cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ម្ចាស់ដែនសុវណ្ណភូមិ
អត្តសញ្ញាណនិងសមិទ្ធិផល ដូនតាបន្សល់ជាម្ចាស់ដែនដី។
(៣) សត្រូវជិតខាងតែងតែឈ្លានពាន លួចមើលលួចរៀនសព្វគ្រប់អ្វីៗ
រួចហើយកែប្រែខិតខំបំភ្លៃ ប្រវត្តិទឹកដីវប្បធម៌ផងខ្លួន។
(៤) នៅពេលអំណាចកណ្ដាលរឹងពឹង បើកភ្នែកសំលឹងវាយលុកខ្ជាប់ខ្ជួន
កាន់កាប់ទឹកដីប្តូរឈ្មោះអោយជួន ថាកម្មសិទ្ធខ្លួនពីបុរាណកាល។
ប្រវត្តិខ្លីៗទុកដូចជាថ្នាល ក្រែងលោជួនកាលគេសួរមិនដឹង។
(៦) ប្រាសាទអង្គរជារបស់ខ្មែរ សង់ជាយូរខែដោយកិច្ចខំប្រឹង
ជានិមិត្តរូបនៃដួងព្រលឹង ជាតិខ្មែរយ៉ាងរឹងសតវត្សដប់ពីរ(១)។
(៧) មានជនមួយក្រុមរត់ពីណានចៅ ខ្ចាត់ព្រាត់សំដៅស៊ីឈ្នួលគ្រប់ទី
ពេលមានអំណាចសាងរាជធានី ដាក់ឈ្មោះទេពីថាសុខោទ័យ(២)។
(៨) ដោយហេតុសារជាតិជាអ្នកឈ្លានពាន កេណ្ឌពលទាហានមកប្លន់ទឹកដី
តាំងនៅអយុធ្យាដើម្បីលកលៃ រៀបក្បួនទព័ព្រៃវាយក្រុងអង្គរ(៣)។
(៩) ព្រះបាទសុរិយោវង្សទីមួយ លើកទ័ពបោះពួយសង្រ្គោះនគរ
បានឡើងសោយរាជ្យនៅក្នុងក្រុងអង្គរ ស្ថានភាពវឹកវររំសាយមួយគ្រា។
(១០) គំនិតប៉នប៉ងជាលើកទីពីរ ជនក្បត់លាលីទាំងពីរអង្គា
ចារបុរសបួននាក់សោភា យប់ស្ងាត់នាំគ្នាបើកទា្វរកំពែង។
(១១) អណ្ដាតភ្លើងឆាបឆេះអង្គរធំ ប្រជាស្រែកយំរងទុក្ខក្ដែងៗ
នគរបាត់បង់ហ៊ុំពទ្ធ័ដោយផ្សែង ដុនដាបចំបែងជាលើកទីពីរ(៤)។
(១២) ព្រះបាទស្រីសុរិយោវង្សទីពីរ ខិតខំមូលមីចេញតួនាទី
ទ័ពស្រីសន្ឌរប្រយុទ្ធពលី ជួយរាជធានីអង្គរជោគជ័យ។
(១៣) មហិច្ឆតាដែលមិនចេះចប់ គេវិលត្រឡប់ជាលើកទីបី
នៅឆ្នាំមួយពាន់បួនរយម្ភ៉ៃ វាយយកជាថ្មីកាន់កាប់ម្ដងទៀត(៥)។
ប្រមូលឯកសារចាប់អ្នកចេះទៀត ស្វះស្វែងខំឆ្លៀតកែប្រែបាចសាច។
(១៥) សង្គមខេមរាបានចុះទន់ខ្សោយ គ្មានសល់សោះឡើយធនធានអ្នកប្រាជ្ញ
ឃើញវប្បធម៌គេចិញ្ចាងចិញ្ចាច ភ្លេចអស់ភ័យខ្លាចមិនស្គាល់ខ្លួនឯង។
(១៦) ពិណពាណ្យប្ដូរឈ្មោះក្លាយជាភ្លេងសៀម កូនខ្មែរភ្លេចនាមភ្លេចវប្បធម៌ឯង
បកប្រែចំរៀងជាតិគ្រប់កន្លែង ចុងក្រោយចំបែងសល់ឈ្មោះលួចគេ។
(១៧) អ្នកណាជាម្ចាស់ដែនសុវណ្ណភូមិ ចរិករម្យទមសុភាពរាបសា
(១) ប្រាសាទអង្គរវត្តសាងសង់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទីពីរក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១១១៣-១១៥០
(២) កុលសម្ព័ន្ធណានចៅក្លាយជារដ្ឋសៀមតាំងរាជធានីនៅសុខោទ័យក្នុងឆ្នាំ ១២៣៨
(៣)ការវាយលុកក្រុងអង្គរលើកទីមួយនៅឆ្នាំ១៣៥២ នឹងធ្វើការកាន់កាប់ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៣៥៣-១៣៥៩
(៤)ការវាយលុកក្រុងអង្គរលើកទីពីរនៅឆ្នាំ១៣៩៤ នឹងធ្វើការកាន់កាប់ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៣៩៤-១៤០១
(៥)ការវាយលុកក្រុងអង្គរលើកទីបីនៅឆ្នាំ១៤២០
សៀមកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរមួយភាគធំពីឆ្នាំ១៧៩៥-១៩០៧ ឆ្នាំ១៩០៧ជាឆ្នាំប្រវត្តិសាស្ត្រដែលសៀមបានប្រគល់
ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាបអង្គរ និង សេរីសោភណ្ឌមកអោយខ្មែរក្នុងសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀម។ ដូចនេះហើយទើប
មហិច្ឆតាចង់បានដែនដីសុវណ្ណភូមិ ឆ្នាំ១៨៦០ចាត់មនុស្សជាង២០០០នាក់មកដឹងថ្មប្រាសាទយកទៅសង់នៅបាងកក
ឆ្នាំ១៨៦៧ សង់ប្រាសាទអង្គរវត្តចំលងមួយក្នុងបរិវេណរាជវាំងក្រុងបាងកក។
បើអ្នកជាម្ចាស់ដែនសុវណ្ណភូមិ អ្នកនឹងមិនគាស់ថ្មបា្រសាទពីកន្លែងមួយទៅសង់នៅកន្លែងមួយទៀតនោះទេ
បើអ្នកជាម្ចាស់ដែនសុវណ្ណភូមិ អ្នកនឹងមិនដុតអង្គរធំនោះទេ
បើអ្នកជាម្ចាស់ដែនសុវណ្ណភូមិ អ្នកនឹងមិនបាញ់គ្រប់កាំភ្លើងធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទព្រះវិហារនោះទេ
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''២៦ សីហា​ ២០១០ (ខ្លឹមសារកំណាព្យយោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ដខ្មែរ និង សៀវភៅស្រាវជ្រាវរបស់លោកណៅសុខ)
ឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសុមៈគិរីរម្យ
ឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសុមៈគីរីរម្យ ដែលគ្រប់គ្នាស្គាល់ថាជា ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យ (Kirirom National Park) ជាឧទ្យានជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលស្ថិតនៅចំងាយ១១២គមពីរាជធានីភ្នំពេញ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ទៅកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ។ ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យស្ថិតនៅក្នុង ភូមិដំរីផុង ឃុំគិរីរម្យ ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ឧទ្យានជាតិគីរីរម្យលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីដែលមានព្រៃឈើប្រមាណ៨ម៉ឺនហិចតា។
ភ្នំគិរីរម្យមានកំពស់៧០០ម៉ែត្រ ។​ វាជាឧទ្យានជាតិដែលបង្កើតឡើងជាផ្លូវការដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។.
ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ​ គឺ​ជា​​រមណីយដ្ឋាន​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​មួយ​ដ៏​ល្បី​ ក្នុង​ចំណោម​រមណីយដ្ឋាន​ឧទ្យាន​ជាតិ​ធំៗ​ដទៃ​ទៀត​​​នៅ​ក្នុង​​ប្រទេស​ កម្ពុជា​ ហើយ​គិរីរម្យ​​ក៏​ជា​​រមណីយដ្ឋាន​មាន​កេរ្ដិ៍​ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ​ខ្លាំង​​ កាល​ពី​ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម។ រមណីយដ្ឋាន​ឧទ្យានជាតិ​នេះ​ សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ទេសភាព​​ល្អ​ប្រណិត​លំអ​ដោយ​ដើម​ស្រល់​ដុះ​ពី​ធម្មជាតិ​នៅ​លើ​ ខ្ពង់រាប​គិរីរម្យ​ ជ្រោះ​ទឹក​ធ្លាក់​ជា​ច្រើន​អន្លើ​ និង​សត្វ​ម្រឹគីម្រឹគា​ជា​ច្រើន​អំបូរ​រស់​នៅ​ទី​នោះ។
ដោយ​គ្របដណ្ដប់​លើ​ផ្ទៃ​ដី​ប្រមាណ​ ៨.៤០១​ហិកតារ​ និង​ស្ថិត​នៅ​លើ​ខ្ពង់រាប​ដែល​មាន​រយៈ​កម្ពស់​ចាប់​ពី​ ៣០០ ​ទៅ​១០០០​ម៉ែត្រ ពី​នីវ៉ូ​សមុទ្រ។ រមណីយដ្ឋាន​​គិរីរម្យ​គឺ​ជា​តំបន់​ឧទ្យាន​ធម្មជាតិ​ដ៏​ធំ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាង​គេ​ ហើយ​តាំង​នៅ​ទិស​ខាង​ត្បូង​ឆៀង​ខាង​លិច​(និរតី​ទិស) នៃ​រាជធានី​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ពី​ក្រុង​​ភ្នំពេញ​គេ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនា​តំបន់​គិរីរម្យ​បាន​យ៉ាង​ងាយ​ស្រួល​តាមរយៈ​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៤​ ដូច​ទៅ​កាន់​ក្រុង​​ព្រះសីហនុ​ដែរ​​ ប៉ុន្តែ​ដល់​បង្គោល​គីឡូម៉ែត្រ​លេខ​ ៨៧​​ត្រង់​ម្ដុំ​ផ្លូវ​បំបែក​ត្រែងត្រយឹង​ គេ​នឹង​​ឃើញ​មាន​ផ្លូវ​បំបែក​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ គិរីរម្យ​ ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ផ្លូវ​ ២៧គ.ម ក្នុង​រយៈ​ចម្ងាយ​ផ្លូវ​ ១០​គ.ម ដំបូង​គឺ​ជា​ផ្លូវ​រាប​ស្មើ​ និង​១៧​គ.ម បន្ទាប់​គឺ​ជា​ផ្លូវ​ឡើង​ខ្ពង់រាប​ និង​ភ្នំ។ រមណីយដ្ឋាន​នេះ​មាន​ចម្ងាយ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ១១៤គ.ម​ និង​១៤៧​គ.ម​​ ពី​ក្រុង​ព្រះសីហនុ​ ឬ​មាន​ចម្ងាយ​ ៤៤​គ.ម​ពី​ទី​រួម​ខេត្ត​​កំពង់ស្ពឺ។
ព្រៃ​ធម្មជាតិ​នៅ​តំបន់​គិរីរម្យ​ រួម​មាន​ប្រភេទ​ព្រៃ​ស្រល់​សុទ្ធ​ភាគ​ច្រើន​ និង​ព្រៃ​ឈើ​តំបន់​ត្រូពិក​ជាច្រើនប្រភេទ​​ទៀត។ ព្រៃ​ស្រល់​ធម្មជាតិ​​គឺ​ជា​ចំណុច​ពិសេស​​របស់​រមណីយដ្ឋាន​នេះ​ ហើយ​ក៏​ជា​ព្រៃស្រល់​បំរុង​​ទុក​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​ ​ គេ​​បែង​ចែក​ព្រៃ​នៅ​តំបន់​នោះ​ជា​ប្រភេទ​ ព្រៃ​ស្រល់​ចំរុះ​ឬ​ព្រៃ​ Dipterocarpaceas និង​ព្រៃ​ជាំ​ស្លឹក​ធំ​ Gallery Forest ដុះ​នៅ​តាម​​មាត់​អូរ​ជ្រោះ​ ស្ទឹង​ និង​ព្រៃ​មួយ​ប្រភេទ​ទៀត​ គឺ​ជា​ស្រោង​ សើម​ Moist dense dipterocarp forest ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ជីវសាស្ត្រ​ចម្រុះ​នៅ​ទី​នោះ​ផង​ដែរ។
គួរ​រំលឹក​ថា​ ពី​មុន​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០​ តំបន់​គិរីរម្យ​ទាំងមូល​ផ្ទៃ​ដី​រហូត​ដល់​ ៨១.៧២០​ហិកតារ។ ហើយ​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​រិចរិល​រួម​តូច​ ដោយ​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​នៃ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ព្រៃឈើ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​​ ដែល​បាន​កើត​មាន​ចំពោះ​ឧទ្យានជាតិ​ និង​ដែន​ជំរក​សត្វ​ព្រៃ​ដ៏​សំខាន់​នេះ​ និង​ក៏​ដូច​ជា​ការ​ទប់ស្កាត់​នូវ​រាល់​វិនាសកម្ម​ព្រៃឈើ​ក្នុង​ប្រទេស​ កម្ពុជា។ រាជរដ្ឋាភិបាល​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ ក៏​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ រមណីយដ្ឋាន​គិរីរម្យ​ជា​ "ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះសុរាម្រិត" ដែល​មាន​ផ្ទៃ​ដី​៣៥០០០​ហិកតា​ តាម​ព្រះរាជក្រឹត្យ​របស់​ព្រះ​ករុណា​ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ ព្រះនរោត្ដម​ សីហនុវរ្ម័ន​ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​១​ ខែ​វិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ​១៩៩៣។ ហើយ​ឧទ្យានជាតិ​​​នេះ​បាន​បើក​ សម្ពោធ​អោយ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវ​ការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៥​ ខែ​មិថុនា​​ ឆ្នាំ​១៩៩៥​ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។ ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​កំណាត់​ផ្លូវ​ជា​ច្រើន​ និង​ស្ពាន​មួយ​ចំនួន​ ត្រូវ​បាន​ជួសជុល​ឡើង​វិញ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ខូចខាត​ដោយសារ​សង្គ្រាម។​ជា​ទូទៅ​ ស្ថានភាព​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​ឧទ្យាន​គិរីរម្យ​ មាន​ស្ថានភាព​ល្អ​ប្រសើរ​​ដែល​អាច​​ឲ្យ​រថយន្ត​ទេសចរណ៍​គ្រប់​ប្រភេទ​​អាច​ ចរាចរ​ទៅ​កាន់​ទី​នោះ​បាន។ នៅ​រៀងរាល់​ចុង​សប្ដាហ៍​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ពី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ជា​ច្រើន​តែង​ នាំ​គ្នា​ទៅ​សម្រាក​​លំហែរកាយ​​​​​​កម្សាន្ត​លេង​ជាមួយ​នឹង​សម្រស់​ធម្មជាតិ ​ដ៏​ស្រស់​ត្រកាល​នៅ​ទី​នោះ​ផង​ ហើយ​ក៏​​ជា​កន្លែង​​ទទួល​ទាន​អាហារ​ភិកនីក​ដ៏​ឈ្ងុយ​ឆ្ងាញ់​ផង​ដែរ។ អាហារ​​ក្នុង​ស្រុក​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ស្រុក​លក់​សម្រាប់​ ភ្ញៀវ​ជាតិ​​ និង​សម្រាប់​ជនបរទេស​​ផង​ដែរ​ ក៏​មាន​ធ្វើ​លក់​ថ្មី​នៅ​តាម​ក្យុស​នា​ដង​ស្ទឹង​នឹង​អូរ​នៅ​ទី​នោះ​ ដែល​មាន​តម្លៃ​សមរម្យ​អាច​ទទួល​យក​បាន។
ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​អ្នក​ទេសចរណ៍​ដែល​មាន​បំណង​​ធ្វើ​ដំណើរ​​ផ្សេង​ព្រេង​តាម​ កំណាត់​ផ្លូវ​​ចាស់​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ខ្សែ​​ទៀត​នៅ​ក្នុង​អតីត​ក្រុង​ជូឡុង​ នេះ​មួយ​ចំនួន​ធំ​គឺ​ពុំ​ទាន់​ជួសជុល​ទេ​ វា​មាន​ស្ថានភាព​រលាក់​ដោយ​មាន​គ្រលុក​ និង​ដាច់​ខូច​ជា​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ហើយ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​បាន​​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ប្រភេទ​​រថយន្ត​ 4WD ប៉ុណ្ណោះ។
ចំពោះ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ និង​សុវត្ថិភាព​នៃ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ​ទាំងមូល​ គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ប្រសើរ​ណាស់​ ដែល​​អំណោយ​ផល​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ ខាង​​វិស័យ​​ទេសចរណ៍​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​និង​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ជាតិ ​ ​ និង​​អន្តរជាតិ​ ចូល​ទៅ​ទស្សនា​កម្សាន្ត​សប្បាយ​គ្រប់​រដូវកាល។ នៅ​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ​ បច្ចុប្បន្ន​មាន​តំបន់​ទេសចរណ៍​សំខាន់ៗ​ សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ជាតិ​​ និង​អន្តរជាតិ​ចូល​ទស្សនា​ និង​លេង​កម្សាន្ត​សប្បាយ​ជា​ច្រើន​ ក្នុង​នោះ​មាន​រមណីយដ្ឋាន​ទឹក​ជ្រោះ​ភ្នំ​ ដំណាក់​ចាស់​ ដំណាក់​ថ្មី​ តំបន់​ស្រះស្រង់​ តំបន់​ទឹក​ធ្លាក់​ ជ្រោះ​អូរតាហ៊ុយ​ តំបន់​ចំការ​តែ​ ភ្នំ​ថ្ម​ដា​ និង​តំបន់​ល្អាង​ភ្នំ។
ក្រៅ​ពី​តំបន់​ទេសចរណ៍​សំខាន់ៗ​ខាង​លើ​នេះ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ​ នៅ​មាន​តំបន់​សំខាន់ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ដែល​ជា​រមណីយដ្ឋាន​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​​មាន​ទឹក​ធ្លាក់​ដ៏​ខ្ពស់​អម​ដោយ​ ធម្មជាតិ​ស្រស់​ត្រកាល​នោះ​ គឺ​រមណីយដ្ឋាន​ទឹក​ធ្លាក់​អូរ​ច្រាក​ ឬ​ហៅ​ថា​ ទឹក​​ធ្លាក់​ចំបក់​ ដែល​តាំង​​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ជើង​នៃ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ​ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​​ឃុំ​ចំបក់​ ស្រុក​ភ្នំ​ស្រួច​ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។
ដោយសារ​តំបន់​គិរីរម្យ​ ជា​តំបន់​ខ្ពង់រាប​​ និង​ជា​ប្រជុំ​ភ្នំ​តូច​ធំ​ជា​ច្រើន​ ដែល​គ្រប​ដណ្ដប់​​ដោយ​ព្រៃ​ឈើ​​មាន​ពណ៌​បៃតង​គ្រប់​រដូវ​កាល​នោះ​ ទី​នេះ​ក៏​មាន​បរិមាណ​ទឹក​ភ្លៀង​ខ្ពស់​ ប្រហាក់ប្រហែល​តំបន់​មាត់​សមុទ្រ​ផង​ដែរ​ ហើយ​ក៏​ជា​កត្តា​បង្កើត​អោយ​មាន​ជ្រោះ​ និង​អូរ​មាន​ទឹក​​ហូរ​ធ្លាក់​ជា​ច្រើន​ នៅ​តាម​ចន្លោះ​ភ្នំ​នីមួយៗ​​ ដែល​ផ្ដល់​ជា​រមណីយដ្ឋាន​ទឹកធ្លាក់​ជា​ច្រើន​នៅ​រាយ​ពាស​ពេញ​តំបន់​នោះ។ ដោយសារ​លក្ខណៈ​អំណោយ​ផល​ពី​ធម្មជាតិ​នេះ​ហើយ​ទើប​តំបន់​គិរីរម្យ​ បង្កើត​ជា​ប្រភព​​ទឹក​សម្រាប់​បង្កើត​​ជា​វារី​អគ្គិសនី​ដំបូង​បំផុត​នៅ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​តាំង​ពី​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​ ១៩៦០​ ដែល​គេ​អាច​នាំ​យក​ចរន្ត​ថាមពល​អគ្គិសនី​ទាំង​នោះ​មក​ផ្គត់ផ្គង់​នៅ​រាជធានី ​ភ្នំពេញ​ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​បាន​មួយ​ភាគ​ធំ។
ប្រវត្តិឧទ្យានជាតិគិរីរម្យ
ឧទ្យានជាតិ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ នៅ​ក្នុង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤០ ដោយ​នាយកដ្ឋាន​គង្គា រុក្ខ​ប្រមាញ់ ហើយ​បាន​ធ្វើ​ផ្លូវ ជា​លើក​ដំបូង​ចូល​ទៅ​ដល់​ទី​ខ្ពង់រាប​គិរីរម្យ។ បន្ទាប់មក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៤ សម្ដេច​ព្រះនរោត្ដម សីហនុ បាន​យាង​ធ្វើ​ព្រះរាជ​ទស្សនកិច្ច​តំបន់​នោះ​ជា​លើក​ដំបូង​តាម​រយៈ​ដំរី ព្រះអង្គ​ក៏​បាន​សព្វ​ព្រះរាជហឫទ័យ​ចំពោះ​ទេសភាព​ដ៏​ល្អ​ប្រណិត​នៃ​តំបន់​ នេះ។ ព្រះអង្គ​បាន​ព្រះរាជ​តម្រិះ​ថា «ព្រៃ​ស្រស់​បែប​នេះ មាន​តែ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង​ប៉ុណ្ណោះ មិន​នឹក​ស្មាន​ថា ព្រៃ​ស្រស់​នេះ​មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើយ»។ នៅ​ពេល​នោះ​ព្រះអង្គ​រាជានុញ្ញាត​អោយ​អ្នក​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​សិក្សា និង​កំណត់​ឈ្មោះ​តំបន់​នេះ​ថា «ខ្ពង់រាប​គិរីរម្យ» ព្រះរាជក្រម​លេខ ១២៩ លរ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ១៧​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤៤។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​​នោះ មាន​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ ក៏​ដូចជា​ក្រុម​ភូមិសាស្ត្រ បសុព្យាបាល និង​ក្រុម​ភូមិសាស្ត្រ បាន​ចូល​ទៅ​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ភូមិសាស្ត្រ ស្ថានភាព​ដី ស្ថានភាព​ជីវសាស្ត្រ​នៅ​តំបន់ គិរីរម្យ​ជា​ច្រើន​ក្រុម​ជា​បន្តបន្ទាប់។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៤​នោះ​ដែរ នាយកដ្ឋាន​គង្គា និង​រុក្ខា​ប្រមាញ់​បាន​កំណត់​តំបន់​គិរីរម្យ​ថា «ជា​ព្រៃ​បម្រុង​ទុក​សម្រាប់​ផ្ដល់​ផល​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត»។ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ២២ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៤៥ សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ បាន​យាង​ធ្វើ​ព្រះរាជ​ទស្សនកិច្ច និង​គង់​ប្រថាប់​នៅ​ព្រះ​រាជ​សំណាក់ ដែល​រៀប​ចំ​សាងសង់​ឡើង​ដោយ​នាយកដ្ឋាន​គង្គា និង​រុក្ខា​ប្រមាញ់ នៅ​​អូរ​ខ្សាច់​សរ។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៩ នាយកដ្ឋាន​គង្គា និង​រុក្ខា​ប្រមាញ់ បាន​ដំណើរការ​សាងសង់​ផ្លូវ និង​ស្ពាន​នានា​ទៅ​ទូទាំង​តំបន់​គិរីរម្យ​សម្រាប់​បម្រើ​ឲ្យ​វិស័យ​ទេសចរណ៍។
នៅ​ចុង​ឆ្នាំ ១៩៤៩ តំបន់​គិរីរម្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ។ ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​រយៈពេល ១​ឆ្នាំ​ស្ពាន​ជា​ច្រើន នៅ​ក្នុង​តំបន់​គិរីរម្យ​ត្រូវ​បាន​ដុត​បំផ្លាញ​ដោយ​ជន​ប្រដាប់​អាវុធ ហើយ​នៅ​ពេល​នោះ​ភ្នាក់ងារ​រុក្ខា​នៃ​នាយកដ្ឋាន​គង្គា​និង​រុក្ខា​ប្រមាញ់ បាន​សម្រេច​ចិត្ត​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​គ្រប់គ្រង​តំបន់​គិរីរម្យ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​បាន​វិល​ត្រឡប់​ចូល​មក​គ្រប់គ្រង​តំបន់​នេះ​វិញ​នៅ​ដើម​ឆ្នាំ ​១៩៥៤។
បន្ទាប់​ពី​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​នៃ​ទី​ក្រុង​ហ្សឺណែវ នៃ​ប្រទេស​ស្វីស ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៥៤ ដែល​បារាំង​បាន​ប្រគល់​ឯករាជ្យ​ភាព​ពេញ​បរិបូរណ៍​ជូន​ប្រទេស​កម្ពុជា ទើប​នាយកដ្ឋាន​គង្គា និង​រុក្ខា​ប្រមាញ់ បាន​ចាប​ផ្ដើម​ដំណើរការ​ការងារ និង​សកម្មភាព​គ្រប់គ្រង​ព្រៃឈើ​របស់​ខ្លួន​ឡើង​វិញ ក្នុង​តំបន់​គិរីរម្យ ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​ព្រះរាជក្រឹត្យ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៥០។
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២ តំបន់​គិរីរម្យ ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ជា​ក្រុង​ទេសចរណ៍​មាន​ឈ្មោះ​ថា "ក្រុង​ជូឡុង" ឬ​ហៅ​ថា "បុរី​ជូឡុង"។ មូលហេតុ​ដែល​ក្រុង​នេះ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ឈ្មោះ​ថា ក្រុង​ជូឡុង ព្រោះ​សម្ដេច​ចក្រី ញឹក ជូឡុង នៅ​ពេល​នោះ​​គី​ជា​សកម្មជន​ម្នាក់​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​រួម​វិភាគទាន និង​ចលនា​ប្រជាជន ដើម្បី​ស្ថាបនា​ទីក្រុង​ទេសចរណ៍​ដ៏​ប្រណិត​នេះ​ឡើង។ នៅ​ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ក្រៅ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ក្រុង​ព្រះសីហនុ ឬ​ក្រុង​កំពង់​សោម រដ្ឋាភិបាល​សម័យ​នោះ​បាន​បង្កើត​ជា​ក្រុង​ថ្មីៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដូច​ជា ក្រុង​អង្គរ ក្រុង​កែប ក្រុង​បូកគោ ក្រុង​ប៉ៃលិន និង​បុរី​ជូឡុង​នេះ​ឯង។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ វិស័យ​ទេសចរណ៍​បាន​ក្លាយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​សំខាន់​ទ្រទ្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ។ ដោយ​សារ​សក្ដានុពល​ធម្មជាតិ​នៅ​តំបន់​គិរីរម្យ រួម​ផ្សំ​នឹង​សំណង់​ប្រណិតៗ​ជា​ច្រើន ទើប​រៀងរាល់​ចុង​សប្ដាហ៍​គេ​ឃើញ​មាន​រថយន្ត​រាប់​រយ​គ្រឿង​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ ទោ​កាន់​តំបន់​នោះ។ យោង​តាម​កំណត់​ត្រា​របស់​ទស្សនាវដ្ដី កម្ពុជ​សុរិយា បោះពុម្ព នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦៦ បាន​​ឲ្យ​ដឹង​ថា មាន​រថយន្ត​រហូត​ដល់​១១.៥០០​គ្រឿង បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនាចរ​ទៅ​តំបន់​នោះ ដោយ​រួម​ទាំង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​គណៈប្រតិភូ​បរទេស​ជា​ផ្លូវ​រដ្ឋ​ផង ដូច​ជា លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន លីវ ចាវជី លោក​ប្រធានាធិបតី ឥណ្ឌូណេស៊ី ស៊ូកាណូ លោក​ប្រធាន អ៊ុំ ញ្ញ៉ាតុ មក​ពី​យូហ្គោស្លាវី លោក​សេនាប្រមុខ ចេនយី មក​ពី​ប្រទេស​ចិន។ល។ ប្រតិភូ​ឥស្សរជន​ទាំង​នេះ សុទ្ធ​តែ​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ដោយ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ដើម្បី​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនាចរ​នៅ​គិរីរម្យ​។
ហើយ​ជា​ញយ​ដង សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ​ បាន​សព្វ​ព្រះ​រាជហឫទ័យ​ចំពោះ​ក្រុង​នេះ ដោយ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទី​នោះ​ជា​ញឹកញាប់ ព្រះអង្គ​សព្វ​ព្រះហឫទ័យ​នឹង​ទស្សនា​ទេសភាព​ធម្មជាតិ​ដ៏​ល្អ​ប្រណិត​ និង​សត្វ​ព្រៃ​គ្រប់​ប្រភេទ​នៃ​តំបន់​គិរីរម្យ ជា​អនេក​ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​សម័យ​នោះ​ក៏​ទុក​ទី​នោះ​ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​ ដ៏​ប្រណិត​មួយ​ផង​ដែរ។
នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ឧទ្យានជាតិ​គិរីរម្យ ឬ​ក្រុង​ជូឡុង នេះ​ក៏​មាន​ចម្ការ​ចែ​ជា​ច្រើន​ហិកតារ ចម្ការ​ផ្កាអ័រគីដេ មាន​វារីអគ្គិសនី មាន​កន្លែង​តាំង​ពិព័រណ៍​សម្រាប់​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ មាន​រោង​ចក្រ​ចំនួន​៣ និង​មាន​ព្រលាន​យន្តហោះ​​ដែល​អាច​អាយ​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ចុះចត​បាន ស្ថិត​នៅ​ជិត​អតីត​ព្រះរាជ​ដំណាក់ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​ឡើង​ក្នុង​រវាង​ឆ្នាំ ១៩៦២-៦៥។
ឯកសារយោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧទ្យានជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
យ៉ាបា
thumb|យ៉ាបា យ៉ាបា ជាប្រភេទថ្នាំញៀនមានរាងជាគ្រាប់មូលសំប៉ែត ដែលកើតឡើងពីល្បាយមេតំហ្វេតាមីននិងកាហ្វេអ៊ីន។ ជាទូទៅ​វាមានពណ៌ឆើត​ (ទឹកក្រូចឬបៃតង) និងមានត្រាអក្សរ "R" ឬ "WY" បោះពីលើ។ ពាក្យយ៉ាបា ជាភាសាថៃមានន័យត្រង់ថា«ថ្នាំឆ្គួត»។ នៅឥណ្ឌាគេហៅវាថា ប៊ុលប៊ុលីយ៉ា នៅហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងជប៉ុន គេហៅវាថា ស្សាប៊ូ។
គុណភាពរបស់វា​ប្រែប្រួលទៅតាមប្រភព។ វាមានប្រភេទសំរាប់លេបនិងហិតចូលតាមច្រមុះ (មានប្រភេទចាក់ផលិតនៅប្រទេសឡាវដែរ)។ គ្រឿងញៀនលាយខុសច្បាប់​ មានប្រើច្រើនជាពិសេស​នៅប្រទេសថៃ ដែលនៅទីនោះ​មានបណ្ដាញនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងដូចជាមីយ៉ាន់ម៉ានិងឡាវជាដើម។ នាពេលថ្មីៗនេះ គេឃើញមានការប្រើប្រាស់​ក្នុងបណ្ដាជន​អន្តោរប្រវេសន៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែរ និងជួនកាល​ត្រូវគេប្រើជំនួសអេស្តាស៊ី។
ថ្នាំគ្រាប់យ៉ាបា​ត្រូវបានដាក់ជារបស់ខុសច្បាប់​ដោយរដ្ឋាភិបាលថៃនៅឆ្នាំ១៩៧០។ នៅសម័យនោះ​វាត្រូវបាន​គេលក់នៅតាម​ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈនានា និងត្រូវបានអ្នករត់ឡានទិញប្រើសំរាប់បំបាត់ការងងុយ។ បន្ទាប់ពីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍​ធ្ងន់ៗ​ក្នុងចំនោមឡានក្រុងរត់ផ្លូវឆ្ងាយ រដ្ឋាភិបាលពេលនោះបានដាក់យុទ្ធនាការបោសសំអាត​គ្រឿងញៀនតាំងពីឆ្នាំ២០០៣ ហើយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងចំនោម​អ្នកបើកឡានក្រុងបានធ្លាក់ចុះ។ ដោយសារតែហេតុនេះ ទើបតំលៃលក់រាយបានឡើងពី ១០០–១៥០បាត (ប្រហែល១២០០០–១៦០០០រៀល) ទៅ ២៥០–៤៥០បាត (២៨០០០–៤៨០០០រៀល) ក្នុងមួយគ្រាប់។ ក៏ប៉ុន្តែ វានៅតែពេញនិយមក្នុងចំនោមអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។
នៅឆ្នាំ២០០៦ យ៉ាបាបានទទួលការនិយមប្រើពីបណ្ដាអ្នកមាននៅប្រទេសបង់ក្លាដែស្ស។ អាជ្ញាធម៌បានធ្វើយុទ្ធនាការបោសសំអាតគ្រឿងញៀននៅឆ្នាំ២០០៧ ហើយបានរកឃើញពាណិជ្ជករល្បីៗមួយចំនួនប្រើប្រាស់វា។
ធនាគារកណ្ដាល
ធនាគារកណ្ដាល ធនាគារបម្រុង ឬអាជ្ញាធររូបិយវត្ថុ គឺជាស្ថាប័នសាធារណៈដែលតែងតែបោះពុម្ពរូបិយវត្ថុ គ្រប់គ្រងលើការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ និងគ្រប់គ្រងអត្រាការប្រាក់។ ធនាគារកណ្ដាលក៏តែងតែគ្រប់គ្រងលើប្រព័ន្ធធនាគារពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងស្រុកផងដែរ។ ធនាគារកណ្ដាលខុសពីធនាគារពាណិជ្ជកម្មត្រង់ដែលវាអាចមានសិទ្ធិផ្ដាច់មុខលើការបោះពុម្ពរូបិយវត្ថុជាតិ។
តួនាទីចំបងរបស់ធនាគារជាតិគឺផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុជាតិ គ្រប់គ្រងអត្រាការប្រាក់ និងជាឥណទាយិកចុងក្រោយនៃវិស័យធនាគារក្នុងពេលមានវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ។ វាក៏មានអំណាចគ្រប់គ្រងផងដែរ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថាធនាគារទាំងឡាយ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដទៃទៀតមិនមានការធ្វេសប្រហែស និងមិនកេងបន្លំ។
ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនមានធនាគារជាតិ “ឯករាជ្យ” ដែលដំណើរការក្រោមច្បាប់ដោយឡែកមួយដើម្បីជៀសវាងការជ្រៀតជ្រែកបែបនយោបាយ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា ធនាគារកណ្ដាលសហគមន៍អឺរ៉ុប និងប្រព័ន្ធបម្រុងសក្ដិភូមិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
សកម្មភាពនិងទំនួលខុសត្រូវ មុខងាររបស់ធនាគារកណ្ដាលរួមមានៈ
គោលបំណងគោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ ធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាពថ្លៃ អត្រាមានការងារធ្វើខ្ពស់ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ស្ថិរភាពអត្រាការប្រាក់ ស្ថិរភាពទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងស្ថិរភាពទីផ្សារប្ដូរប្រាក់អន្តរជាតិ។
ការបោះពុម្ពរូបិយវត្ថុ ធនាគារកណ្ដាលគឺជា “ធនាគារ” ព្រោះវាមានទ្រព្យសកម្ម (ការប្ដូរប្រាក់អន្តរជាតិ មាស និងទ្រព្យសកម្មហិរញ្ញវត្ថុដទៃទៀត) និងបំណុល។ ធនាគារជាតិជាទូទៅរកប្រាក់បានតាមរយៈការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ និងលក់ក្រដាសប្រាក់ទាំងនោះទៅទ្រព្យសកម្មសាធារណៈដែលអាចផ្តល់ការប្រាក់បានដូចជាសញ្ញាប័ណ្ណរដ្ឋាភិបាល។
ឈ្មោះធនាគារកណ្ដាល ការជ្រៀតជ្រែកក្នុងអត្រាការប្រាក់ ដែនកំណត់នៃអំណាចអនុវត្ត
ឧបករណ៍គោលនយោបាយ អត្រាការប្រាក់ ប្រតិបត្តិការទីផ្សារបើកចំហរ តម្រូវការមូលធន តម្រូវការទុនបម្រុង តម្រូវការប្ដូរប្រាក់ តម្រូវការបន្ថែម និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀត
ការគ្រប់គ្រងធនាគារ និងសកម្មភាពដទៃទៀត
ឯករាជ្យភាព
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធនាគារ
ល្បែងចត្រង្គ
ល្បែងចត្រង្គ ឬ អុក ​ជាប្រភេទ​ល្បែង​លេង​លើក្ដារ។ តួ​ល្បែង​ទាំង​មូល​ជា​សង្គ្រាម​រវាង​នគរពីរ​ ដែល​ឋិត​នៅម្ខាងម្នាក់​នៃក្ដារ​អុក ហើយ​មាន​ស្ដេច​រៀងៗខ្លួន។ ចត្រង្គ​ មាន​វិធីសាស្ត្រ​លេង​និង​ក្បួន​ប្រហារ​ច្រើន​ប្រភេទ។ ប្រវត្តិនៃល្បែង​អុកនេះនៅកម្ពុជា​ជាប្រធាន​បទដែល​គេពុំសូវ​ដឹង​ជាទូទៅទេ។ ​តាម​ការ​សង្កេតជាទូទៅ ល្បែង​អុក គេលេង​នៅច្រើនកន្លែង​លើពិភពលោក គ្រាន់តែមាន​របៀប​លេង​ខុសៗគ្នា។
ឈ្មោះ
តាមវចនានុក្រមខ្មែរ ដែល​ជាការផ្សាយ​របស់​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ៖
ផ្អែក​លើ​ការ​សង្កេត​ជាទូទៅគេហៅ​ថាអុក​គ្រប់​គ្នា​ កម្រ​មាន​អ្នក​ហៅ​ថា​ចត្រង្គណាស់។
ក្ដារចត្រង្គ
ក្ដារចត្រង្គមាន​រាង​ការេចែក​ចេញ​ជាជួរ​ដេក៨ជួរ និង​ជួរឈរ៨ជួរ​ ស្មើៗគ្នា បង្កើត​បានក្រឡាការេចំនួន​៦៤។ គេអាចធ្វើក្ដារ​ចត្រង្គពីអ្វីក៏បាន​តាម​តែនិយម​ចូលចិត្ត។ អ្នកខ្លះប្រើឈើល្អៗ អ្នកខ្លះប្រើឈើដែល​រក​បាន​ងាយៗ អ្នកគូរ​លើ​ក្រដាស​ក៏មាន គូរ​លើដីក៏មាន។
កូនចត្រង្គ
កូន​អុក​មានទាំង​អស់​៣២​ គ្រាប់ចែក​ចេញជាពីរ​ក្រុម សម្រាប់នគរនីមួយៗ។ នគរ​មួយ​មាន​១៦គ្រាប់ ឬ ១៦កូន។ គ្រាប់​ទាំង​១៦មាន​ដូចគ្នា​ខ្លះ ខុសគ្នា​ខ្លះ ​ហើយ​មាន​ទីតាំងជាក់លាក់ដូច​រៀបរាប់ខាង​ក្រោម។ អ្នក​ម្ខាង​ទៀតរៀបដូចគ្នា។
គោលបំណង
គោល​បំណង​នៃការ​លេង គឺភាគីម្ខាងៗ​ត្រូ​គិត​ប្រើ​ទ័ពចត្រង្គ​​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​ណា​ទៅ​អុកសម្លាប់​ស្ដេចនៃភាគីម្ខាង​ទៀត​ឱ្យ​បាន ដោយគោរពទៅគោល​ការណ៍ផ្សេងៗ។
របៀបស៊ី
បើ​កាល​ណា​កូន​នៃនគរ​ពី​នៅជិត​គ្នា វាអាច​ស៊ី​គ្នា​ទៅវិញទៅ​មក​បាន​មិន​រើស​កូនឡើយ។ គេហៅ​ថាស៊ី កាល​ណា​កូន​នៃ​នគរ​ម្ខាង​មានក្រឡាដើរ​ចំ​ទៅលើ​ក្រឡា​ដែល​កូន​នៃនគរ​ម្ខាង​ទៀត​កំពុង​ឈរ ហើយ​ដល់វេន​ត្រូវ​ដើរ​ក៏ដើរ​ចំកូន​ដែល​ឈរ​នោះ​ស្រាប់​ហើយ​ដក​កូន​នោះឡើង។ ដូច្នេះមានន័យថា ក្រឡា​ស៊ី​ គឺជា​ក្រឡា​ដើរ។ តែ​ករណី​លើ​លែង​ចំពោះ​កូនត្រីធម្មតា​ គឺ ស៊ី​បញ្ឆិត​ទៅមុខ មិន​ស៊ីទៅមុខ​ត្រង់​ឡើយ។ ករណីមួយ​ទៀត​គឺ​គេ​មិន​ដែល​ស៊ី ស្ដេចទេ។
ក្បួន​ដើរ​ដំបូង
ជួនកាល​គេ​សន្មត​គ្នា​ថា​ពេល​ដើរ​ដំបូង​អាច​ឱ្យ​នាង​ដើរ​ទៅមុខ​២ជំហាន​បាន។ ហើ​ការ​លេង​ដំបូង​ៗអ្នក​លេង​ចត្រង្គតែង​ចាំ​ក្រឡា​ មានក្រឡា​សេះចង និង​សេះទឹម​ជាដើម។
ក្បួន​រាប់​យក​ស្មើ
តាម​ការ​ព្រមព្រៀង​គ្នា កាល​ណា​នៅសល់​កូន​តិច ហើយភាគីម្ខាង​នៅសល់​កូនច្រើន​ជាង ឬ មាន​ប្រៀបជាងភាគីម្ខាងទៀតគេមាន​ក្បួន​ឱ្យ​ភាគី​ដែល​ចាញ់​ប្រៀប​នោះ​រាប់​យក​ស្មើ។​ ការ​រាប់​នោះអាស្រ័យ​នឹង​ប្រភេទកូន​ដែល​ភាគី​មាន​ប្រៀប​នៅសល់​។ ក្បួន​រាប់​ទាំង​នោះ​មាន​ រាប់​៦៤(ទូទៅច្រើន​ករណី) រាប់​៤៤(គោល១) រាប់​៣២(សេះ២) រាប់​២២(គោល២) រាប់​១៦(ទូក១) និង រាប់​៨(ទូក​២)។ តែបើ​ករណី​មាន​ត្រីមិនទាន់​បក ហើយ​គេ​ចង់​រាប់ គេ​រាប់​៦៤ជានិច្ច។
ក្បួនគៀង ក្បួន​​ដេញ
ក្បួនដេញ​នេះសម្ដៅ​របៀប​ដើរ​ពិសេសៗប្រើ​សម្រាប់អុក​សម្លាប់​ស្ដេចភាគី​ម្ខាង​ទៀត​កាល​ណា​សល់​កូន​តិច។ ក្បួន​ដូច្នេះមាន​ច្រើន​ដូចក្បួន​រាប់​ដើរ ហើយ​មាន​ឈ្មោះ​ផ្សេងៗដូចជា ច័ក្កច័ន ស្វាសួរ​ព្រ័ត ស្វាញាក់​ចិញ្ចើម ជាដើម។
ទីក្រុងរ៉ូមបុរាណ
ទីក្រុងរ៉ូមបុរាណ ជាអារ្យធម៌ទ្រេតដែលបានចាប់ផ្តើមនៅលើឧបទ្វីបអ៊ីតាលីនៅដើមសតវត្សទី 8 មុនគ។ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនិងផ្តោតលើទីក្រុងនៃទីក្រុងរ៉ូមនេះវាបានពង្រីកឱ្យក្លាយទៅជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោកនៅសម័យបុរាណដែលមានប្រមាណពី 50 ទៅ 90 លាននាក់ (ប្រហែល 20% នៃចំនួនប្រជាជននៅលើពិភពលោក) និងគ្របដណ្តប់ 6,5 លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (2,5 លានការ៉េ Mi) របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលចន្លោះពីដំបូងនិងសតវត្សទីពីរនៃគ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ខេត្តស្ទឹងត្រែង
ខេត្តស្ទឹងត្រែង គឺជាខេត្តមួយនៅចុងខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ឈ្មោះដើមហៅថា សៀងតេង ។ ទីក្រុងរបស់ខេត្តស្ទឹងត្រែងមានឈ្មោះថា ទីក្រុងស្ទឹងត្រែង។ ខេត្តមួយនៃប្រទេសកម្ពុជានៅភាគឦសាន។ ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តរតនគិរីនៅខាងកើត ខេត្តមណ្ឌលគិរីនិងខេត្តក្រចេះនៅខាងត្បូង និងខេត្តកំពង់ធំនិងខេត្តព្រះវិហារ នៅខាងលិច ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងព្រំដែនអន្តរជាតិឡាវ។ ក្នុងខេត្តនេះមានទន្លេមេគង្គ​ហូរកាត់​ខេត្ត។ ខេត្តនេះភាគច្រើនគ្របដណ្តប់ដោយព្រៃឈើ និងធនធានជលផលមានសភាពសម្បូរបែប។
អំពីឈ្មោះ
ខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីដើមឡើយមានឈ្មោះថា "ទន្លេរពៅ" កំណើតខេត្តស្ទឹងត្រែងកើតឡើងដោយសារព្រះសង្ឈមួយអង្គ (ជានេនលាចាកសិក្ខាបទ) ព្រះនាម សៀង ប៉េង មកពីស្រុកវៀងច័ន្ទ បានលើកដែនសារទឹងទែងនេះថ្វាយមកព្រះករុណាក្រុងកម្ពុជា ។ ព្រះករុណាក្រុងកម្ពុជាទ្រង់ទទួលដង្វាយនេះ ហើយទ្រង់បានតែងតាំងលោក ប៉េង ជាចៅហ្វាយខេត្ត នៅក្នុងអំណាចព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ។ បន្ទាប់ពីត្រូវព្រះរាជាតែងតាំងជាចៅហ្វាយខេត្ត លោកឧកញ៉ា ប៉េង បាននាំសួយសារអារកទៅថ្វាយព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាបានរយៈពេល៣ឆ្នាំ ទើបគិតដោះខ្លួនចេញពីអំណាចខ្មែរ ហើយបានរត់ចាកចោលដែនសារទឹងទែងទៅរស់នៅស្រុកវ៉ើនសៃវិញ ។ ក្រោយពីលោកឧកញ៉ា ប៉េង បានរត់ចាកចោលដែនសារទឹងទែង កូនប្រុសរបស់លោកឈ្មោះថា ជា ប៉េងញ៉ាសំ ក៏ត្រូវបានទទួលងារជាចៅហ្វាយខេត្តបន្តពីលោក។ ជា ប៉េងញ៉ាសំ បានរួមគំនិតឃុបឃិតជាមួយរាស្ត្រក្នុងខេត្តរបស់ខ្លួនចូលទៅជ្រកកោនក្រោមម្លប់ព្រះចៅនគរសៀម សៀមបានតែងតាំងងារ ជា ប៉េងញ៉ាសំ ទៅជាចៅមឿងសៀងទែង ។ ដូច្នេះឈ្មោះ សៀង ទែង ជាភាសាឡាវប្រែថា លោកនេនដែលលាចាកសិក្ខាបទបានកសាងឡើង ។ យូរមកប្រជាជនខ្មែរយើងហៅក្លាយនាម សៀង ទែងនោះទៅជា ឈ្មោះស្ទឹងត្រែងវិញ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន គឺមានន័យថា ស្រុកមានស្ទឹងដុះស្មៅត្រែង។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ខេត្តស្ទឹងត្រែងមានរឿងភ្ជាប់ទៅនឹងពង្សាវតាតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយរវាង៦០០គ.ស ក្នុងរាជ្យព្រះបាទឥសានវ័រ្មន និងព្រះបាទជ័យវ័រ្មន ដោយពេលនោះក្រុងកម្ពុជា ត្រូវបានចែកចេញជា២នគរ ។ នគរមួយមានទីក្រុងឈ្មោះ វយធាបូរា (ភវបុរៈ) មួយទៀតឈ្មោះទីក្រុង សម្ផបូរា (សម្ផបុរៈ)ហើយខេត្តស្ទឹងត្រែង គឺស្ថិតនៅក្នុងក្រុងទី២នេះ ហើយរហូតដល់ ៩០០គ.ស នគរទាំងពីរបានបង្រួបបង្រួមគ្នាទៅជាក្រុងកម្ពុជាតែមួយ និងបានលើកទីក្រុងទៅតាំងនៅអង្គរវិញ ។ នៅគ្រិស្តសករាជ១៤០០ កាលបែកបន្ទាយសង្វែក ដោយសារកងទ័ពសៀម ពេលនោះព្រះបាទសុទ្ធាភាស ព្រះអង្គបានរត់ទៅពួននៅស្ទឹងត្រែង ។ ក្នុងកំឡុងសករាជនេះទ័ពសៀម និងទ័ពលាវបានលុកលុយចូលក្រុងកម្ពុជាខាងជើង កងទ័ពទាំងនេះបានយកខេត្តស្ទឹងត្រែង រួចមកទ័ពទាំងនោះបានធ្វើដំណើរលុកលុយចុះតាមទន្លេធំ រហូតដល់កំពង់ចាមទើបកងទ័ពខ្មែរវាយបកដេញទ័ពសៀម និងទ័ពលាវខ្ចាត់ខ្ចាយចេញទៅវិញអស់ ។ រូបភាពតូច|ផែនទីព្រំប្រទល់នៃខេត្តស្ទឹងត្រែងនិងប្រទេសឡាវនៅសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង រូបភាពតូច|ទឹកដីទន្លេរពៅនិងម្លូព្រៃ(ស្ទឹងត្រែង)ត្រូវបានមកអោយខ្មែរវិញនៅឆ្នាំ១៩០៤ ក្រោយមកនៅគ្រិស្តសករាជ១៦០០ប្លាយ យួនចាប់ផ្តើមចូលលុកលុយយកខេត្តស្ទឹងត្រែង ប៉ុន្តែគ្រានោះទ័ពសៀមបានវាយចាញ់យួនទៅវិញនៅវេលាចំបាំងខេត្តស្ទឹងត្រែងចំណុះឱ្យខេត្តចំប៉ាសាក់ ឯខេត្តចំប៉ាសាក់ចំណុះឱ្យស្រុកសៀមទៀត ។ នៅឆ្នាំ១៨១៤ ទ័ពសៀមបានលុកលុយចូលនគរខ្មែរចាប់តាំងពីព្រំខេត្ត ព្រំទេពទៅដល់ភ្នំដងរែក ទ័ពសៀមបន្តលុកលុយយកខេត្តម្លូព្រៃ ខេត្តទន្លេពៅ កាលណោះទ័ពសៀមបានឈ្នះសឹកដោយងាយ។បន្ទាប់មកទៀតពួកគេបានបន្តឆ្លងទន្លេ ហើយចូលលុកលុយយកខេត្តស្ទឹងត្រែងជាថ្មី បញ្ចូលទៅក្រុងសៀម លុះខេត្តស្ទឹងត្រែងធ្លាក់ទៅជាខេត្តសៀម គ្រានោះព្រះករុណាក្រុងកម្ពុជាបានផ្តាច់ការទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសលាវ ដោយសារខេត្តស្ទឹងត្រែងឃាំងជាប់ទៅនឹងស្រុកសៀម ។ បន្ទាប់ពីក្រុងកម្ពុជាគំលាតនៃការទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសលាវយូរឆ្នាំ រហូតដល់ឆ្នាំ១៨៦៣ គ្រាដែលបារាំងបានមកតាំងអាណាព្យាបាលនៅក្រុងកម្ពុជា។នៅឆ្នាំ១៨៦៤ ក្រុងសៀមជាប់សញ្ញានិងក្រុងបារាំងសែស ហើយក្រុងកម្ពុជា ពេលនោះសៀមបានប្រគល់ខេត្តទន្លេពៅ ម្លូព្រៃ ស្ទឹងត្រែង សៀមប៉ាងមកឱ្យកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្តែសៀមគ្មានប្រាថ្នានឹងឱ្យមកវិញទាល់តែសោះ តែសៀមទាល់តម្រិះដោយសារជាប់កិច្ចសញ្ញា។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៨៩៣ ស្ទឹងត្រែងត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយឡាវក្រោមបារាំងពីឆ្នាំ១៨៩៣ ដល់ឆ្នាំ១៩០៤ ។ នៅឆ្នាំ១៨៩៣ បារាំងបានបង្ខំសៀមដោយថ្វីដៃ ដើម្បីឱ្យសៀមបង្វែរខេត្តខ្មែរមកឱ្យក្រុងកម្ពុជាវិញខ្លះដូចជា៖ខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាដើម ។ គ្រានោះសៀមភិតភ័យចុះសិទ្ធិសញ្ញានៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨៩៣ ដោយសុខចិត្តលះបង់ចោលដីខេត្ត ហើយទឹកដីប៉ែកត្រើយខាងឆ្វេងទន្លេមេគង្គទាំងអស់ឱ្យបារាំងសែសវិញ ។ពេលនោះខេត្តស្ទឹងត្រែង សៀមប៉ាង ត្រូវចំណុះក្រុងលាវ ហេតុដូច្នេះក្រុងសៀមបានប្រគល់តែខេត្តទន្លេពៅ និងខេត្តម្លូព្រៃ តាមសិទ្ធិសញ្ញារបស់បារាំង ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩០៤ ។ នៅឆ្នាំ១៩០៤ ឡាវក្រោមបារាំងបានដោះដូរខេត្តនេះទៅអាណាព្យាបាលបារាំងនៃកម្ពុជាជាថ្នូរនឹងតំបន់ខ្លះនៃខេត្តចំប៉ាសាក់ ដោយបន្សល់ទុកជនជាតិភាគតិចឡាវមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រោយមកមានសន្ធិសញ្ញាបារាំងចុះថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩១៤ បានដាក់ខេត្តស្ទឹងត្រែង និងសៀមប៉ាងបញ្ចូលមកក្នុងក្រុងកម្ពុជាវិញ ។ ខេត្តស្ទឹងត្រងក៏រើកែប្រែថ្មី គឺមានរាជការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល២ខេត្ត គឺខេត្តស្ទឹងត្រែង១ និងខេត្តមូលពូមោក១(ស្រុកវ៉ើនស៊ី)។ ដោយសារទីតាំងព្រំដែនរបស់នៃខេត្តផង និងភ្នំព្រៃនៅភាគឦសាននៃខេត្តផងទៀត ខេត្តក្លាយកន្លែងក្តៅគគុកនៃសកម្មភាពបះបោរកុម្មុយនិស្ត និងជាគោលដៅសម្រាប់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០និង៧០។ ការ​បះបោរ​បាន​បន្ត​ពី​ការ​ជ្រៀត​ចូល​របស់​វៀតណាម​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៥០ រហូត​ដល់​ចុង​ឆ្នាំ​ខ្មែរក្រហម។
ទីតាំង
ខេត្តស្ទឹងត្រែង ដោយមានផ្ទៃដី១១.០៩២ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា គឺជាខេត្តមួយដាច់ស្រយាលជាប់ព្រំដែនប្រទេសឡាវ និងមានប្រជាជនរស់នៅតិចតួចនៅឯភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសឡាវ នៅផ្នែកខាងជើង ខេត្តរតនគិរីនៅខាងកើត ខេត្តព្រះវិហារនៅខាងលិច និង ខេត្តក្រចេះ និងខេត្តកំពង់ធំនៅខាងត្បូង។  ខេត្តចែកចេញជា ១ក្រុង ៥ស្រុក ៣៤ ឃុំ និង ១២៨ ភូមិ។ រូបភាពតូច|ផែនទីភូមិសាស្ត្រខេត្តស្ទឹងត្រែង រូបភាពតូច|ទន្លេមេគង្គខាងជើងក្រុងស្ទឹងត្រែង ប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តស្ទឹងត្រែងជាខេត្តដែលមានតែមួយគត់ខុសពីខេត្តផ្សេងទៀតរបស់កម្ពុជានៅក្នុងអាងនៃទន្លេមេគង្គ។ ព្រៃឈើធំទូលាយ ទន្លេ និងស្ទឹងប្រសព្វគ្នា និងដង់ស៊ីតេប្រជាជនទាបជាលក្ខណៈរបស់ខេត្ត។ ខេត្តស្ទឹងត្រែងរួមបញ្ចូលផងដែរនូវកំណាត់ខាងលិចនៃឧទ្យានជាតិវីរជ័យដ៏ធំ ដែលអាចចូលទៅដល់ពីខេត្តសៀមរាប។ ខេត្តនេះក៏មានទន្លេធំៗចំនួនបួនផងដែរ គឺ ទន្លេស្រែពក ទន្លេសេកុង ទន្លេសេសាន និងទន្លេមេគង្គ ដែលមានកោះតូចៗរាប់រយដែលរាយប៉ាយនៅលើទន្លេដែលលាតសន្ធឹងក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ រហូតមកដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តមួយចំនួនដែលអ្នកអាចឃើញផ្សោតដ៏កម្រ និងជិតផុតពូជនៅក្នុងព្រៃក្បែរព្រំដែនឡាវ ស្រុកបូរីអូរស្វាយសែនជ័យ និងអន្លង់ឈើទាលក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។
អាកាសធាតុ
នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង រដូវវស្សាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង រដូវប្រាំងមានពពកច្រើនផ្នែកហើយក្តៅពេញមួយឆ្នាំ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃឆ្នាំ សីតុណ្ហភាពជាធម្មតាប្រែប្រួលពី ២០°C (៦៧°F) ដល់ ៣៨ °C (១០០°F) ហើយកម្រទាបជាង ១៦°C (៦១°F) ឬលើសពី ៤០°C (១០៥°F)។
រដ្ឋបាល
ខេត្តស្ទឹងត្រែង រួមមាន​ ១ក្រុង ៥ស្រុក ក្នុងនោះរួមមាន ៣០ឃុំ​ និង​ ៤សង្កាត់ ។ រូបភាពតូច|ទីតាំងខេត្តស្ទឹងត្រែង ប្រទេសកម្ពុជា
សេដ្ឋកិច្ច
អត្រាភាពក្រីក្រ របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង មាន ការ ថយចុះ ពី ២៧ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មកត្រឹម ២៤ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដែលកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់ប្រជាជនម្នាក់កើនឡើងពី ១.១៥០ ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ដល់ប្រមាណ ១.៥០០ ដុល្លារក្នុង ឆ្នាំ ២០១៩។ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសមានចម្ងាយ ៤៥៥គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ មាន ប្រជាពលរដ្ឋសរុប ១៥៩៥៦៥នាក់ (ស្រី ៧៦៤៧២នាក់) ដែលស្មើនឹង ៣៤៦២៧គ្រួសារ។ ខេត្តស្ទឹងត្រែង មានការរីកចម្រើនខ្ពស់ ផ្នែកកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម ដែលបានកសាងប្រព័ន្ធស្រោចស្រព ចំនួន១១ កន្លែង  ប្រវែង ១១.២៨៨ ម៉ែត្រ អាងស្តុកទឹកមានបរិមាណ ២៨ លាន ម៉ែត្រគូប ទំនប់ទ្វារទឹក ការពារទឹកជំនន់ ៤កន្លែង ក្នុងក្រុងស្ទឹងត្រែង។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ខេត្តស្ទឹងត្រែង បានឱ្យដឹងថាផលិតផល និង ផលិតកម្មកសិកម្មសម្រេចបានមានផ្ទៃដី ស្រូវស្រែ និង ស្រូវចម្ការចំនួន ២៨.០០០ ហិកតា  និង ផ្ទៃដីដាំដំណាំកសិឧស្សាហកម្ម  មានកៅស៊ូ ២០.០០០ ហិកតា ស្វាយចន្ទី ២០.០០០ ហិកតា ស្វាកែវល្មៀត ៣.០០០ ហិកតា ចេកអំបូងលឿង ៨០០ ហិកតា ដំឡូងមី ១២.០០០ ហិកតា ព្រមទាំងផ្ទៃដីដាំដំណាំកសិឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត ដែលមានដូចជា ម្នាស់ ល្ង និង សណ្តែកសៀង ជាដើម។ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ប្រមាណជា៨០ភាគរយ ប្រកបរបរកសិកម្មដូចជា ផ្លែចេកដំបូង ស្វាយកែវល្មៀត  ដំណាំស្រូវ ស្វាយចន្ទី កៅស៊ូ ម្នាស់ទឹក ឃ្មុំ ផ្លែធូរ៉េន ខេត្តស្ទឹងត្រែងក៏មានការចិញ្ចឹមគោ ក្របី ជ្រូក មាន់ និង ទាជាដើមដែល មានសត្វគោ ប្រមាណជិត ៣០ម៉ឺន ក្បាល  ក្របី ៣៥ម៉ឺន ក្បាល  ជ្រូក ៣០ម៉ឺន និង សត្វបក្សី ១៤០ពាន់ ក្បាល។ រូបភាពតូច|ជនបទនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពផ្សារនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង សេដ្ឋកិច្ចខេត្តស្ទឹងត្រែងពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មតែប៉ុណ្ណោះ។ ចម្ការផ្សេងៗដូចជាឈើ កៅស៊ូ និងគ្រាប់ប្រាក់ត្រូវបានគេសាងសង់ពាសពេញខេត្ត។ ៨៥% នៃប្រជាជនរស់នៅក្នុងតំបន់ជនបទនៃខេត្ត ហើយពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មសម្រាប់ប្រភពចំណូលរបស់ពួកគេ។  ការចិញ្ចឹមសត្វ ការនេសាទ និងការតម្បាញសូត្រក៏ជាឧស្សាហកម្មសំខាន់នៅក្នុងខេត្តផងដែរ។ សាជីវកម្មជាតិប្រេង ឧស្ម័ន និងលោហធាតុរបស់ប្រទេសជប៉ុនបានរកឃើញខ្សែក្រវាត់រ៉ែទង់ដែង និងស័ង្កសីនៅក្នុងខេត្តក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ហើយគ្រោងនឹងបង្កើនការរុករកបន្ថែមទៀតជាមួយដៃគូជប៉ុនដើម្បីទាញយករ៉ែ។  ទីតាំង​រុក​រក​រ៉ែ​នេះ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល ២៦០ គីឡូម៉ែត្រ​ភាគ​ខាងជើង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។
ផ្សារ៖ សៀមប៉ាង ស្ទឹងត្រែង អឹមផ្វូន
សេះកស
សេះកស (ក្នុងភាសាកស: cavallu corsu ឬ paganacciu) គឺជាសេះតូចមួយដែលមានលក្ខណៈពិសេសនៅលើកោះ កស (Corsica) នៃប្រទេសបារាំង។ វាគឺជាសេះដំបូងរបស់ណាប៉ូឡេអុងទី ១។ កាលប្បវត្តិនៃការធ្វើដំណើរជាច្រើនសរសើរពីគុណសម្បត្តិរបស់សេះដ៏តូច និងប៉ិនប្រសប់នេះ វាត្រូវបានជិះ និងប្រើសម្រាប់កិច្ចការផ្សេងៗដោយប្រជាជននៅកោះកសអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ។
ពូជសេះកស ស្ទើរតែបាត់បង់ទៅហើយ ដោយសារ ការប្រើប្រាស់យានយន្តដើម្បីដឹកជញ្ជូន និងក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ គំនិតផ្តួចផ្តើមជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងស្រុកដើម្បីអភិរក្សពូជសេះមួយនេះ។ នៅឆ្នាំ ២០១២ ពូជនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនៅថ្នាក់ជាតិតាមរយៈសមាគម u Cavallu Corsu ដែលមានការបង្កាត់ពូជសេះជាមូលដ្ឋានចំនួន៨ក្បាល។
សេះនេះមានរូបរាងតូចល្អិត។ រោមនៃប្រភេទសេះនេះមានពណ៌ត្នោតលាយខ្មៅ ឬពណ៌ខ្មៅ។ សេះនេះត្រូវបាន គេចិញ្ចឹមជាចម្បងសម្រាប់ទេសចរណ៍ជិះសេះ។
កំពង់ចាម
កំពង់ចាមអាចសំដៅលើ៖
ខ្មែរសុរិន្ទ
ខ្មែរសុរិន្ទ ក៏ត្រូវបានស្គាល់ជាភាសាសៀមថា ថៃជ័រខ្សែខ្មែរ រឺ ន័យចំ "ថៃជាប់ខ្សែខ្មែរ" (ไทยเชื้อสายเขมร) គឺជានាមកត្តាប្រើសំដៅលើជនជាតិខ្មែរមានដើមកំណើតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។ ខ្មែរធ្លាប់មានវត្តមានក្នុងតំបន់នេះយ៉ាងហោចណាស់ក៏ចាប់តាំងពីសម័យចក្រភពខ្មែរមកម៉្លេះ។ ដោយមានការធ្លាក់នៃសម័យអង្គរ យ៉ាងណានោះ ខ្មែរនៅភាគឦសានត្រូវបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលសៀមដែលកំពុងតែកើនឡើង។ នៅសតវត្សទី១៨ ប្រទេសសៀមបានដាក់បញ្ចូលអតីតខេត្តខ្មែរសុរិន្ទជាផ្លូវការជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។ អ្នករស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ដែលជាជនជាតិខ្មែរបានក្លាយជាប្រជារាស្ត្រនៃព្រះមហាក្សត្រថៃ យ៉ាងពិតប្រាកដThe Khmer residents became de facto subjects of the Thai monarchy and a long process of cultural assimilation began.
សម្បត្តិសួគ៌
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">សម្បត្តិសួគ៌ (បទ ពាក្យ៨)
សម្បត្តិសួគ៌ (បទ ពាក្យ៨) (១) លុយកាក់មាសប្រាក់ត្បូងកែវចរណៃ សម្បត្តិលោកីយ៍ចាយច្រើនអស់ច្រើន
ចុះសម្បត្តិអ្វីចាយច្រើនចម្រើន ចាយរិតតម្កើនច្រើនលើសទ្វេដង។
(២) សម្បត្តិនោះពិតជាសម្បត្តិសួគ៌ ដូចនេះយើងគួរចែកដល់អ្នកផង
គំនិតប្រាជ្ញាពុទ្ធិចម្បង ចាយមិនមួហ្មងចាយមិនសំចៃ។
(៣) ចែកតាមសម្ដីចែកតាមសំណេរ ចែកជូនដល់គេអំណោយថ្លាថ្លៃ
កើនទាំងចំណេះកើនទាំងថ្វីដៃ អ្នកផងអរក្រៃអោយពរអោយជ័យ។
(៤) រួមគ្នាបង្កើតវប្បធម៌ចែកចាយ ធនធានស្គុសស្គាយរះពេញទឹកដី
ប្រទេសថ្កុំថ្កើងមង្គលសិរី ចាស់ក្មេងប្រុសស្រីនាំគ្នាអបអរ។
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''២៤ វិច្ឆិកា ២០១០
សណ្តែកបៃតង
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">សណ្តែកបៃតង (បទ ពាក្យ៨)
សណ្តែកបៃតង (បទ ពាក្យ៨) (១) សណ្តែកបៃតងអាយុនៅក្មេង រីឯសំលេងស្រួចស្រែបអស្ចារ្យ
ស្ដីពីកំណាព្យមិនបាច់វាចា តែងថ្មីកាលណាបះសក់កាលនឹង។
(២) សណ្ដែកបៃតងកុលបុត្រខេមរា មួយជាតិនេះណាមិនគិតរំពឹង
ឃ្លាតឆ្ងាយពីស្រុកទៅខំសំលឹង ជីវិតតានតឹងឯនាយស្រុកឆ្ងាយ។
(៣) សណ្ដែកបៃតងតែងនៅក្នុងសួន រត់លេងបិទពួនរីករាយសប្បាយ
សួនសុវណ្ណភូមិសួនផ្ដល់រូបកាយ សួនថែឆោមឆាយអោយមានជីវិត។
(៤) សណ្ដែកបៃតងចូលចិត្តលេងសើច និយាយបញ្ចើចបញ្ចើដល់មិត្ត
(៥) សណ្ដែកបៃតងចិត្តក្មេងមុខចាស់ រាងស្លីមជាក់ច្បាស់ខ្យល់បក់រាំរេ
ចូលចិត្តធ្វើបុណ្យនៅពេលទំនេរ តែងគិតពីគេស្មោះស្ម័គ្រភក្ដី។
គេ= (មាតា បិតា ក្រុមគ្រួសារ កុមារកំព្រា កុមារអនាថា ចាស់ជរា ប្រទេសខ្មែរ ។ល។) ''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''០៣ កញ្ញា ២០១០
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាព
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាពជាសាលាមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ភូមិ៥ សង្កាត់៤ ក្រុងព្រះសីហនុ ហើយស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវ ០២ អតិត ខណ្ឌមិត្តភាពចាស់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
សាលានេះកសាងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ នៅពេលនោះមានអាគាសិក្សាចំនួន៥ខ្នង ដែលមាន ចំនួន២៥បន្ទប់ ព្រម ទាំងអាគាបណ្ណាល័យមួយខ្នងតែបុន្នោះ។ ក្នុងចំនួនអាគាទាំងនោះមានអាគាអនុវិទ្យាល័យចំនួន៣ខ្នង និងបឋមសិក្សាចំនួន២ខ្នង។ ហើយនៅឆ្នាំ ២០០០ គេបានកសាងអាគារសិក្សាបន្ថែមទៀត ។
កន្លែងស្នាក់នៅ
នៅក្នុងសាលានោះក៏បានសាងសង់ អន្ទេវសិក្ក សម្រាប់អោយសិស្សដែលមកពីឆ្ងាយហើយ រៀននៅក្នុងសាលានេះ អន្ទេវសិក្ក មានមួយអាគារ​ ក្នុងនោះមានបន្ទប់ចំនួន៤ ហើយ៣បន្ទប់សម្រាប់សិស្សប្រុស និង ១បន្ទប់សម្រាប់សិស្សស្រី ក្នុង១បន្ទប់មានគ្រែចំនួន៥ បន្ទប់នីមួយៗសិស្សអាចរស់នៅបាន១០នាក់ ។ នៅ អន្ទេវសិក្ក នាយកសាលាជាអ្នកគ្រប់គ្រង និង ជាអ្នកផ្ដល់អង្ករអោយសិស្សស្នាក់នៅទីនេះ ប៉ុន្តែសិស្សទាំងអស់គឺជាអ្នកចំអិនអាហារដោយខ្លួនឯង ។
ពណ៌នា
នៅក្នុង សាលាវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាព មាន បឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និង វិទ្យាល័យមានអាគារសរុបចំនួន ៨ អាគារ ហើយបែងចែកជាពីគឺ បឋមសិក្សា និង វិទ្យាល័យ បឋមសិក្សា មានអាគារចំនួន ៣ និង បន្ទប់សរុបមាន ១៦ បន្ទប់ ។ អនុវិទ្យាល័យ និង វិទ្យាល័យ រៀនជាមួយគ្នាហើយ អាគារមានចំនួន៥ ក្នុងនោះមានអាគារមួយ គឺ មានចំនួនបីជាន់ អាគារបីជាន់មាន ១៨ បន្ទប់ហើយមានបីបន្ទប់បានដកចេញ បន្ទប់ពីបានរួមគ្នាធ្វើជាសាលប្រជុំ ចំនែកឯ មួយទៀតធ្វើជា​ បណ្ណាល័យ បើគិតតែបន្ទប់រៀន មានតែ ១៥ បន្ទប់តែប៉ុននោះ ហើយអាគារទាំង ៥ មានបន្ទប់ចំនួន ៣៣ បន្ទប់ ។ ថ្នាក់ បឋមសិក្សា ក្នុងមួយមានសិស្សរៀន ៣២ បើសរុបទាំងអស់មានសិស្សរៀនចំនួន ៥១២នាក់។ បឋមសិក្សា មានកន្លែងលេងបាល់ទាត់ មួយនៅទីធ្លាមុខ អាគារ មួយនៅខាងកើត  សំរាប់អោយសិស្សលេង នៅទីនោះ រីឯ មុខអាគារខាងលិចមាន រូប ជ័យវរន្ម័នទី៧ មួយ និងមាន ដងទង់ជាតិ មួយសំរាប់អោយ សិស្សបឋមសិក្សាគោរពទង់ជាតិនៅពេលព្រឹក និង ពេល ល្ងាច ។ ចំនែកសិស្ស អនុវិទ្យាល័យ គិត ចាប់ពីថ្នាក់ទី ៧ ដល់ ទី ៩ ក្នុងមួយបន្ទប់ មានសិស្ស ៥៣ នាក់ មានបន្ទប់ចំនួន ១៦ បន្ទប់ មានចំនួន ៨៤៨ នាក់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យមានចាប់ពីថ្នាក់ទី ១០ រហូតដល់ថ្នាក់ទី ១២ ក្នុងមួយថ្នាក់មានសិស្ស ៥២ នាក់ មានបន្ទប់ចំនួន ១៧ បន្ទប់ សិស្សទាំងអស់មានចំនួន ៨៨៤ នាក់ អាគារ អនុ សាងសង់នៅខាង ត្បូង បែរមុខមកខាង ជើង ។ អាគារ ថ្នាក់ទី ១០ សាងសង់ នៅចំកណ្ដាល បែរមុខទៅខាងត្បូង និង អាគារ បីជាន់ សាងសង់ បែរមុខមកខាង លិច ហើយនៅ ចំកណ្ដាល នៃ អាគារ វិទ្យាល័យ គឺជា ទី ធ្លាបាល់ទាត់មួយ យ៉ាងធំ ហើយនៅខាងលិចតារាងបាល់ទាត់ គឺ កន្លែងលេង បាល់ទះមួយផងដែរ នៅសាលានោះក៏ មាន កន្លែងផ្ញើរម៉ូតូ មួយ និង កន្លែងផ្ញើរកង់ មួយផងដែរ ដែលនៅជាប់ ខ្លោងទ្វារ សាលារៀន ។
នៅក្នុងសាលារៀនមាន បណ្ណាល័យ មាន នៅអគារបីជាន់នៃវិទ្យាល័យ សំរាប់សិស្សទាំងអស់ អាចមើលបាន នៅក្នុងទីចាត់ការ ក៏ បណ្ណាល័យមួយដែរ ក្នុងបន្ទប់បណ្ណាល័យនោះក៏ មាន ទរទស្សន៏ សំរាប់សិស្សមើលនៅពេលម៉ោង ទំនេរផងដែរ ។ ចំនែកឯ ទីចាត់ការមានតែមួយប៉ុននោះ តែបែងចែកចេញជាពី ។
ប្រពីណី
ហើយជារៀងរាល់ឆ្នាំសាលាតែងតែប្រារព្ធពីធីបុណ្យសាលា ឬ ហៅថាពិធិសុំសេចក្តីសុខ ពិធីនេះធ្វើជារៀងរាល់ថ្ងៃទី ១ ខែ មេសា ជារៀងរាល់ឆ្នាំហើយ នៅពេលព្រឹកលោកគ្រូអ្នកគ្រូនិងសិស្សទាំងអស់ ត្រូវមកជួប ជុំគ្នានៅទីនេះ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មធ្យមសិក្សា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ ឯកសារ:វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាព:jpg
ភីអេចភី
ភីអេចភី (PHP) ជាភាសាររមួយដែលសំរាប់រចនាគេហទំព័រ ឬដែលហៅបានម្យ៉ាងទៀតថាជាសើវើសាយ ជាទូទៅត្រូវបានប្រើសំរាប់ការចនាគេហទំព័រក្នុងគោលបំណងបង្កើតនូវវ៉េបសាយដែលមានលក្ខណៈភ្លឺ និងមានស្រស់ស្អាត,ទាក់ទាញ។វាក៏ជាប្រភេទភាសារសើវើសាយទីមួយដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងភារសាកូដរបស់អេចធីអឹមអឹល (HTML) យើងក៏អាចហៅបានម៉្យាងទៀតថាជាតំណភ្ជាប់របស់ភាសារអេចធីអឹមអឹល សំរាប់ធ្វើការបង្ហាញនូវការរចនារបស់ភាសារកូដ។នីទីបំផុតភាសាសើវើសាយនេះក៏ត្រូវបានគេប្រែជាដំនើការបស់ភារសាភីអឹចភីដើម្បីបង្ហាញនូវការរចនា។ភារសារបស់សើវើសាយក៏ត្រូវបានរីកសាយភាយនៅតាមបណ្តាប្រពន្ធរចនាគេហទំព័រជាច្រើនរបស់អ្នករចនាគេហទំព័រផ្សេងៗស្ទើតែគ្រប់ ទីកន្លែង។ចំការប្រើគឺជាកាប្រើតែឯងឬក៏ជាការប្រើលាយឡំជាមួយនិងភារសារចនាគេហទំព័រផ្សេងៗក៏បាននិងមិនគិតតំលៃចំពោះការរចនានេះនោះទេ បណ្តាអ្នកខាងអភិវឌ្ឋផ្នែកខាងសើវើផេក(ASP)និងភាសារសើវើសាយមួយទៀត(PHP)បានបង្កើតឡើងជាង២០លានវ៉េបសាយ និងមួយលាន(១)សើវើសាយភាសារភីអេចភីត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក រ៉ាម៉ូសឡើដូស នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះភាសារភីអេចភីត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់ ក្រុមភីអេចភី (The PHP Group) និងបានដាក់ទៅជាភសារភីអេចភី។ភីអេចភីជាកម្មវិធីមួយដែលផ្តល់ជូនដោយមិនគិតតំលៃ (Free Software) និងចេញផ្សាយដែលស្ថិតក្រោមអភ័យឯកសិទ្ធរបស់ភីអេចភី (PHP License) ជាទូទៅភីអេចភីតំណាងងោយភើសិនណលហូមផេក (Personal Home Page) និងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក៏ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាជា (PHP: Hypertext Preprocessor) ភីអេចភីហាយភើថិកប្រូសិសើ។
ប្រវត្តិរបស់ភីអេចភី
ភីអេចភីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ដោយក្រុមអ្នកសរេសេកម្មវិធីមួយក្រុមគឹលោកដានីស(Danes) លោកគ្រីនឡាដីក [http://en.wikipedia.org/wiki/Greenland GreenLandic) លោកកាណាដៀន(Ganadian) និងលោករ៉ាម៉ូសរ៉ដូសដែលបានចាប់ផ្តើមបង្កើតនូវភើស្កីប (Perf Scripts) ដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា (Personal Home Page Tools) ភើសិនណលហូមផេកធូល។ លោកភើរីវបានសរសេនូវស្គ្រ៊ីបទាំនេះជាថ្មីម្តងទៀងដូចជា(C Programing Language)ភារសាស៊ីប្រូក្រាមីង។និងខំមិនហ្កេតវ៉េអ៊ីនធើហ្វេស(CGI) Rasmus Lerdorf cropped.jpg Andi Gutmans 1.jpg Zeev Suraski 2005 cropped.jpg
និងក៏បានបញ្ចូលភារសាកូដទាំងនេះចូលទៅក្នុងការចនាគេហទំព័រផ្សេងៗជាច្រើនហើយក៏បានភ្ជាប់គ្នាទៅនិងទិន្ន័យដែលមានឈ្មោអថាដេតាបេស(databases)ដែលមានឈ្មោះថាអ៊ីមភ្លីមិន ឬភើសិនណលហូមផេក (Personal Home Page/Forms Interpreter)PHP/FL.PHP/FI អាចត្រូវបានប្រើក្នុងការចនានូវគេហរទំព័រធម្មតាឬក៏ជាគេហទំព័រដែលមានលក្ខណៈទាក់ទាញដែលមានឈ្មោះថាជាវ៉េបអាភ្លីចេសិន (Web Application) លោកឡាដូសាបានបង្កើតPHP/FIជាភលសិនណលហូមផេកធូល(PHP tools)ជំនាន់ទី1.0និងដែលដាក់ផ្សាយជាសរធារណៈនៅថ្ងៃទី៨ខែមិថុនាឆ្នាំ១៩៩៥ ដើម្បីបង្កើននូវបាក់(Bug) និងពង្រីកបន្ថែមនូវការកែប្រែភារសាកូដនេះក៏ដូចជារូបភាពរបស់កូដភីអេចភីនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែរ។ការរួមបញ្ចុលនូវភើឡាចវ៉ារ៉ៃបល(Perl-like variables),ហ្វមហែនឌីង(form handling),និងការបង្កប់នូវដូចរបស់HTML។ចំពោះស៊ីនតាក់(syntax)មានលក្ខណៈដូចគ្នាទៅនិងតែមានលក្ខណៈកំណត់និងមានភាពសាមញ្ញជាងបើទោះជាមានលក្ខណៈតិចក៏ដោយ ពួកក្រុមរបស់អ្នកសរសេរនូវកម្មវីធី(ហៅថាប្រូក្រាមើ)នោះបានធ្វើការបង្កើតបន្ថែមនូវនិងបេតា(beta)និងការដាក់អោយប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការរបស់PHP/FIនេះនៅថ្ងៃទី២ធ្នូឆ្នាំ១៩៩៧ លោកហ្ស៊ីវហ្ស៊ូរ៉ាគី(Zeev Suraki)លោកអានឌីហ្គុតមែន(Andi Gutman) និងអ្នករចនាជនជាតិអ៊ីស្រាអែល(Israel)ពីរនាក់ផ្សេងទៀតនៅសកលវិទ្យាល័យ(Technion IIT) បានចាប់ផ្តើមសរសេនូវផាស៊ីង(Parsing)ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧និងការបង្កើតនូវមូលដ្ឋានរបស់ (PHP3) និងបានផ្លាស់ប្តូនូវឈ្មោះនៃភាសារបស់ភPHPនេះទៅជា(recursive initialism PHP) គឺជា (Hypertext Preprocessor)បន្ទាប់ពីការដាក់នូវPHPជាសារធារណៈហើយនោះក៏មានការបង្ហោះជាសារធារណៈនៅឆ្នាំ១៩៩៨។គូរ៉ាគីនិងឃុតមែនក៏បានចាប់ផ្តើមសរសេនូវ(PHP's core) ម្តងទៀត។ និងការបង្កើតឡើងនូវ(Zend Engine )នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ពួកគេក៏បានរកឃើញនូង(Zend Technology)និង(Ramat Gan)នៅក្នុងអ៊ីស្រាអែល។នៅខែឧសភាមាន(22, 2000, PHP 4)ដែលបានមានអជ្ញាប័ណ្ណដោយ(Zend Engine 1.0,)ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើង។នៅក្នុងខែសីហាឆ្នាំ២០០៨ការបង្កើតនេះក៏បានធ្វើការវិឌ្ឍន៏ឡើងជាបន្តបន្ទាប់គឹមានរហូតដល់កំណែថ្មី(version 4.4.9.)។PHP 4នៅពេលនេះគ្មានការបង្កើតនូវកំនែទំរង់ថ្មីនិងក៏គ្មានការចេញនូវការរចនាអ្វីផ្សេងទៀតទេ។នៅក្នុងថ្ងៃទី២២ខែកក្កដាឆ្នាំ២០០៤PHP 5 ត្រូវបានចេញនិងមានអភ័យឯកសិទ្ធពីក្រុម(Zend Engine II)។ចំពោះ(PHP 5)ដែលមាននូវលក្ខណៈល្អជាច្រើនដែលខុសពីមុនដូចជា៖ការដែលជួយដល់ក្នុងការជំនួយបន្ថែមចំពោះ(object-oriented programming)។វត្ថុបំណងផ្សេងៗរបស់ទិន្ន័យភីអេចភីPHP Data Objects (PDO)។ក្នុងឆ្នាំ២០០៥(PHP 5)ត្រូវបានទៅជារបបគំហើញមួយដែលពេញនីយមប្រើប្រាស់ជាងគេបំផុតក៏មានការវិវដ្ដឥតឈប់ឈរដែរ។ឡាសស្តាស្តីកបាញឌីង(Late static binding)ត្រូវបាត់បង់នូវការប្រើប្រស់របស់ភីអេចភី(PHP)និងបានបញ្ចូលជាគំហើញ(version 5.3.)វិញម្តង។និងមានការរកឃើញថ្មីមួយទៀតដែលមានការវិវឌ្ឍន៏ស្រដៀងគ្នាទៅនិង​ (PHP 5)។នាមន័យថាគំរោងនេះនិងធ្វើការដាក់អោយប្រើប្រាស់ដូចជា ( PHP 6 ) យោងទៅលើការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះនិងរួមបញ្ចូលទាំងការដែលអាចមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមករវាងយូនីកូដ (Uni code)។ដែលគំនិតនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០១០។ដោយការផ្លាស់ប្តូរនិងវិវដ្ដរបស់ក៏ប្តូគំរោងនេះទៅជាសារវិញតែចំពោះលក្ខណៈពិសេសវិញនោះ នៅរក្សាដដែល(Trunk)ការផ្លាស់ប្តូរនិងការដោះចេញនូវ(register_globals),(magic quotes),(safe mode.)ការដកចេញគឺregister_globalsដែលបានបើកនូវបង្ហាញអោយឃើញនូវចំណុចសំខាន់ៗដោយការអនុញ្ញាតិ នូវទិន្ន័យបញ្ចូល។កាដកស្រង់ពិសេសៗនេះមិនអាចធ្វើការទោះទាយបានោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញចំពោះស្ថានភាពលំបាក,ការដកស្រង់នូវការដកស្រង់ដែលអស្ចារ្យ,គឺការផ្លាស់ប្តូដោយការដាក់នូវ(addslashes function)។នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១PHPតំបូងឡើយមិនទាន់មានការទទួលស្កាល់នូវទិន្ន័យជាភាសារយូនីកូដ(Unicode )។
អភ័យឯកសិទ្ធ
ភីអេចភី(PHP)គឺមិនគិតតំលៃ(free software)ដែលត្រូវបានដាក់អោយប្រើប្រាស់ដោយស្ថិតក្រោមអភ័យឯកសិទ្ធរបស់(PHP License,) with (PHP Foo ) or (php)។
របៀបប្រើប្រាស់
PHPជាភាសារ(scripting language)ដែលជាទូទៅវាសើវើសាយមួយនិងជាការវិវឌ្ឍន៏នៃគេហទំព័រនិងជាធម្មតាវាតែងតែធ្វើតំនើការនៅលើប្រពន្ធអ៊ីនធើណិត។ចំពោះភារសាកូដPHPមួយចំនួនដែលត្រូវបានតំនើកាដោយភាសារភីអេចភីដូចជាការបង្កើតនូវគេហទំព័រដែលមានលក្ខណៈទាក់ទាញនិងភ្លឺរលោងរួមមានរូបភាព,ដែលប្រើនៅលើគេហទំព័រនិងការប្រើនៅឯការចនាផ្សេងៗហើយវាក៏ត្រូវបាបប្រើសំរាប់ខំនិនឡាញ(command-line )ភីអេចភីត្រូវបានទទួលការពេញមិយមចំពោះអ្នករចនាគរហទំព័រនានាតាមបណ្តាអ្នករចនាគេហទំព័រ និងត្រូវបានប្រើដើម្បីទំនាក់ទំនងនិងដេតាបេស (Database)វាអាចរកបានដោយគ្មានការបង់ប្រាក់នោះទេក្រុមអ្នករចនានូវគេហទំព័រនេះបាបបង្កើតឡើងនូវភាសារកូដគ្រប់គ្រានសំរាប់មានភាពងាយ ស្រួលក្នងការចនានូវគេហទំព័រ។សកម្មភាពរបស់PHPវាដូចជា (filter) ដែលវាត្រូវបានយកនួវឯកសារមួយចំនួនសពីហ្វាលឬអត្ថបទរបស់ PHP ឬទិន្ន័យផ្សេងៗទៀត។ជាទូទៅការចនារបរស់គេហទំព័រដែលមានលក្ខណៈទាក់ទាញផ្សេងៗត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោភីអេចភី(PHP) ហើយក៏ជាការ ដែលមានភាពពេញនិយមពិសំណាក់អ្នកដែលរចនានូវប្លុកស្ពតផ្សេងៗដែលក្នុងគោលបំនងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផងដែរ។វាក៏បានផ្តល់នូវលក្ខណៈពិសេ ដូចគ្នាទៅនិងលក្ខណៈរបស់កម្មវិធីរបស់ការរចនារគេហទំព័រដទៃទៀតដែរ។ស្ថាបត្យករឡែម(LAMP) បានក្លាយជាង្នកដែលល្បីល្បាញខាងជំនាញនៃអ្នករចនាគេហទំព័រ(ឧស្សាហកម្ម)ព្រោះគាត់បានបង្កើតនូវឧបករណ៏ដែលមានភាពងាយស្រួលក្នុងការចនា។ ដែលPនេះមកពីពាក្យ Pythonឬក៏(Perl)និងមានធាតុផ្សំជាច្រើនទៀតដើម្បីផ្គុំបានជាពា្កយថាPHPនេះឡើង។ នៅខែមេសាឆ្នាំ២០០៧មានចំនួន២០លានដូមែននេមត្រូវបានបង្ហោះនៅតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណេតដោយការប្រើPHPនេះ។
និភ័យ
ភេទនីយភាពត្រូវបានកើតឡើងដោយការមិនគោរពតាមនូវអ្វីដែលជាកម្មវីធីរបស់(PHP)ឬដោយសារទេ
រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប
រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប គឺ​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ធំ​បំផុត​ដែល​ផលិត​ចម្រុះ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ និង​កាន់​ក្រុមហ៊ុន​ដោយ​មាន​ការវិនិយោគ​នៅក្នុង​ឧស្សាហកម្ម​នានា​ នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ ទូរគមនាគមន៍, ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ, ធនាគារ, ការធានា​រ៉ាប់រង់​, កន្លែង​អប់រំ​, អចលនទ្រព្យ, ពាណិជ្ជកម្ម និង​កសិកម្ម។ វាត្រូវ​បាន​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ប្រទេស​កម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដឹកនាំ​ដោយ​ប្រធាន ​អ្នកឧកញ៉ា​គិតម៉េង និងបង​ប្រុស​របស់​លោក​ជា​អនុ​ប្រធាន​ ឧកញ៉ាគិតធាង។
Royal Group now faces bankruptcy in 2016 due to inability to pay debts domestically any internationally. Ming Kith and other officers now are reluctant to travel intentionally for fear of arrest or other action related to debt non-payment.
ជំនួញ
The Royal Group maintains trading partnerships with a names in product design and technology. These include nationwide exclusive distributor agreements with Canon, Motorola, Samsung, and Siemens.
The Royal Group is the sole representative in the country of Bell Helicopter.
The Royal Group brings the first international fastfood chain to Cambodia through a joint venture with QSR Brands, which operates numerous KFC and Pizza Hut restaurants across Asia.
សាមគ្គីធម៌
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ)
សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ) (១) ជាកូនខ្មែរ សាច់ខ្មែរ ឈាមខ្មែរ ពិត
ត្រូវចេះគិត រៀនគិត គួរគិត គូរ
យោគយោលគ្នា ជួយគ្នា ថែគ្នា យូរ
ខំតស៊ូ ចិត្តស៊ូ ប្រឹងស៊ូ ណាស់។
រូបកាយស ស្ដីស ចិត្តស ច្បាស់
អនុគ្រោះ ពិគ្រោះ ជៀសគ្រោះ ក្រាស់
គោរពចាស់ ច្បាប់ចាស់ ពាក្យចាស់ ចែង។
(៣) អធ្យាស្រ័យ ប្រាស្រ័យ អាស្រ័យ គ្នា
លះចិត្តមា គិតមា កម្មមា ស្ដែង
មោទនភាព ទិដ្ឋភាព មិត្តភាព វែង
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''១៦ តុលា ២០១០
គូ សុភាព
ព្រះភិក្ខុ វជិរប្បញ្ញោ គូ សុភាព គឺ​ជា​ព្រះសង្ឃ​ខ្មៃរ​មួយ​អង្គ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ដ៏​ល្បីល្បាញនៅ​ប្រទេសកម្ពុជា​។ ភិក្ខុ គូ សុភាព វជិរប្បញ្ញោ គង់​នៅ​វត្ត​«និគ្រោធវ័ន» ហៅ គល់ទទឹង ក្នុង​ឃុំ​ព្រែក​ថ្មី ស្រុក​កៀន​ស្វាយ ខេត្ត​កណ្តាល ។
ប្រវត្តិការសិក្សា
គូ សុភាព គឺជាសាស្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា ឯកទេសផ្នែកគ្រប់គ្រងនិងភាពជាអ្នកដឹកនាំ ចរិយាវិទ្យា និងបណ្តុះគុណធម៌។ ព្រះតេជគុណជាវាគ្មិនដែលមានប្រជាប្រិយ ក្នុងការបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងការលើកទឺកចិត្ត។ ព្រះតេជគុណបានបញ្ចប់ថា្នក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ និងសាកលវិទ្យាល័យត្រយ (Troy University, USA) ឯកទេសផ្នែកអប់រំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ព្រះអង្គ ក៏ជាស្ថាបនិកនៃមូលនិធិធម្មឱសថផងដែរ។
ស្នាដៃ និងបទពិសោដន៍ សង្គម
គូ សុភាព ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅដ៏ពេញនិយម “អាហារផ្លូវចិត្ត” និង “ជំនួយសុខភាពផ្លូវចិត្ត”។
្ក
្ក (អ.ស.អ.: [kɑ]) ជើង ក គឺជាព្យញ្ជនៈមួយដែលមានខ្យល់សំឡេង​ក្នុង​ឋាន​បំពង់​ក ជា​សិថិល-អឃោសៈ។ បើសិនជាគិតក្នុងលក្ខណៈនៃសូរសំឡេងអន្តរជាតិវាជាប្រភេទព្យញ្ជនៈមួយបែប ប៉ុន្តែនៅលើលោកនេះមានតែភាសាខ្មែរទេដែលប្រើព្យញ្ជនៈផ្សំត្រូវត្រួតជើង។
សូមមើល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យញ្ជនៈផ្សំខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យញ្ជនៈផ្សំនៃវគ្គក
សួនកំណាព្យដីខ្មែរស្នេហ៍ខ្ញុំ
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">សួនកំណាព្យដីខ្មែរស្នេហ៍ខ្ញុំ (បទ ជាប់ទង មេពាក្យ៤)
វង្សត្រកូលល្អ ល្អល្អះខ្ពស់ខ្ពង់ ខ្ពង់ទួលជំទង់
(២) ជាតិយើងល្បាញល្បី ល្បីលើដែនដី ដីដំកល់ធាតុ
ធាតុយើងកប់ទុក ទុកក្បែរផៅញាតិ ញាតិមិត្តមិនឃ្លាត
ឃ្លាតដីសុវណ្ណភូមិ។
(៣) ភូមិកំណើតខ្ញុំ ខ្ញុំបានជួបមុំ មុំស្រីរម្យទម
ទមក្ដោបកេសរ សល្អជិតជុំ ជុំជាប់មាសមុំ
មុំម្ចាស់ស្នេហ៍ស្នង។
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''១០ តុលា ២០១០
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា)
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា) (១) សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក រាល់ថ្ងៃយប់ព្រឹក នឹកតែសុរា។
(២) ពេលយប់នាំគ្នាចូលបា ស្រីញីត្រៀបត្រា អោបឆ្វេងថើបស្ដាំ។
(៣) ប្រពន្ធនៅផ្ទះខំចាំ ទឹកភ្នែកសស្រាំ ចាំបងវិលវិញ។
(៤) បើមានគ្នីគ្នាពេញលេញ ចិត្តមិនទោម្នេញ ចរចេញយាត្រា។
(៥) ដល់ហាងផឹកស៊ីឡូឡា សំដីវាចា ស្ដីមិនពិរោះ។
(៦) ឆ្កាដៃឆ្កាជើងដល់ហួស អាប់អោនកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ គេស្អប់គ្រប់ប្រាណ។
(៧) ចូលចិត្តធ្វើឬករំខាន ពេលខ្លះបោកចាន មើលគេតូចតាច។
(៨) អាងខ្លួនថាមានអំណាច ចរិកកោងកាច យកមេឃទ្រាប់បាត។
(៩) នាំគ្នាលើកដាច់សាច់ស្អាត ជល់កែវដូចត្មាត ស្រវឹងជោគជាំ។
(១០) អោយគេគ្រាសែងរេរាំ ដឹកដៃជូននាំ ដល់គេហដ្ឋាន។ ''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''០៥ កញ្ញា ២០១០
ខ្នុរ
ខ្នុរ (ក៏ដូចជាដើមខ្នុរ (jack tree), ផ្លែខ្នុរ (jakfruit), រឺពេលខ្លះហៅថា ជែគ (jack) រឺ jak ; ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ៖ Artocarpus heterophyllus  ), គឺជាជំពូកនៃដើមឈើនៅក្នុងប្រភេទ Artocarpus  នៃគ្រួសារ មន (Moraceae ). វាជាសន្តានទៅភាគខាងត្បូងនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍, ហើយជឿថាមានដើមកំណើតនៅក្នុងព្រៃក្នុងភាគខាងត្បូងនៃបស្ចឹមប្រទេស នៃប្រទេសឥណ្ឌា បច្ចុប្បន្នហៅថា Kerala, តាមឆ្នេរសមុទ្រKarnataka និង Maharashtra. ដើមឈើខ្នុរសមជាមួយនឹងដីទំនាបក្នុងតំបន់ត្រូពិច, ហើយផ្លែរបស់វាគឺជាផ្លែធំ, លូតលាស់ខ្លាំងបំផុត 80 lb ក្នុងទម្ងន់និងឡើងលើ36 in វែងនិង 20 inក្នុងវិជ្ឈមាត្រ
ដើមឈើខ្នុរជាដំនំាមានដំាទូទៅក្នុងតំបន់ត្រូពិចនៃប្រទេសឥណ្ឌា, [[បង់ក្លាដែស, នែរប៉ាល់, សេរីល័ង្កា, វៀតណាម, ថៃ, ម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូនេស៊ី, និងប្រទេស ភីលីពីន]]. ផ្លែខ្នុរក៏អាចរកឃើញនៅក្នុងអាហ្វ្រិចខាងកើត, ឧ., ក្នុងប្រទេសUganda, Tanzania, and Mauritius, គ្រប់កន្លែងក្នុង ប្រទេសប្រេស៊ីល និង ប្រជាជាតិតំបន់ការាអិព ដូចជាចាម៉ែកា(Jamaica).
សទ្ទ​ន័យ
ពាក្យ‹‹ខ្នុរ››មកពី ភាសាព័រទុយហ្គាល Jaca, ពេលខ្លះគេថាបានមកពីពាក្យក្នុងភាសាម៉ាឡាយ៉ាឡំា, chakka (ម៉ាលេយ៉ាឡំា Chakka pazham : ചക്ക, តាមីល pila-pazham). ពេល ជនជាតិព័រទុយហ្គាលមកដល់ប្រទេសឥណ្ឌានៅKozhikode (Calicut) លើ ឆ្នេរម៉ាឡាបា (Kerala) ក្នុងឆ្នំា 1498, ម៉ាឡាយ៉ាឡំាឈ្មោះ chakka បានកត់ត្រាទុកដោយ Hendrik van Rheede (1678–1703) ក្នុង Hortus Malabaricus, ច្បាប់ iii ជា ឡាទីន. Henry Yule បានបកប្រែសៀវភៅរបស់ Jordanus Catalani (f. 1321–1330) Mirabilia descripta: ភាពអស្ចារ្យនៃភាគខាងកើត.
ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា "jackfruit" ត្រូវបានប្រើដោយរូបវិទូ និង ធម្មជាតិវិទូឈ្មោះ Garcia de Orta ក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់នៃឆ្នំា1563 Colóquios dos simples e drogas da India. ច្រើនសតវត្សកន្លងមក, អ្នករុក្ខសាស្រ្តឈ្មោះRalph Randles Stewart ប្រាប់ថាវាជាឈ្មោះមកពីវាល៍លៀមជែគ (1795–1822), ជាអ្នករុក្ខសាស្រ្តជនជាតិស្កត់ឡែនម្នាក់ ដែលធ្លាប់ធ្វើការអោយក្រុមហ៊ុន ឥណ្ឌាខាងកើតក្នុង បេងហ្គាល ស៊ូម៉ាត្រា និង ម៉ាឡេស៊ី។ នេះជាអ្វី ដែលប្រឌិតឡើង ដូចផ្លែហៅថា "ជែគ" ជាភាសាអង់គ្លេសមុនពេលវាល៍លៀមជែគកើត៖ ឧទាហរណ៍ដូចជា ក្នុងសៀវភៅរបស់Dampierឆ្នំា 1699, A New Voyage Round the World. គេហៅថា "panasa" នៃ Telugu. ជា Marathi គេហៅថា "phanas".
ការធ្វើកសិកម្ម និង បរិស្ថានវិទ្យា​​
ផ្លែខ្នុរដើរតួយ៉ាងសំខាន់មួយក្នុងការធ្វើកសិកម្មរបស់ជនជាតិឥណ្ឌា ច្រើនសតវត្សមកហើយ។ ការស្វែងរកបុរាណវត្ថុក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា បានបង្ហាញថាផ្លែខ្នុរមានដំាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាតំាងពី 3000 ទៅ 6000 ឆ្នំាមុន។ វាក៏មានដំាពាសពេញឣាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ហេតុអ្វី?
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">ហេតុអ្វី? (បទ ពាក្យ៧)
'''ហេតុអ្វី? (បទ ពាក្យ៧)''' (១) ហេតុអ្វីបានមានកំណើតមនុស្ស ហេតុអ្វីរោយរុះស្លាប់ទៅវិញ
ហេតុអ្វីឈ្នានីសទុក្ខទោម្នេញ ហេតុអ្វីលក់ទិញមនសិកា។