cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
តេវិជ្ជសូត្រ
[១៨៣] ម្នាលវាសេដ្ឋៈ អើ បើថា​ពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកត្រៃវិជ្ជាទាំងនោះ​មានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ដូច្នេះ ឯព្រហ្ម​ជាអ្នកមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ទេ ចុះបណ្តាពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជា ដែលមានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ តើប្រៀបផ្ទឹមនឹងព្រហ្ម​ដែលមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់​សមគ្នាដែរឬទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ដំណើរនោះ ប្រៀបធៀបមិនសមគ្នាទេ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ត្រូវហើយ ព្រាហ្មណ៍អ្នកត្រៃវិជ្ជា​ដែលមានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ លុះបែកធ្លាយកាយ ខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ ក៏ទៅកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម ដែលមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ ហេតុដូច្នេះនេះ មិនដែលមានទេ ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បានឮដូច្នេះថា ពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកត្រៃវិជ្ជានោះ​មានចិត្តចងពៀរ ចំណែកខាងព្រហ្ម​មិនមានចិត្តចងពៀរទេ ប្រៀបធៀបពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកត្រៃវិជ្ជា ដែលមានចិត្តចងពៀរ​ជាមួយនឹងព្រហ្ម​ដែលមិនមានចិត្តចងពៀរ តើសមគ្នាដែរឬ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ដំណើរនោះ​ប្រៀបធៀបមិនបានទេ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បានឮថា ពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកត្រៃវិជ្ជានោះ​មានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទ ព្រហ្ម​មិនមានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទទេ ពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជា មានចិត្តសៅហ្មង ព្រហ្មមិនមានចិត្តសៅហ្មងទេ ពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជា ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តមិនបានទេ ព្រហ្ម​ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ចុះបើប្រៀបធៀបពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជា​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តមិនបាន ជាមួយនឹងព្រហ្ម​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន តើសមគ្នាដែរឬ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ដំណើរនោះ ប្រៀបធៀបមិនបានទេ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ត្រូវហើយ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជា​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តមិនបានទាំងនោះ លុះបែកធ្លាយកាយ ខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ នឹងទៅកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ហេតុដូច្នេះនេះ មិនដែលមានទេ ? ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជាទាំងនោះ ចូលទៅ (កាន់ទីមិនមែនផ្លូវ ដោយសំគាល់ថាផ្លូវ) ក្នុងផ្លូវជាទីទៅកាន់ព្រហ្មលោក (ដូចជា) ចុះទៅ (កាន់ទីមានភក់ ដោយសំគាល់ថា ទីរាបស្មើ) លុះចុះទៅហើយ ក៏ដល់នូវសេចក្តីបាក់បែក (នៃអវយវៈតូចធំ) សំគាល់នូវការ​ឆ្លងថាស្រួលហើយ ក៏ឆ្លងទៅ ព្រោះហេតុនោះ ត្រៃវិជ្ជារបស់ពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកត្រៃវិជ្ជានេះ អ្នកប្រាជ្ញ តែងហៅថា ព្រៃធំ គឺត្រៃវិជ្ជាខ្លះ ហៅថា ព្រៃដែលគ្មានទឹក គឺត្រៃវិជ្ជាខ្លះ ហៅថា សេចក្តីវិនាស គឺត្រៃវិជ្ជាខ្លះ ។
[១៨៤] កាលព្រះមានព្រះភាគ ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ វាសេដ្ឋមាណព ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គបានឮដូច្នេះថា ព្រះសមណគោតមស្គាល់ផ្លូវ ដើម្បីទៅកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម មែនឬ ? ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលវាសេដ្ឋៈ អ្នកសំគាល់សេចក្តីនោះដូចម្តេច មនសាកតគ្រាម នៅក្នុងទីជិតនឹងទីនេះ មនសាកតគ្រាម មិនមែននៅក្នុងទីឆ្ងាយអំពីទីនេះទេឬ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន យ៉ាងនោះហើយ មនសាកតគ្រាម នៅក្នុងទីជិតនឹងទីនេះ មនសាកតគ្រាម មិននៅក្នុងទីឆ្ងាយអំពីទីនេះទេ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ អ្នកសំគាល់សេចក្តីនោះដូចម្តេច បុរសដែលកើតហើយ ចម្រើនហើយ ក្នុងមនសាកតគ្រាមនេះ មានអ្នកផង សួររកផ្លូវនៃមនសាកតគ្រាម ចំពោះបុរសនោះ ដែលចេញទៅអំពីមនសាកតគ្រាម ក្នុងខណៈនោះ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បុរសដែលកើតហើយ ចម្រើនហើយ ក្នុងមនសាកតគ្រាមនេះ កាលបើគេសួររកផ្លូវនៃមនសាកតគ្រាម សំដីយឺតយូរ និងអឹមអៀម តើមានខ្លះដែរឬ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន សំដីនេះ មិនយឺតយូរ មិនអឹមអៀមទេ ។ សេចក្តីនោះព្រោះហេតុអ្វី ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ព្រោះបុរសឯណោះ កើតហើយ ចម្រើនហើយ ក្នុងមនសាកតគ្រាម បានជាបុរសនោះ ស្គាល់ផ្លូវទាំងអស់ ដែលទៅកាន់មនសាកតគ្រាម ដោយច្បាស់លាស់ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បុរសដែលកើតហើយ ចម្រើនហើយ ក្នុងមនសាកតគ្រាមនោះ កាលបើមានអ្នកផង សួររកផ្លូវនៃមនសាកតគ្រាម គង់មានសំដីយឺតយូរ និងអឹមអៀមខ្លះ ឯតថាគត កាលបើអ្នកផង សួររកផ្លូវទៅកាន់ព្រហ្មលោក ឬបដិបទា ជាទីទៅកាន់ព្រហ្មលោក មិនមានការប្រព្រឹត្តិយឺតយូរ និងការអឹមអៀមឡើយ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ តថាគត ស្គាល់ទាំងព្រហ្ម ស្គាល់ទាំងព្រហ្មលោក ស្គាល់ទាំងបដិបទា ជាទីទៅកាន់ព្រហ្មលោក មិនតែប៉ុណ្ណោះសោត ព្រហ្មប្រតិបត្តិយ៉ាងណា ទើបបានទៅកើតក្នុងព្រហ្មលោក តថាគត ក៏ស្គាល់ច្បាស់ នូវសេចក្តីប្រតិបត្តិនោះ ។
[១៨៥] កាលព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ វាសេដ្ឋមាណព ក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គបានឮដូច្នេះថា ព្រះសមណគោតម សំដែងផ្លូវ ដើម្បីទៅ​កើតជាមួយនឹងព្រហ្ម​បាន ខ្ញុំព្រះអង្គ សូមឱកាស សូមព្រះគោតមដ៏ចម្រើន សំដែង​ផ្លូវ ដើម្បីទៅ​កើតជាមួយនឹងព្រហ្ម សូមព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ស្រោចស្រង់ព្រាហ្មណ៍ និងពពួកសត្វផងចុះ ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បើដូច្នោះ ចូរអ្នកប្រុងស្តាប់ ចូរធ្វើទុកក្នុងចិត្ត​ដោយល្អចុះ តថាគត​នឹងសំដែងប្រាប់ ។  វាសេដ្ឋមាណព បានទទួលស្តាប់ព្រះពុទ្ធដីកា របស់ព្រះមានព្រះភាគថា ព្រះករុណាព្រះអង្គ ។  ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ព្រះតថាគត កើតឡើងក្នុងលោកនេះ ជាព្រះអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ ។បេ។  (បណ្ឌិតគប្បីសំដែងឲ្យពិស្តារ ដូចក្នុងសាមញ្ញផលសូត្រផងចុះ) ។បេ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ភិក្ខុជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយសីលយ៉ាងនេះឯង ។បេ។  កាលភិក្ខុនោះ បានពិចារណាឃើញច្បាស់នូវ​នីវរណៈ ៥ ​នេះក្នុងខ្លួន ដែលខ្លួនលះបង់ហើយ បាមោជ្ជៈ គឺសេចក្តីត្រេកអរ​យ៉ាងល្មម ក៏កើតឡើង កាលបើបាមោជ្ជៈ កើតឡើងហើយ បីតិក៏កើតឡើង កាលចិត្តប្រកបដោយបីតិ កើតឡើងហើយ កាយក៏រមែងស្ងប់រម្ងាប់ កាលបើមានកាយ​ស្ងប់រម្ងាប់ហើយ ក៏រមែងទទួលនូវសេចក្តីសុខ ចិត្តរបស់ភិក្ខុដែលបានសេចក្តីសុខហើយ ក៏រមែងតាំងនៅមាំ ។  ភិក្ខុនោះ មានចិត្តប្រកបដោយមេត្តា រមែងផ្សាយ​ទៅកាន់ទិសទី១ ទិសទី២ ទិសទី៣ ទិសទី៤ ទាំងទិសខាងលើ ទិសខាងក្រោម និងទិសទទឹងបានដូចគ្នា មានចិត្តប្រកប​ដោយមេត្តា ដ៏ទូលាយ​ធំ រកប្រមាណមិនបាន មិនមានពៀរ មិនមានព្យាបាទ ផ្សាយទៅកាន់​លោកទាំងពួង គ្រប់ទិស គ្រប់តំបន់ ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ មនុស្សមាន​កម្លាំង​ ផ្លុំស័ង្ខ អាចញ៉ាំងបុគ្គលឲ្យ​ដឹងបានគ្រប់ទិសទាំង ៤ ដោយមិនលំបាក​យ៉ាងណា ម្នាលវាសេដ្ឋៈ កម្មជាកាមាវចរណា​ក្នុងមេត្តាចេតោវិមុត្តិ​ដែលបុគ្គលបានចម្រើនយ៉ាងនេះ កម្មជាកាមាវចរនោះ មិនបានកៀចក្រាញនៅក្នុងរូបាវចរ និងអរូបាវចរនោះ គឺកម្មជាកាមាវចរនោះ មិនបានឋិតនៅក្នុងរូបាវចរ និងអរូបាវចរនោះឡើយ ក៏យ៉ាងនោះឯង ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ នេះឯងហៅថា ផ្លូវដើម្បីទៅកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម ។
[១៨៦] ម្នាលវាសេដ្ឋៈ សេចក្តីតទៅទៀតថា ភិក្ខុមានចិត្តប្រកបដោយករុណា ។បេ។ មានចិត្តប្រកបដោយមុទិតា ។បេ។  មានចិត្តប្រកបដោយឧបេក្ខា ផ្សាយទៅកាន់ទិសទី១ ទិសទី២ ទិសទី៣ ទិសទី៤ ទាំងទិសខាងលើ ទិសខាងក្រោម និងទិសទទឹងបានដូចគ្នា មានចិត្តប្រកបដោយឧបេក្ខា ដ៏ទូលាយធំ រកប្រមាណមិនបាន មិនមានពៀរ មិនមានព្យាបាទ ផ្សាយទៅកាន់លោកទាំងអស់ គ្រប់ទិស គ្រប់តំបន់ ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ មនុស្ស​ដែលមាន​កម្លាំង​ ផ្លុំស័ង្ខ អាចញ៉ាំងបុគ្គលឲ្យដឹងបានគ្រប់ទិសទាំង ៤ បាន ដោយមិនលំបាក យ៉ាងណា ម្នាលវាសេដ្ឋៈ កម្មជាកាមាវចរណា​ក្នុងឧបេក្ខាចេតោវិមុត្តិ​ដែលបុគ្គលបានចម្រើនយ៉ាងនេះ កម្មជាកាមាវចរនោះ មិនបានកៀចក្រាញនៅ​ក្នុងរូបាវចរ និងអរូបាវចរនោះ គឺកម្មជាកាមាវចរនោះ មិនបានឋិតនៅក្នុងរូបាវចរ និងអរូបាវចរនោះឡើយ ក៏យ៉ាងនោះឯង ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ នេះឯងជាផ្លូវ​ដើម្បីកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ អ្នកសំគាល់សេចក្តីនោះដូចម្តេច ភិក្ខុមានមេត្តាព្រហ្មវិហារយ៉ាងនេះ ជាអ្នកមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ ឬមិនមានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន មិនមានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ទេ ។ ភិក្ខុនោះ មានចិត្តចងពៀរ ឬមិនមានចិត្តចងពៀរទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន មិនមានចិត្តចងពៀរទេ ។ ភិក្ខុនោះ មានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទ ឬមិនមានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន មិនមានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទទេ ។ ភិក្ខុនោះ មានចិត្តសៅហ្មង ឬមិនមានចិត្តសៅហ្មងទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន មិនមានចិត្តសៅហ្មងទេ ។ ភិក្ខុនោះ ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ឬមិនប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបានទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ អើ បើថា ភិក្ខុ​ជាអ្នកមិនមានស្ត្រីជា​គ្រឿងជាប់ចំពាក់ ព្រហ្ម​ក៏ជាអ្នកមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់​ចំពាក់ហើយ តើប្រៀបធៀប​ភិក្ខុដែលមិនមានស្ត្រីជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់​នឹងព្រហ្ម​ដែលមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ សមគ្នាដែរឬ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ប្រៀបធៀប​សមគ្នាហើយ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ត្រូវហើយ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ភិក្ខុ​ដែលមិនមានស្ត្រីជាគ្រឿង​ជាប់ចំពាក់ លុះបែកធ្លាយកាយ ខាងមុខអំពី​សេចក្តីស្លាប់ទៅ នឹងទៅកើតជាមួយនឹងព្រហ្ម ដែលមិនមានស្ត្រី​ជាគ្រឿងជាប់ចំពាក់ ហេតុដូច្នេះនេះ តែងមាន​ជាប្រាកដ ។  ម្នាលវាសេដ្ឋៈ បានឮដូច្នេះថា ភិក្ខុ​មិនមានចិត្តចងពៀរ ព្រហ្ម​ក៏មិនមានចិត្តចងពៀរដែរ ។បេ។  ភិក្ខុ​មិនមានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទ ព្រហ្ម​ក៏មិនមានចិត្តប្រកបដោយព្យាបាទដែរ ។  ភិក្ខុ​មានចិត្តមិនសៅហ្មង ព្រហ្មក៏មានចិត្តមិនសៅហ្មងដែរ ។  ភិក្ខុ​ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ព្រហ្ម​ក៏ប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបានដែរ ប្រៀបធៀបភិក្ខុ​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន​នឹងព្រហ្ម​ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន តើសមដែរឬទេ ? បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ប្រៀបធៀប​សមគ្នាហើយ ។ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ត្រូវហើយ ម្នាលវាសេដ្ឋៈ ភិក្ខុប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាននោះ លុះបែកធ្លាយកាយ ខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ទៅ នឹងទៅកើត​ជាមួយនឹងព្រហ្ម ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចចិត្តបាន ហេតុដូច្នេះនេះ តែងមានជាប្រាកដ ។
[១៨៧] លុះព្រះមានព្រះភាគ ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ វាសេដ្ឋមាណព និងភារទ្វាជមាណព ក៏បានក្រាបបង្គំ​ទូលព្រះមានព្រះភាគ យ៉ាងនេះថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ភាសិតរបស់ព្រះអង្គ ពីរោះណាស់ បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ភាសិតរបស់ព្រះអង្គ ពីរោះណាស់ ធម៌ដែលព្រះអង្គ ទ្រង់សំដែងហើយ ដោយអនេកបរិយាយយ៉ាងនេះ (ភ្លឺច្បាស់ណាស់) បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន គួរនាដូចជាមនុស្សចាប់​របស់ដែលផ្កាប់ចុះ ឲ្យផ្ងារឡើងបាន ពុំនោះដូចជាមនុស្ស​បើកបង្ហាញរបស់ដែល​គេលាក់បិទបាំង ពុំនោះសោត ដូចជាមនុស្ស​ប្រាប់ផ្លូវ ដល់អ្នកវង្វេងផ្លូវ ឬក៏ដូចជា​មនុស្សកាន់ប្រទីប ទ្រោលបំភ្លឺក្នុងទីងងឹត ដោយគិតថា ពួកមនុស្សមានចក្ខុ មើលឃើញនូវរូបទាំងឡាយបាន យើងទាំងឡាយនោះ សូមដល់នូវព្រះគោតមដ៏ចម្រើនផង ព្រះធម៌ផង ព្រះសង្ឃផង ជាទីពឹង ជាទីរលឹក ចាប់ដើមតាំងពីថ្ងៃនេះទៅ សូមព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ទ្រង់ជ្រាបនូវយើងខ្ញុំទាំងឡាយ ថាជាឧបាសក ដល់សរណគមន៍ ស្មើដោយជីវិត ។
ចប់ តេវិជ្ជសូត្រ ទី១៣ ។
និរាសនគរវត្ត
និរាសនគវត្ត ជាអត្តបទពាក្យកាព្យ ដែលជាការនិពន្ធដោយលោកឧកញ៉ាសុត្តន្តប្រីជាឥន្ទ។ និរាសនគវត្តត្រូវបានផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីកម្ពុជសុរិយា ឆ្នាំ១៩៣៤ លេខ៧ ៨ និង៩។
ឃុំកោះរកា
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះរការ មាន ៧ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំអង្កោល
=រដ្ឋបាល= ឃុំអង្កោល មាន ភូមិ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =ឯកសារពិគ្រោះ=
ឃុំកោះមិត្ត
ឃុំកោះមិត្ត ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះមិត្ត មាន ៩ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= កោះប៉ែន
"កោះប៉ែន"ជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍បែបធម្មជាតិ រមណីយដ្ឋាននេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិកោះប៉ែន ឃុំកោះមិត្ត ស្រុកកំពង់សៀម ដែលមានចំងាយប្រមាណជា ៣គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តណា? នៅទីនេះមានសក្តានុពលទេសចរណ៍សំខាន់ៗដូចជាមានឆ្នេរខ្សាច់ទន្លេមេគង្គ និងមានដំណាំហូបផ្លែជាច្រើន។ នៅទីនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចទៅលេងទឹកកម្សាន្តតាមឆ្នេរខ្សាច់ និងទិញដំណាំហូបផ្លែ។
ខេត្តតាក
ខេត្តតាក (ตาก, ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្ត (ចង្វាត់) ចំនួន 76 របស់ប្រទេសថៃ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តម៉ែហងសន, ខេត្តឈៀងម៉ៃ, ខេត្តលំពូន, ខេត្តសុខោទ័យ, ខេត្តកំពែងពេជ្រ, ខេត្តនគរសួគ៌, ខេត្តឧទ័យធានី និងខេត្តកញ្ចនបុរី គែមខាងលិចនៃខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់វែងជាមួយរដ្ឋកាយីនរបស់ប្រទេសភូមា
រដ្ឋបាលខេត្ត
ខេត្តចែកចេញជា 9 ស្រុក (អាំភើ). ទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតទៅជា 63​ សង្កាត់ (តាំបល់) និង​​ 493 ភូមិ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
អ្នកប្រហារបិសាច
អ្នកប្រហារបិសាច (鬼滅の刃 Romaji:Kimetsu no Yaiba គីមេស៊ុណុយ៉ៃបា) គឺជាតុក្កតាគំនូរជីវចលស៊េរីម៉ានហ្គាជប៉ុន សរសេររឿងនិងភាពដោយលោក កូយ៉ូហារុ ហ្គោតូហ្គេ រឿងនេះដើរតាមយុវវ័យគឺថាន់ជីរ៉ូ កាម៉ាដុ ដែលខិតខំក្លាយជាអ្នកសម្លាប់អារក្ស បន្ទាប់ពីគ្រួសាររបស់គាត់ត្រូវបានសម្លាប់ និងណិហ្ស៊ឹកុ ប្អូនស្រីរបស់គាត់បានប្រែទៅជាបិសាច​ ត្រូវបានដាក់ជាស៊េរីនៅក្នុងទស្សនាវដ្តីស្យូនេនម៉ានហ្ការបស់ស្យ៊ូអេស្យា ស្យូនេនចាមប្រចាំសប្តាហ៍ ពីខែកុម្ភៈ ២០១៦ ដល់ខែឧសភា ២០២០ ជាមួយ​នឹង​ជំពូក​របស់​វា​ដែល​ប្រមូល​បាន​ក្នុង​ចំនួន 23 សៀវភៅ (តាំងកូបុង)
ការ​សម្រប​តាម​ស៊េរី​ទូរទស្សន៍អានីមេ ២៦ ភាគ​ដែល​ផលិត​ដោយ Ufotable ចាក់​ផ្សាយ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ពី​ខែ​មេសា​ដល់​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ ២០១៩ ខ្សែភាពយន្តភាគបន្ត អ្នកប្រហារបិសាច ភាពយន្ត: រថភ្លើងគ្មានព្រំដែន ត្រូវបានចេញផ្សាយនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២០ ហើយបានក្លាយជាភាពយន្តអានីមេដែលរកចំណូលបានខ្ពស់បំផុត និងភាពយន្តជប៉ុនគ្រប់ពេលវេលា រដូវកាល ២ របស់អានីមេ ដែលរួមមានផ្នែកពីរ ផ្នែកទីមួយគឺការណែនាំអំពីខ្សែភាពយន្តគឺ "រថភ្លើងគ្មានព្រំដែន" ឡើងវិញដែលបានឃើញនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តនិងគ្របដណ្តប់ផ្នែក "Entertainment District (ស្រុកកម្សាន្ត)" ពីម៉ានហ្គា ចាក់បញ្ចាំងនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២១
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តុក្កតាជប៉ុន
សុវណ្ណខេត្ត
សុវណ្ណខេត្ត (ສະຫວັນນະເຂດ) មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា កៃសន ព្រហ្មវិហាន ( ໄກສອນ ພົມວິຫານ  ; ไกสอน พมวิหาน   ) តាំងពីឆ្នាំ 2005 ហើយពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា ក័មសក្តិបុរី (ຄັນທະບູລີ) គឺជាទីក្រុងមួយនៅភាគខាងលិច ប្រទេសឡាវ ។ ជា​រាជធានី​នៃ ​ខេត្ត​សួគ៌ខេត្ត
។ ជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជនចំនួន 125,760 (2018), វាជាទីក្រុងធំទីពីរក្នុងប្រទេសឡាវ បន្ទាប់ពី ទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ ។ ទោះបីជាទីក្រុង អាណានិគម បារាំងចាស នៅតាម ដងទន្លេមេគង្គ ខាងមុខ មានសភាពទ្រុឌទ្រោម និងដួលរលំក៏ដោយ ភាពជិតរបស់ទីក្រុងនេះទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើន របស់ប្រទេសថៃ បាននាំមកនូវការអភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មថ្មីនៅភាគខាងជើងនៃទីក្រុង នៅជិតផ្លូវកាត់ទន្លេ និងផ្លូវកាត់។ ចំណតឡានក្រុង។
ដូចទីក្រុងលាវទាំងអស់ដែរ សុវណ្ណខេត្តមានប្រជាជនចម្រុះនៃ ឡាវ ថៃ វៀតណាម និង ចិន ព្រមទាំងជនជាតិភាគតិចមកពីខាងក្នុងឡាវ។ វា​មាន​វត្តអារាមព្រះពុទ្ធ​សាសនា ​ដ៏​ធំ​មួយ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី 15 ដូចជាវត្តជ័យភូមិ, វិហារ​ចិន, វិហារគ្រិស្ត និង​វិហារ​ឥស្លាម​មួយ។ ស្ពាន​មិត្តភាព​ថៃ​-​ឡាវ​លើក​ទី​២ ​ឆ្លង​ទន្លេ ​មេគង្គ ​ត​ភ្ជាប់​ទៅ ​ខេត្តមុក្តាហារ ​ក្នុង ​ប្រទេស​ថៃ ​។ ផ្លូវពីរ 12 m, 1600 m ស្ពានបានបើកជូនសាធារណជនទូទៅនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៧។
ប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុងកៃសន ព្រហ្មវិហាន(សុវណ្ណខេត្ត) គឺ 2,041 ដុល្លារអាមេរិក (2018)។
រាយព្រះនាមព្រះរាជឱរស និងព្រះរាជធីតា នៃព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ចមចក្រពង្ស
ព្រះអង្គមានព្រះរាជឱរសចំនួន ១៣ ព្រះអង្គ និង ព្រះរាជធីតា ១៤ ព្រះអង្គ សរុប ២៧ ព្រះអង្គមានដូចជា៖
និមិត្តសញ្ញានៅលើសកលលោក
=និមិត្តសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម= (Commercial symbols) =និមិត្តសញ្ញានៃគណិតវិទ្យា= (Mathematical Symbol})
ឃុំកោះសំរោង(ស្រុកកំពង់សៀម)
ឃុំកោះសំរោង ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះសំរោង មាន ៨ភូមិគឺ÷ =អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
វត្តអង្គសេរី
វត្តអង្គសេរី ស្ថិតនៅក្នុងឃុំអន្លង់រមៀត ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។
ឃុំកោះទន្ទឹម
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះទន្ទឹម មាន ៦ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ
សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ (ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤០ ដល់ថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤១ กรณีพิพาทอินโดจีน    ; Guerre franco-thaïlandaise ) ត្រូវបានប្រយុទ្ធគ្នារវាងប្រទេសថៃ និង វីឈីបារាំង លើតំបន់មួយចំនួននៃឥណ្ឌូចិនបារាំង ។
ការចរចាជាមួយបារាំងមិនយូរប៉ុន្មានមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បានបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលបារាំងមានឆន្ទៈក្នុងការផ្លាស់ប្តូរសមស្របនៅក្នុងព្រំដែនរវាងប្រទេសថៃ និងឥណ្ឌូចិនបារាំង ប៉ុន្តែបានត្រឹមតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃប្រទេសបារាំង នៅឆ្នាំំំំ១៩៤០ ឧត្តមសេនីយប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម (ដែលគេនិយមហៅថា "ពិបូល") នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសថៃបានសម្រេចចិត្តថាការបរាជ័យរបស់បារាំងបានផ្តល់ឱកាសឱ្យជនជាតិថៃកាន់តែល្អប្រសើរក្នុងការដណ្តើមយកទឹកដីរដ្ឋដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសដែលត្រូវបានប្រគល់ឱ្យបារាំងមកវិញ។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ ។
វត្តប្រជុំអង្គ
វត្តអង្គពណ្ណរាយណ៍ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិប្រជុំអង្គ ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។
សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ
ការ​កាន់កាប់​របស់​យោធា​អាល្លឺម៉ង់​នៃទីក្រុងបារាំងមេត្រូប៉ូលីតាន ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បារាំង​កាន់កាប់​កម្មសិទ្ធិ​នៅ​បរទេស​របស់ខ្លួន​រួមទាំង​ឥណ្ឌូចិន​របស់​បារាំង​ផងដែរ​។ ការគ្រប់គ្រងអាណានិគមឥឡូវនេះត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ពីជំនួយខាងក្រៅ និងការផ្គត់ផ្គង់ខាងក្រៅ។ បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុនលើឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤០ បារាំងត្រូវបានបង្ខំឱ្យអនុញ្ញាតឱ្យជប៉ុនបង្កើតមូលដ្ឋានយោធា។ អាកប្បកិរិយា​ដែល​ហាក់​ដូច​ជា​អនុគ្រោះ​នេះ​បាន​លួង​លោម​របប​ពិបូលឱ្យមានជំនឿថាបារាំងនឹងមិនទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់​គ្នា​ខាង​យោធា​ជាមួយ​ថៃ​ឡើយ។
បារាំង
កងកម្លាំងយោធាបារាំងនៅឥណ្ឌូចិនមានកងទ័ពប្រមាណ ៥០,០០០នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិបារាំងចំនួន ១២,០០០នាក់ បានរៀបចំជា កងវរសេនាតូច ថ្មើរជើង ចំនួនសែសិបមួយ កងវរសេនាធំ កាំភ្លើងធំ ចំនួនពីរ និងកងវរសេនាតូចវិស្វករ ។ កងទ័ពបារាំង មានការខ្វះខាតពាសដែក ហើយវាអាចដាក់ រថក្រោះ កាំភ្លើង FT ត្រឹមតែ ២០ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ប្រឆាំងនឹងរថពាសដែករបស់កងទ័ពភូមិន្ទថៃ ជិតមួយរយគ្រឿង។ ភាគច្រើននៃកងកម្លាំងបារាំងដែលឈរជើងក្បែរព្រំដែនថៃ មានកងវរសេនាធំថ្មើរជើងឥណ្ឌូចិននៃកងវរសេនាធំទី ៣ និងទី ៤ នៃ កាំភ្លើងតុងគីន ( Tirailleurs Tonkinois ) រួមជាមួយកងវរសេនាតូចម៉ុងតាញ៉ា (ជនជាតិដើមភាគតិច វៀតណាមខ្ពង់រាប) ទាហានបារាំងប្រចាំការនៃកងពលថ្មើរជើងអាណានិគម ( ក្រុម អាណានិគម ) និងអង្គភាពកងពលធំបរទេសបារាំង ។
កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​បារាំង ​មាននាវាដឹកជញ្ជូនធុនស្រាល ​មួយ​គ្រឿង និង ​នាវា​អាកាសចរណ៍ ​៤​គ្រឿង​នៅ​ឥណ្ឌូចិន​បារាំង។
ថៃ
ធ្វេង|រូបភាពតូច| [[ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម ត្រួតពិនិត្យកងទ័ពអំឡុងពេលសង្រ្គាម]] កងទ័ព​ថៃ ​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ​ជាង​នេះ​បន្តិច​គឺ​ជា​កង​កម្លាំង​ដែល​មាន​បំពាក់​យ៉ាង​ល្អ។ មានបុរសចំនួន ៦មុឺន នាក់ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ កងទ័ព ចំនួន ៤ ។ ទ័ពធំជាងគេគឺ កងទ័ពប៊ូរ៉ាផា ដែលមានប្រាំ កងពល និង កងទ័ពឥសាន មានបីកង។ ទម្រង់ឯករាជ្យក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់របស់បញ្ជាការដ្ឋានជាន់ខ្ពស់របស់កងទ័ពរួមមាន កងវរសេនាតូច ទ័ពសេះ ចំនួនពីរ កងវរសេនាតូចកាំភ្លើងធំមួយ កងវរសេនាតូច សញ្ញា មួយ កងវរសេនាតូចវិស្វករមួយ និងកងវរសេនាធំពាសដែកមួយ។ កាំភ្លើងធំគឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នានៃ កាំភ្លើង Krupp និង កាំភ្លើង Bofors ទំនើបៗ និង កាំភ្លើងធំ ខណៈ រថក្រោះ Carden Loyd ៦០ ដើម និងរថក្រោះ Vickers ៦-ton ចំនួន ៣០ គ្រឿង បង្កើតបានជាកម្លាំងរថក្រោះរបស់កងទ័ព។
កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​ថៃ ​រួម​មាន ​កប៉ាល់​ការពារ​ឆ្នេរ ​កម្រិត ​ធនបុរី ​ចំនួន​ពីរ​ ទូក​ torpedo ​១២​គ្រឿង​ និង ​នាវា​មុជទឹក ​ផលិត​ដោយ​ជប៉ុន​ចំនួន​បួន​គ្រឿង​។ កងនាវាចរថៃមានឋានៈទាបជាងកងទ័ពជើងទឹកបារាំងនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប៉ុន្តែ កងទ័ពអាកាសថៃ រក្សាទាំងបរិមាណ និងគុណភាពលើអង្គភាព Armée de l'Air ក្នុងស្រុក។ ក្នុងចំណោមយន្តហោះចំនួន 140 គ្រឿងដែលផ្សំឡើងនូវកម្លាំងជួរទីមួយរបស់កងទ័ពអាកាសថៃមានយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកធុនស្រាល Mitsubishi Ki-30 ចំនួន 24 គ្រឿង យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកធុនធ្ងន់ Mitsubishi Ki-21 ចំនួន 9 គ្រឿង យន្តហោះចម្បាំង Curtiss Hawk 75N ចំនួន 25 គ្រឿង យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកមធ្យម Martin B-10 ចំនួន 6 គ្រឿង និង 70 Vought ។ O2U Corsair សង្កេត / យន្តហោះវាយប្រហារ ។
យុទ្ធនាការ
ខណៈពេលដែលបាតុកម្មជាតិនិយម និងការប្រមូលផ្តុំប្រឆាំងបារាំងកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើងនៅ ទីក្រុងបាងកក ការប៉ះទង្គិចនៅតាមព្រំដែនជាច្រើនបានផ្ទុះឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន មេគង្គ ។ បន្ទាប់​មក កង​ទ័ព​អាកាស​ថៃ ​កំពូល​បាន​ធ្វើ​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​ពេល​ថ្ងៃ​លើ​គោលដៅ​យោធា​ក្នុង ​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍ រាជធានី​ភ្នំពេញ សិរីសោភ័ណ និង ​បាត់ដំបង ដោយ​និទណ្ឌភាព។ បារាំង​បាន​សងសឹក​ដោយ​ការ​វាយប្រហារ​តាម​អាកាស​របស់​ពួកគេ ប៉ុន្តែ​ការខូចខាត​ដែល​ពួកគេ​បាន​បង្ក​គឺ​តិចជាង​ស្មើគ្នា​។ សកម្មភាពរបស់កងទ័ពអាកាសថៃ ជាពិសេសក្នុងវិស័យទម្លាក់គ្រាប់បែកមុជទឹក គឺលោកឧត្តមនាវីឯក Jean Decoux ដែលជាអភិបាលនៃឥណ្ឌូចិនបារាំងបានកត់សម្គាល់យ៉ាងក្រៀមក្រំថា យន្តហោះថៃហាក់ដូចជាត្រូវបានហោះហើរដោយបុរសដែលមានសង្រ្គាមច្រើន។ បទពិសោធន៍។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| រថក្រោះធុនស្រាល Vickers-Carden-Loyd បានឃើញបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពថៃ (សៀម)។ នៅថ្ងៃទី 5 ខែមករា ឆ្នាំ 1941 បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៍នៃការវាយលុករបស់បារាំងលើទីក្រុងព្រំដែនថៃ អារញ្ញប្រាថេត កងទ័ពថៃ ប៊ូរ៉ាផា និង កងទ័ពឥសាន បានបើកការវាយលុកលើ ឡាវ និង កម្ពុជា ។ ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​បារាំង​គឺ​ភ្លាមៗ ប៉ុន្តែ​កង​កម្លាំង​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដោយ​កង​កម្លាំង​ថៃ​ដែល​មាន​បរិក្ខារ​ល្អ​ជាង។ កងទ័ព​ថៃ​បាន​វាយ​ដណ្តើម​យក​ឡាវ​បាន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស ប៉ុន្តែ​កម្លាំង​បារាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​និង​ផ្តល់​ការ​ទប់ទល់​បន្ថែម​ទៀត។ រូបភាពតូច| សមរភូមិជើងទឹក Ko Chang ថ្ងៃទី ១៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤១ នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី 16 ខែមករា ឆ្នាំ 1941 បារាំងបានបើកការវាយលុកដ៏ធំមួយទៅលើភូមិដែលកាន់កាប់ដោយថៃគឺភូមិយ៉ាងដូងខុម និងភូមិព្រាវ ដោយចាប់ផ្តើមការប្រយុទ្ធគ្នាដ៏សាហាវបំផុតនៃសង្រ្គាម។ ដោយសារតែការសម្របសម្រួលមិនល្អ និងមិនមានការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងថៃដែលជាប់គាំង និងរៀបចំបានល្អ ប្រតិបត្តិការរបស់បារាំងត្រូវបានបញ្ឈប់ ហើយការប្រយុទ្ធបានបញ្ចប់ដោយការដកទ័ពបារាំងចេញពីតំបន់នោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជនជាតិថៃមិនអាចដេញតាមបារាំងដែលដកថយបានទេ ដោយសាររថក្រោះខាងមុខរបស់ពួកគេត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងការត្រួតពិនិត្យដោយកាំភ្លើងធំនៃកងពលធំ ទ័ពបរទេសបារាំង ។
ជាមួយនឹងស្ថានភាពនៅលើដីកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនយ៉ាងឆាប់រហ័សសម្រាប់ជនជាតិបារាំង ឧត្តមនាវីឯក Decoux បានបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងទ័ពជើងទឹកបារាំងដែលមានទាំងអស់ឱ្យចូលធ្វើសកម្មភាពនៅ ឈូងសមុទ្រថៃ ។ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី ១៧ មករា កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​បារាំង​ចាប់​បាន​កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​ថៃ​ដោយ​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នៅ​ក្នុង​យុថ្កា​នៅ​កោះ Ko Chang ។ សមរភូមិកូឆាង ជាបន្តបន្ទាប់ គឺជាជ័យជំនះយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ពួកបារាំង ហើយបានបណ្តាលឱ្យទូក torpedo របស់ថៃលិចពីរគ្រឿង និងការបិទនាវាការពារឆ្នេរសមុទ្រមួយ ដោយពួកបារាំងមិនរងរបួសនោះទេ។ ដោយ​ខ្លាច​សង្គ្រាម​នឹង​ក្លាយ​ជា​ការ​ពេញចិត្ត​របស់​បារាំង ជប៉ុន​បាន​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ដោយ​ស្នើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​បទ​ឈប់​បាញ់។
នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​មករា ការ​ប្រយុទ្ធ​ផ្លូវ​អាកាស​ចុង​ក្រោយ​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់​របស់​ថៃ​បាន​វាយ​ឆ្មក់​លើ​អាកាសយានដ្ឋាន​បារាំង​នៅ ​អង្គរ ​ជិត ​ខេត្ត​សៀមរាប ។ បេសកកម្មចុងក្រោយរបស់ថៃទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅទីក្រុងភ្នំពេញបានចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង 07:10 ថ្ងៃទី 28 ខែមករានៅពេលដែល Martins នៃកងវរសេនាតូចទម្លាក់គ្រាប់បែកទី 50 បានចេញប្រតិបត្តិការវាយឆ្មក់លើ ក្រុងសិរីសោភ័ណ ដែលអមដោយ Hawk 75Ns ដប់បីនៃកងវរសេនាតូចចម្បាំងទី 60 ។
បទឈប់បាញ់
រូបភាពតូច| ខេត្ត​ដែល​បាន​ប្រគល់​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​បារាំង​ទៅ​ថៃ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ជា​ខេត្ត​ថ្មី​របស់​ថៃ​វិញ​គឺ [[ចង្វាតព្រះតំបង|​ខេត្ត Phra Tabong, Phibunsongram, និង Nakhon Champassak ។]] ជប៉ុន​បាន​ឈាន​ជើង​ចូល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដើម្បី​សម្រុះសម្រួល​ជម្លោះ។ បទឈប់បាញ់ជាទូទៅត្រូវបានរៀបចំឱ្យចូលជាធរមាននៅម៉ោង 10:00 ថ្ងៃទី 28 ខែមករា ហើយ "សន្និសិទសម្រាប់ការបញ្ឈប់អរិភាព" ដែលឧបត្ថម្ភដោយជប៉ុនត្រូវបានធ្វើឡើងនៅ Saigon ជាមួយនឹងឯកសារបឋមសម្រាប់បទឈប់បាញ់រវាងរដ្ឋាភិបាលរបស់សេនាប្រមុខ Philippe Pétain ' រដ្ឋបារាំង និងព្រះរាជាណាចក្រថៃ បានចុះហត្ថលេខាលើនាវាចម្បាំង Natori</i> នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤១។ នៅថ្ងៃទី 9 ខែឧសភា សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពមួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅ ទីក្រុងតូក្យូ ដោយបារាំងត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំដោយជប៉ុនឱ្យបោះបង់ការកាន់កាប់របស់ពួកគេនៅលើទឹកដីដែលមានជម្លោះ។ បារាំង​បាន​ប្រគល់​ខេត្ត​ដូច​ខាង​ក្រោម​ទៅ​ឲ្យ​ថៃ ពី ​កម្ពុជា និង ​ឡាវ ៖
សន្ធិសញ្ញា
ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ត្រូវ​បាន​ប្រជាជន​ថៃ​សាទរ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​ជ័យជម្នះ​ផ្ទាល់ខ្លួន​សម្រាប់​ភីប៊ុន។ ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដែលប្រទេសថៃអាចទាញយកសម្បទានពីមហាអំណាចអឺរ៉ុប ទោះបីជាប្រទេសមួយមានភាពទន់ខ្សោយក៏ដោយ។ សម្រាប់​ជនជាតិ​បារាំង​នៅ​ឥណ្ឌូចិន ជម្លោះ​គឺជា​ការ​រំឭក​ដ៏​ជូរចត់​នៃ​ភាពឯកោ​របស់​ពួកគេ​បន្ទាប់ពី ​ការដួលរលំ​នៃ​ប្រទេស​បារាំង ។ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាអ្នកជិតខាងដែលមានមហិច្ឆតាបានទាញយកប្រយោជន៍ពីអាណានិគមឆ្ងាយមួយដែលត្រូវបានកាត់ចេញពីឪពុកម្តាយដែលទន់ខ្សោយ។ ដោយ​គ្មាន​សង្ឃឹម​លើ​ការ​ពង្រឹង​ទេ បារាំង​មាន​ឱកាស​តិច​តួច​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ការ​តស៊ូ​ជា​និរន្តរភាព។
ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​ជ័យ​ជំនះ លោក Phibun បាន​សាងសង់ ​វិមាន​ឈ្នះ​ឈ្នះ ​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក។ ប្រទេស​ថៃ​បាន​អញ្ជើញ​ជប៉ុន និង​អាល្លឺម៉ង់​ឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​អបអរសាទរ​ការ​សាងសង់​របស់​ខ្លួន។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកទទួលផលពិតប្រាកដនៃជម្លោះគឺជនជាតិជប៉ុនដែលអាចពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេទាំងនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងឥណ្ឌូចិន។ ជនជាតិជប៉ុនចង់ប្រើប្រទេសថៃ និងឥណ្ឌូចិនធ្វើជាមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ពួកគេ ដើម្បីឈ្លានពាន អង់គ្លេសភូមា និង អង់គ្លេសម៉ាឡាយ៉ា នៅពេលក្រោយ។ ជនជាតិជប៉ុនបានឈ្នះពី Phibun ដោយការសន្យាដោយសំងាត់ថានឹងគាំទ្រពួកគេក្នុងការវាយប្រហារលើម៉ាឡាយ៉ា និងភូមា។ ភីប៊ុន​មិន​បាន​រក្សា​ពាក្យ​គាត់​ទេ។
ទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុន និងថៃត្រូវបានតានតឹងជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈដែល Phibun ខកចិត្តមួយបានប្តូរទៅជួបជាមួយជនជាតិអង់គ្លេស និងអាមេរិក ដើម្បីរារាំងអ្វីដែលគាត់មើលឃើញថាជាការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុនដែលជិតមកដល់។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៨ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤១ ជប៉ុន ​បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​ថៃ ​ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នឹង ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ជប៉ុន​លើ​ម៉ាឡាយ៉ា ។ Pearl Harbor ត្រូវបានវាយប្រហារមួយម៉ោងកន្លះបន្ទាប់ពីប្រទេសម៉ាឡាយ៉ា និងប្រទេសថៃ។ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​កង​កម្លាំង​ជប៉ុន​និង​ថៃ​បាន​អូស​បន្លាយ​តែ​ប្រាំ​ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ​មុន​ពេល​មាន​ការ​ព្រមព្រៀង​បទ​ឈប់​បាញ់។ ថៃ​នឹង​ក្លាយ​ជា ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជាមួយ​ជប៉ុន ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៤៥។
ក្រោយសង្គ្រាម នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៦ កម្ពុជាភាគពាយ័ព្យ និងឡោមព័ទ្ធឡាវទាំងពីរនៅត្រើយខាង ទន្លេមេគង្គ របស់ថៃ ត្រូវបានប្រគល់មកជាអធិបតេយ្យភាពរបស់បារាំងវិញ នៅពេលដែល រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់បារាំង បានគំរាមវេតូការចូលជាសមាជិករបស់ប្រទេសថៃក្នុង អង្គការសហប្រជាជាតិ ។ នេះបាននាំឱ្យមានការបញ្ចប់នៃ សន្ធិសញ្ញាដំណោះស្រាយបារាំង-សៀមឆ្នាំ 1946 ដែលបានដោះស្រាយបញ្ហា និងត្រួសត្រាយផ្លូវដល់ការស្តារឡើងវិញនូវទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
វត្តមហាខេត្តវន្ត័
វត្តមហាខេត្តវន្ត័ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិស្រុកធំ ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ស្របតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ ។
សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
វត្តវិហារក្រាញ់
វត្តវិហារក្រាញ់ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិព្រែកស្លែង ឃុំព្រែកស្លែង ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។
វត្តរស្មីសោភ័ណារាម
វត្តរស្មីសោភណារាម ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្រសាំង ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។ នៅស្របតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ និងជាវត្តគណធម្មយុត្តិកនិកាយ ។
វត្តវិហារបិទមាស
វត្តវិហារបិទមាស ស្ថិតនៅក្នុង ឃុំព្រែកស្លែង ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ស្របតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ ។
ឃុំក្រឡា
ឃុំក្រឡា ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំក្រឡា មាន ១២ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
សង្កាត់មនោរម្យ
សង្កាត់មនោរម្យ មាន ២ភូមិ គឺ÷
ម៉ានហ្គា
រូបភាពតូច ម៉ានហ្គា (ជប៉ុន: 漫画, Manga) គឺជាសៀវភៅតុក្កតាឬប្រលោមលោកភាពមានប្រភពមកពីប្រទេសជប៉ុន ម៉ានហ្គាភាគច្រើនស្របតាមរចនាប័ទ្មដែលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុននៅចុងសតវត្សទី១៩ ហើយទម្រង់នេះមានបុរេប្រវត្តិដ៏យូរលង់ក្នុងសិល្បៈជប៉ុនសម័យដើម ពាក្យម៉ានហ្គាត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជប៉ុន​ដើម្បី​យោង​ទៅ​លើ​ទាំងសៀវភៅតុក្កតានិងអ្នកគំនូរជីវចល នៅខាងក្រៅប្រទេសជប៉ុន ពាក្យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​ធម្មតា​ដើម្បី​សំដៅ​ទៅ​លើ​សៀវភៅតុក្កតាដែល​ត្រូវ​បាន​បោះពុម្ព​ដំបូង​ក្នុង​ប្រទេស
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ម៉ានហ្គា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វាក្យសព្ទអានីមេនិងម៉ានហ្គា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការកំសាន្តនៅជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គំនូរភាព ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ជប៉ុន
រាយព្រះនាមព្រះរាជឱរសនិងព្រះរាជធីតានៃព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ចមចក្រពង្ស
ព្រះអង្គមានព្រះរាជឱរសចំនួន ២០ ព្រះអង្គ និង ព្រះរាជធីតា ១៥ ព្រះអង្គ សរុប ៣៥ ព្រះអង្គមានដូចជា៖
សង្កាត់សុខដុម
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់សុខដុម មាន ៤ភូមិ គឺ÷
=អប់រំ=
វត្តអរិយក្សត្រ
វត្តអរិយក្សត្រ ស្ថិតនៅក្នុង ឃុំអរិយក្សត្រ ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ស្របតាមបណ្តោយផ្លូវលេខ៣៨០ ។ វត្តអរិយក្សត្រជាវត្តដែលដែលកសាងដោយព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ក្រោយពីបង្ក្រាបចលនាបះបោរស្រួលបួលហើយ ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ជាឲ្យគេសង់ព្រះរាជវាំងនៅល្វាឯម គឺវត្តអរិយក្សត្រ នេះឯង ហើយក៏គ្រងរាជ្យនៅទីនោះពីឆ្នាំ ១៦០៣ ដល់ ១៦១៣ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៦០ វស្សា។ ទ្រង់ទទួលរាជាភិសេកជាស្ដេចផែនដីនៅឆ្នាំ ១៦១៣។ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌មានរាជបុត្រពីរអង្គដែលគង់នៅក្នុងប្រទេសសៀមនៅឡើយ គឺជ័យជេដ្ឋា និងឧទ័យ ដែលគង់នៅស្រុលសៀម។
សង្កាត់សុខដុម
បឋមសិក្សា
សាលាបឋមសិក្សាឡៅកា
អនុវិទ្យាល័យ
=សុខាភិបាល= =សាសនា=
វត្ត
=រមណីយដ្ឋាន=
ឃុំពងទឹក
=រដ្ឋបាល= ឃុំពងទឹក មាន ០៧ភូមិគឺ÷ ឃុំពងទឹក ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ ខេត្តកែប ។
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =ឯកសារពិគ្រោះ=
សម្តេចព្រះបិយោ ព្រះបរមអច្ឆរាអក្សរ ពៅ
សម្តេចព្រះបិយោ ព្រះបរមអច្ឆរាអក្សរពៅ គឺជាព្រះរាជមាតានៃនគររកម្ពុជា​ ព្រះអង្គជាព្រះមហេសីនៃ￼￼ព្រះបាទអង្គដួង និងជាម្ដាយរបស់ព្រះ​បាទ​សម្តេច​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ ។ ព្រះអង្គ គឺជាកនិដ្ឋភគិនី(ប្អូនស្រី)នៃសម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមជាតិក្សត្រីយ៍អ្នកម៉ែនាងប៉ែន ព្រះវររាជមាតានៃព្រះបាទនរោត្តម ។ ព្រះអង្គទ្រង់ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៨២០ នឹងសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៨៦៩ ដែលមានព្រះបិតាជាលោកអគ្គសុភាធិបតីចាងហ្វាងក្រសួងយុត្តិធម៌។
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម
សង្កាត់ស្ពានមានជ័យ
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ស្ពានមានជ័យ មាន ៤ភូមិ គឺ÷ =អប់រំ= បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន សែនមនោរម្យ
=សុខាភិបាល= =សាសនា=
វត្ត
=រមណីយដ្ឋាន=
សង្កាត់រមនា
អនុវិទ្យាល័យ
=សុខាភិបាល= =សាសនា=
វត្ត
=រមណីយដ្ឋាន=
បាងកក
បាងកក គឺជារាជធានីនិង​ជា​ទីក្រុង​ដែល​ប្រជាជន​ថៃរស់នៅច្រើន​បំផុត​នៃ​ប្រទេសថៃ. រាជធានី​នេះ​ត្រូវ​បាន​ស្គាល់​ថា​តាម​រយៈភាសា​ថៃក្រុង​ទេព​មហា​នគរ(กรุงเทพมหานคร, pronounced ) ឬអាចនិយាយជាសាមញ្ញថា. ទីក្រុង​នេះ​មាន​ផ្ទៃ​ដី​ទំហំ​១៥៦៨.៧ គ.ម.ការេ ស្ថិតនៅ​ដី​សណ្ត​ទន្លេ​ចៅផ្រះយ៉ា ភាគ​កណ្តាល​ប្រទេស និង​មាន​ប្រជាជន​ជាង​៨​លាន​នាក់ ស្មើ​នឹង​១២.៦%​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​ទាំងអស់់របស់​ប្រទេស។ ច្រើន​ជាង​១៤​លាននាក់​រស់​នៅ​ជុំវិញ​ទីក្រុង​ ដែល​ធ្វេីឪ្យបាងកក​ក្លាយ​ជា​ ទីក្រុងដែលមានមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងមជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងផ្សេងទៀតរបស់ប្រទេសថៃទាក់ទងនឹងសារៈសំខាន់ ទីក្រុង បាងកក បង្កើតឡើងនៅសម័យ រតនៈកោស្ទ្រិន៍ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោកនៃរាជវង្សចក្រី ក្រោយពីកាត់ទោសប្រហារជីវិតព្រះចៅតាកស៊ីនមក រាជធានីធនបុរីត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទៅបាងកករហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ពាក្យ
ឈ្មោះបាងកក គឺជាក្រុងរបស់ប្រទេសសៀមដែលតាំងជារាជធានីសព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងសម័យនេះសៀមហៅថា ក្រុងទេពមហានគរ ឬហៅត្រឹមតែ ក្រុងទេព ក៏បាន ។ រាជធានីនៃប្រទេសថៃ គឺជាទីក្រុងដែលមានឈ្មោះវែងជាងគេបំផុត ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ក្រុងទេពមហានគរ អតររត័នកោសិន្ទ៍្រ មហិន្ទ្រាយុធ្យា មហាតិលកភព ន័ពវ័តនរាជធានីបុរីរម្យ ឧត្តមរាជនិវេសន៍មហាអមរពិមានអវតារស្ថិត សក្ត័ៈទិត្តិយវិស្ណុកម្មប្រះសិទ្ធិ ដែលមានន័យថា ទីក្រុងនៃទេវតា ទីក្រុងដ៏អស្ចារ្យ ទីក្រុងរតនៈដ៏អស់កល្បជានិច្ច ទីក្រុងដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបានរបស់ព្រះឥន្ទ្រ ជារាជធានីដ៏ធំនៃពិភពលោក ប្រោសដោយត្បូងដ៏មានតម្លៃចំនួនប្រាំបួន ទីក្រុងរីករាយ សម្បូរទៅដោយព្រះបរមរាជវាំងដ៏ធំសម្បើម ដែលស្រដៀងនឹងឋានសួគ៌ ដែលសោយរាជ្យ។ ព្រះដែលចាប់បដិសន្ធិឡើងវិញ គឺជាទីក្រុងដែលផ្តល់ដោយព្រះឥន្ទ្រ និងសាងសង់ដោយព្រះវិស្ណុការ។
បើយោងទៅតាមពង្សាវតារសម័យអយុធ្យា ទីក្រុងបាងកក មានឈ្មោះថា ធនបុរីស្រីមហាសមុទ្រ នៅពេលដែលព្រះបាទសម្ដេច ព្រះពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក (រាមាទី១ នៃរាជវង្សចក្រី) បានលើករាជធានី មកជ្រោយខាងកើតទន្លេ ទីក្រុងនេះបានរក្សាឈ្មោះអយុធ្យា ដោយមានឈ្មោះមួយចំនួនដូចជា ក្រុងទេពទ្វារវតីស្រីអយុធ្យា និង ក្រុងទេពមហានគរស្រីអយុធ្យា ចាប់ពីរជ្ជកាល ព្រះបាទសម្ដេចចមក្លៅចៅយ៉ូហ៊ួ ( រាមាទី៤ នៃរាជវង្សចក្រី) ទីក្រុងនេះ ត្រូវបានគេប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការ ដូចសព្វថ្ងៃដោយសរសេរថា ក្រុងទេពមហានគរ អានថា ក្រុងថេបម៉ៈហាណាខន ឬ ក្រុងទេព ឬក្រុងថេប។  បាងកក ជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសថៃ ទីក្រុងមួយនេះស្ថាបនាឡើងនៅសម័យរតនៈកោសិន្ទ៍្រ។
ក្រោយពីការបំផ្លិចបំផ្លាញទីក្រុងអយុធ្យាដោយកងទ័ពភូមានៅឆ្នាំ១៥៦៧ ក្រោយពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ជូរចត់នេះនៅពាក់កណ្ដាលទី២ នៃសតវត្សទី១៦ ស្តេចសៀមក៏បានសម្រេចព្រះទ័យ ជម្លៀសទីក្រុងចាស់ ដែលខ្ទេចខ្ទីដោយភ្លើងសង្គ្រាម ទៅកាន់តំបន់ថ្មី ដែលសំបូរទៅដោយ បឹងបួរ ឆ្ងាយពីរាជវាំងចាស់ប្រមាណ ៦០ គីឡូម៉ែត្រ ទីក្រុងនេះមានឈ្មោះថា បាងកក ឬក្រុងទេពមហានគរ ស្ថិតនៅខាងឆ្វេងនៃទន្លេមេណាម ឬមាតាទឹក ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើ យើងត្រូវលេខមួយប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរថាទីក្រុងបាងកក ក៏ធ្លាប់ស្ថិតនៅការគ្រប់គ្រងជាអាណាខេត្តរបស់អាណាចក្រខ្មែរចាប់តាំងពីសតវត្សទី៩-១៤ ដែលមានន័យជាភាសាខ្មែរថា បឹងកក់ ពាក្យថា បឹង មានន័យថាល្ហាលទឹកធំល្វឹងល្វើយក៏មាន គ្រាន់តែធំជាងស្រះ ជាងត្រពាំងដែលធំៗក៏មាន, ខ្លះមានដីខ្ពស់ជាភ្លឺព័ទ្ធជុំវិញ, ខ្លះមានប្រឡាយឬជ្រលង; ព្រែកចួបនឹងស្ទឹងឬទន្លេ សម្រាប់ទឹកហូរចេញចូល ។ រីឯពាក្យ កក់ មានន័យថា ការជម្រះឲ្យស្អាត ការធ្វើឲ្យទទឹកជោក ។
សង្កាត់
ទីក្រុងទេពមហានគរ ឬ បាងកក មានសង្កាត់ចំនួន៥០ (ខេត) មានដូចជា:
១. ព្រះនគរ
២. ឌុសិត
៣. នងចក ឬ ណងចក
៤. បាងរ័ក
៥. បាងខេន
៦. បាងកៈបិ
៧. បទុមវ៉ាន់
៨. បនប្រាប់សាតរូពាយ ឬ បនបៈរាបស័តរ៉ូផាយ
៩. ព្រះខ្នោង
១០. មីនបុរី
១១. លាដក្របាង ឬ លាតក្រៈបាង
១២. យាននាវា
១៣. សម្ព័ន្ធវង្ស
១៤. ពញាទៃ ឬ ផាយ៉ាថៃ
១៥. ធនបុរី
១៦. បាងកកយៃ៉
១៨. ដ្លងសាម
១៩. ត្លិងជាម ឬ តៈលិងឆាម
២០. បាងកកនយ ឬ បាងកកណយ
២១. បាងខុនទៀន
២២. ភាស្ស៊ីច្រើន ឬ ផាស៊ីចាក់រើន
២៣. នងខែម ឬ ណងខែម
២៤. រាស្ត្របូរណៈ
២៥. បាងព្ល័ដ ឬ បាងផ្លាត
២៦. ដិនដែង
២៧. បឹងកុន
ស្រុកកែវសីមា
($ District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្ត ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
បាងកក
សង្កាត់
២៨. សាទរ
ស្រុកកែវសីមា
ស្រុកកែវសីមា មាន ៥ឃុំ គឺ÷
បាងកក
សង្កាត់
២៩. បាងជឺ ឬ បាងស៊ឺ
ស្រែគង្គ
ស្រែគង្គ ឬ សេកុង ( ឡាវ ÷ ເຊກອງ) ជាទីរួមខេត្តនៃ ខេត្តស្រែគង្គ ស្រុកស្រែគង្គ ប្រទេសឡាវ ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1984 បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានគេដឹងថា យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ របស់ បានផូន ធ្វើឱ្យវាមិនអាចរស់នៅបាន។
បាងកក
សង្កាត់
៣០. ចតុច័ក្រ
៣១. បាងគរហ្លែម
៣២. ប្រវេស
៣៣. ដ្លងតេយ
៣៤. សាមហ្លួង
៣៥. ចមទង ឬ ចមថង
៣៧. រាជទេវី
៣៨. ល្លាដព្រាវ
៣៩. វឌ្ឍនា
៤០. បាងគែ
៤១. ហ្ល័កស៊ី
៤២. សាយម៉ៃ
៤៣. គាន្នាយ៉ាវ
និន្ទា
និន-ទា សំ. បា. ( ន. ) ដំណើរ​តិះដៀល, ការ​រិះ​គន់, ដំណៀល : មនុស្ស​ក្នុង​លោក ពុំ​អាច​ចៀស​ផុត​អំពី​និន្ទា​បាន​ឡើយ ។ ឈ្មោះ​លោក​ធម៌​ទី ៥ ក្នុង​ពួក​លោក​ធម៌​ទាំង ៨ (ម. ព. លោក​ធម៌ ក្នុង​កាព្យ លោក ទៀត​ផង) ។ ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ជា កិ. ក៏​មាន : កុំ​និន្ទា​គេ គឺ​កុំ​តិះដៀល​គេ ។ និន្ទា​ឈ្នានីស និន្ទា​ផង​ច្រណែន​ឈ្នានីស​ផង ។
បាងកក
សង្កាត់
៤៤. ស្ពានស៊ូង
៤៥. វាងទងហ្លាង
៤៧. បាងនា ឬ បាងណា
៤៨. ទវីវឌ្ឍនា
៤៩. ទុងគ្រុ
៥០. បាងបន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រវត្តិនៃទីក្រុង បាងកក យ៉ាងហោចណាស់មានដើមកំណើតនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៥ នៅពេលដែលវាជាភូមិមួយនៅច្រាំងខាងលិច ទន្លេ ព្រះចៅយ៉ា ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ អាយុធ្យា ។  ដោយសារទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់វានៅជិតមាត់ទន្លេទីប្រជុំជនបានកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងសារៈសំខាន់។ ទីក្រុងបាងកកដំបូងបានបម្រើការជាប៉ុស្តិ៍គយដែលមានបន្ទាយនៅសងខាងទន្លេហើយជាកន្លែង ឡោមព័ទ្ធនៅឆ្នាំ ១៦៨៨ ដែលបារាំងត្រូវបានបណ្តេញចេញពីប្រទេសសៀម។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំអយុធ្យាទៅ ភូមា នៅឆ្នាំ ១៧៦៧ ស្តេច តាក់ស៊ីន ដែលទើបគ្រងរាជ្យថ្មីបាន បង្កើតរាជធានីរបស់ទ្រង់នៅឯទីក្រុងដែលបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃ នគរ ធនបុរី ។ នៅឆ្នាំ ១៧៨២ ព្រះបាទ ពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក(រាមាទី ១) ស្នងរាជ្យពីតាក់ស៊ីនបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីទៅ កោះរតនៈកោស៊ីន របស់ធនាគារខាងកើត ដូច្នេះបានបង្កើត នគរ រតនកោស្រិន៍ ។ នេះជា សសរស្តម្ភទីក្រុង ត្រូវបានកសាងឡើងនៅថ្ងៃទី 21 ខែមេសាឆ្នាំ 1782 ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកាលបរិច្ឆេទនៃគ្រឹះនៃទីក្រុងបាងកកដែលជារដ្ឋធានី។
សេដ្ឋកិច្ចទីក្រុងបាងកកបានពង្រីកបន្តិចម្តង ៗ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិដំបូងជាមួយប្រទេសចិនបន្ទាប់មកជាមួយឈ្មួញខាងលិចដែលត្រលប់មកវិញនៅដើមដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ១៩ ។ ក្នុងនាមជារាជធានីបាងកកគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការធ្វើទំនើបកម្មរបស់សៀមដោយសារវាប្រឈមនឹងសម្ពាធពីមហាអំណាចលោកខាងលិចនៅចុងសតវត្សទី ១៩ ។ រជ្ជកាលរបស់ស្ដេច មង្តុត (1851-68) និង ជូឡាឡុង ( 1868-1910) បានឃើញសេចក្តីណែនាំនៃការម៉ាស៊ីនចំហាយទឹកដែលបានបោះពុម្ពកាសែតការដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧបករណ៍ប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីក្រុងព្រមទាំង ការអប់រំនិងការថែទាំសុខភាពផ្លូវការ។ ទីក្រុងបាងកកបានក្លាយជាដំណាក់កាលកណ្តាលសម្រាប់ការតស៊ូដណ្តើមអំណាចរវាងយោធានិងឥស្សរជននយោបាយនៅពេលដែលប្រទេសនេះបាន លុបចោលរបបរាជានិយមផ្តាច់ការនៅឆ្នាំ ១៩៣២ ។
ដោយសារប្រទេសថៃបានចងសម្ព័ន្ធជាមួយជប៉ុន ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ទីក្រុងបាងកកបានទទួលរងនូវការ ទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ប៉ុន្តែបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងសម័យក្រោយសង្គ្រាមដែលជាលទ្ធផលនៃជំនួយអាមេរិកនិងការវិនិយោគគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល។ តួនាទីរបស់ទីក្រុងបាងកកជា គោលដៅ ស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍ militaryយោធារបស់អាមេរិក បានជំរុញឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍របស់ខ្លួនក៏ដូចជាបង្កើតយ៉ាងរឹងមាំថាជាគោលដៅទេសចរណ៍ផ្លូវភេទ។ ការអភិវឌ្ឍន៍ urban ទីក្រុងមិនសមាមាត្រនាំឱ្យមានវិសមភាពប្រាក់ចំណូលកើនឡើងនិងការធ្វើចំណាកស្រុកពីតំបន់ជនបទចូលទីក្រុងបាងកក។ ប្រជាជនរបស់ខ្លួនបានកើនឡើងពី ១,៨ លាននាក់ទៅ ៣ លាននាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ។
បន្ទាប់ពីការដកអាមេរិកចេញពីវៀតណាមនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ អាជីវកម្មជប៉ុនបានចូលកាន់តំណែងជាអ្នកវិនិយោគហើយការពង្រីកការផលិតដែលផ្តោតលើការនាំចេញនាំឱ្យមានការរីកចម្រើននៃទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុនៅទីក្រុងបាងកក។  រីកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃទីក្រុងបានបន្តឆ្លងកាត់ទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ រហូតដល់ទីក្រុងនេះជាប់គាំងដោយ វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ីឆ្នាំ ១៩៩៧ ។ នៅពេលនោះបញ្ហាសាធារណៈនិងសង្គមជាច្រើនបានលេចឡើងដែលក្នុងនោះមានភាពតានតឹងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកកស្ទះចរាចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញរបស់ទីក្រុង។ តួនាទីរបស់ទីក្រុងបាងកកជាឆាកនយោបាយរបស់ប្រទេសបន្តត្រូវបានគេមើលឃើញនៅក្នុងការតវ៉ាដែលមានប្រជាប្រិយចាប់ពីការបះបោរនិស្សិតនៅ ឆ្នាំ ១៩៧៣ និង ១៩៧៦ បាតុកម្មប្រឆាំងនឹងយោធា នៅឆ្នាំ ១៩៩២ និង ការតវ៉ាតាមដងផ្លូវជាញឹកញាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៦រួមទាំងក្រុមដែលប្រឆាំងនិងគាំទ្រអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីនស៊ីណាវ៉ាត្រា ពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១៣ និងចលនាដឹកនាំនិស្សិតថ្មី នៅឆ្នាំ ២០២០ ។
រដ្ឋបាលទីក្រុងត្រូវបានរៀបចំឡើងជាផ្លូវការដំបូងដោយស្តេចជូឡាឡុងកនក្នុងឆ្នាំ ១៩០៦ ជាមួយនឹងការបង្កើតទីក្រុង ក្រុងថេបផារ៉ាមហាណាខន (กรุงเทพพระมหานคร ) ជាផ្នែករងរបស់ជាតិ។ នៅក្នុងឆ្នាំ 1915 ដែលជា មណ្ឌល ត្រូវបានគេចែកចេញជាខេត្តមួយចំនួនព្រំដែនរដ្ឋបាលនៃការដែលបានចាប់តាំងបន្ថែមទៀតផ្លាស់ប្តូរ។ ទីក្រុងក្នុងទម្រង់បច្ចុប្បន្នរបស់វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ជាមួយនឹងការបង្កើត រដ្ឋបាល ក្រុងបាងកក (BMA) បន្ទាប់ពីការរួមបញ្ចូលគ្នានៃខេត្តផារ៉ានខននៅច្រាំងខាងកើតចៅប្រាយ៉ានិងខេត្តធនបុរីនៅខាងលិចកាលពីឆ្នាំមុន។
កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ការ​អន្តរជាតិ
កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ការ​អន្តរជាតិ​ជា​ផ្លូវការ​នៃ​ទីក្រុង​បាងកក​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​នាយកដ្ឋាន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ការ​អន្តរជាតិនៃ​BMA. បេសកកម្ម​ជា​ច្រើន​រួម​មាន​៖ ជួយសម្រួល​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ជា​ងទីក្រុង​ធំៗ​ដទៃ​ តាម​រយៈ​ការ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្នុង​នាម​ជា​ទីក្រុង​បងប្អូនsister city, ការ​ចូលរួម​សកម្មភាព និង​ការ​ចូល​ជា​សមាជិក​ក្នុង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​នានា និង​ស្វែង​រក​សកម្មភាព​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយ​នឹង​បេសកកម្មការទូត​បរទេស​នានា​ក្នុង​ទីក្រុង។
ការចូលរួម​សកម្មភាព​អន្តរជាតិ
បាងកក គឺ​ជា​សមាជិក​នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន​ និង​បណ្តាញ​​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រងទីក្រុងក្នុង​តំបន់ រួម​មាន Asian Network of Major Cities 21, the Japan-led Asian-Pacific City Summit, the C40 Cities Climate Leadership Group, the ESCAP-sponsored Regional Network of Local Authorities for Management of Human Settlements in Asia and Pacific (CITYNET), Japan's Council of Local Authorities for International Relations, the World Association of the Major Metropolises and Local Governments for Sustainability, among others.
ដោយ​សារ​លក្ខណៈ​ភូមិសាស្រ្ត​នៃ​ចំ​បេះដូង​នៃ​តំបន់​ដីគោក​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​គមនាគមន៍របស់​អាស៊ី បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បាងកក​ជា​ស្នាក់ការ​នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ និង​តំបន់​ជាច្រើន។ ក្នុង​នោះ​ផង​ដែរ បាងកក​ជា​ទីស្នាក់ការ​នៃ​លេខាធិការដ្ឋាន​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​សម្រាប់​ស្ថានបេសកកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​សម្រាប់​អាស៊ី និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក(ESCAP), ក៏​ដូច​ជា​ការិយាល័យ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នៃ​អង្គការ​ស្បៀងអាហារ​និងកសិកម្ម​ (FAO), អង្គការ​អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល​អន្តរជាតិ (ICAO),​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ (ILO),​ សហគមន៍​ទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ (ITU), ឧត្តម​ស្នងការ​​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ជន​ភៀស​ខ្លួន UNHCR), និង​មូលនិធិ​អន្តរជាតិ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​សម្រាប់ "'UN Children's Fund"' (UNICEF).
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
បាងកក មាន made ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ and/or friendship agreements with twenty-three other cities in fifteen countries,. They are:
External links
<references group="https//puthy rom.wordpress.com ពាក្យនៃទីក្រុងបាងកក" /> ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានីនៅប្រទេសថៃ
ឃុំចុងផ្លាស់
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ចុងផ្លាស់ មាន ៣ភូមិ គឺ÷ =អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សុខាភិបាល= =សាសនា=
វត្ត
=រមណីយដ្ឋាន=
សិទិ្ធអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន
មានប៉ុន្មានទៅនឹងសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានោះទេនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានមាន។ ចាប់តាំងពីខែតុលាឆ្នាំ 1860 6, វាជាការខុសច្បាប់ដើម្បីចូលរួមក្នុងអំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (ការមានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទជាមួយមនុស្សភេទដូចគ្នា) ។ មិនដូចនៅក្នុងប្រទេសជិតខាងនៃប្រទេសឥណ្ឌាច្បាប់នេះមិនទាន់ត្រូវទុកជានិរាករណ៍ (ឬទទួលបានបំបាត់) ។ ស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាផងដែរត្រូវបានគិតថាជាអនុបម្រាមនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ សាសនាសំខាន់នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានមិនបានអនុម័តការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ ដោយសារតែនេះ, មនុស្សជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសនេះប្រឆាំងនឹងការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានិងទំរង់ដទៃទៀតនៃការតំរង់ទិសផ្លូវភេទជំនួស។
ប្រទេសប៉ាគីស្ថានគឺជាផ្លូវមួយដែលសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាម។ ទោះយ៉ាងណានៅក្នុងការពិត, ភាគច្រើនមិនមានសាសនាប៉ាគីស្ថានជាការ (ដែលមិនមែនជាសាសនា) ។ វាមានភាគច្រើនច្បាប់ការ Anglo -Saxon ដែលត្រូវបានទទួលមរតកពីអង់គ្លេស។ កាន់តែច្រើន, មាននិន្នាការ (ឬលំនាំ) នៃសេរីភាវូបនីយកម្ម (ក្លាយសេរីច្រើនជាងនេះ) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សកលភាវូបនីយកម្មនិងការអត់ឱនផ្នែកសង្គមផងដែរត្រូវបានកើនឡើង។ ដោយសារតែនេះគណបក្សដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាជាសាធារណៈត្រូវបានគេទទួលយកកន្លែងនៅក្នុងប្រទេសនេះនិងគណបក្សទាំងនេះបាននឹងកំពុងរីកចម្រើនសម្រាប់ចំនួននៃឆ្នាំ។.
ឃុំប៉ក់ញ៉ៃ
=រដ្ឋបាល= ឃុំប៉ក់ញ៉ៃ មាន ៤ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឯកសារពិគ្រោះ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំមេម៉ង
ស្រុកកែវសីមា =រដ្ឋបាល= ឃុំមេម៉ង់ មាន ៥ភូមិ គឺ÷ =អប់រំ=
វត្ត
=រមណីយដ្ឋាន=
អត្ថន័យពាក្យខ្មែរ
ចៅគាំង កេង-វ៉ាន់សាក់ ត្រឹង ងា​ : រស់ សារេត​ : កៅ-ឈិន ឈឹម-ក្រសេម​ Gage Cordes : ភិក្ខុវិរិយបណ្ឌិតោប៉ាងខាត់
ប៉ម អណ្តើក
រូបភាពតូច| ប៉មអណ្តើក ប៉មអណ្តើក ( Vietnamese : ) គឺជាប៉មតូចមួយនៅកណ្តាលបឹងហ័នគៀម (បឹងដាវ) នៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
កោះ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​កន្លែង​នេសាទ​ដំបូង។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៤០០ នៅក្រោម លី ថាញ់តុង ប៉មមួយត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីបង្កើនភាពងាយស្រួលនៃការនេសាទរបស់ស្តេច។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៧ និង១៨ ក្រោម រាជវង្សឡេដែលបានស្ដារឡើងវិញ ស្ដេចទ្រិញ បានសាងសង់ប្រាសាទតាវង្សនៅលើកោះនេះ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ នៅក្រោមស្តេច ង្វៀន បានបាត់ប្រាសាទ។
នៅឆ្នាំ ១៨៨៦ ខណៈពេលដែលវៀតណាមត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិបារាំងដែលជាតន្ត្រីករដែលធ្វើការដោយសម្ងាត់ឱ្យបារាំងបានទទួលការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលឱ្យសាងសង់ប៉មមួយនៅកណ្តាលបឹងហ័នគៀម ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ ឡេ ឡឺ ដែលជាឥស្សរជនដ៏ល្បីល្បាញបំផុតរបស់ ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម និងជាវីរបុរសដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយ។ រឿងព្រេងជុំវិញជីវិតរបស់គាត់ទាក់ទងនឹងដាវ ធួនធៀន និង អណ្តើក ហ័នគៀម ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង បឹង ហ័នគៀម និងកោះនេះ។
តន្ត្រីករគ្រោងនឹងបញ្ចុះសពឪពុករបស់គាត់ដោយសម្ងាត់នៅក្នុងប៉ម។ អ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងបានរកឃើញផែនការរបស់គាត់ ហើយបានយកសាកសពឪពុករបស់គាត់ចេញពីរចនាសម្ព័ន្ធ។ ប៉ម​បី​ជាន់​នៅ​តែ​សាងសង់​រួច​ហើយ​ដើម​ឡើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា ប៉ម បាគឹម។
ខេត្តលំប៉ាង
ខេត្តលំប៉ាង ឬ​ ខេត្តឡាំប៉ាង (ลำปาง, ; ខាំមឿង: ) គឺជាខេត្ត​ (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួន 76 របស់ប្រទេសថៃ​ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ​​ ឈ្មោះចាស់របស់ខេត្តលំប៉ាងគឺ ខេលាង្គ៍នគរ​ (เขลางค์นคร, ខេឡាងណៈខន)
រដ្ឋបាលខេត្ត
ខេត្តចែកចេញជា 13 ស្រុក (អាំភើ). ទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតទៅជា 100​ សង្កាត់ (តាំបល់) និង​​ 855 ភូមិ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
រ៉ូទ្រីហ្គោ ឌូដឺតេ
រ៉ូទ្រីហ្គោ ឌូដឺតេ គឺជា មេធាវីហ្វីលីពីន និង អ្នកនយោបាយដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី ១៦ នៃ ហ្វីលីពីន ពីឆ្នាំ ២០១៦ ដល់ដែលជាគណបក្សនយោបាយដែលកំពុងកាន់អំណាចក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនអំឡុងពេលលោកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី។ លោក ឌូដឺតេ គឺជាប្រធានាធិបតីទីមួយរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមកពី កោះមីនដាណាវ  និងជាបុគ្គលដែលមានវ័យចំណាស់បំផុតក្នុងការឡើងកាន់តំណែងដោយចាប់ផ្តើមអាណត្តិរបស់គាត់នៅអាយុ ៧១ ឆ្នាំ។ រូបភាពតូច|ប្រធានាធិបតី រ៉ូទ្រីហ្គោ ឌូដឺតេ ជួបប្រជុំជាមួយសមាជិកនៃក្រុមការងារអន្តរទីភ្នាក់ងារស្តីពីជំងឺឆ្លងដែលកំពុងកើតមាន (IATF-EID) នៅក្នុង ម៉ាឡាកាណាង នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២០។លោកកើតនៅ ម៉ាសិន, ឡីយតេ (ឥឡូវនៅ ឡីយតេ ភាគខាងត្បូង) លោក ឌូដឺតេ បានផ្លាស់ទៅ ដាវ៉ៅ កាលពីកុមារភាពដែលឪពុករបស់គាត់គឺ វីសេនតេ ឌូដឺតេ បម្រើការជាអភិបាលខេត្ត។  គាត់បានសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យ លីសៀមនៃប្រទេសហ្វីលីពីន បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ ១៩៦៨ មុនពេលទទួលបានសញ្ញាប័ត្រច្បាប់ពីមហាវិទ្យាល័យច្បាប់ សាន់បេដា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២។ បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើការជាមេធាវី និងជាព្រះរាជអាជ្ញាសម្រាប់ទីក្រុង ដាវ៉ៅ មុនពេលក្លាយជាអភិបាលរង និង  ក្រោយមកអភិបាលក្រុង បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍អំណាចប្រជាជនឆ្នាំ ១៩៨៦។  លោក ឌូដឺតេ បានឈ្នះប្រាំពីរអាណត្តិ និងបានបម្រើការជាអភិបាលក្រុង ដាវ៉ៅ អស់រយៈពេលជាង ២២ ឆ្នាំ ក្នុងអំឡុងពេលដែលលោកបានផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងដែលធ្លាប់មានឧក្រិដ្ឋកម្ម ទៅជាទីក្រុងសន្តិភាព និងជាទីពេញចិត្តរបស់វិនិយោគិន។
យុទ្ធនាការ​ប្រធានាធិបតី​ឆ្នាំ ២០១៦ របស់លោក ឌូដឺតេ បាន​នាំ​ឲ្យ​គាត់​ទទួល​បាន​ជ័យជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត។ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី គោលនយោបាយក្នុងស្រុករបស់គាត់បានផ្តោតលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ដោយចាប់ផ្តើមសង្រ្គាមដ៏ចម្រូងចម្រាសលើគ្រឿងញៀន ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាន់តែខ្លាំងប្រឆាំងនឹងភេរវកម្ម និងបះបោរកុម្មុយនិស្ត។  គាត់បានចាប់ផ្តើមផែនការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំមួយ បានផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចសេរី  សម្រួលដំណើរការរបស់រដ្ឋាភិបាល  និងបានស្នើការផ្លាស់ប្តូរទៅប្រព័ន្ធសហព័ន្ធនៃរដ្ឋាភិបាលដែលទីបំផុតមិនបានជោគជ័យ។ គាត់ក៏បានមើលការខុសត្រូវលើការបញ្ចុះសព ហ្វឺឌឺណាន់ ម៉ាកូស ដ៏ចម្រូងចម្រាស សមរភូមិម៉ារ៉ាវីឆ្នាំ ២០១៧ និងការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ គាត់​បាន​ប្រកាស​ពី​ចេតនា​ក្នុង​ការ​បន្ត "គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ឯករាជ្យ" និង​បាន​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន និង​រុស្ស៊ី។  ដំបូងឡើយគាត់បានប្រកាសបេក្ខភាពអនុប្រធានាធិបតីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២២ ប៉ុន្តែនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២១ គាត់បានប្រកាសថាគាត់នឹងចូលនិវត្តន៍ពីនយោបាយ។  នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០២១ លោកបានដាក់បេក្ខភាពសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ប៉ុន្តែបានដកវាវិញនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ។
មុខតំណែងនយោបាយរបស់គាត់ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាអ្នកនិយម និង អ្នកជាតិនិយម។ ជោគជ័យនយោបាយរបស់លោក ឌូដឺតេ ត្រូវបានជួយដោយការគាំទ្រសំដីរបស់គាត់សម្រាប់ការសម្លាប់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋជនដទៃទៀត។ អាជីព​របស់​គាត់​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការ​តវ៉ា​ជា​ច្រើន និង​ទាក់​ទាញ​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស ជា​ពិសេស​លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​របស់​គាត់។  ឌូដឺតេ បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថាបានសម្លាប់ជនសង្ស័យឧក្រិដ្ឋជនផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលអាណត្តិរបស់គាត់ជាអភិបាលក្រុង ដាវ៉ៅ។  ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាប្រព្រឹត្តដោយក្រុមមរណៈ ដាវ៉ៅ ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៨ និង ២០១៦ ក្នុងអំឡុងពេលអភិបាលក្រុង ឌូដឺតេ ក៏ត្រូវបានពិនិត្យដោយក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស និងការិយាល័យអ្នក​ត្រួត​ពិនិត្យ  ជនរងគ្រោះត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋជនជាចម្បងលើអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និង កុមារតាមដងផ្លូវ។ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ បានបើកការស៊ើបអង្កេតបឋមលើសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ឌូដឺតេ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ដែលជំរុញឱ្យ ឌូដឺតេ ដកហ្វីលីពីនចេញពីស្ថាប័នជាការឆ្លើយតប។  គាត់គឺជាប្រធានាធិបតីតែមួយគត់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រហ្វីលីពីន ដែលមិនប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណុលរបស់គាត់។ ប្រជាប្រិយភាព​របស់ ឌូដឺតេ និង​ការ​វាយតម្លៃ​ក្នុង​ស្រុក​នៅ​តែ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​ក្នុង​រយៈពេល​កាន់​តំណែង​របស់​គាត់។
ថាខែក
ថាខែក ( ភាសាឡាវ ៖ ທ່າແຂກ) ទីរួមខេត្តនៃ ខេត្តខាំមួន ជាទីក្រុងមួយនៅភាគកណ្តាលភាគខាងត្បូង ប្រទេសឡាវ នៅតាម ដងទន្លេមេគង្គ ។ ស្ពាន​មិត្តភាព​ថៃ-ឡាវ​ទី​៣ តភ្ជាប់ ទី​ក្រុង​ថាខែក និង ខេត្តនគរភ្នំ ប្រទេស​ថៃ ឆ្លង​ទន្លេ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​សាងសង់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៩ ហើយ​ត្រូវ​បាន​បើក​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១១។
ទីក្រុងនេះមានអគារផ្លូវការរចនាប័ទ្មអាណានិគមបារាំងជាច្រើន វីឡានិងហាង។ នៅឆ្នាំ 1943 85% នៃចំនួនប្រជាជននៅថាខែកគឺជាជនជាតិវៀតណាម ដោយសារគោលនយោបាយរបស់បារាំងក្នុងការលើកទឹកចិត្តជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមទៅកាន់ប្រទេសឡាវ។ សំណល់នៃ ផ្លូវរថភ្លើង ថាខេក-តាន់អប ដែល
បាន អាចមើលឃើញនៅក្នុង និងនៅជិតទីក្រុង។ ផ្លូវដែកនេះនឹងដំណើរការរវាង ស្ថានីយ៍រថាខែកថakheតាន់អប TânẤpក្វាងប៊ិញ Bình ប្រទេស វៀតណាម កាត់តាម Mụ Giạ Pass ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របស្ចិមប្រទេសបានប្រទះនឹង សត្វកណ្ដុរឡាវ ខាញ៉ូ (ឡៅណាស្តស អានីកម៉ាមូស) នៅផ្សារថាខែក។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| [[ជនជាតិលាវ|ជនជាតិឡាវ នៅផ្សារសុកសំបូរ។ ថាក់ខេក ខេត្តខាំមួន ប្រទេសឡាវ។]] រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាព​ក្រុង​ថាក់​ខេក​ពី​ច្រាំង​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្នុង ​ខេត្ត​ណាក់​ផាន់ ។
សមុទ្រដេដស៊ី
រូបភាពតូច|សមុទ្រមរណៈមើលពីអីុស្រាអែលឆ្ពោះទៅហ្សកដានី រូបភាពតូច|អ្នកទេសចរអាចបណ្ដែតខ្លួនលើផ្ទៃសមុទ្រដោយសារដង់ស៊ីតេអំបិលខ្ពស់ សមុទ្រមរណៈ រឺ សមុទ្រដេដស៊ី (Dead Sea; البَحْر المَيّت‎, អាល់បះរ៍ម៉ៃយិត; ភាសាហេប្រ៊ូ:យ៉ាំហាមេឡះ (សមុទ្រអំបិល))
ជាបឹងទឹកប្រៃដែលមានដង់ស៊ីតេអំបិលខ្ពស់បំផុត ស្ថិតនៅត្រង់ព្រំប្រទល់ប្រទេសហ្សកដានី និង ប្រទេសអីុស្រាអែល មាននីវ៉ូទាបជាងនីវ៉ូទឹកសមុទ្របំផុត ។
សមុទ្រមរណៈស្ថិតនៅចន្លោះជួរភ្នំយូដៀផ្នែកពីខាងលើ និងទំនាបថ្រានហ្សកដានីពីខាងកើត ព្រមទាំងមានទន្លេហ្សកដានីហូរចាកចូលពីទិសខាងជើង។សមុទ្រមរណៈមានបណ្ដោយប្រហែល 80គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងប្រហែល 18គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានផ្ទៃសរុប 1020គីឡូម៉ែត្រ។ជ្រោយអ័លលិសាន (ប្រែថាអណ្ដាត) ចែកសមុទ្រផ្នែកខាងកើតជា២ផ្នែក ដែលផ្នែកខាងលើធំជាងគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃ3/4 នៃផ្ទៃសរុប ចំណែកជំរៅអាចមានដល់ 400ម៉ែត្រ។អាងទឹកផ្នែកខាងលើមានទំហំតូចនិងរាក់(ជំរៅប្រហែល 3ម៉ែត្រ)។ក្នុងសម័យសរសេរគម្ពីរបៃបឺលរហូតដល់សតវត្សទី8 មានមនុស្សរស់នៅតែផ្នែកខាងលើប៉ុណ្ណោះនិងមាននីវ៉ូទាបជាងបច្ចុប្បន្ន35ម៉ែត្រ។
ជនជាតិអារ៉ាប់នឹងហៅសមុទ្រនេះថា "អាល់បាហ៍រ៉ាល់ម៉ៃយិត" មានន័យថាសមុទ្រមរណៈ ដូចគ្នាទៅនឹងភាសាអង់គ្លេស ខណៈដែលភាសាហេប៊្រូហៅសមុត្រនេះថា"យ៉ាំហាមេឡះហ៍មានន័យថា"សមុទ្រអំបិល ជាសមុទ្រដែលមានប្រៃបំផុតមួយក្នុងលោក ប្រៃជាងសមុទ្រដ៏ទៃទៀត4ដង ហើយមាននីវ៉ូទាបជាងនីវ៉ូទឹកសមុទ្រដល់ទៅ417.5ម៉ែត្រ រាប់បញ្ចូលជាតំបន់ដែលទាបបំផុតលើលោក។សំរាប់សមុទ្រមរណៈជាទិដៅរបស់អ្នកទេសចរដែលចូលចិត្តការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ប្លែកៗនិងជាសមុទ្រដែលគ្មានជីវិតរស់នៅឡើយលើកលែងតែ បាក់តេរី និង ពពួកផ្សិត មួយចំនួន៕
ឃុំអូរស្វាយ
សំដៅទៅដល់÷
ឃុំបេង
សំដៅទៅដល់÷
ឃុំស្រែឈូក
=រដ្ឋបាល= ឃុំស្រែឈូក មាន ៦ភូមិគឺ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ដូណាល់ ត្រាំ
ach jm hz
ត្រាំបានកើតនិងលូតលាស់នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ហើយក៏ទទួលបានសញ្ញាបត្រថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពីសាលាវ៉រតុននៃសាកលវិទ្យាល័យPennsylvaniaនៅឆ្នាំ១៩៦៨។នៅឆ្នាំ១៩៧០ គាត់ត្រូវបានឪពុករបស់គាត់ដែលមានឈ្មោះថា ហ្វ្រេត ត្រាំ បានផ្ទេរសិទ្ធិឱ្យមកគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មអចលនទ្រព្យនិងក្រុមហ៊ុនសំណង់។ ត្រាំបានបង្ហាញខ្លួននៅកម្មវិធីប្រកួតបវរកញ្ញាអាមេរិក ដែលជាកម្មវិធីកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៩៦ដល់ឆ្នាំ២០១៥ ហើយក៏បានចូលរួមជាភ្ញៀវពិសេសនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តនិងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ជាច្រើនផងដែរ។គាត់ត្រូវបានគេជ្រើសតាំងឱ្យធ្វើជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីនៅគណបក្សកំណែទម្រង់ តែគាត់ក៏បានដកខ្លួនចេញមុននឹងការបោះឆ្នោតចាប់ផ្ដើម។លោកបានគ្រប់គ្រងនិងសហការផលិតកម្មវិធីThe Apprenticeពីឆ្នាំ២០០៤ដល់ឆ្នាំ២០១៥។នៅឆ្នាំ២០១៦ គាត់ត្រូវបានគេរាយនាមដោយទស្សនាវដ្ដីForbesថាជាអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៣២៥នៅលើពិភពលោក និងនៅលំដាប់ទី១៥៦ប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក ជាមួយនឹងទឹកប្រាក់សរុប៣.៧ពាន់លានដុល្លារនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦។
កុមារភាព
លោកត្រាំមានឪពុកជាជនជាតិដើមកំណើតអាឡឺម៉ង់ និងមានម្ដាយជាជនជាតិដើមកំណើតស្កុតលែន ហើយជីដូនជីតារបស់លោកទាំង៤នាក់សុទ្ធតែបានកើតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ឪពុករបស់គាត់ លោកហ្វ្រេត ត្រាំ(១៩០៥ដល់១៩៩៩)Germany and became one of the biggest real estate developers in New York City. His mother, Mary Trump (née MacLeod, 1912–2000), was born in Tong, Lewis, Scotland. Fred and Mary met in New York and married in 1936, settling together in Queens. His uncle John G. Trump, a professor at Massachusetts Institute of Technology from 1936 to 1973, was involved in radar research for the Allies in the Second World War, helped design X-ray machines that provided additional years of life to cancer patients, and in 1943, the Federal Bureau of Investigation requested him to examine Nikola Tesla's papers and equipment when Tesla died in his room at the New Yorker Hotel. Trumps' grandfather was Frederick Trump who amassed a fortune operating operating boom-town restaurants and boarding houses in the region of Seattle and Klondike, Canada. alt=A black-and-white photograph of Donald Trump as a teenager, smiling and wearing a dark uniform with various badges and a light-colored stripe crossing his right shoulder. This image was taken while Trump was in the New York Military Academy in 1964.|រូបភាពតូច|លោកត្រាំនៅពេលអាយុ១៨ឆ្នាំនៅបណ្ឌិត្យសភាយោធាញូវយ៉ក ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៤។ លេាកដូណាល់ត្រាំ ជាមនុស្សអ្នកល្អ
អគារត្រាំ
alt=a view upward toward the top of the Trump Tower, a 58-floor building with a brown-glassed facade|រូបភាពតូច|អគារត្រាំមើលពីមុខទ្វារចូល
ឯកសារយោង
ផ្នែកនេះវាម៉ែឪអាវែងណាស់ អ្នកអាចចុចទីនេះដើម្បីរំលងវា។
ពោនសួគ៌
ពោនសួគ៌ ឬ ផូនសាវ៉ាន់ ( ឡាវ : ໂພນສະຫວັນ.) មានប្រជាជន 37,507 គឺជាទីរួមខេត្តនៃ ខេត្តឈៀងក្វាង ។ ផុនវ៉ាន់ត្រូវបានសាងសង់នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ហើយជំនួសកន្លែងចាស់ ខេត្តសៀងខ្វាង (សព្វថ្ងៃ: មឿងក្វាង ) ដែលត្រូវបានបំផ្លាញក្នុង សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីពីរ ។
ឆ្នាំ ២០២២
'''គ.ស. ២០២២'''​ ត្រូវ​នឹង ព.ស. ២៥៦៦ ជាឆ្នាំសកលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃសៅរ៍ តាមប្រតិទិនគ្រីកូរី ហើយជាឆ្នាំទី ២០២២ នៃសកលសករាជ និងគ្រិស្តសករាជ។
ឆ្នាំ ២០២២ បាន​មើល​ឃើញ​ពី​ឥទ្ធិពល​បន្ត​នៃ​ការ​កើនឡើង​អតិផរណា​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ ដែល​កំពុង​បន្ត ការ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​សាកល​នៃ​វ៉ាក់សាំង​កូវីដ​ ១៩ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅចុងឆ្នាំ ២០២០ បានបន្ត ហើយ​ឆ្នាំ​នេះ​បាន​ឃើញ​ការ​ដក​ការ​រឹត​បន្តឹង​ជំងឺ​កូវីដ ១៩ និងការបើកព្រំដែនអន្តរជាតិឡើងវិញ