cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
កសិកម្ម
ការដោតចំណារ
ដំណាំសណ្ដែកទ្រើងត្រូវការទ្រើងឬចំណារសំរាប់វាតោងឡើងត្រូវយកមែកឈើឬកូនឫស្សីដែលមានប្រវែង ២,៥-៣ម មកដោតក្បែរៗគុម្ពមួយដើមៗ ហើយចងចុងចំណារគួបគ្នាឱ្យជាប់ បន្ទាប់មកដាក់ស្នួរកណ្ដាលដើម្បីឱ្យជួយជ្រែងគ្នា។ការដោតត្រូវធ្វើឡើងក្រោយពីដាំ ១២-១៨ថ្ងៃ គឺជាដំណាក់កាលដែលដំណាំត្រូវការ ។ នៅពេលខ្នែងរបស់វាចេញយើងត្រូវលើកខ្នែងសណ្ដែកពត់ទៅចងនឹងចំណារតាមទិស បញ្ច្រាស់នឹងទ្រនិចនាឡិកាប្រសិនបើដាក់ ខុសសណ្ដែកមិនតោង ឡើងឡើយ ។
ការគ្រប់គ្រង ការកំចាត់សត្វល្អិត និងជំងឺ
វិធានការការពារមាន៤ យ៉ាងក្នុងការកំចាត់សត្វល្អិត
វិធីសាស្រ្តដំាដុះ
•	ប្រើប្រាស់ពូជធន់ គ្មានជម្ងឺ •	ផ្លាស់ប្តូរមុខដំណាំ និងដាំដំណាំបណ្តេញសត្វល្អិតដូចជា ស្លឹកគ្រៃ ជីនាងរង •	ដាំដុះអោយទាន់ពេលវេលា សមស្របតាមរដូវកាល •	ដាំចំរុះដែលមានក្លិនឆួលខ្លាំង
វិធីសាស្រ្តកំចាត់
ដោយដៃ វិធីសាមញ្ញៗ ក្នុងការកំចាត់សត្វល្អិតនានា គឺ អនុវត្តន៍ដោយដៃនិងប្រើសំណាញ់ ព្រមទាំងសត្វល្អិតខ្លះៗ អាចបេះវាចេញដោយដៃ ហើយសំលាប់វាចោលបាន។ ជំងឺ: សណ្ដែកទ្រើងរងការបំផ្លាញដោយជំងឺជាច្រើនមានក្រុមជំងឺផ្សិតនិងក្រុមជំងឺវីរ៉ុសដូចជាៈ ចំពោះសត្វល្អិតខាងលើចំពោះថ្នាំគីមីដែលមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់គឺប្រភេទអាបាម៉ិចទីនលេខ ៥០ ចំនួន ៣០សេសេ លាយនឹងម្សៅកាបារីល ២ស្លាបព្រាបាយ ទឹក ១៥-១៨លីត្រ បាញ់នៅម៉ោង ៣-៤ ល្ងាច។ ផ្លែ ការបំផ្លាញទាំងកូនញាស់ និងមេចំណាស់ ។ ស្រឹងជញ្ជក់ផ្លែសណ្តែក តែងតែបំលាស់ទីពីចំការមួយទៅចំការមួយទៀត។ មេរបស់វាពងដាក់លើស្លឹក ក្រោយពីញស់ហើយវារោមជញ្ជក់ផ្កា ផ្លែ ការបំផ្លាញទាំងកូនទើបញស់ និងមេចំណាស់។
ការប្រមូលផល
ការប្រមូលផលប្រព្រឹត្ដ្រិទៅនៅពេលអាយុកាល ៥០ ទៅ ៦០ថ្ងៃ ក្រោយពេលដាំគេអាចប្រមូលផលបានពីរដងក្នុងមួយសប្ដាហ៍។ ត្រូវឧស្សាហ៍ពិនិត្យមើលការលូតលាស់របស់ផ្លែសណ្ដែកមិនត្រូវទុកអោយវាចាស់ជ្រុលពេកទេព្រោះអាចលក់មិនដាច់ ឬ លក់មិនបានថ្លៃ។ យើងត្រូវប្រមូលផលដោយដៃ ឬ ដោយប្រើកន្ដ្រៃសំរាប់កាត់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កសិកម្ម
អាហ្វ្រិកខាងត្បូង
ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង (ភាសាអង់គ្លេស​៖ South Africa) ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង (ភាសាអង់គ្លេស៖ Republic of South Africa) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​ខាងត្បូងបង្អស់នៃ​ទ្វីបអាហ្វ្រិក​។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ ប្រទេសមួយនេះមានទំហំផ្ទៃដីប្រមាណ ១,២១៩,៩១២ គម២។ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមានរដ្ឋធានីចំនួនបីគឺ៖ ប្រេតូរីយ៉ា (នីតិប្រតិបត្តិ), ប្លូមហ្វង់តាញ (តុលាការ) និងកាប់ (នីតិបញ្ញត្តិ)។ ចំណែកឯទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសមានឈ្មោះថា ចូហានណេសបួរ ហើយប្រជាជនជាង ៨០% ជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ។
ប្រទេស​អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមាន​ឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង ២,៧៩៨ គីឡូម៉ែត្រ អូសបន្លាយតាមភាគត្បូងប្រទេសដោយជាប់នឹង​មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ រីឯព្រំដែនគោកវិញ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងគឺស្ថិតនៅជាប់ប្រទេសណាមីប៊ី បុតស្វាណា និងស៊ីមបាវេនៅភាគខាងជើង ហើយនៅភាគខាងកើត និងឦសានដោយប្រទេសមូសំប៊ិក និងអេស្វាទីនី ហើយវាបានឡោមព័ទ្ធជុំវិញប្រទេសឡឺសូតូ។
ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងធ្លាប់ជាដែនដីអាណានិគមអង់គ្លេស និងទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩១០។ កាលពីដើមឡើយ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងជា ប្រទេសមួយកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យសភា ដែលមានឈ្មោះថា សហភាពអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ហើយត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជា "សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង" នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦១។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិប៊្រីកស៍ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមម្ភៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូង
ទីផ្សារអ៊ីធើណែត
ទីផ្សារអ៊ីនធើណែត​​​​ ផ្នែកទីផ្សារតាម​ អ៊ីនធើណែត គឺសំដៅទៅលើការលក់តាម អ៊ីនធើណែត, តាម វែបសាយ, តាម អនលាញ តាម ម៉ាស៊ីនស្រាវជ្រាវ, ឬក៏តាម ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ហើយ គឺជា ការលក់នៃ ផលិតផលជាច្រើន ឬ សេវ៉ាកម្ម​ នៅលើ ប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណែត។ ប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណែត បាននាំនូវ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ទៅដល់អ្នកប្រើប្រាស់ នៅលើ ពិភពលោក។ អន្តរកម្ម​ ធម្មជាតិ នៃផ្នែកទីផ្សារ តាមអ៊ីនធើណែត ជាចំណែកមួយ​ ដែលផ្តល់នូវ ចម្លើយ ភ្លាមៗ នោះគឺមាន​ គុណភាព​ ជាមធ្យម ដែលមានតែមួយគត់។ ផ្នែកទីផ្សារ តាមអ៊ីនធើណែត ពេលខ្លះអាចចាត់​ទុកថា ជារយៈពេល​ដ៏​ សំខាន់ ពីព្រោះវាគឺ មិនគ្រាន់តែផ្លោត ទៅលើ ផ្នែកទីផ្សារ តាមអ៊ីនធើណែត អ៊ីម៉ែល ហើយនិង ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ ផ្ជាប់ដោយឥត ប្រើខ្សែ នោះទេ ប៉ុន្តែ វារាប់បញ្ជូលទាំង ការ​គ្រប់គ្រង់ ទិន្នន័យ​ អតិថិជន ដ៏ទំនើប ហើយនិង ការគ្រប់គ្រង់ ប្រព័ន្ធ ទំនាក់ទំនង់ អតិថិជនតាម ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។
ផ្នែកទីផ្សារតាមអ៊ីនធើណែត ជាប់ទាក់ទង់គ្នាដោយ ការបង្កើត ហើយនិង បច្ចេកទេស មានទ្រង់ទ្រាយ​ លក្ខណៈជាអ៊ីនធើណែត រួមមានដូចជា ការកែច្នៃ ការអភិវឌ្ឍន៍ ការចែកចាយ និង ការលក់។
ផ្នែកទីផ្សារតាមអ៊ីនធើណែត ក៏សំដៅទៅលើទីកន្លែងដែល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ធ្វើទៅតាម ជំហ៊ាន ផ្សេងៗគ្នា នៃរយៈវេលាចំពោះការសន្យារបស់អតិថិជន តាមរយៈ តាម ម៉ាស៊ីនស្រាវជ្រាវ លើអ៊ីនធើណែត,​ តាម​ម៉ាស៊ីនស្រាវជ្រាវ ដែលសុក្រឹតត្រឹមត្រូវ ដូចជាការចូលរួមជួយចំពោះ វែបសាយ អ៊ីម៉ែល​ ផ្នែកទីផ្សារ និង តាមការធ្វើទៅលើវែបសាយ។ នៅក្នុង ឆ្នាំ២០០៨ ការសែតញ៉ូយ៉កតែម ​បានកំពុងធ្វើការជាមួយ​ ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ ទីផ្សារលើអ៊ីនធើណែត ហើយបាន បោះពុម្ភផ្សាយ នូវ ការវាយតម្លៃដំបូងមួយ​ ដើម្បីកម្រិត ចំនួនទិន្នន័យ អ្នកប្រើបា្រស់ត្រូវបានតាមការប្រមូលផ្តុំដោយ ក្រុមហ៊ុន អ៊ីនធើណែត ដ៏ធំមួយ។
សេចក្តីបញ្ជាក់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីផ្សារ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ច
ឝ្រីមារញ
កុរុងឝ្រីមារញ ឬស្រីមារញ (ចិន:范師蔓 [ផ្វានឝ៊ឺម៉ាន], ភិងអ៊ិង:Fàn Shīmàn រឺ យ៉ាត់ផេង:faan6si1maan6 រឺ ផ្វានស៊ីម៉ាន ជាកន្តាំង) (គ.ស ?-២២៨) រជ្ជកាល (គ.ស ២២០-២២៨) ព្រះអង្គ ឝ្រីមារញ គឺជាព្រះរាជាខ្មែរដំបូងបំផុតដែលទ្រង់យកព្រះនាម "វម៌្ម" ប្រើដំបូងគេបង្អស់ ហើយព្រះនាម វម៌្ម នេះ បានត្រូវព្រះមហាក្សត្រខ្មែរទ្រង់ប្រើប្រាស់ជារៀងរហូត។ ការ​បាន​ទទួល​រាជ​សម្បត្តិ​របស់​កុរុងឝ្រីមារញ បើ​និយាយ​តាម​ច្បាប់​រាជ​សន្តតិវង្ស​ឈ្មោះ​ថា ទម្លាយ​សិទ្ធិ​របស់​ព្រះ​រាជ​កុមារ​រជ្ជទាយាទ​បង់ តែ​នេះ​ប្រហែល​ជា​ដោយ​ហេតុ​ព្រះ​រជ្ជទាយាទ​នៅ​កុមារ​តូច​ពេក ទាំង​ដោយ​ហេតុ​ព្រះ​ឝ្រីមារញសេនាបតី​មាន​សមត្ថភាព ធ្លាប់​បាន​ទទួល​អំណាច​សម្រេច​ការ​ផែនដី​តាំង​ពី​ដំបូង​មក​ជា​ទី​និយម​របស់​ប្រជាជន​ទូទៅ គណៈកម្មការ​រាជ​សន្តតិវង្ស ទើប​ព្រមព្រៀង​អញ្ជើញឝ្រីមារញសេនាបតី​ឲ្យ​ឡើង​សោយរាជ្យ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​នាម៉ឺន​សព្វមុខ​មន្ត្រី​តូច​ធំ ជ្រើសរើស​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ។ ការតែងតាំង​នេះ​ប្រហែល​ជា​មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ដេចត្រាញ់​តូច​ធំ​ជិត​ឆ្ងាយ​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ។ ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​បាន​ជាកុរុងឝ្រីមារញ ត្រូវ​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយ​បង្ក្រាប​ស្ដេច​ទាំង​នោះ​ជាមុន។ កុរុងឝ្រីមារញ ជាស្ដេចសឹកដ៏ខ្លាំងពូកែ។ ព្រះអង្គបានធ្វើសង្គ្រាមតាមផ្លូវគោកផង តាមផ្លូវទឹកផង ហើយពង្រឹងអំណាចរបស់ព្រះអង្គ លើដែនដីភាគខាងក្រោម "កម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ" លើភាគកណ្ដាលនៃទន្លេមេគង្គ ហើយរឹបដាក់ជាចំណុះនូវរដ្ឋតូចៗនៅភាគខាងជើង ជ្រោយម៉ាឡាយូ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យលើផ្លូវគោក និងទីសំចតទាំងឡាយចន្លោះឈូងសមុទ្របេងកាល់ និងឈូងសមុទ្រសៀម។ ព្រះអង្គទ្រង់សោយទិវង្គតក្នុងពេលដែលទ្រង់បំពេញបេសកកម្មមួយនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចិន​បាន​សរសេរ​កត់​បន្ត​ទៀត​ថា ព្រះអង្គ​ជា​អ្នកចម្បាំង​ម្នាក់​ដ៏​ក្លាហាន​អង់អាច​អស្ចារ្យ។ ព្រះអង្គ​ធ្លាប់​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ធ្វើ​ទូក​សំពៅ​ធំៗ​សម្រាប់​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ចុះ​ឡើង​តាម​សមុទ្រ​ទន្លេ​នានា។ ទូក​សំពៅ​ទាំងនោះ អាច​ផ្ទុក​មនុស្ស​បាន​ប្រហែល​ជា​៧០០​នាក់។ ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ច្បាំង​វាត​ទឹកដី​ទៅ​គ្រប់​ទិសទី​រហូត​ទៅ​ដល់​ ជ្រោយមល្លកា យក​នគរ​ជា​ច្រើន​មក​ដាក់​ជា​ចំណុះ។ ព្រះអង្គឝ្រីមារញ បាន​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ទាំង​តាម​ផ្លូវ​ទឹក​ទាំង​តាម​ផ្លូវ​គោក ដើម្បី​កាន់​កាប់​តំបន់​ទឹកដី និង​សមុទ្រ ពី​ឈូងសមុទ្រ​បេងកាល់ មក​ឈូងសមុទ្រ​សៀម សព្វថ្ងៃ។ គឺ​ក្នុង​គោលបំណង​ក្ដោប​ត្រួតត្រា​គ្រប់គ្រង​ផ្លូវ​ទាក់ទង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទាំង​ប៉ុន្មាន តាម​សមុទ្រ​ក៏​ដូចជា​តាម​ដីគោក។ ក្នុង​ពេល​ប្រតិបត្តិការ​មួយ ដោយ​ព្រះអង្គ​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​ជំងឺ ព្រះអង្គ​បាន​បញ្ជូន​កូន​ឈ្មោះ ជិនឝឹង ឲ្យ​ដឹក​នាំ​ទ័ព​ចេញ​ច្បាំង​ជំនួស​ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គឝ្រីមារញ បាន​ទុក​ក្មួយ​ឈ្មោះ ធរណីន្ទ្រវម៌្ម​ ដែល​មាន​កងពល​ប្រមាណ​២០០​នាក់ នៅ​ជិត​សម្រាប់​ការពារ។ ធរណីន្ទ្រវម៌្ម ជា​កូន​ប្រុស​របស់​បងស្រី​ព្រះអង្គ។ តែ មេទ័ព​ធរណីន្ទ្រ​បែរ​ជា​ឆ្លៀត​ឱកាស​ដ៏​ល្អ​នេះ ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ សម្លាប់​កុរុងឝ្រីមារញ ជា​មា ហើយ​ប្រកាស​តាំង​ខ្លួន​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នគរភ្វូណាន។ កាលបើ​ឡើង​សោយរាជ្យ​ភ្លាម ក៏​ចាត់​កងទ័ព​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ឃាត​កូន​កុរុងឝ្រីមារញ ជិនឝឹង ដើម្បី​បំបាត់​កុំ​ឲ្យ​មាន​គូ​ប្រជែង​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ដែល​អាច​នាំ​មក​នូវ​ការ​សៅហ្មង​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ។ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ បាន​កើត​នៅ​ក្នុង​គ្រិស្តសករាជ​ ២៣០។ អ្នកប្រវត្តិវិទូ​ខ្លះ​មាន​ជំនឿ​ថា កុរុងផ្វានចាន កាល​បើ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​មាន​ព្រះ​នាម​ ធរណីន្ទ្រវម៌្ម។
អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម
អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (ភាសាអារ៉ាប់៖ الإمارات العربية المتحدة) ឬអាចហៅសាមញ្ញថា អេមីរ៉ាត (ភាសាអារ៉ាប់៖ الإمارات) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច (មជ្ឈិមបូព៌ា)។ ប្រទេសមួយនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅចុងភាគខាងកើតនៃឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសអូម៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ខណៈពេលដែលមានព្រំដែនសមុទ្រជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សរួមជាមួយប្រទេសកាតា និងអ៊ីរ៉ង់។ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីគឺជារាជធានីនៃប្រទេស ខណៈឌូបៃជាទីក្រុងដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ។
អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមគឺជារដ្ឋប្រកាន់នូវរបបរាជាធិបតេយ្យជ្រើសតាំង និងបានកើតចេញពីដែនដីសហព័ន្ធចំនួន ៧ អេមីរ៉ាត រួមមាន៖ អាប៊ូដាប៊ី (រាជធានី) អាជម៉ាន ឌូបៃ ហ្វូជ័យរ៉ា រ៉ាសអាល់កីយម៉ា ស្សារចា និងអ៊ុមអាល់កៃវែន។ អេមីរ៉ាតនីមួយៗត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយមេដឹកនាំម្នាក់ ដែលបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាក្រុមប្រឹក្សាសហព័ន្ធកំពូល។ សមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសហព័ន្ធកំពូលត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីម្នាក់ (គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២ តំណែងនេះត្រូវបានកាន់ដោយព្រះអង្គម្ចាស់មូហាម៉ាត់ ប៊ីន ហ្សាយ៉េដ អាល់ ណាយ៉ាន) និងអនុប្រធានាធិបតីម្នាក់ (ព្រះអង្គម្ចាស់មូហាម៉ាត់ ប៊ីន រ៉ាស្ស៊ីដ អាល់ ម៉ាក់ទុម) ពីក្នុងចំណោមសមាជិកពួកគេ។ ជាក់ស្ដែង មេដឹកនាំអាប៊ូដាប៊ីត្រូវកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ខណៈដែលមេដឹកនាំឌូបៃជាអនុប្រធានាធិបតី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរ។ កាលឆ្នាំ២០១៣ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនចំនួន ៩.២ លាននាក់ ដែលក្នុងនោះ ១.៤ លាននាក់ជាប់សញ្ជាតិអេមីរ៉ាត និង ៧.៨ លាននាក់ផ្សេងទៀតជាជនបរទេស។ រហូតមកដល់ឆ្នា២០២០ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមមានចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ៩.៩ លាននាក់។
ទឹកដី​អេមីរ៉ាត​អារ៉ាប់​រួម​សព្វថ្ងៃមាន​វត្តមានមនុស្ស​រស់នៅ​អស់​រយៈពេល​ជាង ១២៥,០០០ ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ វាជាចំណុចកណ្ដាលនៃផ្លូវពាណិជ្ជកម្មរវាងអរិយធម៌ជាច្រើនរួមមាន មេសូប៉ូតាមី ពែរ្ស និងឥណ្ឌាជាដើម។
ឥស្លាមគឺជាសាសនាផ្លូវការ ហើយភាសាអារ៉ាប់គឺជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះ។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមមានបរិមាណប្រេងធំបំផុតទីប្រាំមួយ និងឧស្ម័នធម្មជាតិច្រើនបំផុតទីប្រាំពីរនៅលើពិភពលោក។ ព្រះអង្គហ្សាយ៉េដ ប៊ីន ស៊ុលតង់ អាល់ ណាយ៉ាន ដែលជាប្រធានាធិបតីទីមួយរបស់ប្រទេសបានដឹកនាំនិងទទួលរ៉ាប់រងលើដំណើរអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រជាជាតិមួយនេះ ដោយបានវិនិយោគនូវចំណូលបានពីរ៉ែប្រេងកាតទៅក្នុងវិស័យសុខាភិបាល អប់រំ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួមមានសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះជាងគេបើប្រៀបធៀបទៅចំណោមសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ។ នៅសតវត្សរ៍ទី២១ ប្រទេសនេះលែងសូវពឹងផ្អែកលើប្រេង និងឧស្ម័នទៀតហើយ ខណៈដែលខ្លួនកំពុងផ្តោតបន្ថែមលើការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងអាជីវកម្មផ្សេងៗ។ រាជរដ្ឋាភិបាលមិនមានយកពន្ធលើប្រាក់ចំណូលទេ ទោះបីជាមានវត្តមានពន្ធសាជីវកម្មក៏ដោយ ហើយពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម ៥% ត្រូវបានណែនាំនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨។
ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សដូចជា អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ វិមានសេរីភាព និងអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សបានមើលឃើញថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមមានកម្រិតសិទ្ធិមនុស្សទាប ដោយបានលើកឡើងនូវករណីបំពានសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនដូចជា ចាប់បុគ្គលដែលហ៊ានរិះគុនរដ្ឋាភិបាលដាក់ពន្ធនាគារ ឬធ្វើទារុណកម្ម ក្រុមគ្រួសារត្រូវបានយាយីដោយបរិធានសន្តិសុខរដ្ឋ និងករណីបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ។ សិទ្ធិបុគ្គលដូចជា សេរីភាពក្នុងការជួបប្រជុំ សមាគម សារព័ត៌មាន ការបញ្ចេញមតិ និងសាសនា ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធររដ្ឋគាបសង្កត់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។
អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចកណ្តាល។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនេះមានឈ្មោះជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ អង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម អង្គការប្រទេសនាំចេញប្រេងកាត ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ (GCC)។ល។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការប្រទេសនាំចេញប្រេងកាត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដើមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិភពអារ៉ាប់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ប្លុកហ្គឺ (Blogger)
ប្លក់ហ្គឺគឹជាគេហទំព័រមួយដែលអនុញ្ញាតអោយ យើងធ្វើការបង្កើតដោយឥតគិតតំលៃ។វាគឹជាគេហទំព័រមួយប្រភេទដែលជាលក្ខណះឯកជនដែលយើងបង្កើតសំរាប់បង្ហាញ ព័ត៌មាន វីដេអូ រូបភាព និងអ្វីជាច្រើនទៀតដែលយើងចង់បង្ហាញអោយអ្នកដ៏ទៃបានដឹង។ហើយសព្វថ្ងៃកំពុងមានការប្រើប្រាស់យ៉ាងច្រើននៅក្នុងពិភពលោក ហើយនៅក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ។វាអនុញ្ញាតអោយយើងប្រើដោយប្រើជាឈ្មោះកម្មសិទ្ធ (blogspot.com)។
ប្រវត្តិនៃប្លុកហ្គឺ (History of Blogger)
right|250px ប្លក់ហ្គឺ (Blogger)ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក ភីរ៉ា ឡែបស៍( Pyra Labs) នៅក្នុងថ្ងៃ ២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៩ ដែលបានបង្ហាញដំបូងបំផុតដោយ blog-publishing tools។វាបង្កើតឡើងសំរាប់ជួយដល់មនុស្សសាមញ្ញ។នៅខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០០៣ លោក ភីរ៉ាឡែបស៍ បានទទួលការមិនកំណត់ពីក្រុមហ៊ុន ហ្គូហ្គោល (Google)។ការផ្ដល់អោយនេះជាការជាលក្ខណៈបង់ប្រាក់(ដែលភីរ៉ា ឡែបស៍ជាអ្នកផ្តល់អោយ) ដើម្បីអោយមានជាលក្ខណៈមិនគិតថ្លៃសំរាប់អ្នកប្រើប្រាស់។ ឆ្នាំ២០០៤ លោក អ៊ីវែន វីលលៀម (Evan Williams) បានចាកចេញពីក្រុមហ៊ុនហ្គូកហ្គោល ហើយក្រុមហ៊ុនហ្គូកហ្គោលបានទិញ ពីកាសា(Picasa) ហើយបានធ្វើការរួមបញ្ជូលគ្នាជាមួយ ប្លុកហ្គឺ ដែលអនុញ្ញាតអោយអតិថិជនរបស់គេធ្វើការបង្ហោះរូបភាពចូលទៅក្នុងប្លុកហ្គឺ។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៤ ក្រុមហ៊ុនប្លុកហ្គឺ បានបង្ហាញការរចនាសារឡើងវិញដ៏ធំមួយ ដូចជា ទំរង់គំរូដែលជាគួរពេញចិត្តទៅតាមប្រពន័្ធលក្ខណៈស្ដង់ដារ កន្លែងផ្ទុកឯកសារសំខាន់ដែលជាឯកជនសំរាប់ធ្វើការបង្ហោះ កន្លែងប​ញ្ចេញគំនិត និង តាមរយះអ៊ីម៉ែល។នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៦ប្លុកហ្គឺ បានចាប់ផ្ដើមធ្វើនៅក្នុងកំណែប្រែចុងក្រោយបំផុតជាលក្ខណ បែតា (Beta)។រាល់អ្នកប្រើប្រាស់ពីប្រទេសផ្សេងៗដែលមានទិន្នន័យនៅក្នុងហ្គូហ្គោល និង មានលក្ខណះថ្មីពិសេសខ្លះទៀត ដែលបានបញ្ញូលជាភាសាច្រើនដែលជាភាសាមុខដូចជា បារាំង អីតាលី អាឡឺម៉ង់​ និងអេសស្ប៉ាញជាដើម។ នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៦ ការផ្ដល់អោយថ្មីមួយនេះត្រូវបានយកចេញពី បែតា( Beta)។ នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៧ ក្រុមហ៊ុនប្លុកហ្គឺ (Blogger)បានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនៃបណ្ដាញនេះបានសំរេច។ ប្លុកហ្គឺបានមាន១៦ ដល់៥០នៃឈ្មោះកម្មសិទ្ធនៃអ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ៗក្នុងឆ្នាំ២០០៧។
ការបង្កើត
ជំហានទីមួយនេះការបង្កើតប្លុកគឺយើងត្រូវមាន អាសយដ្ឋានអ៊ីម៉ែល(Email)ជាមុនសិន។ទើបយើងអាចបង្កើតបាន។ ដើម្បីបង្កើតប្លុកយើងចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.blogger.com ឬ www.blogspot.com បន្ទាប់មកយើងនឹងបានឃើញរូបដូចខាងក្រោម៖ center|1000px បន្ទាប់មកនៅពេលដែលយើងបានចុចនូចពាក្យថា Get Started ហើយវានឹងបង្ហាញនូវផ្ទាំងមូយទៀត ទាមទារអោយយើងបំពេញ សំនុំបែបបទខ្លះ ដូចជា អាស័យអ៊ីមែល របស់យើង លេខសម្ងាត់របស់អ៊ីមែល ឈ្មោះសម្រាប់បង្ហាញនៅខាងដើម (ចំណងជើង ប្លក់របស់យើង) បំពេញថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត និងត្រូវវាយពាក្យត្រួតពិនិត្យបញ្ជាក់អោយ បានត្រឹមត្រូវ គេពាក្យយ៉ាងម្តេចយើងត្រូវសសេរដូចនោះ ទោះបីជាលំបាកនិងមើល ក៏ដោយនិងត្រូវគ្រីស ទៅលើពីរចំនុច គឺ E mail notification and I accept ។ នៅពេលលោកអ្នកបានបំពេញនូវឯសារខាងលើនេះរួចហើយ សូមចុច ពាក្យថា Continue នៅខាងក្រោមផ្នែកខាងស្តាំដើម្បីបន្តធ្វើការនៅលើវាទៀត ។វានិងបង្ហាញផ្ទាំងមួយទៀត តម្រូវអោយលោកអ្នកបំពេញ ដែលមានដូចជា Blog title មានន័យថា វានិង លេចចេញនៅខាងលើ វ៉ែបសាយរបស់យើង។ ហើយលោកអ្នកអាចសសេរ និងចង់ដាក់ ចំណងអ្វីក៏បានតាមលោកអ្នកត្រូវការ។ នៅខាងក្រោមនោះទៀត គឺមានសារះសំខាន់ ណាស់សម្រាប់យើង គឺមានន័យ ថាជាអាស័យដ្ឋានរបស់យើង។ ដើម្បីអោយគេងាយ ស្វែងរក និង យើងអាចចូល ទំព័រនេះបានសម្រាប់រចនា កែប្រែ និងសសេរព័ត៌មាន បន្ថែម។ លោកអ្នកអាច ដាក់នូវអាស័យដ្ឋាននេះនូវឈ្មោះអ្វីក៏បាន តែចូរចង់ចាំថា ត្រូវងាយចាំ ខ្លី ហើយ មានន័យ។ បំពេញអោយបានត្រឹមត្រូវតាមតែបានបង្ហាញ។right|250px ពេលលោកអ្នកចុចរូចហើយតាមការណែនាំខាងលើរូចហើយ និងបង្ហាញផ្ទាំងមួយ ទៀត ។ ផ្ទាំងនេះក៏មានសារះសំខាន់ណាស់ដែរ ត្រង់ថាទាមទារអោយលោក អ្នកជ្រើសរើស Template ដើម្បីទំព័រប្លុករបស់យើងបង្ហាញពេញលេញ។ Template នេះជារបស់វ៉ែប សាយប្លុកផ្ទាល់តែម្តង ។ លោកអ្នកអាចជ្រើសរើស Template មួយណាក៏បានតាម ចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់លោកអ្នក។ ប្រសិនបើលោកអ្នកស្រលាញ់នូវ Template មួយណាហើយលោកអ្នកគ្រាន់តែចុចនៅលើវាជាការស្រេច។ សូមបញ្ជាក់ថា Template នេះមាន Columns ពីរ បី តាមតម្រូវចិត្ត មានពណ៌ស្រស់ស្អាត ហើយមានតែ បន្តិបន្តូចប៉ុណ្ណោះ ប្រហែលតែ ប្រាំបី Templates។ សូមជ្រើសរើសTemplates ណាមួយដែល លោកអ្នកពេញចិត្ត។ Templates ទាំងអស់នេះមិន សូវស្អាតពិតមែន តែវាអាស្រ័យទៅ លើការរចនារបស់យើង និងមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ សម្រាប់អោយវ៉ែបសាយរបស់ យើងមានភាពទាក់ទាញខ្ពស់បំផុត។ ជាពិសេសលោកអ្នកត្រូវ មានអត្ថបទអោយ បាន ច្រើនដើម្បី អោយអ្នកទស្សនាក៏ដូចជា អ្នកដែលរកមេរៀន ដែល ទាក់ ទងទៅនឹងការ សិក្សាប្រចាំថ្ងៃ ឬរឿងព្រេង រឿងកំប្លែង និងផ្សេងៗទៀតជាដើម។ ផងដែរនោះ លោក អ្នកត្រូវសសេរអត្ថបទអ្វីដែលថ្មី ដែលទាក់ទងទៅនឹង ការសិក្សាប្រចាំថ្ងៃរបស់សិក្សា នុសិស្សដែលមានចម្ងល់នៅក្នុងខ្លួន ហើយក៏ខិតខំស្រាវជា្រវនៅលើទំព័រអ៊ីនធឺណែត ដើម្បីយកមកសិក្សាបន្ថែមនោះ។ លោកអ្នកក៏អាចជ្រើសរើសយកនូវ Templates ថ្មីផ្សេងៗទៀតមកប្រើបានដែលដោយគ្រាន់តែលោកអ្នកចូលទៅក្នុងវ៉ែបសាយមួយដែលមានឈ្មោះថាbtemplates.com នោះលោកអ្នកនឹងទទួលបាន Templates ថ្មីៗ ស្អាតៗណាស់។ សូមមើលរូបខាក្រោម center|700px
សារប្រយោជន៍
សារះសំខាន់នោះលោកអ្នកត្រូវសសេរអត្ថបទអោយបាន ច្រើនដើម្បីអោយប្រិយ មិត្តទាំងអស់ងាយស្រួលរកនូវអត្ថបទ។ តែចូរចងចាំថា កុំចម្លងអត្ថបទពីអ្នកដ៏ទៃទៀត អោយសោះ ពីព្រោះថាជាកម្មសិទ្ធរបស់គេ អ្វីដែលយើងត្រូវសសេរត្រូវជា គំនិតចេញ ពីខួរក្បាលយើង។ ម៉្យាងវិញទៀត ចំពោះរូបភាពវិញក៏មានសារះសំខាន់ណាស់ដែរ ដោយសារ រូបភាពធ្វើអោយប្លុករបស់ យើងមានភាពទាក់ទាញដើម្បីអោយប្រិយមិត្ត កម្សាន្តអារម្មណ៏។ ជាពិសេសប្រសិនបើយើងមានរូបភាពកំប្លុកកំប្លែងទៀតនោះ រឹតតែ អស្ចារ្យមួយ កម្រិតទៀត។ យ៉ាងណាមិញប្លក់ មានសភាពទូលំទូលាយដូចតែវ៉ែបសាយ ដ៏ទៃទៀតដែរ ជាពិសេសអាស្រ័យទៅលើ អាស័យដ្ឋានខ្លីហើយងាយ ស្រួលគេ ស្វែងរក ។ សព្វថ្ងៃនេះប្លក់ មានពាសពេញពិភពលោក អ្នកណាក៏មានដែរ សូម្បីតែសិស្សសាលា អនុវិទ្យាល័យក៏មានដែរ។ពីព្រោះគ្មានអ្វីដែលគួរអោយស្មុគស្មាញនោះទេគ្រាន់តែលោកអ្នកស្គាល់កន្លែងដាក់រូបភាពកន្លែងណាសម្រាប់សរេសអត្ថបទកន្លែងណា សម្រាប់រក្សាទុក និងផ្សេងៗទៀត នោះជា ការស្រេច។
តំណពីខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត
យិដា តាដូ
thumb|យិដា តាដូ ពេលនៅក្នុងប្រទេសអេស្បាញឆ្នាំ ១៩៣៧
យិដា​ តាដូ(Gerda Tado)មានឈ្មោះពីកំនើតថា​ យិដា​ ប៉ូហោរីឡេ នាងគឺជាអ្នកថតរូបដ៏ឆ្នើមមួយរូបនៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុង​ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។នាងកើតនៅ​ ថ្ងៃទី ១ ខែ ស៊ីហា​ ឆ្នាំ ១៩១០​ នាទីក្រុង​​ ស្តាត ហ្គាត ​​​ ហើយនាងបានស្លាប់នៅថ្ងៃទី ២៦​ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៣៧នៅជិតទីក្រុង ព្រូណេត ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។​នាង​មានដៃគូដែលជាអ្នកថតរូបអាជីបដ៏ប៉ិនប្រសប់ម្នាក់ ឈ្មោះថា រ៉ូប៊ើត កាប៉ា​​ ។តាដូ​ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកស្រ្តី អ្នកកាសែតដំបូងដែលបានធ្វើការ​និង​ស្លាប់នៅក្នុងសង្រ្គាម។
ឆាកជីវិតដំបូង
យិដា ប៉ូហោរីឡេ​​​ ត្រូវបានមើលការខុសត្រូវយ៉ាងយកចិត្តទុក្ខដាក់ដោយសាលាមួយឈ្មោះថា ស្វ៊ីស ប៊តដីង ស្កូល នៅឆ្នាំ ១៩២៩ គ្រួសារបស់នាងបានផ្លាស់ប្តូទីលំនៅ ទៅក្នុងរដ្ឋ លីបស៊ីង មុនពេលដែលមានការចាប់ផ្តើមនៃ លទ្ធិ ណាស៊ី របស់ អាឡឺម៉ង់។តារ៉ូបានចូលរួម ជំទាស់ទៅនឹងការចូលរួមក្រុមបែកឆ្វេងរបស់គណបក្សណាស៊ី ។ ឆ្នាំ១៩៩៣នាងត្រូវបានចាប់ និងឃុំខ្លួន​​ ទៅតាមការបែងចែក​ ដែលជាការឃោសនារបស់ អាន់ទី ណាស៊ី (anti-Nazi)។ ជាយថាហេតុផ្ទះរបស់ប៉ូហោរីឡេ ទាំងមូលត្រូវបានបង្ខំអោយរើចេញ ដោយគណបក្ស ណាស៊ីរបស់អាឡឺម៉ង់ អោយទៅទីកន្លែងមួយផ្សេងទៀត​ ពេលនោះ តាដូ មិនធ្លាប់ជួបគ្រួសាររបស់នាងម្កងទៀតឡើយ។
ឆាកជីវិតនៅប្រទេសបារាំង
ដើម្បីរត់គេចពី របប​ ហ៊ីធ្លា របស់អាឡឺម៉ង់​ នៅឆ្មាំ ១៩៣៥ ប៉ូហោរីឡេ បានផ្លាស់ទៅរស់នៅ ក្នុងទីក្រុង ប៉ារីស នៅទីនោះហើយទើបនាងបានជួបអ្នកថតរូបដែលជាស្វាមីរបស់នាងឈ្មោះថា អាន់ទ្រី ហ្វ្រីដម៉ាន់(Andre Friedmann)។ ភាពជាស្រ្តីជាជាតិជិហ្វ នៃប្រទេស ហង់ការីម្នាក់នាងបានក្លាយជាជំនួយការផ្ទាល់ខ្លួន និងរៀនពីការថតរូប ជាមួយ អាន់ទ្រី ហ្វ្រីដម៉ាន់។ ពួកគេបានចាប់ចិត្តស្រលាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក​ ។ តារូ បានចាប់ផ្តើមធ្វើការអោយក្រុមហ៊ុនថតរូបមួយកន្លែង ឈ្មោះថា អាឡេន(Alliance ) នាងមានមុខងាជា រចនារូបភាព។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៦​ តារូ​បានទទួលព្រះរាសារតែងតាំងជាឆាយាលក្ខណ៏សាព័តមាន។នៅពេលនោះ​ទាំងនាង និងរ៉ូបឹត កាប៉ា ត្រូវបានប្រគល់អោយនូវគំរោងការមួយ​ព្រមទាំងការថតរូបថ្មីៗជាច្រើនផងដែរ​​ ប៉ុន្តែទាំងរូបថតទាំងអស់នោះត្រូវបានលក់គ្មានសល​នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ១៩២០
ភាពល្វីងជូរចត់
នៅពេលដែលប្រទេសអេស្ប៉ាញមានសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ នាងធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋធានីបាសូឡូណា នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដើម្បីទៅយកព័ត៌មានពីព្រឹត្តិការណ៍នោះ ជាមួយនឹងមិត្តភ័ក្ភិរបស់នាងឈ្មោះកាប៉ា នាងងបានទទួលឈ្មោះថ្មីមួយទៀត គឺ ឡាប៉េក្វាណា រ៉ូបៀរ la pequeña rubia ។ នាងអាចគ្រប់គ្រងពីស្ថានការណ៍ព័ត៌មានក្នុងសង្គ្រាមបានយ៉ាងល្អ នៅពាយ័ព្យទំបន់ Aragon នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសកូឡុំប៊ី។ នាងតែងតែធ្វើការជាមួយដៃរួមអាជីបរបស់នាង រ៉ូបឺត កាប៉ា​​ ហើយពួកគេបានទទួលជោគជួ័យយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងអាជីបការងាររបស់ពួកគេ រូបថតដំបូងដែលនាងបានថតក្នុងសង្គ្រាមគឺប្រើប្រាសើ់ កាមេរ៉ាប្រភេទ Rollei camera ដែលធ្វើឲ្យនាងមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង តែនាងនៅតែជំនះរាល់ឧបសគ្គ រហូតបានទទួលជោគជ័យក្នុអាជីបការងារ។
ជីវិតចុងក្រោយ
យិដា​ តាដូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី កក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៧ នៅអឡុងពេលការដកថយកងទ័ពរបស់ពួកសារធារណរដ្ឋ Battle of Brunete។ មរណៈភាពរបស់នាងបានធ្វើឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន និងមនុស្សជាច្រើននាក់មានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ។ អ្នកកាសែតរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានបង្កើតមហាព្រឹត្តិការណ៍ដើម្បីសំដែងមរណៈទុក្ខ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Robin Stummer, ហើយត្រូវបាចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី New Statesman ។
ស្រុកបាភ្នំ
=រដ្ឋបាលស្រុក= (Ba Phnum) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រៃវែង ដែលមានរដ្ឋបាល ៩ឃុំ និង ភូមិ÷ តាមប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃលេខ​ ៤៩៣​ ប្រ.ក​ចុះថ្ងៃទី៣០ ​ខែមេសា​។
= ភូមិ ឃុំនៃស្រុកបាភ្នំ =
ឃុំដីឥដ្ឋ
រដ្ឋបាលឃុំ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ នេះមាន ១០ភូមិ ៖
ឯកសារយោង
2.https://www.cambodiapostalcode.com/km/kandal-province/kien-svay-district/dei-edth-commune
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកៀនស្វាយ
វែបសាយ
វេបសាយ​ គឺជាការប្រមូលផ្តុំ នូវទំនាក់ទំនងទៅនឹង គេហទំព័រ រូបភាព វីដេអូ ឬក៏ជា ប្រដាប់ប្រើប្រាស់ទំនើប ដទៃទៀត ដែលបាន ធ្វើការទំនាក់ទំនងនឹង URL ជាញឹកញាប់ការកើតមានឡើងដោយការទិញ ឈ្មោះកម្មសិទ្ធិ ឬ លេខកូដអាស័យដ្ឋាន ដែលប្រើនៅលើវេបសាយតាមរយះ អ៊ីនធឺណិត ។ វេបសាយ​ គឺជា ឯកសារមួយ ដែលជាតួរយ៉ាង គេសរសេរ បញ្ជូលលាយឡំគ្នាជាអត្ថបទយ៉ាងច្បាស់លាស់ ជាមួយ ទម្រង់ទ្រង់ទ្រាយនៃ ភាសា HTML ឬ XHTML។ គេហទំព័រ មួយអាច ចូលរួមប្រតិបត្តិការជាធម្មតាពី វេបសាយដ៏ទៃទៀត ជាមួយនឹងទីកន្លែង និងតម្លៃសមរម្យ។ គេហទំព័រ​ គឺត្រូវបានចូលទៅដល់ និង ការផ្ទេរបញ្ជូនទៅមក ជាមួយ HTTP ដែលអាចផ្តល់ នូវ សុវត្តិភាព និង ភាពឯកជន សំរាប់អ្នកប្រើប្រាស់អត្ថបទនៅលើគេហទំព័រ។ ឧបករណ៍ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ប្រើ គឺជាញឹញាប់ មើលទៅលើប្រភេទកន្លែងប្រើប្រាស់។
សេចក្តីបញ្ជាក់
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីផ្សារ ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ច
ភូមិស្មាច់ដែង ឃុំរាម ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ
ភូមិអុង
សកម្មភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន
ហើយនៅក្នុងភូមិនីមួយៗមានប្រជាជនយ៉ាងច្រើនកុះករនៅតំបន់នោះប្រជាជនគឺមានមុខរបរផ្សេងៗពីគ្នាហើយការងារដែលពួកគាត់ និយមធ្វើច្រើនជាងគេគឺប្រកបរបរជាកសិករខ្លះធ្វើជាអ្នកចំការខ្លះទៀតប្រកបរបរជាកម្មករសំណង់នានាខ្លះទៀតជាអាជីវករ និងអាជីវកម្មលកដូរនៅតាមទីផ្សារ។
ទេសចរណ៏នៅតំបន់នោះ
នៅកន្លែកកំសាន្តនៅទីនោះមានតំបន់ទេសចរណ៏ជាច្រើនផងដែរដែលមានដូចជាសមុទ្ររាមសមុទ្រចិនឫសមុទ្រ០៥ សមុទ្រព្រែកចាកនឹងមានស្ពានទឹកសាប ដែលតែងតែ នៅទីនោះគឺមានភ្ញៀវជាតិនិងអន្តរជាតិមកកំសាន្តទីនោះយ៉ាងច្រើនផងដែរ។
ផ្សារ
ក្នុងភូមិស្មាច់ដែងគឺមានផ្សារចំនួនពីទ០១ មានឈ្មោះ ថាផ្សារស្មាច់ដែងខាងក្រោម ទើបតែបង្កើតថ្មីតែប៉ុន្នោះ តែមិនទាន់បើកជាផ្លូវការទេ។ ផ្សារស្មាច់ដែងខាងលើ បានបើកលក់ ជាផ្លូវការ ហើយដែលផ្សារនោះ បានដាក់លក់នូវសំភារះជាច្រើន ដែលមានលក់ដូចជា សំលៀកបំពាក់ បន្លែផ្លែឈើ ត្រីម្ហូប សាច់សាច់ជ្រូក សាច់មាន់សាច់ទា សាច់គោ គ្រឿងសមុទ្រជាច្រើនប្រភេទ ដូចជាត្រីឆ្លាមជាដើម ផ្សារទាំពីនោះស្ថិតនៅចំងាយផ្លូវពីគ្នា។
រចនាសម្ព័នសហគមន៏
ឥឡូវនេះ នៅស្មាច់ដែងបាន បង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលកុមារកំព្រា ឥឡូវនេះគេកំពុងតែកសាងសង់អាគារជាច្រើនហើយនឹងជិតសម្ភោធបានផងដែរ។ ប្រជាជននៅទីនោះពួកគេប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ កសិកម្ម ចិញ្ចឹមសត្វ មានដូចជា​ មាន់ ឬទា គោ ក្របី សេះ ជ្រូកជាដើម។ ឥឡូវនេះនៅភូមិខ្ញុំកំពុង អភិវឌ្ឍន៏ហេដ្ឋារចនាសម្ព័នជាច្រើនដែលមានដូចជាស្ពាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវលំ ប្រលាយទឹក លូបង្ហូរទឹកស្អុយ និង សាលារៀនបឋម សាលារៀន អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យដែលទើបតែនិងបង្កើតបានរយះពេលពីឆ្នាំប៉ុន្នោះ សាលារៀនវិទ្យាល័យនេះបានសម្ភោធនៅឆ្នា២០១០ដែលទើប តែកន្លងមកពីឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំបានសិក្សានៅទីនោះបានរយះពេលពីឆ្នាំដែរគឺចាប់ពី[ឆ្នាំ២០០៩ នឹងឆ្នាំ២០១១]សាលារៀននៅទីនោះមានផាសុខ ភាពល្អ ដែលមានទីធ្លាធំទូលាយមានតារាងបាល់ទាត់ បាល់ទះ និងបាល់បោះ មានសួនផ្កានៅពីមុខថ្នាក់រៀនមានដើមឈើធំៗជាច្រើន ជា ពិសេសសាលានោះនៅជិតអាកាសយាន្តដ្ឋាន ដែលយើងអាចមើល មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះសាលានោះបានសាងសងនៅលើកំពូលភ្នំដែលភ្នំនោះ គេហៅថាភ្នំ៩៣ ។ រីឯការធ្វើកសិកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅរដូវនេះវិញវាគឺជារដូវដែលប្រមូលផលបើយើងក្រលេកមើលនៅទីវាលស្រែវិញនោះ យើងបានឃើញថា វាលស្រែនៅពេលនោះប្រៀបបាននិងកំរាលព្រំព័ណមាសយ៉ាងក្រហមទុំគួរអោយគយគន់ហើយនិងមានបក្សីដែល បានមកជិកស្រូវដើម្បីបំពេញក្រពះរបស់វា។ នៅភូមិស្មាច់ដែងនៅពេលមានបុណ្យទានម្តងៗនៅវត្តស្មាច់ដែងបានប្រារព្ធពិធីជាច្រើនណាស់ ដែលមានកម្មវិធីរាំរែក និងមានកម្មវិធីជាច្រើនទៀត។ហើយផ្ទៃដីនៅទីនោះបានលាតសន្ធឹងរាប់សិបហិចតា ហើយមានផ្ទះជាច្រើនដែលមានផ្ទះ តូច ផ្ទះធំហើយមានជនជាតិបានរស់នៅចំរុះគ្នានិងចំរុះពូជសាស្រដែលាមាន ចាម ខ្មែរ ចិន វៀតណាម ថៃ និងជនជាតិអឺរ៉ុប ..ល..។ បើតាមខ្ញុំដឹងកាលពីមុនភូមិនោះសំបូរទៅដោយព្រៃអាកាសស្យាជាច្រើនដែលដុះនៅក្នុងភូមិនោះប៉ន្តែឥឡូវនេះប្រជាជនបានកាប់ឆ្ការព្រៃអស់ ទៅហើយដើម្បីយកដីធ្លីទាំអស់នោះមកធ្វើជាដីកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន រឺធ្វើជាផ្ទះរឺលំនៅឋានរបស់ខ្លួនរឺធ្វើជាដីកសិកម្ម ធ្វើស្រែចំការ សំរាប់ដាំដំនាំផ្សេងៗ ជាច្រើនដូចជាដាំស្រូវ ដាំស្ពៃ ដាំឪឡឹក ដាំពោត និងដាំគ្រឿងជាច្រើនទៀត...ល..។ ឥឡូវនេះគេបានអភិវឌ្ឍន៏ផ្លូវជាច្រើនដែលបានចាក់កៅស៊ូចាប់ពី ផ្លូវធំទៅដល់សមុទ្រចិន រឺហៅថាសមុទ្រ០៥ដែលទើបតែនិងកសាងថ្មីៗនេះដែលនិងជិតបានសំរេចហើយ..។
ប្រវត្តសាស្រ្តសង្ខេប
នៅលើសកលលោកយើនេះ ប្រទេសណាក៏ដូចដូចប្រទេសណា ទោះជាប្រទេសនោះតូចក្តីធំក្តីសុទ្ធសឹងមានប្រវត្តសាស្រ្តដូចគា្នប្រជាំជាតិរៀងៗខ្លួនទាំងអស់។ ចំណែកប្រទេសខ្មែរយើងវិញដែលជាប្រទេសដែរចំណាស់ជាងគេនៅឥណ្ឌូចិននេះ ក៏មានប្រវ្តសាស្រ្តជាមូលដ្ឋានជាតិនិងសញ្ញានជាតិរបស់ខ្លួនដែរ។ ការសិក្សាពីប្រវត្តសាស្រ្តវាមានសារះសំខាន់នាស់ ព្រោះថាប្រវត្តសាស្រ្តេជាក្រិត្យក្រមសំយោករវាងវប្បធម៌ និង សង្កមរបស់ជាតិនេះឯង។ ម៉្យាងវិញទៀតសិក្សាពីប្រវត្តអាចនាំឲយើងដឹងនៅ: ប្រសាទ ស្ពាន ថ្នល់។ ឈ្លានពាន។ លាល់។ ជាចំនេះដឹងមួយយ៉ាងសំខាន់សំរាប់អប់រំដល់កូនចៅខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ឲស្គាល់ច្បាស់ ពីទឹកដី អរិយធម៌ វប្បធម៌ និងទំនៀមទំលាប់ដែលមាន។អាស្រ័យហេតុនេះយើងជាកូនខ្មែរការស្គាល់និងដឹងពីប្រវត្តសាស្រ្តប្រចាំជាតិខ្លួន ជាពិសេសនៅក្នុងគ្រាដែលលំបាកដែលប្រទេសយើងប្រទេសយើងមានជំលោះផ្ទៃក្នុងក្នុងនោះយើងត្រូវតែរួបរួមគ្នាឡើងដើម្បីថែរក្សា ទឹកដីនិងកេរ្តិ៍តំណែលរបស់យើងអោយាបនគងវង្សជានិច្ច។លើពីនេះទៅទៀតការដែល យើងរៀនប្រវត្តសាស្រ្តរបស់យើងវាកាន់តែផ្តល់ឲយើង កាន់តែស្រលាញ់នូវសតិសម្បជញ្ញជាតិ និងស្នហាជាតិរបស់ខ្លួន កាន់តែទ្វេឡើងថែមទៀត។ ចំពោះបញ្ហានៃដើមកំណើតខ្មែរ មានទស្សនះជាច្រើនដែលដោះស្រាយមិនចុះសំរុងនិង គ្នា។ អ្នកស្រាវជ្រាយទាំងនោះតែងតែឲសម្មតិកម្មផ្សេងៗដូចតទៅ: ចំពោះទស្សនះលោក AYMONIER និងលោក LECLER បានអះអាងថា” ខ្មែរជាជនជាតិ ឥណ្ឌាដែលរត់ចេញពីប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនហើយមកតាំងទីលំនៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍” អ្នកស្រាវជ្រាវទាំងពីរូបគាត់សង្គេតឃើញថាខ្មែរគោរពសាសនាបែបឥណ្ឌា “ព្រហ្មញ្ញណ៍សាស នានិង ពុទ្ធសាសនា” ដោយប្រើអក្សរសំស្រ្តឹត មានទំនៀមទំលាប់និងរបៀបគ្រប់គ្រងបែប ឥណ្ឌាគឺ”របបរាជានិយម” ។ ជាតិតែមួយ” ដោយគាត់យល់ទៅលើឈ្មោះនៃជនជាតិខ្មែរហៅតាមសូរសព្ទដើមថា “កុមេរុ” ដែលេជាប្រទេសមួយនៅឥណ្ឌា បើតាមសំលេងនិយាយ កុមេរុ ទំនងជាឈ្មោះភ្នំ “សុមេរុ” ហៅនូវត្រឹម”សុមេរុ” លុះយូរទៅឈ្មោះនេះបានក្លាយប្រកដនៅលើសិលាចរិតខ្មែរថា ក្មេរ។ កុមេរុ > ក្មេរ >  ខ្មែរ  សំលេងក្រោយមកប្រែថា “ខ្មែរ” ។ ម្យ៉ាងទៀក្រៅពីឈ្មោះប្រទេស
សម័យបុរេប្រវត្តសាស្រ្ត
ប្រទេសខ្មែរចំណាសដែលមានវប្បធម៌ អរិយធម៌ច្រើសែនឆ្នាំមកហើយ។ អ្នកប្រវត្តវិទូបានបែងចែកជាពីសម័យធំៗសម័យមុនបង្កើតតួរអក្សរ រឺសម័យបុរេប្រវត្ត សម៍យប្រវត្តសាស្រ្ត ដែលខ្មែរចេះប្រើតួរអក្សរឥណ្ឌាដោយបង្កើតបានជាអក្សរខ្មែរ ដើម្បីកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍នានានៅក្នុងសម័យកាល នីមួយៗ។ បុរេសម័យជាសម័យមួយ ដែលមានអាយុយូឡុងណាស់មកហើយ ក៏ជាសម័យកាលមួយ ដែលមានប្រសាស្រ្តវិទូពិបាក និងតាំងអាយុកាលរបស់សម្ភារះ រឺ ឆ្អឹងមនុស្ស សម័យដើម ក៏អាចដឹងពីចំណាស់ នៃអាយុកាលរបស់សម្ភារះទាំងនោះដែរ។ បុរេប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរបានចាប់ផ្តើមប្រមាណ ៦០០.០០០ឆ្នាំមុន គ.ស មកដល់ ស.វ ទី១នៃ គ.ស។ ការចងក្រងបុរេប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាសំអាងនៅការកឃើញនោគ្រឿងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់បុរាណចាច្រើនប្រភេទដែលអ្នកប្រវត្តិវិទូ និងអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងជនជាតិខ្មែរ និងជនជាតិបរទរសរកឃើញពីមុនៗមក ក៏ដូចជាការរកឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះយើងអាចសន្និដ្ឋានបានយ៉ាងច្បាស់ថា នៅលើទឹកដីយើងនេះ មានមនុស្សរស់នៅតាំងពីសម័យមុនប្រវត្តិសាស្រ្តមកម្លោះ ហើហជនជាតិខ្មែរជាជនជាតិដែលកើតឡើងនៅលើជ្រោយសុវណ្ណភូមិយើងនេះ។ កំណាយជាច្រើនដែលគេបានរកឃើញនៅលើទឹកដីកម្ពុជាយើងនេះ អ្នកប្រវត្តិវិទូអាចអះអាងថាបុរេប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរមានការីកលូត លាស់ និងវិវត្តិន៍ពិយុគថ្មគ្រួស រហូតដល់អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញនៅតាមស្ថានីយ៍ទាំងឪអស់នេះអ្នកបុរេប្រវត្តិវិទូខ្មែរបានបែងចែក បុរេប្រវត្តិខ្មែរជា៥សម័យកាលសំខាន់ៗដូចតទៅនេះ: ១~សម័យថ្មគ្រួសបំបែក ពី ៦០០.០០០ ដល់ ១២០.០០០ឆ្នាំមុន គ.ស នៅក្នុងយុគនេះគេអាចទុកជាដើមសម័យនៃអរិយធម៌ខ្មែរ ដើយនៅក្នុងសម័យនោះមនុស្សប្រប្រាស់ថ្មគ្រួសធំៗ មានទំហំប៉ុនកដៃកជើងមកធ្វើជាអាវុធ រឺគ្រឿងឧបករណ៍ដោយ
ប្រវត្តនៃPhotography
ការថតរូបគឺជាសិល្បមួយ។វិទ្យាសាស្រ្ដនិងប្រតិបត្ដិសំរាប់បង្កើតរូបភាពអោយបានយូរដោយភ្លើងសំលេងដែលថតហើយរឺពន្លឺអសនីជចុម្ពិតដទៃទៀត។ អគ្គីសនីអវិជ្ជមានណាមួយដែលបានកំណាញ់សំរាប់រូបភាពដែលដឹងមួយរឺនៃជាតិគីមីដោយសេចក្ដីកំណាញ់សំរាប់ពន្លឹភ្លើងមួយាដែលបានដឹងរឺសម្ភារះ ហ្វិលនៃរូបថតតាមបែបផែន។ភ្នែករបស់កាមេរាមួយគឺប្រើសំរាប់ជាចំនុចរួមពន្លឺនៃភ្លើងដែលចាំងជះពន្លឺភ្លើងរឺបញ្ចេញកែវឆ្លុះចូលទៅក្នុងរូបថតពិតមួយនៅលើពន្លឺ ភ្លើងនៃផ្ទៃខាងក្រៅនៅពេលមួយផ្នែកខាងក្នុងនៃកាមេរានៃកាំពន្លឺមួយ។ការធ្វើរចនាសម្ព័ននៃចរន្ដអគ្គីសនីអវិជ្ជមានក្នុងរូបភាពដែលយើងដឹងវាផ្ទុករូបថតក្នុងនោះនីមួយៗ។ ណាមួយអគ្គីសនីអវិជ្ជមានវាបន្ដនិងផ្ទុកនៅក្នុងរូបភាពឧីជីថលហ្វាល់សំរាប់តាមមកបង្ហាញរឺធ្វើការវាយបន្ដ។ជាលទ្ធផលនៅក្នុងរូបថតតលូទូកាគឺវាមើលមិនឃើញទេ ហើយរូបថតវាលាក់ជាអាថកំបាំង។ពេលខ្លះធាតុគីមីវាមិនទាន់ចេញអោយយើងឃើញទេនៅពេលលាងហ្វីលហើយទើបអាចមើលឃើញរូបថត. ពេលណាវិជ្ចមានរឺអវិជ្ចមានដែលនៅលើចំណុះសំរាប់គិតទៅលើសំម្ភារះរូបថតនិងរបៀបធ្វើបន្ត។ភាពវិជ្ជមាននែរូបថតលើហ្វីលគឺប្រើតាមប្រពៃណីនៃការថតរូបដោយអគ្គី សនីរូបថតដែលវិជ្ជមានកើតឡើងបានដោយសារក្រដាសដែលមានទីតាំងល្អ.ការមានចំនេះដឹងក្នុងការផ្ដិតរូប.ពេលខ្លះមានការប្រើប្រាសដោយការពង្រីករឺដោយការពង្រីកទាំងស្រុង។ រូបថតបានប្រើប្រាសជាច្រើនសំរាប់ជំនួញ.វិទ្យាសាស្ត្រ.ម្ចាស់កម្មន្ដសាល(e.g.photolithography)សិល្បនិងបំណងក្នុងពេលសំរាកវិស្សមកាល។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
វិរោរាជ
ព្រះបាទវិរោរាជ (ម.គ.ស ២២៩-១៣៨) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ១៩១-១៤១) ក្រោយព្រះថោង​ ​ឬ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​កុម៉ែរាជ​ ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ ​ព្រះ​វិរោរាជ​ ​បុត្រ​ច្បង​ត្រូវ​បាន​ឡើង​សោយរាជសម្បត្ដិ​បន្ដ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ​១៣​កើត​ ​ខែ​ផល្គុន​ ​ឆ្នាំរកា​ ​ព.ស​ ​៣៥៣ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ​១៩១ មុន​គ.ស។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​ពីរ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះថោង។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​វិរោរាជ​ ​បាន​ព្រះ​ជន្ម ​៣៨​ វស្សា។​ អ្នកម្នាងទេស​ ​កូនស្រី​របស់​មហា​អាមាត្យ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អង្គ​តែងតាំង​ជា​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ ​ដោយ​មាន​ព្រះ​នាម​មន្ទោ​ទេវី​សោភា​លក្ខណា​មហាក្សត្រី។​ ​ក្នុង​ឆ្នាំខាល​ ​ព.ស​ ​៣៧០​ ព្រះ​នាង​ប្រសូត​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះអង្គ ព្រះ​នាម​ ​ព្រះឧទ័យ។​ ​សោយរាជសម្បត្ដិ​បាន ​៥០ ​ឆ្នាំ ព្រះ​វិរោរាជ​ ​ក៏​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ ​នៅ​ឆ្នាំខាល​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ​៩១ ​វស្សា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
ឧទ័យ
ព្រះបាទឧទ័យ (សំស្ក្រឹត:ឧទយ) (ម.គ.ស ១៧៤-ប្រហែល ម.គ.ស ៧៧) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ១៣៧-៧៧) នៅថ្ងៃជា​ពេលា​ល្អ​ ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ​៣​កើត​ ​ខែចេត្រ​ ​ឆ្នាំថោះ​ ​ព.ស​ ​៤០៥ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ១៣៧​ ​មុន​គ.ស​ ​ព្រះ​ឧទ័យ​ ​បាន​ទទួល​ព្រះរាជភិសេក​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​ខ្មែរ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៣​ ​បន្ដ​ពី​បិតា​ ​ព្រះបាទវិរោរាជ។​
ក្នុង ​ព.ស​ ៤៣៥​ ​ឆ្នាំមមែ ជាមួយ​នឹង​អ្នកម្នាងកេសរ ព្រះ​អង្គ​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ព្រះ​សុវណ្ណបទុម។​ ​ជាមួយ​នឹង​អ្នកម្នាងទារ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​បុត្រី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទៀត​ ​ព្រះ​នាម​សុវណ្ណមាលា ឆ្នាំ៩១ ម.គ.ស.។​ ​សោយរាជ្យ​បាន​ ​៦០​ឆ្នាំ ព្រះ​ឧទ័យ​រាជា​ក៏​ចូល​ទិវង្គតទៅ​ ​នៅ​ឆ្នាំខាល​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៩៧​ វស្សា។​
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
រឿងព្រេងនិទានទាក់ទងនិងទំនៀមទំលាប់ពិធីបំបួសនាគ
តាមពិតពិធីបំបួសនាគមិនមែនជារឿងថ្មីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនោះទេ ពិធីនេះបានកើតមានតាំងតែពីបុរាណ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននៅតែជាទំនៀមទម្លាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ព្រោះវាជាស្ពាន សីលធម៌ចម្លងមនុស្សទៅកាន់ភាពរុងរឿងនៃជីវិត វៀរចាកអំពើបាបទាំងឡាយ កើតមានតែភាពស្ងប់ស្ងាត់ មិនលោភលន់មានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ ជួយបំភ្លឺភាពត្រឹមត្រូវ ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយជាបន្ដបន្ទាប់ ។ ពិធីបំបួសនាគបានរលាយក្នុងរបបខ្មែរក្រហមកាន់កាប់អំណាចពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់​ ១៩៧៩ ។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​មានសេរីភាព សង្គមត្រូវបានរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ស្ថាប័នផ្សេងៗ ពិធីបំបួសនាគបានចាប់​ផ្ដើមកំរើកឡើងវិញ ។ ប៉ុន្ដែបច្ចុប្បន្ន ពិធី​នេះ​មាន​នៅតាមតំបន់ជនបទ យូរៗម្ដងគេ​ឃើញ​មានការ​រៀបចំ​ធ្វើ​ពិធី​នេះ​​នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ។ ថ្មីៗនេះនៅទីក្រុង​ភ្នំពេញ ពិធីបំបួសនាគបានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែកូនប្រុសរបស់ត្រកូលអភិជន​មួយ​ចំនួន​តួចបានសម្រេច​ចិត្ត​​សាងផ្នួស​រយៈពេលខ្លី ។ គួររំលឹកថា នៅក្នុងពិធីបំបួសនាគ គេ​ត្រូវរៀបចំធ្វើ​តាម​​ប្រពៃណីបុរាណ ដូច​ជា​​ពិធីកោរសក់ ពិធីជូនត្រ័យចំពោះលោកអ្នកមានគុណ ពិធីក្រុងពាលី ពិធីបង្វិលពពិល ពិធីធ្វើធ្មេញនាគ ពិធីកួចចំណងដៃ​នាគ ពិធីលាបប្រេងម្សៅ ពិធីចម្រើនព្រះបរិត្ដនាគ ពិធីហែនាគ ៣ ជុំព្រះវិហារ ពិធីចូលព្រះវិហារ ពិធីនាគវន្ទា​ចំពោះ​ព្រះពុទ្ធរូប ពិធីនាគវន្ទាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ពិធីសុំនិស្ស័យបំបួសនាគ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ព្រះសង្ឃហត្ថាបាស ចម្រើនពុទ្ធជ័យ មង្គល ពិធីពហុទេវា សាមណេរវន្ទាលាញោមប្រុស-ស្រី លោកតា លោកយាយ ដើម្បីសាងផ្នួស ពិធីកប់សក់ដើម្បី​សុំសេចក្ដីសុខ ។ ពិធីបំបួសនាគនេះជាពិធីមួយធំ ដែលប្រជាជន​ខ្មែរ​ទម្លាប់ធ្វើតាំងពីបុរាណកាលដែលចូលជ្រួតជ្រាបក្នុងសន្ដាន​ចិត្ដនៃប្រជាជនខ្មែរ ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មាន​ចែង​ថា ​ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនា​របស់ជាតិ ។ រីឯការបំបួសកូនចៅក៏ជាកិច្ចទំនុកបំរុង ព្រះពុទ្ធសាសនាមួយដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀតព្រះពុទ្ធសាសនាជាប្រភពនៃការ​បណ្ដុះបណ្ដាលអក្សរសាស្ដ្រ និង​តម្រិះវិជ្ជាផ្សេងៗ ដូចជាជំនាញសំណង់ និងការរចនាផ្សេងៗ  ។
មនុស្សដែលបានបួសក្នុងព្រះពុទ្ធ​សាសនាមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមនុស្ស​ដែលពុំបានបួស ព្រោះអ្នកស្រុកតែងយល់ថា អ្នកបួសជាមនុស្សស្គាល់​បាបបុណ្យ គុណទោសច្បាស់លាស់ ហើយប្រជាជន​ខ្មែរមានជំនឿម្យ៉ាងទៀតថា “បួសនេន​សងគុណម្ដាយ បួសភិក្ខុ​សងគុណឪពុក” ។ ជំនឿទាំងនេះបានជ្រាបជ្រៅក្នុងសន្ដានចិត្ដប្រជាជនខ្មែរ​ទូទាំងប្រទេស រហូតដល់ពេលរៀបចំទុកដាក់កូនចៅឱ្យមានប្ដី-ប្រពន្ធ ក៏គេនិយមប្រកាន់រើសរកតែបុរសណា​ដែលបាន​បួសរៀន ។ អ្នកស្រុកស្រែចម្ការ​នៅប្រកាន់ទំនៀមទម្លាប់ខាងលើនេះជាប់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ប៉ុន្ដែមិនសូវតឹងរ៉ឹង​ដូចកាលពីដើមទេ ព្រោះឥឡូវ​នេះមានសាលារៀនរដ្ឋការច្រើន ហើយដែលសម្រាប់ការ​បណ្ដុះ​និស្ស័យ និងតម្រិះវិជ្ជាផ្សេងៗ ប្រជាជន​ខ្មែរ​ភាគ​ច្រើន​យល់ថា “អ្នកបួសជាមនុស្សប្រសើរ” យ៉ាងនេះហើយទើបគេហៅ បព្វជ្ជា​បេក្ខៈ និងឧបសម្បទាបេក្ខៈ ថា “នាគ” ។ “បំបួសនាគ” គឺបំបួសមនុស្សប្រសើរ ។ ដំរីមានភ្លុកដែលធំល្អជាងគេ និងពស់ដែលធំវិសេសជាងគេ ក៏គេ​ហៅថា “នាគ” ដែរព្រោះពាក្យថា “នាគ”នេះមានន័យថា “ប្រសើរ” ។
ទំនៀមបំបួសនាគនេះមានរឿងព្រេងពីបុរាណមួយនិទានថា នៅពេល​ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់គង់នៅក្នុងវត្ដជេតពន នាគរាជមួយមានមហិទ្ធិឫទ្ធិ មានសទ្ធាជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ចង់បួសជាភិក្ខុ ក៏កាឡាខ្លួនជាមាណពចូលទៅថ្វាយ​បង្គំព្រះមហាតិស្សត្ថេរ ហើយទូលថា “ខ្ញុំព្រះករុណាសូមបួសជាព្រះមហាថេរផង” ។ ព្រះមហាតិស្សត្ថេរ ក៏បំបួស​ស្ដេចនាគដែល​បាន​​កាឡា​ខ្លួន​នោះជាភិក្ខុ ។ ថ្ងៃមួយនៅពេលដែលភិក្ខុស្ដេចនាគនោះសិងពេល ថ្ងៃយ៉ាងស្កប់ស្កល់ខ្លួនលោក ក៏ក្លាយជានាគឆ្វាយរង្វេលពេនពេញបន្ទប់ រីឯ​ស្បង់ចីវរខ្ចាត់ខ្ចាយអស់រលីងពីកាយ  ។ ពេលនោះសាមណេរមួយអង្គផ្ចង់ចង្ហាន់រួចចូលទៅនិមន្ដភិក្ខុ​នោះ​ទៅ​ឆាន់ លុះសាមណេរ​នោះ​បើកទ្វារ​ ក៏​​ស្រាប់តែឃើញពស់ពេនពេញបន្ទប់ សាមណេរ​ភ័យរន្ធត់ ស្ទុះរត់ស្រែក​ឆោឡោផ្អើលពេញវត្ដ  ។ លុះដំណឹង​នេះ ជ្រាបដល់ព្រះពុទ្ធ ទើបព្រះអង្គទ្រង់​បញ្ញត្តិថា “ចាប់ពីថ្ងៃនេះ ភិក្ខុឯក្រោយកុំបីបំបួសសត្វតិរច្ឆាន ខ្មោច បិសាច រាជភូត យក្សាឡើយ” ។ អាស្រ័យដំណើរដែលព្រះអង្គ​ទ្រង់បញ្ញត្តិដូច្នេះ ទើបភិក្ខុនាគក្រាបទូលព្រះពុទ្ធ​ថា “ខ្ញុំព្រះអង្គមានចិត្ដស្មោះចំពោះសាសនាព្រះអង្គ ពិតណាស់ ឥតមានក្លែងបន្លំទេ បើខ្ញុំព្រះអង្គមានភេទជា​សត្វ​មិនអាចបួសក្នុងសំណាក់ព្រះអង្គបាន ដូច្នេះខ្ញុំ​ព្រះអង្គសូមពរឱ្យមានព្រះបញ្ញត្តិថា បើភិក្ខុនឹងបំបួសកុលបុត្រ សូមឱ្យហៅអ្នកសុំផ្នួសនោះថា “នាគ” ដូច្នេះតទៅ ដើម្បីឱ្យគេនឹកឃើញដល់ឈ្មោះខ្ញុំព្រះអង្គ ដែលជាអ្នកស្មោះចំពោះសាសនាព្រះអង្គ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​​ពុំមាន​និស្ស័យអាចបួស​ជាភិក្ខុដូចមនុស្សទាំងពួង ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់​ទើបបញ្ញត្ដិពាក្យឱ្យហៅបព្វជ្ជាបេក្ខៈ (គ្រហស្ថសុំ​បួស​ជា​សាមណេរ) និងឧបសម្បទាបេក្ខៈ (សាមណេរ​សុំ​បួស​ជា​ភិក្ខុ) ហៅ​ថា “នាគ” តាមសំណូមពរដែលស្ដេចនាគសុំ  ។ អាស្រ័យរឿងនេះ ទើបមានឈ្មោះ​ហៅថា “នាគ” រហូតមក  ។
ឯកសារយោង
សៀវភៅ​រៀនភាសា​ខ្មែរ​ថ្នាក់​ទី ៦ មេរៀនទី៦៖ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីខ្មែរ (ពិធីបំបួសនាគ) ទំព័រ​ទី ៧៩ ដល់ ៨០
មាត្រា ៤៣ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា (១៩៩៣)
ដេវិឌ ឆាណ្ឌល័រ
ដេវិឌ ផរទ័រ ឆាណ្ឌល័រ កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៣៣ (អង់គ្លេស៖ David P. Chandler) គឺ​ជា​ប្រវត្តិវិទូ​ជនជាតិ​អាមេរិក​មួយ​រូប និង​ជា​បញ្ញវន្ត​ម្នាក់​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​លោក​ខាង​លិច​ដំបូង ដែល​សិក្សា​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនើប​របស់​កម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ លោក ឆាណ្ឌល័រ កំពុង​រស់នៅ​ឯ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ដោយ​លោក​គឺ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ចូល​និវត្តន៍​តែ​មាន​ងារ​កិត្តិយស​នៅ សាកលវិទ្យាល័យ ម៉ូណ័ស្ហ (Monash) ហើយ​និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ជំនួយ​លើ​ការ​សិក្សា​អំពី​អាស៊ី​នៅ សាកលវិទ្យាល័យ ហ្ស៊កថោន (Georgetown) ។
ជីវិត​ដំបូង
លោក ឆាណ្ឌល័រ កើត​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣។ លោក​បាន​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​ពី មហាវិទ្យាល័យ ហារវ៉ាដ៌ (Harvard), សាកលវិទ្យាល័យ យែល (Yale) ហើយ សាកលវិទ្យាល័យ មីឈីហ្គែន (Michigan) គឺ​ជា​កន្លែង​ដែល​លោក​បាន​សរសេរ​និក្ខេបបទ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ស្ដី​អំពី​កម្ពុជា​មុនសម័យ​អាណានិគម។
អាជីព
លោក ឆាណ្ឌល័រ ធ្លាប់​ជា​អ្នក​បម្រើ​ក្នុង​ជួរ​ទ័ព​អាមេរិក​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ចាប់ពី​ឆ្នាំ ១៩៥៨-១៩៦៦ ហើយ​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នោះ លោក​បាន​ចុះ​បេសកកម្ម​ក្នុង​ទីក្រុង ភ្នំពេញ ពី​ឆ្នាំ​១៩៦០ ដល់ ១៩៦២ និង​នៅ​តាម​បណ្ដា​ទី​កន្លែង​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដូច​ជា រដ្ឋធានីបូហ្គោតា (Bogotá)  (ប្រទេសកូឡុំប៊ី),  ទីក្រុងសាន់ទីយ៉ាហ្គោដេកាលី  (Santiago de Cali)  (ប្រទេសកូឡុំប៊ី)  និងរដ្ឋធានី វ៉ាស៊ីនតោន  (សហរដ្ឋអាមេរិក) ។ លោក​បាន​កាន់​តំណែង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​នៅ សាកលវិទ្យាល័យ ម៉ូណ័ស្ហ, សាកលវិទ្យាល័យ វិស្កុនស៊ិន នៅម៉ាឌីហ្សុន (Wisconsin–Madison), សាកលវិទ្យាល័យ ចន ហុបគិន្ស (Johns Hopkins), និង សាកលវិទ្យាល័យ គ័រនែល្ល (Cornell) ។ ក្រៅ​ពី​នេះ លោក​ក៏ធ្លាប់​ជា​ទីប្រឹក្សា​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ មជ្ឈមណ្ឌលខេមរសិក្សា ក្នុង​ខេត្តសៀមរាប ហើយ​ក៏​ជា​ទីប្រឹក្សា យូអេសអេដ (USAID) វាយ​តម្លៃ​លើ​កម្មវិធី​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​អភិបាល​កិច្ច​នៃ​កម្ពុជា ទៀត​ផង។ ដោយ​ឡែក លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​ទីប្រឹក្សា​នៃ  មូលនិធិអាស៊ី វាយ​តម្លៃ​លើ​សកម្មភាព​បោះឆ្នោត​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ទៀត​ផង។ លោក​ក៏​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និង ការិយាល័យឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន លើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ និង​ស្វែងរក​ការ​ពិត​អំពី​ជនជាតិ​ខ្មែរ ហើយ​លោក​ក៏​ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯកសារ​សំខាន់​អំពី​កម្ពុជា​សម្រាប់​ការិយាល័យ ក្រសួង​ការពារ​នៃ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៃ​ផ្នែក​កិច្ចការ ឈ្លើយសង្គ្រាម / ទាហានបាត់់ខ្លួនពេលបំពេញបេសកកម្ម (POW/MIA) ដែរ។
វិទ្យាល័យទ្រៀល
វិទ្យាល័យទ្រៀលជាវិទ្យាល័យមួយក្នុងចំនោមវិទ្យាល័យ៥ដទៃទៀត (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៨) ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ។ វិទ្យាល័យនេះស្ថិតនៅក្នុងឃុំទ្រៀលស្រុកបារាយណ៍ខេត្តកំពង់ធំ។ វិទ្យាល័យនេះមានអាគារ៤ខ្នង​ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៨) ក្នុងនោះ មួយខ្នងជាអាគារដែលមានម៉ាស៊ីនកាត់ដេរ ហើយ៣ខ្នងទៀតជាអាគារសំរាប់សិក្សា​ និង ការិយាល័យ។ អាគារសិក្សា២ខ្នង ជាអាគារដែលមានកំពស់២ជាន់ ។
ដេវិឌ ឆាណ្ឌល័រ
ការ​ទទួល​ស្គាល់
បន្ទប់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ត្រូវ​ដាក់​ឈ្មោះ​លោក ឆាណ្ឌល័រ ជា​កិត្តិយស។
មជ្ឈមណ្ឌលខេមរសិក្សា
មជ្ឈមណ្ឌល​ខេមរ​សិក្សា (មខស, អង់គ្លេស៖ Center for Khmer Studies ហៅ​កាត់ CKS) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៩ ​ជា​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ពី​អ្នក​សិក្សា អ្នក​ប្រាជ្ញ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ បញ្ញាវន្ត និង​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែល​ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រទេស​កម្ពុជា។ មខស បានចុះបញ្ជី នៅក្រសួងការបរទេសក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងត្រូវបានចុះបញ្ជីក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច ក្នុងនាមជាស្ថាប័ន លើកលែងពន្ធ ក្រោមមាត្រា៥០១ (គ)៣ នៃក្រមថវិកាចំណូលផ្ទៃក្នុង។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសុក្រិត្យ
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសុក្រិត្យ គឺជាអ្នកវិធីនិយមនៃ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងសង្គម ដែលនេះជាសកម្មភាពមួយ ដែលអាចជួយអោយមានការ ចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់ ចំពោះអ្នកចូលទៅកាន់វែបសាយ​ ។ នៅទីនេះមានវិធីចំនួនពីយ៉ាង ដែលមានដូចតទៅនេះ
(១) ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលសំខាន់ គឺបានបញ្ចូលការទំនាក់ទំនង ដោយខ្លួនរបស់វា រាប់បញ្ចូលទាំងអ៊ែអ្វែហ្វអ្វែហ្វ ហ្វីដ (RSS feeds) ពត៌មានសង្គម ប្រអប់ចែករំលែក ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់​​ ឧបករណ៍នៃអ្នករាប់ ហើយនិង ផ្នែកជាច្រើនប្រមាណជាជាង៣០ ដែលបានបញ្ចូលទៅក្នុងសង្គម​ ដូចជារូបភាព និង​ វីដេអូជាដើម ។
(២) សកម្មភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម នៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងសង្គម បានមកពីផ្នែកម្ខាងដែលចាប់ផ្តើមឡើង ដោយការផ្សព្វផ្សាយ មានដូចជា ប្លុក(blogging) ចែករំលែកការពិពត៌នាជាក្រុម ហើយនឹងធ្វើការអភិវឌ្ឈន៍នៅលើប្រព័ន្ធណែតវ៉ើក(networking)របស់ខ្លួនឯង​ ។
សុទិដ្ឋនិយមនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងសង្គម ត្រូវបានទាក់ទងក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារ ចរាចរណ៍នៅលើទីផ្សារ ដែលនេះអាចបង្កើនចំនួននៃការស្វែងរកផងដែល ។ ក្នុងនេះផងដែលក៏មានកម្មវិធីជាច្រើនទៀត ក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ដែលរំខានដោយមេរោគ ដែលបង្កើតឡើងពាលពេញពិភពលោក និងគ្រប់ទីកន្លែង ទាំងនេះមិនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមិត្តភក្កិ​ រឺក៏ក្រុមគ្រួសារនោះទេ តែនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណែត ដូចជារូបថត និង​ វីដេអូដែលបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅលើវែបសាយ ។
References
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីផ្សារ ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ច ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:បច្ចេកវិទ្យា
បារីសង់
បារីសង់នៃសំនុំចំនុចអាចត្រូវគេគណនា តាមមធ្យមនព្វន្ឋនៃកូអរដោនេរបស់ចំនុច។
បារីសង់របស់ត្រីកោណ និង តេត្រាអែត
បារីសង់របស់ត្រីកោណមួយ គឺជាចំនុចប្រសព្វនៃមេដ្យានទាំង៣របស់ត្រីកោណនោះ។
បារីសង់ចែកមេដ្យាននីមួយៗតាមផលធៀប 2:1​ មានន័យថាវាស្ថិតនៅ នៃកំពស់រវាងជ្រុងនីមួយៗ និង ចំនុចឈម (ដូចបង្ហាញក្នុងរូប)។
បើត្រីកោណបង្កើតឡើងដោយរបាយស្មើសាច់ នោះបារីសង់ជាទីប្រជុំទំងន់នៃត្រីកោណ។ កូអរដោនេដេកាតរបស់វា គឺជាមធ្យមនៃកូអរដោនេរបស់កំពូលទាំង៣ ។ ដូចនេះ បើកំពូលទាំង៣មានកូអរដោនេ(x_a, y_a)  (x_b, y_b) និង  (x_c, y_c) នោះបារីសង់មានកូអរដោនេ :
បារីសង់របស់តេត្រាអែត គឺជាប្រសព្វនៃគ្រប់អង្កត់បន្ទាត់ដែលភ្ជាប់កំពូលនីមួយៗ ទៅនឹងបារីសង់របស់មុខឈម។ អង្កត់បន្ទាត់ទាំងនេះចែកបារីសង់តាមផលធៀប 3:1 ។
បង្ហាញថាបារីសង់នៃត្រីកោណមួយចែកមេដ្យាននីមួយៗតាមផលធៀប 2:1​
តាងមេដ្យាន AD BE និង CF នៃត្រីកោណABC ប្រសព្វគ្នាត្រង់ G ដែលជាបារីសង់នៃត្រីកោណ ហើយតាងបន្ទាត់ត្រង់ AD មានពន្លាតដល់ចំនុច O ដែល
នោះ ត្រីកោណ AGE និង AOC ជាត្រីកោណដូចគ្នា (AO ស្មើ២ដង AG ហើយ AC​ ស្មើ២ដង AE) ដូចនេះ OC ស្របនឹង GE ។ ដោយ GE ជាពន្លាតនៃ BG  ដូចនេះ OC ស្របនឹង BG ។ សំរាយដូចគ្នា គេបាន OB ស្របនឹង CG ។
GBOC ជាប្រលេឡូក្រាម ។ អង្កត់ទ្រូងរបស់ប្រលេឡូក្រាមប្រសព្វគ្នាត្រង់ចំនុច D ។ គេបាន GD = DO
ឬ
ទាំងនេះពិតចំពោះគ្រប់មេដ្យាន។
បារីសង់របស់ពហុកោណ
បារីសង់នៃពហុកោណបិទជិតដែលកំនត់ដោយ N កំពូល ( xi, yi ) អាចត្រូវបានគេគណនាដូចខាងក្រោម ។ កំពូល ( xN , yN ) ដូចនឹង ( x0 , y0 ) ។
ផ្ទៃរបស់គឺ
បារីសង់នៃផ្ទៃ
បារីសង់នៃផ្ទៃ គឺស្រដៀងនឹងទីប្រជុំនៃមាសនៃអង្គធាតុ។ បើអង្គធាតុជាអូម៉ូសែន ទីប្រជុំទំងន់នៃម៉ាសគឺជាបារីសង់។
ជាចំងាយពីអ័ក្សកូអរដោនេទៅបារីសង់នៃផ្ទៃអង្គធាតុ។ A ជាផ្ទៃនៃផ្នែករបស់អង្គធាតុ។ អនុគមន៍ទូទៅសំរាប់គណនាបារីសង់
ចំងាយពីអ័ក្ស (y'oy) ទៅបារីសង់ គឺ ។ ចំងាយពីអ័ក្ស (x'ox) ទៅបារីសង់ គឺ  ។ កូអរដោនេរបស់បារីសង់  ។
រូបមន្តអាំងតេក្រាល
អាប់ស៊ីសរបស់បារីសង់នៃប្លង់អោយដោយអាំងតេក្រាល
បារីសង់របស់កោន និង ពីរ៉ាមីត
បារីសង់របស់កោន ឬ ពីរ៉ាមីតគឺស្ថិតនៅលើអង្កត់បន្ទាត់ដែលភ្ជាប់កំពូលទៅនឹងបាតនៃបារីសង់​ ហើយចែកអង្កត់នោះជាប្រភាគ ៣:១ ។
គង់ សំអឿន
លោកជារៀមច្បងរបស់ប្អូនប្រាំនាក់ ដែលជាតារាភាពយន្តទាំងអស់ រួមមាន៖
លោក គង់ សំអឿន មានរូបរាងខ្ពស់សង្ហា បើពិនិត្យផ្នែកនីមួយៗនៃមុខមាត់របស់លោក គឺមិនមានអ្វីលើសគេទេ ភ្នែកលោករាងតូចម្ខាង ច្រមុះពៀចបន្តិច មាត់រាងវៀចបន្តិច ដំណើរលោករាងប៉ែលបន្តិច តែបើពិនិត្យសរុបមកស្រាប់តែឃើញលោកស្រស់អស្ចារ្យមានអំណោយទាន ក្រៃលែង មានស្រីៗជាច្រើនវង្វេងនឹងរបៀបញញឹមរបស់លោក គឺញញឹមមួយចំហៀងមាត់ដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញ ។ ដោយសារលក្ខណៈពិសេសនេះហើយ ដែលលោកបានក្លាយជាបុរស “សម្បូរស្នេហ៍” យ៉ាងខ្លាំង ។
បងអឿនគាត់ចាប់ល្បីខ្លាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥តែម្តង ។ គាត់បានទៅចូលរួមក្នុងមហោស្រពភាពយន្តភូមិភាគអាស៊ី នៅហុងកុង សាំងហ្គាពួរ និងទីក្រុងបាងកក ។ កាលនោះទៅជាក្រុមដោយមាន សមាជិក៦នាក់ គឺបងគង់ សំអឿន, បង គង់ សំអាត, លោកជា យុទ្ធថន, លោកណុប ណែម, អ្នកស្រី គឹម ណូវ៉ា និងអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ។ គ្រប់ប្រទេសគឺសុទ្ធតែបានទទួលពានរង្វាន់ទាំងអស់ ។ ចន្លោះពេលនោះដែរ បងអឿនបានទៅថតខ្សែភាពយន្តឱ្យលោក លី ប៊ុនយីម ដែលថតនៅប្រទេសទាំងបី ហុងកុង ថៃ និងខ្មែរ គឺ រឿង “ឯណាប្រពន្ធខ្ញុំ?” តួស្រីគឺអ្នកស្រី វីរៈតារា អតីតៈភរិយាលោក លី ប៊ុនយីម ។ កាលណោះបងប្រុសបានចងមិត្ត ជាមួយតារាឯកក្នុងក្រុមហ៊ុនសាវប្រាឌ័រ មានលោក ជាង តាវវ៉េ, ទីលុង, ឈិន ក្វាន់ថៃ ជាដើម ។ លោកគង់ សុភី បានបង្ហាញការសោកស្តាយថា “ប្រសិនបើបងប្រុសខ្ញុំកុំគិតគ្រួសារពេក កុំស្រឡាញ់បងប្អូនពេក ម្ល៉េះគាត់មិនស្លាប់ទេ ព្រោះនៅឆ្នាំ១៩៧៥ គាត់បានទទួលកុងត្រាថតបីរឿងជាមួយក្រុមហ៊ុនបរទេស ហើយគេបានបង្ខំឱ្យគាត់ទៅក្នុងពេលឆាប់ៗ ដើម្បីចាប់ផ្តើមថតនៅ ប្រទេសថៃ, តែដោយបងប្រុសខ្ញុំគិតថា ទៅម្តងនេះរយៈពេលយូរ នៅរង់ចាំជួបជុំគ្រួសារនៅភ្នំពេញ រហូតដល់ចូលឆ្នាំខ្មែរហើយសិនសឹមទៅ...។ ដឹងអីព្រឹត្តិការណ៍១៧មេសា បានធ្វើឱ្យគម្រោងការនោះ ត្រូវរលាយ ហើយបងប្រុសត្រូវបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងខ្លោចផ្សាទៀត ។ ខ្ញុំនៅចាំបានថា គ្រួសារខ្ញុំទាំងអស់ត្រូវគេជម្លៀស ឱ្យចេញទៅតាមផ្លូវតាខ្មៅស្អាង ព្រែកតូច ។ បងអឿនខ្ញុំស្លៀកខោចែវ ពាក់អាវយឺត បង់កក្រមាមួយ ពាក់ស្បែកជើងផ្ទាត់រុញឡានចេញទៅ ។ បងគង់ ឡុច មានប្រពន្ធកូនខ្ចី, បងគង់ ចន្ថា មានប្រពន្ធកូនកាត់បារាំង កូនបីនាក់ ។ តាមផ្លូវបងអឿនខំលាក់មុខដែរ តែទៅដល់ណាក៏គេស្គាល់ ។ យើងទៅរស់នៅស្រុកស្អាងព្រែកតូចរយៈពេលប្រហែលពីរខែ គេ (ខ្មែរក្រហម) យកបងអឿនទៅ ។ ខ្ញុំចាំបានថា ថៃ្ងនោះម៉ែ និងបងរ៉េនប្រពន្ធបងអឿននាំគ្នាទៅគក់ខោអាវនៅមាត់ទន្លេ ។ ខ្ញុំលីងពោត ដាក់ស្ករឱ្យបងហូប ។ បងអឿនកំពុងអង្គុយហូបពោតលីង ឪពុកខ្ញុំអង្គុយជក់បារីនៅក្បែរនោះ ស្រាប់តែមានពួកយោធាអាវខ្មៅពីរនាក់ជិះម៉ូតូសេអិល ចូលមកប្រាប់ថា “គណៈតំបន់សុំជួបមិត្តអឿនជាប្រញាប់” បងអឿន ខ្លួនទទេទាញអាវយឺត ហើយលាឪពុកខ្ញុំ អង្អែលក្បាលខ្ញុំ ជាចុងក្រោយក៏ឡើងម៉ូតូ សេអិល ពីក្រោយអ្នកឌុប ។ អាម្នាក់ទៀតកាន់កាំភ្លើងអង្គុយជាប់ពីក្រោយ ។ តាំងពីថៃ្ងនោះមក បងប្រុសខ្ញុំក៏បាត់ស្រមោលលែងឃើញត្រឡប់មកផ្ទះ។ ក្រោយមក ឮគេលួចប្រាប់ថា គាត់ត្រូវគេបណ្តើរមកនៅម្តុំកោះគ ហើយប្រហែលជាគាត់ត្រូវស្លាប់នៅទីនោះ។ ម្តាយខ្ញុំរីងរៃដើររកកូនដូចមនុស្សឆ្កួត ។ បងប្រុសខ្ញុំទាំងបីនាំគ្នារត់ទៅខេត្តកំពង់ធំ ហើយត្រូវបែកគ្នាអស់ ។ សព្វថៃ្ងខ្ញុំនៅសល់តែបងប្រុសម្នាក់គត់ ដែលភៀសខ្លួនរួចទៅកាណាដា ឯបងអាត បងភ័ណ ត្រូវស្លាប់នៅកំពង់ធំ បងចន្ថាទាំងប្រពន្ធត្រូវស្លាប់នៅភ្នំលាជ ។ ជីវិតគ្រួសារខ្ញុំ ដែលសុទ្ធតែជាតារាភាពយន្ត បានឆ្លងកាត់ជីវិតឈឺចាប់ព្រាត់ប្រាសចម្លែកខុសគេ ។ ខ្ញុំស្អប់ព្រឹតិ្តការណ៍១៩៧៥ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ណាស់ ព្រោះខ្ញុំបាត់បង់នូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលខ្ញុំត្រូវមាន បាត់បង់លំនឹងផ្លូវចិត្ត ដោយការស្រណោះអាល័យបងៗ ដែលជាតារាដ៏ភ្លឺចិញ្ចាច នៃពិភពសិល្បៈភាពយន្តខ្មែរ ប្រសិនបើពួកគាត់នៅរស់ ម្ល៉េះអាចជួយខ្មែរផ្នែកវិស័យនេះឱ្យបានល្អប្រសើរឡើងថែមទៀត មួយចំណែក ៕
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងខ្មែរ
រឿងព្រេងទាក់ទងនិងទំនៀមទំលាប់ចោះត្រចៀកកូនស្រី
តាមទំនៀមពីបុរាណកាលមកក្មេងស្រីៗសុទ្ធតែចោះត្រចៀកគ្រប់ៗគ្នាទាំងអស់។ រហូតមកដល់សម័យ បច្ចុប្បន្ននេះ ក៏នៅតែធ្វើចំពោះត្រចៀកដែរ គឺគេចោះត្រចៀកទុកសំរាប់ពាក់គ្រឿងអលង្កាផ្សេងៗ មាន កាវ កបិត ទំហូ ជាដើម ។ ឯក្មេងប្រុសៗមិនមានចោះត្រចៀកទេ ។ រឿងនេះខ្ញុំបានដឹងពីសំណាក់ដូនចាស់ម្នាក់ ឈ្មោះ មាស នៅភូមិពោធិដូតអស់ គាត់បានស្លាប់ប្រហែល ១៨ឆ្នាំហើយ (២)។ ដើមឡើយខ្ញុំសួរគាត់ថា “យាយ ! ហេតុដូចមេ្តចក៏ប្រហោងត្រចៀកយាយធំម្លេះ? តើយាយពាក់កាវ ប៉ុន្មានទៅ? ” យាយមាសឆ្លើយតបវិញថា “ចៅឯងមិនទាន់ដឹងទេ ចាស់ៗជំនាន់យាយ គេមិនសូវពាក់កាវទេ គឺគេពាក់តែត្រសាល់ ឯត្រសាល់នោះ បើអ្នក មានទ្រព្យសម្បត្ដិច្រើនគេធ្វើដោយមាសប្រាក់ ឬភ្លុក។ ឯអ្នកក្រសម្បត្ដិទ្រព្យគេធ្វើដោយឈើពាក់សោះតែទំនេរ ត្រចៀកណ៎ាចៅ!។ អាស្រ័យការពាក់ ត្រសាល់នេះ ទើបបានជាត្រចៀកយាយយារធ្លាក់ចុះ ហើយមានប្រហោងធំ ដូច្នេះឯង។ ត្រសាល់នេះរាងប៉ុនមេដៃ មានសណ្ឋានប្រហែលនិងត្រសាល់អំបោះសព្វថ្ងៃនេះដែរ តែល្អជាង ព្រោះ មានឆ្លាក់ក្បូរក្បាច់នៅត្រង់កញ្ចាំង (មុខ) ។ ព្រោះហេតុតែមានរាងរៅដូចគ្នានិងត្រសាល់អំបោះ ទើបគេហៅ វាថា “ត្រសាល់” ដែរ។ តែក្មេងស្រីៗជំនាន់ដើម គេពាក់គ្រឿងអលង្កាម្យ៉ាងហៅថា “កន្ទួត” ។ កន្ទួតមាន កញ្ចាំងដូចជា “កាវទងត្រង់” សព្វថ្ងៃនេះដែរ តែឥតមានត្បូងទេ។ នៅត្រង់កន្លែងដាក់ត្បូង គេធ្វើរាងដូចផ្លែកន្ទួត ហើយធ្វើក្រវិលមូលមួយសំរាប់ដោតក្នុងរន្ធត្រចៀកចោះ ។ កន្ទួតនោះគេធ្វើដោយមាស ឬទង់ហ្វ៊ា ។ ទំនៀម ចោះត្រចៀកនេះ មានរឿងព្រេងមួយដំណាលថា ៖ កាលពីកន្លងទៅយូរយារណាស់មកហើយ មានកុដុម្ពីក៏ម្នាក់ ជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្ដិស្ដុកស្ដម្ភ មានខ្ញុំកំដរស្រីប្រុសជាច្រើន មានមាសប្រាក់កែវកងពិទូរ្យសូរ្យកាន សព្វបែប យ៉ាង ។ កុដុម្ពីក៏នោះក៏មានចិត្ដក្បត់ និងភរិយារបស់ខ្លួន ហើយទៅសហាយស្មន់និងខ្ញុំបំរើស្រីម្នាក់។ លុះយូរទៅ ប្រពន្ធដើមដឹងរឿង តែមិនដឹងធ្វើម៉េចនិងធ្វើបាបខ្ញុំបំរើស្រីនោះបាន។ ថ្ងៃមួយកុដុម្ពីក៏ មានដំណើរទៅស្រុកក្រៅ ពេញមួយថ្ងៃ ប្រពន្ធដើមបានឱកាសក៏នាំទាសីដទៃទៀតរបស់ខ្លួន ទៅចាប់នាងស្រីជាសហាយរបស់ប្ដីនោះ មកធ្វើបាប វាយដំច្រំធាក់ និងជេរបញ្ចោរច្រាសឆ្អេះយ៉ាងអស្ចារ្យ រួចយកដែកគោលមកបោះត្រង់ចុងស្លឹកត្រចៀក ទាំងពីររបស់នាងនោះ ហើយទុកចោលនៅលើផ្ទះនោះទៅ ។ លុះវេលាល្ងាច កុដុម្ពីក៏ ត្រលប់មកពីស្រុកក្រៅវិញ ឃើញដូច្នេះក៏សួរទៅនាងសហាយនោះថា “យ៉ាងម៉េច! បានជាគេយកដែកគោលបោះស្លឹកត្រចៀកដូច្នេះ?” ។ នាងក៏ឆ្លើយប្រាប់តាមដំណើរសព្វគ្រប់ ។ ប្ដីក៏ដកដែក គោលចេញរកថ្នាំលាបស្រួលបួលហើយ ឱ្យទៅនៅផ្ទះមួយ ឆ្ងាយពីគ្នា ។ ចាប់តាំងពីថ្ងៃនោះមក នាងសហាយនោះមានសេចក្ដីអៀនខ្មាស់គេជាច្រើន ព្រោះត្រចៀកខ្លួនមាន ស្នាមប្រហោង។ នាងចេះតែនិយាយនិងប្ដីថា ឱ្យជួយធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឱ្យបាត់ស្នាមប្រហោងត្រចៀកនាង។ កុដុម្ពីក៏ធានារាប់រងថា នឹងរកមធ្យោបាយធ្វើឱ្យបាត់ស្នាម ហើយឱ្យបានល្អទៀតផង ។ នៅយប់មួយ កុដុម្ពី ក៏ដេកសញ្ជឹងគិតឃើញថា បើអញយកមាសទៅឱ្យជាងរចនាធ្វើជារបស់អ្វីមួយមានរបៀបដូចដែកគោល ហើយ យកមកឱ្យនាងពាក់បិទត្រង់រន្ធស្នាមនោះ ប្រហែលនិងបានល្អ ។ លុះគិតហើយ ទើបកុដុម្ពីក៏ចាត់ឱ្យជាងធ្វើបានដូច បំណង ដោយបង្គាប់ឱ្យធ្វើមានកញ្ចាំងដាំត្បូងពេជ្រ រំលេចដោយក្បាច់រចនាផ្សេងៗ យ៉ាងល្អវិចិត្រគួរឱ្យចង់បាន ។ នាងសហាយក្រោយដែលបានពាក់ដែកគោលមាសដាំត្បូងពេជ្រ ក៏ឃើញមាន លម្អប្លែក នាំឱ្យនាងមានចិត្ដរីករាយ យ៉ាងក្រៃលែង ។ លុះថ្ងៃក្រោយមក នាងប្រពន្ធដើមបានឃើញត្រចៀកនាងសហាយដែលខ្លួនបោះដែកគោលនោះ មានពន្លឺភ្លឺផ្លេកៗគួរឱ្យស្រលាញ់ក៏សួរនាងនោះថា “នាងបានអ្វីមកពាក់នៅត្រចៀកនោះក៏ល្អម្លេះ?”។ នាងសហាយ ឆ្លើយថា “ខ្ញុំពាក់ដែកគោលដាំត្បូងពេជ្រ ជំនួសដែកគោលដែលអ្នកបានបោះកាលពីថ្ងៃមុននោះ” ។ នាងប្រពន្ធ ដើមបានដឹងហើយ ក៏រកមធ្យោបាយចោះត្រចៀកខ្លួន ហើយឱ្យជាងធ្វើដែកគោលដាំត្បូងពេជ្រពាក់ ដូចនាងប្រពន្ធ ចុងដែរ ។ ចាប់តាំងពីសម័យនោះមក ស្រីៗឯទៀតក៏នាំគ្នាចោះត្រចៀកកូនស្រី តាំងពីនៅក្មេងតូចៗទុកសំរាប់ ពាក់គ្រឿងអលង្កាផ្សេងៗ ជាប់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
គណៈកម្មាធិការទទួលស្គាល់គុណភាពអប់រំនៃកម្ពុជា
គណៈកម្មាធិការទទួលស្គាល់គុណភាពអប់រំនៃកម្ពុជា (Accreditation Committee of Cambodia, គ.ទ.ក. ACC) គឺជាស្ថាប័នជាតិឯករាជ្យទទួលខុសត្រូវលើការវាយតម្លៃគុណភាពអប់រំកម្រិតឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។ គណៈកម្មាធិការនេះ ត្រូវបាបង្កើតឡើងនៅភ្នំពេញ​​ នៅខែមីនា ២០០៣ under the supervision of the Council of Ministers chaired by the Deputy Prime Minister Sok An to develop the standard of education in Cambodia.
សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ
សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ (International University, IU) គឺ​ជា​ស្ថាប័នឧត្ដមសិក្សាឯកជន​មួយយ​ដែលមាន​ឯកទេស​ខាង​ឱសថ​សាស្ត្រ​និង​វិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល។បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ២០០២​ សាកលវិទ្យាល័យ​អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​ដោយ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នៃកម្ពុជា ក្រសួង​អប់រំ​យុវជន​និង​កីឡា​និង គណៈកម្មាធិការ​ទទួល​ស្គាល់​គុណភាព​អប់​រំ​នៃ​កម្ពុជា។ គុណភាព​អប់រំ​របស់​សាកល​វិទ្យាល័យ​អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ដោយស្ថាប័ន​វេជ្ជសាស្ត្រ​ឆ្លង​ដែន​ដូច​ជា​ មូលនិធិ​អាស៊ី​អឺរ៉ុប ASAIHL, អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ អង្គ​ការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ រួម​ទាំង​ ការ​ទទួល​ស្គាល់​ពី  ECFMG, FAIMER និង IMED ដែល​ស្ថិត​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​អនុញ្ញាឲ្យ​និស្សិត​ដែល​ញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រenablingអាច​បន្ត​ប្រលង​ USMLE ដែល​ការ​បញ្ចប់ដោយ​ជោគជ័យ​និង​អាច​ចុុះឈ្មោះ​សុំសិទ្ធិ​ជ្រក​កោន​និង​ព្យាបាល​នៅ​ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការ​បង្រៀន​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិតមាន​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​និង​អង់គ្លេសThe medium of instruction used at IU are English and Khmer.
ថ្លៃសិក្សា
ប្រហាក់​ប្រហែល​៣០០០ $​ ក្នុង​១ ឆ្នាំដោយ​គិ​ត​ចាប់ពីត្រីមាស​ទី​៣​ ឆ្នាំ​២០០៩ សម្រាប់​និស្សិត​ពេទ្យ។
ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត
ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត គឺជាការស្ទង់បង្ហាញនៃការ ប្រមូល ការវិភាគ ហើយនិងការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍អំពីទិន្នន័យរបស់អ៊ីនធើណែត ដើម្បីទទួលបាននូវគោលដៅនៃការយល់ដឹង និង ការធ្វើសុទិដ្ឋិនិយម(សុក្រឹត្យភាព)ក្នុងការប្រើបណ្តាញវែបសាយ។