មូរតិ
សរុប​សេចក្ដី​
បើ​យើង​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​ ក្នុង​លទ្ធិ​នេះ​ឃើញ​ថា​នៅ​ច្រឡូក​ច្រឡំ​ទៅ​ដោយ​រាគា​ទិកិលេស​ច្រើន​ណាស់​ ដូច​ជា​ក្នុង​រឿង​មហា​ភារត​នឹង​រឿង​រាមាយណ​ជា​ដើម​សំដែង​ថា​ ឫសី​ទាំង​ឡាយ​សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​មាន​ប្រពន្ធ​កូន​ទាំង​អស់​​ ព្រោះ​គេ​កាន់​ថា​បុរស​ណា​គ្មាន​កូន​ប្រុស​ដ៏​កើត​អំពី​លោហិត​របស់​ខ្លួន​ បុរស​នោះ​កាល​ស្លាប់​ទៅ​រមែង​ធ្លាក់​ទៅ​សោយ​ទុក្ខ​ក្នុង​រណ្ដៅ​នរក​១​​ ឈ្មោះ << បុត >> បើ​មាន​កូន​ប្រុស​កូន​នោះ​នឹង​ការពារ​មិន​ឲ្យ​ធ្លាក់​នរក​នោះ​បាន​ សព្ទថា​ បុត​ ទើប​បាន​ជា​ឈ្មោះ​សម្រាប់​ហៅ​កូន​ប្រុស​ដរាប​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ ប្រែ​ថា​អ្នក​ការពារ​អាពុក​ឲ្យ​រួច​ចាក​រណ្ដៅ​នរក​ឈ្មោះ​បុត ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ឫសី​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ ជា​ទី​រាប់អាន​របស់​ជន​ទាំង​ពួង​ ថា​ជា​អ្នក​ឲ្យ​នូវ​សេចក្ដី​សួស្ដី​មង្គល​បាន​ផង​ បើ​កូន​ក្រមុំ​អ្នក​ណា​នឹង​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ នឹង​ប្រុស​ឯ​ណា​នីមួយ​ មាតា​បិតា​តោង​សុំ​សួស្ដី​មង្គល​អំពី​ឫសី​ ដែល​ជា​ទី​រាប់អាន​របស់​ខ្លួន​ជា​មុន​សិន​ ហើយ​ទើប​រៀប​ការ​ជា​ខាង​ក្រោយ​ ប្ដី​ប្រពន្ធ​គូ​នោះ​ក៏​នឹង​បាន​សេចក្ដី​ចំរើន​រុង​រឿង​ថ្កើង​កេរ្ត៍​ឈ្មោះ​ តាំង​ពី​ក្រមុំ​កំលោះ​រហូត​យាវ​ជីវំ ។ ប្រវេណី​នេះ​ តាម​ក្នុង​សេចក្ដី​កត់​ហេតុ​របស់​សម្ដេច​ព្រះ​ចម​ក្លៅ​ រជ្ជកាល​ទី​៤​នៃ​ប្រទេស​ស្យាម​ បាន​ស្ដេច​ទៅ​ប្រពាត​ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ​ក្នុង​កាល​ ព.ស. ២៤១៤ ក៏​ថា​នៅ​មាន​ការ​ដែល​នឹង​ធ្វើ​ពិធី​បូជា​យញ្ញ​ បំពេញ​តបៈ​ ប្រព្រឹត្ត​វត្ត​ទរ​មាន​រាង​កាយ​ថ្វាយ​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ ក៏​នៅ​ក្នុង​ប្រាថ្នា​ផល​សុទ្ធ​តែ​កាម​គុណ​ ទោះ​បី​ដូច្នោះ​ ក៏​នៅ​រាប់អាន​ថា​ជា​ព្រាហ្មណ​ជាន់​ខ្ពស់​ មាន​ញាណ​នឹង​តបៈ​ គឺ​សេចក្ដី​ត្រាស់​ដឹង​នឹង​តេជៈ​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​ សូម្បី​ក្នុង​សេចក្ដី​ដែល​ថា​អ្នក​នឹង​បាន​លុះ​ភូមិ​ព្រហ្ម​ឫសី​តោង​សង្កត់​ចិត្ត​ឲ្យ​ស្ងប់​មែន​ៗ​ បើ​ដោយ​គិត​ទៅ​ពួក​យើង​បុថុជ្ជន​សព្វ​ថ្ងៃ​មាន​កិលេស​៣​កង​ គឺ​រាគ​​ ទោស​ មោហ​ជា​ធម្មតា​​ ពួក​ព្រហ្ម​ឫសី​ ក៏​មិន​រលោះ​ទៅ​ជាង​យើង​ប៉ុន្មាន​ ដូច​យ៉ាង​ព្រះ​គោតម​ឫសី​មាន​នាង​អហលា​ជា​ភរិយា​ មាន​ព្រះ​សតានន្ទ​មុនី​ជា​បុត្រ​នេះ​រាគ ។ ព្រះ​វិស្វាមិត្រ​ព្រហ្ម​ឫសី​ញុះ​ឲ្យ​ព្រះ​រាម​សម្លាប់​នាង​តារកា​ ឬ​ហៅ​ថា​កាកនាសូរ​ នេះ​ទោស ។ ព្រះ​វសិដ្ឋ​ព្រហ្ម​ឫសី​ចេញ​អំពី​នគរ​មិថិលា​ជា​មួយ​នឹង​ព្រះ​បាទ​ទសរថ​ នឹង​ទៅ​នគរ​ស្រី​អយុធ្យា​ ប្រទះ​នឹង​រាមបរសុ​ គឺ​រាមាសូរ​ក្នុង​រវាង​ផ្លូវ​ខ្លាច​ក្រែង​ត្រូវ​នឹង​ពូថៅ​របស់​រាមបរសុ​ តោង​និយាយ​ថ្អូញ​ថ្អែរ​ប្រាប់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ជា​មួយ​គ្នា​នេះ​មោហ ។ ដូច្នេះ​ការ​បំពេញ​តបៈ​អស់​វេលា​រាប់​ម៉ឺន​ឆ្នាំ​ តើ​នឹង​ជា​គ្រឿង​បន្ទោ​កិលេស​អ្វី​បាន​ខ្លះ​ កាល​ចិត្ត​ត្រូវ​កិលេស​ទាំង​៣​នេះ​ ឯ​ណា​នីមួយ​គ្រប​សង្កត់​ហើយ​ ឈាន​វិសេស​ដែល​សម្រាប់​ធ្វើ​បាដិហារ្យ​ តើ​នឹង​កើត​ឡើង​ដោយ​ផ្លូវ​ណា ។ កុំ​ថា​ឡើយ​តែ​ពួក​ឫសី​ សូម្បី​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់​ឯង​ គឺ​ព្រះ​ព្រហ្ម​ ព្រះ​សិវ​ ព្រះ​វិស្ណុ​ ដែល​រាប់​ថា​ជា​សរណ​វត្ថុ​ជាន់​ខ្ពស់​បំផុត​ ក៏​សុទ្ធ​តែ​នៅ​មាន​ប្រពន្ធ​កូន​​នៅ​មាន​រាគ​​ ទោស​ មោហ​​ ពេញ​បរិបូណ៌​មិន​ប្លែក​អ្វី​នឹង​យើង​ដែល​បុថុជ្ជន​ធម្មតា​ ដូច្នេះ​ឃើញ​គួរសម​យ៉ាង​ណា​ដែល​នឹង​ជ្រក​ក្បាល​ទៅ​យក​លោក​ជា​សរណ​ទីពឹង​ សម្រាប់​ក្នុង​សម័យ​ដែល​ស្រុក​ទេស​នៅ​ទន់​ទាប​ដោយ​ចំណេះ​វិជ្ជា​ ហើយ​ទាំង​គ្មាន​លទ្ធិ​សាសនា​ដទៃ​ៗ​ ជា​គ្រឿង​ប្រកប​នឹង​ជ្រើស​រើស​ ក៏​ឃើញ​ថា​គួរ​ទទួល​កាន់​សាសនា​បែប​នេះ ​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ទៅ​សិន​ កាល​ស្រុក​ទេស​ចំរើន​ដោយ​ចំណេះ​វិជ្ជា​ ទាំង​មាន​សាសនា​ឯ​ទៀត​ៗ​កើត​ឡើង ​ជា​គ្រឿង​ប្រៀប​ធៀប​គ្នា​ហើយ​ ក៏​គួរ​ជា​នាំ​យក​មក​ប្រៀប​ធៀប​ ហើយ​កាន់​យក​យ៉ាង​ឯ​ណា​នីមួយ​ដែល​មាន​សារៈ​ជាង​ ដែល​នឹង​ក្ដាប់​ទុក​មិន​ក្រឡេក​មើល​មុខ​ណា​សោះ​ បើ​ពាន​លើ​ត្រូវ​ក៏​ជា​ការ​គាប់​ប្រសើរ​ បើ​ពាន​លើ​ខុស​រមែង​ជា​ការ​ចាញ់​ប្រៀប​មនុស្ស​ផង​គ្នា​ ដូច្នេះ​អ្នក​នឹង​កាន់​សាសនា​ណា​ត្រូវ​តែ​ពិនិត្យ​កុំ​ខាន​ ទើប​សម្រេច​ប្រយោជន៍​សម​បំណង​ដោយ​ពិត ។