cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
វប្បធម៍បារាំង
ភាសារ
សូម្បីតែនៅចុងក្រោយស.វទី១៩  ​ប្រទេសប៉ារាំងដែលមានលក្ខណះជារាជធានីក៍មានលក្ខណះជា​​ ​បំនះចំពោះវប្បធម៍ក្នុងស្រុក និង ​តំបន់ខុសគ្នាដែលមិនមានលក្ខណះ ច្បាស់លាស់ចំពោះរបបដែលមានតាំងពីបុរាណ ហើយការធ្វើបដិវត្តន៍របស់ប្រទេសប៉ារាំងបានចាប់ផ្តើមលេចឡើងដើម្បីប្រឆាំង។ ហើយរហូតមកដល់ថ្ងៃនេះប៉ារាំងនៅតែមានវប្បធម៍បរទេសកើតក្នុងស្រុកច្រើន។ការបង្កើត ប្រភេទនៃវប្បធម៍ប៉ារាំង ឬ ​ក៍ការចែករំលែកនៃវប្បធម៍បារាំង   ការលេចឡើងនូវភិនភាគវប្បធម៍  តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយការរីករាលដាលនៃ វប្បធម៍នេះវាក៦ជាលទ្ធផលមួយសំរាប់ជាតិដូចជា ប្រពន្ធអប់រំប្រទេសប៉ារាំង  ​សេវាយោធា  ភាសាររដ្ឋ     នយោបាយវប្បធម៍​  និងតាមរយះហេតុការណ៍ ដែលមានតាំងពីប្រវត្តិសាស្រ្តតាំងពីយូយារណាស់មកហើយ ​ដែលលមានដូចជា សង្រ្គាម  ភ្រូសៀន  និងសង្រ្កាមលោកលើកទីពីរ។ ដែលមាននៅលើភិនភិនភាគជាតិប្រមាណ២០០ឆ្នាំមកហើយើ។ ភាសារបារាំងបាន ​បង្កើតឡើងតាមស្តង់ដារបស់ភាសារដ៍ពិតៗ តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ ស្តង់ដានេះ ​វាមិនចាំបាច់ ​ជាពេលដ៍វិសេស សំរាប់ ការធ្វើពុតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ។ តួយ៉ាង  ចំពោះរដ្ឋាភិបាលបាន ​ដាក់កំហិតយ៉ាងខ្លាំងលើ  ឈ្មោះតួនាទីលើ សស្រ្តីភេទ ។ រីឯសកម្មភាពមួយចំនួនវិញត្រូវបាននាំយកដោយរាជរដ្ឋាភិបាលដើម្បី​ ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយលើវប្បធម៍បារាំង និង​  ភាសារបារាំង ។ ហើយវា រួមមានប្រពន្ធ័ផ្តល់ប្រាក់កម្ចីសំរាប់គាំទ្រ ​ភាពយន្តបារាំង ចំពោះច្បាប់ ​តូ បូន លេចចេញមកពីវប្បធម៍ដែលគេបានផ្សព្វផ្សាយ ដែលធ្វើអោយវាមានភាពចាំបាច់ក្នុងការប្រើប្រាស់  ភាសារបារាំង  ក្នុងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ដែលឆ្ពោះទៅជាសាធារះរដ្ឋ។ ចូរសំគាល់ថា ចំពោះការបដិសេដចំពោះការយល់ខុស ពេលខ្លះ ​បានជួបប្រទះនៅក្នុង ​មធ្យោបាយផ្សេងៗ រីឯរដ្ឋាភិបាលបារាំង ​មានតួនាទីធ្វើអោយ ​ភាសារដែលមានលក្ខណះអោយរៀបរយជាលក្ខណះផ្ទាល់ខ្លួន ចំពោះការយល់ខុសមួយចំនួន ​។ បារាំង​មានភាសារជាច្រើន​ ហើយភាគខ្លះនៃពួកវា មានការខុសប្លែកគ្នា​ ពី  ស្តង់ដា នៃភាសារបារាំង​​ដូចជា   ប្រីតស្តុន  និង​​ អាសាស្តៀន. ហើយតំបន់តាមភូមិភាគមួយចំនួន គឺ រ៉ូមែន  បារាំង​ ។ ភាសារគឺពិតជា មិនទាក់ទង​  និង​​​  បារាំង​ ​​ហើយតាមពិតទៅ  មានភាសារច្រើនណាស់ក្នុងពីភពលោក  ហើយតំបន់របស់វា​ នៅជាប់ព្រំដែន​ រ​វាង ​ខាងលិចនិងខាងត្បូង​បារាំង និង ខាងជើង  នៃអេស្ប៉ាញ ។ ហើយភាសារនោះមានការសារទរខ្លាំង និង  ជួយគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង តែ ​ទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ អ្វីដែលសំខាន់ពិតនោះ  សំរាប់ភាសារ ក្នុងស្រុក​​​ នៅតែមាន ប្រធានបទសំរាប់ពីភាក្សាដ៍ដែល ។ ក្នុងខែ មេសា ឆ្នាំ២០០១  ។​​​  ក្រសួងអប់រំ​  ចែកលៀង  ដែលជា ​អតីត ​ដែលមាន តាំងពី​ ២ស​.វ ​(ចំនួប១០០ឆ្នាំ)  ឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំង​ បានគូសបញ្ចាក់អោយដឹងពីភាសារតាមតំបន់ និង ប្រកាស  ជាលក្ខណះ ​ទ្វីបភាសារ  ជាលើកតំបូង​  ហើយក៍ត្រូវបាន  គេស្គាល់និង​​​ ​សមាជិកគ្រូគភាគច្រើន បានចុះឈ្មោះ​ក្នុងសាលារដ្ឋក្នុងប្រទេសបារាំង។
សាសនា
បារាំងជាប្រទេសមួយ ដែល​ មាន[សេរីភាព] ​និងគុណធម៍នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍  ដែលស្តីអំពី  សិទ្ធបុរស​ និង​ ប្រជាជន។ សាធារណះរដ្ឋគឺពឹងផ្អែកទៅលើ​​​ គំនិតនៃផ្លូវលោក របស់សង្គម ​ដែលជាសេរីភាពនៃសាសនា(រួមមាន  ការមិនជឿលើៀព្រះអាទិទេព​ និង  លទ្ធិបដិសេធអាទិទេព0. ដែលប្រតិបត្តិដោយ  យូលេ​ ហ្វឺរី ​​ច្បាប់  ហើយនិង  ១៩០៥ ​ច្បាប់ ដែលមានការញែកជា ​រដ្ឋ និង  ព្រះវិហារ។ ដែលចាប់អនុវត្តន៍ ​នៅពេលចាប់ផ្តើម នៃ​ រដ្ឋលើកទី​​ ​បី ​(1871-1940) . នៅឆ្នាំ២០០៧  នៃខែ​ មករា  ដែលបានរកឃើញ  ​នូវការកើនឡើងចំនួយប្រជាជនបារាំង ៥១ភាគរយ​ ហើយពាក់កណ្តាលនៃពួកគេ ​ជឿថា  គេជឿលើព្រះជាម្វាស់។
អ្នកកាន់សាសនាកាតុលិក
ការមានជំនឿ លើកាតុលិករ៉ូមាំងគឺវាមិនត្រូវបានគេពិចារណាទៀតទេលើសាសនា   ​គឺវាដូចជាពេលមុនអញ្ចឹង  នៅឆ្នាំ ១៧៨៩   ដែលមានលក្ខណះខុសៗគ្នា។ របបផ្តាច់ការរបស់បារាំង ក្នុងស.វទី ​១៩ ​( ​មានការធ្វើអោយដូចដើមវិញ  ដែលមានលក្ខណះ ​ប្រជាធិបតេយ្យ ​និង ​ចក្រភពទី២)។ ព្រះវិហារជារបស់រដ្ឋាភិបាលនិង ​ជាផ្លូវការដែលបានកើតឡើង នៅឆ្នាំ១៩០៥​​ ហើយអ្វីដែលសខាន់ត្រូវបានគេធ្វើឡើងវិញនិង​ បញ្ចាក់ ។ មុនពេលចាប់ផ្តើមនៃស.វទី​ ​២៩បារាំង ​គឺជា ប្រទេសដែល  ជនបទ ធំទូលាយ  និងសំំបូរដោយប្រជាជន ជាមួយ និង​ ការថែរក្សាសាសនាកាតុលិក​ តែ​ ក្រោយពី ​អស់រយះពេលជាយូរឆ្នាំក្រោយមក  ជនបទបានក្លាយជា  មិនមានប្រជាជន ​ហើយកំនើនប្រជាជនមានការកើនឡើង ​យ៉ាងខ្លាំង  ។ នៅខែ​ វិច្ឆិការ នាឆ្នាំ២០០៦​ បានបោះឆ្នោតដោយ ​លោក  ហារីស​ ហើយបានបោះពុម្ព  នៅក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ។   ហើយបានរកឃើញថា  មានចំនួន៣២ភាគរយ នៃប្រជាជនបារាំង ​ដែលមិនមានជំនឿលើព្រះអាទីទេព​​​​​​ ។
អ៊ីស្លាម
The current Jewish community in France numbers around 600,000, according to the World Jewish Congress and 500,000 according to the Appel Unifié Juif de France, and is found mainly in the metropolitan areas of Paris, Marseille and Strasbourg.
The history of the Jews of France dates back over 2,000 years. In the early Middle Ages, France was a center of Jewish learning, but persecution increased as the Middle Ages wore on. France was the first country in Europe to emancipate its Jewish population during the French Revolution, but, despite legal equality anti-Semitism remained an issue, as illustrated in the Dreyfus affair of the late 19th century. Despite the death of a quarter of all French Jews during the Holocaust, France currently has the largest Jewish population in Europe.
French Jews are mostly Sephardic and span a range of religious affiliations, from the ultra-Orthodox Haredi communities to the large segment of Jews who are entirely secular. [edit] Buddhism Main article: Buddhism in France
Buddhism is widely reported to be the fourth largest religion in France, after Christianity, Islam, and Judaism. France has over two hundred Buddhist meditation centers, including about twenty sizable retreat centers in rural areas. The Buddhist population mainly consists of Chinese and Vietnamese immigrants, with a substantial minority of native French converts and “sympathizers.” The rising popularity of Buddhism in France has been the subject of considerable discussion in the French media and academy in recent years. [edit] Cults and new religious movements
France created in 2006 the first French parliamentary commission on cult activities which led to a report registering a number of cults considered as dangerous. Supporters of such movements have criticized the report on the grounds of the respect of religious freedom. Proponents of the measure contend that only dangerous cults have been listed as such, and state secularism insures religious freedom of France. [edit] Regional customs and traditions ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបារាំង
រូបឈាន៤
ភិក្ខុឃឹម សាលីម
វត្តកោះ
វត្តកោះជាវត្តមួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីព្រះមុនីវង្ស ហើយស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ។
អនន្តរិយកម្ម៥
អនន្តរិយកម្ម ប្រែថា កម្មដែលមានឱកាសឲ្យផលមិនមានចន្លោះ គឺនឹងឲ្យផលក្នុងជាតិបន្ទាប់ ពោល​គឺ​ជាតិ​ទី ២ ក្រោយចុតិចិត្ត ហើយទៀងតែនឹងបង្កើតក្នុងនរករណ្តៅណា​មួយតាមកម្លាំងចេតនា ។ អនន្តរិយកម្ម ៥បានដល់អកុសលកម្ម គឺ ៖ មាតុឃាត សម្លាប់ម្តាយ ១ បិតុឃាត សម្លាប់ឪពុក១ អរហន្តឃាត សម្លាប់ព្រះអរហន្ត ១ សង្ឃភេទ បំបែកសង្ឃ ១ លោហិតុប្បាទ ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះលោហិត​ព្រះពុទ្ធ​ខ្ពុរចេញ ១ ។
វត្តកោះ
វត្តកោះមានវ័យចំណាស់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងការកកើតរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងសតវត្សទី១៥ សម័យព្រះបាទសុរិយោពណ៌ ពញ្ញាយ៉ាតជាព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ។ វត្តដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មានចំនួន៤គឺ វត្តកោះ វត្តសំពៅមាស វត្តលង្ការ និងវត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ ។ វត្តកោះត្រូវបានកសាងនិងកែលំអជាបន្តបន្ទាប់ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ បន្ទាប់ពីរបបប៉ុល ពត បានបំផ្លាញសំណង់ក្នុងវត្តមួយចំនួន ហើយក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់រួចមកហើយ ប៉ុន្តែដោយសាររបង និងខ្លោងទ្វារមានសភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោម ទើបព្រះគ្រូចៅអធិការ និងគណៈកម្មការវត្តបានបំផុសចលនាសប្បុរសជន ជាពិសេសលោកកែប ជុតិមា បានជួយចូលរួមកសាង និងត្រូវសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការក្នុងពេលនេះ ។
តំនភា្ជប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
ឃុំផ្លូវមាស
ព្រំប្រទល់នៃ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង
វត្តថាន់
តំនភា្ជប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
ស្រុកលើកដែក
(Leuk Daek) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តកណ្តាល។ ស្រុកលើកដែកមាន ៧ឃុំ (កំពង់ភ្នំ ក្អមសំណ ខ្ពបអាទាវ ពាមរាំង ព្រែកដាច់ ព្រែកទន្លាប់ សណ្ដារ) និង ២៥ភូមិ។
អនុគមន៍គុយ-តែតតា
ក្នុងគណិតវិទ្យា អនុគមន៍គុយ-តែតតា (Q-theta function) គឺជាប្រភេទនៃស៊េរីគុយ(q-series) ។ វាត្រូវបានផ្តល់ដោយ
ដែល 0\le|q|<1. វាគោរពតាមសញ្ញាណ
គុយ-តែតតា
អនន្តរិយកម្ម
និយមន័យ
អនន្តរិយកម្ម បានដល់គរុកម្ម ២ យ៉ាង គឺ ៖
ឃុំអន្លង់វិល
សំដៅទៅដល់៖
ក្រុងបាវិត
ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ពី​​ឃុំ​បាវិត របស់​ស្រុក​ចន្ទ្រា ​ខេត្តស្វាយរៀង​​ ដោយ​អនុក្រឹត្យ​លេខ ​២៣៣ អនក្រ.បក ចុះ​ថ្ងៃទី ៣០ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៨ ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ។ ដោយ​កាត់​យក​ ឃុំ​បាវិត ឃុំព្រៃអង្គុញ​ ឃុំ​ប្រាសាទ ឃុំបាទី ពី ស្រុកចន្ទ្រា និង​ ឃុំច្រកម្ទេស ​ពី ស្រុកស្វាយទាប ។
(Bavet Municipality) ស្ថិតនៅ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ៥សង្កាត់ ៣៥ភូមិ÷
=ឯកសារយោង= ខេត្ដស្វាយរៀង ឯកសាយោង http://www.ncdd.gov.kh/en/legal-framework/sub-decree/doc_download/104-2008-sub-decree-on-creation-of-bavet-municipality-of-svay-rieng-provincekh =មើលផងដែរ=
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់
ក្នុងពិជគណិត បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់គឺជា​កន្សោមរ៉ាឌីកាល់​ដែលមាន​កន្សោរ៉ាឌីកាល់​ផ្សេងទៀត។ ឧទាហរណ៍
កន្សោមស៊ាំញ៉ាំ
ការផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់​ចេញពីកន្សោម​ត្រូវបានគេចាត់ទុកទូទៅថាជាបញ្ហាមួយដ៏​ស្មុគស្មាញ។ ក្នុងករណីពិសេសនៃបណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់​អាចត្រូវបានគេផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់​ដោយសន្មតរ៉ាឌីកាល់​ដែលបានបញ្ចេញជាផលបូកនៃពីរចំនួនអសនិទាន។
វាអាចត្រូវបានដោះស្រាយដោយរូបមន្តរករឹសនៃសមីការដឺក្រេទី២ ហើយដាក់ផែ្នកដែលមានរ៉ាឌីកាល់ និងផ្នែកដែលគ្មានរ៉ាឌីកាល់នៅលើអង្គទាំងពីរនៃសមីការអោយស្មើគ្នា។
រឹសការ៉េ
គេមាន ហើយអាចបំលែងជា  គេបាន
ជាទូទៅ បើ r\, ជាចំនួនពិតធំជាង១ គេបាន
ប្រសិនបើយើងធ្វើការដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = ២ (ចំលើយទី២គឺ x = −១ ប៉ុន្តែចំលើយមិនផ្ទៀថផ្ទាត់លក្ខខណ្ឌទេដោយរឹសការេជាចំនួនវិជ្ជមាន) ។ ប្រសិនបើ n > 0 នោះគេបាន
តាមវិធីដូចគ្នាយើងបាន
វិធីនេះនឹងផ្តល់នូវតំលៃចំនួនសនិទាន x ចំពោះគ្រប់តំលៃនៃ n ដែល
រឹសគូប
ករណីប្រាកដជាក់លាក់ បណ្តុំរឹសគូបអនន្តដូចជា
អាចតំណាងអោយចំនួនសនិទានផងដែរ។ ដោយកំនត់អោយកន្សោមទាំងមូលស្ថិតនៅខាងក្នុងវាខ្លួនឯង យើងបានសមីការ
ប្រសិនបើយើងដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = 2 ។ យើងឃើញថា
តាមវិធីដូចគ្នា យើងបាន
សំរោង
សំរោងអាចសំដៅទៅលើឈ្មោះភូមិ ឃុំ ស្រុកមួយចំនួនក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
អរូបឈាន៤
ឈានសម្រាប់អ្នកដែលមានសេចក្តីប្រាថ្នាមិនឲ្យមានរូបក្ខន្ធ មានតែអរូបក្ខន្ធ ៤ គឺ វេទនាខន្ធ ១ សញ្ញាខន្ធ ១ សង្ខារក្ខន្ធ ១ និងវិញ្ញាណក្ខន្ធ ១ ។ អរូបជ្ឈានមាន ៤ គឺ ៖ អាកាសានញ្ញាយតនៈ ១ វិញ្ញាណញ្ចាយតនៈ ១ អាកិញ្ចញ្ញាយតនៈ ១ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនៈ ១ ។
អាកាសានញ្ចាយតនៈ
អាកាសានញ្ចាយតន ព្រះយោគាវចរដែលជាអ្នកចម្រើនឈាន យកអាកាដែលបើកកសិណហើយ មកជាអារម្មណ៍ គឺបដិភាគនិមិត្តដែលកើតអំពីកសិណ៩ លើកអាកាសកសិណចេញ ព្រះយោគាវចរកាន់យកអាកាសដែលជារបស់ទទេរមកជាអារម្មណ៍ បរិកម្មថា «អាកាសមិនមានទីបំផុតៗ» បរិកម្មទៅដរាបដល់អប្បនាចិត្តកើតឡើង អប្បនាចិត្តនោះលោកហៅថា បឋមារូបចិត្ត។
វិញ្ញាណញ្ចាយតនៈ
វិញ្ញាណញ្ចាយតន ព្រះយោគាវចរសំដៅយក ឬស្រាវយកនូវបឋមារូបចិត្តមកជាអារម្មណ៍ បរិកម្មថា «វិញ្ញាណមានទីបំផុតមិនមានៗ» បរិកម្មទៅដរាបដល់អប្បនាចិត្តកើតឡើង អប្បនាចិត្តនោះលោកហៅថា ទុតិយារូបចិត្ត។
អាកិញ្ចញ្ញាយតនៈ
អាកិញ្ចញ្ញាយតន ព្រះយោគាវចរមិនបានកាន់យកនូវទុតិយារូបចិត្តមកជាអារម្មណ៍ លោកកំណត់យកនូវបឋមារូបចិត្ត ដែលផ្សាយនៅនោះថាបឋមារូបចិត្ត ដែលផ្សាយនៅក្នុងទីនេះមិនមាន ហើយយកសេចក្តីមិនមាននោះមកជាអារម្មណ៍ បរិកម្មថា «វត្ថុតិចតួចមិនមានៗ» បរិកម្មទៅដរាបដល់អប្បនាចិត្តកើតឡើង អប្បនាចិត្តនោះលោកហៅថា តតិយារូបចិត្ត។
នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនៈ
នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតន ព្រះយោគាវចរដែលចម្រើនឈាន មិនបានកាន់យកនួវនត្ថិភាព គឺចំណែកដែលថាមិនមាននោះមកជាអារម្មណ៍ឡើយលោកកំណត់នូវសេចក្តីល្អិតរបស់តតិយារូបចិត្តនោះ មកជាអារម្មណ៍ បរិកម្មថា «តតិយារូបចិត្តនេះមាននៅដោយល្អិត តតិយារូបចិត្តនេះល្អិតក្រៃពេកៗ» បរិកម្មទៅដរាបដល់អប្បនាចិត្តកើតឡើង អប្បនាចិត្តនោះលោកហៅថា ចតុត្ថារូបចិត្ត។
ឃុំនរា
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៤ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ប្រវិត្តបទនគររាជ
ប្រវតិ្ត
បទចំរៀងជាតិនៃ[|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា] មានឈ្មោះថា បទនគររាជ ។បទនេះនិពន្ឋឡើងដោយសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួនណាត ក្នុងរជ្ជកាលព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចនរោត្ដម សីហនុវរ្ម័ន នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្ដដា គ.ស១៩៤១ ត្រូវនិងថ្ងៃ ១២រោច ខែអាសាធ ឆ្នាំម្សាញ់ ព.ស ២៤៨៤។ ហើយបទនគររាជនេះមានបីបទគឺ រូបភាពតូច
បទទី១
សរសើរព្រះបារមីនៃមហាក្សត្រខ្មែរ
បទទី២
សរសើរការចនាប្រាសាទខ្មែរបុរាណ
បទទី៣
សរសើរតំលៃខ្មែរកាន់ព្រះពុទ្ឋសាសនា
១- សូមពួកទេព្ដា                        ​   រក្សាមហាក្សត្រយើង ឱ្យបានរុងរឿង                         ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្ដី យើងខ្ញុំព្រះអង្គ                         សូមជ្រកក្រោមម្លប់ព្រះបារមី នៃព្រះនរបតី                          វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ                       បុរាណថ្កើងថ្កាន។ ២- ប្រាសាទសិលា                           កំបាំងកណ្ដាលព្រៃ គួរឱ្យស្រមៃ                            នឹកដល់យសសក្តិ មហានគរ ជាតិខ្មែរដូចថ្ម                          គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ យើងសង្ឃឹមពរ                         ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា មហារដ្ឋកើតមាន                       យូរអង្វែងហើយ។ ៣-  គ្រប់វត្តអារាម                          ឮតែសូរស័ព្ទធម៍ សូត្រដោយអំណរ                       រំឭកគុណពុទ្ធសាសនា ចូរយើងជាអ្នក                        ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រ តាមបែបដូនតា គង់តែទេវតា                         នឹងជួយជ្រោមជ្រែងផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱ្យ ដល់ប្រទេសខ្មែរ                       ជាមហានគរ។
ឃុំត្រែង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបង មាន ភូមិ ៖
1	02070401	គីឡូ	Kilou	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	02070402	ភ្ជាវ	Phcheav	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	02070403	ជាមន្ដ្រី	Chea Montrei	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	02070404	ជីសាង	Chi Sang	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 5	02070405	គីឡូ ៣៨	Kilou Samprambei	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	02070406	ស្វាយស	Svay Sa	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 7	02070407	តាគ្រក់	Ta Krok	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 8	02070409	ប៊ូរុន	Bu Run
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ឃុំអណ្តើកហែប​ស្រុករតនមណ្ឌល West	ក្រុងប៉ៃលិន South	ឃុំផ្លូវមាស​ស្រុករតនមណ្ឌល North	ឃុំស្តៅ​ស្រុករតនមណ្ឌល
=រដ្ឋបាលឃុំចាស់= ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុក​រតនមណ្ឌល
វត្តប្រយូរវង្ស
វត្តប្រយុវង្សជាវត្តមួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីនរោត្តម ហើយស្ថិតនៅក្នុងខណ្ឌចំការមនទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរៗមន្ទីរពេទ្យបង្អែកចំការមន ។ វត្តនេះសាងឡើងនៅគ្រាដែលព្រះបាទពញាយ៉ាតបានរើរាជធានីពីទួលបាសានមកចតុមុខវិញ ។
ប្រវត្តិ នៃវត្តប្រយូវង្ស
ទីអារាមនោះឈ្មោះថា "វត្តប្រយូវង្ស" វត្តនេះ កាលដេីមឡេីយមុនឆ្នាំ១៩៧០ ជាវត្តខាង គណៈធម្មយុត្ត ដែល សាងឡេីងយក តាមព្រះនាមនៃព្រះរាជអយ្យការ(ជីដូន) នៃ សម្ដេចតា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ(ជីដូនខាងមាតា) ក្រោយឆ្នាំ១៩ ៧៩ មកដល់សព្វថ្ងៃ វត្តនេះរងភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោម និងហ៊ុំពទ្ធ័ ទៅដោយផ្ទះអ្នកភូមិដ៏ច្រេីនណែនណាន់តាន់តាប់ វាតយកដី ធ្លីវត្តធ្វេីជាលំនៅដ្ឋានក្នុងការរស់នៅ និងប្រកបអាជីវកម្ម រីឯ ព្រះសង្ឃគង់នៅក្រោមព្រះវិហារ លាយលំគ្នានិងពួកអ្នកភូមិ ដោយមិនមានការ អេីពេី រកដំណោះស្រាយ ឬដោះដូរយកដី ប្រគល់មកឱ្យវត្តវិញ ពីសំណាក់មន្ត្រីអាជ្ញធរពាក់ព័ន្ធណាមួយ នោះទេ ចាប់តាំងពីក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ មកដល់ពេលនេះ។ ព្រះប្រយូវង្ស ប៉ាត់ ( ១៨៥៩ - ១៩៤០) ៖​ប្រយូវង្ស គឺជាឈ្មោះជីទួតខាងម្តាយរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ។ បិតា ចៅឃុនប្រយូវង្ស ប៉ាត់ គឺឧកញ៉ា ក្រឡាហោម សៅ ឯមាតា ជាបុត្រីច្បងរបស់ព្រះបាទ អង្គដួង មាននាម ព្រះប្រយូវង្ស ដែរ (បើនិយាយស្រួលស្តាប់ ចៅឃុន ប្រយូវង្ស ប៉ាត់ ជាចៅរបស់ព្រះអង្គដួង)។ ចៅឃុនប្រយូវង្ស ប៉ាត់ ជាមហេសីទី២ របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ហស្សកណ្ឌ ។ ចៅឃុនប្រយូវង្ស ប៉ាត់ មានបុត្រ ៣អង្គ គឺ: នរោត្តម កញ្ចនវិមាន ទ្រង់រៀបអភិសេកជា អគ្គមហេសី របស់ ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស (ដែលត្រូវជាជីតា ជីដូន នៃព្រះបរម រតនកោដ្ឋ សីហនុ) ។ ព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម កញ្ចនវិមាន ទ្រង់ប្រសូត្របានបុត្រ ៤អង្គ គឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
លទ្ធិកុម្មុយនីស្ត
លទ្ធិកុម្មុយនិស្តគឺជាទម្រង់ជាក់លាក់នៃសង្គមនិយម។ ពួកកុម្មុយនិស្តយល់ស្របលើការធ្វើឱ្យរដ្ឋបាត់បង់ភាពរឹងមាំប៉ុន្តែមិនយល់ស្របលើមធ្យោបាយដល់ទីបញ្ចប់នេះដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នារវាងវិធីសាស្រ្តសេរីនិយមនៃការទំនាក់ទំនងការវិវត្តន៍ដោយឯកឯងនៃបដិវត្តន៍និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងរបស់កម្មករនិងវិធីសាស្រ្តដែលដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនិស្តតាមរយៈ ការអភិវឌ្ឍ រដ្ឋសង្គមនិយមដែលមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មនោគមវិជ្ជា
ស្រុកល្វាឯម
(Lvea Aem District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកណ្ដាល មាន ១៥ឃុំ និង ៤៣ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
តំណក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកនៃកម្ពុជា
ឃុំអំពៅព្រៃ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។ នេះមាន ៩ភូមិ ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង
ស្រីលង្កា
ប្រទេសស្រី​លង្កា (​ភាសាសិង្ហល​៖ ශ්‍රී ලංකාව និងជាភាសាទមិឡ៖ இலங்கை) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមប្រជាធិបតេយ្យស្រីលង្កា គឺជាប្រទេសកោះមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ សព្វថ្ងៃ ប្រទេសនេះត្រូវបានបំបែកពីឧបទ្វីបឥណ្ឌាដោយឈូងសមុទ្រមាណ្ណារ និងច្រកសមុទ្រប៉ាក។ ស្រីលង្កាមានព្រំដែនសមុទ្រជាប់ជាមួយប្រទេសឥណ្ឌា និងម៉ាល់ឌីវ។  ស្រីជ័យវធ៌នបុរ⁠កូត្តេគឺជារដ្ឋធានីនីតិប្បញ្ញត្តិ ហើយកូឡុំបូគឺជាទីក្រុង និងមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស។ ប្រទេសមួយនេះត្រូវបានគេនិយមហៅថា សៃឡង់ (ភាសាអង់គ្លេស៖ Ceylon) នៅក្នុងសម័យកាលក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស។
លង្កាទ្វីបបានទទួលឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៤៨។ ជាកោះមួយដ៏ស្រស់ស្អាត លាយចំរុះទៅដោយវប្បធម៌សាសនា អម្បូរ ពូជសាសន៍ និង ភូមិសាស្ត្រ។ សំណល់បូរាណវត្ថុជាង ២០០០ឆ្នាំ នៃអរិយធម៌ចាស់មួយមាន វត្តអារាម និង បូជនីយដ្ឋាន សត្វព្រៃ សួនច្បារ ពិធីបុណ្យដ៏ចំរុះពណ៌និង ជាតិសាសន៍ របាំប្រចាំជាតិ ភ្នំ ទន្លេ និង​ទឹកធ្លាក់ គួរជាទីទាក់ទាញដល់ក្រសែភ្នែកអ្នកទេសចរទាំងឡាយ។ ក្នុងកោះលង្កានេះ ប្រជាជនចំនួន ៧០% កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ, ១៥% កាន់សាសនាហិណ្ឌូ, ៧.៥% កាន់សាសនាគ្រឺះ និង ៧.៥% ទៀតកាន់សាសនាឥស្លាម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រវត្តិសាស្រ្តក្នុងប្រទេសស្រីលង្កាបានចាប់ផ្តើមមកកត់ត្រាទុក នៅពេលដែលព្រះពុទ្ធសាសនាបានផ្តល់កំនើតទៅលើការអភិវឌ្ឍន៍ទៅនៃវប្បធម៌ ជាង ២០០០ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។ គួររំលឹកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ទៅនៃវប្បធម៌ ដែលបានឈានដល់កំរិតនៃស្នាដៃដ៏ពិសិដ្ឋ បញ្ចាក់រចនាបទទាន់សម័យ នៃរបៀប និង​ ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន។ ការបង្កបង្កើតសិល្បៈ មាន ការកសាងព្រះស្តូប ព្រះចេតិយ្យ ព្រះវិហារ ទីវត្តអារាម ព្រះពុទ្ធបដិមា អាងទឹក និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ បានប្រែក្លាយទៅជាការកែឆ្នៃ ផ្នែកវិស្វកម្មដ៏ពិសេសមួយ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
នៅឆ្នាំ ១៥០៥ ពួកព័រទុយកាល់ បានឈ្លានពាន និងច្បាំងដណ្តើមយកខេត្តនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ រហូតដល់ឆ្នាំ១៦៥៦ ទើបពួកដាច់(Dutch) ឬពួកហូឡង់ ច្បាំងដណ្តើមយកខេត្តទាំងនោះមកវិញ និងក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៦ ពួកអង់គ្លេស ដែលនៅគ្រប់គ្រងឥណ្ឌាខាងកើត ក៏បានដណ្តើយកខេត្តទាំងនោះបន្ត។
យោងតាមអនុសញ្ញាទីក្រុងឃេនឌី(Kandyan Convention) ឆ្នាំ១៨១៥ គ្រប់អាណាខេត្តរបស់រាជាណាចក្រឃេនឌីទាំងអស់ ត្រូវបានប្រគល់អោយអង់គ្លេស ហើយដីកោះទាំងមូលក៏ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អង់គ្លេសដែរ។
នៅថ្ងៃទី២២ ខែ ឧសភា ១៩៧២ ប្រទេសស្រីលង្កាបានក្លាយជាសាធារណរដ្ឋ និងជារដ្ឋឯករាជ្យពេញលេញ។
ភូមិសាស្ដ្រ
left|thumb|230px|ផែនទីប្រទេសស្រី​លង្កា ស្រី​លង្កា គឺជាកោះមួយស្ថិតនៅលើខ្សែបន្ទាត់អេក្វាទ័រ ព័ទ្ធជុំវិញដោយមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និង ស្ថិតនៅភាគអគ្នេយ៍នៃប្រទេសឥណ្ឌា លាតសន្ធឹងរវាងខ្សែស្របទី ៥o និង ទី ១០o នៃរយៈទទឹងខាងជើង និង ៧៩០- ៨១០ នៃរយៈបណ្តោយខាងកើត។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីប្រមាណ ៦៥,៦១០គម២ មានប្រជាជន ជាង ២០លានអ្នក។
ប្រទេសនេះចែកចេញជា៣តំបន់ធំៗគឺៈ
តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ
តំបន់នេះជាតំបន់ទំនាប គ្មានភ្នំ ស្ថិតនៅជិតឆ្នេរសមុទ្រ។
តំបន់ភ្នំតូចៗ
ស្តាំ||thumb|180px|មើលពីលើកំពូលភ្នំ ពាតលេគលៈ កន្ទៈ right|thumb|180px|ជណ្តើរថ្មនៅសីគីរី ជាតំបន់ដែលមានកំពស់ពី ៣០ម ទៅ ៣០០ម មានភ្នំតូចៗនៅក្នុងតំបន់នោះដូចជាៈ
តំបន់ភ្នំធំៗ
ជាតំបន់ប្រជុំភ្នំធំៗ មានកំពស់ជាង ៣០០ម ឡើងទៅ បើប្រៀបនឹងនីវូទឹកសមុទ្រ ស្ថិតនៅផ្នែកកណ្តាលនៃដីកោះ ក្នុងលំនាំជាដងភ្នំជាប់តគ្នា ដូចជាៈ បិទុរុតាលគលៈ សុមនកូដ ខ្នុកខល នាមុណុកុលៈ​ លុណុគលៈ ទោលោសពាគេ ហាបុតលេ និង​ រគលៈ។
ស្ទឹងធំៗទាំងឡាយ ហូរចេញពីប្រជុំភ្នំធំៗទាំងនោះ។ ស្ទឹងដែលធំជាងគេក្នុងកោះនេះ គឺ ស្ទឹងមហាវេលី Mahaveli មានប្រវែង ៣៣៥គ.ម ហូរចាប់ពីភ្នំសុមនកូដ ឆ្ពោះទៅសមុទ្រ នៅទ្រីនកោមលី Trincomalee ឆ្នេរខាងកើត។ ស្ទឹងកល្យាណី Kelani ប្រវែង ១៤៥គ.ម វាលវេគង្គា Walave Ganga ១៣៥គ.ម កលុគង្គា Kalu Ganga ១២៩គ.ម។ ប្រទេសនេះមាន ស្ទឹងធំៗចំនួន៣៦ និង ស្ទឹងតូចៗ ចំនួន១០៣។
នៅតំបន់ប្រជុំភ្នំធំៗ មានរមនីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ គួរជាទីទាក់ទាញអារម្មណ៌ជាច្រើន ដូចជាៈ
អាកាសធាតុ
តំបន់ភាគខាងជើង ខាងកើត អាគ្នេយ៍ និង ឦសាន្ត ទទួលទឹកភ្លៀងពីមូសុងឦសាន្ត ចាប់ពីខែ ធ្នូ ដល់ខែ កុម្ភៈ។ ក្រៅពីនេះ ភាពអ័ព្ធអួរនៃឆកសមុទ្របេង្គាល Bengal និងខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូង បាននាំយកទឹកភ្លៀងមកម្តងម្កាលជំនួស។ ដោយភាពបំរែបំរួលនៃអាកាសធាតុ បាននាំមកនូវភ្លៀងយ៉ាងខ្លាំង ជាញឹកញយដែលបណ្តាលអោយមានជាទឹកជំនន់ក្នុងតំបន់មួយចំនួន។
ជាទូទៅ សីតណ្ហភាពក្នុងប្រទេសនេះមានភាពខុសគ្នាខ្លះៗតាមតំបន់។ ដូចជានៅ ទីក្រុងកូឡុំបូ មានសីតណ្ហភាពប្រមាណ ២៧ ទៅ ៣៣អង្សា, ទីក្រុងឃេនឌី ២៥អង្សា,​ ទីយាតឡាវៈ ២០អង្សា និងតំបន់ នោវរៈ ឥលិយៈ ១៦អង្សា ដែលជាតំបន់មានសីតណ្ហភាពទាបជាងគេបំផុត។ ជួនកាលសីតណ្ហភាពអាចធ្លាក់ដល់ ០អង្សា ដែលអាចបង្កអោយកកបាន។
ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិ
ជាយូរលង់ណាស់មកហើយ អ្នកដំណើរពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ជាច្រើន មកកាន់កោះស្រីលង្កា ជាសាសនទូត ទេសចរ អ្នកជំនួញ ឯកអគ្គរាជ ឬ រដ្ឋទូត និងពួកអាណានិគម។ ចាប់តាំងពីរាជរបស់ព្រះបាទ វិជ័យ រហូតដល់រាជព្រះបាទ ស្រីវិក្រមៈ​ រាជសិង្ហៈ (Sri Wickrama Rajasingha) ប្រមាណជាង ២០០ ព្រះអង្គ ប្រទេសនេះត្រូវបានគ្របគ្រងជាតំបន់ដាច់ៗ ដោយឡែកពីគ្នា។ មកដល់រាជព្រះបាទ ទុដ្ឋគាមិនី, វិជយពាហុ និង ព្រះបាទបរាក្រមពាហុ (Parakramabahu VI) ព្រះអង្គបានបង្រួមបង្រួមប្រទេសគ្រប់គ្រងតែមួយ។
ក្នុងកំឡុងរាជរបស់ព្រះបាទ ក្លោឌីស(Claudis) នៃចក្រភពរ៉ូម ឯកអគ្គរាជទូតរបស់ស្រីលង្កា បានទៅដល់រ៉ូម (Rome) និងបានទទួលការរាប់អានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ពីរ៉ូមនិងសីឡូន នៅសម័យនោះ។ ការឈ្លានពានរបស់ពួកទមិឡ(Tamil) មានជាញឹកញាប់តាំងពីដើមមក ហើយពួករុករានទាំងនេះ តែងតែបំផ្លាញសម្បត្តិក្នុងប្រទេសលង្កានេះ។ ជាបន្តបន្ទាប់ ពួកអ្នកជំនួញអារាប់ក៏មកធ្វើជំនួញនូវកោះនេះ ព្រមទាំងនាំយកនូវវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់គេមក ដែលជាហេតុធ្វើអោយជះឥទ្ធិពលដល់ពួកសីហឡៈ(អ្នកស្រុកដើម) ដោយសាសនាមូស្លីម។
ជាមួយនឹងការទទួលបានឯករាជ្យក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨ ស្រីលង្កាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិជាមូយប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើន ហើយក៏បានក្លាយជាសមាជិកនៃអង្ការអន្តរជាតិមួយចំនួនដូចជាៈ
សាសនា
បន្ទាប់ពីការនិមន្តដល់នៃសាវ័កដ៏ឆ្នើម គឺព្រះមហិន្ទត្ថេរ ព្រះពុទ្ធសាសនាបានសាបព្រោះក្នុងដែននេះ ហើយក្រោយមក សាសនាហិណ្ឌូរបស់ពួកទមិឡ, លទ្ធិកាតូលិក របស់ពួកព័រទុយកាល, សាសនាឥស្លាម របស់ពួកអារាប់, សាសនាគ្រឺះរបស់ពួកដាច់(Dutch) និងលទ្ធិប្រូតេស្តង់ របស់ពួកអង់គ្លេស ក៏បានចូលមកសាបព្រោះលើដែនកោះនេះដែរ។
ព្រះពុទ្ធសាសនា
ព្រះពុទ្ធសានាគឺជាសាសនាចំបងនៅក្នុងប្រទេសស្រីលង្កា ក្នុងរាជរបស់ព្រះបាទ ទេវានម្បិយតិស្ស ដែលត្រូវបាននាំចូលនៅឆ្នាំ ២៤៦ មុនគ្រឹះសករាជ ដោយព្រះរាជបុត្រមួយព្រះអង្គរបស់ព្រះបាទអសោកមហារាជ ព្រះនាម មហិន្ទៈ ដែលជាសាវ័កដ៏ឈ្លាសវៃ អាចញុំាងអ្នកលង្កាទ្វីបអោយជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងបានបំបួសកុលបុត្រក្នុងត្រកូល។ ក្រោយមកបន្តិច ព្រះនាង សង្ឃមិត្តាថេរី ដែលជាបុត្រីរបស់ព្រះបាទអសោក និងជាព្រះភគិនីរបស់ព្រះមហិន្ទត្ថេរ ជាមួយនឹងគណៈភិក្ខុនីសង្ឃយាងមកជាបន្ទាប់ ហើយក៏បាននាំយក បំណែកដើមពោធ៍ ពីពុទ្ធគយា មកប្រតិស្ថានក្នុងប្រទេសនេះដែរ។ ព្រះនាងក៏បានបំបួសអោយមានភិក្ខុនីសង្ឃក្នុងកោះលង្កានេះ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះពុទ្ធសាសនាក៏បានរីកដុះដាលក្នុងប្រទេសនេះ។ នៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ២០០ មុនគ្រឹះសករាជ ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានចាត់ទុកជាសាសនាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសលង្កា។ ក្នុងបណ្តាប្រទេសអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាទាំងអស់ នៅលើពិភពលោក ស្រីលង្កា គឺជាប្រទេសមួយដ៏សំខាន់ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌល វប្បធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនាបែបថេរវាទ អស់កាលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ ហើយដែលគេទទួលស្គាល់ថា ជាកន្លែងដែលនៅរក្សាក្បួនច្បាប់ ទំនៀមទំលាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាល្អជាងគេរហួតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ បន្ទាប់ពីប្រទេសឥណ្ឌា កោះលង្កានេះគឺជាទីកន្លែងមួយដែលមានបូជនីយដ្ឋានសំខាន់ៗជាច្រើន ដូចជា សុវណ្ណមាលិក មិនិន្ទលេ មហាស្តូប ជាដើម ដែលបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីពុទ្ធបរិស័ទ ។
សាសនាហិណ្ឌូ
ប្រជាជនលង្កាប្រមាណ១៥% កាន់សាសនាហិណ្ឌូ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋជាសមាជិកនៃសមាគមអាស៊ីខាងត្បូងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសង្គមនិយម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង
ឃុំតាប៉ុន
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៥ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ប៉ិបស៊ី
ប៉ិបស៊ី គឺទឹកក្រូចការបោនដែលត្រូវបានធ្វើដោយក្រុមហ៊ុនប៉ិបស៊ីកូ. ត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៨៩៣ ចេញលក់តាមឈ្មោះ Brad's Drink, ផ្លាស់ប្ដូរជា ប៉ិបស៊ីកូលា ២៨ សីហា ១៨៩៨ ហើយជា ប៉ិបស៊ី នៅឆ្នាំ១៩៦១។
ឃុំរកា (ស្រុកសង្កែ)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ចេននី រីវឺរ៉ា
ដុលោរ៉េស ជែននី រីបេរ៉ា សាបេដ្រា (Dolores Janney Rivera Saavedra; កើតនៅទីក្រុងឡងប៊ីច, រដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា, សហរដ្ឋអាមេរិក ២ កក្កដា ១៩៦៩–ស្លាប់ ៩ ធ្នូរ ២០១២នៅទីក្រុងអ៊ីទុរ៏ប៊ីដេ, រដ្ឋនូអេបូឡេអុន, ម៉ិចស៊ិក), ត្រូវបានស្គាល់ពីពិភពលោកសិល្បថា ចេននី រីវឺរ៉ា, គឺអ្នកចំរៀង និពន្ធទំនុកច្រៀង ទំនុកភ្លេង សម្រួលតន្ត្រី និងផលិតករខ្សែភាពយន្តជនជាតិម៉ិចស៊ិកសញ្ជាតិអាមេរិក
រីវឺរ៉ា ឬក៏ រីបេរ៉ា?
នាមត្រកូលនេះមកពីវង្សអេស្ប៉ាញ។ តាមរបៀបអានជាភាសាអេស្ប៉ាញ ត្រូវបាននិយាយថា «រីបេរ៉ា»។ ការថា «រីវឺរ៉ា» មកពីភាសាអង់គ្លេស និង កិត្តិនាមក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងអាមេរិច
ឃ្លានាម
ឃ្លានាម ឬ កន្សោមនាម ជាឃ្លាដែលផ្សំចេញពីនាម។ បើយើងសិក្សាពី Noun Phrase មានន័យថា យើងសិក្សាពី នាម។ ក្នុងភាសាខ្មែរ កន្សោមនាម អាចជា នាម ឬ នាម + គុណនាម។
ទំរង់
ទំរង់របស់ Noun Phrase មាន៖
កំណាត់ត្រាកីឡាអត្ថពលកម្ម កម្ពុជា
The following are the national records in athletics in Cambodia maintained by Cambodia's national athletics federation: Khmer Amateur Athletics Federation (KAAF).
ឃុំកំពង់ព្រះ
ឃុំកំពង់ព្រះ ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង ជាឃុំកំណើតរបស់លោក អ៊ឹម សុងសឺម។ ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ភ្លេងបានដា
ភ្លេងបានដាគឺភ្លេងប្រពៃណីមួយនៃប្រទេសម៉ិចស៊ិកដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៏ភ្លេងមានត្រែជាដើម។ ប្រវត្តិភ្លេងនេះបានចាប់ផ្ដើមកណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី១៩ កាលឧបករណ៏ភ្លេងដែលត្រូវបានធ្វើដោយ បំពង់កាំភ្លើង។ ប្រជាជនក្នុងសង្គមផ្សេងៗព្យាយាមលេង ឧបករណ៏ភ្លេងនេះតាមក្រុមភ្លេង យោធា។ ក្រុមភ្លេងដំបូងមកពី ភាគកណ្ដាល និង ខាងត្បូងម៉ិចស៊ិក។ ច្បាស់ជា មានឥទ្ធិពលមកពី ភ្លេងប៉ុលកានៃអាល្លឺម៉ង់ និង ប៉ូឡូញ។
បានដា អេល រ៉េគោដូ (Banda el Recodo), បានដា អេល ម៉ាហ្គេយ (Banda El Maguey) និង បានដា ហេរ៉េស៏ (Banda Jerez) គឺក្រុមភ្លេង ដែលទទួលបានប្រជាប្រិយខ្លាំងពីប្រជាជនក្នុងសង្គម។ អ្នកលេងភ្លេងបានដាភាគច្រើនគឺបុរស យ៉ាងណាក៏ដោយ មានស្ត្រីខ្លះៗដែលលេងភ្លេងតែម្នាក់ឯង ឧទាហរណ៍ចេននី រីវឺរ៉ា (Oaxaca Rivera) និង ហ្គ្រាស៊ីយ៉េឡា បេលត្រាន។
right|thumb|250px|បានដា អេល រ៉េគោដូ លេងនៅទីក្រុងកានគុន ឆ្នាំ២០០៩
ឃុំកំពង់ព្រៀង
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ឃុំអន្លង់រមៀត
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។ នេះមាន ៦ភូមិ ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង
ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ
ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ គឺ​ជា​ខេត្ត​មួយស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ​នៅខាងលិច ខេត្តសៀមរាប​នៅខាងត្បូង និងខេត្ត​ព្រះវិហារ​នៅ​ខាង​កើត ហើយមានព្រំដែននៅខាងជើងជាប់នឹងព្រំដែននឹងប្រទេសថៃ។ ទីរួមខេត្តគឺសំរោង។ ខេត្តនេះមានចម្ងាយប្រហែលជាង ៤៦២ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញបើចេញដំណើរពីខេត្តឧត្តរមានជ័យមកតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦៨ និងភ្ជាប់មកផ្លូវជាតិលេខ៦។ ខេត្តនេះមានទេសចរណ៏ធម្មជាតិ និងទេសចរណ៏វប្បធម៌។ ខេត្តនេះជាតំបន់ដែល មានប្រាសាទបុរាណជាច្រើនផងដែរ។ រីឯតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិវិញ ទីនោះមានតំបន់អច្ឆរិយមួយគឺតំបន់រមណីយដ្ឋានដីដុះ ឬ រលួសធំដីដុះ ដែលមានទីតាំងនៅជាប់ជើងភ្នំដងរែក និងជាប់ផ្លូវក្រវ៉ាត់ព្រំដែន។
អំពីឈ្មោះ
ឈ្មោះខេត្តមួយនៃកម្ពុជរដ្ឋ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ គឺមានពាក្យ ឧត្តរ ប្រែថា ភាគខាងជើង និងពាក្យ មានជ័យ ប្រែថា ជ័យជំនះ ហើយក៏ជាខេត្តចុងក្រោយគេបង្អស់ក្នុងទូទាំងប្រទេសដែលបានសម្រេចធ្វើសមាហរណកម្មបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរ៉ាំរ៉ៃ នាថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៨ ។
ប្រវត្តិខេត្ត
ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ​បាន​​​បង្កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៤ តាម​ព្រះរាជក្រម​លេខ ១៩៤ ប.ក ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៦៤ នៅ​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រនិយម (១៩៥៣-១៩៧០)​ ក្រោម​ព្រះ​រាជកិច្ច​ដឹកនាំ​ដោយ​សម្ដេច​ព្រះបាទនរោត្តម​សីហនុ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៧០ សង្គ្រាម​បាន​ឆាបឆេះ​ឡើង​ រាល់​រចនាសម្ព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​ត្រូវ​បាន​លើក​ទីតាំង​ដាក់​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប​។ខេត្តឧត្តរមានជ័យត្រូវជាមួយខេត្តសៀមរាបនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬ សម័យខ្មែរក្រហមជាតំបន់ស្វយ័តដាច់ដោយឡែក(ភូមិភាគពិសេស)។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៨០-៩០ ខេត្តនេះក៏ជាទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ពួកខ្មែរក្រហម ជាពិសេសគឺស្រុកអន្លង់វែង ។ នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យនេះជាទីតាំងដែរប៉ុលពតទទួលមរណៈភាពនៅទីនោះផងដែររហូតដល់ពួកខ្មែរក្រហមចុះចូលជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ១៩៩៩។ រូបភាពតូច|ផ្នូរអធិធាតុរបស់ប៉ុលពតស្ថិតនៅលើជួរភ្នំដងរែក ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ យោង​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ/រកត/០១៩៥/០៧ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៥ ខេត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សារ​ជា​ថ្មី​ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​ខេត្ត​សៀមរាប ​នៅ​ពេល​នោះ​ រាល់​រចនាសម្ព័ន្ធ​ពុំ​ទាន់​ដំណើរ​ការ​នៅ​ឡើយ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៩៩ ស្ថិត​ក្រោម​អធិបតីភាព ឯកឧត្ដម ស ខេង​ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ​ក៏​បាន​ប្រកាស​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​ ការងារ​រដ្ឋបាល​ជា​ផ្លូវ​ការ។
ភូមិវិទ្យា
ខេត្តឧត្តរមានជ័យស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងឈៀងខាងលិចនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានព្រំប្រទល់ៈ - ខាងជើងជាប់នឹងប្រទេសសៀម (ខ្មែរលើ) គឺ៖ ខេត្តបុរីរ៉ាំ,សុរិន្ទ និង ស៊ីសាកេត ដែលមានប្រវែង២២៤គ.ម ខ័ណ្ឌចែកដីយើងនិងថៃដោយភ្នំដងរ៉ែក (គ្មានដីវាលរាបទេជាមួយ ប្រទេសថៃ គឺសុទ្ធតែភ្នំដោយមានតែច្រក៣សម្រាប់ចេញចូលប៉ុណ្ណោះគឺ៖ ច្រកជុបគគី, ច្រកអូស្មាច់, ច្រកជាំសាង៉ាម ។ - ខាងត្បូងជាប់នឹងខេត្តសៀមរាប - ខាងកើតជាប់នឹងខេត្តព្រះវិហារ - ខាងលិចជាប់នឹងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខេត្តឧត្តរមានជ័យមានចំងាយប្រមាណ ៤៣៩ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦អា និង​កាត់​តាម​ខេត្ត​កណ្តាល កំពង់ចាម និង​បន្ត​ដំណើរ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦ ពីចំនុច​បំបែក​ស្គន់​កាត់​តាម​ខេត្ត​កំពង់ធំ សៀមរាប ដល់ចំណុច ស្រុកក្រឡាញ់នៃខេត្តសៀមរាប មានផ្លូវ​បំបែក​ឆ្ពោះ​ទៅ​ទិស​ខាង​ជើង​តាម​ផ្លូវ​លេខ ៦៨ ទៅកាន់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ។ ខេត្ត​មាន​ផ្ទៃដី​សរុប ៦ ១៥៨ គ.ម២។ រូបភាពតូច|ផែនទីភូមិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ​មានអាកាសធាតុ​ក្ដៅសើមដូចនៅទូទាំងប្រទេស​កម្ពុជាដែរ។ រដូវក្ដៅ​ចាប់ពីខែមិនាដល់ឧសភា(សីតុណ្ហភាពពី២៧ទៅ៣៥អង្សា) រដូវវស្សាចាប់ពីខែឧសភា​ដល់តុលា(សីតុណ្ហភាពពី២៤ទៅ៣២អង្សា និងសំនើម៩០%) និងរដូវរងារចាប់ពីខែវិច្ឆិការដល់ខែមិនា(សីតុណ្ហភាពណី២២​ទៅ២៨អង្សា) thumb|right|400px|ផែនទីស្រុក-ក្រុងទាំង៥​នៃខេត្តឧត្តរមានជ័យ
រដ្ឋបាល
ខេត្តឧត្ដរមានជ័យចែកចេញជា​​​​​​​​​​​​​​​​ ៤ ស្រុកនិងក្រុង១គឺ៖
ប្រាសាទ
*ប្រាសាទតាមាន់តូច
*ប្រាសាទតាមាន់ធំ
*ប្រាសាទតាក្របី
*ប្រាសាទដំរីទ្រោម
*ប្រាសាទខ្នារ
*ប្រាសាទព្រហ្មកិល
ប្រជាសាស្ត្រ
ប្រជាជនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យសរុបមាន ១៦០ ១៩៦នាក់ក្នុងនោះមានបរុស ៨០ ៤៦៥នាក់ និងស្ត្រីចំនួន ៧៩ ៧៣១នាក់។ ចំនួន​ខុស​គ្នា​រវាង​បុរស និងស្ត្រីដែលមានលក្ខណៈខុសគ្នាធំធេងនោះគឺមាននៅក្នុងស្រុក ចុងកាល់ប៉ុណ្ណោះ ។ ចំណែក​ស្រុក​អន្លង់វែង បន្ទាយអំពិល សំរោង និងត្រពាំងប្រាសាទ ចំនួនខុសគ្នារវាងស្ត្រី និងបុរសមានចំនួនតិច ។
ខេត្តឧត្តរមានជ័យមានផ្ទៃដីសរុបចំនួន ៦១ ៥៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយមានដង់ស៊ីតេប្រជាជន ២៦,១៧នាក់ ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (ស្ថិតិខែមករា ២០០៧) ទាបជាងដង់ស៊ីតេប្រជាជនទូទាំងប្រទេស ដែលស្រុកសំរោងគឺជាស្រុកទីរួមខេត្តរបស់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែល​មាន​សុវត្តិភាព​ជាង​គេ​បង្អស់​ បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជា​មួយនឹង​បណ្តា​ស្រុក​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​ខេត្ត អំឡុងពេលធ្វើសង្គ្រាម ។ ស្រុក​សំរោង​មាន​ប្រជា​ជន​គិត​ជា​ភាគ​រយ​ប្រមាណ ២៨% ស្រុកអន្លង់វែងប្រមាណ ១៨% ស្រុកបន្ទាយអំពិលប្រមាណ ២៦% ស្រុក​ចុងកាល់​ប្រមាណ​១៦% និង​ស្រុក​ត្រពាំង​ប្រាសាទ​ប្រមាណ ១២% ។
តាមទិន្នន័យឃុំឆ្នាំ ២០០៧បានបញ្ជាក់ថាខេត្តឧត្តរមានជ័យមានចំនួនគ្រួសារសរុប ៣៣ ១៣៣គ្រួសារ ឯគ្រួសារ​ជាមធ្យម ៤.៨៣ នាក់ក្នុងមួយគ្រួសារ និងចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារប្រមាណ ៣.៦៧៨ គ្រួសារ បើ​គិត​ជា​ភាគរយ​នៃ​ចំនួន​គ្រួសារ​សរុប​គឺ ១៤.០៧ ភាគរយ ។ អត្រា​ស្ត្រីជា​មេ​គ្រួសារ​តាម​បណ្តា​ស្រុក​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ស្រុក​អន្លង់វែង ​មាន ចំនួនស្ត្រីជាមេគ្រួសារ ១៧.៥៥ ភាគរយ គឺច្រើនជាងស្រុកនានា ចំណែក​ស្រុក​ដែល​មាន​ចំនួន​ស្ត្រី​ជា​មេ​គ្រួសារ​តិច​ជាង​គេ គឺស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ដែលមានភាគរយស្ត្រីមេគ្រួសារប្រមាណ ១១.១១ ភាគរយ ។
សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ឋកិច្ចខេត្តឧត្តរមានជ័យ​៩៣%ពឹងផ្អែក​លើ​កសិកម្មហើយ៧%ទៀត​ពឹងលើការនេសាទនិងជំនួញ។ ដោយសារតែ​ខេត្តនេះ​មានព្រំប្រទល់​ជាប់នឹង​ប្រទេសថៃ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ​មានសកម្មភាព​គួរកត់សំគាល់ ដែលបានក្លាយជាវិស័យសំខាន់សំរាប់ទ្រទ្រង់​សេដ្ឋកិច្ចខេត្ត។ ហេដ្ឋារចនាសំព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច​ខេត្ត​ទទួលរង​ការបំផ្លិចបំផ្លាញ​យ៉ាងខ្លាំងក្លា​នាសម័យ​ខ្មែរក្រហម។ ហេតុនេះការស្ដារ​រចនាសំព័ន្ធថ្មី​មានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់​សំរាប់សេដ្ឋកិច្ចខេត្ត។
ខេត្តឧត្តរមានជ័យគ្មានស្ទឹងឬទន្លេហូរកាត់ទេ ប្រជាជនប្រើប្រាស់តាំងពីបូរាណរហូតដល់ពេល បច្ចុប្បន្ន គឺប្រើប្រាស់ទឹកស្រះជាមូលដ្ឋាន ឯទឹកអណ្ដូងមិនអាចហូបបានទេដោយមានជាតិកំបោរ ។ឯសក្តានុពល សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខេត្ត គេសង្កេតឃើញមានដូចជា រ៉ែក្រោមដី (ធ្យូងថ្ម រ៉ែមាស និល ថ្មកំបោរ ដែក និង សំណជាដើមនៅក្រោមដី)។ ឯនៅលើដីវិញមានព្រៃឈើ ដំណាំស្រូវ ដំណាំកសិឧស្សាហកម្មសត្វ ព្រៃ ក្រៅពីនេះមានតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិជាច្រើនកន្លែង និង តំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺ កន្លែងដែលពួកមេខ្មែរក្រហមជាន់ខ្ពស់រស់នៅក្នុងអំឡុងពេលខ្លួន ដឹកនាំប្រទេស រយៈពេល៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង២០ថ្ងៃ គឺឋិតនៅលើជួរភ្នំដងរ៉ែក ម្ដុំច្រកជាំសាង៉ាមក្នុងស្រុក អន្លង់វែងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ក្រៅពីនេះ​​ ខេត្តមានប្រាសាទបុរាណចំនួន១៨ផងដែរ ដើម្បីជូនភ្ញៀវជាតិនិង អន្តរជាតិទស្សនាកំសាន្ត ។
កសិកម្ម
ខេត្តឧត្តរមានជ័យជាខេត្តមួយមិនសំបូរមុខរបរ សំរាប់រកស៊ីប៉ុន្មានទេបន្ទាប់ពីរដូវធ្វើស្រែ មាន​មុខ​របរ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែលក្រៅពីធ្វើចំណាកស្រុកទៅធ្វើកម្មករនៅប្រទេសថៃ ហើយនិងធ្វើអ្វីផ្សេងៗទៀតដែលអាច ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់ពួកគាត់ ។ ជាពិសេសនៅស្រុកបន្ទាយអំពិល ក្រៅពីរដូវស្រែចំការចប់ ពួក​គាត់​តែង​តែ​ត្បាញ​ក្រមា ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ប្លែក​ពី​បណ្តា​ក្រមា​ខេត្តផ្សេងៗ មានលក្ខណៈក្បាច់ទំពក់រូបសេះ រូបដំរី និងរូបផ្សេងៗសំរាប់ចែក ជូនកូនចៅ រឺក៏ជូនចាស់ទុំក្នុងភូមិ និងយកទៅវត្ត ដើម្បី​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ រឺបុណ្យចូលឆ្នាំ ។
ទេសចរណ៍
ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ​បានទទួលកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌​មួយចំនួន ដែលសព្វថ្ងៃ​បានក្លាយជា​តំបន់ទេសចរណ៍​ដ៏គួរអោយ​ចាប់អារម្មណ៍​ពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ​និង​អន្តរជាតិយ៉ាងច្រើន។ ខេត្តឧត្តរមានជ័យរមណីយដ្ឋាន​វប្បធម៌​ជាច្រើនរួមមានប្រាសាទបុរាណ(នៅមានរូបរាង) ១៨កន្លែង ស្ពានបុរាណ៧កន្លែង ទួលប្រាសាទ៨២កន្លែងនិងស្រះបុរាណ១៤កន្លែង។ ប្រាសាទសំខាន់​នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ មានដូចជា ប្រាសាទតាមន្ត ជាដើម។ ក្រៅពីនេះនៅមានរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ៦កន្លែង​ទៀត​សំរាប់ទាក់ទាញទេសចរណ៍។
ស្រុកមុខកំពូល
ស្រុកមុខកំពូល គឺជាស្រុកមួយនៃខេត្តកណ្ដាល កម្ពុជា។ ស្រុកនេះត្រូវបានបែងចែកទៅជា៧ឃុំ និង ?ភូមិ។
តំណខាងក្រៅ
មុខកំពូល
Determiner
Determiner ជាពាក្យនាំមុខពាក្យមួយទៀត ជាពិសេសគឺ ឃ្លានាម។
ជ័យជេដ្ឋ
ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋ (សំស្ក្រឹត:ជយជេ្យឞ្ឋ) (គ.ស ៧៦៩-៨៥៣) រជ្ជកាល (គ.ស ៧៩៤-៨៥៣) ថ្ងៃ ​៥​កើត​ ​ខែ​ផល្គុន​ ​ឆ្នាំច​ ​ព.ស ​១៣៣៨ ត្រូវជា​ ​គ.ស ​៧៩៤ នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​ទាំងអស់​បាន​ចុះសម្រុង​គ្នា​សុខចិត្ដ​យល់ព្រម​ តែងតាំង​អភិសេក​វិជ័យកុមារ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​អាយុ​២៥​វស្សា​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះរាជ​បរម​នាម​ ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ ព្រះ​ស្រីជ័យជេដ្ឋ​នឫទ្ធិរាជា​រាមាធិបតី​បរម​បព៌ត​ ​ព្រះបាទ​ជ័យ​ជេដ្ឋ​ជា​មហាក្សត្រ​ទី​១៣។​ ព្រះបាទ​ស្រី​ជ័យជេដ្ឋ​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន ​៦០ ​ឆ្នាំ ព្រះ​អង្គ​ចូល​ទីវង្គត​នៅ​ឆ្នាំរការ​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៨៤​ វស្សា។​
ព្រះរាជវង្ស
ក្នុង​ឆ្នាំច​ ​ចុល្លសករាជ ១៩២​ ​ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាងភគវត្តី ​(ពង្សាវតា​របស់​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ឈ្មោះ​មហេសី​ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ទេ) ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ជេដ្ឋាជ័យកុមារ​ព្រះ​ នាង​ភគវត្ដី​ ​(បើ​តាម​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ក្នុងស្រុក​ស្អាង​ខេត្ដ​កណ្ដាល​ ​ត្រូវជា​ប្អូនបង្កើត​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យជេដ្ឋ)។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាង​ភគវត្ដី​ដដែល​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​បុត្រី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទៀត​ព្រះ​នាមតារាវត្តី។​ ​ក្នុង​រាជ​ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ព្រឹត្ដិការណ៍​ដែល​គេ​អាចកត់​សំគាល់​បាន​នោះ​ ​គឺ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​យ៉ាង​យូរ​បស់​ព្រះ​អង្គ​ដែល​ដើរ​មើល​ត្រួតត្រា​ទឹកដី​ ខណ្ឌ​សីមា​ ​អស់​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ​ ៥​ខែ​ ​កាលនោះ​ក្នុង​ឱកាស​ដែល​ព្រះ​អង្គ​គ្មាន​វត្ដ​មាននៅ​រាជធានី​មហានគរ​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ផ្ទុកផ្ដាក់​កិច្ចការ​នគរ​ឲ្យ​សម្ដេច​ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ ​(ជា​ រដ្ឋមន្ដ្រី​ទី​១) និង​នាម៉ឺន ​៤ ​នាក់​កាន់កាប់​ជំនួស​ ​ក្រៅពី​នេះ​ ​គេ​ពុំ​ឃើញ​មាន​ព្រឹត្ដិការណ៍​អ្វី​ជា​សំខាន់​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ឡើយ។​
ព្រះរាជបុត្រ ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​ជេដ្ឋាជ័យ​កុមារ​ ​ត្រូវ​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ ​ហើយ​ពិធី​អភិសេក​បាន​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ ៩កើត ខែបុស្ស​ ​ឆ្នាំរកា​ ​ព.ស​ ១៣៩៧ ត្រូវជា​គ.ស ​៨៥៣​ ​ដោយ​មាន​ព្រះរាជ​បរម​នាម​ព្រះបាទ​សម្ដេច​​បរម​ជេដ្ឋាជ័យ​រាជាធិបតី ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​ទើបតែ​បាន​ព្រះ​ជន្ម​២៤​វស្សា។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​១៤ ​(ក្នុង​បញ្ហា​ឈ្មោះ​ ​ដើម​កំណើត​សែស្រឡាយ​ ​ថ្ងៃ​ខែ​ឆ្នាំ​កើត​ស្ដេច​ទាំង​អស់នេះ​ ​គេ​មានការ​ពិចារណា​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​កំណត់​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ ​ពីព្រោះ​ពង្សាវតារ​ ​និង​ឯកសារ​ផ្សេងៗ​ ​បាន​កត់ត្រា​ខុស​អំពី​គ្នា​ទាំងអស់​ ​មាន​ជា​អាទិ​ ​ដូច​ពង្សាវតារ​កោកកាក​ ​ក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង​ ខេត្តកណ្ដាល ​បាន​សរសេរ​ថា​ ​ព្រះ​ស្រី​ជ័យជេដ្ឋ​ ​ព្រះ​ជេដ្ឋាជ័យ​ ​ព្រមទាំង​ព្រះ​ធនញ្ជ័យ​គោរពរាជ្យ​ ​សុទ្ធតែ​ត្រូវជា​បងប្អូន​បង្កើត​ ​និង​ត្រូវជា​កូន​របស់​ព្រះបាទ​បទុមសូរ្យវង្ស)។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ទសពលញ្ញាណ
និយមន័យ
ទសពលញ្ញាណ មក​ពី​សព្ទ​ថា ទស (១០) និង ពលៈ (កម្លាំង) និង ញាណ (សេចក្ដី​ដឹង, ប្រាជ្ញា, ទ្រង់​ញាណ (ព្រះ​ពុទ្ធ) ទ្រង់​ជ្រាប​ច្បាស់​នូវ​កិច្ច​ការ​អាថ៌​កំបាំង​ជ្រាល​ជ្រៅ​ផ្សេង​ៗ ដោយ​ព្រះ​ប្រាជ្ញា) ។ តាម​​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​ ពាក្យ​ថា ទសពល (ទៈ-សៈ-ពល់) គុណសព្ទ ឬ នាមសព្ទ មាន​ន័យ​ថា ដែល​មាន​កម្លាំង ១០ គឺ​មាន​កម្លាំង​ស្មើ​នឹង​ដំរី​វិសេស ១០ (ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ) ឬហៅ​ថា ព្រះ​ទសពល ។ ក្នុង​ភាសា​បាលី​ គេ​ប្រើ​ពាក្យ​ថា ទសតថគតពល (ទៈសៈ-តៈថៈគៈតៈ-ពៈលៈ) (dasa-(Tathāgata)- bala) ប្រែ​តាម​រូបសព្ទថា អំណាច ១០ របស់​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ឬ ព្រះ​អង្គ​ដែល​មាន​ ១០ អំណាច ពោល​គឺ​ ព្រះ​ពុទ្ធ ។
អធិប្បាយ
ពាក្យថា ទសពលញ្ញាណ (the Ten Powers of the Perfect One)(បាលីថា តថាគតពលញ្ញាណ ១០) គឺ​ជា ព្រះ​ញាណ​ដែល​ជា​កម្លាំង​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទាំង ១០ ប្រការ ដែល​អាច​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​​មាន​សំឡេង​ដូច​សីហនាទ (សិង្ហ) ដើម្បី​ប្រកាស​ផ្សាយ​សាសនា​ឲ្យ​គង់វង់ [វចនានុក្រមពុទ្ធសាសនា​ ភាសា​ថៃ] ។ ញាណ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ទាំង ១០ របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម ៖
សម្រង់​ពីព្រះត្រៃបិដក
ព្រះត្រ័យបិដក > សុត្តន្តបិដក​ > មជ្ឈិមនិកាយ​ > សីហនាទវគ្គ​ > មហាសីហនាទសូត្រ > តថាគតពលញ្ញាណ ១០ ប្រការ > វគ្គ ១៦៦​ (សៀវភៅ​លេខ ២០ ទំព័រ​ទី ២៦៣)
[១៦៦] ម្នាល​សារីបុត្ត តថាគតពលញ្ញាណ របស់​តថាគត​នេះ​មាន​ ១០ ប្រការ គឺ​ជា​ពលញ្ញាណ ដែល​តថាគត​បាន​ប្រកប​ហើយ​ ទើប​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ហេតុ​ដ៏​ប្រសើរ បន្លឺ​សីហនាទ ក្នុង​បរិស័ទ​ទាំង​ឡាយ ញ៉ាំង​ព្រហ្មចក្រ (ចក្រ​ដ៏ប្រសើរ) ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ។ ឯតថាគតលញ្ញាណ ១០ តើ​ដូច​ម្តេច ។
សម្រង់​ចេញ​ពី​ឯកសារ​ភាសា​អង់គ្លេស
​គម្ពីរ​មជ្ឈិមនិកាយ ​ M. 12.; និង គម្ពីរ​អង្គុត្តរនិកាយ A. X, 21:
អ៊ែង​ហ្គ្រី បឺដ
អ៊ែងហ្គ្រី បឺដ (Angry Birds) គឺវីដេអូហ្គេមមួយដែលត្រូវបានធ្វើដោយក្រុមហ៊ុនបង្កើតហ្គេមចំពោះកុំព្យូទ័រនៃប្រទេសហ្វាំងឡង់ រ៉ូវីអូ អេនធើធេនមិនថ៍ (Rovio Entertainment)។
ការន្ត (វេយ្យាករណ៍)
ការន្ត (ភាសាអង់គ្លេស: Article) ជាផ្នែកមួយនៃ determiner ដែលប្រើពីមុខ នាម ឬ គុណនាម + នាម។
និយមន័យ
ពាក្យ ការន្ត ក្នុងភាសាបាលី សំដៅលើ ពាក្យដែលបន្ថែមពីក្រោយ នាម។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស Article មានន៍យច្រើន (សូមមើល Article (disambiguation)) តែការន្ត ឬ Article នៅទីនេះ សំដៅលើពាក្យដែលប្រើក្នុងភាសាអង់គ្លេស។
ប្រភេទ Article
ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ការន្តមាន២ ប្រភេទ៖
The indefinite article
The indefinite article ឬ ការន្តមិនកំណត់ មាន២ គឺ៖
The definite article
The definite article ឬ ការន្តច្បាស់លាស់ គឺ The។
ប្រាសាទភ្នំបូក
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ភ្នំបូកគឺជាភ្នំធម្មជាតិមួយ ដែលមានកម្ពស់២៣៥ម៉ែត្រ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាឯក ឃុំរុនតាឯក ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ នៅលើភ្នំបូកមានសំណង់បុរាណចំនួន២សំខាន់ ដែលកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី៩ និងដើមសតវត្សទី១០នៃយុគសម័យប្រាសាទភ្នំបាខែង ប្រាសាទភ្នំក្រោម និងប្រាសាទភ្នំដីដែរ នៅរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ ប្រាសាទភ្នំបូកកសាងឡើងថ្មភក់ ថ្មបាយក្រៀមនិងឥដ្ឋ ដែលមានប្រាង្គបីទំហំដូចគ្នា នៅលើខឿនតែមួយ ដែលមានទ្វារបែរទៅទិសខាងកើត ប្រាង្គទាំងបីនេះកសាងឡើងឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាង្គទាំងបីនេះសម្រាប់តម្កល់រូបនៃអាទិទេពទាំងបីក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នៅពេលបច្ចុប្បន្នប្រាង្គប្រាសាទមានសភាពទ្រុឌទ្រាមយ៉ាងខ្លាំងដោយសារអាយុកាល។ រីឯបដិមាដែលតម្កល់នៅក្នុងនោះ ត្រូវបានខូចខាត និងបាត់បង់ដោយកត្តាផ្សេងៗ។ សំណង់ក្រៅពីប្រាង្គប្រាសាទ មានទីតាំងសំណង់មួយកន្លែងសម្រាប់តម្កល់ព្រះសិវលិង្គធំមួយ ដែលមានកម្ពស់៤ម៉ែត្រ និងអង្កត់ផ្ចិត១.២០ម៉ែត្រ ដែលមានទម្ងន់ប្រហែល១០តោន តម្កល់លើខឿនថ្មបាយក្រៀមខ្ពស់ផុតពីដី ដែលមានទីតាំងស្ថិននៅខាងលិចប្រាសាទ តែបច្ចុប្បន្នព្រះសិវលិង្គនេះមានលក្ខណបាក់ស្ទើតែទាំងអស់ ។
ឯកសារយោង
ភ្នំបូក
ឃុំរាំងកេសី
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៩ភូមិ ។
នៅភូមិព្រៃស្វាយឃុំរាំងកេសីស្រុកសង្កែខេត្ដបាត់ដំបង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
សប្បុរិសធម៌៧
អត្ថញ្ញុតា
ភាវៈជាអ្នកស្គាល់នូវផលនៃហេតុ មានស្គាល់ថា សេចក្ដីសុខនេះ ជាផលនៃហេតុនេះសេចក្ដីទុក្ខនេះ ជាផលនៃហេតុនេះជាដើម។
អត្តញ្ញុតា
អត្ដញ្ញុតា ភាវៈជាអ្នកដឹងខ្លួនថា យើងមានជាតិគោត្រត្រកូលយ៉ាងនេះ សក្ដិយសសម្បត្ដិបរិវារប៉ុណ្ណេះ ចំណេះវិជ្ជានូវធម៌ត្រឹមប៉ុណ្ណេះៗ ហើយត្រូវប្រព្រឹត្ដខ្លួនអោយសមគួរដល់ឋានៈដែលមាននៅយ៉ាងម្ដេចៗនោះ។
មត្តញ្ញុតា
មត្តញ្ញុតា ជាការស្គាល់ប្រមាណ ស្គាល់អ្វីដែលខ្លួនអាចធ្វើបាន ស្គាល់បរិមាណសមរម្យដែលអាចយកបាន (មិនលោភលើសប្រមាណ) ស្គាល់ប្រមាណក្នុងការនិយាយស្តី ការបរិភោគជាដើម។
កាលញ្ញុតា
កាលញ្ញុតា បែបជាអ្នកស្គាល់កាលវេលាដ៏សមគួរក្នុងពេលប្រកបកិច្ចនោះៗ។
បរិសញ្ញុតា
បរិសញ្ញុតា របៀបជាអ្នកស្គាល់ប្រជុំជន និងកិរិយាដែលត្រូវប្រព្រឹត្ដក្នុងទីប្រជុំជននោះៗថា ពួកនេះកាលទៅរកតោងធ្វើកិរិយាយ៉ាងនេះ ត្រូវនិយាយយ៉ាងនេះជាដើម។
បុគ្គលញ្ញុតា
បុគ្គលបរោបរញ្ញុតា សន្ដានជាអ្នកស្គាល់នូវអធ្យាស្រ័យនៃបុគ្គលថា បុគ្គលនេះល្អគួរគប់ជាមិត្របុគ្គលនេះជាមនុស្សអាក្រក់ មិនគួរគប់យកជាមិត្រជាដើម។
អរិយសច្ច៤
EN:Four Noble Truths អរិយសច្ចៈ ជាពាក្យបាលី (សំស្រ្កឹត: ចត្វានិ អារ្យសត្យនិ चत्वारि आर्यसत्यानि catvāri āryasatyāni) ជាទ្រឹស្តីដ៏សំខាន់ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលព្រះពុទ្ធបង្រៀនជាប្រពៃណី ក្នុងធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ ។
អត្ថន័យរបស់អរិយសច្ចៈ
ពាក្យបាលីថាសច្ចៈ និងពាក្យសំស្រ្កឹតថាសត្យ ទាំងពីរនេះមានន័យថា សេចក្តីពិត ឬរបស់ជាក់ស្តែង ។ ដោយទុកពាក្យនេះក្នុងចិត្ត អ្នកចេះដឹងម្នាក់ប្រកែកថា អរិយសច្ច ៤ មិនគាំទ្រការអះអាង តាមខាងលើនេះ ថាជាសំណើការពិត ឬលទ្ធិជំនឿទេ ។ ប៉ុន្តែអរិយសច្ច ៤ នេះ អាចឃើញជារបស់ពិត ឬសេចក្តីពិត ដែលព្រះពុទ្ធពិសោធន៍ឃើញ ។
តាមសំយុក្តអាគមនៃសាលាសវ៌ាស្តិវាទ Saṃyukta Āgama of the Sarvāstivāda គ្រឹះនៃការបង្រៀនអរិយសច្ច៤ មានដូចតទៅៈ
វែងឆ្ងាយទៀត ការបកស្រាយខ្លះ នៃធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ មានសេចក្តីពន្យល់ន័យ អំពីអរិយសច្ច៤ ចំណែកខ្លះទៀត គ្មានការពន្យល់ន័យទេ ។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាការ បកស្រាយរបស់សវ៌ាស្តិវាទ បង្ហាញសច្ចៈថាជាទ្រឹស្តី ប្រើក្នុងវិធីសមាធិផ្សេងៗ ហើយ គ្មានសេចក្តីពន្យល់ន័យទេ ។ ក្នុងកំណែថ្មីថេរវាទ និងកំណែបកប្រែ ដោយអានស៊ីគៅ An Shigao អរិយសច្ច៤មានឲ្យ ការពន្យល់ន័យៈ
ទំនាក់ទំនងរបស់អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គ
ក្នុងការបកស្រាយ នៃធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ ដែលមាននៅក្នុងសំយុក្តអាគម គ្មានការបរិយាយអំពីអរិយដ្ឋង្គិកមគ្គទេ ។ សមាធិលើអរិយសច្ច៤ ត្រូវគេជ្រើសរើសយក ជាមគ្គវិញ ។
ការបកស្រាយ
ក្នុងចំណោមការសិក្សា ជំនាន់ដើម ផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនា សាលា ឯកវ្យាវហារិកៈ Ekavyāvahārika គាំទ្រទ្រឹស្តីដែលថា បន្ទូលរបស់ព្រះពុទ្ធ មានន័យរួមតែមួយ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ហើយថាអរិយសច្ចៈ៤ អាចចម្រើនឲ្យសម្រេចបាន ដោយសាបញ្ញាតែមួយ ។ និកាយឥណ្ឌានមួយទៀត មហីសាសកៈ Mahīśāsakas គាំទ្រថា អរិយសច្ច៤ត្រូវសមាធិ រួមជាមួយគ្នា ។ តាមភិក្ខុថនិស្សរោ Thanissaro អរិយសច្ច៤ ជាការប្រសើរ ត្រូវយល់ច្បាស់ ថាជាប្រភេទនៃការពិសោធន៍ មិនមែនជំនឿទេ ។
អរិយសច្ច៤និងឈូកសូត្រ
អត្ថបទនៃឈូកសូត្រ (សំស្រ្កឹតៈសទ្ធម៌បុណ្ឌរីកសូត្រ Saddharma Puṇḍarīka Sūtra) មានទស្សនៈចំពោះអរិយសច្ច៤ ថាជាការប្រៀនប្រដៅដំបូង របស់ព្រះពុទ្ធ ប៉ុន្តែមិនមែនជា ការបង្រៀនចុងក្រោយទេ ។ ក្នុងវគ្គទី៣ សូត្រនេះបង្ហាញ អ្វីដែលហៅថាធម៌ដ៏អស្ចារ្យ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតៈ ព្រះភិក្ខុនិឆិរេន Nichiren (ភិក្ខុជាតិជប៉ុន) ដែលការទូន្មានរបស់ព្រះអង្គ មានមូលដ្ឋានក្នុងឈូកសូត្រ បានប្រកាសក្នុងលិខិត “ការប្រៀបធៀប រវាងឈូកសូត្រនឹងសូត្រដទៃ” ថា ទ្រឹស្តីនៃអរិយសច្ច៤ ជាការបង្រៀនពិសេស ពន្យល់ចំពោះតែ សាវ័កសិស្សប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯឈូកសូត្រវិញ គឺបង្រៀនស្មើៗគ្នាទាំងអស់ ។
ស្រុកអង្គស្នួល
ស្រុកអង្គស្នួល គឺជាស្រុកមួយនៃខេត្តកណ្ដាល កម្ពុជា។ ស្រុកនេះគឺត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១៦ឃុំនិង ៣០៧ភូមិ។
វត្តឧណ្ណាលោម
វត្តឧណ្ណាលោមជាវត្តមួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីសុធារស​ ហើយក៏ជាវត្តមួយដ៏ចំណាស់ផងដែរ។ រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពមុខវត្តឧណ្ណាលោម
និរុត្តិសាស្ត្រ
បើតាមពាក្យ ឧណ្ណា (មានន័យថា 'ប្រជុំចិញ្ចើម')+លោម (មានន័យថា 'រោម') សរុបគឺ រោមប្រជុំចិញ្ចើម ។
ប្រវត្តិ
នៅក្នុងវត្តនេះមានចេតិយដាក់ព្រះឧណ្ណាលោមរបស់ព្រះថេរមួយព្រះអង្គ វាបានពាក់ព័ន្ធក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកាលពីជំនាន់ចម្បាំងស្ដេចកន និងចៅពញាចន្ទរាជា ។
តំនភា្ជប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
ទំនាក់ទំនង
ទំនាក់ទំនង
នៅ​ទី​នេះ យើង​ពិភាក្សា​តែ​វិធី​ប្រស្រ័យ​​គ្នា​របស់​មនុស្ស​ ដែល​​មានវីធីច្រើន​យ៉ាង ។ អ្នកផ្ញើសារសរសេរសារ​អំពីគំនិតរបស់ខ្លួន​ទៅ​កាន់​អ្នក​ទទួល​សារ ។ អ្នកផ្ញើ​​សារ​​បញ្ជូន​សារតាមឧបករណ៍ព័ត៌មាន​ច្រើន​ប្រភេទ ។ អ្នកទទួល​សារ​ត្រូវ​មាន​ឧបករណ៍​សម្រាប់​បកប្រែ​សារ​នោះ​ដើម្បី​ឲ្យ​មនុស្ស​អាន​និង​យល់​ន័យ ។ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្តូរសារ អ្នកផ្ញើ​សារ​និង​អ្នកទទួលសារ ត្រូវព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ជា​មុន​​​អំពីពាក្យ​​​ពេចន៍ ប្រយោគ ឬ​សញ្ញា​សម្គាល់​នានា ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​នោះ ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម​:ទំនាក់ទំនង
ទេសចរបារាំង
right|thumb|150px|ចាតូ បូគ្លេrigth|thumb|150px|ប៉មនៅប៉ារីសright|thumb|150px|ព្រះរាជាវាំងសម្តេចប៉ាបrigth|thumb|150px|ព្រែកឡយrigth|thumb|150px|ត្រាស់ប៊ុង
ទេសចរប្រទេសបារាំង ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ប្រទេសបារាំងបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិចំនួន ៨១,៩ លាននាក់(ជាចំនួនប្រជាជនដែលលើស) កើនឡើង ៣,8 ភាគ រយ បើប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំ២០០៦ វាគឺជាគោលដៅមួយដែលនាំឲ្យមានទេសចរច្រើន ក្នុងពិភពលោក។តួលេខ៨១,៩ លាននាក់នេះ រួមទាំង ប្រជាជន ដែលស្នាក់នៅលើស ពី២៤ម៉ោង ក្នុងប្រទេសបារាំង។ ប្រជាជន អ៊ឺរ៉ុបខាងជើន បានធ្វើការឆ្លងលើ ផ្លូវរបស់ពួកគេ ទៅ ម៉ារ៉ូកូ,អេស្ប៉ាញ, ឬ អ៊ីតាលី នៅក្នុងរដូវក្តៅ ។
ជួរភ្នំបារាំបានផ្តល់ ឆ្នេរសមុទ្រដូចគ្នាទៅនិង ប្រីថែនី ឬ ក៏តាមបណ្តោយសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេទីក្រុងជាមួយវប្បធម៌ អរិយធ៌ ជាកេរិ៍្ត មរតក ដ៏មានតំលៃ  ប្រាសាទជេទីអក (châteaux) ដូចជាប្រាសាទ វឺសឺលី (versailes) ហើយនិងវិនីយ៉ាត (Vineyards)។ ទេសចរមានចំនួនបន្ថែមចំនួន ៦% នៃប្រាក់ចំនូលរបស់ប្រទេសទាំងមូល (៤%ជាប្រាក់ចំនូលប្រជាជនទេសចរក្នុងប្រទេស និង ២% សំរាប់ប្រជាជនទេសចរមកពីក្រៅប្រទេស) ​ហើយបានធ្វើឲ្យ មានតុល្យភាពរវាងប្រាក់ចំនូលនិងប្រាក់ចំនាយ ។ មាតិការ [hide]
ទីក្រុងប៉ារីស
ប៉ារីស គឺជារាជធានី ដែលមានទេសចរយ៉ាងច្ច្រើនកុះករនៅលើពិភពលោក។​ ប៉ារីសបានទាំក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ជាមួយសារះមន្ទី ដូចជា សារះមន្ទី ឡូវើរ(Louvre) សារះមន្ទី មូស៊ី ឌឺអូសេ (Muse'e d'Orsay ។​ ហើយមានការទាក់ទាញចិត្ត ដូចជា ប៉ម អើ ហ្វែល(Eiffel Tower), អាក ឌី ព្រីអម(Acr de Triomphe )ឆាត ត្រល របស់ ន័រ ត្រ័រ​​ ដាម (the cathedral of Notre-Dame​), ហើយនិង ដីសស្លីឡែនប៉ារីស( Disneyland Paris)។
អក្សរឡាតាំង
រូបរាងទូទៅនៃអក្សរក្រមឡាតាំង
អក្សរក្រមឡាតាំងទំនើបមានអក្សរដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងចក្រភពរ៉ូម៉ាំង ហើយរាប់បញ្ចូលអក្សរ J U W និង Z ទៀត
ទេសចរបារាំង
ផ្នែកដទៃទៀតនៃប្រទេសបារាំង
នៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសបារាំង មានរម្មណីយដ្ឋានស្គី នៅក្នុងតំបន់ភ្នំខ្ពស់ៗ គួរកាត់សំគាល់ផងដែរបារាំងមានទីក្រុងប្រវត្តិសាស្រ្តគឺ អាវីញុង(Avignon )រាជាវាំងសម្តេចប៉ាប(Popes' palace)ដើមកំនើតនៃអាឡិស​ អិច(Arles, Aix-en-Provence),ស្រាទំពាំងបាយជូប័រហ្គេឌី (Bordeaux),លីយន( Lyon), ម៉ាសឺល(Marseille),ណៃ(Nice),សន្តបេនណូត​ ឌូ ស៊ូល (Saint-Benoît-du-Sault on the Loire River),ធូឡូស អនឌឹការ៉ុម( Toulouse on the Garonne), ប្រសាទស្រាស់ប៊ុង(Strasbourg on the border with Germany),ទីក្រុងណែនតែសដ៏ស្រស់ស្អាត( the beautiful city of Nantes)។ ប្រាក់កំរ៉ៃនៃកន្លែងស្នាក់ពេញគ្រប់ទីកន្លែង ហើយនិងសណ្ឋាគាទំនេរជាច្រើន។ សំរាប់ជាឧទាហរណ៍, ប្រជាជនអង់គ្លេសចូលចិត្តចំណាយពេលរដូវក្តៅ របស់ពួកគេនៅក្នុងជ្រោះឌ័រនញឹស( Dordogne valley),វិសមកាលជនជាតិអេស្ប៉ាញ នៅក្នុងតំបន់ ប៊ីអារី( Biarritz) ហើយតំបន់ អេស ធី ជីនអី ឡូ ( St Jean de Luz ) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រ បាសខ្យូ( Basque coast),ហើយប្រជាជនអៀរឡង់តែងតែមកទស្សនាតំបន់ឡូ័រដិស(Lourdes)។ ភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរទៅទស្សនា មើលការប្រណាំងកង់ប្រចាំឆ្នាំ(annual cycle race),ដំណើរទេសចរ របស់ប្រជាជនបារាំង( the Tour de France) ។ ឆ្នេរសមុទ្រមេឌឺទែរ៉ាណេនៃប្រទេសបារាំងស្ថិតក្នុងទីតាំងដ៏សខាន់មួយ ក្នុងតំបន់ឡែនជិកដក រ៉ូសាល់លៀន( Languedoc-Roussillon)​​ ,ឬ ក៏ក្នុង ក្រុស៊ីកា(Corsica),ដែលមានភាពល្បីខ្ទ័រខ្ទារ ឃ្លាតឆ្ងាយពីទឹកដីទេសចរដ៏សំខាន់នេះ ប្រទេសបារាំង គឺជា ប៉ូឡូណេស៊ី( Polynesia) ជាពិសេសគឺ ថាហីតទី( Tahiti), កោះ ខារ៊ីបីន(Caribbean islands Martinique), ហ្គូអេតឌីឡុប (Guadeloupe) ហើយនិងកន្លែង ដទៃៗជាច្រើន,Maison de la France.
នៅតាមតំបន់ត្បូងពេជ្រ នៃឆ្នេរសមុទ្រមេឌឺរ៉ាណេរបស់បារាំង ក្នុងតំបន់ ឡែនជូអឹដក France's Mediterranean beaches on the French Riviera, in Languedoc-Roussillon, or in Corsica, are famous. Away from the mainland tourists are French Polynesia (especially Tahiti), the Caribbean islands Martinique, Guadeloupe and others ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបារាំង
អក្សរឡាតាំង
រូបរាងទូទៅនៃអក្សរក្រមឡាតាំង
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.
ឃុំបារគូ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។
ឃុំអូរដំបង ១
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ឃុំបារគូ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង
ឃុំអូរដំបង ២
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសង្កែ
ខេត្តរតនគិរី
ខេត្តរតនគិរី គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តរតនគិរីមានព្រំប្រទល់ខាងខាងកើតជាប់នឹងខេត្តកន្ទូម និងខេត្តយ៉ាឡាយ នៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ខាងលិចជាប់នឹងខេត្តស្ទឹងត្រែង ខាងជើងជាប់នឹងខេត្តអាត្តពឺ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ និងខាងត្បូងជាប់នឹងខេត្តមណ្ឌលគិរី ហើយមានចម្ងាយ ៥៨៨គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ ។ ខេត្តរតនគិរីជាខេត្តមួយដែលមានលក្ខណៈពិសេសជាងគេក្នុងចំណោមខេត្តដែលនៅភូមិភាគឦសានប្រទេសកម្ពុជា ដោយខេត្តមានតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិជាច្រើនអនេក និងទេសចរណ៍វប្បធម៌ជនជាតិភាគតិចផងដែរ។ អស់រយៈពេលជាងមួយសហស្សវត្សរ៍មកហើយ ខេត្តរតនគិរីត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពួកក្រុមជនជាតិខ្មែរលើ ក្នុងសម័យប្រវត្តិសាស្ត្រដើមតំបន់ពួកខ្មែរលើត្រូវបាន អាណាចក្រជិតខាងធ្វើការជួញដូរធ្វើជាទាសករ។ សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មទាសករនេះបានបញ្ចប់ក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ប៉ុន្តែយុទ្ធនាការខ្មែរភាវូបនីយកម្មដ៏ឃោរឃៅបន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យម្តងទៀតបានគំរាមកំហែងដល់របៀបរស់នៅរបស់ខ្មែរលើ។ ខ្មែរក្រហមបានសាងសង់ទីស្នាក់ការរបស់ខ្លួននៅក្នុងខេត្តនេះក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ហើយការទម្លាក់គ្រាប់បែកក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាមបានបំផ្លិចបំផ្លាញតំបន់នេះ។ រដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋានមានលក្ខណៈខ្សោយ។ សូចនាករសុខភាពក្នុងខេត្តរតនគិរីក្រីក្រខ្លាំង  អាយុកាលជាមធ្យមរបស់បុរសគឺ ៣៩ឆ្នាំហើយស្ត្រីគឺ ៤៣ឆ្នាំ។ កម្រិតនៃការអប់រំក៏មានកម្រិតទាបដែរ ដោយមានចំនួនមិនដល់ពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនដែលមិនចេះអក្សរ។
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
ខេត្តរតនគិរី ជាខេត្តនៅភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ។ ទីរួមខេត្តបានលុងស្ថិតនៅកណ្តាលខ្ពង់រាបនៃខេត្ត ចម្ងាយ ៥៨៦ គ.ម ពីទីក្រុងភ្នំពេញ ។ ខេត្តរតនគិរីមានព្រំប្រទល់ខាងជាប់ប្រទេសឡាវ ខាងកើតជាប់ប្រទេសវៀតណាម ខាងជើងជាប់ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងខាងលិចជាប់ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ខេត្តមានទីតាំងស្ថិតនៅលើខ្ពង់រាបនៃភូមិភាគឦសានប្រទេសកម្ពុជា។ ខ្ពងរាបនេះជាគែមខាងលិចនៃប្រជុំភ្នំកន្តំនៃប្រទេសវៀតណាម។ លំផាត់ដែលជាទីប្រជុំជននៅភាគខាងត្បូងខេត្ត ជាទីរួមខេត្តកាលពីមុន ។ ខេត្តរតនគិរីជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏មានប្រជាប្រិយ ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍រាប់ពាន់នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ភាគច្រើននៃប្រជាជនរតនៈគិរីជាជនជាតិភាគតិច ចំនែកជនជាតិខ្មែរមានប្រមាណតែ ១០ ទៅ ២០ % ប៉ុណ្ណោះ ។ ខេត្តរតនគិរីរួមមាន៩ស្រុក (ក្នុងនោះមាន៤៩ឃុំ)៖