cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ព្រះមេរុ
រូបភាពតូច|ភ្នំយោង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ថតឆ្នាំ១៩០៣ ព្រះមេរុ(និយាយតាមសម្តីភាសាសៀមវិញថាមេន)អ្នកទូទៅហៅថាភ្នំយោងគឺជាសំណង់ ដែលមានការរចនាផ្សេងៗ ហើយមានកំពូលស្រួចទៅលើ ប្រើសម្រាប់បូជាសព។ សំណង់នេះជានិមិត្តរូបភ្នំសុមេរុ ដែលជាឋានទេពពោលគឺឋានសួគ៌ ដូចនេះហើយបានជាហៅថាជាមេរុ។ ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធសាសនា ពោលគឺក្នុងអរិយធធ៌ឥណ្ឌាបុរាណ បើសង្ខេបឱ្យខ្លីថា ចក្រវាល ឬលោកធាតុឬមួយទៀតហៅថាលោកយើងនេះមានលំហអាកាសធំធេង ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទនិងផ្លាយជាច្រើនអនេកអនន្ត ហើយនៅចំកណ្តាលលោកធាតុនោះមានភ្នំសុមេរុ(មេរុ)ដែលស្នួលធំខ្ពស់ទៅលើយ៉ាងក្រៃលែង ឯបាតក៏ចាក់ចុះទៅក្រោមស្មើកម្ពស់ខាងលើផងដែរ។ រីឯនៅជើងភ្នំសុមេរុវិញ តែងតែមានពពួកសត្វមានអំណាចតេជះផ្សេងៗតាំងនៅដូចជា នាគ គ្រុឌ គុជសីហ៍ ដំរី រាជសីហ៍។ល។ ចេញពីជើងភ្នំសុមេរុមកមានជួរភ្នំព័ន្ធជុំវិញដូចកំពែងមួយជាន់ បន្ទាប់មកមានមហាសមុទ្រព័ន្ធជុំវិញពីខាងក្រៅ បន្ទាប់ពីនេះមានជួរភ្នំ បន្ទាប់មកមានមហាសមុទ្រមានបន្តរហូត៧ជាន់។ ជួរភ្នំទាំង៧ជាន់នេះមានឈ្មោះថា ជ័យគិរី និងមហាសមុទ្រទាំង៧ជាន់មានឈ្មោះថា ជ័យសន្ទុ។ ចំណែកនៅខាងក្រៅជួរភ្នំ និងមហាសមុទ្រទាំង៧ជាន់នេះ មានទ្វិបធំចំនួន៤ នៅទិសទាំងបួន ដែលទ្វិបនៅទិសខាងមានឈ្មោះថា បូព៌ាទ្វិប នៅខាងត្បូងមានឈ្មោះថា ជម្ពូទ្វិប នៅខាងលិចមានឈ្មោះថា អនរគោយានីទ្វិប នៅខាងជើងហៅថា ឧត្តរករោទ្វិប។ ចំណែកទ្វិបទាំងបួននេះទ្វិប ដែលមនុស្សអាចរស់នៅបានគឺជម្ពូទ្វិប នៅទិសខាងត្បូង ។
ព្រះសិវនាដរាជ
រូបភាពតូច| [[ទេវរូបព្រះសិវៈនាដរាជ សិល្បៈចាម្ប៉ា.]]
ព្រះសិវនាដរាជ ឬ ព្រះឥសូរ រាំសម្តែងប្ញទ្ធិ (Lord Shiva Nataraja, พระศิวนาฏราช , நடராஜர்) ) គឺ អវតារព្រះសិវៈនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។. រូបភាពតូច| [[ទេវរូបព្រះសិវៈនាដរាជ សិល្បៈឥណ្ឌាខាងត្បូង.]]
សត្វទេវកថានៅក្នុងរឿងព្រេងភូមា
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ទម្រង់បុរស និងស្ត្រីនៃបេលូ ដែលពណ៌នានៅក្នុងពណ៌ទឹកសតវត្សទី 19 ពពួកសត្វ ទេវកថា ជាច្រើនប្រភេទត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង ទេវកថាភូមា ។ សត្វភូមាជាច្រើនគឺជាផ្នែករបស់មនុស្ស ឬសត្វដែលមានសមត្ថភាពសន្មត់ថាជាទម្រង់មនុស្ស។ សត្វទេវកថាភាគច្រើនត្រូវបានផ្តល់ដោយចិត្តគំនិតមនុស្សធម៌ សមត្ថភាពក្នុងការសន្ទនាជាមួយមនុស្ស និងថាមពលអរូបីផងដែរ។ ក្នុងកំឡុងសតវត្សទី ២០ តួនាទីនិងភាពសម្បូរបែបនៃសត្វទេវកថាភូមាត្រូវបានបង្វែរដោយរឿងកំប្លែង ស្វេ ធ្វេ ដែលពណ៌នាអំពីជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធ រឿងនិទានចាតាកា និង ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា ។
ទេវកថាទូទៅបំផុតគឺ បេលូ ដែលជាសត្វចម្លែក។ ភាពពេញនិយមរបស់បេលូគឺដោយសារតែ យ៉ាម៉ា ហ្សាតដាវ ភាសាភូមានៃរឿង រាមាយណៈ ម៉ាយាន ដែលជាការលេងដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងប្រទេសភូមា និងតួនាទីរបស់ពួកគេនៅក្នុងចាតាកាផងដែរ។ ស្តាំ|រូបភាពតូច| អាថាម៉ាន់ឆា ឬខ្លា មកពីពណ៌ទឹកភូមានៅសតវត្សទី 19
ទៀ បាញ់
ទៀ បាញ់ (មានឈ្មោះកំណើតថា ទៀ សង្វាន កើតថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៥) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ដែលបច្ចុប្បន្នជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ។ លោកជាអតីតឧត្តមសេនីយនិងជាសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជាតំណាងរាស្រ្តខេត្តសៀមរាប ក្នុងរដ្ឋសភាកម្ពុជា ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៣។ ហើយក៏ទទួលបាននូវគោរមងារពីព្រះមហាក្សត្រកាលពីឆ្នាំ២០១៧ជា "សម្តេចពិជ័យសេនា ទៀ បាញ់"
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា
ព្រះមហាបញ្ចា
ព្រះមហាបញ្ចាគឺជាទម្ររាងថ្នាក់ៗត្រួតគ្នាពីធំទៅតូចតាមលំដាប់ពីក្រោមឡើងលើហើយប្រកបដោយក្បូរក្បាច់យ៉ាងល្អពិចិត្រ ទីបមាសច្រាលឆ្អៅនៅក្នុងព្រះមេរុចំកណ្តាលសម្រាប់ដាក់តម្កល់ព្រះកោដ្ឋព្រះបរមសពនៅពីលើ។ ព្រះមហាបញ្ចាសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រមានចំនួន៩ថ្នាក់ ចំណែកសម្រាប់ព្រះសម្តេចសង្ឃរាជមានចំនួន ៧ឬ៥ថ្នាក់ ។
ព្រះកោដ្ឋ
រូបភាពតូច|ព្រះកោដ្ឋរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ តាមទំនៀមតាំងសម័យបុរាណតរៀងមក ព្រះបរមសពព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះញាតិវង្សថ្នាក់ខ្ពស់ ព្រះទាំងសម្តេចសង្ឃរាជ តែងតម្កល់នៅក្នុងព្រះកោដ្ឋពិសេសនៅក្នុងធ្វើព្រះរាជពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង។ ទំនៀមបែបនេះខ្មែរមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ យ៉ាងហោចណាស់នៅក្នុងសម័យអង្គរដែរ ជាពិសេសយើងឃើងមានភស្តុតាងអំពីរូបរាងព្រះកោដ្ឋនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ននៅសតវត្សរ៍ទី១២ និងមានកោដ្ឋថ្មជាច្រើន ដែលគេយល់ឃើញថាជាកោដ្ឋតម្កល់សពដូចកោដ្ឋសម័យបច្ចុប្បន្ន រួមទាំងមានរន្ធបង្ហូរផងដែរ។ នៅសម័យក្រោយអង្គរចេតីយខ្លះឱ្យមានរូបរាងស្ទើរដូចកោដ្ឋដែរ គឺទំនងគេយករូបរាងនៃកោដ្ឋនោះយកមកធ្វើជាចេតីយនេះឯង។ ព្រះកោដ្ឋមានរាងមូលបញ្ឈរ ផ្នែកខាងក្រោមរួមតូចបន្តិច ផ្នែកមាត់រីកធំ មានគែមវ័ណ្ឌជុំវិញ ហើយតួកោដ្ឋនេះផ្គុំឡើងពីបន្ទះក្តារតូចៗតម្រៀបបញ្ឃេគ្នា ហើយមានជើងទ្រខ្ពស់បន្តិច បន្ទាប់មកគេសោបលោហៈដូចជា ទង់ដែក ប្រាក់ រួចទីបមាស ឬមួយគេស្រោបមាសតែម្តង និងឆ្លាក់ក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងវិចិត្រ។ រីឯគម្រងមូលរាងថ្នាក់ៗស្រួចទៅលើរាងដូចមកុដគេធ្វើឆ័ត្ររួតដាក់ពីលើកំពូលកោដ្ឋនោះទៀត។ ព្រះកោដ្ឋមានកម្ពស់ពីបាតដល់កំពូលមានប្រវែង ២.៥ម៉ែត្រ ទៅ៣ម៉ែត្រ ។
អង្គវត្ត
អង្គវត្ត-ទីមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរណ៏ម្នាក់ៗ
លោកអ្នកនាងជាទីមេត្រី! ប្រាសាទបុរាណអង្គវត្ត ជានិច្ចកាលជាការជ្រើសរើស ដើមដំបូង ចំពោះភ្ញៀវ ទេសចរណ៏ ពេលមកដល់កម្ពុជា ម្ដងៗ។ គេមកដល់ទីនេះ ដើម្បីទស្សនាកំសាន្ត ទីប្រជុំ បរម រាជវាំង ប្រាសាទ វិហារ ដ៏ចំឡែកនិងអស្ចារ្យ-ជាទីកន្លែងដែលបានចាត់ ទុកជា កំពូលនៃវិចិត្តសិល្បះ និង ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ ក្នុងនាទី៖ ដំបូល អាស៊ាននាថ្ងៃនេះ យើងខ្ញុំសូមអញ្ជើញមិត្តអ្នកស្ដាប់នូវ បទសរសេរមានចំណងជើងថា៖ អង្គវត្ត-ទីមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរណ៏ម្នាក់ៗ ==ប្រាសាទអង្គវត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើង== ដោយថ្ម តម្រាបពីលើគ្នា ដោយមិនប្រើកំបោរ ឬ ស៊ីម៉ង់ឡើយ។ បងស្រី Mai Vu -ភ្ញៀវទេសចរណ៏មកពីចិន បានមានការងឿឆ្ងន់ និងកោតសរសើរ អំពី កំលាំង និងការប៉ិនប្រសប់របស់មនុស្សខ្មែរបុរាណ៖ "ប្រាសាទអង្គវត្តជាសមិទ្ធិស្ថាបត្យកម្មឆ្នើម របស់ រាជាណាចក្រខ្មែរ។ វាសម្ដែងនូវ កំរិតអភិវឌ្ឈន៏ យ៉ាង ខ្លាំងក្លាអំពីស្ថាបត្យកម្ម។ នាគ្រានោះ បច្ចេកទេស របៀប ស្ថាបត្យ កម្មនៅលើពិភពលោក នៅមានកំហិត និងការប្រើប្រាស់ថ្ម ដូចជាប្រើប្រាស់ឈើ គឺជា បណ្ដាបច្ចេកទេសដែលយើងមិនទាន់ដឹងបានទេ។ "
ប្រាសាទបឹង
បឹង
បុកាំ
បាកាន ឬ បុកាំ ( អានថា : ភុកាម ឬ អាចនិយាយទៀតថា : ប៉ាគង ) គឺជាទីក្រុងបុរាណ និងជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ក្នុង តំបន់ម៉ាន់ដាល័យ នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ពីសតវត្សទី 9 ដល់ទី 13 ទីក្រុងគឺជារាជធានីនៃ អាណាចក្រភុកាម ឬ បាកាន ជានគរដំបូងដែលបានបង្រួបបង្រួមតំបន់ដែលក្រោយមកនឹងក្លាយទៅជាប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្នុងកំឡុងសម័យនគរនៅចន្លោះសតវត្សទី ១១ និងទី ១៣ ព្រះវិហារ និង វត្តអារាម មានវត្តអារាមជាង ១០.០០០ ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងវាលទំនាបបាកានតែមួយ ដែលសំណល់នៃប្រាសាទ និងវត្តចំនួនជាង 2200 នៅរស់រានមានជីវិត។
តំបន់​បុរាណ​វិទ្យា​បាកាន ​គឺ​ជា​កន្លែង​ទាក់​ទាញ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់ ​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​របស់​ប្រទេស ។
ព្រះបាទយសរាជា
ព្រះបាទយសរាជាជាបុត្រាព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ។
ឃុំកំពង់លួង(ស្រុកក្រគរ)
( Kampong Loung)' ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មានភូមិចំណុះឲ្យរដ្ឋបាលឃុំនួន ៥ ភូមិ ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
=អប់រំ = ឃុំកពង់លួងមាសាលាបឋមសិក្សាចំនួន២ និងអនុវិទ្យាល័យចំនួន១ ព្រមទាំងសាលាបង្រៀនសម្រាប់បងប្អូនជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមដែលកំពុងរស់នៅនៅក្នុងភូមិទី៥ផងដែរ
=សាសនា=
ព្រះពុទ្ធសាសនា
=សុខាភិបាល= ឃុំកំពង់លួងមានមណ្ឌលសុខភាពមួយគឺ មណ្ឌលសុខភាពកំពង់លួង ដែលកំពុងផ្ដល់សេវាជារៀងរាល់ថ្ងៃដល់ប្រជាពលរដ្ក្នុងឃុំកំពង់លួង និងប្រជាជនជុំវិញបឹងទន្លេសាដែលមកពីតំបន់ខាងក្រៅដូចជា: ភូមិកំពង់ប្រាក់ ឃុំស្នាអន្សា ភូមិកំពង់ឃ្នាស (កំពង់លើ) ឃុំក្បាលត្រាច ភូមិអូរអាកល់ (អូរតាប្រុក) ឃុំអូរសណ្ដាន់ ភូមិអន្លង់រាំង (កំពង់ឡ) ឃុំកំពង់ពោធិ៍ ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ភូមិរាំងទិល និងភូមិកោះក្អែក ឃុំរាំងទិល ស្រុកកណ្ដៀង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ក្រៅពីនោះក៏មានប្រជាជនមកពីខេត្តផ្សេងទៀតដូចជា ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំពាមបាង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ និងមួយផ្នែកនៃភូមិមាត់ខ្លា ឃុំអន្លង់សំណរ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាបផងដែរ។ ក្នុងនោះសេវាដែលមណ្ឌលសុខភាពកំពុងផ្ដល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋមានដូចជា:
1. ផ្នែកជំងឺទូទៅ
- ពិគ្រោះ និងព្យាបាលជំងឺទូទៅកុមារ មនុស្សចាស់
2. ផ្នែកសម្ភព និងរោគស្ត្រី
- ពិនិត្យផ្ទៃពោះ ថែទាំមុនសម្រាល
- ពិនិត្យថែទាំក្រោយសម្រាល
- ពិនិត្យថែទាំក្រោយរលូត/រំលូត
- ពិនិត្យ និងព្យាបាលរោគស្ដ្រី
- សម្រាលកូនបែបធម្មជាតិ
3. ផ្នែកចាក់ថ្នាំបង្ការ
- ចាក់ថ្នាំបង្ការជំងឺកុមារ១១មុខ
- ចាក់ថ្នាំបង្ការជំងឺតេតាណុស
- ថ្នាំបង្ការជំងឺកូវីត១៩...
4. ផ្នែកវះកាត់តូច
- វះបូស វះដុំគីស ដេររបួស លាងរបួស រុំរបួស
5. ផ្នែកមន្ទីរពិសោធន៍ អមវេជ្ជសាស្ត្រ
- តេស្តឈាម: តេស្តជាតិស្ករ គ្រាប់ឈាម អេដស៍ ស្វាយគ្រុនចាញ់ រលាកថ្លើមប្រភេទបេ សេ
- ពិនិត្យកំហាកស្រាវជ្រាវមេរោគរបេង
- តេស្តផ្ទៃពោះ វិភាគទឹកនោម
- ពិនិត្យស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកដោះ មហារីកមាត់ស្បូន
* សង្គ្រោះបឋម និងបញ្ជូន 24/24ម៉ោង
ទេពធីតាព្កុលមាស
រូបភាពតូច| [[ដើមឈើព្កុល.]] ទេពធីតាព្កុលមាស ឬ ព្រះនាងព្កុលមាស (The Legend of princess Pkol Meas, เจ้าหญิงพิกุลทอง , ພິກຸລທອງ ) គឺ អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរបុរាណ។.
បច្ចេកទេសក្រោយប្រមូលផល និងកែច្នៃចំណីអាហារ
គោលបំណងនៃការកែច្នៃអាហារ
ការពារការបាត់បង់ក្រោយពេលប្រមូលផល បង្កើនប្រាក់ចំណូល ផ្តល់ឲ្យមានសុខភាព និងសុវត្ថិភាពស្បៀង សំខាន់បំផុត គឺធ្វើឲ្យអាហារកាន់តែមានគុណភាពល្អ និងរសជាតិឆ្ងាញ់។
កត្តាដែលធ្វើឲ្យអាហារខូច
មានកត្តាពីរយ៉ាងដែលធ្វើឲ្យអាហារខូច និងមានផលប៉ះពាល់អាក្រក់ដល់អាហារ គឺកត្តាខាងក្រៅ និងកត្តាខាងក្នុង។
- កត្តាខាងក្រៅៈ ការដាំដុះ ការប្រមូលផល ការកែច្នៃ ការស្តុកទុក ការដឹកជញ្ជូន និងការប្រើប្រាស់មិនបានត្រឹមត្រូវនៃវត្ថុធាតុដើម និងផលិតផលសម្រេច។
- កត្តាខាងក្នុងៈ កើតឡើងពីអង់ស៊ីម ដំណកដង្ហើម និងការបំលែងសមាសធាតុគីមីនៅក្នុងអាហារ ឬផលិតផលកែច្នៃ និងការបំផ្លាញដោយពពួកមីក្រូសារពាង្គកាយចង្រៃ។
វិធីការពារចំណីអាហារទុកឲ្យបានយូរ
- ការប្រើកម្តៅៈ ការស្រុះ Pasteurization, Sterilization ការបិត ការហួតដោយប្រើលោហៈក្តៅ (Extrusion)
- ការប្រើកម្តៅស្ងួតៈ ការដកជាតិទឹក ឬសម្ងួត ការដុត ឬលីង ឆ្អើរ ឬអាំង (Baking or Roasting and Curing)
- ការប្រើកម្តៅពីខ្លាញ់ក្តៅៈ ការបំពង
- ការប្រើកម្តៅផ្ទាល់ និងប្រភពកម្តៅចេញពីកាំរស្មីៈ ការដុតដោយផ្ទាល់ ការដុតដោយមិនផ្ទាល់
- ការបាញ់កាំរស្មី
- ការបញ្ចុះសីតុណ្ហភាពៈ ការត្រាំក្នុងទឹកកកផ្ទាល់ ការមិនត្រាំផ្ទាល់ទៅនឹងទឹកកក
- ការតម្រូវ ឬប្តូរសីតុណ្ហភាពតាមលក្ខណៈផលិតផលៈ ការបង្កក បង្កកស្ងួត និងកំហាប់បង្កក
- ការបន្ថែមសារធាតុគីមីដើម្បីការពារអាហារ
អនាម័យចំណីអាហារ
ចំពោះអាហារខូចភាគច្រើនបង្កឡើងដោយពពួកផ្សិត និងពពួកបាក់តេរីដែលឥតប្រយោជន៍ ដែលឆ្លងតាមអ្នកផលិតអាហារ ប្រដាប់ប្រដា ដែលប្រើក្នុងការកែច្នៃ និងវត្ថុធាតុដើម ទឹក និងគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗ។ ការធ្វើអនាម័យគួរអនុវត្តលើ
- អ្នកកែច្នៃអាហារៈ រាងកាយមិនត្រូវមានរបួសស្នាមផ្សេងៗ សម្លៀកបំពាក់ត្រូវស្អាតជានិច្ច ដោយមានការបែងចែកខោអាវសម្រាប់កែច្នៃ គឺប្រើនៅក្នុងបន្ទប់កែច្នៃ សក់ក្បាលត្រូវរំ ឬពាក់ក្រណាត់ផ្សេងៗ ដើម្បីកុំឲ្យធ្លាក់ចូលក្នុងអាហារ ក្រចកដៃជាប្រភពផ្ដល់មេរោគខ្ពស់ជាងគេ ដូច្នេះរាល់អ្នកកែច្នៃទាំងអស់ត្រូវកាត់ក្រចក និងលាងសម្អាតដៃឱ្យបានស្អាតល្អ និងមិនត្រូវពាក់គ្រឿងអលង្ការ លាបថ្នាំក្រចក ព្រមទាំងគ្រឿងលំអរម្រាម និងក្រចកដៃដទៃទៀត ដែលធ្វើឲ្យមានរោគចម្លង នឹងមានប្រតិកម្មលើចំណី។ ហាមមិនឲ្យអេះ ឬគេហៅឲ្យដាច់ស្បែកផ្សេងៗនៅលើរាងកាយ ដែលធ្វើឲ្យធ្លាក់កំទេចទាំងនោះចូលទៅក្នុងអាហារ។ លាងដៃនឹងសាប៊ូឱ្យស្អាតក្រោយចេញពីបង្គន់ និងមុនធ្វើការកែច្នៃអាហារ។ មិនត្រូវជក់បារី និយាយ ឬជជែកគ្នាក្នុងពេលកែច្នៃនាំឲ្យមាន ទឹកមាត់ ថ្នាំជក់ នឹងស្រក់ញើស ធ្លាក់ចូលក្នុងអាហារ។
- កន្លែងកែច្នៃៈ មុននិងក្រោយការកែច្នៃត្រូវអនុវត្តដូចគ្នា ជ្រុញសំអាតនឹងសាប៊ូព្រមទាំងកោសចេញនូវកម្អែលផ្សេងៗមុននិងក្រោយកែឆ្នៃ។ កាំបិតត្រូវលាងទឹកសាប៊ូ ឬស្ងោរសំអាត បើចាំបាច់ឆ្នាំងចានត្រូវលាងសម្អាតឲ្យស្អាតល្អ និងរៀបចំទុកលើធ្នើរ ធ្វើយ៉ាងណាកុំអោយដក់ទឹកព្រោះធ្វើអោយដុះផ្សិត ឬបាក់តេរី និងមានក្លិនមិនល្អដល់ផលិតផល និងរាល់ឧបករណ៍ដែលទាក់ទងនឹងការកែច្នៃ ត្រូវរៀបចំតាមលំដាប់លំដោយ នៃដំណើរការកែច្នៃ ដើម្បីងាយស្រួលរក និងប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងជៀសផុតពីការប្រឡាក់ប្រឡូសជាមួយភ្នាក់ងារបង្កជំងឺ ដូចជា កណ្ដុរ កន្លាត ស្រមោច រុយ ផ្សេងៗ។ សង់បង្គន់អោយឆ្ងាយពីបន្ទប់កែច្នៃអាហារ។ ការពារអាហារមិនទាន់កែច្នៃ និងកែច្នៃហើយ ដាក់នៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាព។ រៀបចំបិទការសាងសង់កន្លែងកែច្នៃ ត្រូវមានពន្លឺចេញចូលគ្រប់គ្រាន់ នឹងមិនមានធូលីចេញចូលងាយ។
- អ្នកប្រើប្រាស់ៈ ដើម្បីឲ្យអាហារនៅមានរក្សាគុណភាពល្អ គឺត្រូវពិនិត្យមើលព័ត៌មាននៅលើស្លាកលទ្ធផល ឱ្យបានល្អិតល្អន់ហើយប្រើប្រាស់ទុកដាក់ឲ្យត្រឹមត្រូវទៅតាមលក្ខខណ្ឌផលិតផល ទើបទទួលបាននូវសុវត្ថិភាព សុខភាព និងរក្សាទុកបានយូរ។
ប្រភេទវេចខ្ចប់
សំបកវេចខ្ចប់ដែលត្រូវជ្រើសយកប្រើ គឺត្រូវមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម
- មិនមានប្រតិកម្មជាមួយផលិតផល
- ការពារមិនឲ្យផលិតផលងាយរងការប៉ះទង្គិច
- គ្មានជាតិពុលអាចការពារបានការជ្រាបចូលរបស់ខ្លាញ់ ទឹក ឧស្ម័ន
- ការពារបានការលិចជ្រាបក្លិន ពន្លឺ
- អាចឱ្យអតិថិជនបានឃើញផលិតផលនៅក្នុងកញ្ចប់
- ងាយស្រួលបើកយកផលិតផលប្រើប្រាស់
- ងាយស្រួលយកទៅបោះចោល
- មានទម្ងន់ស្រាលល្មម នាយកាន់យួរទៅកន្លែងផ្សេងៗ
- មានរូបរាង ទំហំសមស្របតាមផ្លូវផលនឹងគោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់
- ងាយស្រួលបោះពុម្ពស្លាកសញ្ញា
- មានតម្លៃថោក
- មានភាពទាក់ទាញ
សំបកវេចខ្ចប់ទាំងនោះអាចជា លោហៈ កែវ ក្រដាស ប្លាស្ទិច ឬសន្លឹកប្លាស្ទិច ឬប្លាស្ទិចអាចបរិភោគបាន និងឈើ។ រាល់សំបកវេចខ្ចប់ គឺសុទ្ធតែមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិទាំងអស់ ដូច្នេះអ្នកផលិតអាចជ្រើសរើសនូវសំបកវេចខ្ចប់ណាដែលសមស្របនឹងប្រភេទផលិត លក្ខខណ្ឌវេចខ្ចប់ តម្លៃផលិតផល និងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងគុណភាពខ្ពស់។ ឧទាហរណ៍: ការច្រកទឹកប៉េងប៉ោះ ត្រូវបានវេចខ្ចប់នៅក្នុង ដប ឬកំប៉ុងដែក ព្រោះវាងាយស្រួលប្រើកំដៅសម្លាប់មេរោគ។
របៀបធ្វើទឹកសណ្ដែក
'''ក. វត្ថុធាតុដើម'''
- សណ្ដែកសៀង ១ គ.ក្រ
- ទឹកស្អាត ៩-១៦ លីត្រ
- ស្ករស ៦-១២ ភាគរយ
ខ. សម្ភារៈ
- ស្បែកច្រោះ
- ម៉ាស៊ីនកិនទឹកក្រឡុក
- ចង្ក្រាន
- ជីឡាវ
- វែក
- ដប
- គម្របដប
- ឧបករណ៍កិបគម្រប
គ. វិធីសាស្ត្រធ្វើ
- រើស និងលាងសណ្ដែកសៀងឱ្យបានពីរបីទៅបួនទឹក។ រួចត្រាំទឹកធម្មតារយៈពេល 3 ឬ 4 ម៉ោង
- ក្រោយពីត្រាំរួចត្រូវលាងទឹកពីរឬបីទឹកទៀត
- កិនសណ្ដែកសៀងជាមួយនឹងម៉ាស៊ីនកិនទឹកក្រឡុក និងច្រោះ
- ធ្វើការ Pasteurization ដប និងគំរបដបនៅសីតុណ្ហភាព 85 ទៅ 90 អង្សាសេ រយៈពេល 15នាទី
- ច្រកទឹកសណ្ដែកគ្រប់កម្រិតទាំងក្តៅបន្ទាប់ពី pasteur រួច។ បន្តពីនោះត្រូវបញ្ចូលវាទៅសម្លាប់មេរោគដោយធ្វើការ sterilization នៅសីតុណ្ហភាព 121 អង្សារសេ រយៈពេល 10-15នាទី។
ក. វត្ថុធាតុដើម
- ទឹក ៥លីត្រ
- ស្ករស ១២ ភាគរយ
- ឆ្នាំង
- វែកកូរ
- គំរប
- កញ្ច្រែងសំណាញ់
- ជញ្ជីង
- ក្រណាត់ច្រោះ
- យកអំពិលជូធម្មតាដែលបកសំបកផ្ដើមមាននៅតែគ្រាប់ មកថ្លឹងតាមភាគរយនៃទឹកដែលបានកំណត់
- វាល់ទឹក ដាក់ដាំរហូតដល់ទឹកពុះ
- ចាប់ផ្ដើមជ្រុំអំពិលចូល ដោយប្រើប្រាស់កញ្ច្រែងសំណាញ់រហូតដល់ចេញជាតិអស់ ពីសាច់អំពិល
ផលប្រយោជន៍នៃរុក្ខជាតិ
រុក្ខជាតិទាំងអស់នៅលើផែនដីសុទ្ធតែមានប្រយោជន៍សម្រាប់ មនុស្ស​ នឹងសត្វ។បើសិនគ្មានរុក្ខជាតិក៏មិនមានជិវិតនៅលើផែនដីដែរព្រោះរុក្ខជាតិវាអាចបង្កើតអោយមានឧស្ម័នអុកស៊ីសែន(O2)ដើម្បីអោយមនុស្សដកដង្ហើម​។ជាអាហាររបស់មនុស្ស សត្វគ្រប់ភេទ
បារខែម (កម្ពុជា)
បារខែម (នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា) គឺ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ជួបជុំ​គ្នា​រយៈ​ពេល២ថ្ងៃ ដើម្បី​ចែក​រំលែក​ចំណេះ​ដឹង​និង​បទពិសោធន៍​ផ្សេងៗ ដែល​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​បច្ចេកវិទ្យា មធ្យោបាយ​ទំនាក់​ទំនង និង​គំនិត​ច្នៃ​ប្រឌិត​ថ្មីៗ។ ការ​ជួប​ជុំ​គ្នា​នេះ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ទៅ​ដោយ អ្នក​ជំនាញ​កុំព្យូទ័រ អ្នក​ធុរកិច្ច​លើ​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន​វិទ្យា អ្នកអភិវឌ្ឍ​វិបសាយ និង​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ អ្នក​គ្រប់​គ្រង​សន្តិ​សុខ​ព័ត៌មាន​វិទ្យា អ្នក​សារព័ត៌មាន​សង្គម សហគ្រិន​វ័យ​ក្មេង ព្រម​ទាំង​សិស្ស​និស្សិត​ជា​ច្រើន​ទៀត។ គោល​ដៅ​មួយ​សំខាន់​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​នេះ គឺ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន និង​សហគ្រិនភាព​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដល់​អ្នក​ដែល​ចង់​ចាប់​ផ្ដើម​បង្កើត​អ្វី​មួយ និង​ជម្រុញ​ដល់​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ឲ្យ​យល់​ច្បាស់​អំពី​សារសំខាន់​នៃ​ចំណេះ​ដឹង​ទូទៅ និង​ជម្រុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​បង្កើត​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​សិស្ស និស្សិត អ្នក​ជំនាញ​ព័ត៌មានវិទ្យា អ្នក​ជំនាញ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ និង​សហគ្រិន​នានា។
ប្រវត្តិ
បារខែម នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ឡើង​លើក​ដំបូង​នៅ​ថ្ងៃទី២០ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨ មាន​ឈ្មោះ​ថា បារខែមភ្នំពេញ (BarCamp Phnom Penh) ក្នុង​បរិវេណ​មជ្ឈមណ្ឌល​សហប្រតិបត្តិការ​កម្ពុជា-ជប៉ុន (ហៅកាត់ CJCC) មាន​អ្នក​ចូលរួម​ប្រមាណ​ជា ៣០០នាក់ ដែល​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​​មាន​ការ​ផ្ដួច​ផ្ដើម​គំនិត​ដំបូង​ដោយ​លោក ប៊ុន ថារម្យ និង​សមាជិក​ដទៃ​ទៀត។ ព្រឹត្តិការណ៍ បារខែម​ភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០០៨ ចំណាយ​ប្រហែល ៣០០០ ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយ​បាន​ទទួល​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ពី​មនុស្ស​នានា​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ហើយ​​លើកដំបូង​នេះ ក៏​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​ដ៏ល្អ​មួយ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ទៅ​កាន់​ពិភពលោក​ថា វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មានវិទ្យា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​រួចរាល់​ក្នុង​ការ​ចាប់ផ្ដើម​ហើយ។
ដោយ​ការ​ធ្វើ​ជា​លើក​ដំបូង​នេះ​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​យ៉ាង​ប្រសើរ ក្រុម​ការ​ងារ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​បន្ត​រៀប​ចំ​ព្រឹត្តិការណ៍ បារខែម ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ទៀត​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រទេស​កម្ពុជា។ thumb|បារខែម​ភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០០៩ thumb|បារខែម​ភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០១០ thumb|បារខែម​ភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០១១ thumb|បារខែម​ភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០១២
បច្ចុប្បន្ន​ភាព
ដោយ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៣ គម្រោង បារខែមកម្ពុជា បាន​ទទួល​ថវិកា​ឧបត្ថម្ភ​ពី​ទី​ភ្នាក់​ងារ​​សហរដ្ឋ​​អាមេរិក ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID) ទើប​អ្នក​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​នៅ​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត​និង​ក្រុង​មួយ​ចំនួន​ រួម​មាន៖ ហើយ​​ក៏​មាន​គម្រោង​នៅ​ខេត្ត​ចំនួន​ពីរ​ទៀត​កំពុង​រៀបចំ​ដោយ​ដៃគូ​សហការ​ជាមួយ​ក្រុម​ការងារ បារខែម គឺ​នៅ​ខេត្ត​កំពត (ក្នុង​ខែ​កញ្ញា) និង ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ។
គោល​បំណង
គោល​បំណង​របស់ បារខែមកម្ពុជា ក៏​មិន​ខុស​ពី​គោល​បំណង​របស់ បារខែម តាម​បណ្ដាល​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ដែរ។ គោល​បំណង​ទាំង​នោះ​មាន​រួម​មាន៖
ប្រាសាទអង្គរ
ពាក្យថាអង្គរ តាមវចនានុក្រមរបស់លោកគ្រូ ពៅ-សាវរស អង្គរមកពីពាក្យសំស្ដ្រឹតថា នគរ មានន័យថា ទីក្រុង ធានី អាណាចក្រ ។ រីឯពាក្យ វត្ត ជាទីដែលមានព្រះសង្ឃគង់នៅ។ រួមន័យមក អង្គរវត្ត មានន័យថាជាទីក្រុងដែលមានវត្តពុទ្ធសាសនា។ តាមវចនានុក្រមគឺវាបានមកពី នគរវត្ត ជាឈ្មោះប្រាសាទបុរាណមួយកន្លែងនៅក្នុងខែត្រសៀមរាប ជាមហាមន្ទីររុងរឿងដោយលំអគ្មានពីរ (ហៅក្លាយមកជា អង្គរវត្ត) ។ ពាក្យ នគរ នេះច្រើនតែមានសំឡេងក្លាយឃ្លាតជា អង្គរ ដូច្នេះឯង, ដូចជា នគរបាល, នគរបុរី, នគរយមរាជ, នគរវត្ត ក្លាយជា អង្គរបាល, អង្គរបុរី, អង្គរជមរាជ, អង្គរវត្ត ជាដើម។
ប្រាសាទអង្គរវត្តមានឈ្មោះដើមថា "បរមវិស្ណុលោក"។ ការវិវត្តនៃឈ្មោះ អង្គរវត្ត នេះអាចត្រូវបានគេយកមកប្រើតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមសិលាចារឹកនៅសតវត្សទី១៦បញ្ជាក់ថា ឈ្មោះប្រាសាទអង្គរវត្តគឺ ព្រះមហានគរឥន្ទ្រប្រ័ស្ថព្រះពិស្ណុលោក។ ពាក្យ ឥន្ទ្រប្រ័ស្ថ មានន័យថា "ទីក្រុងរបស់ព្រះឥន្ទ"។ មួយចំណែកទៀតនៅសតវត្សរ៍ទី១៧ត្រូវបានគេហៅថា "ឥន្ទបត្តម្ភានគរស្រីសុធរវពិស្ណុលោក"។ បើតាមវចនានុក្រមជួន-ណាតពាក្យ ឥន្ទបត្ត រឺ ឥន្ទ្រប្រ័ស្ថ នេះមានសេចក្ដីពន្យល់ដូចតទៅ´៖ ឈ្មោះក្រុងមួយក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាសម័យបុរាណ ត្រង់កន្លែងក្រុង ទេល្ហី សព្វថ្ងៃនេះ ? ។ ខ្មែរសម័យមហានគរ (នគរធំ) ប្រើពាក្យនេះជាវិសេសនាម ឬជាគោរមនៃក្រុមមហានគរ, ច្រើនប្រើក្នុងព្រះបរមរាជសាសន៍ ឬព្រះបរមរាជឱង្ការថា ព្រះបាទសម្តេចព្រះរាជឱង្ការបរមបពិត្រកម្ពុជាធិបតីស្រី ឥន្រ្ទប្រ័ស្ថបុរីរ័ត្នរាជធានី... (ប្រើពាក្យនេះតាំងអំពីបានព្រះខ័នរាជ្យ ដែលមានសេចក្ដីតំណាលថា ព្រះឥន្រ្ទយកមកប្រទានទុកជាកេរ្តិ៍ជាសស្រ្តាដ៏វិសេសសម្រាប់កម្ពុជរដ្ឋ ?) ។ ឈ្មោះថា អង្គរវត្ត គឺជាឈ្មោះសាមញ្ញសំរាប់កំណត់ប្រាសាទដែលជាបូជនីយដ្ឋាននេះ។ ចំពោះប្រជាជនខ្មែរ ជាពិសេសអ្នករស់នៅខេត្តសៀមរាបច្រើននិយមហៅឈ្មោះរួមមួយថាអង្គរតូច។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនិពន្ធនៅលើពិភពលោកទាំងអស់បានកំណត់ហៅឈ្មោះរួមមួយថា អង្គរវត្ត រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
សារៈប្រយោជន៍ដើមត្នោត
ដើមត្នោត ដើមត្នោតជារុក្ខជាតិមួយប្រភេទដែលមានដុះយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ដើមត្នោតមានដើមធំ ត្រង់ ខ្ពស់ ដែលមានកម្ពស់អាចរហូតដល់ ១០ ម៉ែត្រ ហើយស្លឹករបស់វាស្ថិតនៅកំពូលដើម មានរាងដូចជាផ្លិតធំៗ រឹងនិងមានផ្លែជាច្រើនក្នុងធ្លាយរបស់វា។ រុក្ខជាតិប្រភេទនេះបានផ្ដល់សារៈប្រយោជន៍ជាច្រើន សំរាប់ឲ្យមនុស្ស យកទៅកែច្នៃសំរាប់ធ្វើជាសំភារៈ ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ និង ថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជាអាហារបានទៀតផង។ ខេត្តដែលសំបូរដើមត្នោតជាងគេគឺខេត្តកំពង់ស្ពឺហើយមនុស្សបាន ទទួលយក សារៈប្រយោជន៍ជាច្រើនពីដើមត្នោតដូចជា ៖ ផ្លែត្នោតខ្ចីគេអាចបរិភោគសាច់របស់វាដោយមានរសជាតិ ផ្អែមពិសារនិងថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជាបង្អែមផ្សេងៗបានទៀតផងដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះផ្លែត្នោតខ្ចីគេអាចយកទៅធ្វើជាមុខម្ហូបជាច្រើនមុខទៀត។ ចំណែកឯផ្លែទុំវិញគេអាច យកវាទៅធ្វើជានំយ៉ាងឈ្ងុយឆ្ងាញ់បានផងដែរ។ ហើយចំពោះស្លឹកត្នោតវិញ គេអាចយកទៅត្បាញធ្វើជាសំភារៈមួយចំនួនមាន ៖ មួក កន្ដ្រក កន្ទេល និងថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជា វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ស្រស់ស្អាតជាច្រើននិងយកទៅវេចខ្ចប់ធ្វើនំផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីនិងប្រទេសឥណ្ឌាបុរាណស្លឹកត្នោតគេប្រើសម្រាប់ធ្វើជាក្រដាស់សរសេរដែលជាប្រភេទមូយនៃpappy បន្ទាប់មកពូកគេយកទៅបម្រុងទុកនៅកន្លែងក្តៅហើយដាក់ក្នុងទឹកអំបិលជាមួយនិងម្សៅរមៀត នៅពេលនោះស្លឹកស្ងូតគ្រប់គ្រាន់ត្រូវបានគេយកទៅដុះខាត់ជាមួយ pumice ថ្ម បន្ទាប់មកទៀតបានកាត់ទំហំជាក្រោយឲ្យល្មមសមរម្យដែលពួកគេអាចយកទៅសរសេរបាន។
ប៊ិន ឈិន
ប៊ិន ឈិន ( កើតថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៩) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលបានកាន់តំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ លោកត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់លោកសុខ អាន ។ លោក​ក៏​ជា​ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ដីធ្លី​ទទួល​បន្ទុក​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ដីធ្លី​របស់​ប្រទេស​ជាតិ។ លោក​ជាសមាជិក​សភាមណ្ឌល​ព្រៃវែង ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចន្ទ្រវម៌្មទី១
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំព័រត្រូវលុបចោល
ទូឡុង
Toulon គឺជាទីក្រុងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសបារាំង
វីរវម៌្មទី២
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទត្រូវលុបចោល
ឃុំព្រៃពួច
=រដ្ឋបាល= =ប្រជាសាស្ត្រ= =មន្ត្រី=
រចនាសម្ព័នដឹកនាំ
រចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំរបស់សាលាឃុំព្រៃពួច
មន្ត្រីភូមិ
=មន្ត្រីនគរបាល និង សន្តិសុខភូមិ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=សុខាភិបាល=
ប្រាក់ សុខុន
ប្រាក់ សុខុន ( កើតថ្ងៃទី០៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៤) គឺជាអ្នកនយោបាយ អ្នកការទូត និងអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នបម្រើការក្នុងខុទ្ទកាល័យកម្ពុជាក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០១៦ និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០១៨។
ជីវិតដំបូង និងការអប់រំ
សុខុន កើតនៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ សុខុន សិក្សាច្បាប់នៅភ្នំពេញចន្លោះឆ្នាំ១៩៧២ ដល់១៩៧៥។
អាជីព
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Secretary_Blinken_Meets_With_Cambodian_Deputy_Prime_Minister_and_Foreign_Minister_Prak_Sokhonn_%2852070061437%29.jpg/250px-Secretary_Blinken_Meets_With_Cambodian_Deputy_Prime_Minister_and_Foreign_Minister_Prak_Sokhonn_%2852070061437%29.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោក ប្រាក់ សុខុន ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក[[លោក Antony Blinken|អាន់តូនី ប្លីនគែន នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២។]] សុខុន បាន​ចូល​បម្រើ​កងទ័ព​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយ​ទីបំផុត​បាន​ក្លាយ​ជា​ឧត្តមសេនីយ​ផ្កាយ​៤ ព្រម​ទាំង​ជា​អ្នកនាំពាក្យ​នៃកងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ ។ លោកក៏បានចំណាយពេលបីឆ្នាំជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៅអឺរ៉ុប។
លោកគឺជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។
គាត់បានស្បថចូលកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ។ សម្តេចហោ ណាំហុង បានចូលនិវត្តន៍ពីតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ បន្ទាប់ពីកាន់តំណែងរយៈពេល១៧ឆ្នាំ ទោះបីនៅជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ។
មុនពេលត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ លោកសុខុន ជាអនុប្រធានអាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា និងជំនួយជនរងគ្រោះ ដែលគ្រប់គ្រងការបោសសម្អាតមីន និងជំនួយដល់ជនរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់មីននៅកម្ពុជា។ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងនោះ លោកត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាប្រធានអនុសញ្ញាហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា ដែលមានគោលបំណងលុបបំបាត់មីននៅជុំវិញពិភពលោកសម្រាប់រយៈពេលមួយឆ្នាំ រួមទាំងធ្វើជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំសន្ធិសញ្ញាការទូតនៅទីក្រុងភ្នំពេញផងដែរ។ ក្នុងនាមជាប្រធាននៃសន្និសីទ លោកបានព្យាយាមលើកកម្ពស់ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសន្ធិសញ្ញាកម្ចាត់មីននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយទទួលបានជោគជ័យក្នុងការធានាការចូលរួមរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ  កិច្ចប្រជុំលើកទី១១ នៃរដ្ឋភាគីចំពោះការហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស។ សន្និបាត (១១MSP) ដឹកនាំដោយ លោកសុខុន គឺជាកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ លោកហ៊ុន សែន បានផ្តល់សញ្ញាថា លោកអាចនឹងជំនួសលោកអ៊ីរីវ៉ាន់ យូសហ្វជាមួយនឹងលោកសុខុន ដែលបានរិះគន់របបយោធាភូមា នៅពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ ក្នុងនាមជាបេសកជនពិសេសរបស់អាស៊ានប្រចាំប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ សុខុន ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជាក់​ថា​នឹង​ស្នង​តំណែង​លោកយូសហ្វ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២២។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ឃុំកំពង់ពោធិ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
សួនមេអំបៅ
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
សួនមេអំបៅគឺជាកន្លែងកំសាន្តមួយដែលវាមានទីតាំងស្ថិតនួវ​ ភូមិកែប​ សង្កាត់កែប​​ ក្រុងកែប ខេត្តកែប។ ហើយវាមានអាស័យដ្ឋានស្ថិតនូវជិតវិមានឯករាជ្យខេត្តកែបតាមផ្លូវឡើងសំដៅទៅរកភ្នំ។
លក្ខណៈពិសេស
សួនមេអំបៅគឺជាកន្លែងទេសចរណ៍មួយសម្រាប់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាតិ​ និង​ អន្តរជាតិមកទស្សនាកំសាន្តសប្បាយប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ទៃទៀតត្រង់ថាកន្លែងនោះវាមានសត្វមេអំបៅជាច្រើនហើរខ្វាត់ខ្វែង។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកែប
ចន វ៉នណុក
ចន វ៉នណុក John Edward Warnock ជាអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យូទ័រ ដែលត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ជាអ្នករកឃើញនូវ ប្រព័ន្ធដំណើរការកម្មវិធី អាដុប (Adobe) ឬ កម្មវិធីកាត់តរូបភាព ដែលខ្មែរភាគច្រើនស្គាល់គឺ (Adobe Photoshop)។ គាត់បានបង្កើតកម្មវិធីឡើង ជាមួយនិងលោក ឆាលេស ហ្គេសស្គី Charles Geschke។ សព្វថ្ងៃនេះ កម្មវិធីដែលគាត់បានបង្កើតឡើង ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាសកល និង កម្មវិធី Graphic ដ៏ល្បីល្បាញបំផុត។
ឃុំកំពង់ពោធិ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ចន វ៉នណុក
Adobe System
គឺជាប្រព័ន្ធបច្ចេកទេសផ្នែក ក្រាហ្វិច ដ៏ពេញនិយមជាសកល។ ប្រព័ន្ធអាដុប ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
PDF
ជាការពិតណាស់ និស្សិតខ្មែរ ឬអ្នកដែលប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រភាគច្រើន ច្បាស់ជាធ្លាប់បានស្គាល់នូវកម្មវិធី PDF មួយនេះ។ កម្មវិធីនេះ វាបានជួយឱ្យយើង រក្សានូវទ្រង់ទ្រាយដើមនៃឯកសាររបស់យើង មុនពេលបោះពុម្ព។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាដុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនល្បីៗលើសកលលោក
ភូមិតារាជ្យ
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 120%;​ background-color: pink;">ភូមិតារាជ្យ
ភូមិតារាជ្យជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងជ្រុងខាងកើតនៃក្រុងកំពតដែលមានរយះចម្ងាយប្រមាណជា40kmពីក្រុងកំពតដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកជុំគីរី ។​ ភូមិនេះដែរគឺនៅទិសខាងជើងជាប់ភូមិចំការបុស ខាងកើតជាប់ភូមិត្រពាំងវែង​ ខាងលិចជាប់ភូមិអូរក្រសាំង​ និងខាងត្បូងជាប់ភូមិតាឥន ភូមិតារាជ្យដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកជុំគីរី តំបូងឡើយមានឈ្មោះថាស្រុកឈូក​ តែត្រូវបានបែងចែកដោយអភិបាលខេត្តហើយដាក់ឈ្មោះអោយស្រុកថ្មីនេះថាស្រុកជុំគីរី។ បច្ចុប្បន្នស្រុកជុំគីរីត្រូវបានបែងចែកជា៧ឃុំ និងមានភូមិជាច្រើនក្នុងនោះក៏មានភូមិតារាជ្យដែរ ហើយភូមិតារាជ្យនេះមានសមាជិកគ្រួសារប្រមាណ50គ្រួសារ បច្ចុប្បន្នកំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍន៏ស្ទើតែគ្រប់វិស័យ ។ នៅក្នុងភូមិនេះដែរការធ្វើកសិកម្មមានការអំណោយផងខ្លាំងពីអាកាសធាតុ ហើយនាក់ភូមិមានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើការដាំដុះ ដូចជា​ ស្រូវ ដំឡូង ពោត សណ្ដែក អំពៅ៕ល៕ ហើយអ្វីដែលសំបូរជាងគេនោះគឺដើមដូងនិងដើមត្នោតដូចខេត្តតាកែវដែរ ៕អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងភូមិតារាជ្យមានខ្យស់អាកាសត្រជាក់ស្រស់ស្រាយ នៅភូមិនេះមានភ្នំព័ទ្ធជុំវិញសប្បូរទៅដោយខ្យល់អាកាសស្រស់ថ្លា​ និងមានទេសភាពគួរអោយទាក់ទាញ ជាពិសេសមានកន្លែលដែលគួរអោយទាក់ទាញជាច្រើន។ នារដូវប្រាំងទោះបីជាមានការជួបនិងគ្រោះរាំងស្ងួតបន្តិចពិតមែនតែនៅក្នុងភូមិតារាជ្យមានស្រះទឹកដ៍ធំមួយដែលដាក់រួមអោយប្រជាជនប្រើប្រាស់នៅក្នុងភូមិ ធ្វើអោយអ្នកភូមិមិនសូវមានការបារម្មណ៍ក្នុងការជួបគ្រោះរាំងស្ងួតឡើយ ហើយស្រះទឹកនេះដែរអ្នកស្រុកដទៃក៍អាចប្រើប្រាស់បានដែរព្រោះតែនាក់នៅភូមិតាជ្យ តែងតែគោរពស្រលាញ់ជាតិមិត្តជិតឆ្ងាយដូចជាបងប្អូនតែមួយអញ្ចឹង៕
នារដូវចូលឆ្នាំវិញអ្នកភូមិតែងតែនាំគ្នាលេងល្បែងប្រជាប្រិយ ដូចជា លាក់កន្សែង ចោលឈូង ទាញព្រ័ទ្ធ ជាដើម៕ល៕ ហើយជាពិសេសនៅពេលរដូវចូលឆ្នាំមានការចំទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី តាមផ្ទះនីមួយៗ រៀបចំយ៉ាងស្រស់ស្អាត និងមានការជួបជុំបងប្អូនយ៉ាងសប្បាយរីករាយ៕ ហើយនាក់ភូមិទាំងអស់ក៍មិនភ្លេចនៅដូនតាដែលបានចែកស្ថានទៅហើយនោះដែរ គឺនាក់ភូមិទាំងអស់តែងនាំគ្នាទៅវត្តគ្រប់គ្នា ដើម្បីធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលដល់វិញ្ញាណក្ខណ្ឌដូនតាដែលបានចែកស្ថានទៅអោយពួកគាត់ទៅដល់ស្ថានបរមសុខ។
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 120%;​ background-color: pink;">ការអភិវឌ្ឍន៍
ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍វិញកំពុងតែមានការរីកចម្រើនស្ទើគ្រប់វិស័យ។​ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍន៍ទៅផ្លូវថ្នល់ដែលធ្វើចាប់ពីផ្សារជុំគីរីទៅដល់ពេជ្យនិលមានចម្ងាយប្រមាណ១០០kmជាង។ ចំណែកនៅតាមផ្លូវចូលទៅកាន់ភូមិវិញប្រជាជនតែងតែចូលរួមក្នុងការថែទាំផ្លូវ ពេលដែលមានផ្លូវខូចតែងតែមានការចូលរួមជុសជុលយ៉ាងសកម្មពីប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិ។ ក្នុងនេះដែរក៏មានសាសនាកាតូលិកមួយដែលតែងតែរចូលរួមជួយលុបបំបាត់ភាពក្រីក្ររ និងធ្វើអោយប្រជាជនមានជីវភាពកាន់តែប្រសើឡើង។
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 120%;​ background-color: pink;">ការអប់រំ
ក្នុងការអប់រំក៏មានការកើនឡើងដែរព្រោះតែជីវភាពប្រជាជនក្នុងផ្ទះនីមួយៗសុទ្ធសឹងតែមានរថយន្តរៀងៗខ្លួនមិនពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទៅសាលារៀនទេ ហើយសាលារៀនក៏មិននៅឆ្ងាយដែរ៕ ហើយនៅក្នុងភូមិនេះដែរជារៀងរាល់ឆ្នាំតែងតែមានអង្គការនិងស្ថាប័នផ្សេងៗ តែងតែចុះមកពន្យល់ពីសិទ្ធក្នុងការរស់នៅ និងណែនាំពីរបៀបចិញ្ចឹមសត្្វ​ ការដាំដុះបន្លែ ក៏ដូចជាការធ្វើកសិកម្មដោយមិនបាច់ប្រើប្រាស់ជីគីមីជាដើម៕ល៕ សម្រាប់ការសិក្សារនាក់បញ្ឈប់ការសិក្សារយ៉ាងតិចក៏ត្រូវចប់ថ្នាក់ទី៩ដែរ បច្ចុប្បន្នអត្រាសិស្សពូកែរក៏កំពុងមានការកើនឡើងដែរ៕ ការអប់រំមានការយកចិត្តទុក្ខដាក់យ៉ាងខ្លាំងជាមួយលោកអភិបាលខេត្តក៏ដូចជាចាវាយស្រុក លោកតែងតែនែនាំដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយអោយខិតខំរៀនសូត្រដើម្បីក្លាយជាយុវជនល្អមានការងារក្នុងសង្គម និងជាសសរទ្រូងប្រទេសជាតិ៕
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 120%;​ background-color: pink;">ទេសចរណ៍
នៅក្នុងស្រុកជុំគីរីការមានកន្លែងលេងកំសាន្តដូចជាម្លេចគឺជាកន្លែងទេសចរណ៏មួនដែលតែងតែមានទៅលេងច្រើនកុះករ។ នៅទីនោះមានទ្រនប់ទឹកដ៏ធំមួយនិងមានកន្លែងសម្រាប់ញាំអី និងភ្ញៀវទេសចរណ៏អាចងូតទឹកលេង យ៉ាងសប្បាយទៀតផង។ ពកត្របែកក៏តែងតែមានមនុស្សកុះករច្រើនដែរ គឺមានទ្រនប់ទឹកដ៏ធំដូចជាម្លេចដែរ ហើយនៅខាងៗមានកន្លែងញាំអីសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវដែលមកលេងមិនថាភ្ញៀវជាតិ រឺអន្តរជាតិទេ។ ព្រៃឈឺក៏ជាប្រភពតំបន់ទេសចរណ៏មួយដែរយើងអាចទៅដើរលេងក្នុងព្រៃនិងទស្សនាចំការម្រេច និង កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូក ហើយកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមគោបានទៀតផង៕
ឆាលេស ហ្គេសស្គី
thumb|ឆាលេស ហ្គេសស្គី Charles M. "Chuck" Geschk ជាអ្នកបង្កើតកម្មវិធី Adobe System ជាមួយលោក ចន វ៉នណុក កាលពីឆ្នាំ ១៩៨២ ហើយសព្វថ្ងៃ Adobe គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ផ្នែក ក្រាហិច និង បោះពុម្ពធំជាងគេបង្អស់លើពិភពលោក។
Adobe System
គឺជាប្រព័ន្ធបច្ចេកទេសផ្នែក ក្រាហ្វិច ដ៏ពេញនិយមជាសកល។ ប្រព័ន្ធអាដុប ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
ការសិក្សា
គាត់បញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យូទ័រ ពីសាកលវិទ្យាល័យ Carnegie Mellon University។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាដុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនល្បីៗលើសកលលោក
ទីម សុឃៀង
ទីម សុឃៀង (English: Sokhieng Tim) គឺជាអ្នកនិពន្ធប្រលោមលោកបែបច្នៃប្រតិដ្ឋអភិនីហារមួយរូបដែលត្រូវបានមិត្តអ្នកអានស្គាល់តាមរយៈស្នាដៃខ្សែស្រឡាយប្រលោមលោកឥន្ទ្ររាជ។ លោក កើតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ប៉ុន្តែធំធាត់ឡើងនៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង ហើយបច្ចុប្បន្នរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញជាមួយម្ដាយ និងបងប្អូនចំនួនបួននាក់ ដោយលោកគឺជាកូនច្បងភ្លោះនៅក្នុងគ្រួសារ។ លោកគឺជានិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រភាសាអង់គ្លេសនៃវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស ក្នុងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ​ ហើយក៏ជាអតីតសិស្សរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាព្រែកអន្ទះ,អនុវិទ្យាល័យព្រែកអន្ទះ និងវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គី។
ជីវិតការងារ
នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ សុឃៀងបានចាប់ផ្ដើមការងារដំបូងរបស់ខ្លួន ជាបុគ្គលិកផ្នែកលក់នៅបណ្ណាគារមួយកន្លែង។ នៅទីនោះហើយដែលធ្វើឱ្យលោកចាប់ផ្ដើមស្រលាញ់ និងចូលចិត្តការអានសៀវភៅកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត រហូតមានចិត្តចង់ក្លាយខ្លួនជាអ្នកនិពន្ធមួយរូប។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ លោកក៏បានចាប់អាជីពជាអ្នកនិពន្ធលើកដំបូង ដោយកាលនោះលោកគឺជាអ្នកសរសេររឿងកំប្លែងខ្លីនៅស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកមួយ។ ដោយសារមិនមានភាពប៉ិនប្រសព្វក្នុងរឿងកំប្លែង លោកក៏សម្រេចចិត្តលាឈប់ពីការងារជាអ្នកនិពន្ធរឿងកំប្លែង។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ សុឃៀងក៏ចាប់ផ្ដើមសរសេរប្រលោមលោកដំបូងរបស់ខ្លួនដែលមានចំណងជើងថា “ឥន្ទ្ររាជ” ហើយស្របពេលជាមួយគ្នានោះដែរ លោកក៏បានចេញផ្សាយស្នាដៃរឿងខ្លី អត្ថបទ និងកំណាព្យមួយចំនួននៅលើបណ្ដាញសង្គម ដូចជា ឈ្លើង,លះបង់,ស្នេហ៍ក្នុងសុបិន,សៀវភៅមរណៈ,បណ្ដាំអ្នកមានគុណ,ព្យុះសៀវភៅ និងកំលោះរងារ។
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោតាខ្មៅ
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោតាខ្មៅ  គឺជាអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ដែលកំពុងសាងសង់ក្នុងខេត្តកណ្តាល ប្រទេសកម្ពុជា។ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៣០-៤០ គីឡូម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូងនៃរាជធានីភ្នំពេញ វាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងដំណើរការពេញលេញនៅឆ្នាំ២០២៥ ហើយនឹងជំនួសអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ដែលមានស្រាប់ជាព្រលានយន្តហោះសំខាន់របស់ទីក្រុង។ ព្រលានយន្តហោះនេះនឹងមានផ្ទៃដីជាង ២៦០០ ហិកតា (៦៤០០ អា) ក្នុង​ខេត្ត​កណ្តាល ។ នៅពេលសាងសង់រួចរាល់ វានឹងក្លាយជាអាកាសយានដ្ឋានធំជាងគេទីប្រាំបួននៅក្នុងពិភពលោក និងត្រូវបានកំណត់ថាជាព្រលានយន្តហោះលំដាប់ 4F ។
និរុត្តិសាស្ត្រ
ឈ្មោះ តេជោ គឺ​ជា​ឋានន្តរស័ក្តិ​ដែល​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​និង តាខ្មៅ ​ប្រគល់​នាមឲ្យ​ជា​មេទ័ព សំដៅ​ទៅ​លើ​វិញ្ញាណ​អ្នក​តា￼នៃក្រុងតាខ្មៅ ដែល​ជា​ទីរួម​ខេត្ត​កណ្តាល ជា​ខេត្ត​ដែល​មាន​អាកាសយានដ្ឋាន​ស្ថិត​នៅ។
លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ឈ្មោះ​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២១ ខណៈ​ចុះ​ពិនិត្យ​អាកាសយានដ្ឋាន​ថ្មី​។ ពាក្យថា «តេជោ» គឺសំដៅលើប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដែលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ប្រទានងារដល់អតីតមេទ័ពខ្មែរ តេជោមាស និងតេជោយ៉ត ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការលើទឹកដីនៃ ខេត្តកណ្តាល ។ លោក​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ថា «​តេ​ជោ​» បង្ហាញ​ពី​ភាពខ្លាំង​នៃ​របប​រាជានិយម​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​។
នាងកែវមុខសេះ
រូបភាពតូច| [[ល្ខោនខោលថៃរឿងនាងកែវណាម៉ាធីតាមុខសេះ.]] នាងកែវមុខសេះ ឬ នាងកែវណាម៉ា (The Legend of princess in face horse, แก้วหน้าม้า , ແກ້ວຫນ້າມ້າ ) គឺ អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរបុរាណ។.
ប្រវត្តិ
ប្រភពដើមនៃរឿងអាចមកពីទេវរូបព្រះវិស្ណុមុខសេះឬព្រះទេពបុត្រកូនភ្លោះមុខសេះ នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទនិងព្រះអវលោកិតេស្វារមុខសេះក្នុងនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាននិងតេបធីតាមុខសេះ ក្នុងនៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន សាសនាតាវសាសនាខុងជឺ សាសនាស៊ិនតូនៅក្នុងសម័យអាណាចក្រខ្មែរ (ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨)).
ឡែនកាមេរ៉ា
External links
ជំរៅនិងប្រវែងប្រសព្វ [កែសម្រួលប្រភព]
ធុងធំ (កំពូល) និងតូច (បាត) នៅលើកញ្ចក់ដូចគ្នា។
របៀបដែលប្រវែងប្រសព្វប៉ះពាល់សមាសភាពរូបថត: ការកែតម្រូវចម្ងាយកាមេរ៉ាពីប្រធានបទចម្បងខណៈពេលដែលផ្លាស់ប្តូរប្រវែងរង្វង់ប្រធានបទសំខាន់នៅតែមានទំហំដូចគ្នាខណៈដែលថតផ្សេងទៀតនៅចម្ងាយខុសគ្នាផ្លាស់ប្តូរទំហំ។ ប៉ារ៉ាម៉ែត្រមូលដ្ឋានពីរនៃកញ្ចក់អុបទិកគឺប្រវែងប្រសព្វនិងជំរៅអតិបរមា។ ប្រវែងប្រសព្វរបស់កញ្ចក់កំណត់ការពង្រីកនៃរូបភាពដែលបានព្យាករណ៍លើយន្តហោះរូបភាពនិងជំរៅអាំងតង់ស៊ីតេពន្លឺនៃរូបភាពនោះ។ ចំពោះប្រព័ន្ធថតរូបដែលបានផ្តល់ឱ្យប្រវែងប្រសព្វកំណត់មុំនៃទិដ្ឋភាពប្រវែងប្រសព្វរយៈពេលខ្លីផ្តល់ឱ្យវាលដែលមានទំហំធំជាងកញ្ចក់ប្រវែងហ្វាក់។ ជំរៅធំជាងត្រូវបានកំណត់ដោយលេខ F តូចដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើល្បឿនលឿនជាងមុនសម្រាប់ការប៉ះពាល់ដូចគ្នា។ [9]
ជំរៅដែលអាចប្រើបានអតិបរមានៃកញ្ចក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាសមាមាត្រនៃ focal ឬ f-number ដែលកំណត់ថាប្រវែងប្រសព្វរបស់កញ្ចក់ត្រូវបានបែងចែកដោយជំរៅដែលមានប្រសិទ្ធិភាព (ឬសិស្សចូល) ដែលជាលេខមិនច្បាស់។ លេខទាប f, អាំងតង់ស៊ីតេពន្លឺខ្ពស់នៅយន្តហោះប្រសព្វ។ ជំរៅធំជាង (តូចជាងលេខ F) ផ្តល់ជម្រៅជ្រៅជាងជម្រៅតូចជាងលក្ខខណ្ឌផ្សេងទៀតដែលស្មើគ្នា។ ឧបករណ៍បំពង់បង្ហូររូបភាពជាក់ស្តែងក៏អាចមានយន្តការដើម្បីដោះស្រាយជាមួយពន្លឺរង្វាស់ជំរាលទីពីរសម្រាប់កាត់បន្ថយការឆក់ [10] និងយន្តការដើម្បីរក្សាជំរៅបើករហូតដល់ពេលនៃការបើកឱ្យម៉ាស៊ីនថត SLR ផ្តោតទៅលើរូបភាពភ្លឺថ្លាជាមួយជម្រៅរាក់។ ទ្រឹស្តីដែលអនុញ្ញាតឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍កាន់តែប្រសើរជាងមុន។
អត្ថបទចំបង ៗ : ការរចនាកែវថតរូប ភាពស្មុគស្មាញនៃកញ្ចក់មួយ - ចំនួននៃធាតុនិងកម្រិតនៃភាព aspheric របស់ពួកគេ - អាស្រ័យលើមុំនៃទិដ្ឋភាពជំរៅអតិបរមានិងចំណុចតម្លៃដែលបានប៉ាន់ស្មានក្នុងចំណោមអថេរផ្សេងទៀត។ កែវពង្រីកធំបំផុតនៃជំរៅធំត្រូវតែមានការសាងសង់ស្មុគស្មាញខ្លាំងដើម្បីកែតម្រូវនូវការឆ្លុះអុបទិកដែលកាន់តែអាក្រក់ទៅនៅជិតគែមនៃវាលហើយនៅពេលគែមកញ្ចក់ធំត្រូវបានប្រើសម្រាប់បង្កើតរូបភាព។ កញ្ចក់ផ្តោតអារម្មណ៍យូរអង្វែងនៃជំរៅតូចអាចជាការស្ថាបនាដ៏សាមញ្ញមួយដើម្បីទទួលបានគុណភាពរូបភាពដែលអាចប្រៀបធៀបបាន: ពីរបីគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ម៉ាស៊ីនថតចាស់ៗមួយចំនួនត្រូវបានបំពាក់ជាមួយកញ្ចក់បញ្ច្រាស (អាល្លឺម៉ង់: Satzobjektiv) នៃប្រវែងប្រសព្វធម្មតា។ ធាតុផ្នែកខាងមុខអាចមិនត្រូវបានដកចេញដោយបន្សល់ទុកនូវកែវទ្វេដងប្រវែងប្រសព្វនិងពាក់កណ្តាលនៃទិដ្ឋភាពនិងពាក់កណ្ដាលជំរៅ។ កែវភ្នែកពាក់កណ្តាលសាមញ្ញគឺមានគុណភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មុំតូចនៃការមើលនិងជំរៅអ័ក្សតូច។ ជាក់ស្តែងកាបូបត្រូវពង្រីកប្រវែងធម្មតាទ្វេដង។
កញ្ចក់ដែលមានគុណភាពល្អជាមួយជំរៅអតិបរមាមិនលើសពី f / 2.8 និងថេរធម្មតាប្រវែងប្រសព្វត្រូវការយ៉ាងហោចណាស់បី (triplet) ឬធាតុបួន (ឈ្មោះពាណិជ្ជកម្ម "Tessar" ដែលមកពីភាសាក្រិកមានន័យថា "បួន") ។ ទំហំធំបំផុតដែលមានទំហំធំបំផុតមានដប់ប្រាំឬច្រើនជាងនេះ។ ការឆ្លុះបញ្ចាំងពន្លឺនៅរាល់ចំណុចប្រទាក់គ្នារវាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអុបទិកផ្សេងៗគ្នា (ខ្យល់កែវប្លាស្ទិច) បានបំផ្លាញគុណភាពពណ៌និងកម្រិតពណ៌នៃកញ្ចក់ដំបូងជាពិសេសកញ្ចក់ពង្រីកពិសេសជាកន្លែងដែលកញ្ចក់ត្រូវបានបំភ្លឺដោយផ្ទាល់ដោយប្រភពពន្លឺ។ ការណែនាំជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនៃថ្នាំកូតអុបទិកនិងភាពជឿនលឿនក្នុងបច្ចេកវិទ្យាថ្នាំកូតជាច្រើនឆ្នាំបាននាំមកនូវការរីកចំរើនយ៉ាងធំធេងហើយកែវពង្រីកទំនើបទំនើបផ្តល់នូវរូបភាពផ្ទុយគ្នាដែលអាចទទួលយកបានទោះបីជាកញ្ចក់កែវដែលមានធាតុជាច្រើននឹងបញ្ជូនពន្លឺតិចជាងកញ្ចក់ក៏ដោយ ដែលបង្កើតឡើងដោយធាតុតិចតួច (កត្តាផ្សេងទៀតទាំងអស់ដូចជាជំរៅប្រវែងប្រសព្វនិងថ្នាំកូតដែលស្មើគ្នា) ។ [16] កែវម៉ោនថ៍ [កែសម្រួលប្រភព] អត្ថបទដើមចម្បង: កែវម៉ោន ម៉ាស៊ីនថតកាមេរ៉ាឆ្លុះបញ្ឈរមួយចំនួននិងកាមេរ៉ាជួរប្រឡោះមួយចំនួនមានកញ្ចក់ផ្ដាច់។ ប្រភេទផ្សេងទៀតមួយចំនួនក៏ធ្វើផងដែរជាពិសេសកាមេរ៉ា Mamiya TLR និងកាមេរ៉ាកញ្ចក់ផ្លាស់ប្តូរកញ្ចក់។ កញ្ចក់ភ្ជាប់ជាមួយកាមេរ៉ាដោយប្រើកែវឡេនដែលមានទំនាក់ទំនងមេកានិចហើយជាញឹកញាប់ក៏ជាទំនាក់ទំនងអគ្គិសនីរវាងកែវនិងរាងកាយកាមេរ៉ា។
ថេប្លេតដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបានច្រើនបំផុតនៅលើទីផ្សារនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះរួមមាន Canon EF, EF-S និង EF-M autofocus lens mount, Nikon F manual និង autofocus mounts, Olympus / Kodak Four Thirds និង Olympus / Panasonic Micro Four Thirds digital-only mounts, Pentax K ម៉ោននិងវ៉ារ្យ៉ង់ autofocus, Sony អាល់ហ្វាម៉ោន (បានមកពីម៉ូន៉ូតាម៉ោន) និងម៉ោនឌីអេឡិចត្រូនិក Sony E ។ ប្រភេទកញ្ចក់ [កែសម្រួលប្រភព] "បិទឡើង" ឬម៉ាក្រូ [ប្រភពកែសម្រួល] កញ្ចក់កែវម៉ាក្រូដែលប្រើនៅក្នុងការថតរូបម៉ាក្រូឬជិតស្និទ្ធ (មិនត្រូវច្រឡំជាមួយពាក្យបិទជិត) គឺកញ្ចក់ណាដែលផលិតរូបភាពនៅលើយន្តហោះចម្បាំង (ដូចជាខ្សែភាពយន្តឬឌីជីថលឧបករណ៏) ដែលមានទំហំដូចគ្នា ឬធំជាងវត្ថុដែលត្រូវបានថត។ ការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធនេះត្រូវបានប្រើជាទូទៅដើម្បីបិទរូបភាពរូបភាពតូចៗ។ កញ្ចក់កែវអាចមានប្រវែងរង្វាស់ណាមួយដែលប្រវែងផ្តោតពិតប្រាកដត្រូវបានកំណត់ដោយការប្រើជាក់ស្តែងរបស់វាពិចារណាការពង្រីកទំហំសមាមាត្រដែលបានទាមទារការចូលមើលប្រធានបទនិងការពិចារណាពន្លឺ។ វាអាចជាកញ្ចក់ពិសេសដែលត្រូវបានកែតម្រូវដោយអុបទិចសម្រាប់ការងារជិតស្និទ្ធឬវាអាចជាកែវដែលបានកែប្រែ (ជាមួយអាដាប់ទ័រឬស្ពែម) ដើម្បីនាំយកយន្តហោះចម្បាំងទៅមុខសម្រាប់ថតរូបយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ ជម្រៅនៃវាលគឺតូចចង្អៀតណាស់ដែលកំណត់នូវប្រយោជន៍របស់វា។ កញ្ចក់ត្រូវបានបញ្ឈប់ជាធម្មតាដើម្បីផ្តល់ជម្រៅនៃជម្រៅនៃវាល។ [9] [19]
ពង្រីក [កែប្រែប្រភព] អត្ថបទដើម: កែវពង្រីក កែវមួយចំនួនហៅថាកែវពង្រីកមានប្រវែងរង្វាស់ដែលប្រែប្រួលដូចជាធាតុខាងក្នុងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជាធម្មតាដោយបង្វិលធុងឬចុចប៊ូតុងដែលធ្វើឱ្យម៉ូទ័រអេឡិចត្រិច។ ជាទូទៅកញ្ចក់អាចពង្រីកពីមុំធំទូលាយល្មមតាមធម្មតាទៅជាមធ្យម telephoto; ឬពីធម្មតាទៅជា telephoto ខ្លាំង។ ជួរពង្រីកត្រូវបានកំណត់ដោយកម្រិតផលិតកម្ម។ ដ៏ល្អបំផុតនៃកែវនៃជំរៅអតិបរមាធំដែលនឹងពង្រីកពីទំហំធំបំផុតទៅជា telephoto ធ្ងន់ធ្ងរគឺមិនអាចទទួលបាន។ កែវពង្រីកត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ម៉ាស៊ីនថតខ្នាតតូចគ្រប់ប្រភេទ: កាមេរ៉ានៅតែនិងស៊ីអ៊ីនជាមួយកញ្ចក់ថេរឬផ្លាស់ប្តូរ។ ការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានិងតម្លៃត្រូវបានប្រើសម្រាប់ទំហំខ្សែភាពយន្តធំជាង។ កែវពង្រីកអាចមានការផ្តោតអារម្មណ៍, មុំនិងមុខងារផ្សេងទៀត។ គោលបំណងពិសេស [កែប្រែប្រភព]
កញ្ចក់បង្វិល / ប្តូរ, កំណត់ទៅកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃភាពលំអៀងទាក់ទងទៅនឹងរាងកាយម៉ាស៊ីនថត។ កញ្ចក់ Apochromat (APO) បានបន្ថែមការកែតម្រូវចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់ក្រូម។ កញ្ចក់ដំណើរការមានការកែតម្រូវយ៉ាងខ្លាំងចំពោះភាពខុសគ្នានៃធរណីមាត្រ (ការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយធុង) និងជាទូទៅត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ប្រើក្នុងចម្ងាយជាក់លាក់មួយ។ កែវនិងកែវ apochromat ជាទូទៅមានជំរៅតូចៗហើយត្រូវបានប្រើសម្រាប់រូបថតដែលមានភាពស៊ីជម្រៅបំផុតនៃវត្ថុឋិតិវន្ត។ ជាទូទៅការសម្តែងរបស់ពួកគេត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងសម្រាប់ប្រធានបទពីរបីអ៊ីញពីខាងមុខនៃកែវនិងទទួលរងនៅខាងក្រៅជួរតូចចង្អៀតនេះ។ កែវពង្រីកត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីប្រើជាមួយនឹងការពង្រីករូបភាព (ម៉ាស៊ីនបញ្ចាំងឯកទេស) ជាជាងម៉ាស៊ីនថត។ កែវសម្រាប់ការថតរូបពីលើអាកាស។ កញ្ចក់ភ្នែក: មុំកែងធំទូលាយដែលមានមុំមើលពី 180 ដឺក្រេឬច្រើនជាងនេះដោយមានការកែឆ្នៃយ៉ាងច្បាស់លាស់ (និងចង់បាន) ។ កញ្ចក់ស្តេរ៉េអូកែវដើម្បីផលិតរូបថតគូដែលផ្តល់នូវប្រសិទ្ធិភាពបីវិមាត្រនៅពេលមើលជាមួយអ្នកមើលសមរម្យ។ កែវផ្តោតអារម្មណ៍ដែលផ្តល់នូវភាពទន់ភ្លន់ប៉ុន្តែមិនចេញពីការផ្តោតអារម្មណ៍រូបភាពនិងមានប្រសិទ្ធិភាពយកចេញ imperfection ដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមអ្នកថតរូបបញ្ឈរនិងម៉ូត។ កញ្ចក់អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ កញ្ចក់ ultraviolet កញ្ចក់បង្វិលបង្វិលខណៈពេលភ្ជាប់ទៅនឹងកាមេរ៉ាដើម្បីផ្តល់នូវទស្សនៈតែមួយគត់និងមុំកាមេរ៉ា។ កញ្ចក់បញ្ច្រាសនិងកញ្ចក់បង្វិលបង្វិល / កញ្ចក់ឆ្លុះ (ការមើលរួមបញ្ច្រាសការត្រួតពិនិត្យ) អនុញ្ញាតឱ្យត្រួតពិនិត្យពិសេសនៃទស្សនៈនៅលើកាមេរ៉ា SLR ដោយធ្វើតាមចលនាកាមេរ៉ាទិដ្ឋភាព។ គោលបំណងពិសេស [កែប្រែប្រភព]
កញ្ចក់បង្វិល / ប្តូរ, កំណត់ទៅកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃភាពលំអៀងទាក់ទងទៅនឹងរាងកាយម៉ាស៊ីនថត។ កញ្ចក់ Apochromat (APO) បានបន្ថែមការកែតម្រូវចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់ក្រូម។ កញ្ចក់ដំណើរការមានការកែតម្រូវយ៉ាងខ្លាំងចំពោះភាពខុសគ្នានៃធរណីមាត្រ (ការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយធុង) និងជាទូទៅត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ប្រើក្នុងចម្ងាយជាក់លាក់មួយ។ កែវនិងកែវ apochromat ជាទូទៅមានជំរៅតូចៗហើយត្រូវបានប្រើសម្រាប់រូបថតដែលមានភាពស៊ីជម្រៅបំផុតនៃវត្ថុឋិតិវន្ត។ ជាទូទៅការសម្តែងរបស់ពួកគេត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងសម្រាប់ប្រធានបទពីរបីអ៊ីញពីខាងមុខនៃកែវនិងទទួលរងនៅខាងក្រៅជួរតូចចង្អៀតនេះ។ កែវពង្រីកត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីប្រើជាមួយនឹងការពង្រីករូបភាព (ម៉ាស៊ីនបញ្ចាំងឯកទេស) ជាជាងម៉ាស៊ីនថត។ កែវសម្រាប់ការថតរូបពីលើអាកាស។ កញ្ចក់ភ្នែក: មុំកែងធំទូលាយដែលមានមុំមើលពី 180 ដឺក្រេឬច្រើនជាងនេះដោយមានការកែឆ្នៃយ៉ាងច្បាស់លាស់ (និងចង់បាន) ។ កញ្ចក់ស្តេរ៉េអូកែវដើម្បីផលិតរូបថតគូដែលផ្តល់នូវប្រសិទ្ធិភាពបីវិមាត្រនៅពេលមើលជាមួយអ្នកមើលសមរម្យ។ កែវផ្តោតអារម្មណ៍ដែលផ្តល់នូវភាពទន់ភ្លន់ប៉ុន្តែមិនចេញពីការផ្តោតអារម្មណ៍រូបភាពនិងមានប្រសិទ្ធិភាពយកចេញ imperfection ដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមអ្នកថតរូបបញ្ឈរនិងម៉ូត។ កញ្ចក់អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ កញ្ចក់ ultraviolet កញ្ចក់បង្វិលបង្វិលខណៈពេលភ្ជាប់ទៅនឹងកាមេរ៉ាដើម្បីផ្តល់នូវទស្សនៈតែមួយគត់និងមុំកាមេរ៉ា។ កញ្ចក់បញ្ច្រាសនិងកញ្ចក់បង្វិលបង្វិល / កញ្ចក់ឆ្លុះ (ការមើលរួមបញ្ច្រាសការត្រួតពិនិត្យ) អនុញ្ញាតឱ្យត្រួតពិនិត្យពិសេសនៃទស្សនៈនៅលើកាមេរ៉ា SLR ដោយធ្វើតាមចលនាកាមេរ៉ាទិដ្ឋភាព។
បឹង អ៊ីនលី
បឹង Inle    class=notpageimage| ទីតាំងបឹង Inle រូបភាពតូច|ផ្ទះនៅលើបឹង ផ្ទះឬស្សីត្បាញលើបង្គោល។ បឹង អ៊ីលី រដ្ឋសាន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។  បឹង អ៊ីនលី  គឺជា បឹងទឹកសាបដែលមានទីតាំងនៅទីប្រជុំជន ណ្យៅស្វេ នៃ រដ្ឋសាន ដែលជាផ្នែកមួយនៃភ្នំ សាន ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា)។ វាជាបឹងធំជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានផ្ទៃដីប៉ាន់ស្មាន 44.9 ម៉ាយការ៉េ (116 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា) និងមួយក្នុងចំណោមបឹងខ្ពស់បំផុតនៅកម្ពស់ 2,900 ហ្វីត (880 ម)។  ក្នុងរដូវប្រាំង ជម្រៅទឹកជាមធ្យមគឺ 7 ហ្វីត (2.1 ម) ជាមួយនឹងចំណុចជ្រៅបំផុតគឺ 12 ហ្វីត (3.7 ម)។  នៅរដូវវស្សា កម្ពស់នេះអាចកើនឡើង 5 ហ្វីត (1.5 ម)។
តំបន់​ទឹក​សម្រាប់​បឹង​ស្ថិត​ក្នុង​វិសាលភាព​ធំ​មួយ​នៅ​ភាគ​ខាងជើង និង​ខាងលិច​បឹង។ បឹងនេះហូរកាត់តាម ណាំ ភីលូ ឬ បាលូឈាង នៅចុងខាងត្បូងរបស់វា។ វាក៏មានប្រភពទឹកក្ដៅនៅច្រាំងភាគពាយ័ព្យរបស់វាផងដែរ។
នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 2015 វាបានក្លាយជាកន្លែងកំណត់ដំបូងបង្អស់របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៃ បណ្តាញបំរុងជីវមណ្ឌលពិភពលោក ។ វាគឺជាកន្លែងមួយក្នុងចំណោមកន្លែងចំនួន 20 ដែលបានបន្ថែមនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអន្តរជាតិ (ICC) លើកទី 27 និងជីវមណ្ឌល (MAB) របស់ អង្គការយូណេស្កូ ។  ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2018 វាត្រូវបានគេកំណត់ថាជា គេហទំព័រ រ៉ាមសារ ដែលត្រូវបានការពារ។  សព្វថ្ងៃនេះ បរិស្ថានបឹងកំពុងស្ថិតក្រោមសម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារការបំពុល ភាព ច្របូកច្របល់ ភាពច្របូកច្របល់ ការនេសាទហួសប្រមាណ និងប្រភេទសត្វដែលត្រូវបានណែនាំ រួមទាំងពពួកពពួក hyacinth ដែលរាតត្បាតខ្លាំង។ ត្រី ប្រល័យពូជសាសន៍ Systomus compressiformis ប្រហែលជាផុតពូជហើយ។
ភូមិអង្គខ្ចាយ
= ភូមិអង្គខ្ចាយ = ជាភូមិមួយស្ថិតក្នុង ឃុំដានគោម ស្រុកអង្គជ័យ ខេត្តកំពត។​ ប្រជាជនក្នុងភូមិនេះភាគច្រើនធ្វើស្រែចំការ​​ និងទំនេរពីធ្វើស្រែចំការ​​អ្នកខ្លះធ្វើការរោងចក្រ​ អ្នកខ្លះទៀតលក់ដូរ និងការងារជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ក្នុងភូមិនេះមានសាលារៀនចំនួន១ដែលមានចាប់ពីថ្នាក់ទី ១ ដល់ទី​៦ ដែលធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់សិស្សានុស្សិសក្នុងការសិក្សា​ និងមានវត្ត២ ហើយមានប្រជាជនប្រហែល១០៥០នាក់ ប្រហែលជា២១១គ្រួសារ។ភូមិនេះតូចបន្តិចតែប្រជាជនភាគច្រើនមានជីវភាពធូរធារគួរសម​​ ប៉ុន្តែក៏មានមួយចំនួនមានជីវភាពលំបាកផងដែរ។
= សេដ្ឋកិច្ចភូមិអង្គខ្ចាយ = ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ២៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដីប្រហែជា៥០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទួលទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៤០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​​​ ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ​ ម្រេច ...ល។ ជាពិសេសគឺដំណាំម្រេច ដែលជាដំណាំសនាំមុខគេបង្អស់នៅតំបន់នោះ ចំនែកដំណាំម្រេចវាមានតម្លៃខ្ពស់ ទាំងនៅទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារអន្តរជាតិ​ បច្ចុប្បន្ននេះវាកំពុងមានគុណភាពខ្ពស់ខ្លាំងណាស់ ដែលបាននាំចេញទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសនាំចេញទៅប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិចដែលជាកិត្យានុភាពកសិកម្ម របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹកជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារអង្គខ្ជាយ ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។
= វិស័យអប់រំ = មានការីកចំរើនរហ័សដោយសារក្នុងភូមិមានការសាកសង់សាលារៀន ​ ជាច្រើនតាំងពីថ្នាក់មតេយ្យ រហូតដល់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូ​ ចាំបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ។​ ហើយដោយសារតែប្រជាជន មានចំណេះដឺង ពួកគេបានបញ្ទូនកូនៗរបស់ពួកគេ មកសាលារៀន​ ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះវិជ្ចា​ អោយបានខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីយកចំណេះដឺងទាំងនេះយកទៅអភិវឌ្ឃន៍ ប្រទេសជាតិ និង​ គ្រូសារ អោយការរីនចម្រើន។ បើនិយាយពីវិស័យអប់រំវិញមានការឈានទៅមុខដោយមាន សាលារៀនជាច្រើនសំរាប់អោយ​ យុវជន យុវនារី ទៅសិក្សាដើម្បីក្រេបជញ្ជក់យកចំណេះ និងក្លាយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គម ហើយក្លាយជាសរសទ្រូងសំរាប់ប្រទេសជាតិផងដែរ ។
= វិស័យសុខាភិបាល = ចំពោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំងឺ និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឺឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
= ការអភិវឌ្ឃន៍ = ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះឃំុវិញបើនិយាយពីផ្លូវមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ជាច្រើន​ មានប្រពន្ទ័ធារាសាស្រ្ត សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ ដល់ការធ្វើស្រែប្រាំង ចំការ និង ដំណាំផ្សេងៗជាច្រើនទៀត​នៅក្នុងភូមិ ​​ ។ ជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត នៅក្នុងតំបន់នោះនិង​ មានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្លូវគមនាគមន៍សម្រាប់អោយប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងប្រកបរបររកស៊ីផងដែរ។
= ដំណាំស្រូវ = ដោយសារលក្ខ័ណ្ឌអាកាសធាតុអំណោយផល (២៦,២៧ oC) ភ្លៀងធ្លាក់ជាមធ្យម ២ ១៤៨ ម.ម. ក្នុងមួយឆ្នាំ និងការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អង្គការ ដៃគូអភិវឌ្ឍធំៗ និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានាទៅលើវិស័យកសិកម្ម ខេត្តកំពតមានសមត្ថភាពអាចផលិតស្រូវបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ ក្នុងស្រុក។ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត គឺជាគន្លឹះដ៏ចម្បងមួយក្នុងការបង្កើននូវផលិតកម្មស្រូវ និងទប់ស្កាត់ រាល់ហានិភ័យទាំងឡាយ ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះធម្មជាតិ។ ផ្ទៃដីដាំដុះទាំងឡាយ ត្រូវបានពង្រីក ព្រម ជាមួយនិងការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងដល់ប្រជាកសិករខេត្ត អំពីការប្រើប្រាស់ពូជ ប្រភេទដី និងវិធានការ នានាដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញដំណាំស្រូវពីសត្វល្អិតចង្រៃ ជាពិសេសសត្វមមាចត្នោត គឺជាអ្វីដែលខេត្ត កំពតសម្រេចបានក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។
= សន្តិសុខ = ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងឃំុវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់​ គ្នានការជួរដូរគ្រឿងញៀន គ្នានក្មេងទំនើង ដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ ​។
ក្រុមជនជាតិក្នុងប្រទេសថៃ
ប្រទេសថៃ គឺជាប្រទេសនៃក្រុមជនជាតិភាគតិចប្រហែល៧០ រួមទាំង ក្រុមជនជាតិតៃ យ៉ាងតិចចំនួន២៤ ក្រុម ភាគច្រើនជាជនជាតិភាគខាងជើង ភាគកណ្តាល ភាគខាងត្បូង និងភាគឦសាន ។ ២២ក្រុម​នៃ​ជនជាតិ​អូស្ត្រូ​អាស៊ី​ក ដែល​មាន​ចំនួន​ប្រជាជន​ច្រើន​នៃខ្មែរសុរិន្ទ និង ​កួយ ; ១១ក្រុមដែលនិយាយភាសាចិន-ទីបេ (' កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ') ដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេគឺជនជាតិការ៉ែន ; ៣ ក្រុមនៃជនជាតិអូស្ត្រូណេស៊ី ពោលគឺ ជនជាតិម៉ាឡេ ដែលជាក្រុមជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងខេត្តចំនួន 3 ភាគខាងត្បូង រួមជាមួយនឹងក្រុមម៉ូគេន និង យូរ៉ាក់ ឡាល្វយ ('ហ្គីបស៊ីសមុទ្រ'); និង​ក្រុម​ទាំង​ពីរ​នៃជនជាតិខ្មែរ-មន ។ ក្រុមជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀត រួមមានសហគមន៍អន្តោរប្រវេសន៍យូរមកហើយ ដូចជា ជនជាតិចិន ឥណ្ឌា និង ព័រទុយហ្គាល់ថៃ។