លីលាវតី_ភាគ​ទី​_២
ហេតុការណ៍អាក្រក់ក្នុងរាត្រីកាល
លុះអរុណោទ័យថ្ងៃព្រឹកឡើងមកដល់ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏សម្លឹងមើលចេញពីសាលាទៅ សង្កេតឃើញអ្នកភូមិ ឈរជំនុំគ្នាជា ពួកជាក្រុមនៅខាងមុខគេហដ្ឋានរបស់ ខ្លួនៗ ប៉ុន្តែមិនអាចស្តាប់ឮច្បាស់ថា ពួកគេសន្ទនាគ្នា អំពីរឿងអ្វីទេ សង្កេតមើលលក្ខណៈឫកពាទៅ ឃើញថាទំនងជាទាក់ទិននឹងសម្លេង ចម្ លែកកាលពីយប់មិញ នេះមិនខាន ព្រោះមានមនុស្សជាច្រើននិយាយផងចង្អុល ម្រាមដៃទៅរកទិសដៅដែលខ្ញុំព្រះករុណាបាន ស្តាប់ឮមកនោះផង នៅខណៈដែលខ្ញុំព្រះករុណាកំពុងតែឃ្លុំចីពរត្រៀមខ្លួននឹងចេញទៅបិណ្ឌបាតនុះ ឯង ប្រុសជរាកស្សបៈក៏ដើររហើតរហាំងចូលមករក ព្រមទាំងរាយការណ៍ដោយសម្លេងស្លន់ស្លោថា "លោកសមណៈ ! កាលពីយប់មិញ បានកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ឡើងឯសំយាបព្រៃទិសខាងជើង​នៃ​ភូមិ​របស់យើង" "ហេតុការណ៍អ្វីទៅ? ឧបាសក ! អាត្មាក៏បានឮសម្លេងនោះដែរ" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរ "កាលពីយប់មិញនេះ ពេលយប់អធ្រាតស្ងាត់នៃបច្ឆិមយាម ក្នុងខណៈដែលទាហានភូមិន្ទក្នុងបន្ទាយកំពុង​តែដេកលក់ស្កប់ស្កល់នុះឯង ទាហានឧទាមបានលួចលបអែបនែបសមន្ធការចូលវាយប្រហារបន្ទាយ​ទាហាន​ភូមិន្ទយ៉ាងសាហាវ អាចពិឃាតទាហានភូមិន្ទបានជិត ៩០ នាក់ ពេលនេះ សាកសពនៅដេកដួល​រប៉ាត់​រប៉ាយ​ក្នុងបន្ទាយនៅឡើយ ចំណែកឯនៅសល់ប្រមាណជា ២០ នាក់ទៀតរត់គេចយកប្រាសអាយូសទៅបាន ចៅប្រុសរបស់ខ្ញុំកណាទៅពិនិត្យមើលតាំងពីព្រឹកព្រាងម្លេះ ទើបតែវិលត្រឡប់មកតំណាលឲ្យខ្ញុំកណាស្តាប់ ចាត់ទុកថាជាជ័យជម្នះដ៏ថ្លៃថ្លារបស់កូនប្រុសខ្ញុំកណាជាថ្មីម្តងទៀត​"ប្រុសជរានិយាយ​ប្រយោគចុង​ក្រោយ​ដោយរន្តិភាព ផ្ទុយស្រឡះនឹងខ្ញុំព្រះករុណាដែលកើតសេចក្តីសង្វេគស្លុតចិត្តឥតឧបមាចំពោះទង្វើដែល​មនុស្សត្រូវកាប់សម្លាប់គ្នាយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅបែបនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាដើរចេញពីសាលាទៅ ហាក់បី​ដូច​ជាមនុស្សឥតវិញ្ញាណ ប្រុសជរាដើរខ្ចាក់ខ្ចើកតាមពីក្រោយខ្ញុំព្រះករុណាទាំងមានប្រសាសន៍ថា "លោកសមណៈ ! សូមនិមន្តលោកម្ចាស់ទៅឆាន់ភត្តាហារឯផ្ទះរបស់ខ្ញុំកណាក្នុងថ្ងៃព្រឹកនេះ ខ្ញុំកណា​នៅមាន​រឿងល្អៗដែលត្រូវតំណាលឲ្យលោកម្ចាស់ស្តាប់" មានប្រសាសន៍ហើយគាត់ក៏ស្ទុះចូលមកយកបាត្ររបស់​ខ្ញុំព្រះករុណាទៅកាន់ហើយក៏ដើរនាំមុខឆ្ពោះទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់គាត់ដែលតាំងនៅក្បែរៗនឹងសាលា​សម្នាក់បាទចារីនុះឯង លុះមកដល់គេហដ្ឋាន ប្រុសជរាក៏ប្រើកូនប្រសាស្រីឲ្យចាត់ត្រៀមរណ្តាប់ចង្ហាន់ ប្រគេនខ្ញុំព្រះករុណា ហើយខ្លួនគាត់ក៏អង្គុយចុះសន្ទនាជាមួយនឹងខ្ញុំព្រះករុណា សង្កេតឃើញថាគាត់​ជា​ប្រុស​ជរាដែលរឹងប៉ឹងនិងជាមនុស្សប៉ិនសម្តីថ្វីមាត់ ។ "លោកសមណៈ ! ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំកណាសូមធ្វើបុណ្យជាមួយនឹងលោកម្ចាស់ដើម្បីឆ្លងជ័យជម្នះរបស់កូនប្រុស​បន្តិច" ប្រុសជរាមានប្រសាសន៍យ៉ាងញញឹមញញែម "ឧបាសក ! "ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយឡើងដោយសេចក្តីស្លុតចិត្ត "មើលទៅដូចជាត្រេកអរសាទរនឹងមរណកម្ម​របស់​មនុស្សមែនទែន បើញោមចាត់ទុកការដែលកូនប្រុសរបស់ញោមសម្លាប់សត្រូវបានច្រើនថាជាអំពើល្អហើយធ្វើបុណ្យជាមួយ​នឹងអាត្មាដើម្បីឆ្លងអំពើល្អនោះ អាត្មាទំនងជាត្រូវចម្រើនពរលាញោមឧបាសកទៅសិនហើយ ព្រោះបើអាត្មា​ប្រឹង​ទទួល​យកភត្តាហាររបស់ញោមក៏ស្មើនឹងអាត្មាមានចំណែកចូលរួមក្នុងអកុសលកម្មនោះដែរ" "បពិត្រលោកម្ចាស់ ! " ប្រុសជរានិយាយឡើងយ៉ាងសស្លើតសស្លក់នៅពេលឃើញកិរិយាអាការរបស់​ខ្ញុំព្រះករុណាសម្តែងយកមែនទែន "សូមមេត្តាប្រោសប្រាណខ្ញុំកណាផងចុះ ខ្ញុំកណាមិនចាត់ទុកថាជាការ​ធ្វើបុណ្យឆ្លងជ័យជម្នះទេ ប៉ុន្តែចាត់ទុកថាជាការធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសភាគផលដល់ទាហានឧទាមដែលស្លាប់​ក្នុងយុទ្ធនាការ" "មានពួកឧទាមស្លាប់ដែរឬ? ឧបាសក ! " ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយចំណាប់អារម្មណ៍ "មាន លោកសមណៈ ! មានស្លាប់រាល់លើកដែលមានយុទ្ធនាការវាយប្រហារ ប៉ុន្តែស្លាប់តិចជាងសត្រូវ​ឆ្ងាយ​ណាស់ លើកនេះ ស្លាប់ ៤ នាក់ ប៉ុន្តែគ្រោះល្អដែលគ្មានមនុស្សចេញពីភូមិរបស់យើង" "មើលទៅដូចជាញោមដឹងដំណឹងល្អិតល្អន់ណាស់ ឧបាសក ! ញោមដឹងបានយ៉ាងដូចម្តេចថាមានមនុស្ស​ស្លាប់ ៤ នាក់ និងគ្មានមនុស្សចេញពីភូមិរបស់ញោម?" ប្រុសជរាញញឹមហើយឆ្លើយថា "ពួកឧទាមក្នុងព្រៃនិងអ្នកភូមិមានទំនាក់ទំនងចែកចាយពត៌មានគ្នាជាប្រចាំ លោកសមណៈ ! វិធីបញ្ជូនពត៌មានរបស់យើង គឺ ពួកឧទាមនឹងបាញ់គ្រាប់ព្រួញដែលមានសារពត៌មានចង​ផ្អោបចេញពីក្នុងព្រៃទៅកាន់សំយាបស្រែដែលពួកក្មេងគង្វាលគោប្រឡែងគ្នាលេង កាលបើក្មេងជាប្រធាន​បាន​ទទួល​សារពត៌មានហើយ ក៏យកមកឲ្យខ្ញុំកណា ខ្ញុំកណាក៏ជម្រាបប្រាប់អ្នកភូមិឲ្យដឹងថា ពួកឧទាមត្រូវ​ការអ្វី ហើយពួកយើងក៏បញ្ជូនអ្វីដែលពួកគេត្រូវការទៅឲ្យដោយវិធីណាមួយ បន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការម្តងៗ យើង​នឹងដឹងថាពួកឧទាមស្លាប់ប៉ុន្មាន? អ្នកណាខ្លះ?"