cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
គសប ឃុំកោះខែល
អំពីគណបក្ស គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (អង់គ្លេស៖ League for Democracy Party, ហៅកាត់ថា​LDP, ប្រមុខ៖ លោក ខឹម វាសនា) គឺជាចលនានយោបាយមួយ​ដែលកើតពីការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់សិទ្ធ ហើយមានលក្ខណៈភ្លឺស្វាង ក្នុងការធ្វើអោយបានសម្រេចនូវសុបិនរួមរបស់ពួកគេគឺ មាតុភូមិមួយដែលពួកយើងរស់នៅដោយស្មើភាពគ្នាក្នុងភាពជាម្ចាស់ ដោយកណ្តាប់ដៃរបស់ពួកគេ ដែលត្រូវធ្វើអោយបានសម្រេចឡើងដោយយន្តការ៨ចំណុច។ ដើម្បីឈានទៅដាក់អោយបាននូវយន្តការ៨ចំណុច គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ផ្តើមចេញពីការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទៅលើគោលធំៗបីគឺ ៖ ១. ការយល់ដឹងអំពីប្រជាធិបតេយ្យ
២. កិច្ចបដិបត្តិព្រះធម៌
៣. សីលធម៌សង្គម។
ប្រវត្តិបក្ស
=មើលផងដែរ=
វត្តរាជ
ព្រះវត្តរាជ ជារាជបុត្រ របស់បក្សីចាំក្រុង និងព្រះនាងនៅប្រទះឡាង ហើយទ្រង់ក៏ត្រូវជាព្រះភាតារួមមាតាជាមួយព្រះបាទ អឡស្សរាជ និងព្រះសែណ្ណ័ករាជ។ ​បើ​តាម​ពង្សាវតារ​វត្ដ​កោកកាក​ ​គ្មាន​នរណា​ក្រៅ​អំពី​នារី​ក្រមុំ​ស្រុកស្រែ​សែន​ស្រស់​ល្អ​បវរ​ ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​បានឃើញ​ ​និង​ជួប​ជា​គ្រា​ដំបូង​នៅ​ប្រទះ​នាង​ ​ឬ​ប្រទះឡា​ង​នោះ​ឡើយ។​ ​ព្រះ​នាម​ព្រះ​អគ្គមហេសី​នេះ​ ​គេ​មិន​បាន​ស្គាល់​ទេ។​ ​ព្រះ​នាង​បាន​ប្រទាន​ព្រះរាជបុត្រ​បី​ព្រះ​អង្គ​ដល់​ព្រះ​ស្វាមី​គឺ​ ​ព្រះ​វត្ដរាជ ​ព្រះ​អឡស្សរាជ​ ​និង​ព្រះ​សែណ្ណ័ករាជ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់ខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន​ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវអស្ចារ្យ
អាឡេក បេនចាមីន
ចម្រៀងមួយបទចំណងជើងថា "I Built a Friend" របស់ អាឡេក បេនចាមីន ត្រូវបានយកមកធ្វើជា background song សម្រាប់ការរាំរបស់បេក្ខជន Merrick Hanna នៅវគ្គទី១ នៃកម្មវិធី America's Got Talent (រដូវកាលទី ១២) នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។
External links
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងអាមេរិច
ឃុំក្របៅ
=រដ្ឋបាល= ឃុំក្របៅ មាន ១១ភូមិគឺ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំក្រញូង
(Dountei Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង មាន ១៩ភូមិ ៖
11	14020311			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 12	14020312			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 13	14020313			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 14	14020314			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 15	14020315			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 16	14020316			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 17	14020317			លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើកែមកជាឈ្មោះ វិញ 18	14020318			ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 19	14020319
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ទល់នឹងឃុំក្របៅ ស្រុកកំចាយមារ West	ទល់នឹងឃុំព្រាល ស្រុកកញ្ច្រៀច South	ទល់នឹងឃុំស្មោងខាងជើង ស្រុកកំចាយមារ និងឃុំអណ្តូងត្របែក ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង North	ទល់នឹងឃុំជាច ស្រុកកំចាយមារ
=រដ្ឋបាល= ឃុំក្រញូងមាន ១៩ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
វិជ័យ
រាជធានីវិជ័យ Vijiya) ជារាជធានីនៃសម័យមហានគរ ដែលនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេស កកើតចាប់ពីឆ្នាំ (៩៧៨ ដល់ឆ្នាំ ១៤៨៥)។ ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២ ជាក្សត្រខ្មែរ​ដែលខ្លាំងក្លាទ្រង់ជាក្សត្រខ្មែរ​ដែលបានកសាងអង្គរឡើងមុនគេបង្អស់ និងបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឱ្យរួមតែមួយ
ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (Suryavarman II) ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងក្លាមួយព្រះអង្គនាសម័យអង្គរ ដែលជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការផ្ដួចផ្ដើមសាងសង់សំណង់ស្ថាបត្យកម្មដែលមានភាពល្បីល្បាញបំផុត និងមានភាពអាថ៌កំបាំងបំផុត ក្នុងចំណោមប្រាសាទបុរាណនានានៅក្នុងលោកគឺ “ប្រាសាទអង្គរវត្ត” ។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ គឺជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរសម័យអង្គរដ៏ល្បីល្បាញមួយព្រះអង្គ។ ស្នាមព្រះហស្ដដ៏សំខាន់ជាងគេក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ គឺការដឹកនាំស្ថាបនាប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្អគ្មានពីរនៅលើពិភពលោក។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការដណ្ដើមអំណាចឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ ពោរពេញទៅដោយការបង្ហូរឈាម។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ ប្រទេសខ្មែរមានវិសាលភាពធំទូលាយណាស់ គឺខាងជើងទល់នឹងប្រទេសចិន ខាងត្បូងទល់នឹងសមុទ្រចិន គឺពីកូថារ៉ា (បច្ចុប្បន្នញ៉ាត្រាងក្នុងប្រទេសវៀតណាម) រហូតដល់ឈូងសមុទ្របានឌុង (នៅម៉ាឡេស៊ី)។ ខាងលិចទល់នឹងប្រទេសភូមា ហើយព្រំប្រទល់ខាងកើតទល់នឹងប្រទេសចម្ប៉ា។
=មើលផងដែរ=
ភីម៉ៃ
រាជធានីភីម៉ៃ ជារាជធានីនៅសម័យមហានគរ។ ដែលស្ថិតនៅត្រង់ ប្រាសាទពិមាឃ ស្រុកពិមាឃ ខេត្តនគររាជ អាណាចក្រខ្មែរ។
ភូមិលាងដៃ
ភូមិលាងដៃ​ ឃុំលាងដៃ​ ស្រុកអង្គរ​ធំ​ ខេត្តសៀមរាប +ភូមិលាងដៃមានព្រំប្រទល់៖ .ខាងលិចជាប់នឹង​ ភូមិភ្លង់ .ខាងកេីតជាប់នឹង​ ភូមិសំរោង .ខាងជេីងជាប់នឹង​ ភូមិតាប្រុក ​ .ខាងត្បូងជាប់នឹង​ ផ្លូវវង់ធំ +ផ្ទៃដីទំហំ.... +មានប្រជាជន...គ្រូសារ​ ស្មេីនឹងចំនួន...នាក់(....) +មុខរបរប្រជាជនក្នុងភូមិមាន៖ ​ .ធ្វេីស្រែ​ ចំការ ​ .គ្រូបង្រៀន .ចិញ្ចឹមសត្វ ​ .ធ្វេីការជាបុគ្គលិក
កែម ឡី
លោកបណ្ឌិត កែម-ឡី (១៩ តុលា ១៩៧០ - ១០-កក្កដា-២០១៦) ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្ដល់​រហស្សនាម​ថា ជា​អ្នក​វិភាគ​នយោបាយឯករាជ្យ​នៅព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​។ លោកត្រូវបានឃាតករ បាញ់សំលាប់ចំនួនបីគ្រាប់នៅក្នុងស្តារម៉ាត របស់ស្ថានីយចាក់សាំងកាល់តិច (Caltex) ស្តុបបូកគោ។
ការ​សិក្សា
–បើ​ទោះ​បី​ជា​ម្តាយ​មាន​មុខ​របរ​ត្រឹម​ជា​អ្នក​លក់​នំ​បញ្ចុក ក៏​ដោយ ក៏​លោក កែម ឡី បាន​ខិតខំ​ព្យាយាម​តស៊ូ​រៀន​សូត្រ រហូត​ដល់​ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ឯ​បរទេស ខណៈ​ដែល​បង​ស្រី​របស់​លោក បាន​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​ពេទ្យ ហើយ​ប្អូន​ប្រុស បាន​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន។ –លោក កែម ឡី បាន​ចាក​ចេញ​ពី ខេត្ត​តាកែវ មក​សុំ​ស្នាក់​អាស្រ័យ​នៅ​វត្ត បទុម ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​បន្ត​ការ​សិក្សា​នៅ​មហា​វិទ្យាល័យ។ លោក​បាន​ស្នាក់នៅ​វត្ត​រហូត​ដល់​រៀន​ចប់​មហា​វិទ្យាល័យ ហើយ​បាន​ចូល​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រសួង សុខាភិបាល កាន់​ខាង​ផ្នែក​ជំងឺ​ឆ្លង។ –លោក កែម ឡី ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ចុឡាលុងករណ៍ ប្រទេស​ថៃ ផ្នែក​ជំនាញ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ផ្នែក​សុខភាព​សាធារណៈ ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ ម៉ាឡៃយ៉ា ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី លើ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម។
ការងារ
–លោក កែម ឡី បាន​ឈប់​ធ្វើ​ការងារ​រដ្ឋ នៅ​ក្នុង​អំឡុង ឆ្នាំ​២០០០ ហើយ​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ការ នៅ​កាកបាទ​ក្រហម​កម្ពុជា។ បន្ទាប់​មក​លោក​បាន​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​និង​ទៅ​ធ្វើ​ជា​អ្នក​ប្រឹក្សា​ឲ្យ​អង្គការ UNDP អស់​រយៈ​ពេល ៤​ឆ្នាំ។ ក្រោយ​ពី​បញ្ចប់​ការងារ​នៅ UNDP លោក​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​នៅ ថៃ ដែល​ក្រុមហ៊ុន​នោះ ធ្វើ​ការងារ​ជួយ​សង្គម​ច្រើន ជា​ពិសេស​ជួយ​ដល់​ជន​ក្រីក្រ​នៅ ថៃ នៅ កម្ពុជា នៅ ចិន និង​នៅ ឥណ្ឌា ហើយ​បន្ទាប់​ពី​នោះ លោក​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ទីប្រឹក្សា​ឲ្យ​ក្រសួង សុខាភិបាល ខាង​មូលនិធិ​សកល។ ក្រោយ​មក​ទៅ​កាន់​ខាង​បណ្តាញ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ហៅ HACC បាន​មួយ​រយៈ។​
ការ​ស្រាវជ្រាវ និង​វិភាគ​នយោបាយ
–ដំបូង​ឡើយ លោក កែម ឡី បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ភាគ​ច្រើន​ខាង​ផ្នែក​សង្គមកិច្ច បន្ទាប់​មក​ខាង​ផ្នែក​ដីធ្លី សិទ្ធិ​លំនៅឋាន សិទ្ធិ​មនុស្ស ធនធាន​រ៉ែ ហើយ​នៅ​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ លោក​បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ភាគ​ច្រើន​ទៅ​លើ​រឿង​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង​វប្បធម៌។ល។ –ខណៈ​ដែល​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​របស់​លោក កំពុង​តែ​ល្បី​សុស​សាយ នៅ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឯករាជ្យ​មួយ​ចំនួន លោក កែម ឡី ត្រូវ​បាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​មួយ​ចំនួន​ហៅ​លោក​ថា «ជា​អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ» ដោយ​សារ​តែ​លោក មាន​សេចក្តី​ក្លាហាន លាត​ត្រដាង​ពី​បញ្ហា​ដែល​កំពុង​តែ​ញាំ​ញី​សង្គម​ខ្មែរ និង​បាន​ផ្តល់​នូវ​ដំណោះស្រាយ​សម​ហេតុ​ផល ដែល​ជា​ផ្លូវ​អាច​ជួយ​រុញ​ច្រាន​ឲ្យ​សង្គម​ខ្មែរ មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ជឿន​លឿន​ឆាប់​រហ័ស​គេច​ផុត​ពី​ហានិភ័យ​។
ជីវិត​គ្រួសារ
លោក កែម ឡី បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នា​ឆ្នាំ​២០០១ ចំណែក​ភរិយា​របស់​លោក គឺជា​អាជីវករ​លក់​ខោ​ជជុះ​នៅ​ផ្ទះ​ល្វែង​មួយ នៅ ផ្សារ​បឹង​កេង​កង ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្ន​ (២០១៤) មាន​កូន​សុទ្ធ​តែ​ប្រុស​ចំនួន ៤ រូប កូន​បង​អាយុ ១២ ឆ្នាំ និង​កូន​ប្អូន​អាយុ ៤ ឆ្នាំ។
សំដីមាសរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី
សម្តី មាស របស់​លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ដែល​បាន​បន្សល់​ទុក​សម្រាប់​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​គិត​ពិចារណា និង​ផ្តល់​ជា​គំរូ​ថា​ធ្វើ​អ្វីៗ​ត្រូវ​តែ​តម្កល់​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​ជា​ធំ៖
១.ធ្វើ​អ្នក​វិភាគ​ត្រូវ​ហ៊ាន​លះបង់​ជីវិត​។ ​
២.ជូត​ទឹក​ភ្នែក​របស់​អ្នក​រួច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត​។
៣. នៅ​ពេល​វិភាគ​ម្តងៗ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​គិត​ថា​ខ្ញុំ​នឹង​មាន​ជីវិត​ទេ។
៤. ខ្ញុំ​នឹង​និយាយ​អ្វី​ដែល​អ្នក​ដទៃ​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​។
៥. សុវត្ថិភាព​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​អាច​ការពារ​​យើង​បាន​ជានិរន្តរ៍​គឺ​បេះដូង​ពលរដ្ឋ​។
៦.ខ្លាច​ស្លាប់​ដោយសារ​ជួយ​ការពារ​ពលរដ្ឋ និង​បូរណភាព​ទឹកដី​មិន​មែន​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ទេ។
៧. អ្នក​មាន​អំណាច មាន​លុយ​ច្រើន​ពី​ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​ធនធាន​សង្គម​ពី​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​នោះ​អ្នក​អាច​មាន​សុវត្ថិភាព​​តែ​ពេល​នៅ​រស់​ទេ​តែ​ពេល​ស្លាប់​ទៅ​សូម្បី​តែ​ទី​តម្កល់​សាកសព​ក៏​អាច​គ្មាន​សុវត្ថិភាព​ដែរ​។
៨. បើ​យើង​និយាយ​អ្វី​គឺ​ត្រូវ​និយាយ​ការពិត។
៩. មុន​នឹង​ខ្ញុំ​វិភាគ​គឺ​ខ្ញុំ​បាន​គិត​ដល់​ចំណុច ៣ គឺ​ត្រូវ​រត់​ចោល​ស្រុក ត្រូវ​ជាប់​គុក និង​ត្រូវ​អស់​ជីវិត
១០. បើ​អ្នក​មិន​ធ្វើ​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​ក៏​គង់​តែ​ទទួល​រងគ្រោះ​ដែរ​គ្រាន់​តែ​មិន​ទាន់​ដល់​វេន​អ្នក​ប៉ុណ្ណោះ​។
ឡៅ-ម៉ុងហៃ
បណ្ឌិតឡៅ-ម៉ុងហៃ: ការស្លាប់លោក កែម-ឡី ជាការបាត់បង់មហាបុត្រដ៏ឆ្នើមមួយរូប។ លោកថានេះជាសោកនាដកម្មជាតិមួយទៀតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រជាជាតិខ្មែរ។
សុខ-ទូច
ខ្ញុំមានការរន្ធត់តក់ស្លុកយ៉ាងក្រៃលែងក្រោយពីទទួលដំណឹងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ វេលាម៉ោងប្រមាណ ៩ ព្រឹក នៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈកាល់តិចបូកគោ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។ ជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សោកសៅ ខ្ញុំសូមថ្កោលទោសយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះជនដៃដល់ និងអ្នកនៅពីក្រោយអំពើឃាតកម្មនេះ និងសូមអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចស៊ើបអង្កេត ស្វែងរកជនល្មើសមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ជាធរមាន។ ការបាត់បង់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី គឺជាការបាត់បង់បញ្ញវន្តមួយរូប និងកញ្ចក់សង្គមមួយផ្នែកដ៏សំខាន់នៃប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ជាបញ្ញវន្តមួយរូប ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីស្រទាប់បញ្ញវន្ដជាតិ និងអន្ដរជាតិ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ និងមានការកោតស្ញប់ស្ញែងចំពោះចំណេះដឹង និងទេពកោលសល្យរបស់លោក។ ខ្ញុំសូមលំឱនកាយវាចារចិត្ដគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក បានទៅសោយសុខក្នុងសុគតិភពកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។
ប្រាសាទកី
តើប្រាសាទនៅប្រទេសកម្ពុជាមានអ្វីខ្លះ?
ប្រាសាទជាងប៉ី
ប្រាសាទជាងប៉ី (Prasat Chang Pi); (ปราสาทช่างปี่) ចប្ចប្បន្នប្រាសាទជាងប៉ី ស្ថិតក្នុងភូមិជាងប៉ី ខេត្តសុរិន្ទ្រ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ដើមសតវត្សរ៍ទី១៣ នៃគ្រិស្ដសករាជ ។ តាមរឿងនិទានប្រាសាទនេះ ជាឈ្មោះរបស់កម្មករម្នាក់ ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញក្នុងអតីតកាល ហើយភាពល្បីល្បាញនេះ បណ្ដាលមកពីថ្វីដៃដ៏ចំណានរបស់គាត់ ក្នុងការផលិតប៉ី ដែលជាឧបករណ៍តន្ដ្រីមួយប្រភេទ ។ អ្នកស្រុកបាននិយាយតៗគ្នាថា ឈ្មោះជាងប៉ីនេះបណ្ដាលមកពីពាក្យចាប៉ី ដែលជាផ្កាចំប៉ី ក៏ប៉ុន្ដែការសន្និដ្ឋាននេះ ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញស្រាវជ្រាវចាត់ទុកថា វាមិនសមហេតុផលទេ ។
ដើមឡើយប្រាសាទជាងប៉ី ដែលសាងសង់ឡើងដោយថ្មបាយក្រៀមនៅល្អនៅឡើយ ប៉ុន្ដែទើបតែទ្រុឌទ្រោមនៅឆ្នាំ១៩២៥ ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារតែឈ្មួញវត្ថុបុរាណម្នាក់បានឃុបឃិត ជាមួយអ្នកស្រុកមួយចំនួនតូច ជីកគាស់កកាយរាវរកវត្ថុបុរាណ ។ គេបានប្រមូលយកវត្ថុបុរាណដែលនៅសេសសល់ នៅតាមប្រាសាទយកទៅរក្សាទុកក្នុងវត្ដជាងប៉ី ទោះបីយ៉ាងនេះក្ដី ក៏នៅមានការបាត់បង់តទៅទៀតដែរ ។ យោងតាមកំណត់ហេតុ យើងដឹងថា ប្រមាណជា ៤០ ឆ្នាំមុននេះ នៅលើទីតាំងនៃប្រាសាទនេះ នៅមានវត្ថុបុរាណជាច្រើនដូចជា ផ្ទាំងរូបរឿងរាមកេរ្ដិ៍ និងបំណែកចម្លាក់តំណាងឲ្យព្រះពោធិសត្វមួយចំនួន ដែលឥឡូវគេយកទៅលក់ដូរទាំងអស់ ។
មានរឿងនិទាននិយាយតៗគ្នាថា ប្រាសាទជាងប៉ីត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយជាងប៉ីជាមួយគ្នា នឹងប្រាសាទស៊ីខរភូមិ ។ បុរសជាងប៉ីដែលជាអ្នកសាងសង់ប្រាសាទជាងប៉ី រីឯស្ដ្រីវិញបានសាងសង់នៅស៊ីខរភូមិ ។ ប្រាសាទដែលបុរសបានសាងសង់នេះ មិនទាន់រួចទេ ។ ពួកបុរសក៏នាំគ្នាបំបែកកម្លាំងទៅជួយស្ដ្រី រហូតដល់ប្រាសាទសាងសង់រួច ។ តំណាលនេះត្រូវ បានអ្នកស្រុកនិយាយនៅគ្រប់ទីកន្លែង ។
មើលផងដែរ
=មើលផងដែរ=
ប្រាសាទជាងប៉ី
ខេត្តសុគន្ធនគរ
​
ហ្លួងព្រះបាំង
រាជធានីហ្លួងព្រះបាំង ជារាជធានីខ្មែរនៅ សម័យមហានគរ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅឆ្នាំ១១៩៥ ដល់ឆ្នាំ១៨៩១។ នៅចុងសម័យអង្គរក្នុងក្រោយរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៨ នគរខ្មែរមានភាពរង្គោះរង្គើរ មានការបះបោរ ដូចជា ខេត្តសុខោទ័យ (១២៣០) ដែលជាមេទ័យឈ្មោះ ហ្វា មឿង(ពុក ឃុន) តែមានស្តេចគ្រប់គ្រងនៅឆ្នាំ១២៣៥ ហើយនឹង អាណាចក្រឡានឆាន រួចបន្តបំបែកទៅជា រាជធានីហ្លួងព្រះបាង(ហ្លួងព្រះបាំង) និង អាចក្រវៀងចន្ទន៍(វាំងចន្ទន៍)។ ក្រោយមកបានប្រែឈ្មោះជា ហ្លួងព្រះបាង ដែលមានស្ដេចសោយរាជ្យចាប់ពី ឆ្នាំ១៣៣៥ តរៀងមក ដល់ឆ្នាំ១៧០៦ ទើបផ្លាស់រាជធានីទៅ វាំងចន្ទន៍។ រាជធានីហ្លួងព្រះបាំង មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសចិន ខាងជើងឈាងខាងលិចជាប់ប្រទេសដាយវៀត និង ខាងជើងឈៀងខាងលិចជាប់ប្រទេសណានឆាវ មានទន្លេមេគង្គហូរចុះមកពាសពេញផ្ទៃប្រទេស។ បច្ចុប្បន្នលាវបានផ្លាស់ប្ដូររាជធានីពីហ្លួងព្រះបាំង មកតាំងរាជធានីថ្មីនៅខាងត្បូង រាជធានីវាំងចន្ទន៍ ដែលជារាជធានីចាស់របស់ខ្មែរនៅសម័យអង្គរ នៅខាងជើងចម្ប៉ាស័ក សព្វថ្ងៃ។
ឃុំស៊ាងឃ្វាង
=រដ្ឋបាល= ឃុំស៊ាងឃ្វាង ស្ថិតនៅ ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ប្រាសាទគោករកា
ប្រាសាទគោករកាមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិរកា សង្កាត់ស្រយូវ ក្រុងស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាយឡើងក្នុងសម័យអង្គរ ក្នុងរាជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅក្នុងអំឡុងចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ដែលជាមន្ទីរពេទ្យនៅក្នុងសម័យនេះ។
គោករកា
ប្រាសាទត្នោតជុំខាងជើង
ប្រាសាទត្នោតជុំខាងជើងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិត្នោតជុំ៤ ឃុំត្នោតជុំ ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងនៅក្នុងសម័យចេនឡា ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១ ក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី៧ ឧទ្ទិសដល់ព្រាហ្មណ៍សាសនា។
ត្នោតជុំខាងជើង
ខេត្តកំពង់លែង
​
ខេត្តសុវណ្ណភូមិ
​ ខេត្តសុវណ្ណភូមិ គឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរនៃសម័យអង្គរ ដែលមកពីពាក្យ សុវណ្ណ +  ភូមិ។
ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេមេគង្គលើ សម្បូរទៅដោយ មច្ឆា អនុគ្រោះដល់វិស័យកសិកម្ម ជាប្រភពទឹកដែលហូរនាំទឹកមកដែនកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះត្រូវបានសៀមផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះខេត្តរ៉យអ៊ែត នេះដោយបន្សល់ទុកនៅតែ ស្រុកសុវណ្ណភូមិ ដែលជាប្រលានយន្ដហោះដ៏ល្បីនៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន។
ប្រាសាទស្តេចសឹង្ហ
ប្រាសាទស្ដេចសឹង្ហ
​ ប្រាសាទស្ដេចសឹង្ហ ពីអតីតកាលស្ថិតនៅ ខេត្តកញ្ជានៈបុរី អាណាចក្រខ្មែរ នៅសម័យអង្គរ។ បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅ ខេត្តកាន់ចាន់ណាបូរី ប្រទេសថៃ(សៀម)។
=មើលផងដែរ=
ស្តេចសឹង្ហ
Town (អាល់ប៊ុម 04)
អាល់ប៊ុម Town Vol.04 គឺជា Album Collection របស់តារាចម្រៀង Town ចេញផ្សាយដោយ ផលិតកម្ម ទីក្រុង ភាពយន្ត CD Vol.04 ឆ្នាំ 2010 ។
ឃុំស្មោងខាងជើង
=រដ្ឋបាល= ឃុំស្មោងខាងជើង មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
សកលវិទ្យាល័យ​
=សាសនា=
វត្ត
វត្តស្មោង ស្តិតនៅក្នុងភូមិស្មោង ឃុំស្មោងខាងជើង ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង។
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
Aczino
រូបភាពតូច|Aczino Mauricio HernándezGonzález (ឡាប៉ាហ្សា, រដ្ឋម៉ិកស៊ិក, ថ្ងៃទី ២ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩១) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាសិល្បៈឈ្មោះអាហ្សីណូគឺជាអ្នកចំរៀងរ៉េបនិងជាអ្នករត់សម្លាប់ជនជាតិម៉ិចស៊ីកូ។
គាត់ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះការចូលរួមរបស់គាត់នៅក្នុងការប្រកួតហែលទឹកសេរីជាពិសេសការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រអន្តរជាតិនៃការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ Red Bull of the Roosters ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការប្រកួតរ៉េបហែលសេរីសេរីសំខាន់បំផុតនៅអេស្បាញដែលក្នុងនោះគាត់គឺជាជើងឯកនៅឆ្នាំ ២០១៧ នៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ដោយសារតែមានការប្រកួតអន្តរជាតិច្រើនណាស់ដែលគាត់បានឈ្នះគាត់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នករ៉េបល្អបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងវិស័យប្រយុទ្ធ។
ប្រាសាទស្វាយអៀ
ប្រាសាទស្វាយអៀមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិស្វាយអៀ ឃុំចំណារក្រោម ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់សាសនាព្រាហ្មណ៍។
ស្វាយអៀ
ផ្សាររមាស
រមាសត្រូវបានគេស្គាល់ភាគច្រើនដោយនៅចំណុចនេះ គឺមានស្ថានីយរថភ្លើងមួយដែលអ្នកធ្វើដំណើរបានស្គាល់ភាគច្រើន ។ ហើយរមាសក៏ជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចមួយរបស់ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ។
ឃុំល្បើក
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន  ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ប្រាសាទអំពិលរលំ
ប្រាសាទអំពិលរលំមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិអំពិលរលើង ឃុំចំណារ ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកលាងឡើងនៅក្នុងសម័យចេនឡា ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១ ឬព្រះនាងទេវី នៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី៨ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រាហ្មណ៍សាសនា។
អំពិលរលំ
រ៉ាយ៉ា និងនាគចុងក្រោយ
រ៉ាយ៉ា និងនាគចុងក្រោយ (Raya and the Last Dragon) គឺជាខ្សែរភាពយន្តបែបគំនូរជីវចលតុក្កតា ដែលផលិតដោយ ឌីស្នី ឆ្នាំ២០២១ ដោយលោក Don Hall និង Carlos López Estrada.
សាច់រឿង
តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ នៅក្នុងពិភពរវើរវាយរបស់ គូម៉ាដា មនុស្ស និងនាគបានរស់នៅជាមួយគ្នាដោយសុខដុមរមនា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលសត្វចម្លែកដ៏អាក្រក់ដែលគេស្គាល់ថាជា ឌ្រួន បានគំរាមកំហែងដល់ទឹកដី សត្វនាគបានលះបង់ខ្លួនដើម្បីជួយសង្គ្រោះមនុស្សជាតិ។ ឥឡូវនេះ ៥០០ ឆ្នាំក្រោយមក សត្វចម្លែកដូចគ្នាទាំងនោះបានត្រលប់មកវិញហើយ វាអាស្រ័យលើអ្នកចម្បាំងឯកោដើម្បីតាមដាននាគចុងក្រោយ ហើយបញ្ឈប់ ឌ្រួន ឱ្យបានល្អ។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តឌីសនីយ៍
រង្វង់វប្បធម៌តួអក្សរចិន
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល|ប្រទេស​ឬ​តំបន់​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​របស់​រង្វង់​វប្បធម៌​នៃ​តួអក្សរ​ចិន
តំបន់ដែលគ្របដណ្តប់រួមមានទ្វីបអាស៊ីបូព៌ា និងរបបជុំវិញ ឬក្រុមជនជាតិភាគតិច ដែលបានគោរពតាមប្រវត្តិសាស្ត្រដល់របបដែលផ្តោតលើតំបន់ហាន។ នៅសម័យបុរាណ តំបន់ទាំងនេះភាគច្រើនជាប្រទេសកសិកម្មដែលមានប្រព័ន្ធអាណានិគម។ រាជវង្សបន្តបន្ទាប់នៃតំបន់ទំនាបកណ្តាលបានណែនាំប្រព័ន្ធរដ្ឋ និងមនោគមវិជ្ជានយោបាយ ហើយបានបង្កើតវប្បធម៌ និងតម្លៃស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែបានរក្សាឯករាជ្យភាពនយោបាយដែលទាក់ទងពីតំបន់ទំនាបកណ្តាល។
គោលនយោបាយសាធារណៈ (អសង្ស័យកម្ម)
​​     ១. ការបង្កើតគោលនយោបាយសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាលមានន័យថា៖ ការខិតខំប្រឹងប្រែងឯកភាពជាតិ រួមកម្លាំងគ្នាប្តូរផ្តាច់ក្នុងការកសាង និងការពារប្រទេសឱ្យបានស្ថិតស្ថេរគង់វង្សក្នុងឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី សន្តិភាព ប្រជាធិបតេយ្យ អព្យាក្រឹត្យ វឌ្ឃនភាព និង ខិតខំពង្រឹងផ្នែកសន្តិភាព ស្ថេរភាព នយោបាយសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមឱ្យកាន់តែរឹងមាំហើយជំរុំការអភិវឌ្ឃសេដ្ឋកិច្ចជាតិឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនខ្លាំងក្លាជាលំដាប់។ និយមន័យគោលនយោបាយសាធារណៈ គឺជាផែនការសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលធ្វើឡើងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ទប់ស្កាត់បញ្ហា រក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ពង្រឹងសេ្ថរភាពនយោបាយ និងពង្រីកការអភិវឌ្ឍន៍លើគ្រប់វិស័យ ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសជាតិអោយត្រូវតាមបន្ទាត់នយោបាយ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានសន្យាមុនពេលបោះឆ្នោត ជាពិសេសអោយត្រូវតាមច្បាប់សភាអនុមត័ និងស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ​​     ២. ប្រភេទគោលនយោបាយ - គោលនយោបាយឯកជន (បែបគ្រួសារ) - គោលនយោបាយឯកជន (បែបក្រុមហ៊ុន) - គោលនយោបាយសាធារណៈ (រដ្ឋ) ៣. ហេតុអ្វីត្រូវសិក្សាគោលនយោបាយ? ក. ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានានៅក្នុងសង្គម។ ខ. ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់អោយបានត្រឹមត្រូវ។ គ. ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសជាតិអោយត្រូវតាមបន្ទាត់នយោបាយរដ្ឋាភិបាល។ ឃ. ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចការសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិគ្រប់ផ្នែក និង​ គ្រប់វិស័យ។
ឃុំស្មោងខាងត្បូង
=រដ្ឋបាល= ឃុំស្មោងខាងត្បូង មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ខាំតៃ ស៊ីផាន់ដន
ឧត្តមសេនីយ៍ គាំតៃ ស្រីពណ៌ដន លោកបានកើតថ្ងៃទី 8 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1924  គឺជាអ្នកនយោបាយ ឡាវ ដែលបានធ្វើជាប្រធាន បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ ពីថ្ងៃទី 24 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1992 ដល់ថ្ងៃទី 21 ខែមីនា ឆ្នាំ 2006 និងជា ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសឡាវ  ចាប់ពីថ្ងៃទី 24 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1998 ដល់ ថ្ងៃទី 8 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2006 នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានជំនួសដោយ ជូមមលីជេយ្យសរ ។ លោក​ជា​សមាជិក ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ឥណ្ឌូចិន ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៤ និង​ជា​សមាជិក​គណៈកម្មាធិការ​មជ្ឈិម​នៃ​បក្ស​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​ឡាវ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៦។
ធី-អារ៉ា
T-ara (ប្រកប: /ធីអារា/, 티아라, ភាសា​ជប៉ុន: ティアラ, ស្ទាយ៌ល៎​សរសេរ: T-ARA ឬ T♔ARA) ជាក្រុមតន្ត្រីស្រីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ 2009 ក្នុងផលិតកម្ម Core Contents Media។
សមាជិកក្រុមដំបូងបង្អស់មាន 5 នាក់គឺ Jiae, Jiwon, Eunjung, Hyomin និង Jiyeon ហើយបទដំបូងរបស់ពួកគេគឺមានចំនងជើងថា "Good Person" ដែលជាបទចម្រៀងក្នុងរឿងភាគកូរ៉េ Cinderella Man ហើយចេញក្នុងខែមេសា 2009។ នៅក្នុងខែមិថុនា Jiae និង Jiwon បានចាកចេញពីក្រុម ហើយ T-ara បានថែមសមាជិក 3 នាក់ទៀត គម្រប់ 6 នាក់ គឺ Boram, Soyeon និង Qri ក្នុងខែកក្កដា រួចហើយបានចេញអាល់បុមដំបូង ឈ្មោះថា Absolute First Album ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ 2009 ដែលក្នុងនោះ រួមមានបទល្បីៗជាច្រើន ដូចជា "Lies", "TTL (Time to Love)", "TTL Listen 2", "bo peep bo peep", "Cheoeum Cheoreom" និង "Neo Ttaemune Michyeo"។ មួយឆ្នាំក្រោយមក T-ara បានចេញអាល់បុមតូចដំបូង ឈ្មោះថា Temptastic ដែលក្នុងនោះ មានវត្តមានសមាកជិកថ្មីមួយរូបទៀតគឺ Hwa Young។ ក្នុងឆ្នាំ 2011 T-ara បានចេញអាល់បុមតូចទីពីរ មានឈ្មោះថា John Travolta wanna be ដែលក្នុងនោះ បទ "Roly-Poly" បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយលើ Gaon chart និងទទួលបានពាន់ជាច្រើន។ មិនដល់កន្លះឆ្នាំផង T-ara បានចេញអាល់បុមតូចមួយទៀត មានឈ្មោះថា Black Eyed ហើយបទ "Cry Cry" ក្នុងនោះ បានជាប់លេខមួយលើ Billboard Korea K-Pop Hot 100។
ក្នុងឆ្នាំ 2011 T-ara បានចុះកុងត្រាជាមួយផលិតកម្មជប៉ុន ដែលមានឈ្មោះថា EMI Music Japan ហើយចេញបទ "bo peep bo peep" ជាភាសាជប៉ុន។ បទនេះបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយនៅលើ Oricon charts ប្រចាំសប្តាហ៌។ ហើយអាល់បុមជប៉ុនដំបូងរបស់ T-ara ឈ្មោះ Jewelry Box ក៏បានចេញក្នុងឆ្នាំ 2012។ ក្នុងខែមិថុនា 2012 T-ara បានថែមសមាជិកថ្មីមួយរូបទៀតឈ្មោះ Areum ដែលជាសមាជិកទី 8 ចូលក្នុងក្រុម ហើយបានចេញអាល់បុមតូចទីបួនឈ្មោះថា Day by Day នៅខែបន្ទាប់។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក Hwa Young ក៏បានចាកចេញពីក្រុម។ T-ara ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធដឹកនាំក្រុម បែបវដ្ត ឬវិលជុំ (មានន័យថា ប្តូរមេក្រុមថ្មី មួយឆ្នាំម្តង) ដែលអាចឲ្យសមាជិកក្រុមនីមួយៗ បានដឹកនាំក្រុម និងដើម្បីឲ្យទាំងក្រុម និងសមាជិកមានឪកាសស្វែងរកទិសដៅថ្មីៗ។
ការចាប់ផ្តើមដំបូង និងគម្រោងមុនដំបូង
សមាជិករបស់ T-ara ប្រាំនាក់ដំបូង បានហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្នា អស់រយៈបីឆ្នាំ ក្នុងផលិតកម្ម Mnet Media។ ឈ្មោះរបស់ក្រុមគឺបានមកពីពាក្យ tiara របស់ភាសាអង់គ្លេស ដែលប្រែខ្មែរថា ម្កុដ។ ឈ្មោះនេះបានមកពីគំនិតមួយគឺ “បំនងរបស់ពួកគេគឺ ចង់ក្លាយជារាជនីសំនៀង ដែលពាក់ម្កុដដ៏ស្អាតផូផង់”។ ក្នុងខែមេសា 2009 ពួកគេបានចេញបទដំបូងមួយគឺ “Good Person” ដែលជាបទក្នុងរឿងភាគកូរ៉េ មានចំណងជើងថា “Cinderrella Man”។ នៅខែឧសភា Jiyeon បានចូលរួមច្រៀងជាមួយ SeeYa និង Davichi ក្នុងបទ “Women’s Generation”។
អាល់ប៊ុមដំបូងដាច់ខាត
អាល់បុមដំបូងរបស់ T-ara ឈ្មោះ “Absolute First Album” ត្រូវបានចេញលក់នៅថ្ងៃទី 27 វិច្ឆិកា 2009។ នៅថ្ងៃដដែល Core Contents Media បានប្រកាស់ថា រវាងបទ “bo peep bo peep” និងបទ “Like the first Time” នឹងត្រូវបោះឆ្នោតជាសាធារណៈលើទំព័រ various music portal។ មនុស្ស 9,000 នាក់បានចូលរួមបោះឆ្នោត ហើយក្នុងនោះ 53% (4,770 នាក់) បានជ្រើសរើសយក “Like the firs Time” ច្រើនជាង “bo peep bo peep”។ តែចំពោះការវិលត្រលប់មកវិញរបស់ T-ara នៅ Music Bank នៅថ្ងៃទី 4 ធ្នូ 2009 បានសម្តែងបទ “bo peep bo peep” ជំនួសទៅវិញ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អាល់បុមរបស់ពួកគេលក់ដាច់ជាង 25,000 បន្ទះក្នុងពេលចេញលក់ដំបូងដែរ។ នៅឯ 24th Golden Disk Award ឆ្នាំ 2009 T-ara បានឈ្នះពាន Newcomer Award ជាមួយ 4Minute ដែរ។ ក្រុមនេះ បានទទួលពានចម្រៀង ដែលមិនធ្លាប់បាន ជាលើកដំបូង ជាមួយបទ “bo peep bo peep” នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំសាកលរបស់ Music Bank។ បទនេះបានឈ្នះពានចំនួនប្រាំថែមទៀតគឺ Music Bank 2 និង Inkigayo 3 ។ នៅថ្ងៃទី 10 មករា 2009 T-ara ប្រកាសថាខ្លួននឹងបញ្ចប់ការផ្សព្វផ្សាយបទ “bo peep bo peep” ហើយចាប់ផ្តើមផ្សាយបទ “Like the first Time” នៅថ្ងៃទី 15 នៅក្នុងកម្មវិធី Music Bank វិញ។ នៅខែកុម្ភៈ 2010 T-ara បានប្រកាសថានឹងត្រលប់មកវិញជាមួយ អាល់បុម “Breaking Heart” ដែលជា version repackage របស់អាល់បុម Absolute First Album។ Breaking Heart មានពីរបទគឺ “I go crazy because of you” និងបទ “I’m really hurt” ចេញនៅថ្ងៃទី 23 កុម្ភៈ ហើយ T-ara ក៏បានឡើងសម្តែងនៅថ្ងៃដដែល នៅ M! Countdown និងបានឈ្នះពានជាច្រើងសម្រាប់បទ “I go crazy because of you”។ Breaking Heart បានចេញជាឌីស នៅថ្ងៃទី 3 មិនា 2010 ហើយលក់អស់ប្រមាណ 40,695 បន្ទះឯនោះ។ បន្ទាប់ពីការផ្សព្វផ្សាយបទ “I go crazy because of you” ចប់ T-ara បានចាប់ផ្តើមសម្តែងបទ “I’m really hurt” នៅលើឆាកតន្រ្តីបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ខែមេសា 2010។
នៅថ្ងៃទី 16 កក្កដា 2010 សមាជិកថ្មីមួយរូបដែលមានឈ្មោះថា Hwayoung នឹងចូលក្នុងក្រុម ហើយដំណែងមេក្រុមក៏ត្រូវផ្លាស់ប្តូរពី Eunjung ទៅ Boram ដែរ។ សមាជិកថ្មី Hwayoung មានប្អូនស្រីភ្លោះម្នាក់ឈ្មោះ Ryoyoung ជាសមាជិករបស់ក្រុម Coed School។ Core Contents Media ក៏បានប្រកាសដែរថា Hyomin នឹងទទួលដំណែងជាមេក្រុមនៅអាណត្តិក្រោយ។
Temptastic និង John Travolta wanna be
T-ara បានចេញបទជាប្រភេទ digital downlaod នៅថ្ងៃទី 23 វិច្ឆិកា 2010 ដែលមានចំណងជើង “Why are you being like this” ហើយបទនេះជាមេអាល់បុមតូចដំបូងឈ្មោះ Temptastic។ Temptastic បានចេញលក់ជាប្រភេទ digital នៅថ្ងៃទី 1 ធ្នូ ជាមួយបទ “yayaya”។ ហើយឌីសអាល់បុមនេះ ត្រូវបានពន្យាពេលចេញលក់រហូតដល់ថ្ងៃទី 3 ធ្នូ។ T-ara ត្រលប់មកសម្តែងវិញនៅ Music Bank នៅថ្ងៃទី 3 និងចាប់ផ្តើមផ្សព្វផ្សាយអាល់បុមថ្មីនេះជាមួយសមាជិកថ្មីរបស់គេគឺ Hwayoung និងមេក្រុមថ្មី Boram។
អាល់បុមតូចទីពីររបស់ពួកគេមានឈ្មោះថា John Travolta wanna be បានចេញនៅថ្ងៃទី 29 មិថុនា 2011។ បទ “Roly-Poly” បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរលើ Gaon charts និងលេខបួនលើ Billboard Korea K-Pop Hot 100។ បទនេះទទួលបានភាពជោគជ័យជាខ្លាំង ដោយបានទទួលចំណូលខ្ពស់ រហូតដល់ 2 លានដុល្លា និងត្រូវបានគេ download ច្រើនជាងគេក្នុងឆ្នាំ 2011 នៅកូរ៉េ ដែលមានអ្នក download សរុបចំនួន 4,680,253 នាក់ឯនោះ។ បទនេះទទួលបានពាន Best Music Video នៅឯ 3rd Melon Music Awards និង Song of the Year នៅឯ 1st Gaon Chart Awards និងបានឈរឈ្មោះប្រគួតប្រជែងពាន Best Dance Performance by a Female Group និង Song of the Year នៅឯ 13th Mnet Asain Music Awards ផងដែរ។
ក្រុម T-ara បានចេញ limited edition របស់ John Travolta wanna be ដែលបទនេះមានចំណងជើងថា “Roly-Poly in Copacabana” នៅថ្ងៃទី 2 សីហា 2011។ បទនេះជា eurodance remix របស់បទ Roly-Poly ហើយចំណងជើងខាងចុងដូចបទ “Copacabana” ដែលជាបទល្បីនៅក្នុងទស្សវត្តទី 80 ក្នុងក្លឹបឌីស្កូ Jongno។
ចាប់ផ្តើមជាភាសាជប៉ុន
នៅឆ្នាំ 2011 T-ara បានចុះកុងត្រាជាមួយផលិតកម្មជប៉ុនមួយឈ្មោះ EMI Music Japane ហើយទទួលបាន 4.3 លានដុល្លា។ ហើយបទជប៉ុនដំបូងរបស់ T-ara បានចេញនៅថ្ងៃទី 28 សីហា គឺបទ "Bo Peep Bo Peep" ជាភាសាជប៉ុន។ បទនេះជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយលើ Oricon charts ប្រចាំសប្តាហ៌ និងលក់អស់ប្រមាណ 49,712 បន្ទះឯនោះ។
Black Eyes និង Funky Town
នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា 2011 T-ara បានចេញអាល់បុមតូចទីបីរបស់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះថា Black Eyes ដែលប្រគួតបានលេខពីរលើ Gaon charts។ ក្រុមនេះបានចេញបទជប៉ុនទីពីរបន្ទាប់គឺ yayaya ភាសាជប៉ុន ដែលបានពីអាល់បុមតូច temptastic នៅថ្ងៃទី 30 វិច្ឆិកា។ នៅថ្ងៃទី 7 ធ្នូ 2011 Core Contents Media បានប្រកាសថាដំណែងមេក្រុមទីបីរបស់ T-ara Hyomin នឹងផ្លាស់ឲ្យ Soyeon។ ក្រុមនេះក៏បានសម្តែងតន្ត្រីតូចមួយរយៈពេលបីថ្ងៃ ឈ្មោះថា “X-mas Premium Live” ដែលបានធ្វើឡើងនៅ Shinagawa Stella Hall ក្នុងក្រុងតូក្យូ នៅZepp ក្នុងណាហ្គូយ៉ា និងនៅ Zepp ក្នុងអូសាកា។ T-ara និង Davichi បានចេញបទចង្វាក់ ballad សម្រាប់ថ្ងៃ Christmas ចំណងជើង “We were in Love” នៅថ្ងៃទី 23 ធ្នូ 2011 ហើយបន្ទាប់មកបទនេះត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងអាល់បុម Funky Town របស់ T-ara ដែលជា repackage version របស់ Black Eyes។ អាល់បុម Funky Town នេះលក់អស់ប្រមាណ 43,049 បន្ទះ។ បទ “Lovey-Dovey” ដែលជាបទនៅក្នុងអាល់បុមនេះ បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយទាំង នៅលើ Gaon និង Billboard Korea K-pop Hot 100 charts។ បទនេះបានលក់ដាច់ជាង 3 លាន digital copies គិតតែនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងខែមេសា Core Contents Media បានប្រកាសថា សមាជិកពីរថ្មីទៀតនឹងត្រូវបន្ថែមចូលក្នុងក្រុមនេះក្នុងខែកក្កដា ហើយ T-ara និងក្លាយជាក្រុមសមាជិក 9 នាក់។ នៅថ្ងៃទី 30 ឧសភា 2012 Dani អាយុ 14 ឆ្នាំ ត្រូវបានប្រកាសថានឹងក្លាយជាសមាជិករបស់ T-ara។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ នាងមិនទាន់ចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៅឡើយទេ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងតែហ្វឹកហាត់។ បន្ទាប់មក នាងក៏បានសម្តែងក្នុងរឿងរបស់ T-ara គឺវិដេអូចម្រៀងបទ “Day by Day”។ នៅថ្ងៃទី 14 មិថុនា 2012 Core Contents Media បានប្រកាសថា Areum អាយុ 18 ឆ្នាំ ជាសមាជិកថ្មីចុងក្រោយដែលនឹងត្រូវបន្ថែមចូលក្រុម។
Jewelry Box និង Day by Day
T-ara បានចេញអាល់បុមជប៉ុនដំបូងនៅថ្ងៃទី 6 មិថុនា 2012។ អាល់បុមនេះលក់ដាច់ជាង 57,000 បន្ទះឯនោះ។ ពួកគេបានចុះសម្តែងតន្ត្រីជប៉ុនដំបូងនៅ ណាហ្គូយ៉ា ថ្ងៃទី 19 មិថុនា ឈ្មោះថា “T-ara Japan Tour 2012: Jewelry Box” ហើយក្នុងនោះមានវត្តមានទស្សនិកជន ប្រមាណជាង 40,000 នាក់បានចូលរួមទស្សនា។
នៅខែកក្កដា T-ara បានចេញលក់អាល់បុមតូចទីបួនរបស់ខ្លួន ឈ្មោះថា “Day by Day” ដែលបានជាប់លេខប្រាំនៅលើ Gaon charts។ ការវិលត្រលប់មកវិញរបស់ T-ara បានសម្តែងបទ “Day by Day” ជាមួយនឹងក្រុមភ្លេង ដែលមានមនុស្ស 70 នាក់ អមជាមួយវត្តមាន របស់សមាជិកទី 8 គឺ Areum នៅលើឆាក Music Core ថ្ងៃទី 7 កក្កដា។
Core Contents Media បានប្រកាសជាសាធារណៈពីការចាកចេញរបស់ Hwayoung នៅថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2012 បន្ទាប់ពីនាងបាននៅក្នុងក្រុមអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំ ប្រាំបីខែមក។ អគ្គនាយករបស់ Core Contents Media បានអះអាងថា កុងត្រារបស់ Hwayoung បានបញ្ចប់។ គាត់ក៏បានបន្ថែមទៀតថា ការសម្លុត ឬបង្ខិតបង្ខំ ចំណោមសមាជិកក្រុម មិនមែនជាមូលហេតុនៃការចាកចេញរបស់នាងទេ។
អាល់បុមទោលជប៉ុនថ្មីរបស់ T-ara ដែលមានចំណងជើងថា “Bunny Style!” នឹងចេញនៅថ្ងៃទី 20 មិនា 2013។ ហើយអាល់បុមទោលនេះ នឹងចេញជា 10 ប្រភេទខុសៗគ្នា ដែល 7 ក្នុងចំណោមនោះ នឹងមានមួយបទ ច្រៀងដោយសមាជិកទោលម្នាក់របស់ក្រុម។ ចំណែកឯ 3 ប្រភេទទៀតជា limited edition។
ការចាកចេញរបស់ហ្វាយ៉ង
នៅថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2012 មានសេចក្តីប្រកាសមួយថា កុងត្រារបស់ Hwayoung ជាមួយ Core Contents Media ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ហើយថានាងនឹងលែងក្លាយជាសមាជិករបស់ក្រុមតទៅទៀតហើយ។ សេចក្តីប្រកាសនេះបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា មានការគំរៀមគំហែងពីសំណាក់សមាជិកទាំងអស់។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ អគ្គនាយករបស់ Core Contents Media បានច្រានចោលនូវពាក្យចចាមអារ៉ាមនេះ ហើយបន្តថា Hwayoung មានទេពកោសល្យខាង rap ហើយនាងអាចធ្វើជាអ្នកចម្រៀងទោលបាន ហើយនេះគឺជាមូលហេតុនៃការបញ្ចប់កុងត្រារបស់នាង។ សេចក្តីប្រកាសនេះបានបង្កនូវការឈូរឆរជាខ្លាំង ដោយមានពាក្យចចាមងារ៉ាមថា Jiyeon ធ្លាប់បានទះ Hwayoung (ក្រោយមកត្រូវបាន CCM ច្រានចោល)។ នាក់គាំទ្រជាង 160,000 នាក់ទាមទាររកការពិត រហូតដល់មានការសុំឲ្យរំសាយក្រុម ដោយមានចុះហត្ថលេខាពី netizens ប្រមាណជាង 70,000 នាក់។ ម៉ាកយីហោដែលពាក់ព័ន្ធនិយាយថា ការងារជាមួយ T-ara ប្រហែលមិនអាចដំណើការបានទេ ហើយក៏រំសាយ ការសម្តែងរបស់ T-ara នៅ K-Pop Yeosu Expo Super Concert។ នៅថ្ងៃទី 31 កក្កដា មានសេចក្តីប្រកាសថា ក្រុមនេះនឹងព្យួរសកម្មភាព រហូតដល់ថ្ងៃទី 14 សីហា។ ហើយអ្នកគាំទ្រ ក៏បានស្ងបស្ងាត់ផងដែរ រហូដល់ពួកគេត្រលប់មកសម្តែងវិញ។
ការងារបោះពុម្ព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីកូរ៉េ
បរមរាមាធិបតី
​ ព្រះបាទបរមរាមាធិបតី (គ.ស ១៣១៧-១៣៧៣ រឺ ១៣៤១-១៣៧២) រជ្ជកាល (គ.ស ១៣៦៩-១៣៧៣ រឺ ១៣៦២-១៣៧២) ព្រះបរមរាមា ជាព្រះរាជបុត្រ ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះលំពង្សរាជា ទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិ ក្នុងឆ្នាំរកា ឯកស័ក ព.ស ១៩១៣, គ.ស ១៣៦៩, ម.ស ១២៩១, ច.ស ៧៣២ ក្នុងជន្មាយុ ៥២ វស្សា។ បើតាមពង្សាវតារផ្សេង ថាព្រះអង្គអភិសេកនៅ ថ្ងៃ ​១១​ ​រោច​ខែ​កត្កិក​ ​ឆ្នាំខាល​ ​ព.ស ​១៩០៦, ម.ស​ ១២៨៤​, ​ច.ស ​៧២៤, គ.ស​ ១៣៦២ ព្រះ​បរមរាមា​បាន​ទទួល​ព្រះ​រាជាភិសេក​យ៉ាង​មហោឡារិក​នៅ​មហានគរ។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​ជន្ម ​២១ ​វស្សា។ ព្រះចៅពញាយ៉ាត ដែលជាព្រះរាជបុត្រ ព្រះស្រីសុរិយោវង្សនោះ ក្នុងពេលនោះ ព្រះអង្គគង់នៅជាព្រះកុមារណាស់ នឹងឡើងទទួលរាជសម្បត្តិ ស្នងព្រះបិតាពុំទាន់បាន។ ព្រះបរមរាមាកាលបានឡើងសោយរាជ្យហើយ ព្រះអង្គក៏ប្រជុំចៅហ្វាយស្រុកធំ - តូច ចូលមកធ្វើព្រះមេរុ បូជាព្រះបរមសព ជាសូរេចហើយ ព្រះអង្គសោយរាជ្យជាសុខតរៀងមកបាន ៥ ឆ្នាំ ទ្រង់ប្រឈួន ជាខ្លាំងក៏សុគតទៅ។ មន្ត្រីលើកព្រះបរមសព តម្កល់ក្នុងព្រះកោដ្ឋស្រេចហើយ អញ្ជើញព្រះធម្មាសោករាជជាព្រះអនុជ ព្រះអយ្យកោមួយនឹងព្រះបរមរាមា ឲ្យឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះជេដ្ឋា។ ពង្សាវតារផ្សេង ព្រះ​អង្គ​បាន​ក្លាយទៅជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​៣០​ ​ដោយ​មាន​ព្រះ​បរម​នាម​ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ ​ព្រះ​បរមរាមាធិបតី។​ ​ព្រះ​អង្គ​គង់នៅ​ព្រះ​មហានគរ​ដដែល។​ ក្នុង​រាជ្យ​ ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ ​គេ​ពុំ​កត់សំគាល់​ឃើញ​មាន​ព្រឹត្ដិការណ៍​អ្វី​សំខាន់​ ​គួរ​ឲ្យ​កត់សំគាល់។​ ព្រះ​អង្គ​ក៏​គ្មាន​ព្រះរាជបុត្រ​សម្រាប់​បន្ដ​រាជ្យ​ដែរ។ សោយរាជ​សម្បត្តិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ ប្រមាណ​ ​១១ឆ្នាំ ព្រះ​អង្គ​មានជំងឺ ​ឈឺ​ជា​ទម្ងន់​ ​ហើយ​បាន​ចូល​ទិវង្គតទៅ​ ​នៅ​ឆ្នាំជូត​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ​៣១ ​វស្សា។​ ​ក្រុម​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​បាន​នាំ​គ្នា​មូលមតិ​ស្រុះស្រួល​ទៅ​សុំ​យាង​ ព្រះ​ធម្មាសោករាជ​ ​ដែល​ត្រូវជា​ប្អូន​ ​ឲ្យ​ឡើង​សោយរាជ​សម្បត្តិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បន្ដ​ពី​បង។​
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ
Wos
Valentín Oliva, (Buenos Aires, ប្រទេសអាហ្សង់ទីន; ២៣ មករា ១៩៩៨) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកសិល្បៈឈ្មោះ Wos គឺជាអ្នករ៉េបនិងអ្នកសេរីនិយមរបស់ប្រទេសអាហ្សង់ទីន។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាម្ចាស់ជើងឯកនៃការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់អន្តរជាតិដណ្តើមពានរង្វាន់ Red Bull នៃការប្រកួតរ៉ូវរ៉ូសឺរ ២០១៨ ។ រូបភាពតូច|Wos
ប្រាសាទបន្ទាយស្ទោង
ប្រាសាទបន្ទាយស្ទោងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិបន្ទាយស្ទោង ឃុំបន្ទាយស្ទោង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅក្នុងអឡុងសតវត្សរ៍ទី១១ ដើម្បីឧទ្ទិសព្រាហ្មណ៍សាសនា។ បន្ទាយស្ទោង
អាជីពជាអ្នកកាសែត
អ្នកដែលមានអាជីពជាអ្នកកាសែតមួយរូប គឺត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើការអនុវត្តន៏ជាច្រើនទៅលើការស៊ីបអង្គេត ការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៏ និងទៅរកពត័មានមកពីប្រភពដើម   ទៅលើព្រឹត្តិការណ៏ណាមួយ ត្រូវធ្វើអោយមានលក្ខណៈទូលំទួលាយ ដល់អ្នកអានជារៀងរាល់ពេលវេលាទាំងអស់។ បើទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាជីពជាអ្នកកាសែត តែងតែមានភាពប្រែប្រួលឬ ក៏មានលក្ខណៈល្អនិង មិនល្អមួយចំនួនដែរ។ ក្នុងការធ្វើ៎ពត័មានណាមួយ អ្នកកាសែត ត្រូវមានការរិះគិតពិចារណា អោយបានល្អ និងមានភាពទាក់ទាញ ចំពោះអ្នកអាន ក្នុងការ ផ្សព្វផ្សាយពត័មាននីមួយៗ។ ស្របតាមនោះដែរការរៀបចំ ការបង្កើតនូវពត័មានទាំងឡាយដែលមានលក្ខណៈទាក់ទងទៅនឹងផ្នែករដ្ធបាល ផ្នែកធ្វើជំនួញ សិល្បៈករ និងគ្រោះថ្នាក់       ផ្សេងៗ អ្នកកាសែតត្រូវតែដឹងអោយបានច្បាស់លាស់ពីហេតុការណ៍ទាំងនោះពីប្រភពដើម និងវប្បធម៏ឬ ប្រវត្តិនៃទិដ្ធភាពនោះដែរដូចជាសិល្បះ និងការកំសាន្តជាដើម។ នៅក្នុងនោះដែរ ត្រូវមានការបូកបញ្ជូលជាមួយអ្នកត្រួតពិនិត្យ សារពត័មាន អ្នកថតរូបហើយក៏ត្រួវមានអ្នកកត់ត្រាផងដែរ។ លោក(ចន ខារូលូស រីថេសិន អាលល័ ព្យូមីនិន អាន់ ជីដិនខ វ័ឌីជិន)John Carolus's Retation aller Fumennen und gedenck wurdigen គឺជាអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយរួប ដែលបាននឹកឃើញបង្កើតនូវកាសែតពត័មានជាលើកដំបូងចេញជាសាធារណៈ នៅក្នុងឆ្នាំ 1605 នៅស្ត្រាសបឺង (Strassburg) កាសែតពត័មានរបស់លោកចេញជាផ្លូវការណ៏លើកដំបួងគឺអង់គ្លេសខរីន ចាប់ពីឆ្នាំ១៧០២-១៧៣៥។ សង្គមមួយដែលមានលក្ខណៈជឿនលឿន ក្លាយទៅជាអ្នកផ្តល់សារពត័មាន ជាមតិយោបល់ ជាសាធារណៈ ដូចជា ចុងភៅផ្តល់ម្ហូបអាហានោះដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើយោងតាមបញ្ជី ឬស្ថាន   ការណ៏ស្តីពីកាសែតផ្សេងៗនៃ សារពត័មានសុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និង ផ្តល់មតិយោបល់ ពីអ៊ីនធើណែតទាំងអស់។
ចំពោះយើងវិញដែលចង់បានអាជីពជាអ្នកកាសែត យើងត្រូវដឹងពីហេតុការណ៍ដែលនៅជុំវិញខ្លួនយើងនឹងអ្នកដ៏ទៃ ពីព្រោះអ្នកដ៏ទៃគឺជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់យើងដែលជាអ្នកការ       សែត។ ពេលមានហេតុការណ៍អ្វីកើតឡើងនៅឆ្ងាយយើងមិនអាចទៅដល់កន្លែងនោះភ្លាមៗទេ មានតែអ្នកដែលនៅក្នុងហេតុការណ៍ និងបានឃើញវាពេលកំពុងកើតឡើង ទម្រាំតែយើងទៅដល់ ហើយយើងត្រូវសួរមនុស្សដែលនៅជិតនោះនិងដឹងពីព្រឹត្តិការណ៍នោះ ហើយត្រូវប្រភពសំខាន់មួយទៀតគឺ ប៉ូលីស ព្រោះគាត់ក៏ដឹងច្បាស់ពីហេតុការណ៍នេះដែរ។ មុននឹងយើងយកវាទៅផ្សព្វផ្សាយ យើងត្រូវសើបពីវាអោយបានលំអិតមួយដងឫពីរដងទៀត បន្ទប់មកយកទៅសរសេរពីវាអោយពិត ហើយត្រូវមានអ្នកត្រួតពិនិត្យម្តងៗទៀត។ យើងជាអ្នកការសែតមិនត្រូវប្រកាន់បក្សពួកឫនៅខាងអ្នកណាម្នាក់ទេ ហើយក៏មិនត្រូវស៊ីសំណូកពីអ្នកដែលមានអំណាចដែលធ្វើខុសដែរ។ តែក៏មិនអោយយើងនិយាយអាក្រក់ពីគេខ្លាំងពេលដែរ និង និយាយលើសពីអ្វីដែរគេបានធ្វើ គេអាចនិងប្តឹងយើងបានពីអ្វីដែលយើងនិយាយពីគេមិនពិត។ បើយើងនិយាយពិតយើងក៏មិនត្រូវខ្លាចដែរព្រោះអ្វីដែលយើងនិយាយវាជាការពិតនិងមិន     កុហសអ្នកអាន និងអ្នកស្តាប់ ពួកគេនិងតាមដានហេតុការណ៍ដែលមិនបានដឹង។ ព្រោះគេជឿជាក់លើយើងដែលជាអ្នកការសែត យើងមិនត្រូវធ្វើអោយអ្នកតាមដានអស់សង្ឃឹមនៅអ្វីដែលយើងបានផ្សព្វផ្សាយនោះទេ។បើនិយាយទៅយើងជាអ្នកការសែតមួយរូប មិនត្រូវមានអំនួតលើខ្លួនឯងពេកទេ ត្រូវតែគោរពតាមច្បាប់របស់អ្នកការសែត នោះយើងមិនបាច់ខ្លាច ពីព្រោះយើងធ្វើតាមអ្វីដែលយើងទទួលបាន និងឃើញដោយផ្ទាល់។ ជាពិសេសអ្នកការសែតមិនត្រូវស្តាប់តែម្ខាងទេ។
មាតិកាដែលសំខាន់គឺ សេរីភាពក្នុងការសសេរពត៌មានសំរាប់ផ្សព្វផ្សាយជូនសាធារណះជន។នៅទស្សវត្សទី១៩២០អ្នកយកពត៌មានបាន លើកយកពត៌មានថ្មីមួយមកសសេរ។ ហើយទស្សនវិទូអាមេរិកម្នាក់មានឈ្មោះថាចន ដេវី(John Dewey) បានលើកយកកិច្ចពិភាក្សា នៃច្បាប់អ្នកសារពត៌មាន Democracyដើម្បីយកមកពិភាក្សាព្រមទំាងមានការចូលរួមពីរទស្សនះវិជ្ចា និង ទស្សនះវិជ្ចានិងទស្សនះវិទូ មួយចំនួន ផងដែរ។ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សានោះផងដែរ ស្ដីអំពីច្បាប់អ្នកសារពត៌មានក្នុងការបញ្ជេញមតិជាតិនិងអន្ដរជាតិ។ លោកលីមម៉េន(limman)ក្នុងនាមជា អ្នកច្បាប់របស់អ្នកសារពត៌មាន នោះគាត់បានដឹកនាំបញ្ញតិ និង កែប្រែភាសាផ្សេងជាភាសាជាតិ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយជូនសាធារណះជន និងអ្នកនយោបាយធ្វើការប្រតិបត្តិផងដែរ។ អ្នកកាសែតទាំងអស់យល់ថាសារពត៌មានក្លាយមកពីពាក្យថា”អន្ដរការ”។នៅពេលប្រិយមិត្តនិយាយ អ្នកសារពត៌មានស្ដាប់ ហើយកត់ទុកនូវចំនុចសំខាន់ៗ រួចរៀបរៀងរួចផ្សាយជូនដល់ សាធារណះជនស្ដាប់ រួចគិតពិចារណាបន្ថែម នូវកន្លែងណាដែលមិនសមស្រប់ ហើយស្មុគស្មាញសំរាប់ផ្ដល់ពត៌មាននៅក្នុង សង្គមសម័យថ្មីនេះ។ អន្ដរការត្រូវតែតម្រង់ទៅលើចន្លោះខ្វះខាតនោះ។ លោកលីប ម៉េន បានបើកការផ្សព្វផ្សាយទាំងចន្លោះនោះជូនសាធរណះជនមិនពួកែគិតនូវរឿង ដែលមិនមានន័យគ្រប់គ្រាន់ និង ស្មុគស្មាញពិបាកយល់នោះទើ្បយ។ម្ង្យ៉ាងទៀត អ្នកសារពត៌មានប្រើបា្រស់ពត៌មានប្រចាំថ្ងៃ និង យកចិត្តទុកដាក់អំពីភាពស្មុកស្មាញ ចំពោះសាធារណជនព្រមទាំងអ្នកនយោបាយ។ ដូចច្នេះសាធារណជន ប្រែភាសាព្រមទាំងធ្វើការវិនិច្ជ័យដែល ទាក់ទងទៅវីរះជនអធិបតេ្យ ដើម្បីធ្វើគំរោងពត៌មាន ហើយធម្មតានោះគឺ ជាច្បាប់នៃអ្នកការសែត។
នៅក្នុងនោះផងដែរមាន គំរូអ្នកសារពត៌មានថ្មីដែរឆ្លុះបញ្ចាំអោយឃើញពី អ្នកសារពត៌ដែររស់នៅទីក្រុង អ្នកដែរមានជំនាញ និង អ្នកដែរមានតួនាទីខ្ពស់ពុំមាននៅក្នុង សេក្តីបង្ហាញពីចំនុចរបស់មាតិកានៃរឿងឡើយ។ វាគឺជារឿនសំខាន់ផងដែរ ក្នុងការដែរមានការប៉ានស្មាន់មួយនៃភាពស្មើគ្នារបស់ពួកគេផងដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយលោកដេវី នៅតែប្រារព្ធពិធីដល់ជំនាញការរបស់គាត់ហើយលោកដេ វី បានចែកចាយចំនេះដឹងពីអ្នកជំនាញការហើយនិងអ្នកប្រាជ្ញហើយនៅពេលនោះផងដែរក៏ មានការស្វាគមន៍នូវគម្រោរបស់លោកដេវី ទៀតផង។ប៉ុន្តែមិនមានអ្នករចនាសម្ព័ន្ធណាម្នាក់នាពេលបច្ចុប្បន្នបានយល់នូវអ្វីដែរលោកLIPPMAN ដែរជាអ្នកសារពត៌មានសង្គមនាពេលនោះឡើយ។ លោកដេវី បានធ្វើការសន្ទនាពិភាក្សាវែកញែកទៅតាមអ្វីដែរបានយលនូវភាពភូតភរចេញពីក្នុងគិតរបស់អ្នកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនាសម័យនោះទៀតផង។ នៅខណៈដែលទស្សនវិជ្ជា នៃសារពត៌មានមានអនុភាពខ្លាំងអាចទទួលយកបាន ដោយអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលលោកដេវីចូលទៅជិតការពិពណ៌នាដ៏ល្អ នៃអ្នកសារពត៌មានយល់ពីនាទីរបស់ពួកគេ នៅក្នុងសង្គម ហើយនៅត្រឡប់ តើអាចមានប៉ុន្នាន នៃសង្គមអ្នកសារពត៌មានខាកដើម្បីមានមុខតំនាង។សហរដ្ឋអាមេរិចសំរាប់ឧទាហរណ៏ ក្នុងខែឧសភាមានការរិះកន់ខ្លះ នៃអតិរេកភាពសន្យា ដោយសារ អ្នកសារពត៌មាន ប៉ុន្តែពួកគេលំអៀងទៅដើម្បីសង្ឃឹមអ្នកសារពត៌មាន ដើម្បីបម្រើសំរាប់ឆ្កែបម្រើនៅរដ្ឋាភិបាលជំនួញ និងនាដការ មនុស្សមានមត្ថភាព ដើម្បីការសម្រាចពត៌មាននៅក្នុងរឿងនាពេលនោះ។
ប្រាសាទភ្នំបារៀង
ប្រាសាទភ្នំបារៀងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិកំពង់ជ្វា ឃុំគោល ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទភ្នំបារៀងនេះត្រូវបានកសាងនៅក្នុងសម័យចេនឡា ដោយព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២ នៅអំឡុងសតវត្សរ៍ទី៧ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រាហ្មណ៍សាសនា។
ភ្នំបារៀង
កោះកេរ្តិ៍
រាជធានីកោះកេរ្ដិ៍ ជារាជធានីសម័យមហានគរ។ ដែលមានទីតាំងនៅត្រង់ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍។ =ព្រះរាជាគ្រងរាជ្យ=
ឃុំស្វាយជ្រំ(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ស្វាយជ្រំ(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
ជូមម៉ាលី សៃយ៉ាសន
លោកឧត្តមសេនីយ៍ ជូមម៉ាលី សៃយ៉ាសន (ຈູມມະລີ ໄຊຍະສອນ, ជូមមលី ជេយ្យសរ) លោកបានកើតនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៣៦ ជាអ្នកនយោបាយឡាវ ដែល មានតួនាទីជាអគ្គលេខាធិការ (មេដឹកនាំ) នៃ បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ (LPRP) និងជាប្រធានាធិបតីឡាវ (ប្រមុខរដ្ឋ) ពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១៦។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីឡាវ
អភិប្រាយ​មង្គលសូត្រ ៣៨ ប្រការ
មង្គលសូត្រ ៣៨ ប្រការ
១. អសេវនា ច ពាលា​នំ កិរិយា​មិន​សេពគប់​នូវ​បុគ្គល​ពាល​ទាំងឡាយ ។ ​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ បាន​បង្រៀន​ថា បុគ្គល​ពាល​មាន​៣​ជំពូក​គឺ ៖
​ខ​. បុគ្គល​ស្វែងរក​ក្តី​សុខ ឬប្រយោជន៍​ខ្លួនឯងដោយការធ្វើឱ្យខូច​ប្រយោជន៍អ្នក​ដទៃ ខូច​ក្តី​សុខ​អ្នកដទៃ ឬ​ស្វែងរក ក្តី​សុខ​ឱ្យ​ខ្លួន​ឯង​ដោយ​ការ​បៀត​បៀត​ក្តី​សុខ​អ្នកដទៃ​ ។​
​គ​. បុគ្គល​ធ្វើឱ្យ​ខូច​ប្រយោជន៍​អ្នក​ដទៃ​ផង ខ្លួនឯង​ផង ។
​ព្រះពុទ្ធ​បង្រៀន​ថា ដើម្បី​ញ៉ាំង​ជីវ​លោក​ឱ្យបាន​ប្រសើរ បុគ្គល​គ្រប់​រូប​ត្រូវតែ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​មនុស្ស​ផង​គ្នា ប៉ុន្តែ​ការ​សេពគប់​ត្រូវតែ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​បញ្ញា ត្បិត​ថា បើ​សេពគប់​ជាមួយ​មនុស្ស​ប្រភេទ​ណា យើង​នឹង​ក្លាយជា​មនុស្ស​ប្រភេទនោះដែរ​ ។ បុគ្គល​ពាល​ទាំង​៣​ជំពូក​នេះ ជា​ប្រភេទ​មនុស្ស​គួរឱ្យខ្លាច​ជាង​អ្វីៗ​ទាំងអស់ ហើយ​មិន​គប្បី សេពគប់​ជាដាច់ខាត ព្រោះ​ការ​សេពគប់​ជាមួយ​បុគ្គល​ប្រភេទ​នេះ ក្រៅពី​ធ្វើឱ្យ​យើង​វិនាស​ប្រយោជន៍ អសោច​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ អស់​ទ្រព្យសម្បត្តិ ខាត​ពេលវេលា គំនិត​ប្រាជ្ញា​ទៅ ថែម​ទាំង​នាំឱ្យ​យើង​ក្លាយជា​បុគ្គល​ពាល​ជាមួយ​គេ​ផង​ទៀត ។ ព្រះពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន​ថា ប្រសិន​បើ​ក្នុង​លោក​នេះ មាន​តែ​មនុស្ស​ពីរ​នាក់ គឺ​ម្នាក់​ជា​រូបអ្នក ហើយ​ម្នាក់ទៀត​ជា​បុគ្គល​ពាល​ក្តី ក៏​មិន​គប្បី​ទៅ​សេពគប់​ជាមួយ​បុគ្គល​នោះឡើយ ហើយ​គប្បីនៅ​តែ​ម្នាក់ឯង​ដោយ​រឹងមាំ​ចុះ ។ ការចេះ​ប្រុងប្រយត្ន ហើយ​ចៀសវាង​បាន​នូវ​ការ​សេពគប់​បុគ្គល​ពាល​យ៉ាងណានេះ ​ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
២. បណ្ឌិតាន​ញ្ច សេ​វនា កិរិយា​សេពគប់​នូវ​បុគ្គល​ជា​បណ្ឌិត​ទាំងឡាយ ។ ​ បណ្ឌិត គឺ​លោក អ្នក​ដែល​មាន​ចំណេះវិជ្ជា​ជ្រាលជ្រៅ ហើយ​មាន​គុណធម៌​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​សីលធម៌​ថ្លៃថ្នូរ មិន​បំផ្លាញ​ប្រយោជន៍និងក្តី​សុខ​របស់ខ្លួន​និង មិន​ធ្វើឱ្យ​អ្នក ដទៃ​ខូចប្រយោជន៍ ឬខូច​ក្តី​សុខ មិន​ធ្វើឱ្យ​គេ​ឈឺចាប់​ទាំង​ផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត ។ ម្យ៉ាងទៀត​ បុគ្គល​ដែលជា​បណ្ឌិត​តែង​ប្រកប​ដោយ​គុណធម៌​ពីរ​យ៉ាង​គឺ​៖ ជា​បុគ្គល​ខ្មាសអៀន​មិន​ហ៊ាន​ធ្វើ​អំពើ​អាក្រក់ ​ហិរិ និង​ខ្លា​ចក្តីអាក្រក់ មិន​ហ៊ាន​ធ្វើ​អំពើ​អាក្រក់​ទាំងឡាយទាំង​ក្នុង​ទី​កំបាំង​និង​ទី​ចំហរ ឱត្តប្បៈ ។ ព្រះពុទ្ធ បង្រៀន​ថា ដើម្បី​បាន​ក្តី​ចម្រើន​ទាំង​គំនិត ប្រាជ្ញា ទាំង​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច ជីវភាព និងដើម្បី​បាន​ជា​ប្រយោជន៍​ទាំង ឡាយ ពួក​បុគ្គល​គប្បី​ខ្នះខ្នែងស្វែងរក​ការ​សេពគប់​ជាមួយ​បុគ្គល​ជា​បណ្ឌិត ។ ដូច្នេះ ​កិរិយា​សេពគប់​នូវ​បុគ្គល​ដែល​មាន​គតិបណ្ឌិត ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
៣. បូជា ច បូ​ជនី​យានំ កិរិយា​បូជា​ដល់​បុគ្គល​ដែល​គួរ​បូជា ។ ​បូជា​ គឺ​ការឱ្យ ឬការគោរព​ប្រតិបត្តិមាន​ពីរ​យ៉ាង​គឺ​៖
​ក​. បូជា​ដោយ​ការ​ឱ្យសម្ភារៈ​ផ្សេងៗ (អាមិសបូជា)។​
​ខ​. បូជា​ដោយ​ការគោរព​ត្រង់ត្រាប់ ស្តាប់​គំនិត យោបល់ និង អនុវត្តតាម (បដិបត្តិបូជា) ​។​
៤. បដិរូប​ទេស វា​សោច កិរិយា​រស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​ដ៏​សម​គួរ ។​ ប្រទេស​ដ៏​សមគួរ​ គឺ​ប្រទេស ដែល​មាន​សុខសន្តិភាព គ្មាន​សង្គ្រាម​កាប់សម្លាប់​គ្នា និង​បរិបូណ៌​ដោយ​ធម៌​វិន័យ ច្បាប់ទម្លាប់​ល្អ​ប្រពៃ និង​សម្បូរដោយ​អ្នកប្រាជ្ញ រាជ​បណ្ឌិត្យ អ្នក​មាន​គុណធម៌ និងសីលធម៌​ថ្លៃថ្នូរ ប្រព្រឹត្ត​ប្រតិបត្តិ​ច្បាប់​រដ្ឋនិង​ធម៌​វិន័យ​ត្រឹមត្រូវ ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​អ្នកដឹកនាំនិង​មន្ត្រី​ប្រកបដោយ​ធម៌ ដឹកនាំ​សង្គម​ជាតិ​ដោយ​ការ គោរព​ច្បាប់ ដោយ​យុត្តិធម៌ និងជាហេតុ​នាំ​ឱ្យ​មានក្តី​ចម្រើន​រុងរឿង ។ ការរស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បែបនេះ​ជាការ​ប្រពៃ ​ព្រោះ​ជា​គ្រឹះ​ក្នុង​ ការអភិវឌ្ឍគំនិត​ប្រាជ្ញា​ជាដើម ។ កិរិយា​រស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​ដ៏​សមគួរ​បែបនេះ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
៥. បុព្វេ កត​បុញ្ញ​តា ភាវៈ​នៃ​អ្នក​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ទុក​ហើយ​ក្នុង​កាល​មុន ។ ​ធម្មតា​អ្នក​ដែល​បាន​យល់ច្បាស់នូវ​ផល​ល្អ​នៃ​អំពើ​សុចរិតនិង​ផល​អាក្រក់​នៃ​អំពើ​ទុច្ចរិត តែង​ប្រញាប់ប្រញាល់​វៀរចាក​អំពើអាក្រក់​គ្រប់យ៉ាង ហើយ រួត​រះ​ធ្វើបុណ្យ​រាល់ៗ​ជាតិ ព្រោះ​អំពើ​ល្អ​តែង​ផ្តល់​ផល​ជា​សុខ ។ ន័យ​នេះ​ក៏​បាន​ដល់​ការកសាង ឬការខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ក​សាង​សមត្ថភាពនិង​លក្ខណៈសម្បត្តិ​គ្រប់យ៉ាងដូច​ជា​ការត្រៀម​ធនធាន​ទុកជាមុន លុះ​ពេល​ត្រូវការ ក៏​អាច​យក​សមត្ថភាព លក្ខណៈសម្បត្តិនិងធនធាន​នោះ​ប្រើការ​បាន​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ។ ដូច្នេះ​ ការខិតខំ​លះបង់​បាន​នូវ​អំពើ​អាក្រក់ ហើយ​ព្យាយាម​ធ្វើ​ឱ្យបាន​នូវ​អំពើ​ល្អ​ក្នុង​កាល​មុន ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។
៦. អត្ត​សម្មា​ប​ណី​ធិ ច កិរិយា​តម្កល់​ខ្លួន​ទុក​ដោយ​ប្រពៃ ។ ​ តម្កល់​ខ្លួន មានន័យ​ថា ការ​ធ្វើ​ខ្លួន​នៅក្នុង​ប្រភេទ​ណា​មួយ ។ ប្រការនេះ បាន​ដល់​កិរិយា​ចេះ​ពិចារណាឱ្យ​យល់​ច្បាស់​លាស់​ថា អំពើ​ល្អ​ពិតជា​ផ្តល់​ផល​ល្អ ឯអំពើអា ក្រក់​ពិតជា​ផ្តល់​ផល​អាក្រក់ ហើយ​ក៏​កើត​មាន​សទ្ធា​ជឿ​កម្មផលយ៉ាង​មុតមាំ ព្រមទាំង​ញ៉ាំង​ខ្លួនឱ្យ​ព្យាយាម ធ្វើ​តែ​អំពើ​ល្អ មាន​ធ្វើ​ទាននិង​រក្សាសីល​ជាដើម ។ កិរិយា​យល់​ច្បាស់​អំពី​វិបាក​នៃ​កម្ម ហើយ​ប្រញាប់​តម្កល់​ខ្លួន​ក្នុង​ទាន​សីល ភា​វនា សមាធិ ​​ឱ្យនៅ​តែ​ក្នុង​សេចក្តី​ព្យាយាម មិន​ខ្ជឹលច្រអូស តាំងខ្លួន​ឱ្យ​នៅ​ក្នុង​សតិ ឱ្យ​នៅ ឆ្ងាយ​ពី​ការ​ធ្វេសប្រហែស ឬមិន​យក​ខ្លូន​ទៅ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​អាក្រក់​ណាមួយ យ៉ាង​នេះ​ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
៧. ពាហុ​សច្ច ភាវៈ​ជា​បុគ្គល​បាន​ស្តាប់​បាន​រៀនសូត្រ​ចេះដឹង​ច្រើន ។ ​ ប្រការ​នេះ​បាន​ដល់​ការ​ស្តាប់ ការអាន និង​សិក្សា​រៀនសូត្រ​ចំណេះវិជ្ជា​ទាំង​ផ្ញូវ​លោកនិងផ្លូវ​ធម៌ ស្តាប់​ឱវាទ​របស់​បណ្ឌិត​ទាំងឡាយនិង​ដំបូន្មានរបស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ មាតា បិតា គ្រូ និងរៀមច្បង​ជាដើម ដើម្បី​ក្លាយជា​បុគ្គល​មាន​ចំណេះវិជ្ជា​ខ្ពង់ខ្ពស់មាន​សមត្ថភាពនិងមាន​គំនិត​ប្រាជ្ញា​ភ្លឺ​ត្រចះត្រចង់ ដែល​ជាហេតុ​ញ៉ាំង​ប្រយោជន៍និង​សេចក្តីសុខ​ចម្រើន​ដល់​ខ្លួនឯងនិង​អ្នក​ដទៃ​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ ។ ការខិតខំ​ស្តាប់ អាន និង​សិក្សា​រៀនសូត្រ​ឱ្យបាន​ចេះដឹង​ជ្រៅជ្រះ​ យ៉ាងនេះ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
៨. សិ​ប្បៈ សេចក្តី​ឆ្លៀវឆ្លាត​ប៉ិនប្រសប់​ក្នុង​សិល្បៈ​ទាំងពួង ។ ​ ប្រការ​នេះ​បាន​ដល់​ការចេះដឹងនិងការ​ប៉ិនប្រសប់ ស្ទាត់ជំនាញ​ក្នុង​សិប្បកម្ម បច្ចេក ទេស​ទាំងឡាយ យ៉ាងហោច​ណាស់​ឱ្យ​ស្ទាត់​ជំនាញនូវមុខ​វិជ្ជា​ណាដែល​ខ្លួន​បាន​សិក្សា (ឬនៅក្នុង​មុខ​តំណែង​ដែល​ខ្លួន​ប្រកប​ធ្វើ) ដែល​នាំមក​នូវ​ប្រយោជន៍និង​សេចក្តីសុខ​ចម្រើន​ដល់​ខ្លួនឯងនិង​អ្នក​ដទៃ ។ ដូច្នេះ ​កិរិយា​ឆ្លៀវឆ្លាត ឆ្លាសវៃ ប៉ិនប្រសប់​ក្នុង​សិប្បកម្ម ហត្ថកម្ម​ទាំងពួង ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
៩. វិនយោ ច សុ​សិក្ខិ​តោ វិន័យ​ដែល​បុគ្គល​បាន​សិក្សា​ហើយ​ដោយ​ប្រពៃ។ ​ វិន័យ ​គឺជា​ច្បាប់​ទម្លាប់​របស់​ប្រទេស​និង​របស់​ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ សម្រាប់​គ្រហស្ថ​បាន​ដល់​សីល​៥ សីល​៨ និង​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋ​ជាដើម ។ សម្រាប់​បព្វជិតបាន​ដល់​វិន័យ​របស់​អ្នកបួសនិង​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋ​ជាដើម ។ បុគ្គល​ដែល​មាន​ចំណេះវិជ្ជា មាន​ទ្រព្យ សម្បត្តិ យសសក្តិ មានត្រកូល​ខ្ពង់ខ្ពស់​យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើ​គេ​ជា​បុគ្គល​អនា​ចារ គ្មាន​វិន័យ គ្មាន​សីលធម៌ រស់នៅ​ដោយ​ការបំពាន លើ​ច្បាប់​នោះ គេ​នឹង​មិន​ទទួលបាន​ការគោរព​កោតសរសើរ​ឡើយ ប្រសិនបើ​ទទួលបាន​វិញ គឺ​បាន​តែ​ពួក​មនុស្ស​អែបអប​ រណេបរណប​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​មិនយូរប៉ុន្មាន​គេ​នឹង​ទទួលបាន​នូវ​ក្តី វិនាស​ជាមិនខា​ន ។ ហេតុនេះ​ កិរិយា​រៀន​វិន័យ​និង​ច្បាប់​រដ្ឋនិង​ព្យាយាម ប្រព្រឹត្ត​ប្រតិបត្តិ​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១០. សុភាសិតា ច យា វាចា វាចា​ដែល​បុគ្គល​ពោល​ដោយ​ប្រពៃ ។ ​ មនុស្ស​តែង​ប្រើ​ការនិយាយ​ជា​មធ្យោបាយ​ទំនាក់ទំនងនិង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​គ្នា នឹង​គ្នា ប៉ុន្តែ ព្រះពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន​ឱ្យ​យើង​ចេះ​ជ្រើសរើស ពាក្យសម្ដី​សម្រាប់​និយាយ​ស្តីឱ្យ​ដូច​ជា​កសិករ​ជ្រើសរើស​គ្រាប់ពូជ​សម្រាប់​ ដាំ​ដុះ សាប​ព្រោះយ៉ាង​នោះដែរ ហើយ​ព្រះអង្គតែង​បាន​បង្រៀន​យើង​កុំឱ្យ​ពោល​ពាក្យ​ណា​ដែល​ធ្វើឱ្យ​អ្នក​ដទៃ​ឈឺចាប់ ខូច​ប្រយោជន៍ បែកបាក់​សាមគ្គី ឬ​ពាក្យ​រោយរាយ​ឥតប្រយោជន៍ ។ ពាក្យ​ល្អពីរោះមាន​ប្រយោជន៍​ សូម្បីតែ​មួយ​ឃ្លា មួយ​ប្រយោគក៏​ប្រសើរ​ជាង​ពាក្យ​រោយ​រាយឥតប្រយោជន៍​រាប់​ពាន់​ប្រយោគ​ដែរ ។ ពាក្យ​ដ៏​ប្រពៃ​សំដៅ​ដល់​កថាវត្ថុ គឺ​ពាក្យ​ដែល​បុគ្គល​គប្បី​ពោល១០​យ៉ាង គឺ​ពោល​អំពី​ការ​មិន​លោភលន់​១ អំពី​ការសន្ដោស​១ អំពី​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់​កាយ​និង​ចិត្ត​១ អំពី​ការ​នៅ​មិន​ច្របូកច្របល់​ដោយ​ពួកក្រុម​១ អំពី​ការព្យាយាម​១ អំពី​សីល​១ អំពី​សមាធិ​១ អំពី​បញ្ញា​១ អំពី​ព្រះ​និព្វាន​១ និងអំពី​ធម៌​រំលត់ទុក្ខ​១ ។ កិរិយា​ពោល​នូវ​ពាក្យ​ដ៏​ប្រពៃ​យ៉ាងនេះ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១១-១២. មាតាបិតុ ឧបដ្ឋានំ កិរិយា​បម្រើ ឬទំនុកបម្រុង​មាតា​និង​បិតា ។ កូនប្រុស​-​ស្រីមាន​កាតព្វកិច្ច​ត្រូវ​ចិញ្ចឹមមាតាបិតា ធ្វើ​ការងារ​ជំនួស​គាត់​ រក្សា​វង្ស​ត្រកូល​ឱ្យ​គង់វង្សនិង​ខ្ពង់ខ្ពស់ ធ្វើខ្លួន​ឱ្យ​សមរម្យ​ជា អ្នកទទួល​មរតក​ពី​គាត់ ធ្វើបុណ្យ​ជូន​គាត់​ជា​ដើម ។ ព្រោះថា កូន​ដែល​ដឹង​គុណមាតាបិតា ហើយ​ប្រព្រឹត្ត​ ប្រតិបត្តិ​ គោរព​មាតាបិតាដូច​ពោល​មកនេះ រមែង​មិន​ច្យុត​ឡើយ ។ ដូច្នេះ​ កិរិយា​បម្រើ ទំនុក​បម្រុងមាតាបិតា ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
​១៣. បុត្ត​ទា​រស្ស សង្គហោ កិរិយា​សង្គ្រោះ​បុត្រនិង​ភរិយា ។ មាតាបិតាដែល​បាន​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​៥​ប្រការ​ចំពោះ​កូន គឺ​ហាមឃាត់​កូន​កុំឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​អាក្រក់​១ ណែនាំ​កូន​ឱ្យ​ធ្វើ​តែ​អំពើ​ល្អ (​ទាំង​ការគិត ទាំង​សកម្មភាព និងពាក្យសម្ដី) ​ជា​អំពើ​មានតែ​ប្រយោជន៍ មិន​នាំ​ផល​ក្តៅក្រហាយ​១ ទំនុកបម្រុង​កូន​ឱ្យបាន​រៀនសូត្រ ឱ្យមាន​ចំណេះដឹង មាន​សមត្ថភាព​អាច​រស់នៅ​ដោយ​ថ្លៃថ្នូរ​១ ទុកដាក់​កូន​ឱ្យ​មាន​គូស្រករ​ត្រឹមត្រូវ​១  និង​ចែក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ឱ្យ​កូន​បាន​សមរម្យ​១ ឈ្មោះ​ថា​ ជា​មាតា បិតា​សង្គ្រោះ​បុត្រ​យ៉ាង​ល្អ ។ ឯ​ស្វាមី​ដែល​បាន​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​៥​ប្រការ​ចំពោះ​ភរិយា​គឺ និយាយ​ពាក្យ​ផ្អែមល្ហែម​នឹង​ភរិយា​១ មិន​មើលងាយ​ភរិយា​១ មិន​ក្បត់​ភរិយា​១ ផ្គត់ផ្គង់​ភរិយា​១ និង​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ក្នុង​ផ្ទះ​ឱ្យ​ភរិយា​១ ឈ្មោះ​ថា​ស្វាមីសង្គ្រោះ​ភរិយា ។ បុរស​ដែល​បាន​ធ្វើ​កិច្ច​នេះ​ដោយ​ពេញលេញនិងទៀងទាត់​ឈ្មោះថា​ ជា​អ្នក​បាន​កសាង​គ្រឹះ​សុភមង្គល​ទាំងក្នុង​គ្រួសារនិង​សម្រាប់​សង្គមជាតិ ។ ដូច្នេះ ​កិរិយា​ព្យាយាម​ប្រព្រឹត្ត​ឱ្យបាន​ល្អ​ក្នុង​ការសង្គ្រោះ​បុត្រ​និង​ភរិយា ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១៤. អ​នាកុ​លា ច កម្ម​ន្តា ការងារ​ទាំងឡាយ​ដែល​មិន​ច្របូកច្របល់ ។ នេះ​បាន​ដល់​ការចេះ​បែងចែក​ប្រភេទ​ការងារឱ្យ​​ដាច់​ដោយឡែក​ពីគ្នានិងបំពេញ​ស្រេច​រួចរាល់​មិន​ទុក​ចោល​កណ្តាល​ទី ។ អ្នក​ដែល​ធ្វើការមិន​ច្របូកច្របល់ គឺជា​អ្នក​ដែល​មាន​សេចក្តី​ព្យាយាម ​ម៉ឺង​ម៉ាត់ដែល​អាច​ឱ្យ​សម្រេច​បាន​រាល់​ការងារ​បាន​យ៉ាង​ល្អ ។ ធ្វើ​បាន​យ៉ាង​នេះ ពិតជា​នាំមក​សេចក្តីចម្រើន​ជា​លំដាប់ ។ ដូច្នេះ​ ការងារ​ទាំងឡាយ​ដែល​មិន​ច្របូកច្របល់ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១៥. ទា​នំ កិរិយា​បរិច្ចាគ​ទាន ។ ទាន គឺ​ការ​ឱ្យហើយ​គោលដៅនិង​បំណង​នៃ​ការ​ឱ្យ​នេះ គឺ​មិនមែន​ក្នុងបំណង​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការ​តប​ពី​គេ​មក​វិញ​ឡើយ ។ បុគ្គល​ដែល​បាន​ឱ្យ​​របស់​អ្វី​ម្យ៉ាង​ទៅ​បុគ្គល​ណា​ ហើយរំពឹង​ចង់បានការ​តបស្នង​ដោយ​ប្រការ​ណាមួយ បុគ្គល​នោះ​មិនមែន​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ទាន​ទេ គឺជា​អ្នក​ធ្វើ​វិនិយោគ ។ ការ​ធ្វើ​ទាន​ គឺ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយនូវ​គម្លាត​គ្នា​រវាងអ្នកមាន​និង​អ្នកក្រ និងជា​ការលើកស្ទួយ​វប្បធម៌​ចែករំលែក ក៏​ជា​វិធី​ដើម្បី​កុំ​ឱ្យមនុស្ស​គិតតែ​ពី​ការ​បាន ដែល​ជា​ហេតុ​បង្ក​ឱ្យមានទំនាស់​ផ្សេងៗ​ដោយសារ​ដណ្តើម​ផលប្រយោជន៍ ។ ធ្វើ​ទាន​បាន​ដល់​ការ​ធ្វើ​អំណោយ​ពីរ​យ៉ាង​គឺ ការ​ឱ្យ​សម្ភារៈ​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ជីវិតដូចជា សម្លៀក​បំពាក់ ចំណីអាហារ ផ្ទះសម្បែង និង​ថ្នាំ​ព្យាបាល​រោគ​ជាដើមហៅថា អាមិស​ទាន គឺ​ការឱ្យ​​វត្ថុ សម្ភារៈ​១ និង​ការ​ឱ្យ​ចំណេះ វិជ្ជា​គំនិត​យោបល់​ល្អ ដើម្បី​គេ​បាន​ស្គាល់​ខុស​ត្រូវ ស្គាល់​ផ្លូវ ទៅ​រក​ប្រយោជន៍និងភាពជោគជ័យល្អ​អាក្រក់ បុណ្យ​បាប​ជាដើមហៅថា ធម្ម​ទាន គឺ​ការ​ឱ្យ​​ចំណេះវិជ្ជា គំនិត​ប្រាជ្ញា​១ ។ កិរិយា​ដែលបាន​ធ្វើ​នូវ​ទាន​ទាំង​ពីរ​ប្រការនេះ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១៦. ធម្មចរិយា កិរិយា​ប្រព្រឹត្ត​ធម៌​ដ៏​ប្រសើរ ។​ បាន​ដល់​ធម៌​១០​យ៉ាង​គឺ កិរិយា​មិន​សម្លាប់​១ កិរិយា​មិន​លួចប្លន់​១ កិរិយា​មិន​ប្រព្រឹត្តល្មើស​ក្នុង​កាមតណ្ហា​១ កិរិយា​មិន​កុហក​ឆបោក​កេងប្រវញ្ច​១ កិរិយា​មិន​ពោល​ពាក្យ​ញុះញង់ អុជ​អាល បំបែកបំបាក់​១ កិរិយា​មិន​ពោល​ពាក្យ​អាក្រក់​អសុរោះ​១ កិរិយា​មិន​ពោល​ពាក្យ​រោយរាយ​ឥតប្រយោជន៍​១ កិរិយា​មិន​លោភលន់​លើ​ទ្រព្យ​អ្នកដទៃ​១ កិរិយា​មិន​គុំគួន​ព្យាបាទ​អ្នកដទៃ​១ និង​កិរិយា​យល់​ត្រឹមត្រូវ គឺ​យល់ថា​ធ្វើ​ល្អ​បានល្អ ធ្វើអាក្រក់​បាន​អាក្រក់ និងយល់​តាម​សភាវៈ​ពិត​នៃ​ធម្មជាតិ និងលោកិយ​១ ។ កិរិយា​ដែល​ចេះ​ពិចារណា​ឱ្យបាន​ជាក់ច្បាស់ ហើយ​ប្រព្រឹត្ត​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ធម៌​ទាំង​១០ប្រការនេះ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១៧. ញាតកា​ន​ញ្ច សង្គហោ កិរិយា​សង្គ្រោះ​ញាតិ​ទាំងឡាយ ។​ ដែល​ហៅថា​ញាតិបាន​ដល់​បងប្អូន​ជា​ញាតិសន្តាន​ទាំង​ពីរ​ខាង គឺ​តាំងពី​ដូនតា​ជំនាន់​ទី​៧​ខាង​មាតា​ចុះមកនិង​តាំងពី​ដូនតា​ទី​៧​ខាង​បិតា​ចុះមក (ដែល​ហៅថា ញាតិ​ប្រាំពីរសន្តាន)​ ។ មនុស្ស​ល្អ​តែង​ស្រឡាញ់​រាប់អាននិង​សង្គ្រោះ យឹតយោង លើកស្ទួយ ផ្ចុងផ្តើមឱ្យ​ញាតិសន្តាន​របស់ខ្លួន​ឱ្យបាន​សិក្សាអប់រំ មានមុខ​របរ​ការងា​រ​សុចរិតនិងជួយ​ដាស់តឿន​ដឹកនាំ​ឱ្យ​ពួកគេ​ដើរ​លើ​ផ្លូវ​ល្អ ផ្លូវ​ត្រឹមត្រូវ​យ៉ាង​ប្រពៃ ចូរប្រយត្ន ប្រយែង​ក្រែង​ក្លាយជា​ជន​អគតិ​គឺ​លម្អៀង ប្រព្រឹត្ត​ប្រាសចាក​ច្បាប់ និងគុណធម៌ (ដោយសារតែ​ការយោគយល់​ថា ជា​សាច់ញាតិ) ។ ដូច្នេះ​ ការចេះ​ស្រឡាញ់​រាប់អាន​និង​សង្គ្រោះ​ញាតិសន្តាន​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ប្រពៃ ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​
១៨. អនវ​ជ្ជា​និ កម្មា​និ កិរិយា​ប្រកប​ការងារ​ទាំងឡាយ​ដែល​មិន​មាន​ទោស ។ ការងារ​ទាំងឡាយ​ដែលផ្ទុយ​នឹង​អំពើអាក្រក់ ទុច្ចរិត អយុត្តិធម៌​ទាំងឡាយលោក​ហៅថា ការងារ​បរិសុទ្ធ ឬ​សម្មាអាជីវៈ ។ ការងារ​ដែល​មិនមាន​ទោស​ដូច​ជា ការចិញ្ចឹម​មាតា បិតា គ្រូអាចារ្យ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ កុមារកំព្រា ជនពិការ អ្នក​កម្សត់​ទុគ៌ត ការកសាងសម្បត្តិ​សាធារណៈ​មាន ស្ពាន ថ្នល់ សាលារៀន​ជាដើម និង​ការ​ចែកចាយ​សៀវភៅ​ធម៌អាថ៌ ក្បួនច្បាប់ ឬ​ពន្យល់​ផ្សព្វផ្សាយ​នូវ​ចំណេះវិជ្ជា​ដ៏​ល្អ​នូវ​ធម៌​ដ៏​ប្រពៃ​ដល់​អ្នកដទៃដើម្បីឱ្យ​គេ​បាន​យល់​ស្គាល់​ខុស​ត្រូវ ល្អ​អាក្រក់ ​ហើយ​ព្យាយាមប្រព្រឹត្ត​តែ​អំពើ​ល្អ​ជា​ដើម ។ ទាំងនេះ ​គឺជា​ការងារ​មិន​មាន​ទោស ។ ការប្រព្រឹត្ត​តែ​ការងារ​មិន​មាន​ទោស ជា​មង្គល​ដ៏​ឧត្តម ។​