cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃឹមធំ
ការរឹតខ្ទង់ និងការប្រគុំ
ប្រើប្រាស់​បាន​តែ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោន បា​សាក់ និង​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ។ ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ ឃឹម​ធំ​ត្រូវ​រឹត ខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥ (​រាប់​ពី​ខ្ទង់​សំនៀង​តូច​ទៅ ខ្ទង់​សំនៀង​ធំ​) ក្នុង​ក្រុម​សំនៀង​ឯក​ជួរ កណ្ដាល​ស្មើនឹង​សំនៀង​ផ្លែ​៨​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​មី 9​ំ​ិ​ប របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។ ប្រើ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ឃឹម​ធំ​នេះ​ត្រូវ រឹតខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥​ដដែល ស្មើនឹង​សំនៀង​ផ្លែ ៩​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​រ៉េ 9​្របៃ របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។ តាម​ប្រសាសន៍​របស់​ដូនតា​យើង​ខាង​តន្ដ្រី ថា “​ឃឹម​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ​បាន​ហូរ​ចូល​មក ដល់​កម្ពុជា​តាម​រយៈ​វង់​ល្ខោន​ទ្រើងឃ្លោក (​ល្ខោនបាសាក់​) ក្នុង​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៣០ មក​ពី ប្រទេស​វៀតណាម​ប៉ែក​ខាងត្បូង គឺ​មក​ពី ខេត្ដ​បា​សាក់​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ជា​អតីត​ដែន ដី​របស់​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​” ៕ (ស្រាវជ្រាវចងក្រងដោយ លោក ហ៊ុន សារិន សាស្រ្តាចារ្យសិល្បៈតន្រ្តី)
ឃុំតាំងសំរោង
( Tang Samraong Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន  ១០ភូមិ៖
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ព្រះនាងមារីចី
200x250px|thumb|[[ទេវរូបព្រះម៉ែមារីចីពោធិសត្វទ្រង់​ ជ្រូកព្រៃ សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
ឃុំទឹកថ្លា(ស្រុកសិរីសោភ័ណ)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៥ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ភូមិល្វាជោម/ល្វាជោម
ភូមិល្វាជោម គឺជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅខេត្តកំពង់ធំ ឃុំត្រពាំងឬស្សី ស្រុកកំពង់ស្វាយ right|thumb|250px|កសិករកំពុងធ្វើស្រែ
អាកាសធាតុ
នៅទីនោះអាកាសធាតុគឺអំណោយផលមិនសូវល្អប៉ុណ្ណាទេ ហើយនៅទីនោះភ្លៀងមិនសូវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែចំការតែពុំមានផលប៉ះពាល់ដល់ស្រែចំការនិងដំណាំផ្សេងៗឡើយ។
ការអប់រំ
ការអប់រំ ក្នុងភូម់ល្វាជោមមិនសូវមានសភាពមមាញឹកដូចនៅបណ្ដា រាជធានីខេត្តមួយចំនួននោះទេ ហើយចំនួនគ្រឹះស្ថានអប់រំក៏មិនមានច្រើនដែរជាពិសេសការអប់រំតាមសាលាក៏ដូចជាការចុះអប់រំតាមភូមិជាដើម។នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សាមិនគ្រប់គ្រាន់ប៉ុណ្ណាទេ ព្រោះពួកគាតជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូលដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។
ការអភិវឌ្ឍន៏
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះភូមិល្វាជោមវិញបើនិយាយពីផ្លូវមានភាពងាយស្រួលធ្វើដំណើរជាងមុន ដោយមានផ្លូវគ្រួសកៅស៊ូ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្មានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការរសនៅឬការប្រកបមុខរបររបស់ប្រជាជនឡើយ ​។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ៧៧០-៨៥៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨០២-៨៥០) ចក្រភពកម្វុជទេស ដែលត្រួតត្រាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោកមួយភាគធំអស់រយៈពេលជាងប្រាំមួយរយឆ្នាំដែលគេស្គាល់ថាជាសម័យកាលខ្លាំងពូកែរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែនា ចក្រភពអង្គរ គ.ស ៨០២-១៤៣១ ។ ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជ័យវរ្ម័នកេរស្វរៈ  ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន  ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ស្រីជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ មុនពេលជ័យវរ្ម័នទី២បានកាន់អំណាច ធ្លាប់មានការប្រយុទ្ធគ្នាជាច្រើនក្នុងចំណោមអតីតស្ដេចត្រាញ់ក្នុងតំបន់ ដែលជាអ្នកបានត្រួតត្រាលើទឹកដីកម្វុជក្នុងភូមិភាគផ្សេងៗ។ ប្រទេសនេះកាលណោះមិនទាន់ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមក្រោមព្រះមហាក្សត្រតែមួយអង្គនោះឡើយ ។
ការរំដោះប្រទេសពីពួកចាម នៃ អាណាចក្រចាម្ប៉ា
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គជាប់រាជវង្សបុស្ករាក្ស ព្រះអង្គគង់នៅ "ក្រុងឝម្ភុបុរៈ" ក្រោយមកក្នងឆ្នាំ ៧៩០ នៃ គ.ស ពួកចម្ប៉ាបានលើកទ័ពវាយយកក្រុង​ "ក្រុងឥន្ទ្របុរៈ" ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅ "ឝម្ភុបុរៈ" ក្នុងខេត្តក្រចេះ ។ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ​ ៨០០ នៃ គ.ស ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅបណ្ដេញពួកចាម្ប៉ាឲចេញពីកម្ពុជទេស នៃ "អាណាចក្រចេនឡាទឹក" ហើយទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយយក (អាណាចក្រចេនឡាដីគោក) ក្នុងឆ្នាំ ៨០២ នៃ គ.ស ដោយយកនៅ ព្រះកែវមរកត មកវិញផង ហើយបានផ្លាសរាជធានី មកតំបន់ភ្នំគូលេន ដោយរាជធានីមានឈ្មោះថា "មហិន្ទ្របរព័ត" ដោយបានសាងនៅទីសក្ការៈបូជា ជាច្រើន ដូចជា ប្រាសាទអកយំ (សីវៈលិង្គ ១០០០) និង ធ្វើពិធីទេវរាជ នៃការឡើងគ្រងរាជជាស្ដេចផែនដី នៃ អាណាចក្រខ្មែរ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ៨១៧ នៃ គ.ស ទើបទ្រង់ផ្លាសប្ដូរមកគោរពនៅ ព្រះពុទ្ធសាសនា វិញ ដោយបានសាងនៅទីសក្ការៈបូជា ដូចជា អារាមចិន និង រូបព្រះពុទ្ធបដិមាយ៉ាងធំនៅកំពូលភ្នំគូលេន ដែលពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ហៅថា (ព្រះធំភ្នំគូលេន) ហើយក្រោយមកទ្រង់បានផ្លាសប្ដូររាជធានី ចុងក្រោយមក (ហរិហរាល័យ) ហើយបានសាងរាជធានីឈ្មោះថា "អមរេន្ទ្របុរៈ" នៅតំបន់ប្រាសាទកំពង់ក្ដីក្នុង ខេត្តសៀមរាបបច្ចុប្បន្ន ហើយទ្រង់បានសាងប្រាសាទ បូជាចំពោះ ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមានឈ្មោះថា "ប្រាសាទព្រះកែវ" ។
លទ្ធិទេវរាជ និង ញាតិវង្ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២
ជ័យវរ្ម័នទី២ ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាស្ដេចដែលបានបង្កើតឫសគល់នៃសម័យអង្គរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ចាប់ផ្ដើមឡើងជាមួយក្បួនប្រសិទ្ធីនាមយ៉ាងឱឡារិកធ្វើឡើងដោយ​ លទ្ធិទេវរាជ ក្នុងឆ្នាំ ៨០២ នៃ គ.ស លើភ្នំពិសិដ្ឋ "មហិន្ទ្របរព័ត" បច្ចុប្បន្នត្រូវគេស្គាល់ថាជាភ្នំគូលែន ដើម្បីធ្វើពិធីប្រកាសឯករាជ្យរាជា "អាណាចក្រខ្មែរ" ។ ក្នុងពិធីនេះ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ មាននាមជាស្ដេចថា ៖  វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជ័យវរ្ម័នកេរស្វរៈ  ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន  ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ស្រីជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ រីឯ សិលាចារឹកមួយមកពីប្រាសាទស្ដុកកក់ធំបានរៀបរាប់ថានៅលើកំពូលភ្នំគូលែន ជ័យវរ្ម័នទី២ បានបញ្ជាឱ្យសមណៈព្រាហ្មណ៍នាម "ហិរណ្យទាម" ធ្វើពិធីទេវរាជ ដែលតែងតាំងទ្រង់ជា ចក្រវរ្តិន ស្ដេចចក្រ លទ្ធិនេះបានធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាកំពូលក្សត្រនៅលើដែនដី ដូច្នេះហើយទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យដើម្បីបង្រួបបង្រួមប្រទេសនេះឡើងវិញ ក្លាយជា រាជា "អាណាចក្រខ្មែរ" ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់នាម "ហង្សអម្រិត" ហើយមានបុត្រាមួយអង្គព្រះនាម ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្រោយមកទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៨៥៤ នៃ គ.ស និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាមថា ៖ បរមេកេរ៍្តស្វរៈ ប្រែមកថា "ព្រះបាទ បរមទេវរាជ" រាជបល្លង្កទ្រង់ត្រូវបានសោយរាជ្យបន្តដោយបុត្រារបស់ទ្រង់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្នុងឆ្នាំ ៨៥០ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់បាន រៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់ក្នុងរាជវង្សខ្ពង់ខ្ពស់ដូចគ្នា នាម "ធរណីន្ទ្រទេវី" ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ៨៥០-៨៧៧)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨១២-៨៨៩) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៥០-៨៧៧) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាម "ធរណីន្ទ្រទេវី" ក្នងឆ្នាំ ៨៣៥ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រមួយអង្គព្រះនាម "យសោវរ្ម័នទី១" ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ឥន្ទ្រវរ្ម័នកេស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទេវរាជ ។ ក្នងឆ្នាំ ៨៥០ នៃ គ.ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ ដែលមានព្រះនាមគ្រងរាជថ្មីហៅថា ព្រះបាទ "ឥន្ត្រវរ្ម័នទី១" ទ្រង់គោរពនៅលិទ្ធិទេវរាជបន្តពីព្រះបិតាទ្រង់ ប៉ុន្តមានភាពខុសខ្លះ ព្រោះ សីវលិង្គមានឆ្លាក់បញ្ជូលនៅរូបព្រះពុទ្ធសាសនា តំណាងបុព្វការីជន ហៅថា ដួងព្រលឹងព្រះសាមពាន់ ផ្សារភ្ជាប់ទៅនិងការរំលឹកដល់ញាត្តិការណ៍ទាំង៧សណ្ដានដែលបានចែកឋានទៅ ក្រោយមក ទ្រង់បានកសាងនៅ ប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទបាគង (បារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក) ហៅ បារាយ៍ខាងកើត និងចុងក្រោយទ្រង់បានកសាងក្រុងអង្គរទី១ (យសោធៈបុរៈ) ត្រង់ "ភ្នំបាខែង" ។
ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន (គ.ស ៨៨៩-៩០០)
ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨៥៦-៩០០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៨៩-៩០០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ក្នងឆ្នាំ​ ៨៧០ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ឥសានវរ្ម័នទី២" ។ ព្រះបាទ  "ឥសានវរ្ម័នទី២" ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងអ្នកម្នាងរបស់ទ្រង់១អង្គព្រះនាម (អ្នកម្នាងកែវ) ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" ក្នងឆ្នាំ​ ៩០១ នៃ គ.ស ។ ចុងឆ្នាំ​ ៩០០ នៃ គ.ស ពញ្ញាក្រែក ដែលត្រូវជាក្មួយ ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន បានជ្រែករាជធ្វើគត់ ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន និង បងប្អូនជីដូនមួយ ឥសានវរ្ម័នទី២ ហើយឡើងសោយរាជ ក្នុងឆ្នាំ ៩០១ នៃ គ.ស ដែលមាន ព្រះនាមក្នុងរាជថា ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ។ ព្របាទ (ព្រហ្មកិត) បាន បញ្ជាឲប្អូនរបស់ខ្លួនព្រះនាម ពញ្ញាពេជ្រ តាមសម្លាប់ (អ្នកម្នាងកែវ) និង "ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" ក្នុងឆ្នាំ ៩០១​ នៃ គ.ស ។ ក្នុងការតាមសម្លាប់ "ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" នោះតមកប្រវត្តិ រឿង ព្រះបាទបក្សីចាំក្រុង ។
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន (គ.ស ៩២៨-៩៤២)
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ គ.ស ៩០១-៩៤៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩២៨-៩៤២) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គ ព្រះនាម "ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២" និង មួយអង្គទៀតព្រះនាម "ជ័យវរ្ម័នទី៤" ។ ក្រោយពេលរត់គេចពី ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ដែលតាមស្លាប់ទ្រង់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន មានបុណ្យវាសនាខ្ពស់ ទើបធ្វើឲពួកចៅហ្វាយខេត្តជាច្រើនដូចជា ចៅហ្វាយខេត្តម៉ៅ នៅខេត្តកណ្ដាល ចៅហ្វាយខេត្តដំបងគ្រូញូង នៅខេត្តបាត់ដំបង ធ្វើការបះបោរបង្ករទ័ពផ្ដួលរំលំ ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ហើយលើកព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន ជាស្ដេចដែនដី ដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា "ព្រះបាទសម្ដេច គម្ដែងអញប្រដែង រាជបក្សីចាំក្រុង បម្រុង​រាស្ត្រ" ។ ទ្រង់បានកសាងនៅ ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង បង្កើត ខេត្តថ្មីហៅថា ខេត្តបាត់ដំបង ។
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ (គ.ស ៩៤២-៩៤៤)
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-៩៤៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៤២-៩៤៤) ទ្រង់សោយរាជបានតែ២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះពោល ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ពួកជ្វា បានបរសំពៅបញ្ច្រាសទន្លេមេគ្គង រួចសំដៅមកក្រុង (យសោធៈបុរៈ) ហើយបានវាយលុកចូល សម្លាប់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន ឬ ព្រះបាទបក្សីចាំក្រុង និង កាត់ក្បាល ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ហើយយកក្បាល ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ ទៅ "នគរ ស្រីវិជ័យ" នៅជ្រោយម៉ាឡាកា ជាប់ប្រទេសម៉ាឡេ ចំនែក ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅតំបន់កោះកេរ្ត៍ ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ហើយទ្រង់បានសាងរាជធានីថ្មីនៅទីនោះ រីឯពួកជ្វាបានកាន់កាប់ក្រុង (យសោធៈបុរៈ) រហូតដល់ឆ្នាំ ៩៤៧ នៃ គ.ស ទើប ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់លើកទ័ពមកបណ្ដេញពួកជ្វា....។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ (គ.ស ៩៤៧-៩៦៨)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-៩៦៨) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៤៧-៩៦៨) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម ជ័យវរ្ម័នទី៥ ។ ក្រោយពេលទ្រង់ភៀសប្រកាយពីពួកជ្វា ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ទ្រង់បានសាងរាជធានីថ្មីនៅ កោះកេរ្តិ៍ (ខេត្តកំពង់ធំ) ទ្រង់បានសាងប្រាសាទមួយឈ្មោះថា ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ រហូតដល់ឆ្នាំ ៩៤៧ នៃ គ.ស ទ្រង់បានលើកទ័ពបណ្ដេញពួកជ្វាចេញពីក្រុង (យសោធៈបុរៈ) ហើយផ្លាសរាជធានីមក ក្រុង (យសោធៈបុរៈ) វិញ ។ ក្រោយមកព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយ ស្ដេចជ្វា នៃរាជវង្ស (សៃលេន្ទ្រ) ហើយយកបាន ក្រុង "ស្រីវិជ័យ" នៅជ្រោយម៉ាឡាកា ក្នុងឆ្នាំ ៩៦៦ នៃ គ.ស ។ ជាចុងក្រោយ ព្រះអង្គបានកសាង ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត ប្រាសាទប្រែរូប ប្រាសាទប្រាង្គ៥ជាន់ ប្រាសាទបាទជុំ ស្រះស្រង់ ប្រាសាទភិមានអាកាស ប្រាសាទបន្ទាយស្រី និង សាងបញ្ចប់ ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានចូលទីវង្គត់ ក្នុងឆ្នាំ ៩៦៨ នៃ គ.ស ដែលមានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជេន្ទ្រវរ្ម័នកេរស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ជេន្ទ្រវរ្ម័នទេវរាជ ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ (គ.ស ៩៦៨-១០០១)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៩៣០-១០០១) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៦៨-១០០១) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម "ឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១" ។ ក្នងឆ្នាំ ៩៦៨ នៃ គ.ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ ដែលមានព្រះនាមគ្រងរាជថ្មីហៅថា ធូលីវ្រះបាទ ធូលីជេងវ្រះកម្រតេង អញឝ្រីឥន្ត្រវម៌្មទេវ បក្រែថា ព្រះបាទធុលិខាងជើង កម្រតែង អញស្រីឥន្ត្រវរ្ម័នទេវរាជ ឬ ហៅថា (ឥន្ត្រវរ្ម័នទី២) ទ្រងបានលើកទ័ពទៅវាយយក "លួងព្រះបាង" ពីឡាវ ក្នុងឆ្នាំ ៩៧៧ នៃ គ.ស​​ ។ ទ្រង់បានសាង ​ប្រាសាទ​តាកែវ ក្រោយមក ទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១០០១ នៃ គ.ស និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាម វ្រះបាទបរមវិរលោក បកប្រែថា ព្រះបាទបរមវិរ់ៈលោក ។ ក្រោយមករាជបន្តព្រះបាទ "ឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១" ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម "សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១" រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០០១-១០០២) ទ្រង់សោយរាជបានតែមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះក៏មានប្រឈួនសោយទីវង្គត់ទៅ ។
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ១០៥០-១០៨០)
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១០៨០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០៥០-១០៨០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គ ព្រះនាម "ជ័យវរ្ម័នទី៦" "ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន" ។ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយ "អាណាចក្រចម្ប៉ា" ក្នុងឆ្នាំ ១០៦៦ នៃ គ.ស តែមិនទទួលជោគជ័យនោះទេ ក្រោយមកទ្រង់បានលើកទ័ពទៅម្ដងទៀត ប៉ុន្តែជាអកុសល ត្រូវទ័ពពួកចាមវាយរុញច្រានទ្រង់មក ដល់ក្រុង គម្ភុបុរៈវិញ ហើយទ័ពពួកចាមក៏ធ្វើឃាតទ្រង់ ក្នុងឆ្នាំ ១០៨០ នៃ គ.ស ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ (គ.ស ១០៨០-១១០៧)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១១០៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០៨០-១១០៧) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម "សូរ្យវរ្ម័នទី២" ។ ក្រោយពេលព្រះបិតាទ្រង់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ សោយទីវង្គត់នៅ គម្ភុបុរៈ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅបណ្ដេញពួកចាម្ប៉ា នៅ គម្ភុបុរៈ និងរុញច្រានទ័ពចាម្ប៉ា ឲដកត្រឡប់ទៅវិញក្នុងឆ្នាំ ១០៨២ នៃ គ.ស ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ព្រះអង្គបានក៏សាងបញ្ចប់ ប្រាសាទភ្នំសណ្តក ប្រាសាទបឹងមាលា ក្រោយមកវិបិត្តរាជវង្សបានកើតឡើង ពោលគឺព្រះអនុជរបស់ទ្រង់ ព្រះបាទ "ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន" បានជ្រែករាជនិងតាមស្លាប់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅដល់ ដងទន្លេមូន ហើយបង្កើតក្រុង "មហិធរបុរៈ" នៅតំបន់ភីម៉ៃ នាប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន ហើយទ្រង់បានសាង ប្រាសាទនៅទីនោះ ក្រោយមកទ្រង់ក៏សោយទ៏វង្គត់នៅទីនោះ ក្នុងឆ្នាំ ១១០៧ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់មានបច្ឆាមរណៈនាមថា វ្រះបាទបរមកៃវល្យបទ ។
ព្រះបាទ ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន (គ.ស ១១០៧-១១១២)
ព្រះបាទ ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១១១២) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១០៧-១១១២) ក្រោយពេលព្រះបាទ ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន ទ្រង់ជ្រែករាជ ទ្រង់បានដេញសម្លាប់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ទៅដល់ទន្លេមូន នៅភីម៉ៃ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ ១១០៧ នៃ គ.ស ទើបទ្រង់ឡើងសោយរាជដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា ធូលីវ្រះបាទ ធូលីជេងវ្រះកម្រតេង អញឝ្រីធរណីន្ទ្រវម្ម៌ទេវ ប្រែថា ធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទេវៈ ។ ទ្រង់សោយរាជ បានតែ៥ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺនៅឆ្នាំ ១១១២ នៃ គ.ស ទ្រង់ត្រូវបានទ័ព ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលលើកទ័ពពីក្រុង មហិធរបុរៈ នៅភីម៉ៃ វាយចូលក្រុង (យសោធបុរៈ)  ហើយផ្ដួលរំលំ នៅចុងឆ្នាំ ១១១២  នៃ គ.ស ។
ព្រះបាទ ត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន (គ.ស ១១៦៥-១១៧៧)
ព្រះបាទ ត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ. គ.ស ០០០-១១៧៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១៦៥-១១៧៧) ទ្រង់ជាស្ដេចជ្រែករាជបន្តពីព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី២ ទ្រង់សោយរាជ បានតែ​ ១២ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ត្រូវទ័ពស្ដេចចាម មកពីនគរចម្ប៉ា​ព្រះនាម ឥន្ត្រវរ្ម័នទី៤ បរសំពៅបញ្ច្រាសទន្លេវាយចូលក្នុងក្រុងអង្គរ ហើយធ្វើឃាតស្តេចត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័នក្នុងឆ្នាំ ១១៧៧ នៃគ.ស ចាមបានកាន់កាប់ក្រុងអង្គរអស់រយៈពេល ៤ ឆ្នាំទើប ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ មករំដោះក្រុងអង្គរ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ (គ.ស ១១៨១-១២១៨)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ១១២៥-១២១៩) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១៨១-១២១៨) ចក្រភពកម្វុជទេស ដែលត្រួតត្រាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោកមួយភាគធំ ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ។ក្រោយពេលរំដោះក្រុងអង្គរពីចាមបានក្នុងឆ្នាំ ១២៨១ ព្រះអង្គបានក៏សាងរាជធានីអង្គរទី៤ត្រង់ប្រាសាទបាយ័នព្រះអង្គជាស្តេចខ្លាំងពូកែវាយចាមរំដោះក្រុងអង្គរ និងវាយត្រួតត្រាប្រទេសចាម្ប៉ា។ ព្រះអង្គកសាងប្រាសាទជាច្រើនដូចជា ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ សាលាដំណាក់១២១ មន្ទីពេទ្យ១០២ ស្ពាន ថ្នល់ ប្រាសាទបន្ទាយក្តី ប្រាសាទតាព្រហ្ម ប្រាសាទតាព្រហ្ម ទន្លេបាទី ប្រាសាទនាគព័ន្ធ តាសោម ក្រោលគោ សាងបញ្ចាប់ ប្រាសាទអង្គរវត្ត បង្កើតសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនងភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិពង្រីកទឹកដីនិងផ្សព្វផ្សាយព្រហ្មវិហារធម៌ដល់ប្រជារាស្ត្រ។ ព្រះអង្គមានអគ្គមហេសី ពីរព្រះអង្គដែលមានប្រជ្ញាខ្លាំងពូកែព្រះនាង ជ័យរាជទេវីនិងព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី ហើយទ្រង់មានបុត្រ ៤អង្គ ព្រះនាម ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ និង ៣អង្គផ្សេងទៀតបានសុគត និង​មិនមានកំណត់ត្រា។
ការវាយគ្រប់គ្រងយកអាណាចក្រចាម្ប៉ា
ក្រោយពេលបណ្ដេញពួកចាមឲចេញពីតំបន់អង្គរ ពោលនៅក្នុងឆ្នាំ ១១៩០ នៃ គ.ស ស្ដេចចាមព្រះនាម ជ័យឥន្ត្រ បានលើកទ័ពមកវាយអាណាចក្រខ្មែរម្ដងទៀត ការលុកលុយអាណាចក្រខ្មែរមានរយៈពេលពេញ១ឆ្នាំ រហូតដល់ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ បង្ក្រាបការលុកលុយរបស់ពួកចាមបាន ក្នុងឆ្នាំ ១១៩១ នៃ គ.ស ។ ជាចុងក្រោយព្រះអង្គបាន វាយចូលកាន់កាប់អាណាចក្រចម្ប៉ាទាំងស្រុង ក្នុងឆ្នាំ ១២០៣ នៃ គ.ស ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ជាស្ដេចសឹកសង្គ្រាមដល់ខ្លាំងពូកែទ្រង់បានវាយពង្រីកការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្នុងដងទន្លេមេគង្គឆ្ពោះទៅភាគខាងជើងដល់លួងព្រះបាង នៃទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវបញ្ចុប្បន្ន និងពង្រីកទឹកដី ទៅដល់ខាងភាគខាងត្បូងចុះមកដល់បួរដីក្រៈ ។ ឆ្នាំ​១២០៧ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ បាន​បញ្ជា​អោយ​មេទ័ពខ្លាំងពូកែនាម ​អង្សរាជ ប្រមូលទ័ពសុីឈ្នួល សៀម​ និង ឡាវ ទៅ​វាយ​ប្រទេស​យួនដាយវៀត។ ជាចុងក្រោយព្រះអង្គបានចូលទីវង្គតត់ក្នុងឆ្នាំ ១២១៩ នៃ គ.ស និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាមថា ៖ "ព្រះបាទ បរមសុគតបទ" ។
ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​១៣ នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះបាទបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ ប្រទេស​ខ្មែរ​មាន​វិសាលភាព​ធំ​ទូលាយ​ណាស់ គឺ​ខ្មែរ​អាច​គ្រប់គ្រង​លើ​ទឹក​ដី​ប្រទេស​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ រាប់​ទាំង​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម​ផង ប្រទេស​ចាម្ប៉ា ទាំង​មូល​ផង ទឹកដី​ប្រទេស​ឡាវ និង​ប្រទេស​ថៃ សព្វថ្ងៃ​ផង រួម​ទាំង​មួយ​ភាគ​នៃ​ជ្រោយ​ម៉ាឡេ រហូត​ដល់​ជ្រោយ​កោះក្រៈ ហើយ​ទល់និង​ប្រទេស​ភូមា រហូត​ដល់​ទន្លេ​សាល្វីន។
ព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (គ.ស ១២១៨-១២៤៣)
ព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ០០០០-១២៤៣) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១២១៨-១២៤៣) ចក្រភពកម្វុជទេស ព្រះអង្កជាបុត្រព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយម្ចាស់ក្សាត្រីទ្រង់មួយអង្គមិនស្គាល់ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គនាម ជ័យវរ្ម៏នទី៨ និង មួយអង្គទៀតនាម សូរ្យកុមារ ដែលមិមានកំណាត់ត្រាច្បាស់លាស់ ។ ការគ្រប់គ្រងរបស់ទ្រង់ បានចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង រហូតធ្វើឲពួកចាមរើបំរាសបាននិងកាត់យក ចម្ប៉ាចេញពីអាណាចក្រខ្មែរវិញហើយប្រកាសឯករាជចម្ប៉ាក្នុងឆ្នាំ ១២២៣ នៃ គ.ស ។ រីឯក្រុមកុលសម្ព័នស្យាម ស្ដេចសៀមនាម ឥន្ទ្រទិត្យ បានប្រកាសរដ្ឋឯករាជ សុខោទ័យ នៅភាគខាងលិច របស់អាណាចក្រខ្មែរ ក្នុងឆ្នាំ ១២៣៨ នៃ គ.ស ហើយភាគខាងត្បូងលប់បុរី បាំងកកបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានប្រកាសរដ្ឋឯករាជ ឡាវ៉ូ ក្នុងឆ្នាំ ១២៣៩ នៃ គ.ស ជាចុងក្រោយព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ចូលទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១២៤៣ នៃ គ.ស ហើយក៏ជាពេលនៃអណាចក្រខ្មែរ ចុះទន់ខ្សោយខ្លាំងបំផុត និងបាត់បង់ទឹកដីអស់៣ចំនែកធំ ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម៏នទី៨ (គ.ស ១២៤៣-១២៩៥)
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម៏នទី៨ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ០០០០-១២៩៥) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១២៤៣-១២៩៥) ចក្រភពកម្វុជទេស ព្រះអង្កជាបុត្រព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយម្ចាស់ក្សាត្រីទ្រង់មួយអង្គព្រះនាមចក្រវ៉ាទីរាជទេវី ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គនាម ឥន្ទ្រជ័យវរ្ម័ន និង មួយអង្គទៀតជាបុត្រីនាម ត្រីឥន្ទ្រភូកេតរចិន្តា ដែលមិមានកំណាត់ត្រាច្បាស់លាស់ ។ ក្នុង​រាជព្រះអង្គ​មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​របស់​អ្នក​កាន់​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ទៅ​លើ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា ដោយ​ពេល​នោះ​មាន​ការ​វាយ ឬ​កោស​លុប​បំផ្លាញ​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា ដែល​គេ​បាន​សាង​យ៉ាង​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​រាជព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងសម័យដែលព្រះអង្គគ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិវឹកវរដោយសង្គ្រាមយ៉ាងខ្លាំង ដោយទ័ពស្យាម ឬ សៀមរុលយកភាគខាងលិច ក្នុងឆ្នាំ ១២៥៧ នៃ គ.ស ហើយក្នុងឆ្នាំ ១២៨១ នៃ គ.ស ដោយទ័ពមុងហ្គោលវាទទីមកដក់ភាគខាងត្បូង ។ ទ័ពមុងហ្គោល បានមកច្បាំងជាមួយ ទ័ពព្រះបាទ ជ័យវរ្ម៏នទី៨ ក្នុងឆ្នាំ ១២៨៣ នៃ គ.ស ច្បាំងអស់រយៈពេល ២ឆ្នាំ ទ័ពម៉ុងហ្គោលនៅតែមានសភាពខ្លាំងក្លា ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម៏នទី៨ ​ទ្រង់​ឈ្វេង​យល់​ថា គួរ​តែ​លើក​សួយសារអាករ​ទៅ​ថ្វាយ​ព្រះចៅ​អធិរាជម៉ុងហ្គោល "គូប៊ីឡៃខាន់" ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាម ក្នុងឆ្នាំ​ ១២៨៥ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ​ ។ ក្រោយមកព្រះបាទ ជ័យវរ្ម៏នទី៨ ក៏ចូលទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១២៩៥ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់មានព្រះបរម មរណៈនាមថា ព្រះបាទបរមេកេស្វរបទ។ ក្នុងឆ្នាំបន្ទាប់បុត្រីទ្រង់ នាម ត្រីឥន្ទ្រភូកេតរចិន្តា បានលួចព្រះខ័នមាសទៅឲស្វាមីខ្លួនហើយប្រកាសរាជសារក្លែងបន្លំឲប្ដីរបស់ខ្លួន គ្រងរាជក្នុងឆ្នាំ ១២៩៦ នៃ គ.ស ស្វាមីរបស់ទ្រង់មានព្រះនាមក្នុងរាជថា ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៣ ។
ភូមិព្រែកក្រឹស
ភូមិព្រែកក្រឹស
នេះជាភូមិមួយនៅក្នុងឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត ដែលជាប់ទៅនឹងប្រទេសវៀតណាមផ្ទាល់តែម្ដង ភូមិនេះមានមនុស្សរស់នៅច្រើនគួសម់​ ហើយមានផ្សាមួយដែលមាន ឈ្មោះថាផ្សារតន់ហន់ ដែលផ្សារនេះជាផ្សាតូចទេមានមនុស្សមកផ្សារនេះច្រើនតែពេលព្រឹកតែប៉ន្នោះ។ ហើយឃុំមួយនេះដែរគឺតែងតែមានការវិវឌ្ឍទៅលើផ្នែក កសិកម្មក ធ្វើស្រែចំការជាដើម ហើយឃុំនេះមានសាលារៀនសម្រាប់អោយក្មេងចូលរៀននៅជិតផ្ទះគួសម់។មនុស្សដែលនៅឃុំនេះភាគច្រើនអ្នករស់នៅផ្សា ជាពិសេសអ្នកលក់ដូរគឺចេះភាសាវៀតណាមជាច្រើនគ្នារ។ហើយប្រជាជន ផងដែរគឺពួកគាត់តែងតែប្រកបរបរចិញ្ជឹមជីវិតរបស់គាត់រៀងៗខ្លួនដូចជា ធ្វើដំណាំស្រូវចិញ្ញឹមសត្វ ដំណាំកសិផលផ្សេងៗ និងអ្នកខ្លះទៀតគាត់រស់នៅផ្សាគាត់ប្រកបរបធ្វើជំនួញ ដូចជាការលក់ ដូរទំនេញផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ និយាយអោយចំទៅភូមិនេះមិនខុសអ្វីពីឃុំនោះទេ ។
ការអភិវឌ្ឃន៍
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះភូមិនេះវិញបើនិយាយពីផ្លូវមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ​ ជាច្រើន​ មានប្រពន្ទ័ធារាសាស្រ្ត សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ ដល់ការធ្វើស្រែប្រាំង ចំការ និង ដំណាំ ការលក់ដូរដ៏ទៃផ្សេងៗជាច្រើនទៀត​នៅក្នុងភុូមិ ​​ ។ ជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត នៅក្នុងតំបន់នោះនិង​មានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្លូវគមនាគមន៍សម្រាប់ អោយប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងប្រកបរបររកស៊ីផងដែរ។
សន្តិសុខ
ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងភូមិវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់​ គ្នានការជួរដូរក្រឿងញៀន គ្នានក្នេងទំនើង ដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ ​។
ភូមិលក្ខជា
ភូមិលក្ខជា
គឺជាភូមិតូចមួួយដែលមានចំងាយ ៥គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តកំពត។ ហើយស្ថិតក្នុង ឃុំព្រែកក្រឺស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត។​ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះមានប្រជាជនប្រហែលជាង ២៥០ គ្រួសារ ហើយមានប្រជាជនសរុបប្រហែល ១២៥០​ នាក់ ស្រី ៦៥០​ នាក់។ ភូមិនេះ កំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖​ ផ្លូវលំ សាលារៀន អណ្ដូង ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែ​ការប្រកបរបរកសិកម្មស្រែចំការ ចិញ្ចឹមសត្វ ការធ្វើតម្បាញ អ្នកខ្លះទៀតធ្វើជាកម្មកររោងចក្រ ការលក់ដូរ និងការប្រកបរបរផ្សេងៗជាច្រើនដ៏ទៃទៀត។
តាវម៉ូ
200x250px|thumb|[[ទេវរូបព្រះម៉ែតាវម៉ូទ្រង់​ជ្រូកព្រៃ សិល្បៈចិន.]]
ព្រះម៉ែតាវម៉ូ  ( Goddess Doumu, 斗母) ទេពធីតារបស់សាសនាអ្នកស្រុកចិន  សាសនាតាវ៕៚ .ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា គឺ ​​ព្រះម៉ែឱស្សាទេវី និងព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា - និកាយវជរយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ  - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ  គឺ ព្រះម៉ែមារីចី. , យាន្តជំនិះព្រះនាង គឺ ​ ជ្រូកព្រៃ៕៚. អវតារព្រះនាង​នៅព្រះពុទ្ធសាសនានៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាន.,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ គឺ ទេពធីតាវជ្រវរាហិ .៕៚.
ទីរួមខេត្តកំពង់គោ
ទីរួមខេត្តកំពង់គោ ឬ តឹនអាន គឺជាទីរួមខេត្តនៃ ខេត្តកំពង់គោ ក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ នៃ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងពីស្ថានភាពទីក្រុងទៅជាស្ថានភាពទីក្រុងនៅថ្ងៃទី 26 ខែសីហា 2009 ។ ចំនួនប្រជាជននៃទីរួមខេត្តកំពង់គោ គឺ 165,214 គិតត្រឹមឆ្នាំ 2009 ដែលមានផ្ទៃដី 81.79 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។
ទីរួមខេត្តកំពង់គោ ស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃទីក្រុងព្រៃនរគ ៤៧ គីឡូម៉ែត្រពីកណ្តាលទីក្រុង វួដ១ ជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌នៃទីក្រុង។
ទីរួមខេត្តកំពង់គោ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៃខេត្តកំពង់គោ។ ទីប្រជុំជនស្ថិតនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍នៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ភាគខាងត្បូង និងជាច្រកសេដ្ឋកិច្ចទៅកាន់ខេត្តនៃដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ដែលមានទន្លេ និងផ្លូវថ្នល់សំខាន់ៗ ផ្លូវជាតិលេខ ១A ផ្លូវជាតិលេខ៦២ និងទន្លេវាមកុតាយ ហូរកាត់កណ្តាល។
ឃុំតាំងស្យា
=រដ្ឋបាល= ឃុំតាំងស្យា មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ពិភ័ក្ដិនិវេសន៍កោ
ឧកញ៉ាពិភ័ក្ដិនិវេសន៍កោ (កាន់.ប្រ.គស.១៥១៦) ជាមន្ត្រីនៃព្រះបាទចន្ទរាជាដែលគ្រងរាជ្យនៅក្រុងមានជ័យ។
សមរភូមិកំពង់សៀម គស.១៥១៩
សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខែត្រ​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញាវាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទើប​ទ្រង់​រើស​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​ព្រះ​អង្គ​មក​តែងតាំង​ថ្មី៖
ហើយទ្រង់​បង្គាប់​សេនា​ទាំង​ ៤ ​នេះ​ឲ្យ​ចេញ​សំបុត្រ​ប្រាប់​ទៅ​ចៅហ្វាយស្រុក​គ្រប់ខែត្រ​ដែល​ឡើង​ព្រះ​អង្គ​ទិស​ខាងកើត ទិសអាគ្នេយ៍​ទាំង​ប៉ុន្មានកេណ្ឌ​កងទ័ព​ឲ្យ​បាន​ច្រើន។ ចៅហ្វាយស្រុក​ទាំងនោះ​ទទួល​ព្រះរាជ​បង្គាប់​ហើយ ក៏​កេណ្ឌ​បាន ​៨០០០០​ នាក់មក​ជួបជុំ​តាម​ព្រះរាជ​កំណត់​គ្រប់​ប្រការ។ ខណៈនោះ​ព្រះស្រីជេដ្ឋា​ស្ដេច​ចាត់​សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅជា​មាឲ្យ​នៅ​ចាំ​រក្សា​ព្រះ​នគរ​ជាមួយនិង​ចៅពញា​វាំងចាត់​ចៅពញា​វៀង (ព្រំ) និង​សេនា​ទាហាន​រេហ៍ពល ​១៥០០០​ នាក់ជា​ទ័ព​មុខចាត់​ចៅពញា​លំពាំង​ឲ្យ​ឃុំ​ពល​១០០០០​ នាក់​ជា​ប៉ែក​ឆ្វេង ចាត់​ចៅពញាយោធាធិបតីនួនឃុំ​រេហ៍ពល ​១០០០០ ​នាក់​ជា​ប៉ែក​ស្ដាំ ចាត់​ចៅពញាមហាសេនាទន់ ឃុំ​រេហ៍ពល​ ១០០០០ ​នាក់ជា​ទ័ព​ក្រោយ។ ចំណែក​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ឡើង​គង់​ព្រះ​ទីនាំង ព្រម​ដោយ​ស្វេតច្ឆត្រ ចាមរបៃមនសែន​ក្វាន់​អភិរម្យ ឃុំ​រេហ៍ពល​ ២០០០០ ​នាក់លើក​ចេញ​ជា​ទ័ព​ហ្លួង។ ទ្រង់​ចាត់​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជឃុំ​រេហ៍ពល​ ២០០០០ ​នាក់​ចុះ​ទូកចំបាំង​ ​៣០០ ​លើក​ចេញ​ទៅ​ទាំង​ជើង​គោក ជើង​ទឹក។ ខណៈនោះ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ក៏​ចតទូក​បោះ​នៅ​កំពង់​ព្រែកពោធិ៍។ ទ័ពជើងទឹក​ជើង​គោក​បោះទ័ព​ហ្លួង​នៅ​ភូមិ​មាត់​ឃ្មុង​ក្នុង​ខែត្រ​ត្បូងឃ្មុំ។ ទើប​សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើតក្រុង​ស្រឡប់​ពិជ័យ​ព្រៃនគរ​ត្រាស់​បង្គាប់​ចៅពញា​វៀង​ ចៅពញា​លំពាំងឲ្យ​លើកទ័ព​ឆ្លង​ទៅ​ចោម​វាយ​បន្ទាយ​កំពង់សៀម។ ចៅពញា​មន្ដ្រី​ភក្ដី ចៅហ្វាយស្រុក និង​ក្រមការ​ខែត្រ​កំពង់សៀម​ដឹង​ហើយ ក៏​ឲ្យ​កេណ្ឌ​កងទ័ព​រក្សា​នាទី​បន្ទាយ​យ៉ាង​មាំមួន ទើប​ធ្វើ​សំបុត្រ​ចាត់​បម្រើ​ឲ្យ​នាំ​ទៅ​ជូន​សេនាបតី​ត្រើយ​ខាងលិច សេនាបតី​នាំ​សេចក្ដី​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ទ្រង់​ជ្រាប​គ្រប់​ប្រការ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ចៅពញា​ចន្ទរាជាជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ​ក៏​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​ឧកញ៉ា​ធម្មាធិរាជ​ឈឹម ឧកញ៉ា​ពិភ័ក្ដិ​និវេសន៍​កោឲ្យ​នាំ​ព្រះ​អគ្គមហេសី ស្រីស្នំ ក្រុម​បរិពារ និង​គ្រប់​គ្រួ​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​ថយ​ទៅ​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ខែត្រពោធិ៍សាត់​សិន ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យ​សេនាបតី​មន្ដ្រី​តាម​ក្រសួងចំលង​រេហ៍ពល​ ៥០០០០ ​នាក់ដាក់​នៅ​ត្រើយ​ខាងកើត​ចុង​ខែត្រ​អាសន្ទុក ព្រម​ដោយ​សេះ​ដំរី។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិភ័ក្ដិនិវេសន៍សម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិភ័ក្ដិនិវេសន៍នៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃក្រុងមានជ័យ
នាងទាវ (រឿងនិទាន)
ព្រះនាងទាវ រជ្ជកាល (គ.ស ១-៧៨) ទ្រង់ជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទទេវង្សអស្ចារ្យមានព្រះនាមសំរាប់រាជ្យថា សម្ដេច​ព្រះ​ទេវុត្ដី​អគ្គមហេសី​ស្រី​ទ្រង់​ លក្ខណ៍​អត្ដ​នារី។
ប្រវត្តិ
កាលនោះ ​ ​មាន​បុរស​កសិករ​ម្នាក់​ឈ្មោះ​អ្នក​វង្ស​ ​និង​ភរិយា​ឈ្មោះ​ទាវ​ ​តាំងទី​លំនៅ​រស់នៅ​ជិត​វាំង​ហ្លួង​ ​នៅ​មហានគរ​រាជធានី​នៃ​កម្ពុជា​ធិបតី។​ ​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ទាំង​ពីរ​នាក់​មាន​ឫទ្ធិ​អនុភាព​ខ្លាំង​ពូកែ​អស្ចារ្យ​ ណាស់។​ ​ដៃ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ ​បើ​កាន់​របស់របរ​អ្វីមួយ​ហើយ​ ​របស់របរ​នោះ​ ​នឹង​អាច​ក្លាយជា​មាស ទៅ​ជា​ប្រាក់​ ​ឬ​ទៅ​ជា​ត្បូង​ពេជ្រចរណៃ។​ ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន ​ធំ​ដែល​បាន​ឃើញ​ជាក់ស្ដែង​នឹង​ភ្នែក​ ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ខ្លាំងពូកែ​អស្ចារ្យ​របស់​អ្នក​វង្ស​ ​និង​នាង​ទាវ​ ​បាន​បាក់បប​ខ្លបខ្លាច​ ​គោរព​ស្ញប់ស្ញែង​ ​ហើយ​នាំ​គ្នា​មូលមី​កុះករ​មក​ចំណុះ​ចូល​សុំ​ជ្រោក​កោន​ក្រោម​ម្លប់​ បារមី។​ កាលនោះ​ដោយ​ស្រុក​ខ្មែរ​ពុំ​ទាន់​មាន​ ព្រះមហាក្សត្រ​បន្ដ​រាជ្យ​អំពី​ព្រះបាទ​ប្រទេសរាជ នាម៉ឺន​មន្ដ្រី​សេនា​តូច​ធំ​ទាំងអស់​ក្នុង​ព្រះរាជ​អាណាចក្រ​ដែល​បាន​ដឹង​ បាន​យល់​ ​និង​មាន​ជំនឿ​ថា​ ​អ្នក​វង្ស-នាង​ទាវ​ ​ជា​មនុស្ស​មាន​សមត្ថភាព​ ​មានបុណ្យ​បារមី​ខ្ពង់ខ្ពស់​អស្ចារ្យ​ ​បាន​នាំ​គ្នា​មូលមតិ​រៀបចំ​ពល​សេនា​ជា​ក្បួន​ ​ធ្វើ​ដំណើរ​ហែ​បុស្បុក​ទៅ​សុំ​អញ្ជើញ​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ ​ឲ្យមក​សោយរាជសម្បត្ដិ​ ​ដឹកនាំ​ថែរក្សា​ការពារ​ប្រទេស​ជាតិខ្មែរ។​
ថ្ងៃ​ ១​កើត​ ​ខែ​ពិសាខ​ ​ឆ្នាំវក​ ​ព.ស ​៥៤៤ ត្រូវជា​ គ.ស​ ទី១​ ​វេលា​ម៉ោង​៩​ព្រឹក​ ​ដែល​ជា​ថ្ងៃ​នក្ខត្តឫក្ស​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ ​និង​នាម៉ឺន​មន្ដ្រី​សេនាបតី​តូច​ធំ​គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់​ ​មក​ពី​គ្រប់​ទិស​តំបន់​បាន​នាំ​គ្នា​រៀបចំ​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ពិធី​អភិសេក​អ្នក ​វង្ស-នាង​ទាវ​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រី​យានី​នៃ​នគរ​ខ្មែរ​ ​កាលនោះ​អ្នក​វង្ស​មាន​អាយុ​ ​៣១​ឆ្នាំ។ បាន​ឡើង​សោយរាជ​សម្បត្ដិ​កាលណា​ ​កសិករ​វង្ស​មាន​ព្រះ​នាម​ថា​ ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ទេវង្សអស្ចារ្យ​ខត្ដិយធិរាជ្យ​ ​ឯ​នាង​ទាវ​វិញ​ ​បាន​ប្ដូរ​ព្រះ​នាម​ទៅ​ជា​ សម្ដេច​ព្រះ​ទេវុត្ដី​អគ្គមហេសី​ស្រី​ទ្រង់​ លក្ខណ៍​អត្ដ​នារី។​
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ខុនណេកទីខាត់
រដ្ឋខុនណេកទីខាត់ (State of Connecticut) ជារដ្ឋដែលស្ថិតនៅខាងកើតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតំបន់ញូវអ៊ីងឡាំង មានហាតហ្វតជារដ្ឋធានី។
សាកលវិទ្យាល័យដ៏ល្បីល្បាញនៅរដ្ឋនេះមាន សាកលវិទ្យាល័យយ៉េល និងសាកលវិទ្យាល័យខុនណេកទីខាត់ ដែលល្បីល្បាញក្នុងបាល់បោះ។
ផេនស៊ីលវ៉ានៀ
ពលរដ្ឋផេនស៊ីលវ៉ានៀ (Commonwealth of Pennsylvania) ជារដ្ឋដែលស្ថិតនៅខាងកើតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋនេះគឺជារដ្ឋដែលជាប់ទាក់ទងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយជាកន្លែងដែលប្រកាសឯករាជ្យជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានភីឡាដេលផ្យាជារដ្ឋធានីបណ្ដោះអាសន្នមុនការបង្កើតវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមរបស់អង់គ្លេស
ឃុំរលាំងចក
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន ភូមិ÷
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ស្រុក ផ្នោដាច់
ផ្នោដាច់ជាស្រុកមួយនៅភាគខាងកើតនៃខែត្រព្រះត្រពាំង ភាគខាងកើតជាដៃទន្លេមេគង្គលើចាក់ចេញ ភាគខាង់ត្បូងជាប់ស្រុកមាត់សមុទ្រនិងស្រុកថ្កូវ។
ឃុំរលាំងចក
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ស្រុក ផ្នោដាច់
.មុនគ្រឹស្តសករាជ ផ្នោដាច់ជាភូមិភាគមួយមានទឹកលិចប្រចាំឆ្នាំ មានទីកន្លែងដីខ្ពស់និងដំបូកដែលមានប្រជាជនខ្មែររស់នៅ ពីភុមិភាគមួយទៅភូមិភាគមួួយ ភូមិដែលគ្មានទឹកលិចភាគច្រើនជាផ្នោ បានជាផ្នោដាច់មានភូមិឈ្មោះផ្នោច្រើនជាងគេនៅខេត្តព្រះត្រពាំង។
ឃុំរលាំងចក
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ស្រុក ផ្នោដាច់
រដ្ឋបាល
ស្រុកផ្នោដាច់មាន១៥អង្គភាពនិងទីរួមស្រុកពីរ គឺទីរួមស្រុកផ្នោដាច់និងទីប្រជុំជនមីឡុង និង១៣ឃុំ រួមមាន ឃុំ ធ្លោក ហិបមីខាងជើង ហិបមីខាងត្យូង គិមហ្វា ឡុងសឺន ទៀវ មីឡុងខាងជើង មីឡុងខាងត្បូង អំពាំង មេរង កោះសោម ដំបូក ច្រវា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ផ្នោដាច់ជាស្រុកចំណាស់មួយបានកត់ត្រាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលប្រជាជនខ្មែររស់មុនសម័យ ចេនឡា រហូតកមដល់សព្វថ្ងៃ។ គេសង្កេតឃើញវត្តអារាមបានកាសងជាច្រើនសតវត្សមកដូជា វត្ត កងចក្ររាម ធ្លក វត្តពោធិនាគ រាជមល្ល វត្តផ្នោរាំង វត្តទៀវចាស់ ជាដើម នេះសរឲ្យឃើញថាខ្មែរបានមករស់នៅជាយូរឡុងមកហើយ។ មកដល់សតវត្សទី១៧ជនជាតិអានណាងបានធ្វើដំណើរពីភាគខាងជើងចូលមកនៅស្រុកកំពង់ទទឹង ហើយកើតមានវិវាទធ្វើើចំបាំងនិងខ្មែរ។ រហូតដល់អាណានិគមបារាំងចូលគ្រប់គ្រង ខ្មែរនិងយួននៅតែធ្វើសង្គ្រាោមជាមួយគ្នា។ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៤ស្រុកផ្នោដាច់ក៏ត្រូវបានយួនកាន់កាប់ទាំងស្រុង។ វិរៈភាពខ្មែរទូទៅនៅតែតវ៉ាទាមទារជានិច្ចនូវទឹកដីដូនតាដែលជនជាតិយួនបានកាន់កាប់ ហើយធ្វើការតស៊ូលះសាប់ស្រស់ឈាមស្រស់ទាមទារលុះត្រាតែបានមកវិញ។
សាសនា
ស្រុកផ្នោដាច់មាន៤សាសនាធំគឺ
២.យេស៊ូគ្រឹស្ត ឃុំចាវា ៣.កៅដាយ
៤.ដំណឹងល្អ មានតែមួយភូមិ ឃុំកោះសោម
ទំនប់ទឹក ណាំង៉ុម
ទំនប់ទឹក ណាំង៉ុម គឺជា ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី ​នៅលើ​ទន្លេ ណាំង៉ុម ដែល​ជា​ដៃទន្លេ​ដ៏សំខាន់​នៃ ​ទន្លេមេគង្គ ​ក្នុង ​ប្រទេស​ឡាវ ។ វា​ជា​ទំនប់​វា​រី​អគ្គិសនី​ដំបូង​គេ​ដែល​បាន​សាងសង់​នៅ​ប្រទេស​ឡាវ។
សព្វថ្ងៃនេះ សក្ដានុពលវារីអគ្គីសនីរបស់ឡាវត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជាធនធានដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេស ដោយសារវាទទួលបានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើននៃ ប្រទេសចិន វៀតណាម និង ថៃ និងទន្លេដែលរួមចំណែក 35 ភាគរយនៃលំហូរទន្លេមេគង្គ។ ឡាវមានសក្តានុពលប្រមាណ ១៨,០០០ មេហ្កាវ៉ាត់ ពីទីតាំងគម្រោងជាង ៦០ នៅលើដៃទន្លេមេគង្គ ដែលក្នុងនោះមានតិចជាង ៣ ភាគរយត្រូវបានអភិវឌ្ឍ។
រូបភាពតូច|301x301ភីកសែល| ឡាវ រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល
សង្គ្រាមកូរ៉េ
រូបភាពតូច សង្គ្រាមកូរ៉េ (Korean War, 6·25 전쟁) ជា​សង្រ្គាម​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​កូរ៉េ​ខាង​ជើង និង​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ពី​ថ្ងៃ​ទី 25 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1950 ដល់ 27 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1953 សង្រ្គាមបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 25 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1950 នៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងបានឈ្លានពានកូរ៉េខាងត្បូងបន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែន និងការបះបោរនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងត្រូវបានគាំទ្រដោយប្រទេសចិន និងសហភាពសូវៀត ខណៈដែលកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបានគាំទ្រដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាចម្បងសហរដ្ឋអាមេរិក ការប្រយុទ្ធគ្នាបានបញ្ចប់ដោយការឈប់បាញ់នៅថ្ងៃទី 27 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1953
រឿង​ព្រេង​ភ្នំ​វរវង្សសូរវង្ស
រឿង ព្រេង​ភ្នំ​វរវង្ស​សូរ​វង្ស (នៅ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ១១៣ - ១២៩ ឮ​សូរ​ឈ្មោះ ភ្នំ​វរវង្ស​សូរវង្ស យើង​សព្វ​ថ្ងៃ​ដូចជា​ងឿង​បន្តិច​ដែរ ព្រោះ​នឹក​ទៅ ពុំ​ធ្លាប់​បាន​ឮ​ឈ្មោះ​នេះ នៅ​ទី​ណា ឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​សោះ លើក​លែង​តែ​អ្នក​ចាស់​ទុំ ហើយ​ធ្លាប់​នៅ​ជិត​ខាង​ទី​កន្លែង​នោះ​ផ្ទាល់​តែ​ម្ដង ។ តាម​ពិត ឈ្មោះ "ភ្នំ​វរវង្ស​សូរវង្ស" មាន​ជាប់​នៅ​ក្នុង​រឿង​ព្រេង​យើង គឺ​គេ​សំគាល់​យក​ភ្នំ​វែង​អន្លាយ​ចាប់​តាំង​ពី​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ រហូត​ដល់​ដី​ខេត្ត​កោះកុង​សព្វ​ថ្ងៃ ។ បើ​និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ​ទៀត គឺ​ភ្នំ "គិរីរម្យ" នេះ​ឯង ។ ឈ្មោះ​គិរីរម្យ ជា​នាម​ថ្មី ទើបតែ​ប្រតិស្ឋាន​ឡើង រវាង​ឆ្នាំ ១៩៣០ ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​ហើយ បាន​ជា​អ្នក​ផង តែង​ឆ្ងល់​ថា ឈ្មោះ "គិរីរម្យ" មិន​សម​ជា​ឈ្មោះ​ពី​បរម​បុរាណ​សោះ សម​តែ​ជា​នាម​ថ្មី ដែល​អ្នក​ចេះ​ភាសា​បាលី ទើប​តែ​សន្មត​ឡើង ។ មតិ​នេះ យល់​ត្រូវ​ណាស់ ព្រោះ​តាម​ឯកសារ​ដែល​មាន​ខ្លះ នៅ​ក្រុម​ជំនុំ​ទំនៀម​ទម្លាប់ និង តាម​ការ​សាក​សួរ​ចាស់​ៗ ដែល​នៅ​ចេះ​ចាំ​រឿង​នេះ បាន​បញ្ជាក់​ថា ពី​ដើម ភ្នំ​គិរីរម្យ ទាំង​មូល រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ភ្នំ​ជិត​ខាង​ផង អ្នក​ស្រុក​ហៅថា "ភ្នំ​វរវង្ស​សូរវង្ស" ទាំង​អស់ ។
ទើប​តែ​ក្នុង​រវាង គ.ស. ១៩៣០–៣១ ប៉ុណ្ណោះ ទើប​មាន​នាម​ថា "គិរីរម្យ​" នេះ​កើត​ឡើង ។ ដើម​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​ឈ្មោះ​ថ្មី​នេះ គឺ​កាល​នោះ ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​មុនីវង្ស ទ្រង់​បាន​យាង​ទៅ​លំហែ​ព្រះ​កាយ នៅ​លើ​ខ្នង​ភ្នំ​ត្រង់​ទី​នោះ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សព្វ​ព្រះទ័យ​នឹង​ទេស​ភាព អាកាស​ធាតុ នៅ​ទី​នេះ ទើប​ទ្រង់​ប្រទាន​នាម​ថ្មី​ថា "គិរីរម្យ" ដែល​បាន​ន័យ​ថា "ភ្នំ​ជា​ទី​រីក​រាយ" ជាប់​រហូត​មក2, ប៉ុន្តែ​នាម​នេះ សំគាល់​តែ​ត្រឹម​ខ្នង​ភ្នំ​មួយ​កន្លែង​នេះ​ឯង, ដូច្នេះ បាន​ជា​ខ្នង​ភ្នំ​ផ្សេង​ៗ នៅ​ជិត​ខាង សុទ្ធ​តែ​មាន​នាម​ដោយ​ឡែក​ៗ ទៅ​ទៀត ដូច​ភ្នំ​កូន​សត្វ, ភ្នំ​កម្មជ្ជវាត, ... ។
ព្រះ​រាជ​បម្រើ​ត្រឡប់​មក​វិញ ទូល​ព្រះ​បាទ​វរវង្ស​តាម​ដំណើរ, ព្រះ​បាទ​វរ​វង្ស​ក៏​ព្រម​ប្រជល់​ដំរី​តាម​បំណង ។ លុះ​ចូល​ប្រយុទ្ធ​ត្រូវ​ព្រះ​បាទ​វរវង្ស-សូរវង្ស ព្រម​ទាំង​ពួក​ដំរី សម្លាប់​វៃវង្សា និង​ដំរី​ព្រះ​អង្គ ឲ្យ​ស្លាប់​ក្នុង​សមរភូមិ ។ ឯ​ព្រះ​បាទ​សូរិយា​ជា​បិតា ទ្រង់​ភ័យ​ណាស់ ដោយ​ព្រះ​រាជ​បុត្រា​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​ត្រូវ​ចាញ់​សង្គ្រាម ក៏​ចូល​ខ្លួន​ទៅ​សូម​ចុះ​ចាញ់, លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់ មិន​ស្គាល់​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​ទេ ដោយ​នឹក​ថា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ ត្រូវ​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យ​ពេជ្ឈឃាដ​សម្លាប់​ទៅ​ហើយ ទោះ​បី​ព្រះ​រាជ​កុមារ​ទាំង​ពីរ​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ទូល​យ៉ាង​ណា ក៏​មិន​ជឿ, ទាល់​តែ​ព្រះ​រាជ​កុមារ​ទាំង​ពីរ​និយាយ​រឿង កាល​ដែល​ពេជ្ឈឃាដ​យក​ទៅ​សម្លាប់​នោះ រហូត​ដល់​ពេល​នេះ ហើយ​ដោយ​មាន​ព្រះ​ទម្រង់​ទាំង​នោះ ជា​គ្រឿង​សំគាល់​ផង ទើប​ជឿ​ថា ព្រះ​រាជ​បុត្រ​មែន ។ កាល​ជ្រាប​ជា​កូន​ហើយ ទើប​សួរ​រឿង​រ៉ាវ​ដែល​កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ដើម​មក, ព្រះ​អង្គ​ក៏​យល់​ថា​ព្រះ​នាង​មន្ទា​ជា​ស្រី​ចង្រៃ ញុះញង់​បំបែក​រាជ​បុត្រ និង ព្រះ​នាង​វង្សធ្យា​ចេញ​ពី​ព្រះ​អង្គ ក៏​ទ្រង់​បញ្ជា​ឲ្យ​ពេជ្ឈឃាដ​យក​ព្រះ​នាង​មន្ទា​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​ទៅ, ហើយ​ដោះ​លែង​ព្រះ​នាង​វង្សធ្យា ឲ្យ​ជា​ព្រះ​អគ្គ​មហេសី​ពេញ​លក្ខណៈ បាន​ប្រគល់​ព្រះ​រាជ​សម្បត្តិ​ទៅ​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​ស្នង​ព្រះ​អង្គ​តទៅ ។
ទាំង​នេះ​ឯង ជា​រឿង​ព្រេង​ប្រចាំ​ភ្នំ​វរ​វង្ស​សូរ​វង្ស ដោយ​គេ​សំអាង​លើ​រូប​សំណាក​ថ្ម​មួយ ជា​រូប​ស្ត្រី កំបុត​ត្រឹម​ក សន្មត​ថា ជា​រូប​នាង​មន្ទា​ដែល​ជា​អ្នក​ទ្រុស្ត​កាច ហើយ​ពេជ្ឈឃាដ​យក​ទៅ​ប្រហារ​ជីវិត​ចោល​នោះ ។ រូប​នេះ តាំង​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ចំបក់ ស្រុក​ភ្នំ​ស្រួច ខែត្រ​កំពង់​ស្ពឺ ហើយ​ដែល​សព្វ​ថ្ងៃ រាជការ​រាប់​បញ្ចូល​ជា​សង្កាត់​នៃ​ក្រុង​គិរីរម្យ​ទៅ​ហើយ ។ ត្រង់​កំពូល​ភ្នំ​មួយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា ភ្នំ​កម្មជ្ជវាត​នោះ គេ​សំគាល់​ថា ជា​កន្លែង​ដែល​ខ្យល់​បក់​បោក​កាត់​ផ្ដាច់​ក​ឥសី ដែល​លួច​យក​កែវ​មណីរត្ន​របស់​ព្រះ​បាទ​វរវង្ស ទៅ​ហោះ​លេង​នោះ ។ ក្រៅ​ពី​នេះ នៅ​មាន​កន្លែង​ច្រើន​ទៀត ដែល​អ្នក​ស្រុក​សំគាល់​ថា​ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​ព្រេង​នេះ​ដែរ ដូចជា​កន្លែង ថ្ម​បាំង សេក​ប្រណាំង ឃ្លាំង​រំសេវ ជាដើម ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
សង្កាត់ស្វាយប៉ាក
សង្កាត់ស្វាយប៉ាកជាសង្កាត់មួយស្ថិតនៅក្នុងខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ។
រដ្ឋបាល
ឃុំនេះមាន៣ភូមិ៖
ម៉ូណាលីសា
ម៉ូណាលីសា ( /ˌ m oʊ n ə ˈ l iː s ə / ; Gioconda   [dʒoˈkonda] ឬ Monna Lisa [ˈmɔnna ˈliːza] ; Joconde   ) គឺជារូបគំនូរបញ្ឈរប្រវែងពាក់កណ្តាលដោយវិចិត្រករជនជាតិអ៊ីតាលី លេអូណាដូ ដាវីនស៊ី ។
ចាត់ទុកថាជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មនៃក្រុមហ៊ុនរីណាយស្សានរបស់អ៊ីតាលី វាត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា "ល្បីល្បាញបំផុត ទស្សនាច្រើនបំផុត សរសេរច្រើនជាងគេ ច្រៀងច្រើនបំផុត ការងារសិល្បៈដែលពេញនិយមបំផុតក្នុងពិភពលោក" ។ គុណសម្បត្ដិប្រលោមលោករបស់គំនូររួមមានការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រធានបទ  បូជនីយដ្ឋាននៃសមាសភាព ការបង្កើតគំរូដ៏ស្រទន់នៃទម្រង់ និងការបំភាន់បរិយាកាស។
ព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ
200x250px|thumb|[[ទេវរូបព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ សិល្បៈនេប៉ាល់]]
ព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ  ( Goddess Vajravārāhī, ទីបេ: rdo rje phag mo ) ទេពធីតារបស់និកាយវជរយាន - និកាយត័នត្រៈ  ., ព្រះនាងនៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន  សាសនាតាវគឺ  ព្រះម៉ែតាវម៉ូ .៕៚ .ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា គឺ ​​ព្រះម៉ែឱស្សាទេវី និងព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា - និកាយវជរយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ  - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ  គឺ ព្រះម៉ែមារីចី.៕៚
ភូមិគ្រញូង
ភូមិគ្រញូង
ស្ថិតនៅក្នុងឃុំវាលម្លូ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ភូមិនេះមាន៤០០ខ្នងផ្ទះ ផ្ទះនីមួយៗសង់ឡើងជាជួរៗផុតពីដីប្រជនក្នុងភូមិនេះ៧០%ជាកសិករ​និង៣០%ជាមន្រ្ដីរាជការប្រជាជនទីនេះភាគច្រើនប្រកបរបរ​ជាកសិករ​នៅក្នុងភូមីមានសាលាមត្តេយ្យនិងសាលាបឋមសិក្សាមួយកន្លែង ភូមិនេះគ្មានមណ្ឌលសុខភាពទេប៉ុន្តែមានឪសថស្ថានច្រើនកន្លែងនៅក្នុងភូមិនៅតាមផ្ទះនីមួយៗមានដំណាំហូបផ្លែច្រើនប្រភេទការស់នៅក្នុងភូមិមានភាពចុះសម្រុងគ្នាបានល្អចេះចែករំលែកនិងជូយយកអាសាគ្នាទៅវិញទៅមកប្រជាជននៅក្នុងភូមិភាគច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ។
ទីតាំង​ភូមិសាស្រ្ត
មានទីតាំងតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៧A តាមក្លោងទ្វាវត្តគិរីជ័យារាម។
ព្រំប្រទល់
គឺជាភូមិនៃកម្ពុជា។ មានព្រំប្រទល់នៅខាងលិចជាប់ភូមិតាហៀវលើខាងកើត ភូមិហូចនៅខាងជើង ភូមិវាលម្លូនៅខាងត្បូង ភូមិពោធិ៍ស្រុកនិងភូមិឡរ ។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
កាលពីដើមឡើយភូមិគ្រញូងជាភូមិមួយមានដើមគ្រញូងជាច្រើនដុះនៅខាងដើមភូមិក្បែរវត្តមួយ ដើមគ្រញូងទាំងនោះជាកន្លែងស័កសិទ្ធនាក់ភូមិនាំគ្នាទៅបន់ស្រន់នៅទីនោះដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខថែមទៀតតែក្រោយមកវត្តក៏ត្រូវបានប្ដូរទៅកន្លែងថ្មីទៀតហើយដើមគ្រញូងទាំងនោះត្រូវបានគេលួចកាប់អស់រហូតមកដលើបច្ចុប្បន្ននៅសល់តែគល់ពុកតែប៉ុណ្ណោះនិងមានអាស្រមលោកតាដំបងគ្រញូងមួយនៅក្បែរនោះផងដែរ។
សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ធកិច្ចនៅភូមិគ្រញូងប្រជាជនប្រកបររបរ​ជាកសិករ ។​​ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះមានការរីចម្រើនច្រើន គឺ មានអគ្គីសនី និង ទឹកស្អាត ប្រើគ្រប់គ្រាន់។ ប្រជាជនមានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ព្រោះពួកគាត់ភាគច្រើនបានរៀនសូត្រគ្រប់គ្រាន់។ហើយពួកគាត់ប្រកបរបរជាកសិករកម្មករ ធ្វើការអោយគេ ដូចជា កម្មករច្រូត កាត់ សំណង់ ចម្ការកៅស៊ូ និង​​ កម្មករ រោងចក្រ ដើម្បើចិញ្ចិមជីវិត ក៏ដូចជាកូនៗរបស់ពួកគេផងដែរ។
វប្បធម៍
ប្រជាជននៅទីនេះមានចំរុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាក៏ផ្សេងៗគ្នាដែរ តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ​ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ​​​ រឺបុណ្យទាន ពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ជាដើម ។
អាកាសធាតុ
នៅទីនោះអាកាសធាតុគឺអំណោយផលវល្អមិនក្តៅខ្លាំងហើយមានភ្លៀងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែចំការពុំមាន ផលប៉ះពាល់ដល់ស្រែចំការនិងដំណាំឡើយ។
សាលាបឋមសិក្សា
ការអប់រំ ក្នុងភូមិគ្រញូងមានសភាពមមាញឹកដូចភូមិមួយចំនួនដែល ហើយចំនួនគ្រឹះស្ថានអប់រំក៏មានច្រើនដែរជាពិសេសការអប់រំតាមសាលាក៏ដូចជាការចុះអប់រំតាមភូមិជាដើម។នៅក្នុងភូមិគ្រញូងក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា ផងដែរ។ប្រជាជននៅទីនេះបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយដោយសារជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា បានច្រើន។
គ្រញូង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តត្បូងឃ្មុំ
គោរាគៈទេវី
គោរាគៈទេវី (អង់គ្លេស: Gorakak Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។
គោរាគៈទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
Gorakak Devi of Devata Sangkran
ទំនាក់ទំនង រវាងហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន បានចាក់ឬសគល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងរឹងមាំ ចាប់តាំងពីស.វទី១០ មកម៉្លេះ ដោយជំនឿនៃបរិបទសាសនាទាំងពីរ ត្រូវបានផ្គួបបញ្ចូលគ្នា តាមរយៈរឿងព្រេងទេវៈកថាជាច្រើន ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការច្នៃ រឿងព្រេងទេវៈកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ ឱ្យទៅជារឿងព្រេងដែលមានចរឹតលក្ខណៈ ខុសប្លែកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីបង្កើតបាននូវរចនាបថដែលជារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រែសម្រួល (Versions Edition) បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពល សាសនា វប្បធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌាយ៉ាងណាក្ដី ក៏ផ្នត់គំនិតនៃបុព្វបុរសខ្មែរ បានធ្វើការប្រែសម្រួលកែច្នៃលម្អនូវសិល្បៈរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពខុសប្លែកដាច់ដោយឡែកពី ប្រទេសឥណ្ឌា ផងដែរ ។ តាមរយៈរឿងទេវៈកថា អំពីចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ដំណើររឿង ធម្មបាលកុមារ ដែលជា អវតារ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន បានភ្នាល់គ្នាអំពីសិរី ទាំងបីប្រការ របស់មនុស្ស ជាមួយនិង មហាព្រហ្ម ដែលជាអទិទេព នៃហិណ្ឌូសាសនា ដែលជាអវតាររបស់ ព្រះព្រហ្ម ដែលភ្នាល់ចាញ់ នូវប្រស្នាទាំងបីប្រការនោះ ហើយព្រះសិរសា របស់ព្រះកុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវបានបុត្រីខ្លួន ទាំង៧អង្គ ផ្លាសវេនគ្នា មកដង្ហែរព្រះសិរសា ដែលជាក្បាលឪពុករបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលត្រូវជាថ្ងៃសង្កាន្ត នៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ អ្នកនិពន្ធកម្ពុជា បានបំប្លែងឱ្យយើងយល់បានថា ព្រះមហាព្រហ្ម ដែលជាហិណ្ឌូសាសនា បានភ្នាល់ចាញ់ ធម្មបាលកុមារ នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បានបែងភាគទៅជាព្រះ ឈ្មោះ លោកកេរស្វរៈ នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលមានតឹកតាងជា ប្រាសាទបាយ័ន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ មិនថា ហិណ្ឌូសាសនា មិនថា ពុទ្ធសាសនា មហាយាន សុទ្ធតែមានជំនឿគោរពទៅលើព្រះ និង ពួកទេវតា ដែលមានចំនួន ៣៣ពួក ដូចនេះហើយ ទើបហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន មានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយពាក្យនៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ទេវតានៃឆ្នាំថ្មី ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជា រៀបចំគ្រឿងដង្វាយ គោរពបូជាបួងសួងមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ដោយការយាងមកដល់ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោករបស់ទេវតា នៃហិណ្ឌូសាសនា និង ទេវតា នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបកម្ពុជាហៅថៃ្ងនៃការមកដល់នេះថា មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran) ដែលមាននៃថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលធ្វើការហៅសម្គាល់មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។
រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
ទេវតាសង្ក្រាន្ត ជាតួអង្គរូបធាតុមួយ តំណាងឱ្យ រាង្គកាយជាធម្មជាតិ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង វិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គ្រប់តួអង្គអទិទេពទេវៈ របស់កម្ពុជា សុទ្ធតែបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ មិនមែនជាការនិពន្ធឱ្យតែបានៗ និងមិនមែនជាការបង្កើតតួអង្គ ដោយមិនមានអត្ថន័យពេញលេញនោះទេ ។ តួអង្គទេវតាសង្ក្រាន្ត គ្រងពណ៌សំលៀកបំពាក់ ទៅតាមចរឹតលក្ខណៈ នៃរូបធាតុ ដែលជារាង្គកាយធម្មជាតិ ដែលកើតមាននៅក្នុងចក្រវាឡ របស់យើងនេះ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទៅ និង សង្គមវិទ្យាសាស្ត្រពិត របស់មនុស្សននៅលើផែនដី ។
នាង គោរាគៈទេវី គឺជាអទិទេព តំណាងឱ្យ ព្រះចន្ទ និង តំណាងឱ្យ ថ្ងៃច័ន្ទ នៃថ្ងៃទាំង៧របស់ផែនដី ។
ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត
The color of happiness of Devata Sangkran
ពណ៌មង្គល នៃទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧អង្គ តំណាងឱ្យពណ៌នៃភាពរុងរឿង តាមច្បាប់ធម្មជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់និង រូបធាតុ របស់ក្រុមតារានិករ នៅក្នុងប្រព័ន្ធចក្រវាឡ ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ ដែលតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នៅលើផែនដី ក៏ដូចជាតំណាង ឱ្យភពទាំង៧នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងនេះ ដើម្បីអាចផ្សារភ្ជាប់ ទៅនិងក្បួនវិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ដើម្បីអាចធ្វើការបកស្រាយ ចរិតលក្ខណៈ របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ទៅតាមពណ៌ដែលតំណាង ឱ្យថ្ងៃកំំណើត របស់ពួកគេ ។ ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនធ្លាប់ជួបទាល់តែសោះ ដែលពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា សង្ក្រាន្តត្រូវបាន ក្រុមហោរាសាស្ត្រមួយចំនួននៅកម្ពុជា ផ្លាសប្ដូរជាពណ៌ខ្មៅ ជាពណ៌នៃភាពអពមង្គល និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុរបស់ពួកបិសាច និង ពណ៌ស ជាពណ៌នៃភាពបរិសុទ្ធ និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុនៃការបូជា នៅក្នុងកំណត់ត្រាពណ៌ សិរីមង្គលរបស់កម្ពុជា ពណ៌ដែលត្រូវបានដកចេញពីអត្ថន័យពណ៌មង្កល នៅក្នុងវប្បធម៌របស់កម្ពុជា នោះគឺពណ៌ខ្មៅ និង ពណ៌ស ។ ទេវតាសង្ក្រាន្តដែលយាងមកជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក ក្នុងវប្បធម៌កម្ពុជា តែងតែនាំមកសិរីរុងរឿង និង ភាពល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជានុរាស្ត្រឯណាចង់ឃើញទេវតា នាំភាពអពមង្គលចូលមកក្នុងប្រទេសនោះ វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងការបំភ្លៃពណ៌មង្គលរបស់កម្ពុជា បកស្រាយតាមចិត្តគំនិតរបស់ខ្លួន ហ៊ានអារកាត់វែកញែកបែងចែក ពណ៌មង្គលទេវតាសង្ក្រាន្ត តាមអំពើចិត្ត ។
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧
The 7 Devata Sangkran
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា អំពីការចេញហែរ សិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ដោយកំណត់ទៅតាមពេលវេលាច្បាស់លាស់ ជាមួយនិង ឈ្មោះទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង ៧ និង គ្រឿងអាភរណៈ នៃដំណើរមកដល់ដែលបានចងក្រងដោយក្រុម កិច្ចការនៃ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។
គំនិត នៃការបំពុល
តាមការសង្កេតមើលរបស់ក្រុមបុរាណាចារ្យ បច្ចុប្បន្ននេះពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បានធ្លាក់ចុះនៅគតិយុត្តជាខ្លាំង ដែលជាហេតុ នាំឱ្យមានផ្នត់គំនិតនៃការបំពុល នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ស ប្រែជាខ្មៅ ដោយការមោបាំង ភ្លើតភ្លើនលង់នូវគំនិតអវិជ្ជារបស់ខ្លួន ដែលយល់ថាខ្លួនគឺចេះ និងគិតត្រូវ ហើយអ្នកដទៃគឺគិតខុស បើសង្គមកម្ពុជាបណ្ដោយឱ្យពួកទាំងអស់នេះក្រឡុកសង្គមកម្ពុជាបន្តទៀតនោះ ប្រទេសកម្ពុជានិងសំបូរទៅដោយធនធានកាកសំណល់ ដែលមិនអាចប្រើប្រាសបាននាពេលអនាគត ។
សើចសប្បាយដោយមិនមានចំណាត់ការតាមច្បាប់អ្វីទាល់តែសោះ ។
ការរស់នៅស្អាត, ការពេញចេញនូវក្លិនក្រអូប, ការស្រលាញ់នូវភាពប្រណិត ភាពល្អស្អាតវិចិត្រ មានគំនិតថ្មី មានការគិតបែបវិជ្ជមាន មានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ។ ផ្ទុយនិង សេចក្ដីល្អនេះដែលបង្កើតបានការគិតអវិជ្ជមាននៅក្នុងសង្គមរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា តាមរយៈ ពួកក្រុមមនុស្សអវិជ្ជា ដែលសាងសកម្មភាព និង រូបភាពខ្វះក្រមសីលធម៌ ខ្វះសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរផ្សេងៗ ឱ្យមានជាទំនៀមទម្លាប់បាតសង្គមនៅកម្ពុជា ។
សម្ដេចចៅពញាកំហែង
សម្ដេចចៅពញាកំហែង រឺ ហែង (អានថា:សំដាច់-ចៅ-ភ្ញា-ហែង) លោកត្រូវជាបិតាក្មេក ព្រះស្ដេចកន ដែលកូនស្រីរបស់លោកជាម្នាងរបស់ព្រះស្រីជេដ្ឋាទី២ ម្នាងអង្គនេះ មានព្រះនាមថា ជាលែង។ លោកមានប្រពន្ធមានងារ និងឈ្មោះថា ជំទាវសួស ហើយមានបុត្រាម្នាក់ ជាលន់ ដែលត្រូវបានគេតាំងងារជា ស្នងធ្នឹមព្រះនគរជាលន់ ឱ្យយាមទ្វារបន្ទាយពិជ័យព្រៃនគរ។
អវសានជីវិត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចចៅពញានៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
គណបក្សពលករកូរ៉េ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
អាស៊ីតអាមីនេ
អាស៊ីតអាមីនេ (acide aminé អាស៊ីដិ៍អាមីនេ; amino acid អាមីណូអាស៊ីដ) គឺជាម៉ូលេគុលជីវភាពដែលមានទាំងក្រុមមុខងារអាមីនេនិងកាបុកស៊ីលជាសមាសភាគ។ អាស៊ីតអាមីនេជាសមាសភាគដ៏សំខាន់របស់ប្រូតេអ៊ីនដែលជាសមាសភាគដ៏សំខាន់ដែលមាននៅក្នុងសារពាង្គកាយទាំងអស់។
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីតអាមីនេ
ឌីអិនអេ
thumb|right|340px|ទម្រង់រង្វេលទ្វេឌីអិនអេ
អាស៊ីតដេអុកស៊ីរីបូនុយក្លេអ៊ិច (deoxyribonucleic acid) ឬ ឌីអិនអេ (DNA) ជាអាស៊ីតនុយក្លេអ៊ិចដែលមានទិន្នន័យហ្សែនដែលត្រូវបានប្រើក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍និងមុខងាររបស់ស្តើងតែសារពាង្គកាយទាំងអស់ (មិនរួមបញ្ចូលវីរុសអារអិនអេ)។
ឌីអិនអេមានច្រវាក់បូ៉លីមែវែងពីរ បង្កើតឡើងដោយនុយក្លេអូទីតដែលមានស្នូលជាស្ករនិងក្រុមផូស្វាតជាមួយសម្ព័ន្ធអេស្តែ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីតនុយក្លេអ៊ិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឌីអិនអេ
ពិនសុវណ្ណ
ព្រះនាងពិនសុវណ្ណ រជ្ជកាល (ព្រះកេតុមាលា) បានបុត្រអង្គព្រហ្មជាបុត្រីទីពីរមាននាមដូចកូននាងពៅដែរ ប៉ុន្តែជាព្រះអង្គម្ចាស់តែមួយទេមើលទៅ។ ព្រះទេវង្សកុមារ រឺ ទេវង្ស (មិនមែនជាបងប្អូនម្តាយតែមួយជាមួយអង្គព្រហ្មទេ) ជាបុត្រច្បង ឯអង្គព្រហ្មជាបុត្រទីពីរ បើតាមពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ​ព្រះ​កេតុមាលា​ ​និង​ព្រះ​នាង​ពិន​សុវណ្ណ​បាន​បុត្រ​ច្បង​មួយ​ឈ្មោះ​ ​ទេវង្សកុមារ​ ​អង្គ​ព្រហ្ម​ជា​បុត្រ​ទី​ពីរ​។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនាងខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ឃុំកាហែង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន ភូមិ÷
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
កាហែង
អាស៊ីតនុយក្លេអ៊ិច
អាស៊ីតនុយក្លេអិក (acide nucléique; nucleic acid) ជាប៉ូលីមែរបស់នុយក្លេអូទីតដែលភ្ជាប់គ្នាជាមួយសម្ព័ន្ធផូស្វរឌីអេស្ទែ ដោយក្រុមនៃផូស្វាតដែលជាសមាសភាគនៃសម្ព័ន្ធនឹងភ្ជាប់គ្នារវាងក្រុមអ៊ីដ្រុកស៊ីលនៅតំណែងទី 5' នៃនុយក្លេអូទីតម៉ូលេគុលមួយជាមួយនឹងក្រុមអ៊ីដ្រុកស៊ីលនៅតំណែងទី 3' នៃម៉ូលេគុលបន្ទាប់ ធ្វើឲ្យនុយក្លេអូទីតមានសមាសភាគនៃគ្រោងជាភូស្វាតនិងស្ករ និងមានខ្នែងចំហៀងជាបាស អាចបែងចែកបានជា DNA និង RNA។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីតនុយក្លេអ៊ិច
ភូមិព្រៃព្រូស
ជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅ នៅឃុំព្រៃក្រឹសស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត ។ ភូមិនេះស្ថិតនៅភូមិភាគឥសាន្ដ នៃប្រទេសកម្ពុជា។​ ភូមិនេះមានមនុស្សរស់នៅយ៉ាងច្រើនកុះករព្រោះភូមិនេះវាជិតនឹងប្រទេសវៀតណាម។ ប្រជាជនក្នុងភូមិនេះតែងតែប្រកបរបរលក់ដូរ​​​ បើអាជីវកម្មទិញស្រូវពីអ្នកនៅក្នុងភូមិ​ នឹងអ្នកខ្លះទៀតធ្វើស្រែចំការ​ ព្រោះនៅក្នុងភូមិនេះប្រជាពលរដ្ឋអាចធ្វើស្រែក្នុងមួយឆ្នាំបីដងព្រោះពួកគាត់បាននាំគ្នាធ្វើស្រែប្រាំងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។នឹងមានប្រជាជនតិចតួចណាស់ដែលធ្វើចំនាក់ស្រុក ដើម្បីចេញទៅរកការងារនៅតាមខេត្តនានា និងទៅប្រទេស នឹងមួយចំនួនទៀតទៅធ្វើជាកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរ​ រោងចក្រស្បែកជើង​ និង​ រោងចក្រមួយចំនួនទៀត។ នៅក្នុងភូមិនេះសំបូរទៅដោយដំណាំ និងបន្លែផ្លែឈើ ដូចជា ដើមត្នោត​ ល្ហុង ស្វាយ ​ ត្របែក ចេក ដំឡូង អំពៅ ​ -ល-។ទោះបីជាភូមិព្រៃព្រូសនេះស្ងាត់បន្ដិចក៏ដោយតែខ្ញុំពេញចិត្តនឹងការរស់នៅបែបនេះណាស់ព្រោះប្រជាជននៅក្នុងភូមិចេះស្រលាញ់រាប់អានគ្នា ចេះជួយទុក្ខធុរ:គ្នាទៅវិញទៅមក។
វិស័យអប់រំ
ចំពោះវិស័យអប់រំក្នុងភូមិព្រៃព្រូសមានការរីនចម្រើនយ៉ាងរហ័សដោយសារក្នុងភូមិមានការសាកសង់សាលារៀន​ ជាច្រើនតាំងពីថ្នាក់មតេយ្យ រហូតដល់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូ​ ចាំបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ។​ ហើយដោយសារតែប្រជាជន មានចំណេះដឺង ពួកគេបានបញ្ទូនកូនៗរបស់ពួកគេ មកសាលារៀន​ ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះវិជ្ចា​ អោយបានខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីយកចំណេះដឺងទាំងនេះយកទៅអភិវឌ្ឃន៍ ប្រទេេសជាតិ និង​ គ្រូសារ អោយការរីនចម្រើន។
សន្ដិសុខ
ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងភូមិវិញនៅក្នុងភូមិវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់​ គ្នានការជួរដូរក្រឿងញៀនគ្នានក្មេងទំនើងដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។ ទេសចរណ៍មានកន្លែងទេសចរណ៍ដែលគូរអោយចាប់អារម្មណ៍គឺស្ពានវៀតណាម​ ស្ពាននោះមានទំហំធំណាស់​ ។ទីនោះជាកន្លែងដែលគេនិយមចូលចិត្តមកលេងកំសាន្ដ ព្រោះកន្លែងទេសចរណ៍នោះវាស្ថិតនៅជិតនឹងព្រំប្រទល់វៀតណាមផងដែរនិងមានតំបន់ទេសចរណ៍មួយកន្លែងទៀតនោះគឺភ្នំកំពង់ត្រាចជាភ្នំមួយដែលមានទីតាំងនៅស្រុកកំពង់ត្រាចបច្ចុប្បន្នប្រែក្លាយជារមណីយដ្ឌាន ដែលមានភាពស្រស់ស្អាតបែបធម្មជាតិ និងជាកន្លែងដែលគួឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកកំពង់ត្រាចហើយក៍បានដិងឮគ្រប់ខេត្ត គ្រប់ស្រុក ព្រមទាំងមានភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេសជាច្រើន បានមកទស្សនាភ្នំកំពង់ត្រាច យ៉ាងច្រើនកុះករពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ហើយនៅក្នុងរ៉ូងភ្នំកំពង់ត្រាចនេះ មានរូមចម្លាក់ និង សិលាចរិកផ្សេងៗ ដូចជា៖ មានស្រែមួយរយ រូបចំលាក់ សត្វអណ្តើក និងជើងរបស់មេទ័ពម្ខាង ដែលបានជាប់ទើរនៅក្នុងរ៉ូងនោះហើយមានសំឡេងសត្វយំនិងហើយនៅពីខាងកើតភ្នំនេះមានល្អាងមួយដែលគេនាំគ្នាហៅថាល្អាងព្រះអាទិត្យ​​ ទីនោះជាកន្លែងដែលគេចូលចិត្តមកលេងព្រះវាមានទឹកសំរាប់លេង​ ហើយទឹកនោះត្រជាក់ណាស់និងទឹកថ្លាមើលឃើញបាត​ នោះជាការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។ ហើយគេក៍សង្ឃឹមថា ភ្នំកំពង់ត្រច គឺជាកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់ភ្ញៀវទាំងអស់គ្នា។
ការអភិវឌ្ឍ
មានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងខ្លាំក្នុងភូមិដោយមានការរើកចំរើនក្នុងការធ្វើស្រែចំការ។មានផ្លូវអន្ដរជាតិ ប្រវែងប្រមាណ ១០គីឡូម៉ែត្រ កំពុងចាប់កសាងឡើង នាចុងឆ្នាំ២០១៣នេះ ចាប់ពីព្រំប្រទល់ប្ររទេសវៀតណាម រហូតមកដល់ មកដល់ផ្លូវបំបែកនៃស្រុកកំពង់ត្រាច។ ការចាប់កសាងផ្លួវនេះ មានផលប៉ៈពាល់ចំពោះ​ផ្ទះរបស់ប្រជាជន​ ប៉ុន្ដែដំណោះស្រាយជាច្រើន ត្រូវបានសំរួល ហើយការកសាងចាប់ធ្វើបន្ដ។ គំរោងកសាងជាច្រើន កំពុងតែចាប់ផ្ដើមបន្ដិចម្ដងៗនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលជាផ្នែកមួយដែលធ្វើ ឲ្យប្រជាជនមានមានរីករាយណាស់។
វិស័យសុខាភិបាលចំពេោះវិស័យសុខាភិបាល
ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំអី និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យឯកជន ជាច្រើនកន្លែងដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
ព្រះពុទ្ធសាសនា
ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​ចំរើន​ព្រះ​ជន្ម​បាន ១៦​ព្រះ​វស្សា ទ្រង់​បាន​រៀប​អភិសេក​ជា​មួយ​បុត្រី​ស្តេច​សុប្បពុទ្ធព្រះ​នាម ពិម្ពាយសោធរា​ ដែល​ជា​នារី​ល្អ​ឯក​លើស​អស់​សព្វ​នារី​ទាំង​ពួង។ ដោយ​ចង់​អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ក្លាយ​ជា​ស្តេច​ចក្រ​ពត្តិ ព្រះ​បិតា​គឺ​ព្រះ​បាទ​សុទ្ធោទនៈ​បាន​រៀប​ចំ​ចាត់​ចែង​គ្រប់​យ៉ាង​ ដើម្បី​ឃា​ឃាំង​អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​គង់​នៅ​ជា​ស្តេច​ដោយ​សុខ​សប្បាយ។ ព្រះបាទ​សុទ្ធោទនៈ ទ្រង់​បាន​ជ្រើស​រើស​យក​តែ​មនុស្ស​ក្មេង​ៗ​មក​នៅ​បំរើ​ព្រះ​ពោធិសត្វ ឯ​មនុស្ស​ចាស់​ជរា ឈឺ​ជាដើម ព្រះអង្គ​មិន​អោយ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ឃើញ​ឡើយ។ ព្រះបាទ​សុទ្ធោទនៈ​​ទ្រង់​ចាត់​អោយ​គេ​សង់​ប្រាសាទ​បី តម្រូវ​ទៅ​តាម​កាល​រដូវ​ទាំង​បី គឺ​សំរាប់​រដូវ​ក្តៅ រដូវ​រងារ និង​រដូវ​រំហើយ។ លុះ​ព្រះ​បរម​ពោធិសត្វព្រះ​ជន្ម​បាន​២៩​ព្រះ​វស្សា​ ​ព្រះ​នាង​ពិម្ពា ក៏​ប្រសូត​​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​មួយ​​អង្គ​ព្រះ​នាម​ រាហុល។ និមិត្ត៤យ៉ាង។
កោសុមកេស្សរា
ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីកោសុមកេស្សរា រជ្ជកាល (កេតុមាលា) ព្រះនាងប្រសូត បានព្រះ​អង្គ​ទេវេស​ ​ជា​បុត្រ​ទី​បី​របស់​ព្រះ​កេតុមាលាក្នុង​ឆ្នាំម្សាញ់។​ ព្រះទេវេសជា ប្អូនរបស់អង្គព្រហ្ម និង ទេវង្សកុមារ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
នុយក្លេអូស៊ីត
នុយក្លេអូស៊ីត (nucléoside, nucleoside) មានន័យថាសមាសធាតុដែលមានសមាសភាពជាបាសនិងស្ករប៉ង់តូសតែប៉ុណ្ណោះ អាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជានុយក្លេអូទីតដែលគ្មានក្រុមផូស្វាត ដោយមានសមាសភាពជានុយក្លេអូបាស (ឬបាសអាសូត) និងស្ករដែលមានកាបូន 5 (រីបូសនិងដេអុកស៊ីរីបូស)។