cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
មហាសុខាវតីវ្យូហសូត្រ
អធិដ្ឋាន៤៨របស់ព្រះធម្មករ
(៤២) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនបានដល់ទាំងអស់គ្នា នូវសមាធិ ហៅថាការ រំដោះបរិសុទ្ធ ហើយក្នុងពេលស្ថិតនៅ ក្នុងសមាធិនោះ ដោយមិនបាត់បង់ អារម្មណ៍មូលតែមួយ ត្រូវមិនអាចធ្វើការបូជា តែក្នុងមួយពេល ចំពោះព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទាំងឡាយ ដែលមិនអាចវាស់បាន និងមិនអាចគិតយល់បាន សូមកុំឲ្យខ្ញុំ បានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
(៤៣) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនបានកើតជាថ្មី ក្នុងត្រកូលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សូមកុំ ឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។ (៤៤) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនរីករាយយ៉ាងខ្លាំងដូចរាំ ហើយប្រតិបត្តិការអនុវត្តន៍របស់ពោធិសត្វ ហើយត្រូវមិនបានសន្សំកុសល សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
(៤៥) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនបានដល់ទាំងអស់គ្នា នូវសមាធិ ហៅថាភាពស្មើគ្នាទូទៅ ហើយនៅពេលស្ថិតនៅ ក្នុងសមាធិនោះ ត្រូវមិនអាចឃើញជានិច្ច ព្រះតថាគតទាំងអស់ ដែលមិនអាចវាស់បាន និងមិនអាចគិតយល់បាន រហូតដល់ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ក៏បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធដែរ សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
(៤៦) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដីរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនអាចឮដោយឯកឯង នូវការបង្រៀនណាមួយក៏ដោយ តាមសំណូមពររបស់ខ្លួន សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
(៤៧) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនបានសម្រេចភ្លាម នូវភាពមិនធ្លាក់ចុះ សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។ (៤៨) ប្រសិនបើ នៅពេលដែលខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដី នៃទិសដទៃ ដែលបានឮព្រះនាមរបស់ខ្ញុំ ត្រូវមិនបានសម្រេចភ្លាម នូវបញ្ញាថ្នាក់ទី១ ទី២ និងទី៣ លើធម្មជាតិនៃព្រះធម៌ ហើយទ្រាំទ្រយ៉ាងតឹងតែង ក្នុងសច្ចៈធម៌ដែលព្រះពុទ្ធទាំង អស់ត្រាស់ដឹង សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
គាថាបញ្ជាក់អំពីអធិដ្ឋាន៤៨របស់ព្រះធម្មករ
[8] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទៈ បន្ទាប់ពីបានប្រកាសអធិដ្ឋានទាំងអស់នេះមក ភិក្ខុធម្មករពោលនូវគាថា យ៉ាងនេះថាៈ
ខ្ញុំបានធ្វើអធិដ្ឋានរួចហើយ ខ្ពស់បំផុតក្នុងលោកទាំងអស់ ខ្ញុំប្រាកដនឹងបានដល់មាគ៌ា ដែលគ្មានអ្វីលើសបាន ។ ប្រសិនបើអធិដ្ឋានទាំងនេះ ត្រូវមិនបានបំពេញ សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវមិនបានក្លាយ ជាឧបការីឧត្តម ក្នុងការរស់នៅតទៅមុខ អស់កប្បរាប់ពុំអស់ ដើម្បីជួយដល់អ្នកមានវាសនាមិនល្អ និងអ្នកមានការឈឺចាប់ គ្រប់ទីកន្លែង សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
កាលណាខ្ញុំបានដល់ពុទ្ធភូមិ ព្រះនាមរបស់ខ្ញុំត្រូវតែឮ ទូទៅក្នុងទិសទាំង១០ ។ បើមានកន្លែងណាមួយ ដែលព្រះនាមរបស់ខ្ញុំត្រូវមិនឮ សូមកុំឲ្យខ្ញុំបានត្រាស់ពេញបរិបូណ៌ ។
រួចផុតពីសេចក្តីលោភៈ ហើយដោយសារ សតិរលឹកជ្រៅឥតខ្ចោះ និងបញ្ញាភ្លឺថ្លា ខ្ញុំនឹងប្រតិបត្តិការអនុវត្តិន៍សក្តិសិទ្ធិ ខ្ញុំនឹងស្វែងរកឲ្យបាន នូវមាគ៌ាកំពូល ហើយនឹងក្លាយជាគ្រូរបស់ទេវតានិងមនុស្ស ។ ដោយសារមហិទ្ធិរឹទ្ធិអាទិទេពរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងបញ្ចេញពន្លឺដ៏មហិមា បំភ្លឺលោកទាំងឡាយគ្មានព្រំដែន ហើយកំចាត់ភាពងងឹត នៃអបាយភូមិ៣ ខ្ញុំនឹងដោះលែងសត្វលោកទាំងអស់ ពីទុក្ខវេទនា យ៉ាងនេះឯង ។
ដោយបាននូវបញ្ញាចក្ខុ ខ្ញុំនឹងកំចាត់ភាពងងឹតនៃអវិជ្ជា ខ្ញុំនឹងបិទបាំងផ្លូវអបាយទាំងអស់ ហើយនឹងបើកទ្វារទៅកាន់ភពដ៏រុងរឿង ។
កាលណាបុណ្យនិងគុណធម៌ ត្រូវបានធ្វើឲ្យល្អឥតខ្ចោះ ពន្លឺដ៏រុងរឿងរបស់ខ្ញុំត្រូវផ្សប់ផ្សាយក្នុងទិសទាំង១០ ភ្លឺជាងពន្លឺព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ហើយលើសលប់ជាងរស្មីនៃស្ថានសួគ៌ ។
ខ្ញុំនឹងបើកទ្វារឃ្លាំងព្រះធម៌ សម្រាប់សត្វលោកទូទៅ និងផ្តល់ឲ្យអ្នកទាំងអស់នោះ នូវកំណប់បុណ្យ ។ ស្ថិតនៅជានិច្ចក្នុងចំណោមសត្វលោក ខ្ញុំនឹងប្រកាសព្រះធម៌ដោយសម្លេងសឹង្ហរោទ៍ ។
ខ្ញុំនឹងថ្វាយគ្រឿងបូជា ចំពោះព្រះពុទ្ធទាំងអស់ បណ្តុះឫសគុណធម៌ តាមរបៀបនេះ ។ កាលណាអធិដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ បានបំពេញ ហើយបញ្ញាយល់ដឹងរបស់ខ្ញុំ បានធ្វើឲ្យល្អឥតខ្ចោះ ខ្ញុំត្រូវបានជាអ្នកគ្រប់គ្រង លើលោកទាំង៣ ។
ដូចព្រះបញ្ញាញាណឥតអ្វីរារាំង ឱព្រះពុទ្ធ! បញ្ញារបស់ខ្ញុំត្រូវដល់គ្រប់កន្លែង បំភ្លឺអ្វីៗទាំងអស់ សូមឲ្យបញ្ញាខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្ញុំ ដូចបញ្ញារបស់ព្រះអង្គ ព្រះដ៏មានយស ។
ប្រសិនបើអធិដ្ឋានទាំងនេះ នឹងត្រូវបានបំពេញ សូមឲ្យភពចក្រវាឡទាំងមូល នៃលោក១ពាន់លាន រញ្ជួយញាប់ញ័រ ក្នុងការឆ្លើយតប ហើយសូមឲ្យទេវតាទាំងអស់ ក្នុងស្ថានសួគ៌បង្អុរភ្លៀងជាផ្កាដ៏កម្រ និងចម្លែកអស្ចារ្យ ។
ការអនុវត្តន៍មាគ៌ាពោធិសត្វរបស់ព្រះធម្មករ
[9] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ នៅពេលដែលភិក្ខុធម្មករ បានពោលនូវគាថាទាំងនោះចប់ភ្លាម ផែនដីទាំងមូលក៏រញ្ជួយញ័រ៦ផ្លូវ ហើយភ្លៀងផ្កាដ៏ចម្លែកក៏ធ្លាក់ចុះពីស្ថានសួគ៌ រាយសព្វទីកន្លែង ។ តន្ត្រីទិព្វក៏ឮឡើង ហើយសម្លេងមួយបន្លឺឡើងពីលើមេឃថាៈ អ្នកនឹងបានដល់ការត្រាស់ដឹង ខ្ពស់បំផុតនិងឥតខ្ចោះ ។
ពេលនោះភិក្ខុធម្មកររក្សាទុក អធិដ្ឋានដ៏ឧត្តមទាំងអស់ដោយស្មោះ ដែលតាំងនៅជានិច្ច និងគ្មានអ្វីលើសបាន ក្នុងលោកទាំងមូល ហើយមានសេចក្តីប្រាថ្នា សម្រេចព្រះនិព្វានយ៉ាងខ្លាំងក្លា ។
នៅពេលនោះ ម្នាលអានន្ទ! បន្ទាប់ពីបានប្រកាស និងតម្កល់ទុកនូវអធិដ្ឋាន ទូទៅទាំងនោះ នៅមុខព្រះពុទ្ធលោកេស្វាររាជ ចំពោះសត្វលោកទូទៅ រាប់ទាំងពួកសត្វមានឫទ្ធិ៨ពួក ដូចជាទេវតានិងនាគ មារនិងព្រហ្ម ភិក្ខុធម្មករម្នាក់ឯងមានចេតនា នឹងបង្កើតដែនដីដ៏រុងរឿងវិសេសវិសាល ។ ដែនដីព្រះពុទ្ធ ដែលព្រះអង្គចង់បង្កើត ធំទូលាយគ្មានអ្វីលើសបាន ហើយអស្ចារ្យបំផុត តាំងនៅជានិច្ច មិនចុះអាប់អោន មិនផ្លាស់ប្តូរ ។ ព្រះអង្គបានបណ្តុះបុណ្យបារមី មិនអាចវាស់បាន ក្នុងមាគ៌ាពោធិសត្វ អស់កប្បមិនអាចគិតយល់បាន និងមិនអាចរាប់ចំនួនបាន ។
ព្រះអង្គពុំមានលោភៈ ទោសៈ ឬវិហិង្សា កើតមាននៅក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គទេ ឬក៏ព្រះអង្គបណ្តោយឲ្យគំនិតលោភៈ ទោសៈ ឬវិហិង្សា កើតឡើងឡើយ ។ ព្រះអង្គមិនជាប់ជំពាក់ចិត្តនឹងរូប សម្លេង ខ្លឹន រស ផោដ្ឋព្វ ឬធម្ម (ដែលកើតក្នុងចិត្ត) ។ ដោយព្រះអង្គមានកម្លាំងនៃការអត់ធន់ដ៏រឹងមាំ ព្រះអង្គពុំបានគេចចេញ ពីការទទួលសេចក្តីឈឺចាប់ ផ្សេងៗទេ ។ ព្រោះព្រះអង្គមានសេចក្តីប្រាថ្នា តិចតួចសម្រាប់ខ្លួនរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គស្គាល់នូវសេចក្តីសប្បាយរីករាយ ។ ដោយគ្មានគំនិតមិនបរិសុទ្ធ អមិត្តភាព និងភាពល្ងង់ខ្លៅ ព្រះអង្គរស់នៅក្នុងសមាធិដ៏ស្ងប់ល្អ ។ បញ្ញារបស់ព្រះអង្គគ្មានអ្វីរារាំង ហើយចិត្តរបស់ព្រះអង្គរួចផុតអំពី ពាក្យមុសានិងការក្លែងបន្លំ ។ ដោយមានសភាពទន់ភ្លន់ ក្នុងព្រះភ័ក្រ្ត និងសេចក្តីមេត្តាក្នុងព្រះវាចា ព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកដទៃ ត្រូវបានទទួលការយល់ព្រមពីក្នុងចិត្ត របស់អ្នកទាំងអស់នោះ ។ ក្លាហានមោះមុត និងមានព្យាយាម កម្លាំងចិត្តដ៏ខ្លាំងក្លា និងពុំមានការនឿយហត់ ព្រះអង្គដឹកនាំខ្លួនព្រះអង្គតែទៅលើ ការស្វែងរកធម៌បរិសុទ្ធ ដែលផ្តល់គុណប្រយោជន៍ ដល់សព្វសត្វមានជីវិតទូទៅ ។ ព្រះអង្គគោរពបូជាចំពោះព្រះត្រៃរតន៍ គោរពគ្រូនិងព្រឹទ្ធាចារ្យ ហើយអាស្រ័យហេតុនេះ ការ អនុវត្តន៍របស់ព្រះអង្គ បានប្រកបដោយបុណ្យកុសល យ៉ាងច្រើន ។ ការធ្វើដូច្នេះ ព្រះអង្គជួយឲ្យសត្វមានជីវិត អាចទទួលយកចំណែកផល អំពីការអនុវត្តន៍នេះដែរ ។
ព្រះអង្គរស់នៅក្នុងការយល់ដឹងថា ធម៌ទាំងអស់សូន្យទទេ ពុំមានលក្ខណៈផ្សេងគ្នា ហើយមិនត្រូវប្រដេញតាម ហើយថាវាមិនធ្វើសកម្មភាព ឬកើតឡើងទេ ។ ព្រះអង្គដឹងយ៉ាងនេះថា ធម៌ទាំងអស់មានសភាព ដូចជាកើតឡើងដោយសារមន្តអាគម ។ ព្រះអង្គជៀសវាងនូវសំដីខុសទាំងអស់ ដែលអាចនាំមកនូវទុក្ខ ដល់ខ្លួនព្រះអង្គឬអ្នកដទៃ ឬទាំងពីរ ។ ព្រះអង្គអនុវត្តក្នុងសម្មាវាចា ដែលអាចនាំមកនូវសេចក្តីចំរើន ដល់ខ្លួនព្រះអង្គឬអ្នកដទៃ ឬទាំងពីរ ។ ព្រះអង្គបោះបង់ អាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គ និងលះបង់រាជបល្ល៍ង្គ លះបង់រាជសម្បត្តិ និងសេចក្តីសប្បាយ ក្នុងកាមទាំងឡាយ ។ ដោយបានចំរើនបារមី៦ ផ្ទាល់ខ្លួនព្រះអង្គ ព្រះអង្គបង្រៀនអ្នកដទៃ ឲ្យធ្វើដូចគ្នាដែរ ។ ព្រះអង្គបានសន្សំបុណ្យកុសល និងប្រមូលគុណធម៌ ក្នុងកប្បរាប់ពុំអស់ ។
ព្រះធម្មករបានសម្រេចពុទ្ធភូមិ
[10] ព្រះអានន្ទក្រាបទូលសួរ ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)ថាៈ ព្រះអង្គដ៏ចំរើន! តើព្រះពោធិសត្វធម្មករបានសម្រេចពុទ្ធភូមិ ហើយចូលទៅកាន់ព្រះនិព្វាន រួចហើយ? ឬក៏ព្រះអង្គមិនទាន់បានសម្រេចពុទ្ធភូមិ នៅឡើយទេ? ឬក៏ព្រះអង្គកំពុងរស់នៅ កន្លែងណាមួយ ក្នុងពេលឥឡូវនេះ? ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលតប ទៅព្រះអានន្ទថាៈ ព្រះពោធិសត្វធម្មករ បានសម្រេចពុទ្ធភូមិរួចហើយ ហើយក្នុងពេលឥឡូវនេះ ព្រះអង្គកំពុងគង់នៅ ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធខាងលិចមួយ ដែលហៅថា សុខាវតី កន្លងផុតដែនដី១រយពាន់កោដិ ពីទីនេះទៅ ។
ព្រះអានន្ទទូលសួរព្រះពុទ្ធទៀតថាៈ តើពេលកន្លងមក អស់ប៉ុន្មានហើយ ចាប់តាំងពីព្រះអង្គបានសម្រេចពុទ្ធភូមិមក? ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលតបថាៈ ចាប់តាំងពីពេលព្រះអង្គ បានសម្រេចពុទ្ធភូមិមក ពេលកន្លងទៅ បានប្រមាណ១០កប្បហើយ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលបន្តទៀតថាៈ នៅក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនេះ ដីប្រជុំកើតឡើងដោយរតនវត្ថុ៧យ៉ាង គឺមាស ប្រាក់ ត្បូងវេឡុរិយ(បេរីល) ត្បូងក្រហម ត្បូងលឿង ត្បូងថ្មកែវនិងត្បូងទន្ទឹម ដែលបានកើតឡើងដោយឯកឯង ។ ផ្ទៃដីធំទូលាយណាស់ លាតសន្ធឹងទៅឆ្ងាយបំផុត ដែលមិនអាចឲ្យដឹង ព្រុំប្រទល់បាន ។ កាំរស្មីអំពីរតនវត្ថុទាំងនោះ លាយចូលគ្នា ហើយចែងចាំងពណ្ណរាយ បង្កើតនូវពន្លឺព្រិលភ្នែក ។ គ្រឿងលំអរទាំងនោះ បរិសុទ្ធ ឧត្តុងឧត្តម និងរុងរឿងគ្មានអ្វីលើស ក្នុងភពទាំងអស់គ្រប់ទិសទាំង១០ ។
វត្ថុទាំងនោះមានគុណភាព លើសត្បូងទាំងអស់ ហើយប្រៀបបានទៅនឹង របស់ស្ថានសួគ៌ទី៦ ។ ក្នុងដែនដីនេះគ្មានភ្នំ ដូចភ្នំសុមេរុហើយនិងភ្នំរឹង(ដូចថ្ម) ព័ទ្ធជុំវិញទេ គ្មានសមុទ្រតូចឬធំ គ្មានជ្រលងភ្នំឬជ្រោះទេ ។ ប៉ុន្តែគេអាចមើលឃើញ ការសម្តែងរឹទ្ធិរបស់ព្រះពុទ្ធបាន កាលណាគេប្រាថ្នាចង់ឃើញ ។ នៅក្នុងដែនដីនេះ គ្មាននរក អបាយភូមិ៣ ប្រេត តិរច្ឆាន ឬភាពអាក្រក់ដទៃទៀតទេ គ្មានរដូវ៤គឺ រដូវស្លឹកឈើលាស់ រដូវក្តៅ រដូវលំហើយ រដូវរងារទេ ។ អាកាសធាតុស្ថិតនៅមធ្យម និងរីករាយជានិច្ច ពុំដែលក្តៅឬត្រជាក់ឡើយ ។
បន្ទាប់មកព្រះអានន្ទទូលសួរ ព្រះពុទ្ធថាៈ បពិតព្រះដ៏មានព្រះភាគ! បើក្នុងដែនដីនេះគ្មានភ្នំសុមេរុ តើអ្វីទ្រស្ថានចតុម្មហារាជកា និងស្ថានតាវតឹង្សា?
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ តើអ្វីទ្រស្ថានយាមា ដែលជាស្ថានសួគ៌ទី៣នៃកាមភព ហើយនិងស្ថានសួគ៌ដទៃទៀត រហូតដល់ស្ថានខ្ពស់បំផុត នៃរូបភព? ។
ព្រះអានន្ទឆ្លើយតប នឹងព្រះបន្ទូលថាៈ ផលវិបាកនៃកម្ម មិនអាចគិតយល់បាន ។ ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ផលវិបាកនៃកម្ម ពិតជាមិនអាចគិតយល់បាន ហើយភពរបស់ព្រះពុទ្ធ ក៏ដូចគ្នាដែរ ។ ដោយសារអំណាច នៃអំពើកុសល សត្វមានជីវិតក្នុងដែនដីនេះ រស់នៅក្នុងអំណោយរង្វាន់របស់កម្ម ព្រោះហេតុដូច្នេះហើយ ទើបស្ថានសួគ៌ទាំងនោះ តាំងនៅបានដោយគ្មានភ្នំសុមេរុ ។ ព្រះអានន្ទបន្តទៀតថាៈ ខ្ញុំព្រះករុណាផ្ទាល់ ពុំមានចម្ងល់ក្នុងរឿងនេះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាបានទូលសួរព្រះអង្គ អំពីរឿងនេះ គ្រាន់តែព្រោះខ្ញុំព្រះករុណា មានប្រាថ្នាចង់ដកចម្ងល់បែបនេះចេញ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ ដល់សត្វមានជីវិត ក្នុងអនាគត ។
ពន្លឺព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ
[11] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ពន្លឺដ៏មហារុងរឿងរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ជាពន្លឺគួរឲ្យស្ងើចសរសើរបំផុត ។ គ្មានពន្លឺព្រះពុទ្ធឯណាមួយ អាចប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយ ។ ពន្លឺរបស់ព្រះពុទ្ធខ្លះ បំភ្លឺដែនដីព្រះពុទ្ធបាន១រយ ហើយពន្លឺ ព្រះពុទ្ធខ្លះទៀត បំភ្លឺដែនដីព្រះពុទ្ធបាន១ពាន់ ។ ពោលដោយសង្ខេប ពន្លឺរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ បំភ្លឺដែនដីព្រះពុទ្ធខាងកើត បានចំនួនច្រើន ដូចខ្សាច់ក្នុងទន្លេគង្គេស ។ ពន្លឺរបស់ព្រះអង្គ បំភ្លឺដែនដីព្រះពុទ្ធខាងត្បូង ខាងលិច ខាងជើង ទិសតូចទាំង៤ ទិសខាងលើ ហើយនិងទិសខាងក្រោម បានច្រើនដូចគ្នាដែរ ។ ពន្លឺរបស់ព្រះពុទ្ធខ្លះទៀត ចាំងចម្ងាយ២ម៉ែត្រ ខ្លះ១យោជន៍ ឬ២យោជន៍ ៣យោជន៍ ៤យោជន៍ ឬ៥យោជន៍ ។ ហើយចម្ងាយកើនឡើងរហូតដល់ ពន្លឺរបស់ព្រះពុទ្ធខ្លះ បំភ្លឺដែនដីព្រះពុទ្ធទាំងមូល ។ ព្រោះហេតុដូច្នេះហើយ ទើបគេហៅព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ដោយព្រះនាមដូចតទៅៈ ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺគ្មានទីបញ្ចប់(អមិតាភៈ) ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺគ្មានព្រំដែន ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺគ្មានអ្វីរារាំង ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺឥតប្រៀបផ្ទឹម ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺនៃស្តេចភ្លើង ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺបរិសុទ្ធ ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺសប្បាយ ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺបញ្ញា ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺឥតឈប់ ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺមិនអាចយល់បាន ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺមិនអាចពិពណ៌នាបាន ហើយនិង ព្រះពុទ្ធនៃពន្លឺភ្លឺជាងព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ។
ប្រសិនបើសត្វមានជីវិត បានជួបនឹងពន្លឺរបស់ព្រះអង្គ កិលេស៣ប្រការ របស់សត្វទាំងនោះនឹងត្រូវយកចេញអស់ សត្វទាំងនោះនឹងទទួលអារម្មណ៍ ទន់ភ្លន់ ត្រេកអរ និងរីក រាយ ហើយគំនិតល្អក៏កើតឡើង ។ ប្រសិនបើសត្វមានជីវិត នៅក្នុងភពទុក្ខទាំង៣ បាន ឃើញពន្លឺរបស់ព្រះអង្គ សត្វទាំងនោះនឹងបានធូរស្រាល ហើយរួចពីសេចក្តីឈឺចាប់ ។ នៅទីបញ្ចប់នៃជីវិតរបស់គាត់ គាត់នឹងបានដល់ការរួចរំដោះ ។
ពន្លឺរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ចែងចាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លា បំភ្លឺគ្រប់ដែនដីព្រះពុទ្ធ ក្នុងទិសទាំង១០ ។ គ្មានទីកន្លែងណា ដែលមិនទទួលពន្លឺនេះទេ ។ តថាគតមិនមែន សរសើរពន្លឺរបស់ព្រះអង្គ តែមួយអង្គឯងក្នុងពេលឥឡូវនេះទេ ។ ព្រះពុទ្ធ ព្រះសាវ័ក ព្រះបច្ចេកពុទ្ធហើយនិងព្រះពោធិសត្វទាំងអស់ កោតសរសើរនិងស្ញប់ស្ញែង ដល់ពន្លឺរបស់ព្រះអង្គដូចគ្នាដែរ ។ ប្រសិនបើសត្វមានជីវិត ដែលបានឮគុណសម្បត្តិ ដ៏រុងរឿង នៃពន្លឺរបស់ព្រះអង្គនេះ តំកល់ខ្ពស់ក្នុងចិត្តជានិច្ច ថ្ងៃនិងយប់ ដោយសេចក្តីស្មោះក្នុងចិត្ត សត្វទាំងនោះអាចនឹងទៅកើត ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះអង្គបាន តាមសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួន ។ បន្ទាប់មក ព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័កទូទៅ នឹងពោលសរសើរ ដល់គុណធម៌ដ៏ប្រសើរ របស់សត្វមានជីវិតទាំងនោះ ។ ក្រោយមក កាលណាអ្នកទាំងនោះ បានសម្រេចនូវពុទ្ធភូមិ ព្រះពុទ្ធនិងព្រះពោធិសត្វទាំងអស់ ក្នុងទិសទាំង១០ នឹងពោលសរសើរ ដល់ពន្លឺរបស់ព្រះអង្គទាំងនោះ ដូចគ្នានឹងតថាគតសរសើរពន្លឺ របស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ក្នុងពេលឥឡូវនេះដែរ ។
ប្រវែងអាយុរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ
[12] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ អាយុរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ វែងយ៉ាងនេះដែលគ្មាននរណាម្នាក់ អាចគិតលេខបាន ។ ដើម្បីគ្រាន់ជាការប្រៀបធៀប ឧបមាថា សត្វមានជីវិតរាប់មិនអស់ គ្រប់ទិសទាំង១០ ក្នុងលោកទាំងមូលបានកើតជាមនុស្ស ហើយម្នាក់ៗក្លាយជាព្រះសាវ័ក ឬព្រះបច្ចេកពុទ្ធ ។ ប្រសិនបើ មនុស្សទាំងអស់នោះ ប្រជុំគ្នានៅកន្លែងមួយ ផ្ចង់គំនិតហើយអនុវត្តិ ឥទ្ធិពលនៃបញ្ញាខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្លួន ដើម្បីគិតរកប្រវែងអាយុ របស់ព្រះពុទ្ធ សូម្បីតែក្រោយ១ពាន់លានកប្ប ក៏អ្នកទាំងនោះនៅតែ មិនដល់ចុងបញ្ចប់ ។ ប្រវែងអាយុរបស់ព្រះសាវ័ក ព្រះពោធិសត្វ ទេវតានិងមនុស្ស ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះអង្គ ក៏ដូច្នេះដែរ ។ វាមិនអាចបញ្ចូលទៅក្នុងវិធីគិតគូរ ឬប្រៀបធៀបណាមួយបានទេ ។ ចំនួនព្រះសាវ័កនិងពោធិសត្វ ដែលរស់នៅទីនោះ មិនអាចគិតលេខបានឡើយ ។ ព្រះសាវ័កនិងព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ប្រកបដោយបញ្ញាខ្ពស់បំផុត ហើយអាចសម្តែងឫទ្ធិដ៏អស្ចារ្យ ដោយសេរី គេអាចក្តាប់ លោកទាំងមូល ក្នុងដៃរបស់ខ្លួនបាន ។
ចំនួនអ្នកស្តាប់ក្នុងក្រុមបរិស័ទ្ធទី១
[13] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ចំនួនព្រះសាវ័ក ក្នុងការប្រជុំបង្រៀនធម៌លើកទី១ របស់ព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ច្រើនពុំអាចគិតលេខបាន ដូចគ្នានឹងចំនួនព្រះពោធិសត្វដែរ ។ សូម្បីតែប្រសិនបើមនុស្ស ចំនួនវាស់ពុំបាន រាប់ពុំអស់ គុណនឹងរាប់លានកោដិ ក្លាយជាព្រះមហាមោគ្គលាន ទាំងអស់គ្នា គិតគូរលេខ អស់រយៈពេលនយុតកប្បរាប់ពុំអស់ ឬរហូតដល់ចូលព្រះនិព្វាន ក៏នៅតែអ្នកទាំងនោះមិនដឹងចំនួននោះឡើយ ។ ឧបមាថាមានមហាសមុទ្រ ដ៏ធំមួយ វែងហើយជ្រៅគ្មានទីបំផុត ហើយមនុស្សម្នាក់ យកទឹក១តំណក់ចេញ ដោយចំរៀកសរសៃសក់១ភាគ១រយ តើអ្នកប្រៀបធៀបតំណក់ទឹកនេះ ទៅនឹងមហាសមុទ្រ ដូចម្តេចដែរ? ព្រះអានន្ទឆ្លើយថាៈ កាលណាតំណក់ទឹក ត្រូវប្រៀបធៀបទៅនឹងមហាសមុទ្រ វាពុំអាច សូម្បីតែអ្នកប៉ិនប្រសប់ ខាងតារាវិទ្យាឬគណិតវិទ្យា ដឹងនូវភាគផ្ទឹមបានឡើយ ឬនរណាម្នាក់ពិពណ៌នា ដោយសំនួនវោហារ ឬដោយពាក្យប្រៀបធៀប ដ៏ប៉ិនប្រសប់ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ សូម្បីតែប្រសិនបើមនុស្ស ដូចមហា មោគ្គលាន នឹងរាប់អស់រាប់លានកោដិកប្ប នូវចំនួនព្រះសាវ័កនិងព្រះពោធិសត្វ ក្នុងក្រុមប្រជុំបង្រៀនធម៌ទី១ ដែលត្រូវរាប់ចំនួន ប្រៀបដូចជាតំណក់ទឹក ហើយអ្នកដែលនឹងត្រូវរាប់ចំនួនតទៅទៀត ប្រៀបដូចជាមហាសមុទ្រ ។
រុក្ខារតនៈ
[14] ម្តងទៀត មានដើមឈើរតនៈ៧យ៉ាង ដុះពាសពេញផែនដី ។ រុក្ខាទាំងនោះកើត ឡើងដោយមាស ដោយប្រាក់ខ្លះ ហើយរុក្ខាឯទៀតខ្លះ កើតឡើងដោយត្បូងវេឡុរិយ (បេរីល) ត្បូងពេជ ត្បូងក្រហម ត្បូងទន្ទឹម ឬត្បូងថ្មកែវ ។ មានរុក្ខាដែលកើតឡើង ដោយត្បូង២ទៅ៧យ៉ាង ។ មានរុក្ខាមាស ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែប្រាក់ មានរុក្ខាប្រាក់ ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែមាស មានរុក្ខាវេឡុរិយ ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែពេជ មានរុក្ខាពេជ ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែវេឡុរិយ មានរុក្ខាត្បូងក្រហម ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែ ត្បូងទន្ទឹម មានរុក្ខាត្បូងទន្ទឹម ដែលមានស្លឹកផ្កានិងផ្លែត្បូងក្រហម មានរុក្ខាថ្មកែវ ដែលមានស្លឹកផ្កា និងផ្លែជាត្បូងផ្សេងៗ ។ ម្តងទៀត មានរុក្ខាដែលមាន ឫសមាសពណ៌ស្វាយដើមប្រាក់ពណ៌ស បែកត្បូងវេឡុរិយ ទងស្លឹកត្បូងពេជ ស្លឹកត្បូងក្រហម ផ្កាត្បូងទន្ទឹមផ្លែត្បូងថ្មកែវ មានរុក្ខាដែលមានឫសប្រាក់ពណ៌ស ដើមវេឡុរិយ មែកត្បូងពេជ ទងស្លឹកត្បូងក្រហម ស្លឹកត្បូងទន្ទឹម ផ្កាថ្មកែវ ផ្លែមាសពណ៌ស្វាយ មានរុក្ខាវេឡុរិយ ដែលមាន ឫសវេឡុរិយ ដើមពេជ មែកត្បូងក្រហម ទងស្លឹកត្បូងទន្ទឹម ស្លឹកថ្មកែវ ផ្កាមាសពណ៌ស្វាយ ផ្លែប្រាក់ពណ៌ស មានរុក្ខាដែលមានឫសពេជ ដើមត្បូងក្រហម មែកត្បូងទន្ទឹមទងស្លឹកថ្មកែវ ស្លឹកមាសពណ៌ស្វាយ ផ្កាមាសពណ៌ស ផ្លែវេឡុរិយ មានរុក្ខាដែលមានឫសត្បូងក្រហម ដើមត្បូងទន្ទឹម មែកថ្មកែវ ទងស្លឹកមាសពណ៌ស្វាយ ស្លឹកប្រាក់ពណ៌ស ផ្កាវេឡុរិយ ផ្លែពេជ មានរុក្ខាដែលមានឫសត្បូងទន្ទឹម ដើមថ្មកែវ មែកមាសពណ៌ស្វាយ ទងស្លឹកប្រាក់ពណ៌ស ស្លឹកវេឡុរិយ ផ្កាពេជ ផ្លែត្បូងក្រហម មានរុក្ខាដែលមាន ឫសថ្មកែវ ដើមមាសពណ៌ស្វាយ មែកប្រាក់ពណ៌ស ទងស្លឹកវេឡុរិយ ស្លឹកពេជ ផ្កាត្បូងក្រហម ផ្លែត្បូងទន្ទឹម ។
រុក្ខារតនៈទាំងនេះ ដុះជាជួរស្របគ្នា ចម្ងាយពីដើមមួយទៅដើមមួយ ស្មើៗគ្នា មែកវាបែកចេញជាថ្នាក់ ស្លឹកវាដុះផ្ទុយគ្នាស្មើ ផ្កាវារីកស្របគ្នា ហើយផ្លែវាដុះរាយ មានរបៀបរៀបរយល្អ ។ ពន្លឺពណ៌នៃរុក្ខារតនៈទាំងនេះ ត្រសុំត្រសាយណាស់ ពុំអាចមើលឃើញទាំងអស់ទេ ។ កាលណាខ្យល់បរិសុទ្ធ រសាត់មកប៉ះវា សម្លេងដ៏អស្ចារ្យ៥ ដូចជាគងនិងសាំង ក៏កើតឡើងដោយឯកឯង ជាភ្លេងតន្រ្តីដ៏សែនពិរោះ ។
ដើមពោធិព្រឹក្ស
[15] ម្តងទៀត ដើមពោធិព្រឹក្សរបស់ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ មានកំពស់៤លានលី (១លីស្មើនឹងកន្លះគីឡូម៉ែត្រ) និងគល់ទំហ៊ំ៥ពាន់យោជន៍ (១យោជន៍ស្មើនឹង១៦គីឡូម៉ែត្រ) ។ មែករបស់វាលាតសន្ធឹង ចម្ងាយ២រយពាន់លី ទៅទិសទាំង៤ ។ ដើមពោធិព្រឹក្សនេះមានត្បូងមានតម្លៃគ្រប់យ៉ាង កើតឡើងជាក្រុម លំអរទៅដោយស្តេចត្បូង ដូចជាត្បូងមានីពន្លឺច័ន្ទ និងត្បូងចក្រទ្រសមុទ្ទជាដើម ។ នៅតាមចន្លោះនៃទងស្លឹក គ្រប់កន្លែង គ្រឿងលំអររតនៈរយោង ប្រកបដោយពណ៌ផ្សេងៗ១ពាន់លាន លាយគ្នាតាមបែប ច្រើនយ៉ាង ហើយសំណុំរស្មីរាប់ពុំអស់ ចាំងពន្លឺចិញ្ចាច ។ ដើមពោធិព្រឹក្សនេះ គ្របខ្លួនឯងដោយសំណាញ់ត្បូង កម្រមាននិងល្អប្រណិត ហើយនៅលើសំណាញ់ត្បូងនេះ មានគ្រឿងលំអរគ្រប់បែបយ៉ាង តាមតែចិត្តប្រាថ្នាចង់ឃើញ ។
កាលណាខ្យល់រំភើយ រសាត់តាមមែកនិងស្លឹករបស់វា សម្លេងធម៌ដ៏អស្ចារ្យ ក៏កើតឡើង ដែលផ្សប់ផ្សាយទៅទីឆ្ងាយ ហើយពាសពេញ ដល់ដែនដីព្រះពុទ្ធដទៃទៀត ក្នុងទិសទាំង១០ ។ អ្នកដែលឮសម្លេង បានចូលដល់ការយល់ដឹង ទៅក្នុងធម៌ ហើយរស់ក្នុងសភាពជាអ្នកមិនធ្លាក់ចុះ ។ រហូតដល់អ្នកទាំងនោះ បានសម្រេចពុទ្ធភូមិ សោតវិញ្ញាណរបស់គាត់ នៅតែច្បាស់និងវាងវៃ ហើយអ្នកទាំងនោះ មិនមានទុក្ខ ពីការឈឺ ចាប់ឬជម្ងឺណាមួយឡើយ ។ ទោះបីអ្នកទាំងនោះ ឮសម្លេងពីដើមពោធិព្រឹក្ស ឃើញ ពណ៌របស់វា ដឹងក្លិនពិដោរ ដឹងរសជាតិ ដឹងពន្លឺ ឬក៏ដឹងនូវធម៌ នៅក្នុងចិត្តរបស់គាត់ អ្នកទាំងអស់នោះ បានចូលដល់ការយល់ដឹង ដ៏ជ្រៅទៅក្នុងធម៌ ហើយរស់ក្នុងសភាព ជាអ្នកមិនធ្លាក់ចុះ ។ រហូតដល់អ្នកទាំងនោះ បានសម្រេចពុទ្ធភូមិ វិញ្ញាណទាំង៦របស់គាត់ នៅតែវាងវៃនិងច្បាស់ ហើយគាត់មិនមានទុក្ខ ពីការឈឺចាប់ ឬពីជម្ងឺណាមួយឡើយ ។
ម្នាលអានន្ទ! កាលណាមនុស្សនិងទេវតា ក្នុងដែនដីនេះ ឃើញដើមពោធិព្រឹក្ស អ្នកទាំងនោះនឹងបាន នូវបញ្ញា៣យ៉ាងៈ ទី១បញ្ញាយល់ដឹង ទៅក្នុងសេចក្តីពិត តាមការឮសម្លេងសក្តិសិទ្ធិ ទី២បញ្ញាយល់ដឹង ទៅក្នុងសេចក្តីពិត ដោយទទួលយល់ព្រម ហើយ ទី៣បញ្ញាយល់ដឹង ទៅក្នុងការមិនកើតឡើង នៃធម៌ទាំងអស់ ។ ផលប្រយោជន៍ទាំងអស់នេះ ជាអំណោយរបស់ មហិទ្ធិឫទ្ធិដ៏អស្ចារ្យ នៃព្រះពុទអមិតាភៈ បារមីនៃអធិដ្ឋានដំបូងរបស់ព្រះអង្គ អធិដ្ឋានដែលបានសម្រេចឥតខ្ចោះ អធិដ្ឋានដែលច្បាស់ និងជាក់ ស្តែង អធិដ្ឋានដែលរឹងមាំ អធិដ្ឋានដែលចប់សព្វគ្រប់ ។
ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ស្តេចនៃលោកនេះ មានភ្លេង១រយពាន់យ៉ាង ។ ចាប់តាំងពីអាណាចក្រ ដែលគ្រប់គ្រងដោយស្តេចចក្រពត្រ្តាធិរាជរហូតដល់ស្ថានសួគ៌ទី៦ សម្លេងតន្រ្តីដែលបង្កើតឡើង ក្នុងស្ថាននិមួយៗ ប្រសើរជាងតន្រ្តីស្ថានក្រោមបន្ទាប់ ១០លានកោដិដង ។ សម្លេងតន្រ្តីរាប់ពាន់យ៉ាង ដែលបង្កើតឡើងក្នុងស្ថានសួគ៌ទី៦ អន់ថយ១ពាន់កោដិដង ជាងសម្លេង១ ដែលបង្កើតឡើង ពីរុក្ខារតនៈ៧យ៉ាង ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ។ ម្តងទៀត ក្នុងដែនដីនេះ មានតន្រ្តីធម្មជាតិរាប់ពាន់យ៉ាង ដែលជាសម្លេងធម៌ទាំងអស់ឥតសេសសល់ ។ សម្លេងទាំងនេះច្បាស់ហើយស្ងប់ ពេញជំរៅនិងប្រវែង ប្រណិតហើយពិរោះ វាជាសម្លេងប្រសើរបំផុតក្នុងលោកទាំងអស់ គ្រប់ទិសទាំង១០ ។
ការតុបតែងដ៏រុងរឿង
[16] ម្តងទៀត អាគារ អារាម វិមាន ពន្លាទាំងឡាយ ផុសឡើងដោយឯកឯង តុបតែងទាំងអស់ ដោយត្បូង៧យ៉ាង ហើយព្យួរទៅនឹងវាំងនន ដែលប្រដាប់ដោយត្បូងផ្សេងៗដូចជាគុជខ្យង ត្បូងមានីពន្លឺច័ន្ទ ។ ទាំងខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ ខាងស្តាំនិងឆ្វេង មានស្រះស្រង់សម្រាប់ងូតទឹក ស្រះខ្លះប្រវែងបណ្តោយ ទទឹងនិងជំរៅ១០យោជន៍ ស្រះខ្លះ២០យោជន៍ ស្រះខ្លះទៀត៣០យោជន៍ ជាដើមតទៅ រហូតដល់ប្រវែង១រយពាន់ យោជន៍ បណ្តោយទទឹងនិងជំរៅ ។ ស្រះទាំងនោះពេញប្រៀប ទៅដោយទឹកដែលមានគុណភាពប្រសើរ៨យ៉ាង ថ្លា ក្រអូប ហើយមានរសផ្អែម ដូចទឹកដមផ្កា ។ មានស្រះមាស ដែលមានខ្សាច់ប្រាក់ជាបាត ស្រះប្រាក់ ដែលមានខ្សាច់មាសជាបាត ស្រះពេជ ដែលមានខ្សាច់វេឡុរិយជាបាត ស្រះវេឡុរិយ ដែលមានខ្សាច់ពេជជាបាត ស្រះត្បូងក្រហម ដែលមានខ្សាច់ត្បូងលឿងជាបាត ស្រះត្បូងលឿង ដែលមានខ្សាច់ ត្បូងក្រហមជាបាត ស្រះថ្មកែវ ដែលមានខ្សាច់ត្បូងទន្ទឹមជាបាត ស្រះត្បូងទន្ទឹម ដែលមានខ្សាច់ថ្មកែវជាបាត ស្រះថ្លើមថ្មស ដែលមានខ្សាច់មាសពណ៌ស្វាយជាបាត ស្រះមាសពណ៌ស្វាយ ដែលមានខ្សាច់ថ្លើមថ្មសជាបាត ។ ស្រះផ្សេងៗទៀត កើតឡើងដោយរតនៈ២ទៅ៧យ៉ាង ។
នៅលើមាត់ស្រះទាំងនេះ មានដើមឈើក្រអូប ដែលមានផ្កានិងស្លឹករយោង បញ្ចេញក្លិនក្រអូបសាយ គ្រប់កន្លែង ។ ផ្កាឈូកសួគ៌ មានពណ៌ខៀវ ក្រហម លឿង ស រីក ច្រើនដេរដាស ដោយពណ៌ខ្ចីនិងចាស់ គ្របពាសពេញលើផ្ទៃទឹក ។
រូបសម្បត្តិរបស់អ្នករស់នៅនិងការសោយសុខ
[17] ម្នាលអានន្ទ! អ្នកដែលបានកើត ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនេះ ប្រកបដោយរូបកាយបរិសុទ្ធ ហើយមានសម្លេងដ៏វិសេស ឫទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ និងគុណធម៌ ។ វិមានដែលអ្នកទាំងនោះនៅ សម្លៀកបំពាក់របស់គាត់ អាហារនិងភេសជ្ជៈ បុផ្ផាដ៏អស្ចារ្យ ហើយគ្រឿងក្រអូប និងប្រដាប់តុបតែងផ្សេងៗ ប្រៀបដូចជារបស់ ដែលផ្តល់ឲ្យស្រាប់ ក្នុងស្ថានសួគ៌ទី៦ នៃកាមភព ។
តាមកាលវេលា ភាជន៍ធ្វើអំពីរតនៈ៧យ៉ាង ដូចជាមាស ប្រាក់ វេឡុរិយ ថ្មកែវ ត្បូងទន្ទឹម ត្បូងក្រហមនិងត្បូងលឿង ហើយថែមទាំងគុជពន្លឺច័ន្ទ ផុសឡើងដោយឯកឯងពេញទៅដោយ អាហារនិងភេសជ្ជៈ ដែលមានរសជាតិ១រយ តាមតែចិត្តប្រាថ្នា របស់គេម្នាក់ៗ ។ ពិតមែនតែចំណីអាហារ ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យ គ្មាននរណាម្នាក់ បរិភោគដោយពិតទេ គ្រាន់តែបានឃើញនិងធុំក្លឹន គេមានអារម្មណ៍ជាធម្មតា ថាបានបរិភោគអាហារនោះ ហើយក៏ពេញចិត្ត ដូច្នេះគេទទួលអារម្មណ៍ស្រួល ក្នុងចិត្តនិងកាយ គ្មានការជាប់ជំពាក់នឹងរសារម្មណ៍ទេ ។ កាលណាចប់ពេលបរិភោគ អ្វីៗក៏បាត់អស់ ប៉ុន្តែនឹងកើតឡើងជាថ្មីទៀត នៅពេលអាហារលើកក្រោយ ។
ដែនដីព្រះពុទ្ធនេះ ប្រៀបដូចជាស្ថាននិព្វាន ដែលគ្មានការតាក់តែងដោយសង្ខារ បរិសុទ្ធនិងស្ងប់ រុងរឿង និងពោរពេញដោយបរមសុខ ។ ព្រះសាវ័ក ព្រះពោធិសត្វ ទេពនិករ និងមនុស្សក្នុងទីនោះ មានបញ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់ និងភ្លឺស្វាង ហើយជាអ្នកចំណាន ខាងឫទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ។ អ្នកទាំងអស់នោះ មានរាងកាយតែមួយ គ្មានអ្វីខុសគ្នាទេ ប៉ុន្តែគេហៅថាទេវតា ឬមនុស្ស គ្រាន់តែតាមភាពស្រដៀងគ្នា ក្នុងភពនៃលោកដទៃ ។ អ្នកទាំងនោះមានភាពជា អភិជន និងទឹកមុខដ៏រុងរឿង លើសលប់ក្នុងលោកទាំងអស់ ហើយអាការៈខាងក្រៅ ឆើតឆាយក្រៃលែង គ្មានបុគ្គលណាស្មើ ស្ថានសួគ៌ឬមនុស្ស ។ អ្នកទាំងអស់នោះ ប្រកបដោយរូបកាយ នៃភាពជាធម្មជាតិ ភាពទទេ និងភាពអចិន្រ្តៃយ៍ ។
ផលនៃកម្មរបស់ស្មូមយាចកនិងស្តេច
[18] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ប្រសិនបើស្មូមម្នាក់ ដែលក្របំផុត អង្គុយក្បែរព្រះមហាក្សត្រ១អង្គ តើមានការប្រៀបធៀប នៃអាការៈក្រៅដូចម្តេចដែរ?
ព្រះអានន្ទឆ្លើយតបព្រះបន្ទូលថាៈ បើស្មូមបែបនេះអង្គុយជិត ព្រះមហាក្សត្រ១អង្គ អាការៈឃើញតែស្បែកនិងឆ្អឹង ភាពតោកយ៉ាក និងខោអាវដាច់ដាចរយ៉ៃ របស់ស្មូមនោះ មិនអាចប្រៀបផ្ទឹម ទៅនឹងស្តេចបានទេ ។ អាការៈក្រៅរបស់ស្មូមនោះ អន់ថយជាង ស្តេច ១ពាន់លានកោដិដង ឬរាប់ពុំអស់ ។ តើមានហេតុផលអ្វី នឹងប្រៀបផ្ទឹមដូច្នេះ? ស្ថានភាពរបស់ស្មូមម្នាក់ ក្នុងការទាល់ក្របំផុត នៅក្នុងថ្នាក់ក្រោមបំផុត ក្នុងសង្គម មានត្រឹមតែក្រណាត់បន្តិចបន្តួច បិទបាំងខ្លួន មានអាហារស្ទើរតែមិនគ្រប់ សម្រាប់រក្សាជីវិត សេចក្តីស្រេចឃ្លាននិងរងារ តែងតែធ្វើទារុណកម្ម ដល់គាត់ជានិច្ច ហើយការទាក់ទង ជាមួយមនុស្សដទៃ ត្រូវបាត់បង់ស្ទើរតែទាំងអស់ ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែផល នៃអកុសលកម្ម របស់គាត់អំពីអតីតជាតិ ។ ក្នុងអតីតកាល គាត់មិនបានបណ្តុះឫស កុសលធម៌ទេ ប៉ុន្តែគាត់បែរជា ប្រមូលភោគទ្រព្យ ដោយគ្មានធ្វើទានអ្វីសោះ ដល់អ្នកដទៃ ។ គាត់កាន់តែក្លាយទៅជាកំណាញ់ នៅពេលគាត់មានទ្រព្យសម្បត្តិ កាន់តែច្រើនឡើង គាត់ចង់បានច្រើនថែមទៀត គាត់ចង់បានមិនចេះឆ្អែត បន្ទាប់ពីបានយកច្រើនមកហើយ ហើយពុំដែលគិតដល់ អំពើល្អទេ ។ គាត់ធ្វើគំនរបាបកម្ម ដូចភ្នំយ៉ាងដូច្នេះឯង ។ នៅពេលដែលគាត់ស្លាប់ទៅ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ទាំងអស់ ក៏សាបសូន្យទៅ អ្វីដែលគាត់បានប្រមូលយក ដោយសេចក្តីលំបាក និងទុក្ខព្រួយ មិនមានសម្រាប់គាត់ទេ ទ្រព្យទាំងអស់នោះ ក្លាយទៅជារបស់អ្នកដទៃសោះ ។ ដោយគ្មានបានសន្សំបុណ្យកុសល ទុកគ្រាន់អាស្រ័យ គ្មានគុណធម៌ទុកគ្រាន់ជាទីពឹងពាក់ បន្ទាប់ពីស្លាប់ទៅ គាត់ធ្លាក់ចុះទៅក្នុងអបាយភូមិ ជាកន្លែងដែលគាត់ ទទួលការឈឺចាប់ អស់កាលយ៉ាងយូរ ។ កាលណាកម្មរបស់គាត់ចប់ហើយ គាត់អាចរួចខ្លួនបាន ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវកើត ក្នុងថ្នាក់ថោកទាប ជាអ្នកចោលម្សៀត ជាអ្នកគ្មានតម្លៃ ជាអ្នកតូចទាប គាត់រក្សាភាពជាមនុស្ស ស្ទើរតែពុំបានផង ។
ស្តេចនៃនគរមួយ ជាអ្នកមានកិត្តិយសខ្ពស់បំផុត ក្នុងចំណោមមនុស្ស ។ នេះជាផលបុណ្យនៃគុណធម៌ ដែលបានធ្វើមកហើយពីជាតិមុនៗ ដែលក្នុងជាតិកំណើតនោះ គាត់បានឲ្យសប្បរសទាន ដល់មនុស្សជាច្រើន ដោយទឹកចិត្តករុណា ជួយអ្នកដទៃពីការឈឺចាប់ ដោយក្តីមេត្តានិងអាណិតអាសូរ ធ្វើកុសលកម្មដោយចិត្តស្មោះ ហើយពុំដែលមានជម្លោះជាមួយនឹងអ្នកដទៃ ។ កាលណាគាត់អស់អាយុ ពីជាតិនោះទៅ គាត់ទទួលផលបុណ្យ ជាកំណើតក្នុងភពខ្ពង់ខ្ពស់ ។ ដោយបានកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ គាត់សោយសេចក្តី សុខនិងរីករាយ ។ គុណធម៌ដែលគាត់បានប្រមូលទុក បង្កើតនូវបុណ្យកុសលបន្ថែម ដែលក្នុងជាតិកំណើត ជាមនុស្សសព្វថ្ងៃនេះ គួរឲ្យគាត់បានកើត ក្នុងត្រកូលក្សត្រ ។ ដោយធម្មជាតិនៃត្រកូលឧត្តម អត្តចរិតដ៏សមរម្យ និងសីហវិសាលរបស់ព្រះអង្គ តម្រូវការគោរពអំពីប្រជាពលរដ្ឋ របស់ព្រះអង្គ ហើយសម្លៀកបំពាក់ដ៏ឧត្តម និងក្រយាស្ងើយ ដ៏មានតម្លៃខ្ពស់ បានត្រូវគេរៀបចំ និងបំរើព្រះអង្គ តាមតែព្រះអង្គពេញព្រះទ័យ ។ ទាំងអស់នេះ ជាផលអំណោយ នៃគុណធម៌ពីជាតិមុនរបស់គាត់ ។
ការប្រៀបធៀបស្ថានសួគ៌ទៅនឹងដែនដីបរិសុទ្ធ
[19] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ អ្វីដែលអ្នកបានពោលនេះ ជាការត្រឹមត្រូវហើយ ។ ថ្វីដ្បិតតែស្តេច ជាអ្នកមានយស ខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងអស់ និងមានអាការៈជាស្តេច ប៉ុន្តែបើប្រៀបផ្ទឹមព្រះអង្គ ទៅនឹងស្តេចចក្រពត្រ្តាធិរាជ គាត់នឹងមានសភាពទាប និងថយថោក ដូចស្មូមយាចកក្បែរនិងស្តេច ។ ដូចគ្នានេះ សភាពរុងរឿងឧត្តុងឧត្តម របស់ស្តេចចក្រពត្រ្តាធិរាជ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើប្រៀបព្រះអង្គទៅនឹង ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ នៃស្ថានតាវតឹង្សា ព្រះអង្គក៏នឹងមានសភាពទាបនិងថយថោក ១០ពាន់កោដិដង ឬក៏លើសពីនេះទៀត ។ ជាថ្មីទៀត បើប្រៀបព្រះឥន្ទ្រនៃតាវតឹង្ស ទៅនឹងព្រះឥន្ទ្រនៃបរនិម្មិតវសវតី្ត (ស្ថានសួគ៌ទី៦) ព្រះអង្គនឹងមានសភាពថយថោកជាង ១រយពាន់កោដិដង ។ បើប្រៀបព្រះឥន្ទ្រនៃស្ថានសួគ៌ទី៦ ទៅនឹងព្រះពោធិសត្វ ឬព្រះសាវ័ក១អង្គ ក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធរបស់ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ អាការៈនិងសភាពរបស់ព្រះអង្គ (ព្រះឥន្ទ្រ) នឹងថយថោកឆ្ងាយជាង ព្រះពោធិសត្វ ឬព្រះសាវ័ក ១ពាន់លានកោដិដង ឬមិនអាចគិតលេខបាន ។
ការសោយសុខក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ
[20] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ទេវតានិងមនុស្ស ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ និមួយៗត្រូវបានសម្លៀកបំពាក់ អាហារនិងភេសជ្ជៈ ផ្កាទឹកអប់ គ្រឿងតុបតែងលំអរ ប៉ារាំសូត្រនិងបដា ហើយនៅជុំវិញមានសម្លេង យ៉ាងពិ រោះ ។ កន្លែងរស់នៅរបស់អ្នកទាំងនោះ វិមាននិងពន្លា តម្រូវទៅតាមទំហ៊ុំរូបកាយ ។ ត្បូងរតនៈមួយពីរ ឬរាប់មិនអស់ កើតឡើងដល់អ្នកទាំងនោះ ភ្លាមតាមតែចិត្តចង់ ។ លើសពីនេះទៀត កំរាលក្រណាត់រតនៈយ៉ាងល្អ ក្រាលនៅលើដី កន្លែងដែលទេវតានិង មនុស្សទាំងអស់ដើរ ។ ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនេះ មានសំណាញ់ត្បូងរតនៈ រាប់ពុំអស់ តុបតែងលំអរដោយសំណុំសរសៃមាស គុជខ្យង ហើយនិងវត្ថុមានតម្លៃ កម្ររកបាន យ៉ាង ល្អប្រណិត ១រយពាន់យ៉ាង ។ ជុំវិញសំណាញ់រតនៈ មានព្យួរកណ្តឹងល្អបំផុត ដែលចាំងពន្លឺត្រចង់ ។ កាលណាវាយោនៃគុណធម៌ កើតឡើងហើយបក់រំភើយ ខ្យល់នេះមានកំដៅល្មម មិនត្រជាក់មិនក្តៅ ធ្វើឲ្យស្ងប់និងទន់ដល់អារម្មណ៍ ហើយមិនបក់យឺតពេក ឬលឿនពេក ។ កាលណាវាយាផាត់ ទៅលើសំណាញ់ និងដើមឈើរតនៈផ្សេងៗ សម្លេងព្រះធម៌ឧត្តមរាប់ពុំអស់ ក៏បន្លឺឡើង ហើយខ្លិនក្រអូប វិសេសនៃគុណធម៌ ១ម៉ឺនយ៉ាង ក៏សាយពាសពេញ ។ បើនរណាម្នាក់ បានធុំខ្លិននៃគុណធម៌នេះ កិលេសនិងតណ្ហារបស់គាត់ នឹងសាបសូន្យទៅឯង ។ បើបានប៉ះខ្យល់នោះដោយផ្ទាល់ គាត់នឹងបាននូវអារម្មណ៍រីករាយ ដូចគ្នានឹងសុខៈ នៃភិក្ខុដែលបានចូលនិរោធសមាធិ ។
ផ្កានិងកាំរស្មីរាប់ពុំអស់ដែលវាបញ្ចេញ
[21] ម្តងទៀត នៅពេលដែលវាយោបក់ ផ្កាជ្រុះរោយពាសពេញ គ្រប់ទីកន្លែងក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធ ។ ផ្កាទាំងនោះចែកជាក្រុម ដោយឯកឯង តាមពណ៌ មិនលាយគ្នាទេ ។ វាទន់ហើយឲ្យការរីករាយ ដល់អ្នកដែលស្ទាប ចាំងនូវពន្លឺត្រចង់ ហើយផ្សាយនូវខ្លិនពិដោរឈ្ងុយឈ្ងប់ ។ កាលណាជើង របស់នរណាម្នាក់ ជាន់លើវា វាស្រុតចុះ៤ធ្នាប់ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគេដកជើងចេញ វាហើបឡើងវិញដដែល ។ កាលណាផ្កាទាំងនោះ បានបំរើនាទីរបស់វា សព្វគ្រប់ហើយ ដីក៏បើកឡើង ហើយវាក៏រលាយបាត់សូន្យទៅ សល់តែដីទទេ គ្មានស្នាមរបស់វាឡើយ ។ ចំពេលដ៏ត្រឹមត្រូវ វាយោផាត់មកជម្រុះផ្កា ៦ដងក្នុង១ថ្ងៃ តែរបៀបនេះឯង ។ ក្រៅពីនេះ ផ្កាឈូកដែលមាន ត្បូងរតនៈផ្សេងៗគ្នា មានពេញដែនដី ។ ផ្កាឈូកនិមួយៗ មានស្រទាប់១រយពាន់កោដិ ចាំងពន្លឺច្រើនពណ៌---ផ្កាឈូកខៀវចាំងពន្លឺខៀវ ផ្កាឈូកសចាំងពន្លឺស ហើយដូចគ្នាដែរ ផ្កាឈូកពណ៌ខៀវចាស់ លឿង ក្រហម និងស្វាយ ចាំងពន្លឺតាមពណ៌របស់វា ។ ភាពត្រចះត្រចង់នៃពន្លឺទាំងនេះ រុងរឿងក្រៃលែង លើសលប់ជាងពន្លឺ ព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ។ ផ្កាឈូកនិមួយៗ បញ្ចេញកាំរស្មី៣លាន៦សែនកោដិ បញ្ជូនព្រះពុទ្ធ៣លាន៦សែនកោដិ ទៅមុខ ។ ព្រះកាយរបស់ព្រះពុទ្ធទាំងនេះ មានពណ៌ស្វាយ-មាស ហើយរូបលក្ខណៈនិងសញ្ញា របស់ព្រះអង្គប្រសើរ មិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបាន ។ ព្រះពុទ្ធនិមួយៗ បញ្ចេញកាំរស្មី១រយពាន់ ហើយពន្យល់ធម៌ដ៏អស្ចារ្យ ដល់សត្វមានជីវិត ក្នុងទិសទាំង១០ ដូច្នេះដាក់សត្វលោក រាប់មិនអស់ ទៅក្នុងមាគ៌ាដ៏ត្រឹមត្រូវ របស់ព្រះពុទ្ធ ។
ការបំពេញអធិដ្ឋានទី១១ទី១៧និងទី១៨
[22] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ សត្វមានវិញ្ញាណ ដែលកើតក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនេះ ទាំងអស់រស់នៅជាមួយ នឹងអ្នកដែលមានការធានា ថានឹងសម្រេចព្រះនិព្វាន ។ ដោយមានមូលហេតុថា ក្នុងដែនដីនេះ គ្មានសត្វមានជីវិតឯណាមានទិសដៅ ទៅកាន់សភាពធ្លាក់ចុះ ឬសត្វដែលមានទិសដៅ មិនប្រាកដទេ ។
ថ្នាក់៣របស់អ្នកបានកំណើត
១- ថ្នាក់ឧត្តម [23] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ទេវតានិងមនុស្សក្នុងលោកទាំងឡាយ គ្រប់ទិសទាំង១០ ដែលប្រាថ្នាដោយស្មោះ ចង់ទៅកើតក្នុងដែនដីនោះ អាចចាត់ជា៣ថ្នាក់ ។ ថ្នាក់ឧត្តមរបស់អ្នកប្រាថ្នា គឺអ្នកដែលចេញចាកផ្ទះ ហើយលះបង់សេចក្តីចំណង់ក្នុងលោក ដើម្បីក្លាយជាអ្នកបួស ។ ដោយការរលឹក ដល់សេចក្តីប្រាថ្នានូវការត្រាស់ដឹង អ្នកទាំងនេះរលឹកដល់ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ហើយបដិបត្តិនូវបុណ្យកុសល ប្រាថ្នាឲ្យបានទៅកើត ក្នុងដែនដីនេះ ។ កាលណាអ្នកទាំងនេះ រៀបនឹងស្លាប់ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ជាមួយនឹងក្រុមអរហន្ត ជាអ្នកចាំ ទទួល មកប្រកដចំពោះមុខ ហើយអ្នកទាំងនេះ នឹងតាមពីក្រោយព្រះអង្គទៅ ហើយ បានកំណើតក្នុងដែនដីរបស់ព្រះអង្គ ។ អ្នកទាំងនេះ នឹងកើតឡើងដោយការប្រែរូប មួយរំពេច ចេញពីក្នុងផ្កាឈូករតនៈ៦យ៉ាង ។ អ្នកទាំងនេះនឹងរស់នៅ ក្នុងភាពជាអ្នកមិនធ្លាក់ចុះ បាននូវបញ្ញាខ្ជាប់ខ្ជួន ហើយអាចប្រើរឹទ្ធហួសវិស័យធម្មជាតិ បានដោយសេរី ។ ព្រោះហេតុនេះហើយ ម្នាលអានន្ទ! សត្វមានវិញ្ញាណ ដែលប្រាថ្នាចង់ជួប ព្រះពុទអមិតាភៈ នៅពេលរស់នៅក្នុងលោកនេះ ត្រូវរលឹកដល់សេចក្តីប្រាថ្នា នូវការត្រាស់ដឹងខ្ពស់បំផុត បំពេញកុសលកម្ម ហើយប្រាថ្នាទៅកើត ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះអង្គ ។
២- ថ្នាក់កណ្តាល [24] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ថ្នាក់កណ្តាលគឺ ទេវតា និងមនុស្សក្នុងលោកទាំងឡាយ គ្រប់ទិសទាំង១០ ដែលប្រាថ្នាដោយស្មោះ ទៅកើតក្នុងដែនដីនោះ ។ ពិតមែនតែមិនអាចធ្វើជាអ្នកបួស ហើយបំពេញកុសលកម្មច្រើន អ្នកទាំងនេះរលឹកសេចក្តីប្រាថ្នា ដើម្បីការត្រាស់ដឹងខ្ពស់បំផុត ផ្ចង់គំនិតដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ចំពោះព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ បដិបត្តិកុសលកម្មខ្លះ រក្សាសីលសិក្ខាបទ កសាងចេតិយ ធ្វើទាននូវព្រះពុទ្ធបដិមាករ ដាក់ទានអាហារដល់ស្មូម លើកទង់ ដុតទៀន បាចផ្កា ដុតធូប ដូច្នេះជាដើម...។ អ្នកទាំងនេះឧទ្ទិសបុណ្យកុសល ដែលកើតឡើងដោយសារ ការបដិបត្តិន៍កុសលកម្មទាំងនោះ ចំពោះទៅលើដែនដីរបស់ព្រះអង្គ ប្រាថ្នាឲ្យបានកំណើតក្នុងទីនោះ ។ នៅពេលដែលអ្នកទាំងនេះរៀបស្លាប់ ព្រះពុទអមិតាភៈ នឹងនិម្មិតកាយរបស់ព្រះអង្គ ដែលមានលក្ខណៈនិងពន្លឺ ដូចរូបព្រះពុទ្ធពិត ហើយធ្វើឲ្យកាយនិម្មិតនោះ ទៅប្រាកដចំពោះមុខអ្នកទាំងនេះ ជាមួយនឹងក្រុមអរហន្ត ជាអ្នកចាំទទួល ។ ពេលនោះអ្នកទាំងនេះ ក៏តាមពីក្រោយរូបនិម្មិត របស់ព្រះអង្គ ហើយបានកំណើតក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ ជាកន្លែង ដែលអ្នកទាំងនេះរស់នៅ ក្នុងភាពជាអ្នកមិនធ្លាក់ចុះ ។ គុណធម៌និងបញ្ញា របស់អ្នកទាំងនេះ ក្រោមបន្ទាប់ពីថ្នាក់ឧត្តម ។
៣- ថ្នាក់ទាប [25] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ថ្នាក់ទាបគឺ ទេវតា និង មនុស្សក្នុងលោកទាំងឡាយ គ្រប់ទិសទាំង១០ ដែលប្រាថ្នាដោយស្មោះ ទៅកើតក្នុង ដែនដីនោះ ។ ពិតមែនតែពុំអាច បំពេញកុសលកម្មបានច្រើន អ្នកទាំងនេះរលឹកសេចក្តីប្រាថ្នា ដើម្បីការត្រាស់ដឹងខ្ពស់បំផុត ហើយផ្ចង់ស្មារតី ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ចំពោះព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ សូម្បីត្រឹមតែ១០ដង ប្រាថ្នាកំណើតក្នុងដែនដីព្រះអង្គ ។ កាលណាអ្នកទាំងនេះ ឭធម៌ជ្រាលជ្រៅ ក៏ទទួលយកដោយរីករាយ ហើយពុំមានសេចក្តីសង្ស័យណាមួយឡើយ ហើយនឹកដល់ព្រះពុទ្ធ សូម្បីមួយដង អ្នកទាំងនេះប្រាថ្នា ដោយស្មោះ នូវកំណើតក្នុងដែនដីនោះ ។ នៅពេលដែលអ្នកទាំងនេះរៀបស្លាប់ គាត់នឹងឃើញព្រះពុទ្ធ ក្នុងសុបិន ។ អ្នកមានប្រាថ្នាទាំងនេះ ក៏នឹងបានកំណើត ក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធដែរ ។ ផលបុណ្យនិងបញ្ញា របស់អ្នកទាំងនេះ ក្រោមបន្ទាប់ពីថ្នាក់កណ្តាល ។
គាថាអំពីទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះពោធិសត្វ
[27] ពេលនោះព្រះដ៏មានព្រះភាគ មានព្រះបន្ទូលនូវ គាថាដូចតទៅនេះ-ក្នុងទិសខាងកើត មានដែនដីព្រះពុទ្ធ ច្រើនដូចខ្សាច់ក្នុងទន្លេគង្គេស ព្រះពោធិសត្វរស់នៅក្នុងដែនដីទាំងនោះ និមន្តទៅថ្វាយបង្គំអមិតាភៈ ដែលជាព្រះពុទ្ធ ។
ក្នុងទិសខាងត្បូង ទិសខាងលិច និងទិសខាងជើង ទិសតូចទាំង៤ ទិសខាងលើ និងទិសខាងក្រោម ព្រះពោធិសត្វរស់នៅ ក្នុងដែនដីទាំងនោះ និមន្តទៅថ្វាយបងអមិតាភៈ ដែលជាព្រះពុទ្ធ ដូចគ្នាដែរ ។ ព្រះពោធិសត្វទាំងអស់នោះ យកទៅជាមួយ នូវផ្កាស្ថានសួគ៌ដ៏ប្រណិត គ្រឿងក្រអូប និងសំពត់ដ៏មានតម្លៃ ថ្វាយដល់អមិតាភៈ ដែលជាព្រះពុទ្ធ ។
ប្រគំតន្រ្តីស្ថានសួគ៌ បង្កើតនូវសម្លេងចូលគ្នា និងពិរោះ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ សរសើរព្រះដ៏មានយសខ្ពស់បំផុត ដោយចម្រៀងថ្វាយព្រះពរ ហើយថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈ ដល់អមិតាភៈ ដែលជាព្រះពុទ្ធៈ "ព្រះអង្គមានរឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ និងបញ្ញាញាណឥតខ្ចោះ ដោយហេតុនោះ ព្រះអង្គចូលទ្វារនៃព្រះធម៌ដ៏ជ្រៅ ដោយគ្មានអ្វីរារាំង ព្រះអង្គថែមទាំងមាន ឃ្លាំងបុណ្យនិងឃ្លាំងគុណធម៌ និងការចេះដឹងកំពូល គ្មានអ្វីប្រៀបបាន ។
ការបានឃើញដែនដីបរិសុទ្ធ ដ៏រុងរឿង ត្រចះត្រចង់អស្ចារ្យ បណ្តាលឲ្យព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ រលឹកដល់សេចក្តីប្រាថ្នាដ៏ខ្ពស់ ចង់ឲ្យដែនដីរបស់ខ្លួន បានដូចដែនដីបរិសុទ្ទរបស់ព្រះអង្គនេះ ។
ពេលនោះអមិតាភៈ អ្នកត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ សម្រួលទឹកព្រះភ័ក្រ្ត ហើយញញឹម កាំរស្មីច្រើនរាប់ពុំអស់ ចេញអំពីព្រះឱសរបស់ព្រះអង្គ ដែលធ្វើឲ្យលោកក្នុងទិសទាំង១០ភ្លឺច្បាស់ ។
កាំរស្មីទាំងនោះវិលត្រឡប់ ហើយរត់ព័ទ្ធជុំវិញ ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ៣ជុំ ហើយចូលក្នុងកំពូលព្រះកេសា របស់ព្រះអង្គ ។ ទេវតានិងមនុស្សទាំងអស់ រីករាយក្រៃលែង ដោយបានឃើញដូច្នេះ ហើយពេញទៅដោយ សេចក្តីសោមនស្សយ៉ាងខ្លាំង ។
ព្រះអវលោកិតេស្វារៈ ពោធិសត្វដ៏រុងរឿង តម្រង់គ្រឿងស្លៀកពាក់ ឲ្យរៀបរយល្អដោយគោរព ឱនព្រះសិរសា ទូលសួរព្រះពុទ្ធថាៈ ព្រះអង្គទ្រង់ញញឹម តើដោយហេតុអ្វី? ខ្ញុំព្រះអង្គសូមសួរដោយក្តីគោរព សូមព្រះអង្គប្រាប់ អំពីហេតុនេះផង ។
សម្លេងដ៏រុងរឿងរបស់ព្រះពុទ្ធ ប្រៀបដូចផ្គរ បញ្ចេញគុណភាព៨យ៉ាង នៃសម្លេងដ៏ អស្ចារ្យៈ - ព្រោះតថាគតរៀបនឹងធ្វើទំនាយ ដល់ព្រះពោធិសត្វ ។ តថាគតនឹងពន្យល់ ប្រាប់អ្នកឥឡូវនេះ ចូរអ្នកស្តាប់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ។
ដោយដឹងថា ធម៌ដូចជាផ្លេកបន្ទោរ ឬស្រមោល ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ស្វែងតាមផ្លូវព្រះពោធិសត្វ រហូតដល់ទីបញ្ចប់ ហើយប្រមូលទុកនូវបុណ្យកុសល ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលការព្យាករណ៍ ពីតថាគត ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ។
កំពុងដឹងដោយច្បាស់ថា ធម្មជាតិនៃធម៌ទាំងអស់ ជាសុញ្ញតា(ទទេ) ហើយឥតខ្លឹមសារព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ រកមើលដោយ អារម្មណ៍មូលតែមួយ ដើម្បីបង្កើតដែនដីរបស់ខ្លួន ហើយពិតជានឹងបង្កើត ដែនដីដូចនេះដែរ ។
ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ ប្រាប់ព្រះពោធិសត្វ ឲ្យទៅហើយគោរពបូជា ចំពោះព្រះពុទ្ធ នៃដែនដីសន្តិភាពនិងជំនួយៈ -ចូរអ្នកស្តាប់ការបង្រៀន របស់ព្រះអង្គ ទទួលយកដោយរីករាយ ហើយប្រតិបត្តិតាម ពេលនោះអ្នកនឹងបាន ភពបរិសុទ្ធឆាប់រហ័ស- ។
កាលណាអ្នកទៅកាន់ ដែនដីដ៏រុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ អ្នកនឹងបានរឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិភ្លាម ដោយបានទទួលការព្យាករណ៍ ជាដាច់ខាត ពីព្រះពុទអមិតាភៈ អ្នកនឹងបានត្រាស់ដឹងពេញបរិបូណ៌ ។ ដោយសាររឹទ្ធិ នៃអធិដ្ឋានខាងដើម របស់ព្រះពុទ្ធអង្គនេះ អ្នកទាំងអស់ដែលឭព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ ហើយប្រាថ្នានូវកំណើត នឹងបានទៅកើតក្នុង ដែនដីរបស់ព្រះអង្គ គ្មានចោលនរណាម្នាក់ ហើយបាននូវការមិនធ្លាក់ចុះ ដោយងាយ ។
ព្រះពោធិសត្វ បើអ្នកធ្វើអធិដ្ឋានថា ឲ្យដែនដីរបស់អ្នក បានដូចដែនដីនេះ ដោយប្រាថ្នាជួយសត្វលោកគ្រប់ទីកន្លែង ព្រះនាមរបស់អ្នក នឹងល្បីរន្ទឺគ្រប់ទិសទាំង១០ ។
ដើម្បីបំរើព្រះតថាគតរាប់លានអង្គ អ្នកអាចនិម្មិតកាយរបស់អ្នក ជារូបផ្សេងៗ ហើយហោះទៅកាន់ដែនដីទាំងនោះ បន្ទាប់ពីគោរពសក្ការៈ ចំពោះព្រះអង្គដោយសោមនស្ស ចិត្តហើយ អ្នកនឹងត្រឡប់ទៅកាន់ ដែនដីសន្តិភាពនិងជំនួយវិញ ។
អ្នកដែលមិនបានសន្សំ បុណ្យកុសលពីជាតិមុនៗ មិនបានឭសូត្រ(សុខាវតីវ្យូហ)នេះទេ ប៉ុន្តែអ្នកដែលរក្សាសីលតឹងរឹង អាចឭព្រះធម៌ត្រូវ ។
អ្នកដែលបានជួបព្រះពុទ្ធ១អង្គ ពីកាលមុន អាចយល់ព្រមដល់ការបង្រៀននេះ មនុស្សនោះធ្វើសក្ការៈដោយសេចក្តីគោរព ឭហើយប្រព្រឹត្តតាម ការបង្រៀននោះ ហើយត្រេកអរជាខ្លាំង ដូចបានរាំ ។ មនុស្សរឹងរុះ មិនស្មោះ និងព្រងើយកន្តើយ មិនអាចយល់ព្រម ដល់ការបង្រៀននេះទេ ប៉ុន្តែអ្នកដែលបានជួបព្រះពុទ្ធច្រើនអង្គ ក្នុងអតីតជាតិ ត្រេកអរជាខ្លាំង ដោយបានឭការបង្រៀននេះ ។
គ្មានព្រះសាវ័ក ឬព្រះពោធិសត្វ ដែលមានសមត្ថភាពដឹង នូវបញ្ញានៃព្រះអរហន្ត ដោយល្អិតល្អន់ឡើយ ។ ព្រះសាវ័កនិងពោធិសត្វ ដូចអ្នកដែលខ្វាក់ពីកំណើត ហើយ ចង់បង្ហាញផ្លូវគេ ។
សមុទ្របញ្ញារបស់ព្រះតថាគត ជ្រៅ ធំធេង ហើយគ្មានព្រំដែន ។ សូម្បីព្រះអរហន្តទាំងឡាយ ក្នុងហិនយាន ក៏ពុំអាចវាស់ជំរៅវាបាន មានតែព្រះពុទ្ធ ទើបដឹងដោយច្បាស់បាន ។
ឧបមាថាមនុស្សទាំងអស់ បានត្រាស់ដឹង គ្មានសល់នរណាម្នាក់ ហើយដោយបញ្ញាបរិសុទ្ធ បានសម្រេចធម្មជាតិដើម នៃសុញ្ញតា(ភាពសូន្យទទេ) ទោះបីបើអ្នកទាំងនោះ គិតសញ្ជឹងដល់បញ្ញារបស់ព្រះពុទ្ធ អស់កល្បរាប់ពុំអស់ ហើយពន្យល់អំពីបញ្ញានោះ ដោយសេចក្តីប្រឹងប្រែង អស់មួយជីវិត ក៏អ្នកទាំងនោះមិនដល់ នូវសេចក្តីយល់ដឹង ល្អិតល្អន់បានឡើយ ។ ដូច្នេះបញ្ញារបស់ព្រះពុទ្ធ គ្មានព្រំដែនទេ ហើយបរិសុទ្ធរហូតដល់ជំរៅ ។
ការបានកំណើតជាមនុស្ស ជាការពិបាកណាស់ ដើម្បីបានជួបព្រះពុទ្ធ១អង្គ ក្នុងលោក នេះ ក៏ជាការពិបាកណាស់ដែរ ។ ជាការពិបាកដូចគ្នា ចំពោះមនុស្សម្នាក់ ដើម្បីឲ្យបាន សទ្ធានិងបញ្ញា ។ ក្នុងខណៈដែលអ្នកបានឭព្រះធម៌ អ្នកត្រូវខិតខំយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីឲ្យបានដល់បេះដូងរបស់វា ។
ប្រសិនបើអ្នកបានឭព្រះធម៌ ហើយមិនបំភ្លេចវាទេ ប៉ុន្តែស្រឡាញ់ហើយគោរពវា ដោយសេចក្តីសោមនស្សខ្លាំង អ្នកជាមិត្តដ៏ល្អរបស់តថាគត ។ ដោយសារហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកត្រូវតែរលឹក ដល់សេចក្តីប្រាថ្នា នៃការត្រាស់ដឹង ។
ទោះបីលោកទាំងមូល ត្រូវភ្លើងឆេះក៏ដោយ ចូរអ្នកកុំខានឆ្លងកាត់វា ដើម្បីឲ្យបានឭព្រះ ធម៌ ពេលនោះអ្នក ពិតជានឹងបានដល់ការត្រាស់ដឹង ហើយដោះលែងសត្វលោក គ្រប់ទីកន្លែង ពីទន្លេនៃការកើតស្លាប់ ។"
ព្រះពោធិសត្វក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ
[28] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ព្រះពោធិសត្វទាំងអស់ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ នឹងបានទៅជាព្រះពុទ្ធ នៅទីបំផុត តែក្នុង១ជាតិទៀត លើកលែងតែព្រះពោធិសត្វណា ដែលបានធ្វើអធិដ្ឋានខាងដើម ដើម្បីប្រយោជន៍សត្វមានវិញ្ញាណ តាំងចិត្តថាចំរើនបារមី ដើម្បីជួយសង្គ្រោះ សត្វមានវិញ្ញាណទាំងអស់ ។
ព្រះអានន្ទក្រាបបង្គំទូលសួរថាៈ តើព្រះពោធិសត្វ២អង្គនេះ មានព្រះនាមអ្វីដែរ?
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលតបថាៈ ព្រះពោធិសត្វ១អង្គ ព្រះនាមថា អវលោកិតេស្វារៈ ហើយ១អង្គទៀតព្រះនាមថា មហាស្ថាមប្រាប្តៈ ។ ទាំង២អង្គនេះ បានបំពេញការអនុវត្តន៍នៃពោធិសត្វ នៅក្នុងលោកយើងនេះ ហើយនៅទីបញ្ចប់នៃជីវិត បានទៅកើតដោយការប្រែរូប ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនោះ ។ ម្នាលអានន្ទ! សត្វមានវិញ្ញាណ ដែលកើតនៅទីនោះ សុទ្ធតែមានរូបលក្ខណៈ៣២ ជាមហាបុរស ថែមទាំងបញ្ញាឥតខ្ចោះ ដែលអាចឲ្យអ្នកទាំងនោះ ចូលជ្រៅទៅក្នុង ធម្មជាតិនៃព្រះធម៌ និងដល់នូវខ្លឹមសារដ៏សុខុមរបស់វា ។ រឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិរបស់គាត់ ពុំដែលមានឧបសគ្គ ហើយវិញ្ញាណរបស់គាត់ស្រួចនិងច្បាស់ ។ ព្រះពោធិសត្វដែលខ្សោយជាង បានដល់បញ្ញាយល់ដឹង២យ៉ាង ព្រះពោធិសត្វដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ បានដល់បញ្ញាយល់ដឹងរាប់ពុំអស់ (ដោយកុសលបុណ្យ) ទៅក្នុងការមិនកើតឡើង នៃធម៌ទាំងអស់ ។ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ មិនអាចធ្លាក់ចុះ ទៅកើតក្នុងភពចង្រៃ មុននឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ។ លើកលែងតែព្រះពោធិសត្វណាដែល រកកំណើតនៅទិសផ្សេងៗក្នុងលោក ក្នុងពេលដែលកំពុងរងបាបកម្ម៥យ៉ាង និម្មិតរូបកាយរបស់ខ្លួន ដូចសត្វមានជីវិត ដែលរស់នៅក្នុងទីនោះ ដូចលោកយើងនេះ ។ ព្រះអង្គអាចប្រើ រឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ដោយសេរី ហើយចាំកំណើតពីអតីតកាលជានិច្ច ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ដោយមហឹទ្ធិរឹទ្ធិរបស់ព្រះពុទ្ធ ព្រះពោធិសត្វនៃដែនដីនោះ អាចទៅកាន់លោករាប់ពុំអស់ ក្នុងទិសទាំង១០ ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ដូចគេបរិភាគបាយ១ពេល ដើម្បីគោរពបូជា និងថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈ ដល់ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ ដល់ព្រះតថាគត ។ បើព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ប្រាថ្នាចង់បានគ្រឿងបូជា រាប់ពុំអស់ ដូចជាបុផ្ផា គ្រឿងក្រអូប ភ្លេងដូរ្យតន្រី្ត ប៉ារាំនិងទង់ធ្វើអំពីសូត្រ របស់ទាំងនោះ កើតឡើងភ្លាម តាមតែចិត្តនឹក ។ របស់ទាំងនោះកម្ររកបាន ហើយគួរជាទីស្ញប់ស្ញែង មិនដូចអ្វីដែលយើងមាន ក្នុងលោកយើងនេះទេ ។ របស់ទាំងនោះបូជា តម្រូវទៅតាមក្រុមព្រះពុទ្ធ ព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័ក ។ បុផ្ផាស្ថិតនៅក្នុងអាកាស ផ្តុំគ្នាជាប៉ារាំ ។ ពន្លឺរបស់វាចាំងព្រិលភ្នែក ហើយខ្លឹនក្រអូបរបស់វា ផ្សប់ផ្សាយគ្រប់ទីកន្លែង ។ ប៉ារាំបុផ្ផាមានទំហំខុសគ្នា ចាប់តាំងពីរង្វង់មណ្ឌល៤រយលី រហូតដល់ទំហំធំគ្របលើ ចក្រវាឡនៃលោក១០០ពាន់កោដិ ។ កាលណាប៉ារាំបុផ្ផាថ្មី កើតឡើង ប៉ារាំបុផ្ផាចាស់ក៏បាត់ទៅ ។ ព្រះពោធិសត្វទាំងអស់ សប្បាយរីករាយជាមួយគ្នា ហើយនៅពេលតម្រៀបគ្នា ក្នុងលំហរអាកាស ប្រគំតន្រ្តីស្ថានសួគ៌ ហើយពោលសរសើរ គុណធម៌របស់ព្រះពុទ្ធ ដោយចំរៀងថ្វាយព្រះពរ ជាមួយនឹងសម្លេងដ៏ពិរោះ ។ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ស្តាប់ព្រះធម៌ហើយបានដល់នូវសេចក្តីរីករាយ ពុំអាចរៀបរាប់បាន ។ បន្ទាប់ពីបានធ្វើសក្ការៈបូជា ចំពោះព្រះពុទ្ធ យ៉ាងដូច្នេះហើយ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ត្រឡប់មកកាន់លំនៅវិញភ្លាម ដល់ដែនដីបរិសុទ្ធ មុនពេលឆាន់ ។
ធម្មទេសនារបស់ព្រះពុទអមិតាភៈ និងសម្លេងដ៏លើសលប់ពីដើមឈើ
[29] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ កាលណាព្រះពុទអមិតាភៈ ពន្យល់ធម៌ដល់ព្រះសាវ័ក និងព្រះពោធិសត្វ គេទាំងអស់គ្នាប្រជុំ នៅក្នុងសាលា រតនៈ៧យ៉ាងបង្រៀនធម៌ ។ នៅក្នុងសាលានេះ ព្រះអង្គពន្យល់ពីការបង្រៀនមាគ៌ា និងប្រកាសធម៌ដ៏អស្ចារ្យ ។ អ្នកស្តាប់ទាំងអស់ រីករាយយ៉ាងខ្លាំង ស្តាប់យល់ហើយដល់នូវការត្រាស់ដឹង ។ នៅពេលនោះ វាយោក៏កើតឡើងមួយរំពេច ពីទិសទាំង៤ ហើយបក់មកលើរុក្ខារតនៈ បង្កើតឲ្យមានសម្លេង៥ និងបណ្តាលឲ្យបុផ្ផាដ៏អស្ចារ្យ រាប់ពុំអស់ ធ្លាក់ចុះដូចភ្លៀង រាយពាសពេញគ្រប់កន្លែង ។ សភាពដ៏រុងរឿង តាមបែបធម្មជាតិដូចនេះ កើតឡើងជាថ្មី ឥតឈប់ឈរ ។ ទេវតាទាំងអស់យកមកជាមួយ នូវបុផ្ផានិងដុំឈើក្រអូប ១០០ពាន់ និងគ្រឿងប្រដាប់តន្រ្តី១ពាន់ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងពេលធ្វើសក្ការៈបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធ និងក្រុមប្រជុំព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័ក ទេវតាទាំងនោះបាចផ្កា ប្រោះទឹកអប់គ្រប់ទីកន្លែង និងប្រគំភ្លេងច្រើនបែប ។ ទេវតាទាំងនោះ ចូលនិងចេញបន្តបន្ទាប់គ្នា ចែកផ្លូវគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ក្នុងពេលទាំងនោះ សេចក្តីត្រកអរនិងសប្បាយ របស់ទេវតាទាំងនោះ ពុំអាចរាប់រៀបបាន ។
គុណសម្បត្តិរបស់ព្រះពោធិសត្វ
ដោយបានពន្លត់ តណ្ហាចង្រៃទាំងអស់ហើយ ព្រះអង្គមិនទោរទន់ទៅរកហេតុ ដែលបណ្តាលឲ្យធ្លាក់ចុះ ទៅកាន់ភពចង្រៃទេ ។ ព្រះអង្គបានបំពេញ កិច្ចការព្រះពោធិសត្វចប់សព្វគ្រប់ហើយ ហើយព្រះអង្គពេញដោយ គុណធម៌ពុំអាចវាស់បាន ។ ដោយបានចូលដល់ទីជំរៅ នៃសមាធិ ហើយបានសម្រេច រឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ចំណេះចេះដឹងនិងបញ្ញាជាលោកុត្តរៈ ព្រះអង្គបានជោគជ័យ ក្នុងការបដិបត្តិន៍៧យ៉ាង ដែលនាំទៅកាន់ការត្រាស់ដឹង ហើយមានភក្តីភាព ចំពោះធម៌ព្រះពុទ្ធ ។
ដោយមំសចក្ខុ (ភ្នែកធម្មជាតិ) ព្រះអង្គមើលឃើញច្បាស់ ដឹងរបស់ទាំងឡាយឥតខុស ភ្នែកទិព្វមើលឃើញ គ្រប់ទីកន្លែង គ្មានទីបញ្ចប់ ដោយធម្មចក្ខុ ព្រះអង្គពិនិត្យនិងស្គាល់ដោយល្អិតល្អន់ នូវការបង្រៀនអំពីមាគ៌ា ដោយបញ្ញាចក្ខុ ព្រះអង្គឃើញសេចក្តីពិត ហើយបានដល់ត្រើយម្ខាង ដោយពុទ្ធចក្ខុ ព្រះអង្គយល់ដឹងនូវ ធម្មជាតិនៃធម៌ទាំងអស់ ហើយដោយបញ្ញាខ្ពស់បំផុត ព្រះអង្គបង្រៀនធម៌ ដល់អ្នកដទៃ ។
ពិតមែនតែព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ពិនិត្យមើលដោយភ្នែកអព្យាក្រិត ថាលោកទាំង៣ទទេហើយគ្មាន ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ខិតខំសិក្សាធម៌ព្រះពុទ្ធ ហើយបាននូវសំនួនវោហារស្ទាត់ល្អផ្សេងៗ ក្នុងការកំចាត់បង់សេចក្តីទុក្ខ របស់សត្វមានជីវិត ដែលបណ្តាលមកពីតណ្ហាចង្រៃ ។ ព្រោះធម៌ទាំងអស់ បានកើតឡើងពីសេចក្តីពិតដូច្នេះ ព្រះពោធិសត្វឃើញធម៌ទាំងនោះ តាមសភាពពិតរបស់វា ហើយដឹងវិធីប៉ិនប្រសប់ នៃការនិយាយ ដែលនឹងធ្វើឲ្យទម្លាប់ល្អ រីកចំរើនឡើង ហើយបំផ្លាញចោល នូវទម្លាប់អាក្រក់ របស់សត្វមានជីវិត ។ ព្រះអង្គមិនចូលចិត្ត ការជជែកអំពីរឿងក្រៅសាសនាទេ ព្រះអង្គរីករាយតែនឹងទេសនាត្រឹមត្រូវ អំពីធម៌តែប៉ុណ្ណោះ ។
ព្រះអង្គបណ្តុះឬសនៃគុណធម៌ គោរពផ្លូវរបស់ព្រះពុទ្ធ ហើយដឹងថាធម៌ទាំងអស់ស្ងប់ហើយគ្មាន (សូន្យទទេ) ។ កាយដែលកើតដោយកម្ម និងតណ្ហាចង្រៃ បានពន្លត់ជាមួយគ្នានឹងកម្ម ដែលសេសសល់អស់ហើយ ។ កាលណាព្រះអង្គឭធម៌ជ្រាលជ្រៅ ចិត្តរបស់ព្រះអង្គគ្មានសេចក្តីសង្ស័យ និងការភ័យខ្លាចទេ ។ ព្រះអង្គអាចបណ្តុះបណ្តាល មហាករុណាជានិច្ច ដែលជ្រាលជ្រៅហើយសុខុម ឱបក្រសោបអ្វីៗទាំងអស់ ដូចជាមេឃ ទទួលទ្រទម្ងន់ទាំងអស់ ដូចជាផែនដី ។ ដោយបានដល់ទីបញ្ចប់ នៃផ្លូវតែមួយ ព្រះអង្គបានធ្វើដំណើរទៅដល់ត្រើយនាយ ។ ដោយបានកាត់ផ្តាច់ សំណាញ់វិចិកិច្ឆា បញ្ញាកើត ឡើងនៅក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គ ។ គ្មានអ្វីដែលព្រះអង្គមិនយល់ ក្នុងធម៌ព្រះពុទ្ធសោះឡើយ ។
បញ្ញារបស់ព្រះអង្គ ដូចមហាសមុទ្ទ ហើយសមាធិរបស់ព្រះអង្គ ដូចស្តេចភ្នំ ។ ពន្លឺបញ្ញារបស់ព្រះអង្គ ដែលភ្លឺថ្លាហើយបរិសុទ្ធ ភ្លឺលើសព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ។ ព្រះអង្គជាម្ចាស់ដ៏ពេញលេញ នៃព្រះធម៌បរិសុទ្ធ គ្មានមន្ទិល ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្នំហេមល័យ ព្រោះពន្លឺនៃគុណធម៌ របស់ព្រះអង្គ ចាំងស្មើហើយច្បាស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាមហាធរណី ព្រោះព្រះអង្គគ្មានគំនិតប្រកាន់ ដូចជាអ្វីដែលបរិសុទ្ធ ឬអ្វីដែលមិនបរិសុទ្ធ អ្វីដែលល្អ ឬអ្វី ដែលអាក្រក់ ។ ព្រះអង្គដូចជាទឹកបរិសុទ្ធ ព្រោះព្រះអង្គលាងសំអាត សេចក្តីឈឺចាប់និងកិលេស ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចភ្លើង ព្រោះព្រះអង្គដុតបំផ្លាញ អុសនៃតណ្ហាចង្រៃទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាមហាវាយោ ព្រោះព្រះអង្គមានដំណើរ ទៅកាន់លោកទាំងឡាយ ដោយគ្មានឧបស័គ្គ ។ ព្រះអង្គដូចជាមេឃ ព្រោះព្រះអង្គគ្មានការជាប់ជំពាក់ ។ ព្រះអង្គដូចជាឈូក ព្រោះគ្មានអ្វីក្នុងលោក អាចធ្វើឲ្យសៅហ្មងដល់ព្រះអង្គឡើយ ។ ព្រះអង្គដូចជាយានធំ ព្រោះព្រះអង្គដឹកជញ្ជូន សត្វគ្រប់វណ្ណៈ ចេញពីការកើត-ស្លាប់ ។ ព្រះអង្គដូចជាពពកក្រាស់ ព្រោះព្រះអង្គធ្វើផ្គរព្រះធម៌ ឲ្យគ្រហឹមហើយដាស់អ្នកមិនត្រាស់ដឹង ឲ្យភ្ញាក់ឡើង ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្លៀងធំ ព្រោះព្រះអង្គធ្វើឲ្យ ទឹកដមនៃព្រះធម៌ធ្លាក់ចុះរលឹម ដើម្បីចិញ្ចឹមសត្វមានជីវិត ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្នំថ្មអាដាម៉ង់ (រឹងមិនអាចបំ បែកបាន) ព្រោះបិសាចនិងជន ក្រៅសាសនាព្រះពុទ្ធ មិនអាចបង្ខិតវាបាន ។ ព្រះអង្គ ដូចជាស្តេចព្រហ្មសួគ៌ ព្រោះព្រះអង្គឈ្នះគេទាំងអស់ ក្នុងការធ្វើអំពើល្អផ្សេងៗ ។ ព្រះអង្គដូចជាដើមន្យាគ្រោធ (ពោធិ៍មានដើមច្រើនជាប់គ្នា) ព្រោះព្រះអង្គផ្តល់ទីជំរក ដល់សត្វទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាផ្កាឧទុមពរ ព្រោះព្រះអង្គកម្រ យាងមកកាន់លោក ហើយពុំងាយនឹងបានជួប ។ ព្រះអង្គដូចជាគ្រុឌស្លាបមាស ព្រោះព្រះអង្គបង្រ្កាបពួកជនក្រៅសាសនាព្រះពុទ្ធ ។ ព្រះអង្គដូចជាហ្វូងបក្សី ដែលលេងសប្បាយ ព្រោះព្រះអង្គមិនយករបស់អ្វីទុកឡើយ ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចគោបា ព្រោះគ្មាននរណា អាចឈ្នះព្រះអង្គបាន ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចដំរី ព្រោះព្រះអង្គបង្រ្កាបសត្រូវ ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចសឹង្ហ ព្រោះព្រះអង្គគ្មានខ្លាចអ្វី ។ ព្រះអង្គដូចជាអាវដណ្តប់មេឃ ព្រោះមហាករុណារបស់ព្រះអង្គ ទៅដល់គ្រប់ទីកន្លែង ដោយគ្មានការប្រកាន់ ។
ព្រះអង្គបំផ្លាញចោលនូវ សេចក្តីថ្នាំងថ្នាក់ចិត្ត ដោយមិនច្រណែន ដល់អ្នកដទៃដែល ប្រសើរជាង ។ ដោយចិត្តស្មោះត្រង់ ព្រះអង្គស្វែងរកធម៌ ដោយឥតនឿយហត់ ។ ដោយមានបំណង បង្រៀនទ្រឹស្តីធម៌ជានិច្ច ព្រះអង្គពុំដែលនឿយណាយឡើយ ។ ដោយទូងស្គរនិងលើកទង់ព្រះធម៌ ព្រះអង្គធ្វើឲ្យព្រះអាទិត្យនៃបញ្ញា ភ្លឺធ្លោឡើង កំចាត់បង់ភាពងងឹតនៃអវិជ្ជា ។ ព្រះអង្គបំពេញ កិច្ចការព្រមព្រៀងនិងគោរព៦យ៉ាង ហើយផ្តល់នូវរង្វាន់ព្រះធម៌ ដល់អ្នកដទៃជានិច្ច ។ ដោយកម្លាំងចេតនា និងការប្រុងប្រៀប សេចក្តីសម្រេចចិត្ត របស់ព្រះអង្គ ពុំដែលស្ទាក់ស្ទើរឡើយ ។ ដូច្នេះព្រះអង្គជាប្រទីបដល់ពិភពលោក និងជាស្រែបុណ្យដ៏ឧត្តម ។ ព្រះអង្គតែងតែក្លាយជាគ្រូជានិច្ច ហើយ គ្មានទុកគំនិតនៃ សេចក្តីប្រកាន់ សេចក្តីស្អប់ ឬការជាប់ជំពាក់ចិត្តទេ ។ ព្រះអង្គស្វែងរកតែមាគ៌ាត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានរីករាយឬស្តាយ ក្នុងរឿងអ្វីផ្សេង ។ ព្រះអង្គដកបន្លាតណ្ហាចេញ ហើយឲ្យសេចក្តីស្ងប់ចិត្ត ដល់សត្វគ្រប់គ្នា ។ ដោយសារបញ្ញាខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះអង្គ គ្មាននរណាម្នាក់ ដែលមិនគោរពព្រះអង្គទេ ។ ព្រះអង្គបានបំផ្លាញ ចោលអស់ហើយ នូវនីវរណៈកិលេសទាំង៣ ហើយស្ទាត់ជំនាញ ខាងរឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ។ ព្រះអង្គក៏មានរឹទ្ធិពីកុសលកម្ម ពីជាតិមុនៗរបស់ព្រះអង្គដែរ រឹទ្ធនៃការដឹកនាំអ្នកដទៃ នៃឆន្ទៈ នៃអធិដ្ឋាន នៃការស្ទាត់ជំនាញ ក្នុងវិធីបង្រៀន នៃការអនុវត្តន៍បន្ត នៃការធ្វើអំពើល្អ នៃការធ្វើសមាធិ នៃបញ្ញា នៃការឮធម៌ទូលំទូលាយ ។ ព្រះអង្គក៏មានរឹទ្ធិនៃបារមីតា៦ដែរ - ទាន សីល ខន្តី វិរិយៈ សមាធិ និងបញ្ញា ហើយនិងរឹទ្ធិនៃសម្មាសតិ សមាធិ ការពិចារណាធម៌ ឥន្រ្ទិយហួសវិស័យធម្មជាតិ សេចក្តីយល់ដឹងជាលោកុត្តរៈ ហើយនិងរឹទ្ធិ ផ្សាំងនិងបង្ហាត់សត្វមានជីវិត ក្នុងផ្លូវត្រូវ ព្រមទាំងរឹទ្ធិផ្សេងៗទៀត ។
ដោយមានរូបលក្ខណៈ និងសញ្ញាលក្ខណៈ គុណសម្បត្តិ និងសំនួនវោហារ ព្រះអង្គគ្មាននរណាស្មើបាន ។ ព្រះអង្គគោរពបូជា និងធ្វើសក្ការៈ ចំពោះព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ ហើយទទួលការកោតសរសើរ ពីព្រះពុទ្ធទាំងនោះ ត្រឡប់មកវិញជានិច្ច ។ ព្រះអង្គបានបំពេញបារមីតា ក្នុងផ្លូវព្រះពោធិសត្វ ហើយបដិបត្តិសមាធិ នៃភាពទទេ មិនមែនរូប និងមិនមែនតណ្ហា សមាធិនៃការគ្មានកើត និងគ្មានរលត់ ហើយនិងសមាធិដទៃ ទៀតជាច្រើន ។ ព្រះអង្គមានដំណើរ ហួសថ្នាក់ព្រះសាវ័ក និងព្រះបច្ចេកពុទ្ធ ឆ្ងាយទៅទៀត ។
តណ្ហាចង្រៃ៣យ៉ាងនិងផលវិបាករបស់វា
[31] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វមេតេយ្យ ទេវតានិងមនុស្សថាៈ សីលនិងបញ្ញា របស់ព្រះសាវ័កនិងព្រះពោធិសត្វ ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ពុំអាចរៀបរាប់បាន ។ ដែនដីនេះប្រសើរបំផុត ពោរពេញដោយសេចក្តីសុខ ស្ងប់និងបរិសុទ្ធ ។ ហេតុអ្វីបានជាអ្នក មិនខំប្រឹងបដិបត្តិអំពើល្អ ពិចារណាលើភាពជាធម្មជាតិនៃមាគ៌ា ហើយដឹងថា វាស្ថិតនៅផុតពីការប្រកាន់ ហើយសាយទៅគ្មានទីបញ្ចប់? អ្នកគ្រប់គ្នាត្រូវតែព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំង ឲ្យបានមាគ៌ានោះ ។ ចូរអ្នកខំប្រឹងរំដោះខ្លួនចេញ ពីសង្សារវដ្ត ហើយទៅកើតក្នុងដែនដី នៃសន្តិភាព ដែលអ្វីៗផ្តល់ឲ្យស្រាប់ ។ ពេលនោះហេតុនៃភពចង្រៃ៥យ៉ាង ដែលបានបំផ្លាញចោលហើយ វានឹងរលត់ទៅជាធម្មតា ហើយដូច្នេះអ្នកនឹងបាន រីកចំរើនផុតគេ ក្នុងការស្វែងរកមាគ៌ា ។ ដែនដីបរិសុទ្ធ អាចទៅដល់ដោយងាយ ប៉ុន្តែមានគ្នាតិចណាស់ ដែលបានទៅដល់ពិត ។ ដែនដីនេះមិនរារាំងនរណាម្នាក់ទេ ប៉ុន្តែទាក់ទាញសត្វមានជីវិត ជាធម្មតា ដោយជោគជ័យ ។ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនបោះបង់ របស់លោកិយ ហើយខិតខំចូលទៅក្នុងមាគ៌ា(ផ្លូវធម៌)? ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដូច្នេះ អ្នកនឹងមានអាយុវែងរាប់មិនអស់ និងបរមសុខគ្មានព្រំដែន ។
ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើគេមានស្រែចំការ គេមានកង្វល់ពីស្រែចំការនោះ ។ ប្រសិនបើគេមានផ្ទះ គេព្រួយអំពីផ្ទះនោះ ។ គេថែមទាំងព្រួយកង្វល់ អំពីសត្វដែលគេចិញ្ចឹម៦យ៉ាង ដូចជាគោនិងសេះ អំពីខ្ញុំកំដរប្រុសស្រី អំពីលុយកាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិ សម្លៀកបំពាក់ ម្ហូបអាហារ និងគ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់ផ្ទះ ។ ដោយវិបត្តិកាន់តែជ្រៅទៅ គេដកដង្ហើមធំ ជាញឹកញយ ហើយសេចក្តីព្រួយកង្វល់ ធ្វើទារុណកម្មគាត់ និងបំភ័យគាត់កាន់ តែខ្លាំងឡើង ។ សំណាងអាក្រក់ អាចកើតឡើងដល់ខ្លួនគេ ទាំងមិនដឹងខ្លួន ។ សម្បត្តិ ទ្រព្យដែលគាត់មាន អាចវិនាសដោយភ្លើងឆេះ រសាត់បាត់ដោយទឹកជំនន់ ត្រូវចោរប្លន់ ឬត្រូវសត្រូវឬម្ចាស់បំណុល រឹបអូសយក ។ ពេលនោះ សេចក្តីសោកស្តាយ ធ្វើឲ្យគាត់ ឈឺចាប់ និងធ្វើឲ្យបេះដូងរបស់គាត់ មានវិបត្តិឥតស្រាកស្រាន្ត ។ កំហឹងជាអ្នកត្រួតត្រា លើចិត្តរបស់គាត់ ឃុំឃាំងគាត់ ក្នុងសេចក្តីញាប់ញ័រជានិច្ច គៀបសង្កត់គាត់ កាន់តែ ខ្លាំងឡើង ធ្វើឲ្យចិត្តរបស់គាត់រីងស្ងួត ហើយវាមិនថយចេញទៅណាទេ ។
នៅពេលដែលគេអស់អាយុ ក្នុងសភាពឈឺចាប់យ៉ាងនេះ គាត់ត្រូវតែចាកចោល មនុស្សគ្រប់គ្នា និងអ្វីៗទាំងអស់ ។ សូម្បីអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់ឧត្តម និងអ្នកមានស្តុកស្តំក៏មាន សេចក្តីកង្វល់ទាំងនេះដែរ ។ គេទ្រាំទ្រនឹងសេចក្តីទុក្ខ ទាំងការព្រួយ និងការភ័យខ្លាចដ៏ច្រើន ។ គេទទួលការឈឺចាប់ ឥតស្រាកស្រាន្ត ដោយជម្ងឺហូរញើស ឬគ្រុនក្តៅ ។
មនុស្សក្នុងលោក ម្តាយឪពុកនិងកូន បងប្អូនប្រុសស្រី ប្តីនិងប្រពន្ធ និងសមាជិកគ្រួសារផ្សេងទៀត និងញាតិសណ្តាន គប្បីគោរពនិងស្រឡាញ់គ្នា ទៅវិញទៅមក វៀរចាកសេចក្តីស្អប់និងច្រណែន ។ អ្នកទាំងនោះគប្បី ចែករបស់គ្នា ហើយមិនត្រូវលោភលន់និងកំណាញ់ និយាយពាក្យរាបសារ ដោយញញឹម ហើយមិនត្រូវធ្វើបាប គ្នាទៅវិញទៅមកទេ ។