cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃុំមៀន(ស្រុកអូររាំងឪ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ទិវាករបណ្ឌិត
ព្រាហ្មណ៍ទិវាករបណ្ឌិត លោកត្រូវជារាជបុរោហិតរបស់វ្រះបាទហឝ៌វម៌្មទី៤ និងត្រូជាព្រះគ្រូរបស់វ្រះបាទជយវម៌្មទី៧ផងដែរ។ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៧ ត្រូវបានរៀបចំពិធីរាជាភិសេកដោយព្រះគ្រូព្រាហ្មណ៍បុរោហិត របស់ព្រះបាទហឝ៌វម៌្មទី៤ ឈ្មោះ ទិវាករបណ្ឌិត ដែលប្រហែលជាមានហេតុកើតទំនាស់អ្វីជាមួយព្រះរាជាក្រុងអង្គរ ឬដោយប្រាថ្នាលាភសក្ការៈ រួចចាកចោលក្រុងអង្គរ ទៅបំរើរាជវង្សថ្មីនេះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរោហិតនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជគ្រូនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញាសាសនិកនៃកម្វុជទេឝ
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន
ព្រឹត្តិការណ៍មុននឹងការសម្លាប់ខ្លួន
បើសិនជាយើងបកមកប្រហែលមួយខែមុនពេលដែលលោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) សម្លាប់ខ្លួននោះ គាត់កំពុងតែធ្វើដំណើរកម្សាន្តប្រគំតន្ត្រីនៅប្រទេសជាច្រើនក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ នៅទីក្រុងមុយនិច (Munich) ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ គាត់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅថ្ងៃទី01 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 រួចក៏ឡើងយន្តហោះទៅទីក្រុងរ៉ូម (Rome) ប្រទេសអ៊ីតាលី (Italy) ដើម្បីទៅព្យាបាលនៅថ្ងៃទី03។ ព្រឹកស្អែកឡើង ខតនី ឡូហ្វ (Courtney Love) ដែលជាប្រពន្ធលោក និងបានអមតាមដំណើរគាត់ ឃើញថាខឺតមិនងើប ពីព្រោះគាត់បានផឹកស្រាជាមួយនឹងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់រ៉ូហ៊ីបណុល (Rohypnol) លើសកម្រិត។ ខឺតត្រូវបានគេជូនទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមសន្លប់ស្ទើរតែមួយថ្ងៃពេញតែម្ដង រួចត្រូវបានគេឱ្យចេញ និងត្រឡប់ទៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) វិញប្រាំថ្ងៃក្រោយ។ យោងតាមប្រពន្ធរបស់លោក នេះជាលើកដំបូងហើយ ដែលគាត់រកសម្លាប់ខ្លួន។
ការធ្វើអត្តឃាត
ចាប់ពីពេលនោះមក ខឺតតែងតែចាក់សោក្នុងបន្ទប់ខ្លួន ជាមួយកាំភ្លើងរកតែសម្លាប់ខ្លួន តែប្រពន្ធខ្លួនតែងតែជួយទាន់ ដូចជានៅថ្ងៃទី18 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 នៅពេលដែលខតនីហៅប៉ូលិសមកដើម្បីមើល និងដកហូតកាំភ្លើង ព្រមទាំងដបថ្នាំរបស់គាត់ទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី25 ខែមីនា ប្រពន្ធលោកបានហៅមិត្តភក្ដិ និងអ្នកធ្វើការជាមួយខឺតក្នុងវិស័យចម្រៀង ដើម្បីជួយឱ្យខឺតទៅបណ្ដាច់ការញៀនគ្រឿងញៀន។ ខឺតខឹងខ្លាំង ស្រែកជេរបញ្ចោរគ្រប់គ្នា ប៉ុន្តែចុងក្រោយ គាត់ក៏យល់ព្រមទៅនៅកន្លែងបណ្ដាច់ការញៀនថ្នាំរបស់គាត់។ អំឡុងថ្ងៃទី30 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 លោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) បានមកមណ្ឌលព្យាបាលអ៊ិចសូដុស (Exodus Recovery Center) ដោយក្នុងរយៈពេលគាត់នៅនោះ មិត្ត និងគ្នាគាត់ជាច្រើនបានមកលេង ហើយនេះក៏ជាលើកចុងក្រោយដែលគាត់ឃើញកូនស្រីរបស់គាត់ ហ្វ្រង់ស៊ីស ប៊ីន កូបេន (Frances Bean Cobain) ផងដែរ។ យប់ស្អែកឡើង គាត់ទៅក្រៅដើម្បីជក់បារី រួចឡើងផ្លោះរបងកម្ពស់ពីរម៉ែត្រមណ្ឌលព្យាបាលគេចខ្លួន និងឡើងយន្តហោះទៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) វិញ រួមទាំងអង្គុយជិតលោកដឺហ្វ មីកខេហ្កាន (Duff McKagan) នៃក្រុមចម្រៀងហ្កាន់ស៍ អិន រ៉ូសិ៍ (Guns N' Roses) ដែលខឺតតែងស្អប់។ តែលើកនេះ ខឺតនិយាយជាមួយដឺហ្វយ៉ាងធម្មតា ប្រៀបដូចស្គាល់គ្នាប៉ុន្មានឆ្នាំដូច្នឹង។ ឯពីខាងដឺហ្វវិញ គាត់ដឹងមុនថាខឺត “មិនដូចមុន”។ នៅថ្ងៃទី02 ខែមេសា ឆ្នាំ1994 គាត់ទិញគ្រាប់កាំភ្លើងរះ និងបានប្រាប់ពូតាក់ស៊ីដែលជូនគាត់នោះថា ផ្ទះគាត់មានចោរលួច។ ពីថ្ងៃទី02 និងទី03 ខែមេសា គេបានឃើញខឺតទៅគ្រប់កន្លែងជុំវិញទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) ហើយនៅថ្ងៃទី03 នោះផងដែរ ខតនីបានទូរស័ព្ទទៅអ្នកស៊ើបអង្កេតឯកជនលោក ថម ហ្ក្រាន (Tom Grant) ដើម្បីរកលោកខឺត កូបេន។ បើក្រឡេកមើលក្រុមនើវ៉ាណា (Nirvana) វិញ គេបានដកខ្លួនចេញពីពិធីតន្ត្រីឡូលឡាប៉ាលូហ្សា (Lollapalooza Festival) នៃឆ្នាំនោះ លាយឡំនឹងការសង្ស័យថាក្រុមភ្លេងនោះបែកបាក់។ នាថ្ងៃទី08 ខែមេសា ឆ្នាំ1994 ផ្ទះកញ្ចក់ពីលើកន្លែងទុករថយន្តមួយនៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានក្លាយជាកន្លែងដែលគេរកឃើញសាកសពរបស់លោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) ដែលបានស្លាប់បីថ្ងៃមុន ពីការបាញ់កាំភ្លើងរះចូលមាត់។ សាកសពគាត់ត្រូវបានជាងភ្លើងម្នាក់ ដែលគាត់មកផ្ទះនោះដើម្បីដាក់ភ្លើងសុវត្ថិភាពបន្ថែម។ គាត់ស្មានតែលោកកំពុងគេងលក់ ក៏ស្រាប់តែឃើញឈាមចេញពីត្រចៀកគាត់ រួចឃើញមានកាំភ្លើងរះមួយនៅពីលើគាត់​ ដោយដៃឆ្វេងរបស់គាត់ចាប់នឹងដងកាំភ្លើងនោះ។ កាំភ្លើងរះដែលខឺតប្រើសម្រាប់សម្លាប់ខ្លួននោះ ជាកាំភ្លើងដែលមិត្តល្អរបស់គាត់ ឌីឡាន ខាលសុន (Dylan Carlson) ទិញឱ្យ ដោយសារបើគាត់ទៅទិញកាំភ្លើងជាប់ឈ្មោះគាត់ នោះប៉ូលិសនឹងដកហូតជាមិនខាន។  ប៉ូលិសបានដកកាំភ្លើងរបស់គាត់ពីរដងហើយក្នុងរយៈពេល 10ខែនោះ។ គាត់ក៏បានឃើញក្រដាសសារចុងក្រោយរបស់គាត់ សរសេរផ្ញើជូនចំពោះមិត្តភក្ដិក្នុងការគិតរបស់លោកឈ្មោះបូដា (Boddah) ចាក់ចូលដីផើងផ្កាដោយប៊ិកក្រហមផងដែរ។ អ្នកដែលគាំទ្រលោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) ថ្ងៃនោះបានភ្ញាក់ផ្អើលអំពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ព្រមទាំងប្រពន្ធ និងគ្នាគាត់ក្នុងវិស័យចម្រៀង ដូចជាគ្នាក្រុមនើវ៉ាណា (Nirvana) ជាដើម។
អ្នកខ្លះគិតថាការស្លាប់នេះគឺជាអំពើសម្លាប់ដោយអ្នកណាម្នាក់ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានប៉ូលិសទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle Police Department) នោះថាគាត់សម្លាប់ខ្លួន នឹងបានបង្ហោះរូបថតចំនួន 30សន្លឹកជាង កាលនៅឆ្នាំ2014 ជាភស្តុតាងបញ្ជាក់។ ទោះយ៉ាងណា ក៏នៅតែមិនទាន់ដឹងប្រាកដឡើយ។
កេរដំណែលរបស់ខឺត
ចំណងជើងបទមួយរបស់លោក និងក្រុមនើវ៉ាណាឈ្មោះ “សូមមកជាខ្លួនប្រាកដ” (Come As You Are) ត្រូវបានគេដាក់ជាពាក្យបាវចនាផ្លូវការរបស់ទីក្រុងអាប៊ែដិន (Aberdeen) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក។
ឃុំទ្រា (ស្រុកក្រូចឆ្មារ)
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷ =អប់រំ=
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន
កេរដំណែលរបស់ខឺត
គាត់ក៏ជាសមាជិកដ៏ល្បីនៃក្រុម27 (27 Club) ដែលជាក្រុមតារាទាំងឡាយដែលស្លាប់ក្នុងវ័យអាយុ 27 ឆ្នាំ។
ឃុំទ្រា (ស្រុកក្រូចឆ្មារ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
រាំភៃផាន់នី
សម្តេចព្រះនាងចៅរាំភៃផាន់នី ព្រះបរមរាជិនី (สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี, រឺ ឈ្មោះចាស់ ម៉មថៅរាំភៃផាន់នី ស្វស្តិវ័ឌ្ឍន៍ หม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ ជាប្រពន្ធនិងអគ្គមហេសីព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃស្ដេចប្រជាធិផុកសៀម។
ជីវិតដំបូង
បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ព្រះបាទចុល្លាង្កក្នុងឆ្នាំ 1910 នាងត្រូវបានគេផ្លាស់ប្តូរទៅមហាវិមានដែលជាកន្លែងដែលគាត់បានសិក្សានៅសាលា រាជិនី (ឬសាលាព្រះមហាក្សត្រិយានី) បានបង្កើតឡើងដោយព្រះមហាក្សត្រី សោវាផា ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះនាងបានក្លាយជាការយ៉ាងជិតទៅបងប្អូនជីដូនមួយរបស់កូនប្រុសពៅមហាក្សត្រី សោវាផា របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុក សាកឌិរតជ ដែលជាម្ចាស់នៃសុខោទ័យរបស់នាង។ នៅក្នុងឆ្នាំ 1917 បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការសិក្សារបស់គាត់នៅក្រៅប្រទេសនិងរយៈពេលនៃការ monasticism ប្រពៃណីព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុកនិងម្ចាស់ក្សត្រី រាំភៃផាន់នី បានរៀបការនៅឯ Bang បាននៅក្នុងវិមានប៉ានិងប្រទានពរជ័យនៃបងប្រុសនៅក្នុងច្បាប់ថ្មីរបស់នាង សរម្កចវជិរាវុធ នេះ។ ប្តីប្រពន្ធនេះរស់នៅលំនៅដ្ឋានក្រុងបាងកករបស់សម្ដេចសុខោទ័យវិមាន។
មហាក្សត្រី
ព្រះមហាក្សត្រនិងមហាក្សត្រីចំណាយពេលភាគច្រើននៃពេលវេលារបស់ពួកគេនៅឆ្ងាយពី ទីក្រុងបាងកក preferring ជំនួសឱ្យការស្នាក់នៅទីក្រុងរមណីយដ្ឋានឆ្នេរនៃ ហួហ៊ីន នៅក្នុង ខេត្ត Prachuap Khiri Khan នៅឯវិមានបានហៅថា  Klai Kangwon មួយ  ( ថៃ: วังไกลกังวล) (ឬ "ឆ្ងាយពីការព្រួយបារម្ភ") ដែលពួកគេបានសាងសង់ឡើង។ វាគឺជាការនៅទីនេះក្នុងខែមិថុនាឆ្នាំ 1932 ថាជាប្តីប្រពន្ធរាជបាននិយាយពី បដិវត្តន៍ញុះញង់ដោយអង្គការខាណា Ratsadon ដែលបានទាមទាររបស់ស្ដេចផ្ដាច់ការរដ្ឋធម្មនុញ្ញមួយសម្រាប់ប្រជាជនសៀម។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងក្លាយជាចំណុចរបត់មួយសម្រាប់ Rambai Barni និងស្វាមីរបស់នាង, ដែលជាច្បាប់ដាច់ខាតនៃ ផ្ទះនៃចក្រី ត្រូវបានជំនួសដោយរបបរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
ក្នុងឆ្នាំ 1933 ប្តីប្រពន្ធនេះបានចាកចេញពីប្រទេសសៀមដែលជាកន្លែងដែលសម្រាប់អឺរ៉ុបស្ដេចនេះដោយសារតែមានការប្រតិបត្ដិភ្នែកនៅក្នុង ប្រទេសអង់គ្លេស ។ បើទោះបីជាស្តេចមានចម្ងាយវែងបានបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកត្រឡប់មកវិញនៅទីក្រុងបាងកកតាមរយៈអក្សរនិងទូរលេខ។ ការប្រយុទ្ធនេះបានចូលមកដល់ក្បាលនៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលបានបដិសេធមិនទទួលយកអំណាចពីបុរាណប្រជាធិផុកការលើកលែងទោសរបស់។ ស្ដេចបានគំរាមលើកដំបូង, ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានគេមិនអើពើ, សម្រេចចិត្តដើម្បីដាក់រាជ្យរបស់ខ្លួននៅលើទី 2 ខែមីនាឆ្នាំ 1935 លោកត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយក្មួយរបស់គាត់ ន្ទម៉ាហ៊ីឌុ ។ ប្តីប្រពន្ធនេះបានតាំងទីលំនៅនៅក្នុង Surrey ប្រទេសអង់គ្លេស លើកដំបូងនៅ Knowles ផ្ទះ, បន្ទាប់មកនៅកីឡាករ Glen Pammant ។
ជីវិតនិងការនិរទេសខ្លួន
ប្តីប្រពន្ធនេះបានផ្លាស់ប្តូរជាថ្មីម្តងទៀតដើម្បី vane តុលាការ, ផ្ទះចាស់បំផុតនៅក្នុងភូមិ Biddenden ក្នុង លោក Kent ។ ពួកគេបាននាំអស់មួយជីវិតដោយសន្តិវិធីនៅទីនោះសួននៅពេលព្រឹកនិងស្តេចសរសេរជីវប្រវត្តិរបស់លោកក្នុងពេលរសៀល។ នៅឆ្នាំ 1938 ប្តីប្រពន្ធរាជបានផ្លាស់ប្តូរជាថ្មីម្តងទៀតដើម្បី Compton ផ្ទះ, នៅក្នុងភូមិនៃ WENTWORTH នៅក្នុង រដ្ឋ Virginia ទឹក Surrey នាទី។ ប្តីប្រពន្ធនេះមានកូនទេ, ប៉ុន្តែការអនុម័តទារកជាកូនរបស់បងប្រុសម្នាក់ដែលបានស្លាប់ប្រជាធិផុកនេះ។ (កូនចុងនេះព្រះអង្គម្ចាស់ Jirasakdi នៅពេលក្រោយនឹងបម្រើជាអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំង របស់ RAF ក្នុងអំឡុង សមរភូមិអង់គ្លេស ។ គាត់បានស្លាប់នៅលើភារកិច្ចនៅឆ្នាំ 1942)
ដោយសារតែការទម្លាក់គ្រាប់បែកសកម្មដោយអាល្លឺម៉ង់ Luftwaffe នៅឆ្នាំ 1940 ប្តីប្រពន្ធជាថ្មីម្តងទៀតបានផ្លាស់ប្តូរជាលើកដំបូងទៅផ្ទះតូចមួយនៅក្នុង Devon, ហើយបន្ទាប់មកទៅបឹងសណ្ឋាគារ Vyrnwy ក្នុង Powys ប្រទេស Wales, ដែលជាកន្លែងដែលអតីតព្រះមហាក្សត្របានរងការវាយប្រហារបេះដូង។ នៅទីបំផុតស្ដេចប្រជាធិផុកបានស្លាប់ដោយការបរាជ័យបេះដូងនៅលើ 30 ខែឧសភាឆ្នាំ 1941 ។
មេដឹកនាំនៃភាពធន់
បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ស្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានីនេះបានក្លាយជាបន្ថែមទៀតចូលរួមនៅក្នុងនយោបាយ។ នៅខែធ្នូឆ្នាំ 1941 ចក្រភពជប៉ុនបានឈ្លានពាននិងកាន់កាប់ប្រទេសថៃ ។ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃប្រកាសសង្គ្រាមទាំងពីរនៅលើចក្រភពអង់គ្លេសនិងសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះ ចលនាដោយឥតគិតថ្លៃនៅប្រទេសថៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយផ្នែកដោយជននិរទេសថៃដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស។ ចលនានេះរួមបញ្ចូលទាំងអ្នកការទូតជាច្រើន, សិស្សនិស្សិតនិងសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សឡើយ។
មហាក្សត្រីនិងបងប្រុសរបស់នាងគឺព្រះអង្គម្ចាស់ Subhasvastiwongse Snith Svastivatana បានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ [ចលនាថៃ [ដោយឥតគិតថ្លៃ |] ថៃឥតគិតថ្លៃ] របស់ពួកគេបានប្រើនិងការតភ្ជាប់ការអាណិតអាសូររបស់ខ្លួនដើម្បីជួយដល់សិស្សនិស្សិតដែលមានគំនិតដូចគ្នាក្នុងការរៀបចំចលនាការតស៊ូនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ នាងគឺស្ថិតក្នុងចំណោមស្ត្រីបួននាក់ដែលបានស្ម័គ្រចិត្តសម្រាប់ភារកិច្ចដែលមិនមែនជាយោធាជាមួយដោយឥតគិតថ្លៃថៃ។ ទោះបីជាមិនមានសមាជិកផ្លូវការព្រះមហាក្សត្រិយានីជួយចលនាតាមរយៈការបង្កើនមូលនិធិនិងការបញ្ចុះបញ្ចូលរដ្ឋមន្រ្តីដែលមានឥទ្ធិពលនេះ។
ត្រឡប់មកវិញនិងការស្លាប់
នៅឆ្នាំ 1949 ព្រះមហាក្សត្រិយានីត្រូវបានគេអញ្ជើញឱ្យវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃនាំយកជាមួយនាងផេះស្ដេច។ បន្ទាប់ពីការវិលត្រឡប់របស់នាងដែលនាងបានបន្តអនុវត្តកាតព្វកិច្ចជាផ្លូវការជាច្រើននៅលើក្នុងនាមនៃស្ដេចថ្មីនេះ Bhumibol Adulyadej ។ នាងបានចំណាយពេលនៅសល់នៃជីវិតរបស់នាងនៅសុខោទ័យវិមាន, ស្លាប់នៅឆ្នាំ 1984 នៅអាយុ 79 ឆ្នាំនាងត្រូវបានបូជានៅក្នុងពិធីបុណ្យសពរបស់ព្រះរាជាសម្ពោធក្រោមអធិបតីភាពក្មួយប្រុសរបស់នាងនៅ Sanam ស្ដេច Luang នៅខាងមុខ Grand Palace ។
ស្រុកប្រជុំ​កោះ(ខេត្តក្រមួនស)
=រដ្ឋបាល= ស្រុកប្រជុំកោះ ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ឃុំទ្រា (ក្រូចឆ្មារ)
=រដ្ឋបាល= ឃុំទ្រា មាន ៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំជ្រៃធំ(ស្រុករមាសហែក)
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
ខេត្តក្វាងប៊ិញ
ខេត្តក្វាងប៊ិញ ពីមុន ទៀនប៊ិញ ក្រោមរជ្ជកាលឡេ ទ្រុងហឺងនៃរាជវង្សឡេ (ខេត្តនេះត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាក្វាងប៊ិញក្នុងឆ្នាំ១៦០៤) គឺជាខេត្តមួយនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងភាគកណ្តាលរបស់វៀតណាម ។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដី៨ ០៦៥.៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៨៥៧ ៨១៨ នាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៨) ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តនៃប្រទេសឡាវខេត្តខាំមួន នៅភាគខាងលិច មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើងនៅខាងកើត ខេត្តហាទិញនៅភាគខាងជើង និងខេត្តក្វាងជិភាគខាងត្បូង។ តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ តំបន់​នេះ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់ ​វ៉ាន់​ឡាំង និង​ក្រោយ​មក​ជានគរចម្ប៉ា ។ ក្រោយមកវាត្រូវបានទាមទារដោយដាយវៀតនិងចាម្ប៉ា ហើយបញ្ចូលជាផ្លូវការទៅក្នុង ដាយវៀត ដោយលី ធឿងគៀត ដែលជាមេទ័ពរាជវង្សលី (ក្រោមរជ្ជកាលលី ថាញ់តុង ) ។
ទីតាំងនៃខេត្តក្វាងប៊ិញ សព្វថ្ងៃគឺជាសមរភូមិប្រយុទ្ធរវាងប្រទេសចាម្ប៉ានិងវៀតណាម រហូតដល់ទឹកដីវៀតណាមត្រូវបានពង្រីកបន្ថែមទៀតភាគខាងត្បូងដោយរាជវង្សជាបន្តបន្ទាប់។
ធីហ្វានី
ធីហ្វានីជាបងស្រីរបស់ Tuff ដែលលេចឡើងនៅក្នុងសត្វ Kirby: Right Back at Ya!។ នាងរស់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់នាងនៅក្នុងប្រាសាទស្តេចឌេដសេ។ ធីហ្វានីត្រូវបានគេដឹងថាជាមនុស្សដែលមានភាពឆ្លាតជាងគេបំផុតនៅ Dream Land ក្រៅពី Meta Knight ។ ធីហ្វានីគឺជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលមានសមត្ថភាពដើម្បីហៅទូរស័ព្ទទៅលើការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយតារាពេលដែលត្រូវការនោះទេព្រោះនាងជាមនុស្សម្នាក់ដែលយកចិត្ដទុកដាក់ Kirby បានច្រើនបំផុត។ នាងគឺជាតួសម្តែងដែលមានតួសម្តែង។
នៅក្នុងអាល់ប៊ុមនាងត្រូវបានសម្តែងដោយ Sayuri Yoshida និងនៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសដោយ Kerry Williams ។
រូបរាងកាយ
ធីហ្វានីជាក្មេងស្រីម្នាក់ដែលរស់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់នាងនៅ Cappy Town ។ នាងមានកំពស់ 2 ដង Kirby ។ ស្បែករបស់នាងមានពណ៌លឿងស្លេកដូចជាសក់វែងរបស់នាងដែលនាងរក្សាទុកក្នុងកន្សែងដែលមានទេសភាពក្រម៉ានិងក្រូច។ នាងតែងតែស្លៀកសំលៀកបំពាក់មួយដុំដែលមានពណ៌ផ្កាឈូកនៅលើកំពូលនិងពណ៌បៃតងនៅបាតដែលបំបែកដោយ zigzag ។ នាងមានជើងពណ៌ទឹកក្រូចនិងមានភ្នែកពណ៌បៃតងរហ័ស។
ទាំងធីហ្វានីនិងគ្រួសាររបស់នាងក៏មិនមែនជា Cappies ដែរ។ ភាពស្រដៀងគ្នាតែមួយរវាងពួកវាគឺពណ៌ស្បែកលឿង។ ក្រៅពីនោះការរចនានៃក្បាលភ្នែកនិងអវយវៈរបស់ពួកគេខុសគ្នា។
បុគ្គលិកលក្ខណៈ
ធីហ្វានីត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ដោយសារភាពឆ្លាតវៃនិងភាពតានតឹង។ នាងចូលចិត្តអានចេះរៀននិងបង្រៀន។ មុខវិជ្ជាសំណប់របស់នាងគឺជីវវិទ្យាសមុទ្រហើយនាងមានការប្រមូលផ្តុំសំបកខ្យងច្រើន។ នាងក៏ចូលចិត្តបុរាណវិទ្យាហើយជាញឹកញាប់ចូលរួមជាមួយសាស្ត្រាចារ្យ Curio នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់គាត់។ មិនដូចកុមារដទៃទៀតនៅក្នុងស៊េរីនេះធីហ្វានីមិនតែងតែត្រូវបានគេមើលឃើញថាធ្វើសកម្មភាពលេងសើចឬកូនក្មេង។ នាងត្រូវបានគេបង្ហាញថាជាតួអង្គឯករាជ្យ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយធីហ្វានីគឺជាបុគ្គលម្នាក់ដែលខឹងខ្លាំងណាស់ដែលខឹងយ៉ាងឆាប់រហ័សហើយជួនកាលឆាប់រហ័សប្រើអំពើហឹង្សា (ទោះបីជានាងមិនតែងតែធ្វើដូច្នេះក៏ដោយ) ។ ថ្វីបើមានភាពឆ្លាតវៃរបស់នាងក៏ដោយក៏នាងមានទំនោរចិត្ដឥតខ្ចោះនិងមានមនោគមវិជ្ជាដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីយុវវ័យនិងភាពអត់ធ្មត់របស់នាង។ នាងអាចមានភាពរឹងចចេសខ្លាំងហើយនេះនាំឱ្យនាងជួនកាលបង្ខំឱ្យតម្លៃនិងឧត្តមគតិរបស់នាងត្រូវបានគេបោះបង់ចោល។
នាងពិតជាងប់ងល់ណាស់ក្នុងការការពារបរិស្ថានហើយគ្មានអ្វីរំខាននាងច្រើនជាងនៅពេលដែលអ្នកដទៃជារឿយៗជាព្រះមហាក្សត្រ Dedede ព្យាយាមបំផ្លាញវានិងប្រជាជនរបស់ខ្លួន។
ទំនាក់ទំនង
Tiff គឺជាមនុស្សទីមួយដែល Kirby បានជួបបន្ទាប់ពីការគាំងនៅលើ Planet Popstar ។ នាងសង្ឃឹមថា Kirby នឹងក្លាយជាអ្នកជិះសេះដ៏ខ្ពស់នៅពេលនាងបានលឺអំពីគាត់ហើយត្រូវបានគេខកចិត្តហើយថែមទាំងបានដាក់ចេញបន្តិចបន្តួចនៅពេលដំបូងដើម្បីដឹងថាគាត់គ្រាន់តែជាសត្វផ្កាឈូកតូចប៉ុណ្ណោះ។ នាងក្លាយជាអ្នកគាំទ្រដ៏ខ្លាំងបំផុតរបស់ Kirby និងជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលអាចកោះហៅ Warp Star របស់គាត់ពី Kabu ដោយសារតែ Warp Star អាចត្រូវបានកោះហៅដោយនរណាម្នាក់ដែលពិតជាស្រឡាញ់និងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះ Kirby នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មាន Meta Knight ។ ពួកគេមានទំនាក់ទំនងដូចជាម្តាយនិងកូនឬចាស់ជាងនិងបងប្អូនវ័យក្មេង។ Tiff មាននិន្នាការជាអ្នកការពារគាត់ហើយជាតួអង្គមួយក្នុងចំណោមតួអង្គពីរបីដែលព្យាយាមចងចាំថាខណៈពេលដែលគាត់ជាវីរបុរសដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់គាត់ក៏នៅតែជាទារកនៅឡើយ។ សូម្បីតែនៅពេលដែលនាងនិងបងប្រុសរបស់នាងចាប់ផ្ដើមសង្ស័យថាគាត់ជាសត្វបិសាចបន្ទាប់ពីចៀមរបស់ Cappy Town ក៏ដោយក៏ Tiff នៅតែស្នើឱ្យជួយ Kirby ប្រសិនបើគាត់ប្រាប់នាងពីការពិត។ ពេលខ្លះ Tiff ទទួលបានការរំខានជាមួយនឹង Kirby ពេលខ្លះផងដែរប៉ុន្តែនៅតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគាត់។ បើទោះបីជាចិត្តគំនិតរបស់ Kirby ក្នុងការធ្វើម្ហូបក៏ដោយ Kirby នឹងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលអាចធ្វើបានដើម្បីរក្សា Tiff ចេញពីវិធីគ្រោះថ្នាក់ដែលបង្ហាញថាតើ Tiff មានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះ Kirby ផងដែរ។
ឪពុករបស់នាងគឺជារដ្ឋមន្រ្តីខុទ្ទកាល័យលោក Sir Ebrum និងម្តាយរបស់នាងឈ្មោះថា Lady Like ។ ឪពុកម្តាយរបស់នាងមិនសូវភ្លឺដូចកូនស្រីរបស់ពួកគេទេហើយជារឿយៗតែងតែដើរជាមួយអ្វីដែលឌីដឌីចង់បាន។
ប្អូនប្រុសរបស់នាងគឺ Tuff គឺមូលដ្ឋានគ្រឹះផ្ទុយរបស់នាង។ គាត់ជាមនុស្សទុច្ចរិត,អ្នកស្ម័គ្រចិត្តនិងមិនទាំងអស់ដែលភ្លឺ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយពួកគេនឹងបន្តធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើផែនការរបស់ Dedede និងលើកទឹកចិត្ត Kirby ក្នុងអំឡុងការប្រយុទ្ធគ្នា។ នាងទទួលបានការរំខានជាមួយ Tuff នៅពេលខ្លះប៉ុន្តែនៅតែយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសុខុមាលភាពរបស់គាត់។
មនុស្សដែលចូលចិត្តជាងគេបំផុតរបស់ Tiff នៅលើពិភពលោកប្រហែលជាស្តេចដាឌដា។ នាងដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាភាគច្រើននៃអ្វីដែលលោកស្រី Dedede ធ្វើគឺជាគម្រោងដើម្បីទទួលបាន Kirby ឬដើម្បីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាននៃក្តីស្រមៃដំរីហើយបន្ទោសគាត់ប្រសិនបើមានអ្វីមួយមិននឹកស្មានមិនដល់ឬមានអ្វីមួយខុសទោះជាគ្មានភ័ស្តុតាងក៏ដោយ។ Dedede ក៏ដឹងផងដែរថាមានអ្វីដែល Tiff អាចធ្វើបានដើម្បីបញ្ឈប់គាត់ជាញឹកញាប់ហើយដូច្នេះគាត់តែងតែចំអកនិងវាយដំនាង។
ដោយសារ Dedede នឹងធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីរក្សា Kirby ឱ្យរួចផុតពីគុណសម្បត្តិនោះជួនកាលគាត់ចាប់យក Tiff ដូចគាត់ទៅឌីណាឆីកហើយគំរាមកំហែងឱ្យគាត់ក្លាយទៅជាសត្វបិសាចប្រសិនបើគាត់មិនប្រាប់គាត់អ្វីមួយ។ ទោះបីជា Dedede ស្អប់នាងដូចជាវិធីដែល Tiff ស្អប់គាត់ក៏ដោយក៏គាត់មិនពេញចិត្តក្នុងការធ្វើបាបនាងឫក៏ធ្វើការគំរាមកំហែងណាមួយនៅពេលដែលនាងកំពុងជាប់ឃុំឃាំង។ ដុកទ័រប៊ូនឃឺ, MT2, និង Pengy គឺជាមនុស្សវឹកវរជាច្រើនទៀតដែលបានចាប់នាងពីមុនមក។
Meta Knight គឺជាមិត្តភក្តិនិងជាអ្នកណែនាំរបស់នាង។ ពួកគេទទួលបានដោយយោងទៅតាមការយល់ដឹងនិងការមិនចូលចិត្តរបស់ពួកគេជាមួយ Dedede ប៉ុន្តែ Tiff មានការរំខានចំពោះវិធី Meta Knight ដែលមានភាពកក់ក្តៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា។ (ដូចជាពេលវេលាដែលគាត់អនុញ្ញាតឱ្យ Kirby ទទួលបានការវាយប្រហារដើម្បីឱ្យគាត់រុញច្រានពីការកំណត់របស់គាត់។ ) លើសពីនេះទៀត Meta Knight មាននិន្នាការត្រូវបានដាក់ចុះវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ជារឿយៗគាត់ជួយ Tiff នៅពេលគាត់ត្រូវការដំបូន្មានប៉ុន្តែជាធម្មតាគាត់គ្រាន់តែផ្តល់នូវការណែនាំរបស់គាត់ដើម្បីឱ្យគាត់អាចរកឃើញអ្វីមួយដោយខ្លួនឯង។ នាងនិង Meta Knight គឺជាមនុស្សពីរនាក់ដែលមើលពីលើ Kirby ទោះបីជានាងមានការព្រួយបារម្ភអំពីសុខុមាលភាពរបស់គាត់ច្រើនជាង Meta Knight ក៏ដោយ។
អ្នកដែលប្រហែលជាចូលចិត្ត Tiff បំផុតគឺ Kine the sunfish ។ ថ្វីត្បិតវាជាប្រភេទសត្វដែលខុសគ្នាទាំងស្រុងក៏ដោយក៏គាត់មានកូនយ៉ាងខ្លាំង។ ទោះបីជាពួកគេមិនអាចមានលទ្ធភាពជាមួយគ្នាក៏ដោយក៏ Kine បានសួរអំពីនាងនៅពេលដែលនាងមានឱកាស។ គាត់តែងតែហៅនាងថា "Fumu-san" (កញ្ញា Fumu) ក្នុងកំណែដើមនិង "Tiffy" នៅក្នុងផលិតកម្ម។
គំនិត
ខណៈពេលដែលវាមិនត្រូវបានបញ្ជាក់វាត្រូវបានគេណែនាំថាតួអង្គស្រីស្បែកលឿងនៅក្នុង Kirby of the Stars Pilot គឺជាការរចនាដើមរបស់ Tiff ។ ដោយសារតែពួកគេមានពណ៌ដូចគ្នានៃស្បែកនិងការរចនារាងកាយជាមូលដ្ឋានក៏ដូចជាការធ្វើជាមិត្តរបស់ Kirby វាជាលទ្ធភាពដ៏រឹងមាំមួយ។ នាងក៏មានកំហឹងរហ័សដូចជា Tiff ។
ការរចនាដើមហាក់ដូចជាមិនស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ណាមួយរាងកាយទាំងមូលរបស់នាងកំពុងមានពណ៌លឿងធ្វើឱ្យនាងមើលទៅដូចជា Cappy នៅក្នុង Kirby: Right Back at Ya! ។ សក់របស់នាងត្រូវបានជំនួសដោយជ្រលក់ពណ៌ក្រហមពីរដែលមានព្រួញពណ៌ក្រហម។ ភ្នែករបស់នាងគ្រាន់តែជាពងក្រពើពណ៌ខ្មៅប៉ុណ្ណោះដែលគ្មានពាក់កណ្តាលទេហើយនាងស្លៀកពាក់ជាព៌ណតុបតែង។ នាងក៏មានសមត្ថភាពហោះហើរ។
នាងគឺជាមនុស្សដំបូងដែលបានជួប Kirby នៅក្នុងការបើកបរ។ ទោះបីជាមានពាក្យចចាមអារ៉ាមក៏ដោយក៏នាងមិនមានឈ្មោះឬឋានៈជាផ្លូវការទេ។
ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា
ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodia national football team) គឺជាក្រុមបាល់ទាត់ តំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់អន្តរជាតិបុរស ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ហៅកាត់ថា (FFC) ។ ពណ៌សម្គាល់អត្តសញ្ញាណក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា គឺជាពណ៌ខៀវ តំណាងឱ្យភាពរីកចម្រើននិងលូតលាស់ ពណ៌បន្ទាប់គឺ ពណ៌ស តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ និមិត្តសញ្ញា ព្រហ្មបាយ័ន្តមុខបួន តំណាងឱ្យគោលដៅចំនួន៤ ១.គោលដៅនៃការចាប់ផ្ដើម, ២.គោលដៅនៃការឆ្លងកាត់ ៣.គោលដៅនៃការពុះពារ ៤.គោលដៅនៃភាពជោគជ័យ ។ និមិត្តសញ្ញា សត្វតំណាងក្រុមជម្រើសកម្ពុជា គិតចាប់ពីទស្សវតន៍ទី៧០ មុនវិបត្តិសង្គ្រាមសុីវិលនៅកម្ពុជា និមិត្តសញ្ញា សត្វតំណាងក្រុមជម្រើសកម្ពុជា គឺសត្វរាជសីហ៍ ដែលប្រែថា សត្វតោ (The Lion) ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នសត្វតំណាង ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ត្រូវបានជំនួសដោយ សត្វគោព្រៃផងដែរ ។ ហើយចំនុចខ្ពស់របស់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា គឺធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ក្នុងកម្មវិធី AFC Asian Cup ឆ្នាំ 1972 ។
ប្រវត្តិ
History
ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1955 ហើយការប្រកួតអន្តរជាតិជាផ្លូវការណ៍លើកដំបូងរបស់កម្ពុជា បានធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី 27 ខែមីនា ឆ្នាំ 1956 ក្នុងកម្មវិធី AFC Asian Cup ដោយពេលនោះ កម្ពុជាបានចាញ់ម្ចាស់ផ្ទះ ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងលទ្ធផល 9 ទល់និង 2 យ៉ាងណាមិញកម្ពុជាក៏បានសកសឹកដោយយកឈ្នះ ម៉ាឡេស៊ី នៃជើងទី២ ក្នុងលទ្ធផល 3 ទល់និង 2 ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 24 ខែមេសា ឆ្នាំ 1956 នៅក្នុងជំនួបវគ្គជម្រុះនេះផងដែរ កម្ពុជាមិនបានឡើងទៅវគ្គបន្តនោះទេ ដោយចាញ់ចំនួនគ្រាប់បាល់របស់ ម៉ាឡេស៊ី ។ ចំពោះការប្រកួតមិត្តភាពលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា International Freindly ទល់និង ម៉ាឡេស៊ី ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 2 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1957 កម្ពុជាបានចាញ់ម៉ាឡេសុី ក្នុងលទ្ធផល 1 ទល់និង 3 ។ ក្រុមជម្រើសកម្ពុជា គឺជាក្រុម ដែលមានភាពក្មេងវ័យ ព្រោះពេលនោះទើបតែបង្កើតបានប៉ុន្មានឆ្នាំប៉ុនណោះ ដោយបន្តចាញ់ក្រុមផ្សេងៗទៀត ក្នុងកម្មវិធី Merdeka Tournament 1964 តែយ៉ាងហើយណាស់ ក្រុមកម្ពុជា ទាត់បញ្ចូលទី 2 ទល់និង 2 ដែលបានយកស្មើ ក្រុមខ្លាស កូរ៉េខាងត្បូង ផងដែរ ។ ចំពោះការប្រកួតមិត្តភាពលើកទី២ របស់កម្ពុជា គឺការប្រកួតរវាងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ទល់និង ក្រុមជម្រើសជាតិ អូស្ត្រាលី បញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើគ្នា 2 ទល់និង 2 ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 26 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1965 ។ ក្នុងឆ្នាំ 1966 ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានចូលរួមប្រកួតក្នុងកម្មវិធី Ganefo Tournament បានយកឈ្នះ ក្រុមជម្រើសជាតិ យេមេន ខាងជើង ក្នុងលទ្ធផល 8 ទល់និង 0 ជាលទ្ធផលដ៏ផ្ញាក់ផ្អើលមួយ និង បំបាក់ក្រុមជម្រើសជាតិ ប៉ាឡេស្ទីន ក្នុងលទ្ធផល 4 ទល់និង 0 ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនទទួលបានជោគជ័យនៅការប្រកួតបន្ទាប់នោះទេ ដោយចាញ់ក្រុម កូរ៉េខាងជើង ក្នុងលទ្ធផល 2 ទល់និង 0 និង បន្តចាញ់កូរ៉ខាងជើង នៃជើងទី២ ក្នុងលទ្ធផល 4 ទល់និង 0 ដូចនេះហើយក្រុមកម្ពុជាមិនអាចបន្តទៅវគ្គបន្ទាប់នោះទេ ។ ក្នុងឆ្នាំ 1967 ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានចូលរួមប្រកួតវគ្គជម្រុះ ក្នុងកម្មវិធី AFC Asian Cup ដែលធ្វើឡើងនាទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូន ប្រទេសភូមា កម្ពុជាបានយកឈ្នះ ក្រុមជម្រើសជាតិ ឥណ្ឌា ក្នុងលទ្ធផល 3 ទល់និង 1, និង បន្តយកឈ្នះ ក្រុមជម្រើសជាតិ ប៉ាគីស្ថាន  ក្នុងលទ្ធផល 1 ទល់និង 0 ហើយកម្ពុជានៅតែធ្លាក់ចេញក្នុងវគ្គជម្រុះដដែល បន្ទាប់ពីកម្ពុជាទាត់ចាញ់ម្ចាស់ផ្ទះភូមាក្នុងលទផល 1 ទល់និង 0 ។
កីឡដ្ឋានក្នុងផ្ទះ
Home stadium
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំដំបូងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា កីឡដ្ឋានក្នុងផ្ទះរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា គឺមានឈ្មោះថា "ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក" (Olympic National Stadium) ដែលបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាសជាផ្លូវការណ៍ក្នុងឆ្នាំ 1964 ដែលមានសមត្ថភាពអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាសរុបប្រមាណជា 60,000 (6មុឺននាក់) ។ ប្រទេសកម្ពុជាក៏បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួត 2nd Asian GANEFO ដែលមានន័យពេញថា Games of the New Emerging Forces ហៅកាត់ថា (GANEFO) ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 25 ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី 6 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1966 ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាថ្មីក្នុងតំបន់អាសុី ដែលបង្កើតឡើងដោយប្រទេសឥណ្ឌូណេសុី ។ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក មិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់ប្រកួតកីឡាជាច្រើនប្រភេទនោះទេ កីឡាដ្ឋាននេះត្រូវបានតំណាងឱ្យ កីឡដ្ឋានក្នុងផ្ទះរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា សម្រាប់ការប្រកួតជាអចិន្ត្រៃយ៍ ផងដែរ ។ មកដល់ទស្សវតន៍ទី៧០ កម្ពុជាបានមកដល់របត់ នយោបាយ នៃសង្គ្រាមសុីវិល (Cvil War) ផ្ទះកីឡាដ្ឋានដ៏កម្សត់របស់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា មិនមានព្រឹត្តិការណ៍នៃការប្រកួតបន្តទៀតនោះទេ ព្រោះកីឡាដ្ឋានទាំងមូល ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយលោក សេនាប្រមុខលន់នល់ បានយកទីតាំងនេះដាក់ជាលានដ្ឋានកងទ័ព និង ផ្ទុកទៅដោយសម្ភារវុធជាច្រើន ដូចនេះហើយស្តាតអូឡាំពិក ត្រូវបានផ្អាកគ្រប់ការប្រកួត ចាប់ពីពេលនោះមក រហូតដល់កម្ពុជាបញ្ចប់វិបិត្តសង្គ្រាមផងដែរ ។
កីឡដ្ឋានក្នុងផ្ទះថ្មី
New Home stadium
ស្រុកកោះត្រល់(ខេត្តក្រមួនស)
ស្រុកកោះត្រល់ ស្ដិតនៅ ខេត្តក្រមួនស។ ដែលមានចំងាយ ពី ខេត្តពាម។
=រដ្ឋបាល= ស្រុកកោះត្រល់ ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ព្រះស្កន្ទ
រូបភាពតូច|ព្រះ​ស្កន្ទ​កុមារ ឬ ព្រះ​កត្រិកេយនិង ២ ព្រះមហេសី គឺ៖ [[​​ ព្រះម៉ែទេវសេណា|ព្រះនាងទេវសេណា និង ព្រះនាងវ៉ានលី.។ សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
ព្រះ​កត្រិកេយ (Kartikeya) ឬ ព្រះ​ស្កន្ទ​កុមារ (Skanda, Kumara) គឺជាទេវតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។. , បុត្រ​ព្រះឥសូរនិងព្រះម៉ែឧមា ។, បងប្អូន ព្រះគណេស.។, ព្រះអង្គទ្រង់រៀបអភិសេកនិងមានព្រះមហេសី ២ ព្រះអង្គ គឺ៖   ព្រះនាងទេវសេណា(ព្រះម៉ែស័ទសទី) និង  ព្រះនាងវ័លលី.។ ,  ព្រះភក្ត្រមួយ ពេលខ្លះអាចបែងភាគជាមុខ៦.។ , មានពាហនៈ ​ក្ងោក ជាយានជំនិះ។  ព្រះ​ស្កន្ទ​កុមារ ឬ ព្រះ​កត្រិកេយ នៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន គឺ៖ ព្រះវេទពោធិសត្វ។
ស្រុកអូរ​មិញ
=រដ្ឋបាល= ស្រុកអូរមិញ ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ទូរទស្សន៍ជាតិវៀតណាម។
ទូរទស្សន៍វៀតណាម (ភាសាអង់គ្លេស: Vietnam Television, វៀតណាម: Đài Truyền hình Việt Nam) គឺជាទូរទស្សន៍ជាតិរបស់វៀតណាម។ ក្នុងនាមជាទូរទស្សន៍រដ្ឋក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម VTV មានភារកិច្ច "ផ្សព្វផ្សាយទស្សនៈរបស់បក្ស គោលនយោបាយ ច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល"។
លីច្យូម
លីច្យូម វាជាធាតុលោហធាតុដែលនិមិត្តសញ្ញាគីមីគឺលីនិងលេខអាតូមរបស់វាគឺ ៣ ។ វាជាធាតុទី ៣ នៅក្នុងតារាងតាមកាលកំណត់និងជាក្រុមទី ១ នៃលោហធាតុអាល់កាឡាំង។ វាគឺជាអ្នកដែលមានដង់ស៊ីតេទាបបំផុតនិងកំដៅជាក់លាក់ខ្ពស់បំផុតនៃលោហៈទាំងអស់។ វាស្រាលណាស់ដែលវាអាចអណ្តែតលើទឹក។
ឈ្មោះរបស់វាកើតចេញពីពាក្យក្រិក 'លីអូម៉ូស' ដែលមានន័យថាថ្ម។ ពួកគេបានដាក់ឈ្មោះវាពីព្រោះវាត្រូវបានរកឃើញយ៉ាងច្បាស់ថាជាផ្នែកមួយនៃរ៉ែមួយចំនួននៅក្នុងថ្មដែលមិនឆេះ។ លើសពីនេះទៀតវាបានបង្ហាញពីលក្ខណៈសម្បត្តិស្រដៀងនឹងលោហធាតុសូដ្យូមនិងកាល់ស្យូមដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងផេះរុក្ខជាតិ។
ផន រតនា
ជីវប្រវត្តិ ❤ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ ផន រតនា ភេទប្រុស សញ្ជាតិខ្មែរ ប្រជាជន កម្ពុជា ❤ កើតនៅ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០០៦ ❤ ទីកន្លែងកំណើត ភូមិព្រែកតាព្រីង ឃុំសិត្បូ  ស្រុកស្អាង  ខេត្តកណ្តាល
ការសិក្សា
បទពីសោធន៍កការងារ
ស្នាដៃ ស្ថានភាពគ្រួសារ ស្ថិតក្នុងត្រកូលស្រែចំការដែលមានជីវភាពមធ្យម
សារអេឡិចត្រូនិច
ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង
VTV5
VTV5 គឺជាបណ្តាញទូរទស្សន៍របស់រដ្ឋវៀតណាម សំដៅដល់ជនជាតិភាគតិចក្នុងប្រទេសវៀតណាម។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2016 មក VTV5 បានពង្រីកកម្មវិធីរបស់ពួកគេតាមរយៈប៉ុស្តិ៍ក្នុងស្រុកដែលដំណើរការ និងគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេក្រោមបដា VTV5 ។  ទីមួយគឺ VTV5 Tây Nam Bộ ចាប់ផ្តើមឡើងវិញជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 2016 ដែលដើមឡើយជាកម្មសិទ្ធិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលទូរទស្សន៍វៀតណាមនៅទីក្រុងទីក្រុងព្រែកឫស្សី។  ទីពីរគឺ VTV5 Tây Nguyên កម្មវិធីផ្សាយសំដៅដល់ជនជាតិភាគតិចនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគកណ្តាល។
ឃុំអណ្ដូងស្នាយ
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
កីឡាចាក់សាប
កីឡាចាក់សាប (មកពី កីឡា + ចាក់ + សាប [sabre]; Fencing) គឺជាកីឡានៃការប្រយុទ្ធដោយប្រើដាវ។ The most common version of fencing today, also called olympic fencing or competitive fencing, is divided into three weapon categories: foil, sabre and épée. Classical fencing uses the same three weapons, but approaches fencing as a martial art.
យ័ន ស៊ីខាយ
យ័ន ស៊ីខាយ (ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨៥៩ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩១៦) គឺជាមន្ត្រីយោធា និងរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបានឡើងកាន់អំណាចក្នុងអំឡុងចុងរាជវង្សឈីង ហើយទីបំផុតបានបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្សឈីង របស់ប្រទេសចិននៅឆ្នាំ១៩១២ ក្រោយមកក្លាយជា អធិរាជ នៃ ប្រទេសចិន ។ ដំបូងឡើយ លោកបានព្យាយាមជួយសង្គ្រោះរាជវង្សជាមួយនឹងគម្រោងទំនើបកម្មមួយចំនួន រួមមានការិយាធិបតេយ្យ សារពើពន្ធ តុលាការ ការអប់រំ និងកំណែទម្រង់ផ្សេងៗទៀត ទោះបីជាបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបរាជ័យនៃកំណែទម្រង់រយថ្ងៃក៏ដោយ ។ លោកបានបង្កើតកងទ័ពទំនើបដំបូង និងរដ្ឋាភិបាលខេត្តដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងនៅភាគខាងជើងប្រទេសចិនក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនៃរាជវង្ស Qing មុនពេលបង្ខំឱ្យដាក់រាជ្យរបស់អធិរាជស៊ួនទុង(ភូយី) ដែលជាស្តេចចុងក្រោយនៃរាជវង្សឈីង ក្នុងឆ្នាំ១៩១២ ។ តាមរយៈការចរចា លោកបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីមួយនៃសាធារណៈរដ្ឋចិន ក្នុងឆ្នាំ១៩១២។ ការគ្រប់គ្រងកងទ័ព និងការិយាធិបតេយ្យនេះគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការគ្រប់គ្រងស្វ័យភាពរបស់គាត់។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ លោកបានព្យាយាមស្តារឡើងវិញនូវរាជាធិបតេយ្យតំណពូជនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយខ្លួនលោកជា អធិរាជហុងសៀន ។ ការស្លាប់របស់លោកនៅឆ្នាំ១៩១៦ មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីការដាក់រាជ្យរបស់គាត់បាននាំឱ្យមានការបែកបាក់នៃប្រព័ន្ធនយោបាយចិន និងការបញ្ចប់នៃ រដ្ឋាភិបាលបៀយាន ជាអាជ្ញាធរកណ្តាលរបស់ប្រទេសចិន។
ការរស់ឡើងវិញនៃរាជាធិបតេយ្យតំណពូជ
ដើម្ដើម្បីបង្កើតសិទ្ធិអំណាចរបស់លោក លោកបានចាប់ផ្តើមបង្កើតឡើងវិញនូវធាតុនៃលទ្ធិខុងជឺ ​របស់​រដ្ឋ។ ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​រស់​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​គោរព​សាសនា​របស់​រដ្ឋឈីង លោកបាន​ចូល​រួម​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​នាម​ជា​អធិរាជ​ក្នុង​ពិធី​ដែល​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​នៅ ​ប្រាសាទឈីងនៃ​ស្ថានសួគ៌ ។ នៅចុងឆ្នាំ១៩១៥ ពាក្យចចាមអារ៉ាមត្រូវបានអណ្តែតអំពីការយល់ស្របដ៏ពេញនិយមមួយដែលថារាជាធិបតេយ្យតំណពូជគួរតែត្រូវបានរស់ឡើងវិញ។ ជាមួយនឹងអំណាចរបស់គាត់បានធានា អ្នកគាំទ្ររបស់លោកជាច្រើន ជាពិសេសស្តេចរាជានិយម យាងឌូ បានតស៊ូមតិសម្រាប់ការរស់ឡើងវិញនៃរាជាធិបតេយ្យតំណពូជ ដោយសុំឱ្យ លោកឡើងគ្រងរាជ្យ។ លោកយាង បានលើកហេតុផលថា មហាជនចិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាយូរយារណាស់មកហើយក្នុងការគ្រប់គ្រងរាជាធិបតេយ្យ សាធារណរដ្ឋទើបតែមានប្រសិទ្ធភាពជាដំណាក់កាលអន្តរកាលដើម្បីបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងរបស់ម៉ាន់ជូ ហើយស្ថានការណ៍នយោបាយរបស់ប្រទេសចិនទាមទារឱ្យមានស្ថិរភាព ដែលមានតែរបបរាជានិយមមួយប៉ុណ្ណោះដែលអាចធានាបាន។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយអាមេរិក ហ្វ្រែង ចនសុនហ្គូដណាវ បានស្នើគំនិតស្រដៀងគ្នានេះ។ អ្នកចរចាតំណាងឱ្យប្រទេសជប៉ុនក៏បានផ្តល់ការគាំទ្រដល់មហិច្ឆតារបស់យ័ន ដែលជារង្វាន់មួយសម្រាប់ការគាំទ្ររបស់យ័ន ចំពោះតម្រូវការម្ភៃមួយ។
សង្កាត់វិហារហ្លួង
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់វិហារហ្លួង មាន ១២ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ហួយសាយ
ហួយសាយ ( ຫ້ວຍຊາຍ  ) គឺជាស្រុកមួយនៅក្នុង ខេត្តបកែវ ប្រទេសឡាវ ជាប់ព្រំដែនជាមួយ ប្រទេសថៃ ។ បានហួយជ័យ ឬ បានហួយសៃ ជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃស្រុក។
បន្ទាយកាណត ជា​បន្ទាយ​បារាំង​បុរាណ​ដែល​បាក់បែក អង្គុយ​លើ​ភ្នំ​ដែល​មើល​ឃើញ​ទីក្រុង និង​ទន្លេមេគង្គ។
ជួរភ្នំអាណ្ណាម
រូបភាពតូច| ទេសភាពភាគខាងត្បូងនៃជួរភ្នំអណ្ណាម នៅជិត ហូយ យេ៉ន ខេត្ត ក្វាងណាម ប្រទេសវៀតណាម ជួរភ្នំអាណ្ណាម ( Chaîne annamitique   ; ພູ ຫລວງ   ភូលួង ; Dãy (núi) Trường Sơn   ) គឺជា ជួរភ្នំ ដ៏សំខាន់នៃភាគខាងកើត ឥណ្ឌូចិន ដែលលាតសន្ធឹងប្រមាណ 1100 km ឆ្លងកាត់ ប្រទេសឡាវ វៀតណាម និងតំបន់តូចមួយនៅភាគឦសាននៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។  ឈ្មោះ "អណ្ណាម" គឺជាការបញ្ចេញសំឡេងវៀតណាម និងវាក្យស័ព្ទរបស់ចិន( ភិញអ៊ិន : Ān Nán ) មានន័យថា "ដើម្បីសន្តិភាពភាគខាងត្បូង" សំដៅទៅប្រទេសវៀតណាម។ បារាំង​បាន​យក​ពាក្យ​នេះ​មក​ប្រើ​ពាក្យ "អណ្ណាម" ឬ "អណ្ណាម" សំដៅ​ទៅ​លើ​ជនជាតិ​វៀតណាម។
ជួរភ្នំអណ្ណាម រត់ស្របនឹងឆ្នេរសមុទ្រវៀតណាម ក្នុងខ្សែកោងទ្រវែង ដែល បែងចែកអាងទន្លេមេគង្គ ពី វាលទំនាបឆ្នេរសមុទ្រ តូចចង្អៀតរបស់ប្រទេសវៀតណាម តាមបណ្ដោយ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ឈើច្រត់ភាគច្រើនស្ថិតនៅខាងឡាវ។ ជម្រាលភាគខាងកើតនៃជួរកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពីវាលទំនាប បង្ហូរដោយទន្លេខ្លីៗជាច្រើន។ ជម្រាលភាគខាងលិចមានភាពជាងមុន បង្កើតជា ខ្ពង់រាប សំខាន់ៗ មុនពេលចុះដល់ច្រាំងទន្លេមេគង្គ។ ជួរខ្លួនវាមានខ្ពង់រាបធំៗចំនួនបី ពីខាងជើងទៅខាងត្បូង៖ ខ្ពង់រាបភូអាន ខ្ពង់រាបណាកៃ និង ខ្ពង់រាបបូឡាវេន ។
បរិស្ថានវិទ្យា
ជួរភ្នំអាណ្ណាមបង្កើតជា តំបន់ព្រៃត្រូពិច ដ៏សំខាន់មួយតាមរដូវ ជាសកល ជួរភ្នំអណ្ណាមសំណើម Ecoregion ដែលរួមមាន តំបន់ដីគោក ពីរ ព្រៃអណ្ណាមខាងត្បូងខាងត្បូង និងព្រៃសើមអណ្ណាមខាងជើង។
ជួរនេះគឺជាជម្រករបស់សត្វកម្រ ដូចជា ទន្សាយអណ្ណាម ដែលទើបនឹងរកឃើញ និងសត្វសាឡាដែលមានរាងដូចជា សត្វ ខ្លាធំ សត្វ ពង្រូល ចិន និង ខ្លាឥណ្ឌូចិន ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ភាគច្រើននៃតំបន់ខ្ពង់រាបដូចជាជួរអាណ្ណាម និង តំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាល ត្រូវបានរស់នៅដោយជនជាតិភាគតិចដែលមិនមែនជាជនជាតិវៀតណាមក្នុងកំឡុងដើមសតវត្សទី 20 ។ ប្រជាសាស្រ្តត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងការធ្វើអាណានិគមដ៏ធំនៃអ្នកតាំងលំនៅ 6 លាននាក់ពីឆ្នាំ 1976 ដល់ឆ្នាំ 1990 ដែលនាំឱ្យជនជាតិភាគតិចគិញ វៀតណាមមានចំនួនច្រើនជាងក្រុមជនជាតិដើមនៅតំបន់ខ្ពង់រាប។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ស្រុកអូរ​មិញ(ខេត្តក្រមួនស)
=រដ្ឋបាល= ស្រុកអូរមិញ ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ភាសាមន
រូបភាពតូច|ការពន្យល់អក្ខរក្រមមន ភាសាមន ( မွန်ဘာသာ  ; ภาษามอญ   ; ពីមុនហៅថា ពេក្វាន់ និង ថាឡៃង ) គឺជាភាសាអូស្ត្រូអាសៀទិក ដែលនិយាយដោយជនជាតិមន ។ ភាសាមន ដូចជា ភាសាខ្មែរ ដែលទាក់ទងគ្នា ប៉ុន្តែមិនដូចភាសាភាគច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក មិនមែនជាសំនៀងទេ។ ភាសា​មន​ជា​ភាសា​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ដែល​ទទួល​ស្គាល់​ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ក៏​ដូច​ជាភាសាជនជាតិដើមដែលទទួលស្គាល់របស់ប្រទេស​ថៃ ។
ភាសាមនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាភាសា "ងាយរងគ្រោះ" នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ អាត្លាសរបស់អង្គការយូណេស្កូនៃភាសាពិភពលោកក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ។ ភាសាមនបានប្រឈមមុខនឹងការគាបសង្កត់ទាំងក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងប្រទេសថៃ ដែលបុគ្គលជាច្រើនដែលមានដើមកំណើតមនឥឡូវនេះមានភាសាឯកក្នុងភាសាភូមា ឬថៃរៀងៗខ្លួន។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៧ អ្នក​និយាយ​ភាសា​មន​ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​មាន​ចន្លោះ​ពី ៨០០.០០០ ទៅ ១ លាន​នាក់។ នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា អ្នកនិយាយភាសាមនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងប្រទេសភូមាភាគខាងត្បូង ជាពិសេសរដ្ឋមន បន្ទាប់មកគឺតំបន់តានីនថារី និង រដ្ឋកាយីន ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច|236x236ភីកសែល| [[សិលាចារឹក Myazedi|សិលាចារឹកមនម្យេសេឌី (គ.ស ១១១៣) គឺជាសិលាចារឹកដែលនៅរស់រានមានជីវិតចាស់ជាងគេរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។]] រូបភាពតូច|ភាសាមននៅភូមា
អនុសោតសូត្រ
អនុសោតសូត្រ
[៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល ៤ ពួកនេះ រមែងមាននៅក្នុងលោក ។ បុគ្គល ៤ ពួក តើដូចម្តេចខ្លះ ? គឺបុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ១ បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ១ បុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឈរនៅ ១ បុគ្គលបានឆ្លងទៅដល់ត្រើយនាយហើយ ជាញ្រហ្មណ៍ឋិតនៅលើគោក ១ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ តែងសេពកាមទាំងឡាយផង តែងធ្វើអំពើអាក្រក់ផង ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ មិនសេពកាមទាំងឡាយផង មិនធ្វើអំពើអាក្រក់ផង តែជាអ្នកប្រកបដោយទុក្ខ និងទោមនស្ស មានមុខទទឹក ដោយទឹកភ្នែក ទួញយំ ខំប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ ឲ្យបរិបូណ៌ បរិសុទ្ធ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឈរនៅ តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាឱបបាតិកៈ បរិនិញ្វន ក្នុងលោកនោះ មានការមិនបានត្រឡប់ចាកលោកនោះ​ជាធម្មតា​ព្រោះអស់ទៅ​នៃឱរម្ភាគិយសញ្ញោជនៈ ទាំង ៥ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឋិតនៅ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលបានឆ្លង​ទៅដល់ត្រើយនាយ ជាញ្រហ្មណ៍ ឋិតនៅលើគោក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ បានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់​នូវចេតោវិមុត្តិ និងបញ្ញាវិមុត្តិ ដែលមិនមានអាសវៈ ព្រោះអស់ទៅ​នៃអាសវៈទាំងឡាយ​ដោយប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តមខ្លួនឯង ហើយ​សម្រេចសម្រាន្តនៅ​ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលបានឆ្លងទៅដល់ត្រើយនាយហើយ ជាញ្រហ្មណ៍ឋិតនៅលើគោក ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល ៤ ពួកនេះឯង រមែងមាននៅក្នុងលោក ។
ជនទាំងឡាយណានីមួយ មិនសង្រួម ក្នុងកាមទាំងឡាយ មិនបានប្រាសចាករាគៈ ជាអ្នកបរិភោគកាម ក្នុងលោកនេះ ជនទាំងនោះឯង តែងចូលទៅកាន់ជាតិ និងជរាជារឿយ ៗ ត្រូវតណ្ហាគ្របសង្កត់ ឈ្មោះថា ជាអ្នកមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ។ ព្រោះហេតុនោះ បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញា ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកមានសតិ​តម្កល់ខ្ជាប់ មិនសេពកាមទាំងឡាយផង មិនធ្វើនូវអំពើអាក្រក់ទាំងឡាយផង តែជាអ្នកប្រកបដោយទុក្ខ លះបង់កាម ទើបអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ ហៅបុគ្គលនោះថា ជាអ្នកមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ។ ជនណា លះបង់នូវកិលេស ទាំង ៥ មានការសិក្សាបរិបូណ៌ហើយ មានសភាពមិនបានសាបសូន្យ ជាអ្នកដល់នូវការស្ទាត់ជំនាញដោយចិត្ត មានឥន្រ្ទិយ​តម្កល់​​មាំ ជននោះឯង ហៅថា មានសភាពជាអ្នកឋិតនៅ ។ ធម៌ទាំងឡាយ ដ៏ឧត្តម និងលាមក ដែលខ្លួនបានត្រាស់ដឹងហើយ បានកំចាត់ចោលហើយ ដល់នូវសេចក្តីវិនាសទៅ មិនមានដល់បុគ្គលណា បុគ្គលនោះ ហៅថា អ្នកចេះចប់នូវត្រៃវេទ មានមគ្គព្រហ្មចរិយៈ នៅស្រេចហើយ ដល់នូវទីបំផុត​នៃត្រៃលោក​ដល់នូវត្រើយ​ហើយ ។
ឯកសារយោង
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๑ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๓ > อังคุตตรนิกาย > จตุกกนิบาต > อนุโสตสูตร
Anusota Sutta: With the Flow (AN 4:5)
ឱបបាតិក
ត្រីវិស័យ
alt=compass with a slit at cover and looking hole|រូបភាពតូច| ត្រីវិស័យយោធាទំនើប ដែលមាន[[ការមើលឃើញ (ឧបករណ៍)|ឧបករណ៍មើលឃើញសម្រាប់តម្រឹម]] ត្រីវិស័យ ​គឺជា​ឧបករណ៍​ដែល​បង្ហាញ​ពីទិសដៅសំខាន់ ​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់ការរុករក ​និង​ទិស​ភូមិសាស្ត្រ។ ជាទូទៅវាមានម្ជុលម៉ាញេទិក ឬធាតុផ្សេងទៀត ដូចជាកាតត្រីវិស័យ ឬ ត្រីវិស័យបានកើនឡើង ដែលអាចបង្វិលដើម្បីតម្រឹមខ្លួនវាជាមួយនឹងម៉ាញេទិកខាងជើង ។ វិធីសាស្រ្តផ្សេងទៀតអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ រួមទាំង គ្រឿងសន្ទង់ផ្ទៃ, គ្រឿងឌីណាម៉ូអគ្គិសនី និង ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងសកល គ្រឿងវិទ្យុទទួលសម្លេង។
នរោត្តម ចក្រាវុធ
នរោត្តម ចក្រាវុធ (កើត​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧០) គឺជា​អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ ព្រះអង្គគឺជាសមាជិកនៃរាជវង្ស​កម្ពុជា និង​ជា​ប្រធានគណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច​បច្ចុប្បន្ន។
ព្រះនាម
នរោត្ដម ចក្រាវុធ គឺ​ជាសមាជិក​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស​នៃរាជវង្ស​នរោត្ដមនៃ​រាជានិយម​នៅកម្ពុជា។ ព្រះនាមរបស់ទ្រង់គឺ ចក្រាវុធ បកប្រែតាមព្យញ្ជនៈពីសំស្រ្កឹត ថា អ្នកដែលមាន ចក្រា ជាគ្រឿងអាវុធ ហើយសំដៅលើ ចក្រពត្តិ ដែលជាពាក្យឥណ្ឌាបុរាណប្រើសំដៅលើអ្នកគ្រប់គ្រងសកលលោកដ៏ឧត្តម។
ពីរាជវង្សរហូតដល់និរទេសខ្លួន
នរោត្តម ចក្រាវុធ ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧០ ជា​ព្រះរាជ​បុត្រ​ច្បង​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និងអ្នកអង្គម្ចាស់ អេង ម៉ារី។
នៅពេលដែល លន់ នល់ បានធ្វើ រដ្ឋប្រហារ ដោយជោគជ័យប្រឆាំង នឹងសីហនុ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ បិតារបស់ទ្រង់គឺ រណឫទ្ធិ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីមុខតំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាល បញ្ជូនគ្រួសាររបស់គាត់ទៅប្រទេសបារាំង ហើយបានភៀសខ្លួនចូលទៅក្នុងព្រៃដែលជាកន្លែងដែលព្រះអង្គជាសហការីជិតស្និទ្ធរបស់មេដឹកនាំតស៊ូ។
នៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ចក្រាវុធ បានជួបជុំជាមួយព្រះបិតា រណឫទ្ធិ ដែលសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសបារាំង ហើយបានសិក្សាច្បាប់នៅ សកលវិទ្យាល័យប្រ៊ូវិន មុនពេលបង្រៀននៅទីនោះ។
ចក្រាវុធ រស់នៅជាមួយគ្រួសារនៅ Aix-en-Provence រហូតដល់ផ្លាស់ទៅប៉ារីស ដើម្បីបន្តការសិក្សា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ នៅទីក្រុងប៉ារីស ព្រះអង្គចក្រាវុធ បានបង្កើតអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ជាកន្លែងដែលលោកបានចាប់ផ្តើមណាត់ជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជនជាតិបារាំងនៅ វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ ។
ត្រឡប់មកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៤
ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានស្តីទីគណបក្សរបស់ព្រះអង្គមក ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការគាំទ្រដ៏មានប្រជាប្រិយ និងការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដែលនាំឱ្យមានការពិភាក្សាដ៏ជូរចត់ និងរឿងចម្រូងចម្រាសនៃការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គណបក្ស។
មេដឹកនាំគណបក្សរាជានិយមតាំងពីឆ្នាំ២០២២
ចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ បានធ្វើព្រះរាជពិធីបុណ្យព្រះសពព្រះបិតា នៅមុខ វត្តបទុម ក្រោមការឧបត្ថម្ភពី សម្តេចព្រះ មហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ និងព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី សោយរាជ្យ។ តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ក្រោយពេលបូជាសពរួច ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ បានយកប្រាក់កាក់មាស មកតម្កល់នៅមាត់អ្នកស្លាប់។
នៅឆ្នាំ២០២២ បីខែបន្ទាប់ពីសម្តេចក្រឡាហោម នរោត្តម រណឫទ្ធិ ប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បានទទួលមរណភាព នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា លោក ស ខេង បានលើកទឹកចិត្តឱ្យគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ ប្រឆាំងនឹងអ្នកគាំទ្រព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម អរុណរស្មី ដែលធ្លាប់ធ្វើជាប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ចន្លោះឆ្នាំ២០១៣ និង ២០១៥ ហើយមិនបានបន្សល់ទុកនូវការចងចាំដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ចក្រាវុធ ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ជាឯកច្ឆ័ន្ទ ដោយសភាហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដើម្បីធ្វើជា ប្រធានគណបក្សនៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ លោក ចក្រាវុធ អាចកសាងសម្ព័ន្ធភាពដ៏រឹងមាំមួយ ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីទីប្រឹក្សាចាស់ជរា និងសមាជិកគណបក្សរបស់លោក ដែលបានបាត់មុខជាយូរមកហើយ។ បន្ទាប់ពីមានការរិះគន់តាំងពីដំបូង រហូតដល់ត្រូវបានដកចេញពីគណបក្ស និងតំណែងរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេ ទីបំផុតសមាជិកជាន់ខ្ពស់ បានបង្ហាញ ការយល់ព្រម ពេញលេញរបស់ពួកគេ : "[ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ] គឺជាអ្នកស្នងរាជ្យបន្តពីព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិ ព្រោះទ្រង់ជាបញ្ញាវ័ន្ត និងជាយុវជនឆ្នើម។ នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា អ្នកដឹកនាំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់យល់យ៉ាងច្បាស់ថា គាត់គឺជាបេក្ខជនតែមួយគត់ដែលសមរម្យ។"
ចាប់តាំងពី គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសនេះត្រូវបានរំលាយដោយ តុលាការកំពូលនៃកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មក គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចរបស់ទ្រង់ចក្រាវុធ មានឱកាសក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ម្តងទៀតក្នុងនយោបាយខ្មែរ ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅខែមិថុនា។ នៅឆ្នាំ២០២២ និងការបោះឆ្នោតសកលនៅឆ្នាំ២០២៣។ "ខ្ញុំ​នឹង​បង្រួបបង្រួម​អតីត​រាជានិយម សីហនុ និង​រណឫទ្ធិ ដើម្បី​ឲ្យ​គណបក្ស​អាច​វិល​ទៅ​រក​កម្រិត​ជោគជ័យ​របស់​ខ្លួន​វិញ។"
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាប្រមុខរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា
ឈ្មោះ
ឋានន្តរស័ក្តិរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ មានប្រភពមកពី ភាសាបាលី ។ គោរម្យងារ​ពេញ​លេញ​របស់​ឧត្តម​អយ្យកោ​នៃ​មហានិកាយ គឺ ​សម្ដេច​ព្រះសុមេធាធិបតី ; Sumedhādhipati មានន័យថា "ម្ចាស់ដ៏ឈ្លាសវៃ" ។ ក្នុង​លិខិត​ថ្វាយ​ ​ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ នរោត្តមសីហនុ ​ព្រះនាម​ខាង​ក្រោម​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់ ​សម្តេចព្រះមហាសង្ឃ ទេពវង្ស៖ សម្តេច​ព្រះ​អគ្គ​មហា​សង្ឃ​រាជា​ធិបតី ដែលត្រូវបានបកប្រែជា 'មេដឹកនាំកំពូលបុព្វបុរសកំពូល ' ។
គោរម្យងារពេញទំហឹងរបស់ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ នៃព្រះធម្មយុត្តិកនិកាយ គឺ សម្តេចព្រះអភិសិរីសុគន្ធាមហាសង្ឃរាជាធិបតី (Abhisirī Sugandhā Mahāsangharājādhipati) ចំណង​ជើង​នេះ​មាន​ន័យ​ថា 'គុណ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់ និង​គុណធម៌​ដ៏​បរិសុទ្ធ ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ '។ នៅ​ក្នុង​លិខិត​ថ្វាយ​ព្រះ​មហាវីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ​សីហនុ នាម​ជា​អក្សរ​កាត់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ថា សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៨៥៥ ដល់ ១៩៨១ មានបុព្វបុរសកំពូលពីរនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖ មួយសម្រាប់ទីកន្លែងកម្ពុជានៃបែបថៃ ធម្មយុត្តិកនិកាយ និងមួយទៀតសម្រាប់ មហានិកាយ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដែលគាំទ្រដោយវៀតណាម ព្រះតេជគុណ ទេព វង្ស ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះអយ្យកោនៃ ព្រះសង្ឃ បង្រួបបង្រួមថ្មី ដែលយកគំរូតាម ក្រុមជំនុំព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទវៀតណាម ។
បន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង ទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩៩១ ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ បានតែងតាំងព្រះតេជគុណ បួរ គ្រី ជាឧត្តមឧត្តមនៃធម្មយុត្តិកនិកាយ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ បញ្ជា​ទាំង​ពីរ​គឺ​ត្រូវ​ដឹក​នាំ​ដោយ​បុព្វបុរស​រៀងៗ​ខ្លួន មិន​ដូច​នៅ ​ប្រទេស​ថៃ ​ដែល​មាន​តែ ​សម្ដេច​អយ្យកោ ​តែ​មួយព្រះអង្គទេ​ដែល​បញ្ជា​ទាំង​ពីរ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ផ្តល់អាសនៈមួយនៅលើ ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ក ដល់បុព្វបុរសកំពូលទាំងពីរ ដូច្នេះផ្តល់ការលើកឡើងនីមួយៗក្នុងការជ្រើសរើសអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។
នៅឆ្នាំ ២០០៦ ទេព វង្ស ត្រូវបានលើកតម្កើងឋានៈជា ឧត្តមបុព្វបុរស, ខណៈព្រះតេជគុណ នន់ ង៉ែត ត្រូវបានលើកតម្កើងជាបន្តបន្ទាប់ជាឧត្តមបុព្វបុរសនៃមហានិកាយ។ ទេព វង្ស ជា​ព្រះសង្ឃ​ទីមួយ​ក្នុង​រយៈពេល​១៥០​ឆ្នាំ​ដែល​បាន​គ្រង​តំណែង​ជា​សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ។
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលកំពុងនិរទេសខ្លួន
ចំណាំ: ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ មហាឃោសានន្ទ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាបុព្វបុរសកំពូលដោយក្រុមព្រះសង្ឃនិរទេសខ្លួននៅទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នានេះ ទេព វង្ស បានកាន់កាប់ការិយាល័យដូចគ្នានៅព្រះសង្ឃខ្មែររួបរួម បន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៩១ ទេព វង្ស ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ជា​ព្រះ​មហា​និកាយ​នៅ​កម្ពុជា
ជនជាតិថៃ
វប្បធម៌ថៃត្រូវបានទទួលឥទ្ធិពលពីបណ្តាលប្រទេសជិតខាងជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងជាពិសេសកម្ពុជា ហើយសង្គមថៃត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការបញ្ចូលគ្នារវាងប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់។ សាសនាដែលលេចធ្លោនៅក្នុងប្រទេសថៃគឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពជាច្រើននៃជីវិតសង្គមជាតិរបស់ថៃ រួមទាំងសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម អក្សរសិល្ប៍ និងទំនៀមទម្លាប់។ ជាលទ្ធផលនៃគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ និងឆ្នាំ១៩៤០ បានបង្រួមជនជាតិទាំងឡាយដែលវត្តមាននៅលើទឹកដីថៃឱ្យចេះនិយាយភាសាថៃនិងប្រកាន់វប្បធម៌ថៃ។ ពាក្យថា ជនជាតិថៃ គឺសម្ដៅទៅដល់ប្រជាជនទូទៅដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ក្នុងនោះក៏រួមមានទាំងក្រុមផ្សេងៗរបស់ក្រុមជាតិពន្ធុ-ភាសាតៃ ដូចជាជនជាតិយួន និងជនជាតិឥសាន ក៏ដូចជាមានក្រុមមិនមែនជនជាតិតៃដែលធំជាងគេគឺជនជាតិចិន។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងបំផុតរបស់ជនជាតិសៀមមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី៦នៃគ.ស ។នៅសតវត្សទី៧ និងទី៨ ជនជាតិសៀមបានបង្កើតរដ្ឋមួយឈ្មោះថាណាមជីវ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលស្ថិតក្នុងខេត្តយូណាន ប្រទេសចិនបច្ចុប្បន្ន ។ ពួកគេចុះមកទីតាំងភាគកណ្តាលទន្លេមេណាម(ទន្លេចៅព្រះយា) ចន្លោះរដ្ឋទ្វារវតីនិងហិរបុញ្ជ័យ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១២ ពួកសៀមបានរំកិលខ្លួនពីតំបន់យូណានចុះមកទិសខាងត្បូងបន្តិចម្តងៗ ការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍នៃជនជាតិសៀមបណ្ដាលមកពីចម្បាំងរវាងពួកម៉ុងកូលនិងចិនភាគខាងជើង ពួកសៀមបានចេញពីប្រទេសដើរមកតាំងទីលំនៅក្នុងអាណាចក្រខ្មែរត្រង់សុខោទ័យ ហើយធ្វើការបះបោរប្រឆាំងនិងខ្មែរ នាសតវត្សទី១៣ ជនជាតិសៀមបានចាប់ផ្តើមលេចចេញជាវប្បធម៌ និង​នយោបាយ​ដាច់​ដោយ​ឡែកពីខ្មែរ។ ពួកគេបានបង្កើតអាណាចក្រសុខោទ័យ ដែលល្បីល្បាញខាងសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មពិសេស ក៏ដូចជាការសង្កត់ធ្ងន់លើការអប់រំ និងអក្សរសាស្រ្តផងដែរ។  រាជាណាចក្រសុខោទ័យត្រូវបានស្នងបន្តដោយនគរអយុធ្យា ដែលបានក្លាយជានគរដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។  រាជាណាចក្រអយុធ្យាត្រូវបានគេស្គាល់ខាងពាណិជ្ជកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម ហើយវាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនគរ និងអាណាចក្រជាច្រើនទៀតនៅក្នុងតំបន់។ សតវត្ស​ទី​១៨ អាណាចក្រ​អយុធ្យា​ត្រូវ​បាន​វាយ​លុក​ដោយពួកភូមា។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ប្រជាជនសៀមអាចប្រមូលផ្តុំ និងបង្កើតនគរធនបុរីឡើងវិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទតាកស៊ីន។  ព្រះបាទតាកស៊ីនត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះបាទរាមាទី១ ដែលបង្កើតរាជវង្សចក្រី ដែលនៅតែគ្រប់គ្រងប្រទេសថៃរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ កំឡុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ ប្រទេសថៃបានធ្វើទំនើបកម្ម និងភាវូបនីយកម្មយ៉ាងសំខាន់ក្រោមការដឹកនាំរបស់ស្តេចរាមាទី៥។ សម័យនោះឃើញមានការដាក់បញ្ចូលនូវស្ថាប័នវប្បធម៌ និងនយោបាយលោកខាងលិចជាច្រើន ក៏ដូចជាការបង្កើតរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប្រទេសថៃបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ហើយត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិជប៉ុនពីឆ្នាំ១៩៤១ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាម ប្រទេសថៃបានលេចចេញជាតួអង្គសំខាន់នៅក្នុងតំបន់ ហើយបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាសាស្រ្ត
ភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសថៃមានភាពចម្រុះ ដោយតំបន់ភ្នំនៅភាគខាងជើង និងភាគឦសាន វាលទំនាបកណ្តាលដែលជាជម្រកនៃទន្លេសំខាន់ៗរបស់ប្រទេស និងកោះត្រូពិច និងឆ្នេរនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ កំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសគឺ ដូយ អ៊ិនថាណន ដែលមានកម្ពស់២៥៦៥ ម៉ែត្រ ។ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសភូមា នៅខាងជើងនិងខាងលិច ប្រទេសឡាវ នៅភាគឦសាន ប្រទេសកម្ពុជា នៅភាគអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅភាគខាងត្បូង។  ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ៥១៣ ០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ។ ប្រទេស​ថៃ​មាន​ប្រជាជន​ប្រមាណ​៦៩​លាន​នាក់ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​នេះ​ជាប់​ចំណាត់ថ្នាក់​ទី​២០​ក្នុង​ពិភពលោក។  ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិភាគតិចថៃ ដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៃជនជាតិចិន ម៉ាឡេ ខ្មែរ និងក្រុមជនជាតិដទៃទៀត។  ភាសាផ្លូវការគឺភាសាថៃ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ ប្រទេស​នេះ​មាន​ប្រជាជន​វ័យ​ក្មេង​ដែល​មាន​អាយុ​ជា​មធ្យម ៣៨,៦ ឆ្នាំ។ ប្រទេសថៃ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ដោយធនាគារពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិសមភាពប្រាក់ចំណូលនៅតែជាបញ្ហាសំខាន់ ដោយមនុស្សជាច្រើននៅតែរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមជនជាតិ <references group="lower-alpha" />
ខអូអររអអ៊ីអេសវិស្វកម្ម
ខអូអររអអ៊ីអេសវិស្វកម្ម គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តក្រិកដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងអាថែន។ ក្រុមហ៊ុននេះផលិតរថយន្តស្ព័រជាច្រើនប្រភេទ។
រឿង សង្គ្រាមរវាងគីង្គក់និងតាព្រហ្ម
គីង្គក់​សួរ​ទៅ​តា​ព្រហ្ម​បរាជ័យ​ថា “ម៉េច​ក៏​លោក​បង្អត់​ភ្លៀង​ដល់​សត្វ​លោក ធ្វើ​ឱ្យ​ស្លាប់​គ្រប់​កន្លែង ដូច្នោះ ? គ្នា​យើង​មិន​សុខ​ចិត្ត​ទេ បើ​លោក​មិន​បង្អុរ​ភ្លៀង​ចុះ​ទៅ​នោះ យើង​នឹង​កម្ទេច​វិមាន​លោក​សម្លាប់​ទាំង​ពល ទាំង​លោក​ពុំ​ខាន” ។ តា​ព្រហ្ម​នឹក​ភ័យ​ក៏​និយាយ​អង្វរ​អស់​ពល​សត្វ​នឹង​រុក្ខជាតិ​ថា “សូម​ពួក​ព្រះ​ស្ដែង​កុំ​ខឹង យើង​ខ្លាច​ហើយ យើង​នឹង​ផ្ដល់​ទឹក​ភ្លៀង​ឱ្យ​ឥឡូវ​នេះ​ហើយ សូម​អស់​លោក​អញ្ជើញ​ទៅ​វិញ​ចុះ កុំ​ខឹង​អី ” ។ គីង្គក់​តប​ថា “ទេ ! កន​យើង​មិន​ព្រម​ទេ បើ​យើង​ទៅ នោះ​លោក​នឹង​ផ្ដល់​ភ្លៀង​ឱ្យ​យើង​តែ​មួយ​មេ ហើយ​ព្រងើយ​កន្តើយ​ទៅ នាំ​ឱ្យ​ពិបាក​យើង​លើក​ទ័ព​ឡើង​មក​ទៀត ដូច្នោះ​សូម​លោក​សន្យា​ឱ្យ​ពរ​ពិសេស​ដល់​យើង​សិន ទើប​កន​យើង​សុខ​ចិត្ត” ។ លុះ​ជញ្ជឹង​មួយ​សន្ទុះ តា​ព្រហ្ម​ពោល​ថា “អើ ! យើង​ព្រម​ឱ្យ​ពរ​ដល់​អ្នក​រាល់​គ្នា ហើយ បើ​ដូច្នោះ​ពេល​ណា អ្នក​ត្រូវ​ការ​ភ្លៀង ចំណែក​គីង្គក់​ហ៊ីង កង្កែប​ត្រូវ​សង្កៀត​ធ្មេញ បន្លឺ​សំឡេង​ពី​ក្រោម​មក ពេល​នោះ​យើង​នឹង​បង្អុរ​ភ្លៀង​ឱ្យ​អ្នក​ភ្លាម ។ កាល​សន្យា​រួច​ស្រេច ទ័ព​មណ្ឌុកសត្វ​បាណកសត្វ និង​រុក្ខជាតិ​ក៏​ថយ មក​លំនៅ​រៀង ៗ ខ្លួន ។ តាំង​ពី​នោះ​មក​ពេល​ណា​គីង្គក់ ហ៊ីង កង្កែប ត្រូវ​ការ​ភ្លៀង ក៏​សង្កៀត​ធ្មេញ បន្លឺ​សំឡេង​ក្រត ៗ ! អែប ៗ ! អោក ៗ ! ហ៊ីង​ហ៊ឹង ៗ ! ភ្លៀង​ក៏​ធ្លាក់​មក ៕
សូមមើលផងដែរ
• រឿង ដើមកំណើតសត្វឆ្មា
ឃុំកំពង់ត្រាច(ស្រុករមាសហែក)
=រដ្ខបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
VTV6
VTV6 គឺជាបណ្តាញទូរទស្សន៍រដ្ឋវៀតណាមរបស់ទូរទស្សន៍វៀតណាម។  បើកដំណើរការក្នុងឆ្នាំ 2007។វាបម្រើដល់យុវជនក្នុងប្រទេសវៀតណាម។
ទោះបីជា VTV6 ដំណើរការដោយ Ban Thanh thiếu niên (នាយកដ្ឋានយុវជនក៏ដោយ) កម្មវិធីជាច្រើនដែលផលិតដោយ Ban Sản xuất các Chương trình Thể thao (នាយកដ្ឋានផលិតកម្មកម្មវិធីកីឡា VTV Sports) ភាគច្រើនចាក់ផ្សាយនៅលើប៉ុស្តិ៍នេះតាំងពីឆ្នាំ 2015 ដូច្នេះវាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរ។  ជាការផ្សាយបន្តផ្ទាល់នៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡារបស់ VTV ជាពិសេសព្រឹត្តិការណ៍កីឡាវៀតណាម ឬព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា FIFA World Cup, UEFA Euro, Summer Olympics, SEA Games,... រួមជាមួយ VTV5 និងពេលខ្លះ VTV3។  VTV6 ក៏ផលិតកម្មវិធីទូរទស្សន៍ផ្សាយផ្ទាល់ជាច្រើននិងកម្មវិធីផ្សាយផ្ទាល់ពិសេសសម្រាប់ចាក់ផ្សាយនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ VTV1 ។
ប៉ាកសាន់
ប៉ាកសាន់ ( ឡាវ ປາກຊັນ ) ( Paksane  ) ជា​ស្រុក​មួយ​និង​ក្រុង​មួយ​ក្នុង ​ខេត្ត​បលិខាំសៃ ភាគ​ខាងលិច​ប្រទេស​ឡាវ។ វាជាទីរួមខេត្តនៃ ស្រុកប៉ាក់សាន់ ។ ទន្លេណាមសាន ភ្ជាប់ជាមួយ ទន្លេមេគង្គ នៅប៉ាកសាន ជាប់ព្រំដែន ប្រទេសថៃ ទល់មុខ បឹងកាន ។ ប៉ាក់សាន់ ត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឡាវដោយ ផ្លូវលេខ 13 ។
ស្រុកព្រែក​បី(ខេត្តក្រមួនស)
=រដ្ឋបាល= ស្រុកព្រែកបី ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ប៉រសឆេ
ប៉រសឆេ គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ដែលជាផ្នែកមួយនៃក្រុមហ៊ុនវ៉ុលកសវ៉ាហ្គើនក្រុម។ វាផលិតរថយន្តប្រណិត និងកីឡា។
សង្កាត់សួង
សង្កាត់សួង ក្រុងសួង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់សួង មាន ១៥ភូមិគឺ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ទន្លេណាំសាន
ទន្លេណាំសាន ( Nam Sane  ) គឺជាទន្លេដ៏សំខាន់មួយនៃ ប្រទេសឡាវ ភាគខាងលិច។ វា​ហូរ​ចេញ​ពី​ភ្នំ​នៃ​ភាគ​កណ្តាល​ប្រទេស​លាវ​កាត់​តាម ​បុរី​ខាម ហើយ​ចាក់ចូល​​នឹង ​ទន្លេ​មេគង្គ ​នៅ18.37667°N, 103.65806°W នៅ ប៉ាក់សាន់ ។
សិលាចារឹកវត្តស្រះក្រាំងបន្ទាយ
សិលាចារឹកវត្តស្រះក្រាំងបន្ទាយមានលេខ K.១៤១២។ វត្តស្រះក្រាំងបន្ទាយមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិពេជ្រឥន្ទ្រា ឃុំបឹងត្រាញ់ខាងជើង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ តាមរយៈការសិក្សាពិនិត្យនៅក្នុងវត្ត និងទីតាំងសិលាចារឹក មានស្នាកស្នាមប្រាសាទបុរាណសម័យមុនអង្គរ ដែលសេសសល់បំណែកឥដ្ឋមួយចំនួនច្រើន ដែលបានកាយនៅកន្លែងជីកស្រះមានឃើញថ្មស្រទាប់ពីរសន្លឹកផងដែរ។ ថ្មស្រទាប់ទាំងពីរត្រូវបានព្រះចៅអធិការវត្តយកទុកក្បែរពាងទឹកមុខកុដិព្រះចៅអធិការប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្រង់ទឹក និងប្រការផ្សេងៗទៀត។ មួយសន្លឹកជាស៊ុមទ្វារភ្នែកខាងលើឬក្រោម
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តតាកែវ
ឃុំខ្សាច់អណ្ដែត
=រដ្ឋបាល= ឃុំខ្សាច់អណ្ដែត មាន ៦ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភាសាម៉ាយ៉ាយូកាតិក
ភាសាម៉ាយ៉ាយូកាតិកគឺភាសាមួយក្នុងក្រុមភាសាម៉ាយ៉ានៃប្រទេសម៉ិចស៊ិក។
ស្រុកអំពាច​វែង(ខេត្តក្រមួនស)
=រដ្ឋបាល= ស្រុកអំពាចវែង ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
ឃុំក្រាំងលាវ(ស្រុកបាទី)
ឃុំក្រាំងលាវជាឃុំមួយនៅក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ មាន២៣ភូមិ ។
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកបាទី ក្រាំងលាវ(ស្រុកបាទី)
បរីខាម
បរីខាម គឺជាទីក្រុងមាត់ទន្លេមួយក្នុង ខេត្តបលិខាំសៃ នៅភាគខាងលិច ប្រទេសឡាវ ។ ជា​រាជធានី​នៃ ​ស្រុក​បរិខាមជ័យ ខាងជើង​តាម​ផ្លូវ​ពី ​ណា​ខៅឡម ។
បុរីខាម ស្ថិតនៅលើ ទន្លេណាមសាន លាតសន្ធឹងដោយ ស្ពានបៃលី។ កងទ័ពឡាវមានមូលដ្ឋានសំខាន់មួយនៅបុរីខាម។
ស្រុកព្រៃ​រំដេង(ខេត្តក្រមួនស)
=រដ្ឋបាល= ស្រុក ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷ =អប់រំ= =វត្តអាម= =មើលផងដែរ=
សង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង
($ Sangkeat) កាលពីដើមឡើយគឺជា ឃុំកំពង់ឆ្នាំង នៃ ស្រុកកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ បច្ចុប្បន្នដែនរដ្ឋបាលនេះស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មាន ៨ភូមិ៖
ឃុំគគីរ(ស្រុករមាសហែក)
=រដ្ខបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
កូដគំរូរដ្ឋបាលក្រុងនៃប្រទេសកម្ពុជា
( $ Municipality) ស្ថិតនៅ ខេត្ត មាន សង្កាត់ និង ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
=AFC U19 Championship 2020=
=SEA Game 2019=
ពូល B
=វគ្គ4 ក្រុម=
=4 Group SEA GAME 30th=
ហិរណ្យវម៌្ម (មហិធរបុរ)
វ្រះបាទហិរណ្យវម៌្ម រជ្ជកាល (១០??-១០៨០) បើ​យោល​ទៅ​តាម​សិលាចារឹក​នៅ​ភ្នំរុង និង​តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោកហ៊្សក-សឺដេស គេ​អាច​ដឹង​ថា ព្រះបិតា​វ្រះបាទជយវម៌្មទី៦ ព្រះនាមហិរណ្យវម៌្ម ហើយ​ព្រះមាតា​ព្រះនាមហិរណ្យលក្ឝ្មី។ ព្រះអង្គ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​ទាំង​អស់​បួន​អង្គ ដែល​គេ​ស្គាល់​ព្រះនាមតែ​បីអង្គ​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ ធរណីន្ទ្រវម៌្ម​ទី​១ ជយវម៌្មទី៦ បុត្រទី៣ និង​យុវរាជ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃមហិធរបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រពុទ្ធសាសនិកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សមហិធរបុរ