លីលាវតី_ភាគ​ទី​_២
សង្ឃភេទ
នៅល្ងាចថ្ងៃនោះឯង ខ្ញុំព្រះករុណាបានធ្វើដំណើរចូលក្រុងរាជគ្រឺះដើម្បីទៅសួរសុខទុក្ខទេវមិត្រឧបាសក សង្កេត​ឃើញថា បរិយាកាសក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះស្ងប់ស្ងាត់ស្រងេះស្រងោចជាងមុនឆ្ងាយណាស់ តាមផ្លូវថ្នល់ មានមនុស្ស មនាដើរឆ្លងកាត់ទៅមករបោះរបោយ ខ្ញុំព្រះករុណាបានដើរមកដល់គេហដ្ឋានរបស់ទេវមិត្រនៅពេលដួងអាទិត្យ​អស្តង្គតប៉ុន្តែនៅមិនទាន់ងងឹតទេ កាលដើរឆ្លងកាត់ទ្វាធំចូលទៅ ខ្ញុំព្រះករុណានឹកចម្លែកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ​ជួសនឹងបានជួបមនុស្សក្នុងផ្ទះរបស់ទេវមិត្រឧបាសកមកទទួលរាក់ទាក់ដូចសព្វមួយដង ត្រឡប់ជាបានជួបនឹង ទាហានឈរកាន់ដាវយាមការពារនៅទាំងសងខាងទ្វារ ។ "តេជគុណនិមន្តទៅណា?" ទាហានម្នាក់សួរឡើងដោយសម្លេងក្រអាង "អាត្មាមកសួរសុខទុក្ខទេវមិត្រឧបាសក "ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតាមត្រង់ "គាត់មិននៅទីនេះទៀតទេ" ទាហានដដែលឆ្លើយទាំងសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយឥតពព្រិចភ្នែក "គាត់អញ្ជើញទៅណា?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរទាំងងឿងឆ្ងល់ "មិនដឹងទេទាំងគ្មានអ្នកណាដឹងឡើយ តេជគុណដឹងទេ?" "អាត្មាមិនដឹងទេ ព្រោះទើបតែដើរផ្លូវមកពីជនបទ ទើបតែមកដល់ទីក្រុងរាជគ្រឹះនៅថ្ងៃនេះឯង រឿងរ៉ាវ​យ៉ាង​ម៉េចដែរ សូមប្រាប់អាត្មាផងបានទេ?" ទាហានទាំង ២ នាក់សម្លឹងមើលមុខគ្នាមួយសន្ទុះហើយទាហានដដែលក៏និយាយឡើងថា "តេជគុណមិនដឹង​ពិតមែនឬថាទេវមិត្រឧបាសកនៅឯណា បើតេជគុណដឹងសូមប្រាប់ខ្ញុំកណាផង បើតេជគុណប្រាប់ទី​លាក់​ខ្លួន​របស់ទេវមិត្របាន តេជគុណនឹងទទួលបានព្រះរាជទានរង្វាន់យ៉ាងច្រើនពីព្រះបាទអជាតសត្តុ" "អាត្មាមិនដឹងពិតមែន" ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយដោយអាការមិងមាំងខ្លាំងឡើង "បើអាត្មាដឹងថាគាត់នៅទីកន្លែង​ណា អាត្មានឹងបានទៅជួបគាត់ហើយ អាត្មាមិនមកសួរញោមធ្វើអីទេ ក៏ផ្ទះនេះជាផ្ទះរបស់គាត់ អាត្មាគិតថា គាត់នៅទីនេះនៅឡើយ ទើបបានមកសួរសុខទុក្ខគាត់ដល់ទីនេះ អាត្មាដូចជាមិងមាំងអស់ហើយ សូម​តំណាល​ប្រាប់អាត្មាផងថាតើរឿងរ៉ាវយ៉ាងម៉េច?" "បើតេជគុណមិនដឹងពិតមែន ខ្ញុំកណានឹងតំណាលឲ្យស្តាប់ គឺថា នៅពេលដែលព្រះបាទអជាតសត្តុទ្រង់​ដណ្តើមរាជសម្បត្តិពីព្រះរាជបិតាបានហើយ មានអតីតមន្ត្រីរាជការរបស់ព្រះបាទពិម្ពិសារខ្លះរួមទាំងទេវមិត្រ ផង ព្យាយាមប្រឆាំងតតាំងនឹងក្សត្រអង្គថ្មី ហើយព្យាយាមជួយរំដោះព្រះបាទពិម្ពិសារចេញពីមន្ទីរឃុំឃាំង ជាច្រើនលើកច្រើនគ្រា ប៉ុន្តែមិនបានសម្រេច ជនបង្កហេតុត្រូវរាជបុរសចាប់បាន ហើយប្រហារជីវិតទាំងអស់ " "មានន័យថា ទេវមិត្រឧបាសកត្រូវប្រហារជីវិតយ៉ាងនោះឬ?"ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយសេចក្តីស្លន់ចិត្ត "នៅទេ លោកសមណៈ !"ទាហានម្នាក់ឆ្លើយទាំងសើច "ពួកដែលត្រូវចាប់បាននិងត្រូវប្រហារជិវិតនោះត្រឹមតែជាកូនជឹងតូចតាចប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯមេខ្លោង​នៅមិន​ទាន់ចាប់បានទេ ហើយក៏មិនដឹងថាទៅលាក់ខ្លួនឯណាដែរ ពួករាជបុរសរបស់ព្រះភូមិន្ទព្យាយាមយ៉ាង​ពេញកម្លាំងដើម្បីចាប់ពួកមេខ្លោងឲ្យបាន ប៉ុន្តែមិនសម្រេច ព្រះបាទអជាតសត្តុទើបប្រកាសឲ្យរង្វាន់ជា​ប្រាក់ ១០០០ កហាបណៈដល់ជនណាដែលអាចប្រាប់ទីលាក់ខ្លួនរបស់បុគ្គលថ្នាក់មេខ្លោងរួមទាំងទេវមិត្រ​បាន" បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! នៅពេលបានស្តាប់ឮពាក្យតំណាលប្រាប់របស់ទាហាន ខ្ញុំព្រះករុណាក៏រលឹក​នឹក​ឃើញ​ដល់ពាក្យសម្តីភិក្ខុនិម្មលថា ពួកមន្ត្រីរាជការចាស់ទុំរបស់ព្រះបាទពិម្ពិសារនៅពេលបានទទួល​សំណូកពីព្រះបាទអជាតសត្តុហើយបែរទៅចូលខាងព្រះបាទអជាតសត្តុទាំងអស់ ដែលនេះមិនមែនជា​ការពិតទាំងអស់ ព្រោះប្រាកដឃើញថា នៅមានមន្ត្រីរាជការជាច្រើនដែលនៅមានភក្តីភាពចំពោះព្រះបាទ ពិម្ពិសារ ហើយកំពុងធ្វើការតស៊ូប្រឆាំងតតាំងនឹងក្សត្រអង្គថ្មីយ៉ាងអាថ៌កំបាំង ក្នុងចំនួននេះ ក៏មានទេវមិត្រ​ឧបាសករបស់ខ្ញុំព្រះករុណាចូលរួមផង ខ្ញុំព្រះករុណាសឹងតែប្រាប់មិនត្រូវថា ខណៈនោះខ្ញុំព្រះ​ករុណាមាន​លំនឹកគិតយ៉ាងណានោះទេ "ចុះភរិយា បុត្រធីតា និងទាសករបរិវាររបស់ទេវមិត្រទៅណាអស់?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរត "នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រអង្គថ្មីទ្រង់ជ្រាបជាក់ច្បាស់ថា ទេវមិត្រជាមេខ្លោងឧទាមម្នាក់ ព្រះអង្គក៏មាន​ព្រះរាជបញ្ជាឲ្យរឹបអូសយកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងពួងរបស់គាត់រួមទាំងផ្ទះសម្បែងនិងដីធ្លីផង ព្រោះហេតុនោះ ពួកខ្ញុំកណាទើបត្រូវបានបញ្ជូនមកឲ្យយាមការពារផ្ទះរបស់គាត់ បើឃើញគាត់ត្រឡប់មកវិញនៅពេលណា ឲ្យចាប់ខ្លួនភ្លាម ចំណែកឯភរិយានិងបុត្រធីតារបស់គាត់ ពេលនេះនៅក្នុងព្រះរាជមន្ទីរ ព្រះរាជាទ្រង់ចាប់ខ្លួន​ជាចំណាប់ខ្មាំង សោតឯទាសករបរិវារបានភៀសទៅតាមនិងចូលបក្សពួកជាមួយនឹងទេវមិត្រទាំងអស់" បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! កាលបើឃើញថា គ្មានអ្វីដែលត្រូវសាកសួរទាហានយាមប្រចាំការទៀតហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ដើរត្រឡប់ទៅព្រះវេឡុវ័នវិញដោយចិត្តលន្លោចខ្លោចផ្សា សភាពស្ងាត់ស្រងេះស្រងោច​របស់​ព្រះវេឡុវ័ន ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាកើតលំនឹកហាក់នឹងថាខ្លួនជាមនុស្សចម្លែកមកនៅក្នុងតំបន់ថ្មីមួយទៀតដែល មិនធ្លាប់រស់នៅមកពីមុន ដើមឫស្សីខាងក្នុងវត្តមើលទៅរញមស្រពោនស្ងប់ឈឹងហាក់បីដូចជាឫស្សីស្ងួត​ហួតហែង សូម្បីតែហ្វូងកង្ហែនដែលធ្លាប់រត់លេងយ៉ាងរីករាយលើមែកឫស្សីក៏មើលទៅល្បោះល្បោយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ខ្ញុំព្រះករុណាសង្កេតឃើញកង្ហែងមិនប៉ុន្មានក្បាលផងដែលរត់ភ្លនៗទៅតាមមែកឫស្សីយ៉ាងស្រងេះ​ស្រងោច សភាពនៃសំណោកសោកសង្រេង និងសភាពស្មុតទ្រុឌទ្រោមបានប្រាកដឲ្យឃើញជាទូទៅ បរិយាកាសដ៏លន្លង់លន្លោចយ៉ាងនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាកើតមានគំនិតថ្មីឡើង គឺថា នឹងគេចខ្លួនចេញពីក្រុង​រាជគ្រឹះទៅឲ្យឆ្ងាយជាទីបំផុតតាមដែលអាចទៅឆ្ងាយបាន ហើយនឹងមិនវិលត្រឡប់មកវិញទៀតទេ ខ្ញុំព្រះករុណាស្នាក់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនារាមអស់រយៈពេល ២ ឬ ៣ ថ្ងៃ ខំសសោះអន្ទងលួងចិត្តភិក្ខុចាស់​ជរា​ដែល​នៅសល់ឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងសម្មាបដិបត្តិហើយខ្ញុំព្រះករុណាក៏ចាកចេញដំណើរដើរផ្លូវតទៅទៀត ។