cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អព្យាកតសំយុត្ត
[៤៣៩] ម្នាលវច្ឆៈ  ​ពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជក រមែង​ពិចារណាឃើញរូប ថាជាខ្លួន  ពិចារណាឃើញខ្លួនថាមានរូបខ្លះ  ពិចារណាឃើញរូបក្នុងខ្លួនខ្លះ ពិចារណាឃើញ​ខ្លួន​ក្នុងរូបខ្លះ។​ពិចារណាឃើញវេទនាថាជាខ្លួន។  បេ។ ពិចារណាឃើញសញ្ញា  សង្ខារទាំងឡាយ និងវិញ្ញាណ ថាជាខ្លួនខ្លះ ពិចារណា​ឃើញខ្លួន ថាមានវិញ្ញាណខ្លះ  ពិចារណា​ឃើញវិញ្ញាណក្នុងខ្លួនខ្លះ  ពិចារណាឃើញខ្លួនក្នុងវិញ្ញាណខ្លះ។  ព្រោះហេតុ​នោះ កាលបើពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជក ត្រូវគេសួរយ៉ាងនេះហើយ ទើបមានពាក្យព្យាករ​ណ៍ យ៉ាងនេះថា  លោកទៀងក្តី។បេ។ ថាសត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន មិន​កើតទៀត ក៏មិនមែនក្តី។ ម្នាលវច្ឆៈ  ឯព្រះតថាគត អរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ  មិនពិចារណា​ឃើញរូប ថាជាខ្លួន មិនពិចារណាឃើញខ្លួន ថាមានរូបខ្លះ  មិនពិចារណាឃើញរូបក្នុង ខ្លួនខ្លះ  មិនពិចារណាឃើញខ្លួនក្នុងរូបខ្លះ។  មិនពិចារណាឃើញវេទនា ថាជាខ្លួន។បេ។ មិនពិចារណាឃើញសញ្ញា។ មិនពិចារណាឃើញសង្ខារទាំងឡាយ។  មិនពិចារណា​​ឃើញ​វិញ្ញាណ ថាជាខ្លួន  មិនពិចារណាឃើញខ្លួន ថាមានវិញ្ញាណខ្លះ  មិនពិចារណា​ឃើញ​វិញ្ញាណក្នុងខ្លួនខ្លះ  មិន​ពិចារណាឃើញ​ខ្លួនក្នុង​វិញ្ញាណខ្លះ។ ព្រោះហេតុនោះ  កាលព្រះតថាគត ត្រូវគេសួរ ​យ៉ាងនេះ​ហើយ ទើបមិនមានពាក្យព្យាករណ៍ យ៉ាងនេះថា  លោកទៀងខ្លះ  ថាលោក​មិនទៀងខ្លះ  ថាលោក​មានទីបំផុតខ្លះ  ថាលោកមិនមានទីបំផុតខ្លះ  ថាជីវិតនោះ ​គឺ​សរីរៈនោះខ្លះ  ថាជីវិតដទៃសរីរៈដទៃខ្លះ  ថាសត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះ  ថាសត្វស្លាប់ទៅ​មិន​កើតទៀតខ្លះ  ថាសត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មាន  មិនកើតទៀតក៏មានខ្លះ  ថាសត្វ​ស្លាប់​ទៅកើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀតក៏មិនមែនខ្លះ។
[៤៤០] បពិត្រព្រះមោគ្គល្លានដ៏ចំរើន  អស្ចារ្យណាស់  បពិត្រព្រះមោគ្គល្លាន​ដ៏ចំរើន មិនធ្លាប់មានទេ  ព្រោះថាអត្ថ ​និងព្យញ្ជនៈ របស់ព្រះសាស្តា និងសាវក ​ត្រូវគ្នា​ដូចគ្នា មិនខុសដោយអត្ថ និងព្យញ្ជនៈ ត្រង់បទដ៏ប្រសើរណាមួយឡើយ​។ បពិត្រ​ព្រះមោគ្គល្លាន​ដ៏ចំរើន អម្បាញ់មិញនេះ  ខ្ញុំព្រះករុណា បានចូលទៅគាល់ព្រះសមណ​គោតម បានទូលសួរសេចក្តីនុ៎ះរួចហើយ  ឯព្រះសមណគោតម ​ក៏ទ្រង់ព្យាករ​នូវ​សេចក្តី​នុ៎ះ ដល់ខ្ញុំព្រះករុណា ដោយបទ និងព្យញ្ជនៈទាំងឡាយនេះ  ដូចជាព្រះមោគ្គល្លានដ៏ចំរើន ​សំដែងប្រាប់ដល់ខ្ញុំដែរ។  បពិត្រព្រះមោគ្គល្លានដ៏ចំរើន  អស្ចារ្យណាស់  បពិត្រ​ព្រះមោគ្គល្លានដ៏ចំរើន ​មិនធ្លាប់មានទេ ព្រោះថា អត្ថ និងព្យញ្ជនៈ​របស់ព្រះសាស្តា​និងសាវក ត្រូវគ្នាដូចគ្នា  មិនខុសដោយអត្ថ និងព្យញ្ជនៈ ត្រង់​បទ​ដ៏ប្រសើរណា​មួយ​ឡើយ។  ចប់ សូត្រ ទី៨​។
កុតូហលសាលាសូត្រ ទី៩
ក្រេគ័រ មេនដែស
ក្រេគ័រ យ៉ូហាន មេនដែល ឬ ម៉ង់ដែស (កើតថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨២២ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៨៤) គឺជាជីវវិទូ អ្នកឧតុនិយម គណិតវិទូ អ្នរាជ្ញian និងជាព្រអធិការចៅអនៃគ្រិស្តសាសនា ម៉ង់ដែលកើតនៅក្នុងគ្រួសារ ដែលនិយាយភាសាអាឡឺម៉ងនៅក្នុងនៃ ចក្រភពអូទ្រីស ( សាធារណរដ្ឋឆេក សព្វថ្ងៃនេះ) ហើយទទួលបានការទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតវិទ្យាសាស្ត្រទំើនៃ ហ្សែន ។ ទោះបីជាកសិករបានស្គាល់រាប់ពាន់ឆ្នាំថាការបង្កាត់ពូជសត្វ និងរុក្ខជាតិអាចអនុគ្រោះដល់លក្ខណៈដែល គួរឱ្យចង់បានក៏ដោយ ការពិសោធន៍សណ្តែកដែលធ្វើឡើងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៨៥៦និង ១៨៦៣ បានបង្កើតច្បាប់ជាច្រើននៃតំណលោកមានឪពុកម្តាយជាកសិករ គាត់មានការយល់ដឹងច្រើនផ្នែកបច្ចេកទេសកសិកម្ម។ លោកបានសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនិងគណិតវិទ្យានៅទីក្រុងវីយេន ម៉ង់ដែលបានបួសជាបព្វជិត។ ម៉ងដែលបានធ្វើការបង្កាត់សណ្តែកព័រនៅក្នុងសួននានៅព្រះវិហាររបស់គាត់។ការពិសោធន៍នេះមានរយៈពេល៧ឆ្នាំ(១៨៥៦-១៩៦៣) ។ នៅឆ្នាំ១៨៦៥ លោកបានបោះផ្សាយលទ្ធផលនៃការបង្កាត់របស់លោកនៅក្នុងសៀវភៅមួយក្បាល។ ក៏ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់ពុំយកចិត្តទុកដាក់នៃរបកគំហើញថ្មីរបស់គាត់ឡើយ។
អព្យាកតសំយុត្ត
[៤៤២] ម្នាលវច្ឆៈ អ្នកឯងគួរមានសេចក្តីសង្ស័យ គួរមានសេចក្តីងឿងឆ្ងល់ មួយ​វិញទៀត សេចក្តីងឿងឆ្ងល់កើតឡើង ដល់អ្នកឯង ក្នុងហេតុ ដែលគួរងឿងឆ្ងល់​មែន។ ម្នាលវច្ឆៈ តថាគត បញ្ញត្តនូវកំណើត នៃសត្វដែលមានឧបាទាន មិនបញ្ញត្តនូវ​កំណើត​នៃសត្វ ដែលមិនមានឧបាទានឡើយ។ ម្នាលវច្ឆៈ  ដូចភ្លើងមានឧបាទាន ​តែង​ឆេះ​​ភ្លឺរុងរឿង  មិនមានឧបាទាន មិនឆេះភ្លឺរុងរឿង ​យ៉ាងណា ម្នាលវច្ឆៈ  តថាគត បញ្ញត្ត​នូវកំណើតនៃសត្វ ដែលមានឧបាទាន  មិនបញ្ញត្តនូវកំណើត នៃសត្វដែលមិនមាន​ឧបាទាន​ឡើយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ។  បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចំរើន  សម័យណា ​អណ្តាតភ្លើង ដែល​ត្រូវ​ខ្យល់បក់ រមែង​ទៅកាន់ទីឆ្ងាយ ចុះព្រះគោតមដ៏ចំរើន​ទ្រង់បញ្ញត្តនូវអ្វី ថាជាឧបាទាន​នៃ​អណ្តាតភ្លើងនេះ។  ម្នាលវច្ឆៈ  សម័យណា អណ្តាតភ្លើងដែលត្រូវខ្យល់បក់ រមែង​​ទៅកាន់ទីឆ្ងាយ  តថាគតក៏បញ្ញត្តនូវអណ្តាតភ្លើង​នោះថា មានខ្យល់ជាឧបាទាន  ម្នាលវច្ឆៈ  ព្រោះថា ខ្យល់ជាឧបាទាន នៃភ្លើងនោះ តែងមានក្នុងសម័យនោះ។  បពិត្រព្រះគោតម​ដ៏ចំរើន សត្វតែងដាក់ចុះនូវកាយនេះ  មិនចូលទៅកាន់កាយណាមួយ  មានក្នុង​សម័យ​ណា។ ចុះព្រះគោតមដ៏ចំរើន ទ្រង់បញ្ញត្តនូវអ្វី ថាជាឧបាទាននៃកាយនេះ។ ម្នាល​វច្ឆៈ សត្វដាក់ចុះនូវកាយនេះ  មិនចូលទៅកាន់កាយណាមួយ  មានក្នុងសម័យ​ណា តថាគត ក៏ពោលនូវកាយនោះ ថា មានតណ្ហាជាឧបាទាន  ម្នាលវច្ឆៈ  ព្រោះថាតណ្ហា​ជាឧបាទាននៃកាយ  រមែង​មានក្នុង​សម័យនោះ។ ចប់ សូត្រ ទី៩។
ក្រេគ័រ មេនដែស
Mendel បានធ្វើការជាមួយលក្ខណៈប្រាំពីរនៃរុក្ខជាតិពារាំង: កម្ពស់រុក្ខជាតិ រូបរាង និងពណ៌ រូបរាងគ្រាប់ពូជ និងពណ៌ និងទីតាំងផ្កា និងពណ៌។ ដោយយកពណ៌គ្រាប់ពូជជាឧទាហរណ៍ Mendel បានបង្ហាញថា នៅពេលដែលសណ្តែកលឿងដែលបង្កាត់ពូជពិត និងសណ្តែកបៃតងដែលបង្កាត់ពូជពិត ពូជរបស់វាតែងតែបង្កើតគ្រាប់ពូជពណ៌លឿង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅក្នុងជំនាន់បន្ទាប់ peas ពណ៌បៃតងបានលេចឡើងម្តងទៀតក្នុងសមាមាត្រនៃ 1 ពណ៌បៃតងទៅ 3 ពណ៌លឿង។ ដើម្បីពន្យល់ពីបាតុភូតនេះ Mendel បានបង្កើតពាក្យ " recessive " និង " dominant " ដោយយោងទៅលើលក្ខណៈមួយចំនួន។ នៅក្នុងឧទាហរណ៍មុន លក្ខណៈពណ៌បៃតងដែលហាក់ដូចជាបានបាត់នៅក្នុងជំនាន់ filial ដំបូងគឺមានលក្ខណៈអន់ថយ ហើយពណ៌លឿងគឺលេចធ្លោ។ គាត់បានបោះពុម្ភផ្សាយការងាររបស់គាត់នៅឆ្នាំ 1866 ដោយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃ "កត្តា" ដែលមើលមិនឃើញ - ឥឡូវនេះហៅថា ហ្សែន - ក្នុងការកំណត់លក្ខណៈនៃសារពាង្គកាយ។
អព្យាកតសំយុត្ត
អានន្ទសូត្រ ទី១០
ក្រេគ័រ មេនដែស
សារៈសំខាន់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៃការងាររបស់ Mendel មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់រហូតដល់វេននៃសតវត្សទី 20 (ច្រើនជាងបីទសវត្សរ៍ក្រោយមក) ជាមួយនឹងការស្រាវជ្រាវឡើងវិញនៃច្បាប់របស់គាត់។ Erich von Tschermak, Hugo de Vries និង Carl Correns បានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យនូវការរកឃើញពិសោធន៍ជាច្រើនរបស់ Mendel ក្នុងឆ្នាំ 1900 ដោយចាប់ផ្តើមក្នុងយុគសម័យហ្សែនទំនើប។
អព្យាកតសំយុត្ត
[៤៤៣] គ្រានោះឯង ​វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ក៏ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ  ក៏ធ្វើសេចក្តីរីករាយ ជាមួយនឹងព្រះដ៏មានព្រះភាគ  លុះបញ្ចប់​ពាក្យ​ដែលគួររីករាយ និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ  ក៏អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។ លុះ​វច្ឆគោត្ត​បរិព្វាជក អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ​ដូច្នេះ​ថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចំរើន  ខ្លួនមានដែរឬហ្ន៎។  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ  កាលដែល​វច្ឆគោត្ត​បរិព្វាជក ក្រាបបង្គំទូលសួរ យ៉ាងនេះហើយ  ព្រះអង្គទ្រង់នៅស្ងៀម។  បពិត្រ​ព្រះគោតមដ៏ចំរើន ចុះខ្លួនមិនមានទេឬអ្វី។  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ទ្រង់នៅស្ងៀម​អស់វារៈ ជា​គម្រប់ ២។ គ្រានោះឯង  វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ក៏ក្រោកចាកអាសនៈ ​ដើរ​ចេញទៅ។
[៤៤៤] លំដាប់នោះឯង  ព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ  កាលដែលវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក​ដើរចេញទៅ មិនយូរប៉ុន្មាន  បានក្រាបបង្គំទូលសួរព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា  បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចំរើន ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ទូលសួរប្រស្នា ព្រះអង្គ​មិនទ្រង់ព្យាករ ដល់វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក  តើព្រោះហេតុអ្វីហ្ន៎។  ម្នាលអានន្ទ  ក៏ឯតថាគត  កាលបើវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក សួរថា ខ្លួនមានដែរឬ  គប្បីព្យាករដល់វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក​ថា​ខ្លួនមាន។  ម្នាលអានន្ទ  ពួកសមណព្រាហ្មណ៍ទាំងអម្បាលម៉ាន ដែលជាសស្សតវាទ  ការព្យាករណ៍នេះ មុខជានឹងមានជាមួយនឹងពួកសមណព្រាហ្មណ៍​ជាសស្សតវាទទាំង​នោះ​​​ហើយ។  ម្នាលអានន្ទ  ក៏ឯតថាគត  កាលបើវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក សួរថា ​ខ្លួនគ្មានទេឬ  គប្បីព្យាករដល់វច្ឆគោត្តបរិព្វាជកថា ខ្លួនគ្មានទេ។  ម្នាលអានន្ទ  ពួក​សមណព្រាហ្មណ៍​ទាំងអម្បាលម៉ាន ដែលជាឧច្ឆេទវាទ  សេចក្តីព្យាករនេះ ​មុខជានឹង​មាន​ជាមួយ​នឹងពួក​សមណ​​ព្រាហ្មណ៍​​ជាឧច្ឆេទវាទទាំងនោះហើយ។  ម្នាលអានន្ទ  ក៏​ឯតថាគត កាលបើ​វច្ឆគោត្តបរិព្វាជកសួរថា ខ្លួនមានដែរឬ  គប្បីព្យាករដល់​វច្ឆគោត្តបរិព្វាជកថា ខ្លួនមាន។  ម្នាលអានន្ទ  ចុះពាក្យព្យាករណ៍នេះ  ជាការប្រព្រឹត្តទៅ​ដ៏​សមគួរ ដើម្បីឲ្យកើត​ញាណថា ធម៌ទាំងឡាយទាំងពួង ជាអនត្តា ដូច្នេះដែរឬទេ។  បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន ដំណើរនោះ​មិនមានទេ។  ម្នាលអានន្ទ  ក៏ឯតថាគត  កាលបើ​វច្ឆគោត្តបរិព្វាជកសួរថា ខ្លួនគ្មានទេឬ  គប្បីព្យាករថា ខ្លួនគ្មាន។  ម្នាលអានន្ទ  ពាក្យ​ព្យាករណ៍នុ៎ះ  នឹងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្តីវង្វេង​ជ្រុល ដល់វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ​ជាអ្នក​វង្វេង​ស្រាប់ថា  ខ្លួនរបស់អាត្មាអញ កាលពីមុន មាន​ដោយពិតហើយ  ខ្លួននោះមិនមាន​ក្នុងកាលឥឡូវនេះទេ។  ចប់ សូត្រ ទី១០។
សភិយកច្ចានសូត្រ ទី១១
[៤៤៥] សម័យមួយ  ព្រះសភិយកច្ចានដ៏មានអាយុ នៅក្នុងរោងដែលគេសង់​ដោយឥដ្ឋ ក្នុងញាតិកគ្រាម។ គ្រានោះ  វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ចូលទៅរកព្រះសភិយ​កច្ចានដ៏មានអាយុ លុះចូលទៅដល់ហើយ  ក៏ធ្វើសេចក្តីរីករាយជាមួយនឹងព្រះសភិយ​កច្ចានដ៏មានអាយុ  លុះបញ្ចប់ពាក្យ ដែលគួររីករាយ និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ ក៏​អង្គុយក្នុងទីសមគួរ។ លុះវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏សួរ​ព្រះ​សភិយកច្ចាន​ដ៏មានអាយុ ដូច្នេះថា  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  សត្វស្លាប់ទៅកើតទៀត​ដែរ​ឬទេ។ ម្នាលវច្ឆៈ  ពាក្យនុ៎ះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់មិនព្យាករថា សត្វស្លាប់ទៅ ​កើត​ទៀតដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  ចុះសត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតទេឬអ្វី។  ម្នាលវច្ឆៈ  ទុកជាពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មិនបានទ្រង់ព្យាករថា សត្វស្លាប់​ទៅ​មិនកើតទៀត ដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  សត្វស្លាប់ទៅកើត​ទៀតខ្លះ មិនកើតទៀតខ្លះ ឬអ្វី។ ​ម្នាលវច្ឆៈ  ពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មិនបានទ្រង់​ព្យាករថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះ  មិនកើតទៀតខ្លះ ដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈ​ដ៏ចំរើន ​ចុះ​សត្វ​ស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែនឬអ្វី។  ម្នាល​វច្ឆៈ  ទុកជា​ពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រភាគ ក៏មិនបានទ្រង់ព្យាករថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀត ក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែន ដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន លោកកាល​ដែល​ខ្ញុំសួរថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតឬទេ  ឆ្លើយថា ម្នាលវច្ឆៈ  ពាក្យនេះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ​មិនបាន​ទ្រង់ព្យាករថា សត្វស្លាប់ទៅកើតទៀតដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  លោក​កាល​ដែលខ្ញុំសួរថា  សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតឬអ្វី  ឆ្លើយថា ម្នាលវច្ឆៈ  ពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មិនបានទ្រង់ព្យាករថា សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀត ដូច្នេះទេ។  បពិត្រ​ព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន លោកកាលដែលខ្ញុំសួរថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះ  មិនកើត​ទៀត​ខ្លះឬអ្វី  ឆ្លើយថា  ម្នាលវច្ឆៈ  ពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មិនបានទ្រង់ព្យាករថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះ មិនកើតទៀតខ្លះ ដូច្នេះទេ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  លោក​កាលដែលខ្ញុំសួរថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែន​ឬអ្វី ឆ្លើយថា  ម្នាលវច្ឆៈ  ទុកជាពាក្យនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មិនបានទ្រង់ព្យាករថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែនដូច្នេះទេ។   បពិត្រព្រះកច្ចានៈ​ដ៏ចំរើន ហេតុដូចម្តេចហ្ន៎  បច្ច័យដូចម្តេចហ្ន៎  ដែលនាំឲ្យព្រះសមណគោតម មិនទ្រង់ព្យាករនូវពាក្យនេះ។ ម្នាលវច្ឆៈ  ហេតុនិងបច្ច័យឯណា ​ដែលបញ្ញត្តថា សត្វ មានរូបដូច្នេះក្តី  មិនមានរូបដូច្នេះក្តី  មានសញ្ញាដូច្នេះក្តី  មិនមានសញ្ញាដូច្នេះក្តី  មាន​សញ្ញា​ក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញា ក៏មិនមែនដូច្នេះក្តី  ហេតុនិងបច្ច័យ​នោះ គប្បីរលត់ទៅ​មិនមានសេសសល់  សព្វប្រការទាំងពួង  សព្វអាការទាំងពួង។  ហេតុម្តេច​ក៏កាល​បុគ្គលបញ្ញត្តនូវហេតុ និងបច្ច័យនោះ  ទើបបញ្ញត្តថា  សត្វមានរូបដូច្នេះ​ខ្លះ មិនមានរូប​ដូច្នេះខ្លះ  មានសញ្ញាដូច្នេះខ្លះ  មិនមានសញ្ញាដូច្នេះខ្លះ  មានសញ្ញាក៏​មិនមែន មិនមាន​សញ្ញាក៏មិនមែនដូច្នេះខ្លះ។  បពិត្រព្រះកច្ចានៈដ៏ចំរើន  លោកបួស​បានប៉ុន្មានវស្សា​ហើយ។  ម្នាលអាវុសោ  អាត្មាបួសមិនទាន់បានយូរប៉ុន្មានទេ  ទើបនឹង​បាន ៣ វស្សា​ប៉ុណ្ណោះ។  ម្នាលអាវុសោ  ពាក្យព្យាករណ៍ មានប្រមាណប៉ុណ្ណេះ ដោយ​កាលមាន​ប្រមាណប៉ុណ្ណេះ  គប្បីមានដល់បុគ្គលណា  ពាក្យព្យាករណ៍នោះ  ឈ្មោះថា​មានច្រើន​ដល់​បុគ្គលនោះ  នឹងបាច់ពោលទៅថ្វី ក្នុងពាក្យព្យាករណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់​យ៉ាង​នេះ។  ចប់ សូត្រ ទី១១។
ឧទ្ទាននៃអព្យាកតសយុត្តនោះគឺ
ពោលអំពីនាងខេមាថេរី ១  អំពីអនុរាធត្ថេរ ១ អំពីព្រះសារីបុត្ត មាន ៣ លើក  អំពីព្រះមហាកោដ្ឋិត ១ អំពីព្រះមហាមោគ្គល្លាន ១ អំពីវច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ១ អំពី​ពួក​​សមណព្រាហ្មណ៍ប្រជុំគ្នា ក្នុង​កុតុហលសាលា ១  អំពីព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ ១ អំពី​ព្រះសភិយកច្ចានៈ ១ ជាគម្រប់ ១១។
រយឯត
រូបភាពតូច| ផ្លូវ​ធំ​នៅ​រយឯត រយឯត ( ร้อยเอ็ด ,  ) គឺជាទីរួមខេត្តមួយនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តរយឯត ។ វាគ្របដណ្ដប់លើតំបល់ណៃមឿងទាំងមូលនៃស្រុកមឿងរយឯត ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៦ វាមានប្រជាជនចំនួន ៣៤ ២២៩ នាក់។ រយឯត មានចម្ងាយ ៥១៤ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបាងកក។
រ៉ូអែត ស្ថិតនៅលើដីរាបស្មើប្រហែល 150 m ពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។
នៅចំកណ្តាលនៃក្រុងរយឯត មានបឹងមួយនៅជាប់នឹងប៉មសង្កេតការណ៍១០១ ម៉ែត្រដែលត្រូវបានយកគំរូតាមរាងជារង្វង់មូលប្រពៃណី។
ឯកសារយោង
<references group="" responsive="1"> ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៅថៃ
វត្តរាជប្រតិស្ឋ
វត្តរាជប្រតិស្ឋស្ថិតមហាសីមារាមរាជវរវិហារ ( วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร) គឺជាវត្តអារាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ​មួយ​នៅស្រុកព្រះនរគ នៃ ​ទីក្រុង​បាងកក ។ វត្តរាជប្រតិស្ឋ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​វត្ត​រាជ​លំដាប់​ទី​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩១៥ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​វា​ក្លាយ​ជា​វត្តអារាមដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ។
វត្តអារាមនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើ￼￼ផ្លូវរាជីនី ខាង​ត្បូង ​រាជវាំងសារ៉នរម្យជាប់​នឹង​បន្ទប់​ក្រុមប្រឹក្សា​ឯកជន និង​ជិតព្រះបរមមហារាជវាំង ច្រក​ចូល​សំខាន់​គឺ​នៅ​ផ្លូវ​សារ៉ន​រម្យ។ វត្តរាជប្រតិស្ឋ មានទីតាំងនៅតាមអង្កត់ទ្រូងឆ្លងកាត់ខ្លងឃូមឿង ដើម (ក៏ខ្លងឡត) នៅលើកោះរតនៈកូស៊ីន ។
វត្តព្រះឥន្ទទេព
ពិតជាសង្វេកនៅពេលដែលទៅដល់អតីតក្រុងលង្វែក ហើយអ្នករស់នៅ ទីនោះមិនបានដឹងច្បាស់អំពីប្រវត្តិទាក់ទងនឹងតំបន់របស់ខ្លួនច្បាស់លាស់នោះទេ។ ក្រុមការងារយើងបានទៅដល់វត្តមួយឈ្មោះវត្តព្រះឥន្ទទេព តែលោកអើយសូម្បីអាចារ្យៗ នៅទីនោះគ្មាននរណាមួយដឹងរឿង នោះទេ ពួកគាត់ដឹងត្រឹមថាព្រះអង្គជីហធំក្នុងវិហារគឺសល់ពីសម័យលង្វែក។ តើឲ្យខ្ញុំសុខៗម្តេចនឹងបាន? ដូច្នេះហើយក៏សម្រេចចិត្ត ដាក់ចុះស្រាបៀរនៅក្នុងក្លិប Epic មកចាប់យកសៀវភៅស្រាវជ្រាវរឿងនេះវិញ។ សូមមិត្តទាំងអស់រីករាយដូចតទៅ៖ វត្តព្រះឥន្ទទេព មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំលង្វែក ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង វត្តព្រះឥន្ទទេពមានប្រវត្តិតាំងពីសម័យលង្វែកមកម្លេះ។ បើយើងធ្វើដំណើរចេញពីក្រុងភ្នំពេញ ឆ្ពោះតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ប្រមាណ ៥០ គីឡូ មកដល់មូលដ្ឋានឃុំលង្វែក ហើយនោះសូមសង្កេតមើលខាងស្តាំដៃរកមើលខ្លោងទ្វាវត្តត្រឡែងកែង បន្ទាប់មកចូលទៅតាមខ្លោងទ្វាវត្តនោះចូលទៅទស្សនាវត្តត្រឡែងកែងជាមុនសិន រួចហើយចេញតាមខ្លោងទ្វាវត្តប៉ែកខាងត្បូងទៅតាមផ្លូវលំ រហូតទៅដល់ផ្លូវរាងអក្សរ T មានរោងអ្នកតាមួយនៅចំកណ្តាល ហើយបត់ស្តាំប្រមាណជា ៥០០ ម៉ែត្រយើងនឹងទៅដល់វត្ត ព្រះឥន្ទទេព។ ចូលមកដល់ក្នុងបរិវេណវត្ត យើងនឹងឃើញមានដើមឈើធំៗត្រឈឹងត្រឈៃ នៅខាងឆ្វេងដៃមានសាលាឆាន់ប្រកបដោយក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អឆើតតាំងពីគ្រឹះក្រោមរហូតដល់ដំបូលលើ រីឯព្រះវិហារគឺនៅខាងត្បូងឆៀងខាងកើតសាលាឆាន់ ហើយក៏មានក្បួរក្បាច់រចនាមិនចាញ់គ្នាដែរ។ ចូលមកដល់ក្នុងព្រះវិហារយើងសង្កេតឃើញព្រះអង្គជីហមួយយ៉ាងធំ មានភ្នេនប្រមាណជា៤ម៉ែត្រ កសាងអំពីថ្មដាសុទ្ធដែលសាងសង់ឡើងតាំងពីសម័យលង្វែកមកម្លេះ។ នេះជាប្រវត្តិទាក់ទងនឹងវត្តព្រះឥន្ទទេព៖ នៅប្រមាណគ.ស ១៥៦៨ ព្រះបាទបរមិន្ទបរមរាជា បានឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះបាទ ចន្ទរាជ ដែលជាបិតា និងស្ថាបនិកក្រុងលង្វែក ហើយទ្រង់លើកអ្នកម្នាង ទេពបុប្ផា ដែលជាកូនរបស់តាដុង និងយាយជ័យ ធ្វើជាអគ្គមហេសី។ ក្នុងសម័យថ្ងៃមួយសម្តេចព្រះមហេសីនឹកព្រះទ័យចង់សាងសង់ព្រះវិហារមួយ ហើយយប់នោះឯងទ្រង់ព្រះសុបិន្តនិមិត្តឃើញថា សម្តេចព្រះ ឥន្ទ្រាធិរាជ ស្តេចយាងចុះមកចង្អុលទីកន្លែងសម្រាប់សាងសង់ព្រះវិហារដែលជាអាគ្នេយ៍រាជវាំង។ លុះព្រឹកឡើង សម្តេចព្រះមហេសីទ្រង់យាងទៅរកមើលទីតាំងទិសអាគ្នេយ៍នៃរាជវាំង ហើយក៏ប្រទះឃើញដែនដីមួយកន្លែងមានពន្លឺភ្លឺផ្លេកដូចផ្លេកបន្ទោរ។ សម្តេចព្រះមហេសីក៏យាងទៅទូលពិតព្រះរាជា និងព្រះមាតាបិតា រួចហើយក៏បានចាត់កេណ្ឌរេហ៍ពល មេជាង កូនជាងសាងសង់ព្រះអារាម ជីកស្រះ រៀបចំរោងអ្នកតាខ្លាងមឿង ចាស់ស្រុក។ រៀបចំសាងអ្វីៗ រួចជាស្រេចហើយ នៅខ្វះឡើយតែថ្មសម្រាប់សាងសង់ព្រះពុទ្ធរូបមួយអង្គក្នុងព្រះវិហារនេះ។ ព្រះរាជាបរមបពិត្រ ក៏បាននាំព្រះជាយា ស្រីស្នំក្រមការ រួមទាំងញាតិវង្ស ព្រាហ្មបរោហិត មន្រ្តីសេនាបតី ទាំងអស់បួងសួងដល់ទេវតាទាំង ៨ទិស អស់រយៈពេល ៣ថ្ងៃ។ លុះរាត្រីយប់នោះក៏មានហេតុអស្ចារ្យកើតឡើង អាណាប្រជានុរាស្រ្តទាំងអស់បានលឺសូរគ្រប់គ្នានូវសម្លេងសូរសព្ទ័តន្រ្តីប្រគុំចេញពីព្រះរាជវាំង ក្នុងខណៈពេលដែលមិនមានការប្រគុំអ្វីទេពីរាជវាំង។ ក្រឡេកមើលទៅលើមេឃព្រះច័ន្ទពេញបូណ៌មីភ្លឺថ្លាត្រចះច្បាស់ក្រឡែតរួមទាំងបាំងឆ័ត្រចេញរស្មី៧ពណ៌ ហើយលើនភាល័យតែងមានពន្លៃភ្លឺផ្លេតដូចភ្លេកបន្ទោរហាក់ដូចក្រុមព្យុះហយាត្រារបស់ទេវតាហោះចាកទេពវិមាន។ លុះពេលព្រលឹមឡើងមនុស្សម្នាផ្អើលឈូឆរ ព្រោះនៅទី បរិវេណអារាមដែលបានសាងសង់ហើយនោះ មានថ្មល្អិតល្អថ្លាយង់ជះចេញពន្លឺបីពណ៌ផ្លេកៗ។ ទាំងអស់គ្នាយល់ថាគឺមកពីហេតុដ៏អស្ចារ្យកាលពីយប់មិញនេះឯង គឺសម្តេចព្រះឥន្ទ្រាធិរាជទ្រង់ជួយឧបត្ថម្ភថ្មទាំងនេះសម្រាប់អារាមមួយនេះ។ ព្រះរាជាទ្រង់បានឲ្យជាងចំណានៗរចនាទាំងនោះឲ្យទៅជាព្រះពុទ្ធរូបអង្គធំគង់សន្ធិតនៅលើព្រះរតនបល្ល័ងក្នុងអារាមនោះទៅ។ លុះកសាងចប់សព្វគ្រប់អស់ហើយ ព្រះរាជាទ្រង់ប្រសិទ្ធិនាមអារាមនោះដោយយកតាមព្រះនាមរបស់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ និងព្រះរាជអគ្គមហេសី ហៅថា វត្តព្រះឥន្ទទេព តរៀងមក។
អវតារ (ភាពយន្ត)
អវតារ (/ Avatar / ; Avatar   ) គឺជាខ្សែភាពយន្តវីរភាពរបស់អាមេរិក។ រឿងប្រឌិតបែបវិទ្យាសាស្រ្ត ចាក់បញ្ចាំងលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 2009  ដឹកនាំ សរសេរ ប្រតិបត្តិ ផលិត និងសហការកែសម្រួលដោយ James Cameron សម្តែងដោយ Sam Worthington, Zoe Saldana, Stephen Lang, Michelle Rodríguez និង Sigourney Weaver ខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានកំណត់នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 22 ។ នៅពេលដែលមនុស្សធ្វើអាណានិគម Pandora ។ ព្រះច័ន្ទដែលមានជីជាតិ និងអាចរស់នៅបាននៃយក្សឧស្ម័ននៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយ។ អាល់ហ្វា centaur សម្រាប់ការជីកយករ៉ែ obthenium (Unobtainium) ដែល ជាសារធាតុរ៉ែ superconducting សីតុណ្ហភាពបន្ទប់  ការពង្រីកអាណានិគមនៃការជីកយករ៉ែគំរាមកំហែងដល់អត្ថិភាពបន្តនៃ Na'vi ដែលជាពូជមនុស្សនៅលើ Pandora ។ ចំណងជើងនៃខ្សែភាពយន្តនេះក៏សំដៅទៅលើ ការនាំយករាងកាយរបស់កងទ័ពជើងទឹក ដែលបានកែប្រែហ្សែន បន្ទាប់មក វាត្រូវបានគ្រប់គ្រង ដោយខួរក្បាលមនុស្សពីចម្ងាយ ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីធ្វើអន្តរកម្មជាមួយជនជាតិដើមរបស់ Pandora
ការអភិវឌ្ឍន៍នៃ Avatar ចាប់ផ្តើមនៅ 1994 នៅពេល Cameron បាន ព្រាង គ្រោង 80 ទំព័រ ។ មិនទាន់មានបច្ចេកវិទ្យាណាដែលអាចសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យរបស់គាត់សម្រាប់ខ្សែភាពយន្ត ជីវិតក្រៅភព ការផលិតខ្សែភាពយន្តនេះបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 2005 ហើយ Cameron បានចាប់ផ្តើមបង្កើតស្គ្រីប និងសកលលោកប្រឌិតរបស់ខ្សែភាពយន្តនេះនៅដើមឆ្នាំ 2006។  ត្រូវ បានចំណាយថវិកាជាផ្លូវការចំនួន $237 លានដុល្លារ។ ប៉ាន់ស្មានចន្លោះពី ២៨០ ទៅ ៣១០ លានដុល្លារ និង ១៥០ លានដុល្លារ។ សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយ   ខ្សែភាពយន្តនេះប្រើបច្ចេកទេសថតចលនាសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តភាគច្រើន។ ខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានបង្ហាញជាទម្រង់ធម្មតា បីវិមាត្រ (RealD 3D, Dolby 3D, XpanD 3D និង IMAX 3D formats ) និងបួនវិមាត្រនៅក្នុងរោងកុនដែលជ្រើសរើសនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង  ថាវាជាភាពជឿនលឿនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានៃខ្សែភាពយន្ត
អវតារ បានបញ្ចាំងជាលើកដំបូងនៅទីក្រុងឡុងដ៍នៅថ្ងៃទី 10 ខែធ្នូឆ្នាំ 2009 និងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនៅថ្ងៃទី 18 ខែធ្នូឆ្នាំ 2009 ចំពោះការពិនិត្យឡើងវិញជាវិជ្ជមាន។ អ្នក​រិះគន់​បាន​សរសើរ​ឥទ្ធិពល​ពិសេស​ដ៏​អស្ចារ្យ  កំឡុង​ពេល​បង្ហាញ។ ខ្សែភាពយន្តនេះបានបំបែកកំណត់ត្រា Box Office ជាច្រើន ហើយបានក្លាយជា វាជាខ្សែភាពយន្តដែលរកចំណូលបានខ្ពស់បំផុត នៅទូទាំងពិភពលោក ក៏ដូចជានៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា លើសពីកាមេរ៉ុន ទីតានិច ដែលបានកាន់កាប់កំណត់ត្រាអស់រយៈពេល ដប់ពីរ ឆ្នាំ វាត្រូវបានយកឈ្នះដោយ Avengers: Endgame ក្នុងឆ្នាំ 2019 ហើយក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសចិន Avatar បានទទួលចំណងជើងចាស់របស់ខ្លួនឡើងវិញនៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ 2021។ អវតារ គឺជាភាពយន្តដំបូងគេដែលរកចំណូលបានច្រើនជាង $2 ពាន់លានដុល្លារ និងជា ខ្សែភាពយន្តដែលលក់ដាច់បំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកគិតត្រឹម ឆ្នាំ 2010 ។ វា បានទទួលពានរង្វាន់ Academy Awards សម្រាប់ រូបភាពល្អបំផុត និង អ្នកដឹកនាំល្អបំផុត ហើយបានឈ្នះ សម្រាប់ទិសដៅសិល្បៈ ល្អបំផុត ការថតរូបល្អ បំផុត និង ឥទ្ធិពលពិសេសល្អបំផុត។
បន្ទាប់ពីជោគជ័យនៃខ្សែភាពយន្ត Cameron បានចុះហត្ថលេខាជាមួយ ហ្វកសតវត្សទី 20 ដើម្បី​ផលិត​រឿង​ភាគ​បួន​ទៀត​ជាមួយ Avatar: Way of the River និង Avatar 3 បាន​ថត​រួច​ហើយ។ វាត្រូវបានគ្រោងសម្រាប់ការចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី 16 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2022 និងថ្ងៃទី 20 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2024 រៀងៗខ្លួន ជាមួយនឹងវគ្គបន្តដែលនៅសេសសល់គ្រោងនឹងចាក់បញ្ចាំងនៅថ្ងៃទី 18 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2026 និងថ្ងៃទី 22 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2028
ដំណើររឿង
នៅឆ្នាំ 2154 មនុស្សបានអស់ធនធានធម្មជាតិនៃភពផែនដី។ ឈានទៅរកវិបត្តិថាមពលធ្ងន់ធ្ងរ រដ្ឋបាលអភិវឌ្ឍន៍ធនធាន (RDA) បានសាងសង់អណ្តូងរ៉ែនៅលើ Pandora ។ ព្រះច័ន្ទដែលអាចរស់នៅបាន។ ជាមួយនឹងព្រៃក្រាស់ គោចរជុំវិញ Polyplemus ដែលជា ឧស្ម័នយក្ស ប្រព័ន្ធផ្កាយប្រឌិត។ អាល់ហ្វា centaur ដើម្បីជីកយករ៉ែដ៏មានតម្លៃហៅថា Unobtanium បរិយាកាស របស់ Pandora គឺពុលដល់មនុស្ស។ នៅទីនោះបានរស់នៅជាពូជមនុស្សដូចមនុស្ស ដែលគេស្គាល់ថាជាជនជាតិ Navi ដែលមានកម្ពស់ 10 ហ្វីត (3 ម៉ែត្រ) និងមានស្បែកពណ៌ខៀវ រស់នៅដោយសុខដុមជាមួយធម្មជាតិ និងថ្វាយបង្គំព្រះអេវ៉ា។
ដើម្បីស្វែងយល់ ពីបរិយាកាសនៃ Pandora អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានប្រើរាងកាយរបស់កងទ័ពជើងទឹកដើម្បីកែសម្រួលហ្សែនជាមួយមនុស្ស។ រហូតដល់អាចគ្រប់គ្រងរាងកាយរបស់កងទ័ពជើងទឹកបានដោយប្រើការផ្គូផ្គងហ្សែនជាមួយមនុស្សដែលមានឈ្មោះថា "អវតារ" Jake Sully ដែលជាអតីត ទាហានម៉ារីន ដែលពិការ។ ដើម្បីគ្រប់គ្រងសាកសពរបស់កងទ័ពជើងទឹកជំនួសឱ្យបងប្រុសភ្លោះរបស់គាត់ដែលបានស្លាប់គឺ Dr. Grace Augustine ប្រធានគម្រោង អវតារ មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង Sully ជំនួស​ប្អូន​ប្រុស​របស់​គាត់។ ប៉ុន្តែ​បាន​យល់ព្រម​តែងតាំង​គាត់​ជា​អង្គរក្ស ខណៈពេលដែលកំពុងអមដំណើរការចាប់កំណើតរបស់ Grace និង Dr. Norm Spellman ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមួយផ្សេងទៀត អវតារ របស់ Jake ត្រូវ Thanater វាយប្រហារ។ Jake រត់ចូលទៅក្នុងព្រៃ ហើយត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយ Naytiri ដែលជានារីសមុទ្រ។ អ្នកដឹកនាំខាងវិញ្ញាណនៃកងទ័ពជើងទឹក។ បញ្ជាឱ្យកូនស្រីរបស់គាត់បង្រៀន Jake ពីវិធីនៃជីវិតរបស់កងទ័ពជើងទឹក។
លោកវរសេនីយ៍ឯក Miles Quaritch ប្រធានកងកម្លាំងសន្តិសុខឯកជនរបស់ RDA បានសន្យាថា Jake នឹងជួយសង្រ្គោះជើងរបស់គាត់។ ប្រសិនបើគាត់ប្រមូលព័ត៌មានអំពី Nawis និងកន្លែងប្រមូលផ្តុំដែលគេស្គាល់ថាជា Home Tree ដែលមានទីតាំងនៅខាងលើតំបន់ Othenium ដ៏សម្បូរបែបបំផុត។ នៅពេលដែល Grace ដឹងអំពីរឿងនេះ បន្ទាប់មកនាងផ្ទេរខ្លួននាង Jake និង Norm ទៅប៉ុស្តិ៍។ សម្រាប់រយៈពេលបីខែកន្លងមកនេះ។ Jake និង Naytiri ធ្លាក់​ក្នុង​អន្លង់​ស្នេហ៍ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ Jake មានការអាណិតអាសូរចំពោះជនជាតិដើម។ បន្ទាប់ពី Jake ត្រូវបានទទួលយកចូលទៅក្នុងកុលសម្ព័ន្ធកងទ័ពជើងទឹក។ គាត់ និង Naytiri ពួកគេបានជ្រើសរើសធ្វើជាគូស្នេហ៍នឹងគ្នា។ មិនយូរប៉ុន្មាន Jake បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃភាពស្មោះត្រង់របស់គាត់។ នៅពេលដែលគាត់ព្យាយាមបិទម៉ាស៊ីនឈូសឆាយ ដែលគំរាមបំផ្លាញទីជម្រកកងទ័ពជើងទឹក នៅពេលដែល Quaritch បង្ហាញវីដេអូភស្តុតាងនៃ Jake បំផ្លាញគ្រឿងឈូសឆាយទៅ Parker Selfringe ដែលជាអ្នកថែរក្សា RDA ជាន់ខ្ពស់របស់គាត់ ហើយនៅពេលដែល Jake សារភាពថាកងទ័ពជើងទឹកនឹងមិនរើចេញពី Home Tree ទេ។ Selfrink បានបញ្ជាឱ្យ Hometree ត្រូវបានបំផ្លាញ។
ទោះបីជា Grace បានប្រកែកថាការបំផ្លាញ Home Tree អាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ដើមឈើ បណ្តាញសរសៃប្រសាទជីវសាស្រ្ត នៃតារា Pandora Self Fringe ផ្តល់ឱ្យ Jake និង Grace មួយម៉ោងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលកងទ័ពជើងទឹកឱ្យជម្លៀសចេញពី Hometree មុនពេលការវាយប្រហារចាប់ផ្តើម។ Jake សារភាពចំពោះកងទ័ពជើងទឹកថាគាត់ជាចារកម្ម។ បណ្តាលឱ្យគាត់និង Grace ត្រូវបានចាប់ខ្លួន បុរសរបស់ Quaritch បានបំផ្លាញ Hometree ។ ធ្វើជាឪពុករបស់ Naytiri (មេក្រុម) និងអ្នករុករកជាច្រើនត្រូវបានសម្លាប់។ Moat ដោះលែង Jake និង Grace ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេត្រូវបានបង្ខំឱ្យផ្តាច់ខ្លួនចេញពី អវតារ ហើយត្រូវបានជាប់ដោយកងកម្លាំងរបស់ Quaritch ។ Pilot Trudy Charcon មិនចូលចិត្តភាពឃោរឃៅរបស់ Quaritch នោះទេ។ ពួកគេបានដោះលែង Jake, Grace និង Norm ហើយបញ្ជូនអ្នកទាំងបីទៅកាន់ទីស្នាក់ការរបស់ Grace ។ ប៉ុន្តែ​ខណៈ​កំពុង​រត់​គេច​ Grace ត្រូវ​បាន​គ្រាប់​កាំភ្លើង​បាញ់​។
Jake ភ្ជាប់ជាមួយ Toruk ។ សត្វមំសាសីដូចនាគ ខ្លាច និងគោរពដោយកងទ័ពជើងទឹក។ ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តរបស់កងទ័ពជើងទឹកឡើងវិញ Jake បានជួបនាវិកកងទ័ពជើងទឹកម្នាក់ ដែលបានភៀសខ្លួនចូល ដើមឈើនៃវិញ្ញាណ ហើយអង្វរ Moat ដើម្បីជួយសង្រ្គោះ Grace កងទ័ពជើងទឹកព្យាយាមជួយ Grace ដោយផ្ទេរ Grace ពីទម្រង់មនុស្សរបស់នាងទៅ អវតារ តាមរយៈដើមឈើនៃវិញ្ញាណ។ ប៉ុន្តែនាងបានស្លាប់មុនពេលដំណើរការបានបញ្ចប់។ Jake បង្រួបបង្រួមកុលសម្ព័ន្ធកងទ័ពជើងទឹក។ ដោយមានការគាំទ្រពី Zutei ដែលជាប្រធានត្រកូលថ្មី។ ហើយប្រាប់ពួកគេឱ្យប្រមូលផ្តុំត្រកូលផ្សេងទៀតដើម្បីប្រយុទ្ធ។ RDA Quaritch គ្រោងការវាយប្រហារបឋមលើដើមឈើនៃវិញ្ញាណ។ វាត្រូវបានគេជឿថាការបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់វានឹងបំផ្លាញជនជាតិដើម។ នៅមុនថ្ងៃនៃការប្រយុទ្ធ ជេក​អង្វរ​អេវ៉ា។ តាមរយៈការតភ្ជាប់សរសៃប្រសាទទៅនឹងដើមឈើនៃវិញ្ញាណ ដើម្បីជួយកងទ័ពជើងទឹក។
ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមនោះ។ កងទ័ពជើងទឹក​បាន​រង​របួស និង​ស្លាប់​ជាច្រើន​នាក់​។ រួមទាំង Zooey និង Trudy ។ គាត់បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម ហើយបានមកជួយកងទ័ពជើងទឹកដោយមិននឹកស្មានដល់។ Naytiri បកស្រាយថា Eva បានទទួលយកសំណើរបស់ Jake។ Jake បំផ្លាញអ្នកបំផ្ទុះគ្រាប់បែក មុនពេលទៅដល់ដើមឈើនៃវិញ្ញាណ។ Quaritch ដែលពាក់ឈុត AMP រត់ចេញពីយន្តហោះ ហើយព្យាយាមបំផ្លាញតំណភ្ជាប់រូបតំណាងមនុស្សរបស់ Jake ។ ដើម្បីទទួលយកបរិយាកាសពុលរបស់ Pandora Quaritch រៀបចំដើម្បីកាត់បំពង់ករបស់ Jake ។ ប៉ុន្តែ Naytiri សម្លាប់ Quaritch និងជួយសង្គ្រោះ Jake ពីការថប់ដង្ហើម។ ហើយនៅពេលដែលនាងបានឃើញទម្រង់មនុស្សរបស់ Jake ជាលើកដំបូង លោកបណ្ឌិត Norm និងមនុស្សមួយចំនួនបានជ្រើសរើសស្នាក់នៅ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពី Pandora ហើយបញ្ជូនត្រឡប់ទៅផែនដីវិញ។ Self Fringe ព្រមាន Jake ថាមនុស្សនឹងមិនចាកចេញពីភពផែនដីនេះដោយងាយឡើយ មុនពេលឡើងជិះយានអវកាសដើម្បីត្រឡប់មកផែនដីវិញ។ តាមរយៈដើមឈើនៃវិញ្ញាណ Jake បានផ្ទេរខ្លួនគាត់ពីមនុស្សទៅជារូបតំណាង។ អវតារ គឺជាកងទ័ពជើងទឹកពេញលេញ។
ប្រភពដើម
នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2006 Cameron បានបង្ហាញថា Project 880 គឺជា "កំណែមុន Avatar " នៃខ្សែភាពយន្តដែលគាត់បានព្យាយាមផលិតជាច្រើនឆ្នាំមុន ដោយលើកឡើងពីភាពជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យាក្នុងការបង្កើតតួអង្គដែលបង្កើតចេញពីកុំព្យូទ័រដូចជា Gollum, King Kong ។ និង Davy Jones, Cameron បានជ្រើសរើស Avatar លើ គម្រោង Battle Angel របស់គាត់ បន្ទាប់ពីការធ្វើតេស្តកាមេរ៉ារយៈពេល 5 ថ្ងៃកាលពីឆ្នាំមុន
យោងតាមបទសម្ភាសន៍ជាមួយតារាសម្តែងជនជាតិឥណ្ឌា Covinta លោក James Cameron បានទាក់ទងគាត់ដើម្បីផ្តល់ឱ្យគាត់នូវតួនាទីរបស់ Jake Sully ដែលគាត់បានបដិសេធដោយមិនយល់ព្រមចំពោះការប្រើថ្នាំលាបខ្លួនផង ។ Cameron បន្ទាប់ពីការធានាថាខ្សែភាពយន្តនេះនឹងទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង។ នេះបានធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនចំអកគាត់នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។ 'អាកប្បកិរិយាមិនរើសមុខ'
Cameron បានចាប់ផ្តើមសរសេរ និងអភិវឌ្ឍវប្បធម៌កងទ័ពជើងទឹក។ Aliens ដែលថតពីខែមករាដល់ខែមេសា ឆ្នាំ 2006 ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Dr. Paul Fromer ដែលជាអ្នកភាសាវិទ្យានៅ សាកលវិទ្យាល័យ Southern California ភាសាកងទ័ពជើងទឹកមានវចនានុក្រមប្រហែល 1000 ពាក្យដែលត្រូវបានបន្ថែមដោយ Cameron សម្រាប់ 30 ពាក្យផ្សេងទៀត ។ ព្យញ្ជនៈដែលឆ្លងកាត់ខ្យល់ (ដូចជា "kx" នៅក្នុង "skxawng") ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងភាសា Amharic នៅក្នុង ប្រទេស Ethiopia ហើយពាក្យដែលចាប់ផ្តើមដោយ "ng" ត្រូវបានគេគិតថាបានមកពីភាសា Maori នៃ ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ។ តារាសម្តែង Sigourney Weaver និងអ្នករចនាឈុតបានជួប Jodnes S. លោក Holt សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសរីរវិទ្យារុក្ខជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា រីវើស៊ីដ ដើម្បីសិក្សាអំពីរបៀប អ្នករុក្ខសាស្ត្រ វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​សិក្សា និង​ប្រមូល​សំណាក​រុក្ខជាតិ និង​ពិភាក្សា​ពី​របៀប​ពន្យល់​អំពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​សារពាង្គកាយ​របស់ Pandora ដែល​បាន​បង្ហាញ​ក្នុង​ខ្សែភាពយន្ត
ចាប់ពីឆ្នាំ 2005 ដល់ឆ្នាំ 2007 លោក Cameron បានធ្វើការជាមួយអ្នករចនាជាច្រើននាក់ រួមទាំងអ្នកគូររូប Fantasy ដ៏ល្បីល្បាញ Wayne Barlow និងវិចិត្រករគំនិតដ៏ល្បីល្បាញ Jordu Shell ដើម្បីរចនារូបរាងរបស់ Navy ដោយមើលឃើញ និងគូររូបរាងកាយ។ នៅពេលដែល Cameron មានអារម្មណ៍ថាការ rendering 3D មិនត្រូវគ្នានឹងចក្ខុវិស័យរបស់គាត់ ធ្វើការរួមគ្នានៅក្នុងផ្ទះបាយនៅផ្ទះ Malibu របស់ Cameron ក្នុងខែកក្កដា គ. នៅឆ្នាំ 2006 Caremon បានប្រកាសថាគាត់នឹងថតរឿង Avatar សម្រាប់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ 2008 ។ ការចេញផ្សាយ ដោយមានគម្រោងចាប់ផ្តើមថតជាមួយតួសម្តែងក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៧។ សីហា ក្រុមហ៊ុនបែបផែនពិសេស Weta Digital បានចុះហត្ថលេខាដើម្បីជួយ Cameron ផលិត Avatar ការរចនាផលិតកម្មរបស់ ខ្សែភាពយន្ត នេះបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ខ្សែភាពយន្តនេះមានអ្នករចនាផលិតកម្មពីរផ្សេងគ្នា និងនាយកដ្ឋានសិល្បៈពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ មួយផ្តោតលើ រុក្ខជាតិ និង សត្វ Pandora និងមួយទៀតផ្តោតលើការបង្កើតម៉ាស៊ីនមនុស្ស និងកត្តាមនុស្សភពផែនដី។ ប្រព័ន្ធនេះប្រើកាមេរ៉ាដែលមានគុណភាពបង្ហាញខ្ពស់ពីរនៅក្នុងតួកាមេរ៉ាតែមួយដើម្បីបង្កើតការយល់ឃើញជម្រៅ
ខណៈ​ពេល​ដែល​ការ​ត្រៀម​ខ្លួន​កំពុង​ដំណើរការ Fox នៅតែស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការយល់ព្រមលើការផលិត Avatar ដោយបានឆ្លងកាត់ការចំណាយដ៏ឈឺចាប់ និងការពន្យារពេលនៃខ្សែភាពយន្ត Titanic មុនរបស់ Cameron ។ ទោះបីជា Cameron សរសេរឡើងវិញនូវស្គ្រីបដើម្បីនាំយកតួអង្គជាច្រើនមកជាមួយគ្នា និងបានស្នើឱ្យកាត់បន្ថយវិក្កយបត្ររបស់គាត់ក្នុងករណីដែលខ្សែភាពយន្តនេះបរាជ័យក៏ដោយ Cameron បានដំឡើងភ្លើងចរាចរណ៍ដែលមានភ្លើងពណ៌លឿងនៅផ្នែកខាងក្រៅបន្ទប់របស់ Jon Landau ដើម្បីបង្ហាញពី អនាគតមិនច្បាស់លាស់របស់ខ្សែភាពយន្ត នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ 2006 Fox បានប្រាប់ Cameron ថាពួកគេ "និយាយដោយស្មោះត្រង់ថាពួកគេមិនបានយល់ព្រមលើខ្សែភាពយន្តនេះទេ" ដូច្នេះគាត់បានចាប់ផ្តើមលក់ខ្សែភាពយន្តនេះទៅស្ទូឌីយោផ្សេងទៀតហើយបានទៅជិត។ ស្ទូឌីយោ Walt Disney ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែល Disney ព្យាយាមទិញខ្សែភាពយន្តនេះ Fox បាន ប្រើសិទ្ធិក្នុងការបដិសេធដំបូងរបស់ខ្លួន ។ ការបង្កើត Avatar ត្រូវបានអនុម័តបន្ទាប់ពី Ingenious Media បានយល់ព្រមក្នុងការឧបត្ថម្ភខ្សែភាពយន្តនេះ។ នេះបានកាត់បន្ថយហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់ Fox មកតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃថវិកាផ្លូវការចំនួន 237 លានដុល្លាររបស់ខ្លួន Landau "ខ្ញុំមិនដឹងថាតើយើងឆ្កួតជាងឱ្យអ្នកធ្វើបែបនេះឬអ្នកឆ្កួតជាងគិតថាអ្នក អាច ធ្វើវាបាន? . . ។
នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2006 លោក Cameron បានពណ៌នា Avatar ថាជា "រឿងអនាគតនៅលើភពផែនដី 200 ឆ្នាំចាប់ពីពេលនេះទៅ" ។ ... ដំណើរផ្សងព្រេងក្នុងព្រៃបែបបុរាណជាមួយនឹងមនសិការបរិស្ថាន [ដែល ឆ្ពោះទៅរកការនិទានរឿងកម្រិតរឿងនិទាន។ «ដំណើរ​ផ្លូវ​អារម្មណ៍​នៃ​ការ​ប្រោសលោះ និង​បដិវត្តន៍»។ “អតីតទាហានម៉ារីនដែលរងរបួសកំពុងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការប៉ុនប៉ងបង្កើត និងកេងប្រវ័ញ្ចភពកម្រនិងអសកម្មដែលពោរពេញទៅដោយ ជីវចម្រុះ ដែលនៅទីបំផុតឆ្លងកាត់ទៅកាន់ពូជសាសន៍ជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងការតស៊ូដើម្បីការរស់រានមានជីវិត។ រឿងនេះនឹងជាពិភពលោកទាំងមូលដែលពោរពេញទៅដោយប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃរុក្ខជាតិ និងសត្វ និងជនជាតិដើមដែលមានវប្បធម៌ និងភាសាចម្រុះ
វាត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាតម្លៃនៃខ្សែភាពយន្តនេះគឺប្រហែល 280-310 ។ លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់​ការ​ផលិត​ភាពយន្ត​នេះ​ប្រហែល​១៥០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ សម្រាប់​ទីផ្សារ និង​ឥណទាន​ពន្ធ​ប្រហែល 30 លាន​ដុល្លារ ដែល​នឹង​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ផល​ប៉ះពាល់​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ ​ស្ទូឌីយោ ​អ្នក​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​របស់​ខ្លួន ប្រាក់​ដុល្លារ​អាមេរិក បូក​នឹង​ប្រាក់​ចំនួន 150 លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ទៀត។ សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយ ចុងបញ្ចប់នៃព័ត៌មាន"
ប្រធានបទ និងការបំផុសគំនិត
លោក James Cameron បាននិយាយ ទិដ្ឋភាពតារា Pandora ទទួលឥទ្ធិពលពីទេសភាពនៃភ្នំខ្ពស់នៅក្នុង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ជាពិសេស ភ្នំ Huangshan នៅភាគខាងត្បូងនៃ ខេត្ត Anhui និងឧទ្យានជាតិមួយ។ ទីក្រុង Wulingyuan ទីក្រុង Zhangjiajie ខេត្ត Hunan
ភាពយន្ត​ត្រូវ​បាន​ថត​ជាមួយ​តារា​សម្តែង​ដោយ​ប្រើ​បច្ចេកទេស​កុំព្យូទ័រ​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា "ការ ​ចាប់​យក ​ចលនា" ដោយ​ប្រើ​កាមេរ៉ា​ដែល​បាន​រចនា​យ៉ាង​ពិសេស​ដាក់​លើ​ក្បាល​តួ​សម្តែង។ ដើម្បីចាប់យកចលនា ភ្នែក ទឹកមុខ និង ការបញ្ចេញមតិ មានឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាចលនារាងកាយ។ បន្ទាប់មកត្រូវបានកែច្នៃទៅជា ចលនា ជាមួយនឹង កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ រូបភាពទាំងអស់នឹងបង្ហាញនៅលើកាមេរ៉ាដែលបានរចនាយ៉ាងពិសេសហៅថា "កាមេរ៉ានិម្មិត" វាមើលទៅដូចជា ម៉ូនីទ័រកុំព្យូទ័រ ចល័តដែលប្រើដោយ Cameron ។ ដើម្បីក្លែងធ្វើរូបភាពដែលនឹងកើតឡើងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តដោយសេរីនៅគ្រប់ទិសទី។ ខណៈពេលដែលតួអង្គកំពុងដើរតួ
ការងារបច្ចេកទេសកុំព្យូទ័រភាគច្រើនត្រូវបានអនុវត្តដោយ Weta Digital នៅ ទីក្រុង Wellington ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ដែលមានបុគ្គលិកជាង 900 នាក់ ដោយប្រើ កុំព្យូទ័រទំនើប។ មានម៉ាស៊ីនមេ 4,000 Hewlett-Packard គ្រឿង, ស៊ីភីយូ 35,000 ក្រាហ្វិកកុំព្យូទ័រ នៃ យានជំនិះ ផ្សេងៗនៅក្នុងសាច់រឿង និងឈុតឆាកប្រយុទ្ធត្រូវបានផ្តល់ដោយ Industrial Lights and Magic (ILM) ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Lucas Film
ពានរង្វាន់
Avatar បានទទួលពានរង្វាន់ជាច្រើនពីខ្សែភាពយន្ត Guild ។ ប៉ុន្តែ​ពាន​រង្វាន់​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​រួម​មាន៖
ភូមិកណ្ដាល
=ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង= =ខេត្តកំពង់ស្ពឺ= =ខេត្តបាត់ដំបង= =ខេត្តព្រះវិហារ= =រាជធានីភ្នំពេញ= =ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ= =ខេត្តកណ្ដាល=
=ខេត្តព្រៃវែង=
=ខេត្តស្វាយរៀង=
=ខេត្តកំពង់ចាម=
=ខេត្តតាកែវ=
=ខេត្តកំពត=
=ខេត្តក្រចេះ=
=ខេត្តព្រះត្រពាំង=
វត្តមហាធាតុយុវរាជរង្សឫទ្ធិ៍
វត្តមហាធាតុយុវរាជរង្សឫទ្ធិ៍ ( วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ) គឺជាវត្តអារាមបែបពុទ្ធសាសនា នៅ ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។ វាជាវត្តអារាមមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទទាំងដប់នៃលំដាប់ខ្ពស់បំផុត ( พระอารามหลวง ชั้นเอก ชนิดราชวรมหาวิหาร  ) នៅទីក្រុងបាងកក។
វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងសម័យអយុធ្យា (១៣៥១-១៧៦៧) ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​វត្ត​សាលា​ក្រៅ។ មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីទីក្រុងបាងកកត្រូវបានបង្កើតឡើងជារាជធានីនៃ ប្រទេសសៀម ប្រាសាទនេះបានក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្ររវាងព្រះបរមរាជវាំងដែលទើបនឹងសាងសង់ថ្មី និង ព្រះបរមរាជវាំងនិងវាំងខាងមុខ (លំនៅដ្ឋានរបស់ឧបរាជ )។ ជាលទ្ធផល ប្រាសាទនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ព្រះរាជពិធី និងពិធីបុណ្យសព។
ក្នុងរយៈពេលពីរសតវត្សកន្លងមកនេះ វត្តនេះត្រូវបានជួសជុល និងលើកកំពស់ឋានៈដោយស្តេចថៃជាច្រើនអង្គ។ វាបានក្លាយជាវត្តមហាថាតនៃទីក្រុងបាងកកក្នុងឆ្នាំ១៨០៣ ហើយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់វានៅឆ្នាំ១៩៩៦ ។ ប្រាសាទ​នេះ​ក៏​ជា​កន្លែង​នៃ​មណ្ឌល​សមាធិ​វិបស្សនា។
សង្កាត់ខ្សាម
($ Sangkeat) កាលពីដើមឡើយគឺជា ឃុំកំពង់ឆ្នាំង នៃ ស្រុកកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ បច្ចុប្បន្នដែនរដ្ឋបាលនេះស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មាន ៨ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ព្រះបាទសត្ថាទី១
ព្រះបាទសត្ថាទី១(ឆ្នាំ១៥៧៦-១៥៨៦នៃគ.ស)
ព្រះបាទសត្ថាទី១ ជាបុត្រាច្បងរបស់ព្រះបាទបរមរាជាទី៤ត្រូវបានសោយរាជសម្បត្តិបន្ត ឯបុត្រាប្អូន ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ ជាឧបរាជ។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសត្ថាទី១ ប្រទេសកម្ពុជាបាត់បង់ឥទ្ធិពល និងសិទ្ធិអំណាចស្ទើរតែអស់ទាំងស្រុង ពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នៅឆ្នាំ១៥៨៦ព្រះបាទសត្ថាទី១ ដាក់រាជសម្បត្តិឲ្យបុត្រាច្បងព្រះនាមជ័យជេដ្ឋាទី១ ។ ក្រោយពីព្រះបិតាសោយទីវង្គត ព្រះបាទសត្ថាបានឡើងសោយរាជ្យ ដែលមាននាមសម្រាប់រាជ្យថា ព្រះសម្តេចព្រះបរមរាជាធិរាជរាមាធិបតី។ អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តច្រើននិយមថាស្តេចអង្គនេះថាព្រះបាទសត្ថាទី១ ឬព្រះបាទបរមរាជាទី៥។ ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកអ្នកនាងពៅជាអគ្គមហាសីមាននាមថា សម្តេចព្រះភគវតីស្រីចក្រពត្តិរាជ និងរៀបអភិសេកអនុជបន្ទាប់នាម ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ ជាមហាឧបរាជ។ ព្រះអង្គមានបុត្រដូចជា ១.ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី១ ២.ព្រះបាទចៅពញាតន់ និង៣.ព្រះបាទចៅពញាញោម ជាបុត្ររបស់អ្នកម្នាងលាវឈ្មោះព្រះមែ៉លាវ។ ចំណែកព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ ដែលជាអនុជមានបុត្រពីរព្រះអង្គនាម ជ័យចេស្តា និងឧទ័យ ។
ឃុំអំពិលទឹក
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ឃុំអូរឫស្សី(ស្រុកកំពង់ត្រឡាច)
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ខេត្តពិស្ណុលោក
16.82472°N, 100.25944°W ខេត្តពិស្ណុលោក ឬ ខេត្តវិស្ណុលោក (พิษณุโลก) គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់កណ្ដាលកណ្ដាលនៃប្រទេសថៃ។ ចំនួនប្រជាជនក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ មានចំនួន ៨៦៣.៤០៤ នាក់ ដែលមានផ្ទៃដី ១០.៨១៥.៨៥៤ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ រដ្ឋបាលខេត្តត្រូវបានបែងចែកជា ៩ ខណ្ឌដោយមានក្រុងភូថុនណុកជាមជ្ឈមណ្ឌលខេត្តនិងសាលាក្រុង។ មានព្រំប្រទល់ជាមួយស្រុកឆៃបូរី។ ប្រទេសឡាវភាគឦសាននៃខេត្ត។
នៅឆ្នាំ១១៨៧ អាណាចក្រអង្គរ ធ្លាក់ចុះសៀមបានមកកាន់កាប់នៅចុងឆ្នាំ១១៨៧។ នៅឆ្នាំ១១៨៨សៀមបានគ្រប់គ្រងខេត្តនេះពេញលេញ រួចបានដាក់ខេត្តវិស្ណុលោកជាខេត្តរបស់ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ១៣៥៧ សៀមបានចាប់ផ្ដើមបង្កើតវត្តនៅក្នុងខេត្តនេះ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៥៥៥ ទើបមានស្តេចគ្រប់គ្រងខេត្តនេះ។ បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះ នៅមានឈ្មោះ ពិស្ណុលោក ខុសត្រង់ខេត្ត្តពិស្ណុលោក តែរូបតំណាងខេត្តដាក់រូប ព្រះពុទ្ធ ទៅវិញ។ ខេត្តនេះបាត់បង់ដោយសារ ដណ្ដើមរាជ្យ ជ្រែករាជ្យ​ជម្លោះក្នុងរាជ្យវង្ស​ ក្បត់ជាតិខ្លួនឯង ជម្លោះក្នុងជួរមន្ត្រី បក្សពួកនិយម អែបអប លើកជើង ជម្លោះរវាងរាស្ត្រ និង ស្ដេច ជម្លោះរវាងរាស្ត្រ និង មន្ត្រី ចាញ់ល្បិចស្រីនៃប្រទេសដទៃ និង ពុលអំណាច។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ឃុំសែប
ឃុំសែប ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំសែប មាន​ ១២ ភូមិ៖
វត្តស្រះកេស
វត្តស្រះកេសរាជវរមហាវិហារ ( วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร ) ជាធម្មតា​គេ​កាត់​ឱ្យ​ខ្លី​ថា វត្តស្រះកេស គឺជា​វត្តព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងសង្កាត់ផមប្រាពសាទ្រូផៃ ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ។
នេះមានអាយុកាលតាំងពីសម័យអយុធ្យា ដែលកាលនោះគេស្គាល់ថា វត្តស្រះកេត។ នៅពេលដែលទីក្រុងបាងកកក្លាយជារាជធានី ព្រះបាទពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក(រាមាទី១) (១៧៣៧-១៨០៩) បានជួសជុលប្រាសាទ ហើយដាក់ឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់វា (ដែលប្រែថា "ជម្រះកេសា")៖ វាត្រូវបានគេជឿថា នៅពេលទ្រង់ត្រលប់ពីសង្គ្រាម ស្តេចឈប់ទទួលយកងូតទឹក និងកក់សក់នៅទីនេះ។ មុននឹងចូលទីក្រុងខាងក្នុង ។
វត្តបវរនិវេសវិហារ
វត្តបវរនិវេសវិហាររាជ​វរ​វិហារ ( วัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร  ;  ) គឺជាវត្តអារាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងស្រុកព្រះនរគ ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។ ជាទី​អាស្រ័យ​របស់ន្យាណាសាមវរសុវឌ្ឍនា ; ព្រះអយ្យកោកំពូលនៃប្រទេសថៃ គឺជាកន្លែងសម្រាកចុងក្រោយរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រពីរអង្គនៃរាជវង្សចក្រី ; ព្រះបាទវជិរាវុធ (រាមាទី៦) និង ព្រះបាទភូមិពលអតុល្យតេជ (រាមាទី៩)។ វត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨២៤  ដោយ មហាសត្តិ បុលសេព ជា​ឧបរាជ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទចេស្តាបតិន្ទ្រ(រាមាទី៣) (រជ្ជកាលឆ្នាំ១៨២៤-១៨៥១) ។
វត្តនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃលំដាប់ ធម្មយុត្តិកនិកាយ នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទថៃ វាគឺជាទីសក្ការៈបូជារបស់ព្រះពុទ្ធជិនសីហ៍ (ពុទ្ធជិនសីហ៍) ដែលជារូបសំណាករបស់ព្រះពុទ្ធ ដែលមានអាយុកាលប្រហែលឆ្នាំ១៣៥៧ ។ បវរនិវេតជាវត្តដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់រាជវង្សចក្រី ​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច។ វាជាកន្លែងដែលព្រះអង្គម្ចាស់ និងស្តេចជាច្រើនអង្គបានសិក្សា និងបម្រើព្រះចៅអធិការរបស់ពួកគេ រួមទាំងព្រះមហាក្សត្រភូមិពលអតុល្យតេជ និងព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គគឺស្តេចវជិរាលង្ករណ៍(រាមាទី១០)បច្ចុប្បន្ន។
វាំងវៀង
រូបភាពតូច|ទេសភាពវ៉ាងវៀងនៅពេលព្រឹក វ៉ាំងវៀង ឬ វាំងវៀង (ភាសាឡាវៈ ວັງວຽງ; ភាសាអង់គ្លេសៈ Vang Vieng) គឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិដ៏ទាក់ទាញមួយដែលមានទេសភាពស្រស់ត្រកាល ពោរពេញទៅដោយភ្នំទាបខ្ពស់រូបរាងប្លែកៗ វាលស្រែជាថ្នាក់ៗពណ៌ខៀវស្រងាត់ មានស្ទឹងសង (Song River) ហូរកាត់តាមជ្រលងភ្នំដ៌ថ្លាគួរឱ្យចង់មុជលេង។ វាមានទីតាំងនៅស្រុកវ៉ាំងវៀង ខេត្តវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ មានចំងាយពីទីក្រុងវៀងច័ន្ទ 154 គីឡូម៉ែត្រ និងចំងាយ 210 គីឡូម៉ែត្រពីហ្លួងព្រះបាង។
ប្រវត្តិ
វ៉ាំងវៀង ជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពុងពេញនិយមរបស់ប្រទេសឡាវ ជាផ្នែកមួយនៃខេត្តវៀងច័ន្ទ មានទីតាំងនៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេស។ កាលពីមុនស្រុកវ៉ាំងវៀងគ្រាន់តែជាផ្លូវឆ្លងកាត់របស់អ្នកទេសចរណ៍ដែលមានបំណងធ្វើដំណើរទៅទស្សនាទីក្រុងបិតិក​ភណ្ឌ​ពិភព​លោកហ្លួងព្រះបាង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ស្រុកដែលហ៊ំព័ទ្ធទៅដោយជួរភ្នំមួយនេះ កំពុងផ្លាស់ប្តូរខ្លួនពីទីកន្លែងដែលគ្រាន់តែជាផ្លូវឆ្លងកាត់មកជាទីកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញដែលអ្នកទេសចរណ៍គ្រប់រូបប្រាថ្នាចង់ទៅកម្សាន្ត។ មូលហេតុដែលវ៉ាំងវៀងត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងក្រុមអ្នកទេសចរណ៍ដោយសារតែ ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត និងលក្ខណៈសណ្ឋានដីស្រដៀងនឹងតំបន់ទេសចរណ៍គុយលិន ប្រទេសចិន មិនថាមើលទៅទិសខាងណាក៏ឃើញតែជួរភ្នំខ្ពស់ទាបពណ៌ខៀវស្រងាត់ដែលគ្របសណ្តប់ទៅដោយផ្សែងអព្វពណ៌សៗ បក់រសាត់ទៅតាមជ្រលងភ្នំ ហើយមានខ្សែទឹកហូរនៃស្ទឹងសងដែលជួយផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នកស្រុកវ៉ាំងវៀងក្នុងការស្រោចស្រពដំណាំ និងប្រើប្រាស់នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃតាំងតែពីអតីតកាលមកម្ល៉េះ។
ទេសចរណ៍
thumb|250x250px|ទេសភាពនៅវ៉ាំងវៀង
Vang Vieng locals have organised themselves into a cooperative business association to sell tubing as an activity, in a system in which 1,555 participating households are divided into 10 village units, with each village unit taking its turn on a ten-day rotation to rent inner-tubes to the tourists.
Thanongsi Sorangkoun, owner of an organic farm in Vang Vieng, says that tubing inadvertently began in 1999 when he bought a few rubber tubes for his farm volunteers to relax on along the river.
During the wet season, the river can be a series of rapids.
Other activities include trekking and rock climbing in the limestone mountains. There are also numerous caves, such as Tham Phu Kham half an hour north of Vang Vieng by tuk-tuk or the Tham Non and Tham Jang caves closer to Vang Vieng.
A market five kilometres north of town sells Lao textiles, household items, and foodstuffs. The town is on the main north-south highway, Route 13 from Luang Prabang to the capital, Vientiane. It is about eight hours by bus to Luang Prabang and four hours to Vientiane (152 km).
Just a short walk from town are many ethnic Lao, Kmou, and Hmong villages, while Vang Vieng Organic Farm is around 4 km north of the town in the village of Phoudindaeng. There are opportunities for community involvement such as teaching, while it's also possible to stay in a house made of mud bricks at the organic farm. Another new organisation since December 2012 providing community activities is FruitFriends.
Wat Done Hor is the oldest of the five temples in Vang Vieng, built in 1903.
ឃុំពានី
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
វត្តព្រះស្រីមហាធាតុ
វត្តព្រះស្រីមហាធាតុវរមហាវិហារ ( วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร) គឺជាវត្តអារាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាមួយនៅក្នុងស្រុកបាំងខេន នៃ ​ទីក្រុង​បាងកក ។ ការស្ថាបនាបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៤១ ដើម្បីរំលឹកដល់ជ័យជម្នះរបស់រដ្ឋាភិបាលលើការបះបោរបវរដេត ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៣ ។ វត្តព្រះស្រីមហាធាតុ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​វត្ត​រាជ​លំដាប់​ទី​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤២ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​វា​ក្លាយ​ជា​វត្តដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុងប្រទេសថៃ ។
វត្តនេះត្រូវបានបម្រើដោយស្ថានីយ៍វត្តព្រះស្រីមហាធាតុប៊ីធីអេស ចាប់តាំងពីខែមិថុនាឆ្នាំ ២០២០ ។
ឃុំថ្មឥដ្ឋ
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ឃុំតាជេស
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ឃុំឈូកស(ស្រុកកំពង់ត្រឡាច)
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
អត្ថបទផ្សេងទៀត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង
ឃុំច្រេស(ស្រុកកំពង់ត្រឡាច)
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ទុង្សាទេវី
ទុង្សាទេវី (អង់គ្លេស: Tungsa Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។
ទុង្សាទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
Tungsa Devi of Devata Sangkran
ទំនាក់ទំនង រវាងហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន បានចាក់ឬសគល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងរឹងមាំ ចាប់តាំងពីស.វទី១០ មកម៉្លេះ ដោយជំនឿនៃបរិបទសាសនាទាំងពីរ ត្រូវបានផ្គួបបញ្ចូលគ្នា តាមរយៈរឿងព្រេងទេវៈកថាជាច្រើន ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការច្នៃ រឿងព្រេងទេវៈកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ ឱ្យទៅជារឿងព្រេងដែលមានចរឹតលក្ខណៈ ខុសប្លែកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីបង្កើតបាននូវរចនាបថដែលជារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រែសម្រួល (Versions Edition) បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពល សាសនា វប្បធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌាយ៉ាងណាក្ដី ក៏ផ្នត់គំនិតនៃបុព្វបុរសខ្មែរ បានធ្វើការប្រែសម្រួលកែច្នៃលម្អនូវសិល្បៈរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពខុសប្លែកដាច់ដោយឡែកពី ប្រទេសឥណ្ឌា ផងដែរ ។ តាមរយៈរឿងទេវៈកថា អំពីចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ដំណើររឿង ធម្មបាលកុមារ ដែលជា អវតារ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន បានភ្នាល់គ្នាអំពីសិរី ទាំងបីប្រការ របស់មនុស្ស ជាមួយនិង មហាព្រហ្ម ដែលជាអទិទេព នៃហិណ្ឌូសាសនា ដែលជាអវតាររបស់ ព្រះព្រហ្ម ដែលភ្នាល់ចាញ់ នូវប្រស្នាទាំងបីប្រការនោះ ហើយព្រះសិរសា របស់ព្រះកុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវបានបុត្រីខ្លួន ទាំង៧អង្គ ផ្លាសវេនគ្នា មកដង្ហែរព្រះសិរសា ដែលជាក្បាលឪពុករបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលត្រូវជាថ្ងៃសង្កាន្ត នៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ អ្នកនិពន្ធកម្ពុជា បានបំប្លែងឱ្យយើងយល់បានថា ព្រះមហាព្រហ្ម ដែលជាហិណ្ឌូសាសនា បានភ្នាល់ចាញ់ ធម្មបាលកុមារ នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បានបែងភាគទៅជាព្រះ ឈ្មោះ លោកកេរស្វរៈ នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលមានតឹកតាងជា ប្រាសាទបាយ័ន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ មិនថា ហិណ្ឌូសាសនា មិនថា ពុទ្ធសាសនា មហាយាន សុទ្ធតែមានជំនឿគោរពទៅលើព្រះ និង ពួកទេវតា ដែលមានចំនួន ៣៣ពួក ដូចនេះហើយ ទើបហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន មានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយពាក្យនៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ទេវតានៃឆ្នាំថ្មី ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជា រៀបចំគ្រឿងដង្វាយ គោរពបូជាបួងសួងមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ដោយការយាងមកដល់ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោករបស់ទេវតា នៃហិណ្ឌូសាសនា និង ទេវតា នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបកម្ពុជាហៅថៃ្ងនៃការមកដល់នេះថា មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran) ដែលមាននៃថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលធ្វើការហៅសម្គាល់មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។
រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
Physical of Devata Sangkran
ទេវតាសង្ក្រាន្ត ជាតួអង្គរូបធាតុមួយ តំណាងឱ្យ រាង្គកាយជាធម្មជាតិ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង វិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គ្រប់តួអង្គអទិទេពទេវៈ របស់កម្ពុជា សុទ្ធតែបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ មិនមែនជាការនិពន្ធឱ្យតែបានៗ និងមិនមែនជាការបង្កើតតួអង្គ ដោយមិនមានអត្ថន័យពេញលេញនោះទេ ។ តួអង្គទេវតាសង្ក្រាន្ត គ្រងពណ៌សំលៀកបំពាក់ ទៅតាមចរឹតលក្ខណៈ នៃរូបធាតុ ដែលជារាង្គកាយធម្មជាតិ ដែលកើតមាននៅក្នុងចក្រវាឡ របស់យើងនេះ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទៅ និង សង្គមវិទ្យាសាស្ត្រពិត របស់មនុស្សននៅលើផែនដី ។
នាង ទុង្សាទេវី គឺជាអទិទេព តំណាងឱ្យ ព្រះអាទិត្យ និង តំណាងឱ្យ ថ្ងៃអាទិត្យ នៃថ្ងៃទាំង៧របស់ផែនដី ។
ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត
The color of happiness of Devata Sangkran
ពណ៌មង្គល នៃទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧អង្គ តំណាងឱ្យពណ៌នៃភាពរុងរឿង តាមច្បាប់ធម្មជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់និង រូបធាតុ របស់ក្រុមតារានិករ នៅក្នុងប្រព័ន្ធចក្រវាឡ ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ ដែលតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នៅលើផែនដី ក៏ដូចជាតំណាង ឱ្យភពទាំង៧នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងនេះ ដើម្បីអាចផ្សារភ្ជាប់ ទៅនិងក្បួនវិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ដើម្បីអាចធ្វើការបកស្រាយ ចរិតលក្ខណៈ របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ទៅតាមពណ៌ដែលតំណាង ឱ្យថ្ងៃកំំណើត របស់ពួកគេ ។ ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនធ្លាប់ជួបទាល់តែសោះ ដែលពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា សង្ក្រាន្តត្រូវបាន ក្រុមហោរាសាស្ត្រមួយចំនួននៅកម្ពុជា ផ្លាសប្ដូរជាពណ៌ខ្មៅ ជាពណ៌នៃភាពអពមង្គល និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុរបស់ពួកបិសាច និង ពណ៌ស ជាពណ៌នៃភាពបរិសុទ្ធ និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុនៃការបូជា នៅក្នុងកំណត់ត្រាពណ៌ សិរីមង្គលរបស់កម្ពុជា ពណ៌ដែលត្រូវបានដកចេញពីអត្ថន័យពណ៌មង្កល នៅក្នុងវប្បធម៌របស់កម្ពុជា នោះគឺពណ៌ខ្មៅ និង ពណ៌ស ។ ទេវតាសង្ក្រាន្តដែលយាងមកជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក ក្នុងវប្បធម៌កម្ពុជា តែងតែនាំមកសិរីរុងរឿង និង ភាពល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជានុរាស្ត្រឯណាចង់ឃើញទេវតា នាំភាពអពមង្គលចូលមកក្នុងប្រទេសនោះ វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងការបំភ្លៃពណ៌មង្គលរបស់កម្ពុជា បកស្រាយតាមចិត្តគំនិតរបស់ខ្លួន ហ៊ានអារកាត់វែកញែកបែងចែក ពណ៌មង្គលទេវតាសង្ក្រាន្ត តាមអំពើចិត្ត ។
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧
The 7 Devata Sangkran
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា អំពីការចេញហែរ សិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ដោយកំណត់ទៅតាមពេលវេលាច្បាស់លាស់ ជាមួយនិង ឈ្មោះទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង ៧ និង គ្រឿងអាភរណៈ នៃដំណើរមកដល់ដែលបានចងក្រងដោយក្រុម កិច្ចការនៃ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។
គំនិត នៃការបំពុល
តាមការសង្កេតមើលរបស់ក្រុមបុរាណាចារ្យ បច្ចុប្បន្ននេះពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បានធ្លាក់ចុះនៅគតិយុត្តជាខ្លាំង ដែលជាហេតុ នាំឱ្យមានផ្នត់គំនិតនៃការបំពុល នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ស ប្រែជាខ្មៅ ដោយការមោបាំង ភ្លើតភ្លើនលង់នូវគំនិតអវិជ្ជារបស់ខ្លួន ដែលយល់ថាខ្លួនគឺចេះ និងគិតត្រូវ ហើយអ្នកដទៃគឺគិតខុស បើសង្គមកម្ពុជាបណ្ដោយឱ្យពួកទាំងអស់នេះក្រឡុកសង្គមកម្ពុជាបន្តទៀតនោះ ប្រទេសកម្ពុជានិងសំបូរទៅដោយធនធានកាកសំណល់ ដែលមិនអាចប្រើប្រាសបាននាពេលអនាគត ។
សើចសប្បាយដោយមិនមានចំណាត់ការតាមច្បាប់អ្វីទាល់តែសោះ ។
ព្រះបាទសម្ដេច
ព្រះបាទសម្ដេច គឺជាគោរម្យងារ ដែលត្រូវបានប្រើចាប់ពីស្ដេចបឋមក្សត្រក្នុងរឿងនិទាន រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺចាប់ពីព្រះថោង រហូតដល់ ព្រះបាទនរោត្តម-សីហមុនី។ ក្នុងន័យនេះវាគឺជាឋានន្តរនាមប្រើបានតែស្ដេចទ្រង់រាជ្យទេ។ បើប្រើជាឋានន្តរនាមព្រះអគ្គមហេសី គេច្រើនប្រើ សម្ដេចព្រះភគវតី។ តាមឯកសារដែរឃើញភាគច្រើនគឺផ្អែកទៅលើរាជពង្សាវតារខ្មែរ ដែលព្រះមហាក្សត្រភាគច្រើន ច្រើនប្រើឋានន្តរនាមនេះដើម្បីកំណត់ហៅនៅពេលត្រូវឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឋានន្តរនាមខ្មែរសម័យកណ្ដាលចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ងារខ្មែរសម័យកណ្ដាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ងារនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឋានន្តរនាមនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២
ឃុំស្វាយជុក
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុក ខេត្ត  មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំកំពង់ត្រឡាច
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល
រូបភាពតូច|វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល រូបភាពតូច|ស្លាកសញ្ញាប្រចាំវិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល (ភាសាអង់គ្លេសៈ kampong chheuteal high school; ភាសាថៃៈ วิทยาลัยกำปงเฌอเตียล) គឺជា វិទ្យាល័យដែលមានទីតាំងនៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ។ វិទ្យាល័យនេះ គឺជាព្រះរាជអំណោយ​ដ៏ថ្លៃថ្លានិងប្រកបដោយនិរន្តភាព របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ ​មហាចក្រី សិរិនថន នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ ជូនដល់​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ដើម្បី​តបស្នង​ទឹកចិត្ត​មេត្រី​​ភាព​ដែល​មាន​ចំពោះ​ព្រះអង្គ​ និង​ជាការ​តំណាង​ឱ្យសម្ព័ន្ធ​ភាពដ៏​ល្អប្រសើរ​រវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ​ប្រទេស ។
ស្លាកសញ្ញាប្រចាំវិទ្យាល័យ
ផ្លាក​សញ្ញា​ (Logo)របស់​វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល​បាន​យក​គំរូ​តាម​ផ្ទាំង​ចំលាក់​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​របស់​ប្រាសាទ​​ទាំងឡាយ​ នៃក្រុម​​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក ។ ផ្ទាំង​ចំលាក់​នេះ​ជា​រូប​តំណាង​ឲ្យ​វិមាន​អណ្តែត​ដែល​បង្ហាញ​អំពី​ត្រៃភព​ ឬឋាន​ទាំងបី​ដែល​​ប្រជារាស្រ្ត​ខ្មែរ​កាន់​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និងព្រះពុទ្ធ​សាសនា​តែង​មាន​ជំនឿ​ក្នុងរឿង​នេះ ។ ផ្ទាំង​ចំលាក់ទាំងនេះ​ជាប្រភេទ​ចំលាក់លៀន​គឺ ឆ្លាក់ឲ្យ​ផុសចេញ​មក​ខាងក្រៅ ហើយ​លំអ​ដោយ​ផ្កាភ្ញី​ សត្វកំរ​ផ្សេងៗ​ដែលមាន​បរិយាយ​ក្នុងសាសនា​ព្រាហ្មណ៍​ដូចជា​ គ្រុឌ​ ហង្ស​ និង​សត្វមករ​ពាំកូន​មនុស្ស​ជាដើម ។ ផ្ទាំង​ចំលាក់​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ភពទាំងបី​ គឺផ្នែកខាងក្រោម​ជាតំណាង​ឋាន​ព្រះយមរាជ​ ជាអ្នក​គ្រប់គ្រង​​មើល​ខុស​ត្រូវ​និង​ចាំដាក់​ទោស​ដល់​មនុស្ស​ណា​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​អំពើបាប​ ។ ​ត្រង់​ផ្នែក​កណ្តាល​​ជាតំណាង​ឋានមនុស្ស​​ដែលមាន​ព្រះមហាក្សត្រ​​និង​មហេសី​ របស់ទ្រង់​គង់​ក្នុងវិមាន​ជាអ្នក​គ្រប់គ្រង​និងជា​ម្ចាស់​លើ​អ្វីទាំងអស់​​ដែលនៅលើ​ផែនដី​​របស់​​ព្រះអង្គ​ និង​មាន​ទំនាក់ទំនង​​ដោយ​ផ្ទាល់​ជាមួយ​អទិទេព​ដែល​ព្រះអង្គ​គោរព ។ ចំណែក​ផ្នែកខាងលើ​គឺជា​ឋាន​របស់​អាទិទេព​​ដែល មាន​​ព្រះសិវៈ​និងមហេសី​​របស់ទ្រង​ជាអទិទេព​ចំបង​ជាអ្នក​គ្រប់គ្រង​និងមើល​ការខុសត្រូវ​ដល់សុខទុក្ខ​​ក្នុងឋាន​លើ​និងឋាន​មនុស្ស​​លោក​ផង​​ដែរ។
ប្រវត្តិ
វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល ចាប់ផ្តើមឡើងក្រោយពីព្រះរាជតំរិះ របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ មហាចក្រី សិរិនថន នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ ទ្រង់យាងមកទស្សនកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាលើកដំបូងនៅថៃ្ងទី 25 សីហា 1992 ដោយទ្រង់អញ្ជើញចូលរួមជាភ្ញៀវកិត្តិយសក្នុងព្រះរាជពិធីលៀងសាយភោជន៍របស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ទ្រង់មានព្រះរាជតំរិះក្នុងការជួយលើកកំពស់ លើវិស័យអប់រំ នៅប្រទេសកម្ពុជា។ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានតបស្នងព្រះរាជតំរិះ ទូលស្នើឱ្យព្រះរាជទាន លើវិស័យអប់រំ និងថ្វាយជូនទីតាំងដីចំនួន 45 រ៉ៃ (បន្ទាប់មកពង្រីកទៅជា 117 រ៉ៃ) នៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ ដើម្បីសាង់សង់ជាគ្រឹះស្ថានសិក្សា។
នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2000 ទ្រង់មានព្រះរាជតំរិះឱ្យដំណើរការរៀបចំគម្រោងព្រះរាជឧបត្ថម្ភដល់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាលកម្រិតមូលដ្ឋាន ដោយមានក្រុមរាជអង្គរក្ស មេបញ្ជាការទាហានកងកំលាំងកំពូល មេបញ្ជាការនគរបាលជាយដែន និងមហាវិទ្យាល័យអប់រំ នៃសាកលវិទ្យាល័យជុឡាឡុងកន រួមស្នងព្រះរាជតំរិះ តាមព្រះរាជបន្ទូលឱ្យតែងតាំងគណៈកម្មការគម្រោងសាលារៀនព្រះរាជឧបត្ថម្ភនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយមានទ្រង់ជាប្រធានគម្រោង។
ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ទ្រង់បានយាងមកត្រួតពិនិត្យផ្ទៃដីកសាងវិទ្យាល័យនៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ ជាលើកដំបូងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០០ ទ្រងយាងមកបញ្ចុះបឋមសិលាកាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០១ និងទ្រង់យាងមកសម្ពោធវិទ្យាល័យរួមជាមួយសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតី ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់ ។ វិទ្យាល័យកំពង់ឈើទាល ជាសាលារៀនកម្រិតមធ្យមសិក្សាដែលបើកបង្រៀនផ្នែកចំណេះដឹងទូទៅ ចាប់ពីថ្នាក់ទី ៧ ដល់ទី១២ និងបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកវិជ្ជាជីវៈ មាន៤ ជំនាញ គឺ អេឡិចត្រូនិច អគ្គិសនី ក្សេត្រសាស្ត្រ និងបសុវប្បកម្ម សមស្របតាមតម្រូវការរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ មហាចក្រី សិរិថន ទ្រង់បានព្រះរាជតំរិះទាក់ទងនឹងវិស័យអប់រំដល់គណៈកម្មការភាគីថៃ និងភាគីកម្ពុជា ជាពិសេស គឺព្រះរាជបន្ទូលកាលពី ថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៥នៅសាលប្រជុំក្រុមរាជអង្គរក្ស សួនចិត្រលដា ដែលមានដូចខាងក្រោម ៖
ខ្ញុំម្ចាស់មានអារម្មណ៍សព្វព្រះរាជហឫទ័យដែល គណៈកម្មការ​ទាំងពីរភាគី បានដំណើរ​ការវិទ្យាល័យ​មកមួយ​រយៈ ហើយទទួល​បាន​លទ្ធផល​យ៉ាង​គាប់​ប្រសើរ ។ សេចក្តីត្រូវ​ការ​របស់​ខ្ញុំម្ចាស់ គឺ​ចង់ចូល​រួម​ចំណែក​ក្នុងការ​ផ្តល់ ការឧបត្ថម្ភ លើវិស័យ​អប់រំដល់​យុវជន​កម្ពុជា ដែលជាយុវជនមានសក្តានុពលយ៉ាងប្រសើរ អាចជួយអភិវឌ្ឍន៍​សង្គមកម្ពុជា និង​សង្គមលោក​រហូតទៅ ។ រឿងដែលមានក្តីសង្ឍឹម​ចំពោះសិស្សគឺ ៖