ថេរគាថា
បារាសរិយត្ថេរ
[២៥៨] ចិន្ដា​របស់​សមណៈ អ្នក​មាន​អារម្មណ៍មូល​តែ​មួយ​ អង្គុយ​ក្នុង​ព្រៃ​ធំ​មាន​ផ្កា​រីក ជា​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ ​មាន​ឈាន​បាន​កើត​មាន​ហើយ​ ។ កាល​ដែល​ព្រះ​លោកនាថ​ជាឧត្តម​បុរស មាន​ព្រះ​ជន្មនៅ​ឡើយ​ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​របស់​ពួក​ភិក្ខុ មាន​ដោយ​ឡែក ឥឡូវ​នេះ (​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​) ​ក៏​ប្រាកដ​ដោយ​ឡែក ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​សន្ដោស​ក្នុង​បច្ច័យ​តាម​មាន​តាម​បាន បាន​ប្រើប្រាស់​នូវ​ចីវរ គ្រាន់​តែ​ជា​គ្រឿង​ការ​ពារ​នូវ​ត្រជាក់ និង​ខ្យល់ គ្រាន់​តែជា​គ្រឿង​បិទបាំង​នូវ​កេរ្ដិ៍ខ្មាស ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​មិន​ជាប់ មិន​ជ្រប់ ​បាន​បរិភោគ​របស់​ថ្លៃថ្លា​ក្តី​ សៅហ្មងក្ដី តិច​ក្តី ច្រើន​ក្ដី ​ដើម្បី​ញ៉ាំងអត្តភាព ​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​មិន​បាន​ខ្វល់ខ្វាយ​ក្នុង​ភេសជ្ជ​បច្ច័យ​ ជាបរិក្ខារ​នៃ​ជីវិតខ្លាំងពេក ​ដូច​ជាខ្វល់ខ្វាយ​ក្នុង​ធម៌ជា​ទី​អស់​នៃ​អាសវៈ​ទេ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ចម្រើន​រឿយ​ៗ ​នូវ​វិវេកធម៌ ប្រព្រឹត្តឈម​ទៅ​រកវិវេក នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ទៀប​គល់​នៃ​ឈើ​ក្នុង​ជ្រោះ ​និង​ក្នុង​គុហា​ទាំង​ឡាយ​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បន្ទាបខ្លួន តាំង​មាំ ​(​ក្នុង​សាសនា​) ជា​អ្នក​ចិញ្ចឹមងាយ​ ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ទន់ មាន​ចិត្ត​មិន​រឹងត្អឹង ​មិន​ច្របូកច្របល់​ដោយ​កិលេស ​មិន​មាន​មាត់រឹង ជា​អ្នក​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​នៃ​ការ​គិតរកប្រយោជន៍ ​(​ខ្លួន និង​អ្នក​ដទៃ​) ។ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ ដំណើរ​ទៅ និង​ការ​បរិភោគ ការ​សេព ​(​របស់​ពួក​ភិក្ខុ​) ​គួរ​ជា​ទី​ជ្រះថ្លា ​ទាំង​មាន​ឥរិយាបថ ​ដូច​ធារ​នៃ​ប្រេង​ដ៏​ស្និទ្ធ​ល្អ​ ។ ​ព្រះ​ថេរៈ​ទាំង​នោះ មាន​អាសវៈ​ទាំងពួង​អស់​ហើយ មាន​ឈាន​ច្រើន មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ ឥឡូវ​នេះ​ បរិនិព្វាន​ហើយ​ ឥឡូវ​នេះ ​ពួក​ភិក្ខុ​បែប​នោះ មាន​តិច ។ សាសនា​នៃ​ព្រះ​ជិន​ស្រី ប្រកប​ដោយ​អាការ​ដ៏​ប្រសើរគ្រប់យ៉ាង រមែង​សាបសូន្យ​ទៅ ព្រោះ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​កុសលធម៌​ផង នៃ​បញ្ញា​ផង​ ។ កាលជារដូវ​នៃ​បាប​ធម៌ ​និង​កិលេស ​(​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​) ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​ខ្នះខ្នែង ​ដើម្បី​វិវេក ​ពួក​ភិក្ខុ​នោះ ឈ្មោះ​ថា ​មាន​ព្រះ​សទ្ធម្មសល់នៅ [កាលរដូវ​ដែល​ពួក​បុថុជ្ជន​កំពុង​សម្បូរ​ដោយ​បាប​ធម៌ ​និង​កិលេស ទោះបី​ភិក្ខុ​ពួក​ខ្លះ ប្រកប​ព្យាយាម​ក្នុង​វិធី​នៃ​កម្មដ្ឋាន ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​ឧក្រិដ្ឋ ​ក៏​មិន​អាច​នឹង​ញុំាង​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ឲ្យ​សម្រេច​បាន​ដោយ​ងាយ ​ព្រោះ​ព្រះ​សទ្ធម្ម​ដែល​សល់នៅក្រៅ​អំពី​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​នោះ​ជា​ច្រើន ដោយ​បាប​ធម៌ ​និង​កិលេស​ចូល​ជ្រៀតជ្រែក ។ អដ្ឋកថា ។]​ ។ កិលេស​ទាំង​នោះ​ កាល​ចម្រើន​ឡើង​ រមែង​ជ្រៀតជ្រែក​នូវ​ជន​ជា​ច្រើន​ ទំនងហាក់​ប្រឡែងលេង​នឹង​ពួក​ជនពាល ​ដូច​ពួក​អារក្ស​ទឹក​ ប្រឡែងលេង​នឹង​មនុស្ស​ឆ្កួត ។ ​ពួក​នរជន​ទាំង​នោះ​ លុះ​ត្រូវ​កិលេសគ្របសង្កត់​ហើយ តែង​ស្ទុះ​ទៅ​តាម​ចំណែក​នៃ​កិច្ច​នោះ​ៗ ​ព្រោះ​កិលេសវត្ថុ​ទាំងឡាយ ក្នុង​កាលជា​ទី​ចាប់​យក​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ​ដែល​ពួក​កិលេសឃោសនា​ហើយ​ ។ ​ពួក​ជន​នោះ លះបង់​នូវ​ព្រះ​សទ្ធម្ម ​ហើយ​ឈ្លោះ​ប្រកែកគ្នា​នឹង​គ្នា លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ចទិដ្ឋិ សំគាល់ថា វត្ថុ​នេះ​ ប្រសើរ​បំ​ផុត​ ដូច្នេះ ។ ​ពួក​ជន ​ដែល​លះបង់​នូវ​ទ្រព្យ ​និង​កូន​ប្រពន្ធ ​ហើយ​ចេញ​ទៅ (​អំពី​ផ្ទះ​) រមែង​សេព​នូវ​អំពើ​ដែល​មិន​គួរ​ធ្វើ ព្រោះ​ហេតុ សូម្បីត្រឹម​តែចង្ហាន់​មួយ​វែក ។ ​(​ពួក​ភិក្ខុ​នោះ​) បរិភោគ​អាហារពេញ​ពោះ ​ហើយ​ដេក​ផ្ងារ ភ្ញាក់​ឡើង​ហើយ​ក៏​នាំគ្នា​និយាយពាក្យ ដែល​ព្រះ​សាស្ដា​ទ្រង់​តិះដៀល ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ ហាត់ធ្វើ​យ៉ាង​ផ្ចិតផ្ចង់​នូវ​សិល្បៈ ​ដូច​ជាង​ទាំងពួង ​មិន​រម្ងាប់​នូវ​សន្ដាន​ចិត្ត​ខាង​ក្នុង​ គុណវិសេស ​គឺ​ប្រយោជន៍​នៃ​សមណធម៌ ​(​របស់​ពួក​ភិក្ខុ​នោះ​) ​ក៏​អាក់ខាន ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ កាល​ប្រាថ្នា​នូវ​ចតុប្បច្ច័យ​ច្រើន​លើស​លុប រមែង​បង្អោន​នូវ​ដីស្អិត ប្រេង ​គ្រឿង​លំអិត ​ទឹក​ អាសនៈ ​និង​ភោជន ​ដល់​ពួក​គ្រហស្ថ ។ ​ឲ្យ​នូវ​ឈើ​ស្ទន់ ផ្លែក្វិដ្ឋ ​ផ្កា​ឈើ​ វត្ថុ​សម្រាប់ទំពាស៊ី បិណ្ឌបាត​ដ៏​ល្អ​ៗ ផ្លែស្វាយ ​និង​ផ្លែកន្ទួតព្រៃ​ទាំងឡាយ​ ខ្វល់ខ្វាយ​ក្នុង​ភេសជ្ជៈ ​ដូច​ពួក​ពេទ្យ ខ្វល់ខ្វាយ​ក្នុង​កិច្ចតូច​ធំ (​នៃ​ជម្ងឺ​) ​ដូច​ពួក​គ្រហស្ថ​ប្រកប​ក្នុង​ការ​ស្អិតស្អាង ​ដូច​ស្រី​ពេស្យា ​ឬ​ដូច​ពួក​ក្សត្រយ៍ ខ្វល់ខ្វាយ​ក្នុង​ឥស្សរភាព ​ជា​អ្នក​បោកប្រាសបញ្ឆោត ធ្វើ​ជាសក្សីវៀច ជា​អ្នក​កោងកាច បរិភោគអាមិសៈ ​ដោយ​អាការ​ជាមិច្ឆាជីវៈ​ច្រើន​យ៉ាង ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​រវះរវាម ​(​ដោយ​បាប​ធម៌​) ​ក្នុង​លេស​ដ៏​គួរ ក្នុង​របិចវាសវាង ​ត្រូវ​ការ​ចិញ្ចឹមជីវិត ប្រមូល​មក​នូវ​ទ្រព្យ​ដ៏​ច្រើន ដោយ​ឧបាយ​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ញ៉ាំងបរិស័ទ ​ឲ្យ​ផ្គត់ផ្គង់ ​ព្រោះ​ការ​ងារ ​មិន​មែន​ព្រោះ​ធម៌ ​សំដែង​ធម៌​ដល់​ជនដទៃ ​ព្រោះ​តែលាភ ​មិន​សំដែង​ព្រោះ (​ប្រាថ្នា​) ប្រយោជន៍ ​(​សាធារណៈ​) ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ឈ្លោះប្រកែក ព្រោះ​តែ​សង្ឃ​លាភ ជា​ខាង​ក្រៅ​អំពី​សង្ឃ ចិញ្ចឹមជីវិត​ដោយ​លាភ​របស់​ជនដទៃ ជា​បុគ្គល​មិន​ខ្មាសអៀន ។ ​មួយ​ទៀត ​ពួក​ភិក្ខុ​ខ្លះ ជា​អ្នក​មិន​ប្រកប (​សមណធម៌​) ជា​បុគ្គល​មាន​ក្បាល​ត្រងោល ដណ្ដប់សង្ឃាដិ ជា​អ្នក​ល្មោភ​ដោយ​លាភសក្ការៈ ប្រាថ្នា​តែ​សេចក្ដី​ សរសើរ ។ កាល​បើ​កិលេសធម៌ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​ប្រការ​ផ្សេង​ៗ យ៉ាង​នេះ​ ឥឡូវ​នេះ​ ភិក្ខុ​មិន​អាច​នឹង​ប៉ះពាល់​នូវ​គុណវិសេស​ដែល​មិន​ទាន់​បាន​ប៉ះពាល់ ​ឬ​មិន​អាច​នឹង​រក្សា​នូវ​គុណ​វិសេស ដែល​បាន​ប៉ះពាល់ដូច្នោះ​បាន​ឡើយ​ ។ ជន ​មិន​មាន​ស្បែក​ជើង​ ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ទី​មាន​បន្លា​យ៉ាង​ណា អ្នក​ប្រាជ្ញ​គួរ​ប្រុងស្មារតី ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ស្រុក​យ៉ាង​នោះ​ ។ យោគី កាល​រលឹក​ឃើញ​ពួក​លោក​អ្នក​មាន​ព្យាយាម​ក្នុង​កាលពី​ដើម​ រលឹក​ឃើញ​នូវ​វត្តប្រតិបត្តិ របស់​ពួក​លោក​ទាំង​នោះ​ ទោះបីកាលជា​ខាង​ក្រោយ ​(​អំពី​កាល​ដែល​ព្រះ​សាស្ដាគង់​នៅ​) ​ក៏​ដោយ​ គង់​បាន​ប៉ះពាល់​នូវ​ផ្លូវអមតៈ ។