cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បុណ្ណោវាទសូត្រ
(២៣៣) ព្រះមានព្រះភាគសួរថា ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រសិនបើពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារអ្នក ដោយបាតដៃ ម្នាលបុណ្ណៈ តើអ្នកនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះដូចម្ដេច ។ ព្រះបុណ្ណៈក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយបាតដៃ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះយ៉ាងនេះថា ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ជាមនុស្សល្អ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ល្អណាស់ហ្ន៎ ដោយហេតុមនុស្សទាំងនេះ មិនប្រហារអាត្មាអញដោយដុំដី បពិត្រព្រះមានព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ បពិត្រព្រះសុគត ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ ។
(២៣៤) ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រសិនបើពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារអ្នក ដោយដីដុំ ម្នាលបុណ្ណៈ អ្នកនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះដូចម្ដេចទៀត ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយដុំដី ខ្ញុំអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះយ៉ាងនេះថា ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ជាមនុស្សល្អ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ល្អណាស់ហ្ន៎ ដោយហេតុមនុស្សទាំងនេះ មិនប្រហារអាត្មាអញ ដោយដំបង បពិត្រព្រះមានព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ បពិត្រព្រះសុគត ខ្ញុំអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ ។ (២៣៥) ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រសិនបើ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារអ្នកដោយដំបង ម្នាលបុណ្ណៈ តើអ្នកនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះដូចម្ដេចទៀត ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយដំបង ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះយ៉ាងនេះថា ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ជាមនុស្សល្អ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ល្អណាស់ហ្ន៎ ដោយហេតុមនុស្សទាំងនេះ មិនប្រហារអាត្មាអញ ដោយកំបិត បពិត្រព្រះមានព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ បពិត្រព្រះសុគត ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ ។
(២៣៦) ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រសិនបើ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងប្រហារអ្នក ដោយកាំបិត ម្នាលបុណ្ណៈ តើអ្នកនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះ ដូចម្ដេចទៀត ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជបទ នឹងប្រហារខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយកាំបិត ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះ យ៉ាងនេះថា ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ជាមនុស្សល្អ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនេះ ល្អណាស់ហ្ន៎ ដោយហេតុមនុស្សទាំងនេះ មិនផ្ដាច់ជីវិតខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយកាំបិតដ៏មុតឡើយ បពិត្រព្រះមានព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ បពិត្រព្រះសុគត ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ ។
(២៣៧) ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រសិនបើ ពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងផ្ដាច់ជីវិតអ្នក ដោយកាំបិតដ៏មុត ម្នាលបុណ្ណៈ តើអ្នកនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះដូចម្ដេចទៀត ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើពួកមនុស្សអ្នកនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ នឹងផ្ដាច់ជីវិតខ្ញុំព្រះអង្គ ដោយកាំបិតដ៏មុតមែន ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនោះយ៉ាងនេះថា ពួកសាវ័ករបស់ព្រះមានព្រះភាគ ជាទុក្ខ ធុញទ្រាន់ ខ្ពើមកាយនឹងជីវិត តែងស្វែងរកនូវគ្រឿងសស្ត្រាជាគ្រឿងនាំបង់នូវជីវិត អាត្មាអញមិនបាច់ស្វែងរកនូវគ្រឿងសស្ដ្រាជាគ្រឿងនាំបង់នូវជីវិតនោះទេ ស្រាប់តែបានមក បពិត្រព្រះមានព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ បពិត្រព្រះសុគត ខ្ញុំព្រះអង្គនឹងប្រព្រឹត្តក្នុងហេតុនុ៎ះយ៉ាងនេះ ។
(២៣៨) ម្នាលបុណ្ណៈ ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាលបុណ្ណៈ អ្នកឯងប្រកបដោយការទូន្មានចិត្តនិងការរម្ងាប់ចិត្តនេះហើយ ទើបគួរនឹងនៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទបាន ម្នាលបុណ្ណៈ ចូរអ្នកសំគាល់នូវកាលគួរនឹងទៅឥឡូវនេះចុះ ។ គ្រានោះឯង ព្រះបុណ្ណៈមានអាយុ ត្រេកអរ អនុមោនា ចំពោះភាសិត នៃព្រះមានព្រះភាគ ហើយក្រោកចាកអាសនៈ ថ្វាយបង្គំលាព្រះមានព្រះភាគ ធ្វើប្រទក្សិណ ហើយរៀបចំសេនាសនៈ រួចចាប់យកបាត្រនិងចីវរ និមន្ដទៅកាន់ចារិក ក្នុងសុនាបរន្ដជនបទ ។ លុះនិមន្ដទៅកាន់ចារិកតាមលំដាប់ ក៏បានដល់សុនាបរន្ដជនបទនោះ ។
(២៣៩) ឮថា ព្រះបុណ្ណៈមានអាយុ គង់នៅក្នុងសុនាបរន្ដជនបទនោះ ។ គ្រានោះឯង ព្រះបុណ្ណៈមានអាយុ បានទូន្មានពួកឧបាសកប្រមាណ ៥០០ ខាងក្នុងវស្សានោះ បានទូន្មានឧបាសិកាប្រមាណ ៥០០ ខាងក្នុងវស្សានោះ ហើយលោកបានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់នូវវិជ្ជា ៣ ខាងក្នុងវស្សានោះដែរ ។ លំដាប់នោះ ព្រះបុណ្ណៈមានអាយុ ក៏បរិនិព្វានទៅ ក្នុងសម័យខាងក្រោយ ។ គ្រានោះឯង ភិក្ខុជាច្រើនរូប ចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ថ្វាយបង្គំព្រះមានព្រះភាគ ហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ ។ លុះភិក្ខុទាំងនោះ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ទើបក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគ យ៉ាងនេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន កុលបុត្រឈ្មោះបុណ្ណៈដែលព្រះមានព្រះភាគទូន្មានដោយឱវាទសង្ខេប លោកធ្វើមរណកាលទៅហើយ គតិរបស់លោកដូចម្ដេច បរលោកដូចម្ដេចទៅ ។
(២៤០) ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុលបុត្រឈ្មោះបុណ្ណៈជាបណ្ឌិត បានប្រព្រឹត្តធម៌ដ៏សមគួរដល់នវលោកកុត្តរធ៌ ទាំងមិនបានញ៉ាំងតថាគតឲ្យលំបាកព្រោះធម៌ជាហេតុ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុលបុត្រឈ្មោះបុណ្ណៈបរិនិព្វានហើយ ។ លុះព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់ដូច្នេះហើយ ភិក្ខុទាំងនោះ ក៏មានសេចក្ដីត្រេកអរ រីករាយ ចំពោះភាសិតរបស់ព្រះមានព្រះភាគ។
ស្រង់ចាកៈ សុ.ម.ឧបរិបណ្ណាសក (បិ.ខ្មែរ.លេខ ២៨ ទំ.២៦១)និង សុ.សំ.សឡាយតនវគ្គ (បិ.ខ្មែរ.លេខ៣៥ ទំ.១៣៣)
ដោយភិ.រក្ខិតនាថោ គីម សំ អឿន (ព្រះត្រពាំង ក.ក.)
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៦៖ភ្លើងរាគៈ
ក្រោយពីរាត្រីកំសត់ដែលសម្បូរទៅដោយព្រឹត្ដិការណ៍ចំលែកៗ ដែលបោះចំណុចធំៗ លើជីវិតនាង នាងទេវីវិយោគសោកាយ៉ាងខ្លាំងក្រៃអនេក។ ស្រ្ដីអស់កម្លាំងពន់ប្រមាណ ដោយពុំបានចូលនិន្រ្ទាក៏តិចតួចសោះ។ ឪពុកនាងស្លាប់ នាងបានប្រឹងប្រែងទុកដាក់ជាស្រេចបាច់អស់ហើយ។ តែទុក្ខមួយថ្មីទៀតដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ក្រៃណាមកគ្របដន្ដប់នាងថែម គឺទុក្ខព្រាត់ស្វាមីជាទីស្នេហា។ មាណវីរង់ចាំស្ងួនភ្ងាតាំងពីយប់អស្ចារ្យនោះមក រួចនាងត្រូវរង់ចាំទៅមុខទៀត។ ចាំៗ ... ឱ ! ចាំដោយពុំដឹងមានរឿងអ្វី ចាំដោយពុំដឹងអ្នកទៅណា ចាំដោយពុំដឹងហេតុអ្វីបានជាបាត់ម៉្លេះ ចាំមួយថ្ងៃជាពីរថ្ងៃ ចាំមួយខែជាពីរខែ... ចាំៗ ចាំរងកម្មរហូត។
ក្រោយមក ដោយពុំឈ្នះនឹងចាំ នាងបានឲ្យនាងភួងជាមាតាទៅស៊ើបសួរគេ ទើបនាងដឹងថា ប្ដីកល្យាណអ្នកមានដំនើរទៅឆ្ងាយណាស់ទៅហើយ។ នាងយំ យំជានិច្ច ត្បិតជីវិតនាងជាជីវិតសម្រាប់តែយំទៅហើយ។ ឱ! ប្រុសប្រសើរ ! អ្នកទៅ ទៅក៏ទៅចុះ តែទៅដោយគ្មានដំណឹង ទៅដោយធ្វើកន្ដើយ ហាក់ដូចគ្មាននាងសោះក្នុងជីវិតរបស់ប្រុសតែមួយនេះ។ គេទៅ .. ឱ ! គេទៅ ពាក្យនេះអីក៏មានជម្រៅក្រៃម្លេះ? គេទៅបាត់ ... ឱ ! ពាក្យនេះធ្វើឲ្យព្រឺសព្វសាច់អីម៉្លេះទេ បាត់ស្ងាត់សូន្យៗលើភពផែនដី សូន្យក្នុងភូមិ សូន្យពីចក្ខុនាង។ ពុំងានឹកស្ដាយ ស្ដាយត្រង់មុនទៅស្រីពុំដឹង ខានមិនបានមើលមុខប្រុសឲ្យជាក់ច្បាស់ ដើម្បីចាំទុកឲ្យច្បាស់ក្នុងចិត្ដ ... ស្ដាយត្រង់ពុំបាននិយាយគ្នា លាគ្នា ចាប់ដៃគ្នាជាចុងបង្ហើយ។
ជីវិតឥតគូ ជាជីវិតសាបសូន្យ ជីវិតធេងធោង គ្មានគោល គ្មានប៉ោលទេ គ្មានត្រើយ គ្មានទីដៅ គ្មានអុត្ដមគតិ ជាជីវិតកំព្រា រងាសង្វេគ។ គឺក្នុងគ្រាព្រាត់នេះហើយ ដែលមនុស្សមានមនោគតិច្រើនៗ រហូតដល់ទៅគ្មានវង្វាស់រង្វាល់។ គឺក្នុងគ្រាព្រាត់គ្នានេះហើយដែលមនុស្សមានមនោសញ្ចេតនាគ្រប់បែប គ្រប់យ៉ាងឥតគណនាបានឡើយ។ ខ្យល់ដែលបក់ បក់មកប៉ះសាច់ គឺរលកនៃចិត្ដស្នេហាដែលមកដាស់អារម្មណ៍ឲ្យនឹកឃើញអនុស្សាវរីយ៍ចាស់ ដែលធ្លាប់នៅជាមួយគ្នា។ ស្លឹកឈើដែលជ្រុះ ជ្រុះលើសន្ដានចិត្ដគូកំសត់ ធ្វើឲ្យនាងនឹកស្ទើររលេះរលួយអស់ប្រមាត់បេះដូង។ ភ្លៀង ផ្គរ រន្ទះ ធាតុទាំងនេះញាំញីទឹកចិត្ដឲ្យខ្មួលខ្មាញ់ដែលទាញទឹកភ្នែកឲ្យហូររហាមជានិច្ច។ សត្វដែលយំ យំក្នុងទ្រូងរៀបរាប់ទុក្ខសុខរបស់គូសង្សារដែលព្រាត់ទៅម្នាក់ឯង។ អំពិលអំពែកដែលហើរៗ រាយមាយ ហើរពេញភ្នែកជនដែលស្រលាញ់ដែលនឹក។
នាងទេវីនឹកដល់ប្រុសខ្លាំងពេក ទៅជាស្រមៃឃើញអ្នកកាន់ទ័ពដើរកាត់ព្រៃលំបាកវេទនា ឥតដេកពួន ឥតបាយទឹក។ ស្រីស្រងេះស្រងោចគ្រវីក្បាលថា៖ *ឱ ! គេមានការធ្វើច្រើនណាស់ គេពុំមានពេលនឹកនាងដូចនាងនឹកគេទេ។ ការគេ បំភ្លេចគេ។ ចំនែកនាងវិញ នាងមានការដែរ គឺលក់ដូរអីវ៉ាន់ មានដូង ស្លា ម្លូ សាច់ត្រី ស្រូវ អង្ករជាដើម ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតជាមួយនាងភួង តែក្នុងការនីមួយៗ ក្នុងវត្ថុនីមួយៗ មានទឹកចិត្ដស្នេហាប្ដីលាយទៅជាមួយផង ដែលបណ្ដាលឲ្យនាងនឹកគេជានិច្ច។ គិតទៅចិត្ដប្រុសឆាប់ដាច់ពីស្រីណាស់។
នឹកឃើញដូច្នោះ នាងយំម្នាក់ឯង។ ថ្ងៃមួយព្រះអាទិត្យរះជ្រះស្រឡះមេឃ នាងទេវីកំពុងរៀបចំផ្ទះ ស្រាប់តែនៅមាត់ទ្វារនាងភ្ញាក់ខ្លួនព្រើតមុខឡើងស្លាំងដោយឃើញកាមាជាប្អូន ដែលសើចរកនាងយ៉ាងក្អាកក្អាយដូចមុន។ ទេវីភ័យញ័រអស់សព្វសព៌ាង្គ។ ថាហើយ កាមាចូលជិតស្រីដែលថយក្រោយក្រាក។ បុរសអង្គុយលើកៅអីយ៉ាងខែងញញឹមស្រស់។ នារីយំខ្សឹកខ្សួល បន្ដពាក្យទៅទៀតថា កាមាសើច នារីស្ទើរទន់ជង្គង់ អង្គុយចុះលើក្ដារ។
នារីសំពះកាមា ដូចគេសំពះព្រះពុទ្ធមួយអង្គ។ បុរសខ្លោចចិត្ដអាណិតនាង តែភ្លើងរាគរឹតតែឆួលពេញដើមទ្រូងអ្នក។ អ្នកស្ទុះទៅចាប់ចុងដៃនាង។ ស្រីគ្រលៀសចេញយ៉ាងប្រញាប់។ នារីក្រោកឡើងគេចទៅម្ខាងតុ។ កាមាដេញតាម។ នាងយំស្រែអង្វរថា៖ កាមាឈរគ្រញែងខ្លួន ដាក់មុខជ្រប់ ខាំធ្មេញ ភ្នែកឡើងក្រហម និយាយម្នាក់ឯង៖ ថាហើយ បុរសស្ទុះភ្លែតទៅចាប់នាង ចាប់ឱបរិតនាងយ៉ាងខ្លាំង។ នារីប្រឹងបំរះយ៉ាងណា ក៏មិនរួចពីកន្ដាប់ដៃយក្ខកំនាចនេះ។ ភ្នែកដែលនាងយំ អ្នកមើលឃើញរឹតតែល្អឡើង។
right កាមាខឹងយ៉ាងខ្លាំង ក៏ច្រាននាងមួយទំហឹងដៃទៅមុខ ដួលខ្ពោកលើក្ដារ។ នាងទេវីភ្ញាក់ងើបឡើង កាមាស្ទុះទៅទៀត ចាប់នាងច្របាច់យ៉ាងខ្លាំងនឹងម្រាមដៃ។ ភ្នែកនាងហាក់ដូចធំៗក្រៃលែង ។ ដៃដែលចាប់នាងហាក់ដូចដៃដែកលាយភ្លើង ។ នារីទន់ខ្លួនបន្ដិចម្ដងៗ រួចបាត់វិញ្ញាណទៅ។ កាមាទម្លាក់រូបនេះលើក្ដារប្រូស រួចក្រោកឡើងយកជើងរុញហើយដើរចេញទៅ។ គាប់ជួនពេលនោះ នាងភួងមកពីផ្សារវិញ ឃើញនាងទេវីដេកដួលលើក្ដារ ក៏ស្ទុះទៅឱបបីនាងឡើង។ នាងភួងយំសស្រាក់។ កាមាទាត់យាយភួងមួយជើងពឹប។ នាងភួងផ្កាប់មុខ ។ ស្រីចាស់ប្រឹងស្ទុះ មកវិញចាប់នាងទេវីឱបជាប់នឹងដើមទ្រូង ។ កាមាដើរតន្ត្រំជើងទូងៗទៅបាត់ទៅ។ នាងភួងឱបនាងទេវីយំស្រែកហៅ៖ យូរបន្ដិចក្រោយមក នាងទេវីបើកភ្នែកបន្ដិចម្ដងៗ ។ ស្រីទាំងពីរយំទៅយំមកដាក់គ្នា។ ជីវិតនារីទាំងពីរស្ថិតនៅលើគំនរទុក្ខជាដរាប។ យូរៗ កាមាមកម្ដង និយាយពាក្យដដែលៗ ចែចង់ដែលៗ ធ្វើបាបដដែលៗ គ្មានឈប់ឈរ។ វេលាក្រោយមក កាមាបណ្ដេញទេវីឲ្យទៅទីណាឆ្ងាយផុតពីភូមិខ្លួន។ នាងទេវីក៏នាំនាងភួង ទៅនៅទីភូមិក្រោមចំងាយប្រមាណប្រាំគីឡូម៉ែត្រពីទីកន្លែងធ្លាប់នៅ។ កល្យាណរងទុក្ខវេទនាអនេកទាំងពីរប្រាណ។ រាត្រីមួយនាងទេវីឈឺពោះ ។ នាងភួងក៏ភ័យរត់ដាស់គេឯងមកជួយទាំងយប់ ។ យាយម៉បនៅក្នុងភូមិ មេត្ដាករុណាមកជួយផងដែរ ។បុត្រីមួយក៏ប្រសូតឡើងក្នុងពេលនោះ ។ កូននោះមានរូបឆោមលោមពណ៌ល្អឯក ថ្លោសទ្រលុកៗ គួរជាទីស្នេហាក្រៃពេក។ នាងទេវីមើលមុខបុត្រីនាងញញឹមដោយរីករាយ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក នាងទេវីបានចេញពីភ្លើង។ មានបងប្អូនជិតខាងជាច្រើន ខ្លះយកអង្ករមួយកញ្ជើម្នាក់មកចងដៃកូនថ្មី ខ្លះយកសំពត់ថ្មីៗ មកជូន ខ្លះបានត្រីសាច់មកជូន រួចនាងទេវីក៏បានជូនអំណរអរគុណទៅគេវិញយ៉ាងអស់ពីដួងចិត្ដ៕
ជំនួយបន្ថែម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
អាណានិគមបារាំង
right|thumb|300px|ផែនទីរបស់ អាណានិកគម របស់ ប្រទេសបារាំង នៅលើពិភពលោក។
អាណានិកគមបារាំង​ តឬ អាណាចក្របារាំង បានជាទឺកដីនៅ ផែនដីដែល ប្រទេសបារាំងបានយក ធ្វើជាអាណានិកគមរបស់វា តាំងពី សតវត្សរ៏ទី១៦ រហូតដល់ សតវត្សរ៏ទី២០ ។ អាណាចក្របារាំង បានមាន ១២៣៤៧០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលជា ៨.៦% របស់ផែនដីទាំងអស់ ។ នេះជាមូលហេតុដែល ភាសាបារាំង បានក្លាយទៅជាភាសាអន្តរជាតិ ។
អាណាចក្របារាំងបានចប់ នៅសង្រ្គាមលោកលើកទីពីរ ប៉ុន្តែ អាចរក្សា ដែនដីខ្លះ ដែលបារាំងហៅ ខេត្តបារាំងនៅបរទេស ។
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបារាំង ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាណានិកគមបារាំង
សមុទ្រហ្វីលីពីន
សមុទ្រហ្វីលីពីន (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Philippine Sea) ជាសមុទ្រស្ទើរបិទ​នៅខាងកើត​និង​ខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមានផ្ទៃទឹកប្រហែល១លានគ.ម២។ វាហ៊ុមព័ទ្ឋដោយ កំរងកោះហ្វីលីពីន (កោះលុហ្សុង កោះសាម៉ារ កោះលេយតេ និង កោះមិនដាណាវ)ពីទិសនិរតី, ដោយ កំរងកោះការ៉ូលីន (កោះប៉ាឡាវ កោះយ៉ាប និង កោះយូលីធី)ពីទិសអាគ្នេយ៍, ដោយ កំរងកោះម៉ារីយ៉ាណា (កោះហ្គាំ កោះសៃប៉ាន់ និង កោះទីនៀន)ពីទិសខាងកើត, ដោយ កោះបូនីន និង កោះបូជីម៉ា ពីទិសឦសាន, ដោយកំរងកោះជប៉ុន (កោះហុងស្សឺ កោះស៊ីកុគឹ និង កោះឃ្សឺស្សឺ​) ពីទិសខាងជើង, កំរងកោះរ្យឺឃ្សឺ (កោះអូគីណាវ៉ា កោះមីយ៉ាកុ និង កោះយ៉ាអិយ៉ាម៉ា) ពីទិសពាយ័ព្យ និង ដោយកោះតៃវ៉ាន់​ពីខាងលិច។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្រ
សញ្ញាជាតិអូម៉ង់
សញ្ញាជាតិអូម៉ង់ បច្ចុប្បន្ននេះជានិមិត្តរូបជាប្រពៃណីរបស់អូម៉ង់។ សញ្ញានេះឃើញមានប្រើ​ច្រើនកន្លែងដូចជា នៅលើទង់ជាតិអូម៉ង់ ក្រដាសប្រាក់ តែមប្រៃសនីយ៍ យន្តហោះ ជាដើម។
សញ្ញាជាតិបង់ក្លាដែស្ស
សញ្ញាជាតិបង់ក្លាដែស្ស បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៧១ គឺតាំងពីពេលប្រទេសនេះបានឯករាជ្យភ្លាមៗ។
អតិផរណា
អតិផរណាមានន័យថាស្ថានការណ៍ ដែលចំនួនប្រាក់យ៉ាងច្រើន ទិញផលិតផល និងសេវាកម្មតិចជាងមុន ។ យើងវាស់អតិផរណាដោយពិនិត្យមើលទៅលើចំនួនជាច្រើននៃទ្រព្យ និង សេវា ហើយគណនាវាជាមធ្យមនូវការកើនឡើងនៃថ្លៃរបស់វាក្នុងរយៈកាលណាមួយនោះ ។ ប៉ុន្តែមិនមែនសុទ្ធតែថ្លៃទំាងអស់កើនឡើងបង្កើតបានជាអតិផរណានោះទេ ។ ថ្លៃនៃទ្រព្យ និង សេវា ណានោះត្រូវបានកំណត់តាមវិធីផ្សេងៗគ្នា ។ ក្នុងទីផ្សារប្រកួតប្រជែង ការជះឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមកនៃអ្នកទិញច្រើន និង អ្នកលក់ច្រើន វាកំណត់បានថ្លៃ។
ទន្លេបាទី
ទន្លេបាទីមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្នល់ទក្សិណ ឃុំក្រាំងធ្នុង ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ ទន្លេបាទីមានចម្ងាយ៣៥.៥ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ រួចបត់ស្តាំចូលផ្លូវលំចម្ងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត្រ។ ទីនេះ​ជា​កន្លែង​ទេសចរ​មួយ​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុង​ខេត្តតាកែវ ហើយក៏​ជា​កន្លែង​សក្ការបូជា​មួយ ផងដែរ ដែលមាន​ប្រាសាទបុរាណ២គឺ​ប្រាសាទតាព្រហ្ម ដែល​សាងសង់ឡើង​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័នទី៧ ដើម្បីឧទ្ទិស​ថ្វាយដល់​ព្រះពុទ្ធសាសនា​មហាយាន និង​មួយទៀត​គឺ​ប្រាសាទយាយពៅ ដែលមាន​ចម្ងាយ ១០០ម៉ែត្រ​ពី ប្រាសាទតាព្រហ្ម កសាងឡើង​ក្នុង​សតវត្ស​ទី១២ ទំហំ៧ម៉ែត្រ×៧ម៉ែត្រ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តតាកែវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ
អ៊ីតាលី
ប្រទេសអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Italia) ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Repubblica Italiana) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​តំបន់អឺរ៉ុបខាងត្បូង ភាគខាងជើងនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ប្រទេសនេះបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៣០១,២៣០ គម២ និងមានព្រំដែនគោកជាមួយប្រទេសបារាំង ស្វីស អូទ្រីស ស្លូវេនី ក៏ដូចជារដ្ឋតូចៗជាច្រើនមាន វ៉ាទីកង់ និងសានម៉ារីណូ​។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ អ៊ីតាលីគឺជារដ្ឋសមាជិកដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតទីបីនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ ទីក្រុងរ៉ូមគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។
អ៊ីតាលី គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​វប្បធម៌​អឺរ៉ុប​ជាច្រើន ដូចជា អឺទ្រូសកាន (Etruscans) និង រ៉ូម៉ាំង (Romans) និង ក្រោយមក​វា​គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ និង​ចលនា​នៃ​ការកកើត​សាឡើងវិញ ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ចេញពី​តំបន់​ទុសកានី (Tuscany) ហើយ​សាយភាយ​ទៅ​ពាសពេញ​ទ្វីបអឺរ៉ុប​។ រដ្ឋធានីរ៉ូម​របស់​អ៊ីតាលី គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​អរិយធម៌​លោកខាងលិច​អស់​ជាច្រើន​សតវត្ស​មកហើយ​។ អ៊ីតាលី បាន​អនុវត្ត​នយោបាយ​អាណានិគមនិយម​ចាប់ពី​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី១៩ រហូតដល់​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី២០​។
សព្វថ្ងៃនេះ អ៊ីតាលី​គឺជា​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជា​ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ជាមួយ​អត្រា​គុណភាព​ជីវិត​ខ្ពស់​ជាងគេ​ទី៨ លើ​ពិភពលោក​។ អ៊ីតាលី បាន​ចូល​ជា​សមាជិក "សហភាពអឺរ៉ុប" និង អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិកខាងជើង (ណាតូ)​។ លើសពីនេះ អ៊ីតាលី​ក៏​ជា​សមាជិក​នៃ ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម​លូតលាស់​ទាំង៨ (G8) ដោយ​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ធំជាងគេ​ទី៧ លើ​ពិភពលោក, អង្គការ​សហប្រតិបត្តិការ​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច (OECD), អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO), ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប (Council of Europe), សហភាពអឺរ៉ុបខាងលិច (Western European Union), Central European Initiative, និង ជា​សមាជិក​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សិនហ្គេន (Shengen) ។ អ៊ីតាលី បាន​ចំណាយ​ទៅលើ​វិស័យ​ការពារជាតិ​ច្រើនជាងគេ​ទី៧​លើ​លោក និង​ជា​រដ្ឋ​កាន់កាប់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​តាមរយៈ​អង្គការណាតូ​។ នៅ​ថ្ងៃទី០១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៧ អ៊ីតាលី​បាន​ក្លាយជា​សមាជិក​មិនអចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់​អាណត្តិ​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីតាលី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមប្រាំពីរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមម្ភៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
ស្រុកទ្រាំង
ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តតាកែវ ។ មានផ្ទៃដី ៤០.២៧៧ ហិចតា និងមានប្រជាជនសរុប១១៥.៨០៨ នាក់ មាន២១.៨៣១ គ្រួសារ (ស្ថិតិឆ្នាំ២០០៨) ភាគច្រើនប្រកបរបរធ្វើស្រែជាចំបង ។
ព្រំប្រទល់ស្រុក ៖
មានព្រំប្រទល់ដូចខាងក្រោម៖
ស្រុកនេះមាន១៤ឃុំ ៖
=ទូកង=
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកទ្រាំង ទ្រាំង
២ (លេខ)
២ (ពីរ: two) ជា ចំនួនគត់ធម្មជាតិ បន្ទាប់ពី ១ និង នៅពីមុខ ៣។ ២ ជាចំនួនគូ
ល្វី ដ៏អស្ចារ្យ
ÇÇÇល្វី ដ៏អស្ចារ្យ (5 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1638 -1 ខែកញ្ញា 1715) គឺព្រះមហាក្សត្ររបស់សភាកម្សាន្ត The Bourbon ដែលបានគ្រប់គ្រងជាស្ដេចនៃប្រទេសបារាំងនិង Navarre ពី 1643 រហូតដល់ការស្លាប់របស់គាត់។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
សញ្ញាជាតិវៀតណាម
300px|right|thumb|សញ្ញាជាតិវៀតណាម
សញ្ញាជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋ​សង្គមនិយម​វៀតណាម បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើដំបូង​ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម (វៀតណាមខាងជើង) នៅថ្ងៃទី៣០ វិច្ឆិកា ១៩៥៥។ ក្រោយពីពេលបង្រួបបង្រួមជាមួយសាធារណរដ្ឋវៀតណាម (វៀតណាមខាងត្បូង) នៅថ្ងៃទី២ មិថុនា​១៩៧៦ រួចមក ការរចនាត្រូវបានកែប្រែបន្តិចបន្តួច។ ការរចនាសញ្ញាជាតិនេះ ស្រដៀងគ្នានឹង​សាធាណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនដែរ។
រចនានិងអត្ថន័យ
thumb|left|សញ្ញាជាតិវៀតណាមខាងត្បូង​មានរូបនាគខៀវនិងឆ្នូតក្រហមលឿង​តំណាងអោយ​[[រាជវង្សង្វៀន]] ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:និមិត្តសញ្ញានៃប្រទេសវៀតណាម
កូរ៉េ (អសង្ស័យកម្ម)
កូរ៉េ គឺជាតំបន់មួយនៅអាស៊ីបូព៌ា ដែលមានឧបទ្វីបកូរ៉េ និងកោះនៅជិតៗ (របស់ខាងជើង និងខាងត្បូង) ដែលបែងចែកផ្នែកនយោបាយរវាងគឺ:
កូរ៉េ ក៏អាចយោងទៅ:
ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំព័រអសង្ស័យកម្ម
ឃុំបន្ទាយដែក
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្ដាល មាន ៧ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់ឃុំ
=រដ្ឋបាលឃុំចាស់= ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ នេះមាន ៣ភូមិ ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកៀនស្វាយ
គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច
គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច (អង់គ្លេស: FUNCINPEC） គឺជាគណបក្សនយោបាយរាជានិយមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ មុនការបោះឆ្នោត២០០៨ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចំរុះមួយ ទោះបីជាការទាក់ទាញរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបានធ្លាក់ចុះនៅនឹង តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ក៏ដោយ ក៏គណបក្សមានទំនាក់ទំនងស្មើមុខគ្នា ជាមួយនឹងCPPក្នុងរដ្ឋាភិបាលចំរុះដដែល ។
FUNCINPEC ជាអក្សរកាត់ភាសាបារាំងគឺ Front Uni National pour un Cambodge Indépendant, Neutre, Pacifique, et Coopératif, (អង់គ្លេស:"National United Front for an Independent, Neutral, Peaceful, and Cooperative Cambodia.") ដែលបកប្រែថា រណសិរ្សបង្រួបបង្រួមជាតិដើម្បីកម្ពុជាឯករាជ្យ អព្យាក្រិត សន្តិភាព និងសហប្រតិបត្តិការ ។
សាវតារ
ពួកខ្មែរក្រហម ឥឡូវដឹងថាឋានៈរបស់សីហនុជានាមទេនឹងអាចជួយក្នុងករណីរបស់ពួកគេជាអន្តរជាតិ ដោយសុំឲព្រះសីហនុតវ៉ានូវករណីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ នៅឯអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ សីហនុឥឡូវបានទាស់គ្នាជាសាធារណៈជាមួយពួកកុម្មុយនិស្ត ដោយចោទថាពួកគេជាឃាតករសំលាប់មនុស្សដ៏ច្រើន និងទាមទារថាពួកគេត្រូវតែនិរទេសចេញ ។
ម៉ូលីណាកា (MOULINAKA)
ក្នុងសម័យមួយរហូតដល់១៩៧៩ ក្រុមជនភៀសខ្លួនដ៏ធំបានប្រមូលផ្ដុំគ្នារស់នៅក្នុងជំរំនៅតាមព្រំដែនថៃរួមមនកងប្រដាប់អាវុធខ្លះដែរ:អតីតពួកសាធារណរដ្ឋ ពួករាជានិយម ជាពួកដែលនៅសល់ពីកងពលតូចទី១៣របស់ពួកផ្វាំង (FANK) ដែលដើមឡើយដឹកនាំដោយ នរោត្ដម ចន្ទរង្សី និងពួកចោរព្រៃដែលទាញប្រយោជន៍ពីការវឹកវរនេះ ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ ចំនួនមនុស្សបានប៉ោងធំឡើង ដោយសារកាន់តែមានជនភៀសខ្លួនច្រើនឡើង និងភាពផ្សំបរាជ័យនៃកងទ័ពពួកខ្មែរក្រហម ។
អ្នកនយោបាយម្នាក់ សឺន សាន និងអតីតមេទ័ពផ្វាំងដៀន ដែលបានបង្កើតកិច្ចខិតខំដើម្បីរៀបចំពួកក្រុម ដែលនៅរប៉ាត់រប៉ាយខ្លះទៅជារណសិរ្សតស៊ូប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងវត្តមានវៀតណាម ដែលបានបន្តក្លាយជាខេភីអ៊ែនអ៊ែលអ៊ែផ្វ (KPNLF) នេះគឺជាចលនាមិនមែនកុម្មុយនិស្ត និងជាចលនាពួកសាធារណរដ្ឋដ៏ធំមួយ ។ អតីតមន្ត្រីពីររូបទៀត វរសេនីឯកកងទ័ពជើងទឹក គង់ សិលា និងវរសេនីយឯកកងឆត្រយោង ញឹម សុផុន យ៉ាងណាមិញក៏ត្រូវសំរេចថាពួកគេចង់ឲមានអង្គការមួយ ជាមួយរចនាសម្ព័ន្ធបញ្ជាការរួមមួយ ផ្ទុយមកវិញជាជាងរដ្ឋាភិបាលចំរុះដែលគ្មាន ខេភីអ៊ែនអ៊ែលអ៊ែផ្វ (KPNLF) ហើយក៏បង្កើតឡើងនូវ ម៉ូលីណាកា (MOULINAKA) (Mouvement de Liberation National du Kampuchea) នៅថ្ងៃ៣១សីហា ១៩៧៩ដើម្បីសំរេចគោលបំណងនេះ ។ នេះគឺជាលើកទីមួយហើយនៃពួកក្រុមតស៊ូសច្ចានឹងស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះសីហនុ ។ លោកសុផុន បានចូលកម្ពុជាដោយស្ងាត់ដើម្បីរកការគាំទ្របុព្វហេតុរាជានិយម​ ហើយត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយពួកវៀតណាម លោកបានរៀបចំគេចខ្លួននៅខែមេសា ១៩៨០ និងកាន់តំនែងជាមេដឹកនាំម៉ូលីណាកាតែឯងបន្ទាប់ពីមរណៈភាពនៃលោក គង់ សិលា ពីគ្រុនចាញ់ នៅថ្ងៃ១៦សីហា ១៩៨០ ។
ការបង្កើតហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនិងអេអ៊ែនអ៊ែស (ANS)
សីហនុបានបង្កើតហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅប៉ារីស ក្នុងខែកុម្ភៈ១៩៨១ ជាមួយគណៈកម្មាការកណ្ដាល ក្នុងចំណោមជនជាតិខ្មែរលេចធ្លោ១០០នាក់ដែលនិរទេសខ្លួន ។ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីប្រទេសអាស៊ាន ដើម្បីផ្ដល់នូវការតស៊ូឆ្លាស់គ្នា ប្រឆាំងនឹងពួកវៀតណាម ដើម្បីជួយដល់ពួកខ្មែរក្រហម ដែលនៅតែកាន់កាប់នៅឯពាយព្យ និងភាគខាងលិចប្រទេស និងដើម្បីអង្គការដែលបែកខ្ញែកនៃខេភីអ៊ែនអ៊ែលអ៊ែផ្វ (KPNLF) ដែលត្រូវបានជួយដោយបើកចំហដោយស.រ.អា. និងមហាអំណាចលោកខាងលិចជាទូទៅ ។ ក្រោយមកឆ្នាំនោះ ព្រះសីហនុបានជ្រើសរើសអ្នកនយោបាយជើងចាស់ អ៊ិន តាំ ដោយភាពសមល្មមនឹងហួសចិត្ត គាត់ធ្លាប់ជាតួអង្គដ៏សំខាន់នៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៧០ ដើម្បីបង្កើតស្លាបកងប្រដាប់អាវុធរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចArmee Nationale Sihanoukiste រឺក៏អេអ៊ែនអ៊ែស (ANS) (កងទ័ពជាតិសីហនុ រឺ កងទ័ពជាតិសីហនុនិយម) ។ អេអ៊ែនអ៊ែស (ANS)ត្រូវបានបង្កើតឡើងអនុលោមជាមួយការផ្ដុំគ្នានៃកម្លាំងមនុស្សមកពីម៉ូលីណាកា ពួកអ្នកដែលនៅសេសសល់ទាញបានពីក្រុមប្រដាប់អាវុធតូចៗ ឃ្លាំងមឿង សេរីការឧត្ដរទិស ខ្មែរអង្គរ ព្រលឹងខ្មែរ និងដំរីសភ្លុកខៀវ ។
រដ្ឋាភិបាលចំរុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (CGDK)
១៩៨២ពេញមួយឆ្នាំប្រទេសរដ្ឋអាស៊ានព្រួយបារម្ភអំពីវត្តមាននៃកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម តាមតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជាបានផ្ដុំកម្លាំង និងបំពាក់អាវុធដល់រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ និងកងទ័ពជាតិសីហនុនិយមតាមរយៈប្រទេសសិង្ហបុរី ។ កងកម្លាំងខ្មែរក្រហម កងទ័ពជាតិកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ បានបន្តការគាំទ្រពីចិន ។ ក៏ប៉ុន្តែភាពជោគជ័យនៃកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម ក្នុងការបោសសំអាតតាមតំបន់ព្រំដែន ហើយ និងបរាជ័យកងទ័ពត្រូវបានរងទុក្ខដោយក្រុមទ័ពព្រៃទាំងបី ដែលនាំឲប្រទេសអាស៊ានដាក់សម្ពាធលើរណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងពួកខ្មែរក្រហម ដើម្បីសម្រុះសម្រួលកិច្ចតស៊ូរបស់ពួកគេជាច្រើនមកហើយ ។ ថ្វីបើមានការខ្វែងគំនិតគ្នាជាច្រើន ជាពិសេសរវាងខ្មែរក្រហម និងរណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ-លោក សឺន សាននៅតែប្រឆាំងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់កិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយទេ ទោះជាអ្វីក៏ដោយក៏នេះវាបានហុចលទ្ធផល ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចំរុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនៅឯកូឡាឡុំពួរ នៅខែមិថុនា១៩៨២ ។ ព្រះសីហនុតំណាងឲហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចគឺជាប្រធានាធិបតី, ខៀវ សំផន តំណាងឲខ្មែរក្រហម អនុប្រធានាធិបតី និងសឺន សាន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ។
ចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០
នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ មុនការដកទ័ពរបស់កងទ័ពវៀតណាម ហើយនិងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចំរុះនយោបាយគ្រប់គ្រងកម្ពុជា រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ របស់លោក សឺន សាន (KPNLF) និងចលនាសីហនុជាតិនិយមរបស់ព្រះសីហនុ (ANS)បានទាក់ទាញការគាំទ្រខាងកងទ័ពនិងហិរញ្ញវត្ថុ ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតម្រង់ការជួយដល់ចលនាទាំងពីរនេះជាផ្នែកមួយនៃលទ្ធិរិហ្កហ្គែនតស៊ូប្រឆាំងនឹងសូវៀត និងការជំពាក់ជំពិនរបស់វៀតណាមនៅកម្ពុជា ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ថាបនិកដ៏សំខាន់របស់លទ្ធិរិហ្កហ្គែន ម៉ាយខឺល ចន នៃមូលនិធិកេរ្តិ៍មរតក បានទៅទស្សនៈកិច្ចជាមួយលោកសឺន សាននិងកងកម្លាំងសីហនុនិយមនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៨៧ ហើយត្រលប់មកវ៉ាស៊ីងតោនជំរុញពង្រីកជំនួយរបស់ស.រ.អា.ដល់រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ និងកងកម្លាំងតស៊ូរបស់ព្រះសីហនុជាជំរើសទីបីទាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគាំទ្រនិងលើកបន្តុបដោយវៀតណាម និងខ្មែរក្រហមដែលកំពុងតស៊ូនឹងរដ្ឋាភិបាល ។ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនិងសីហនុនិយមក៏ទទួលជំនួយពីចិនដែរ ការផ្គត់ផ្គង់របស់ចិនក៏មានដល់ពួកខ្មែរក្រហមព្រមគ្នានោះដែរ ។
រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរនៅខណៈពេលនោះបានខ្ទេចខ្ទីយ៉ាងខ្លាំងដោយការបែកបាក់គ្នានៅឆ្នាំ១៩៨៦រវាងលោក​ សឺន សាន និងខាងយោធារបស់រណសិរ្សដែលបានដឹកនាំដោយលោកឧត្ដមសេនីយ៍ សាក់ ស៊ុតសាខន ម្នាក់នៅក្នុងចំណោមបេក្ខជន ដែលបានជួយដោយសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីតំណែងជាអ្នកដឹកនាំ ។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអង្គផ្ទុយគ្នាខាងកងទ័ព ហើយនិងឥទ្ធិពលនៃការវាយជិតៗបាននាំទៅ ដល់ការធ្លាក់ចុះកងកម្លាំងរបស់រណសិរ្សពីក្បែរ២០,០០០ ដល់១០,០០០នាក់នៅឆ្នាំ១៩៨៧ ។ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនិងសីហនុនិយម ម្យ៉ាងវិញទៀតដោយ មានអត្ថប្រយោជន៍ពីរចនាសម្ព័ន្ធរួបរួមនិងឋានៈរបស់ព្រះសីហនុ បានចាប់ផ្ដើមបង្កើនភាពលេចធ្លោរបស់ខ្លួន ។ ពួកខ្មែរក្រហមបានពង្រីកមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេនៅជួរភ្នំក្រវាញដើម្បីបង្កើតឡើងនៅឯភ្នំម៉ាឡៃនៅតាមព្រំដែនថៃ ពេលនោះពួកសីហនុជាតិនិយមបានបង្កើតទីបញ្ជាការកងទ័ពនៅតាទុំ ។ ទោះបីជារបាយការណ៍បន្តបន្ទាប់នៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពខ្មែរក្រហម និងពួកសីហនុជាតិនិយម ដែលពួកខ្មែរក្រហមបានស្ដីបន្ទោសទៅលើពួកវៀតណាមជាសកល ក្រុមទាំងពីរអាចសម្របសម្រួលប្រតិបត្តិការកំឡុងឆ្នាំ១៩៨៧ ដោយធ្វើការវាយប្រហារលើទីរួមខេត្តបាត់ដំបង និងដោយមានការរៀបចំកងល្បាតចំរុះរហូតដល់ភ្នំពេញ ។
ក្រោយពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព១៩៩១
បន្តបន្ទាប់ពីការដកទ័ពរបស់កងទ័ពវៀតណាមពីកម្ពុជា បុត្រារបស់ព្រះសីហនុ ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិ បានធ្វើជាសហនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាមួយលោក ហ៊ុន សែនពី១៩៩៣ដល់ឆ្នាំ១៩៩៧ ហើយបានដឹកនាំគណបក្សរហូតដល់ខែតុលា២០០៦ អ្នកដឹកនាំថ្មី លោក កែវ ពុធរស្មីបន្តតំណែងពីព្រះរណឫទ្ធិ ។
នៅក្នុងការបោះឆ្នោត១៩៩៨រើសសភាជាតិកម្ពុជាហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបានលំដាប់ទីពីរដែលមាន៤៣នៃចំណោមកៅអី១២៣ ជាការធ្វើឲគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាគណបក្សកាន់អំណាចនៅកម្ពុជា ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាជាតិ២០០៣ គណបក្សបានធ្លាក់បន្ថែមទៀត ដោយទទួលបាន២០%នៃសម្លេងឆ្នោតនិងទទួលបាន២៦កៅអី ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត២០០៦ដើម្បីជ្រើសរើសព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា បក្សទទួលបាន១៩%នៃសម្លេង និង១២ក្នុងចំណួនកៅអី៦១ ។ បន្ទាប់ពីព្រះនរោត្តម រណឫទ្ធិត្រូវបានទម្លាក់ពីតំណែងមេបក្សមក ទ្រង់បានយាងចេញបង្កើតគណបក្សនរោត្តមរណឫទ្ធិ ។ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនិងនរោត្តមរណឫទ្ធិទាំងពីរ បានរងការបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅ ក្នុងការបោះឆ្នោតសភាជាតិ២០០៨ ទទួលបានតែ២អាសនៈគត់ក្នុងមួយគណបក្ស ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានទទួលបាននូវជ័យជំនះយ៉ាងលើសលប់ គណបក្សសមរង្ស៊ីបានក្លាយជាគណបក្សធំបំផុតទីពីរ និងត្រូវបានអះអាងថាជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ ហើយសូម្បីតែគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ដែលជាគណបក្សថ្មីក៏កាន់តែខ្លាំងជាងហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ។
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនយោបាយ
សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង
thumb|right|250px|សាកលវិទ្យាល័យ​ស្វាយរៀង សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង (Svay Rieng University) គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិចំបក់ ឃុំចេក ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង។ ទីធ្លាសាកលវិទ្យាល័យមានទំហំ ៥២៦០០ម២។ សាកលវិទ្យាល័យមាន៣អាគារ ត្រូវនឹង៤១បន្ទប់ ដែលក្នុងនោះបន្ទប់រៀនមាន២៨បន្ទប់ បន្ទប់កុំព្យូទ័រមាន២បន្ទប់ សាលស្តាំភាសាមាន១បន្ទប់ បណ្ណាល័យ១ សាលប្រជុំ១បន្ទប់ និងបន្ទប់ការិយាល័យចំនួន៧បន្ទប់។
ប្រវត្តិ
សាកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀងត្រូវបានចាប់ផ្តើមកសាងឡើងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤ និងកសាងរួចជាស្ថាពរនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៥។ សាកលវិទ្យាល័យនេះ​ត្រូវបានសម្ពោធន៍​ដាក់អោយដំណើរការជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ និង សម្ភោធអាគារសិក្សាថ្មី ដែលប្រសិទ្ធិនាមថា អាគារ ឯកឧត្តម ហុក ឡង់ឌី និង ចែកសញ្ញាបត្រដល់និស្សិត ដែលបានប្រឡងបញ្ចប់ការសិក្សា នៅថ្ងៃ ចន្ទ ទី ១៩ ខែ កក្កដា​ ឆ្នាំ ២០១០ ។
ដេប៉ាតឺម៉ង់
សាកលវិទ្យាល័យមាន៥ដេប៉ាតឺម៉ង់ (មហាវិទ្យាល័យ) និងមានបើកបង្រៀនថ្នាក់ MBA
វិបសាយ
វិបសាយផ្លូវការ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តស្វាយរៀង
ភូមិអូរជ្រៅ (ក្រុងព្រះសីហនុ)
ភូមិអូរជ្រៅ គឺជា ភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្មុងស្រុកមួយ គឺ ស្រុកព្រៃនប់ និង ក្មុងខេត្ត/ក្រុងព្រះសីហនុ។ ហើយ ឃុំអូរជ្រៅ/ភូមិអូរជ្រៅ នេះដែរ ជា ឃុំ​ មួយដែលគ្រប់គ្រងភូមិតូចៗមួយចំនួនដូចជា: ភូមិអូរជ្រៅ ភូមិដំបូកបួន ភូមិសស្រែក្នុង ភូមិស្រែចាមលើ ភូមិស្រែចាមក្រោម ភូមិកោះក្របី ភូមិកោះខ្យង។ ភូមិអូរជ្រៅ មានប្រជាជនខ្មែប្រមាណ ៤០% នឹងប្រជាជនអ៊ីស្លាម ប្រមាណ ៦០%។ សំរាប់ប្រជាជននៅតំបន់នេះការប្រកបមុខរបរផ្សេងៗគ្នា្ ខ្លះប្រកបមុខរបរកសិកម្ម ខ្លះប្រកបរបរ លក់ដូរ ខ្លះជាអ្នកបើកបរឡានឈ្នួល ឯខ្លះទៀតប្រកបរបរនេសាទ......។ បើយើងវិភាគមើលទៅប្រជាជាននៅតំបន់នេះទៅពុំសូវជាមានជីវភាពប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះថាការរីកចំរើននៅក្នុងភូមិពុំសូវមានការអភិវឌ្ឍន៍ជឿនលឿនទេ ក៏ដូចជាខាងផ្នែកទីផ្សារពុំសូវបានដឹងតំលៃសេដ្ឋកិច្ច ថាតំនៃទំនិំញវាចុះថ្លៃ ឬ ឡើងថ្លៃនោះឡើយ។ មូលហេតុដែលប្រជាជននៅភូមិនេះមិនសូវមានជីវភាពធូធារនោះ ពីព្រោះថាចំនេះដឹងមានភាពទន់ខ្សោយ ទើបធ្ចើអោយជីវភាពរបស់ប្រជាជនមិនប្រសើឡើង​ នេះហើយជាកត្តាដែលធ្វើអោយប្រជាជនមិនសូវជាមានជីវភាពធូធារបែបនេះ។ តែទោះជាយ៉ាងណា ប្រជាជននៅតែខិតខំប្រឹងប្រែង ប្រកបរបររកស៊ីបន្ថែមទៀតក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារដើម្បីអោយមានគ្រួសារមានជីវភាពប្រសើឡើងវិញ។
​ ហេដ្ធារចនាសម្ព័ន
ចំពោះរចនាសម្ព័ននៅក្នុងភូមិ នេះផងដែរមានផ្លូវលំមួយខ្សែមានប្រវែង ពីរ គីឡូមែត្រ ដែនមានលក្ខណះរដិបរដុប​ រួមផ្សំនិងគ្រោះថ្មធំៗ ព្រមទាំងគ្រលុកជាច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ ផ្លូវលំត្រូវបានកសាងឡើងសាជាថ្មីវិញហើយដើម្បីជួយបំរើទៅដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជន ហើយផ្លូវនេះដែរទទួលការឧបត្ថម្ភថវិការក្នុងការកសាងផ្លូវពី អភិបាលខេត្ត គឺ លោក ឯឧត្តម្ភ ស្បោង សារ៉ាត់។
វិស័យអប់រំ
ចំនែកការបណ្តុះបណ្តាល វិញ គឺមាការយឺតយាវពីព្រោះពុំសូវជាមានគ្រូបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបន្ទេចំនេះដឹងដល់សិស្សានុសិស្ស ចំនែកឯសាលារៀននៅតំបន់នេះវិញមានសាលារៀន បួន កន្លែង គឺសាលាបឋមសិក្សាកោះខ្យង សាលាអនុវិទ្យាល័យអូរជ្រៅ នឹង សាលាបឋមសិក្សាអូរជ្រៅ សាលាបឋម នឹង អនុវិទ្យាល័យបឹងតាព្រហ្ម។ មិនត្រឹមតែប៉ុន្នោះ នៅក្នុង ភូមិនេះផងដែរក៏មានមណ្ឌលសុខភាពមួយកន្លែងទៀត ដែលស្ថិតនៅភូមិអូរជ្រៅ ឃុំអូរជ្រៅ តែម្តង។ ឬឯផ្សារវិញ នៅតំបន់នេះមានផ្សា តូចៗមួយចនួន ដូចជា ផ្សាកោះខ្យង ផ្សាស្រែចាម ផ្សាបឹងតាព្រហ្ម ។ នៅតំបន់នេះគេបែងចែក តំបន់មួយទៀតគឺភូ​មិភ្នំតូច ហើយតំបន់នេះគេក៏បានបែងចែកភូមិមួយទៀតគឺភូមិ បឹងជុំ ភូមិនេះគឺស្ថិតនៅឃុំបឹងតាព្រហ្មស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។ នៅតំបន់នេះប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរកសិករ ក្នុងកាចឹញ្ចឹមជីវិត ខ្លះប្រកបរបរ នេសាទផ្សេងៗ។ ចំនែកឯនៅក្នុង ឃុំអូរជ្រៅ វិញការប្រកបរបរចិញ្ចឺមជីវិតមានលក្ខណះខុសប្លែកពីគ្នា ខ្លះប្រកបរបរកសិករ ខ្លះប្រកបរបរនេសាទ ធ្វើចំការ........។ ចូរយើងក្រលេកមើលវត្តអារាមវិញ វត្ត មានចំនួន ពី កន្លែង គឺ វត្តសាគរអូរជ្រៅ វត្តគិរីបឹងជុំភ្នំតូច។
​ កន្លែងកំសាន្ត
ចនែកឯកន្លែងកំសាន្ត វិញ មានកន្លែងដែលមនុស្សចូលចិត្តទៅលេងកំសាន្តគឺ ភ្នំកំពូលរលឹង ភ្នំនេះគឺភ្នំមួយដែលស្ថិតនៅ ក្នុងភូមិកោះខ្យង ដែលភ្នំនេះមិនសូវេជាខ្ពស់ប៉ុន្នានទេ ប៉ុន្តែភ្នំនេះពោពេញទៅដោយម្រឹគ្គីម្រឹគ្គា មើលទៅភ្នំនេះមានសំរស់ស្រស់បំព្រងមើលទៅគួជាទីទាក់ទាញអារម្មណ៍។ បើយើងឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំ យើអាចមើលឃើញទេសភាពដ៏ត្រកាល ហើយយើងក៏អាចមើលឃើញសមុទ្យផងដែរ ដែលហុំព័ទ្ធជំវិញភ្នំបែកខាងត្បូងនៃបណ្តោយភ្នំកំពូលរលីង។ មនុស្សតែងតែទៅកំសាន្តនៅទីនោះភាគច្រើនគឺថ្ងៃ សៅរ៍ និង ថ្ងៃ អាទិត្យ ពីព្រោះថាជាថ្ងៃចុងសបា្តហ៍។ អ្នកទៅទីនោះជួនកាលទៅជាលក្ខណះក្រុមគ្រួសារ ជួនកាលជាលក្ខណះក្រុមការងារ ជួនកាលជាលក្ខណះមិត្តភក្កិ ហើយជួនកាលទៀតទៅជាលក្ខណះគូរសង្សា។
ការប្រកបមុខរបររបស់ប្រជាជននៅភូមិកោះខ្យង
ហើយចំនែកឯប្រជាជននៅក្នុងភូមិកោះខ្យងនេះដែរ ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរនេសាទត្រី នេសាទមឹក ក្ដាម ក៍ដូចជាការចិញ្ចឹម(ត្រីស្ពុង តុកកែ បង្គា​ ក្ដាម ខ្យង -ល-) ដែលពួកគេប្រើទូកដើម្បីជាជំនួយក្នុងការធ្វើនេសាទ នឹងសំរាប់ការចិញ្ចឹមពួកគេក៍មានដូចជាបែរសំរាប់ធ្វើការចិញ្ចឹម នៅតាមលំហរដៃសមុទ្រដែលផ្ដល់លក្ខណះងាយស្រួល ក្នុងការរកចំណី ក៍ដូចជាធ្វើអោយសត្វទាំងអស់ឆាប់ធំ ឬទទួលបានផល ដែលក្នុងម្នាក់ៗមានទូកចំនួន ០១ ទៅ​០២ តាមជីវភាពរបស់ពួកគេ។ បន្ថែមពីនោះ ទៀតអ្នកដែលមិនអាចចេញទៅនេសាទបាន ពួកគេក៍អាចរកចំណូលបន្ថែមបានពីការបកសាច់ក្ដាម ដែលយកពីផ្ទះឈ្មួញ បកហើយលក់ទៅអោយឈ្មួញវិញ ដោយក្នុង១ថ្ងៃ ពួកគេអាចរកចំណូលបានបន្ថែមពីសមាជិកគ្រួសារពួកគេ ចន្លោះពី៤០,០០០រៀល ទៅ៦០,០០០ រៀលទៅតាមជំនាញក្នុងការបកសាច់របស់ពួកគេ ។ ក្នុងនោះផងដែរ បើមើលទៅតាមការប្រកបរបរ ក៍ដូចជីវភាពរស់នៅរបស់អ្នកស្រុកកោះខ្យង គឺស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមធ្យម។
ឯកសារយោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រះសីហនុ
ភូមិអូពីរ
ភូមិអូពីរជាភូមិមួយស្ថិតនៅសង្កាត់៤ ខណ្ឌមិត្តភាព ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
ភពសុក្រ
thumb|left|ភពសុក្រ|200px
ត្រចៀក
ត្រចៀក (English: ear) ជាផ្នែកមួយនៃរាងកាយ ដែលអាចអោយមនុស្ស លឺ បាន។ សត្វឆ្អឹងកងខ្លះ ភាគច្រើនមានត្រចៀក ២ ប៉ុន្តែ សត្វ ខ្លះ មិនអាចស្តាប់ ឮ តាមត្រចៀកបានទេ។ សត្វពីងពាង មានរោមនៅលើជើង ដែលវាអាចស្ដាប់ឮ តាមរោមនោះ។
ភពសុក្រ
លក្ខណៈរូបវន្ត
ការប្រៀបធៀបទំហំរបស់ Venus (ដោយប្រើពណ៌មិនពិត រូបភាពរ៉ាដាផ្អែកលើផ្ទៃ) និង ផែនដី Venus គឺជាភពមួយក្នុងចំណោម ភពផែនដីទាំងបួន នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលមានន័យថាវាជារូបកាយថ្មដូចផែនដី។ វាស្រដៀងទៅនឹងផែនដីក្នុងទំហំ និងម៉ាស់ ហើយជារឿយៗត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា "ប្អូនស្រី" ឬ "កូនភ្លោះ" របស់ផែនដី។  អង្កត់ផ្ចិតនៃភពសុក្រគឺ 12,103.6 គីឡូម៉ែត្រ (7,520.8 ម៉ាយ)—តិចជាងផែនដីត្រឹមតែ 638.4 គីឡូម៉ែត្រ (396.7 ម៉ាយ) ហើយម៉ាស់របស់វាគឺ 81.5% នៃផែនដី។ លក្ខខណ្ឌនៅលើផ្ទៃ Venusian មានភាពខុសប្លែកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងពីបរិយាកាសនៅលើផែនដី ដោយសារតែ បរិយាកាស ក្រាស់របស់វា មាន 96.5% កាបូនឌីអុកស៊ីត ហើយភាគច្រើននៃ 3.5% ដែលនៅសល់គឺជា អាសូត ។  សម្ពាធលើផ្ទៃគឺ 9.3 megapascals (93 bar) និងសីតុណ្ហភាពផ្ទៃជាមធ្យមគឺ 737 K (464 °C; 867 °F) ខាងលើ ចំណុចសំខាន់ៗ ។នៃធាតុផ្សំសំខាន់ៗទាំងពីរ និងធ្វើឱ្យបរិយាកាសលើផ្ទៃក្លាយជា វត្ថុរាវ supercritical ។ រូបភាពពន្លឺនៃភពសុក្រ។ វាស្ទើរតែគ្មានលក្ខណៈពិសេស និងគ្មានពណ៌គ្របដណ្តប់ដោយគម្របពពកក្រាស់ ភ្លឺខ្លាំង មើលឃើញច្បាស់។ (រូបភាពថតដោយ MESSENGER)
ត្រចៀក
ត្រចៀក មានតួនាទី បញ្ជូនសំឡេងទាំងស្រុងដោយផ្ទាល់ ទៅកាន់ក្រដាសត្រចៀក។ រំញ័រទាំងនេះ បញ្ជូនសំលេង ទៅខួរក្បាល តាមរយៈប្រព័ន្ធសសៃប្រសាទ។
មិនត្រឹមតែស្ដាប់ទេ ត្រចៀកក៏អាចប្រើសំរាប់គោលបំណងផ្សេងដែរ។ ដំរី ប្រើត្រចៀកសំរាប់ធ្វើអោយត្រជាក់ ពេលក្ដៅ។
ភពសុក្រ
បរិយាកាសនិងអាកាសធាតុ
រចនាសម្ព័ន្ធពពកនៅក្នុង បរិយាកាស Venusian ក្នុងឆ្នាំ 2016 ត្រូវបានបង្ហាញដោយការសង្កេតនៅក្នុង ក្រុមតន្រ្តី ultraviolet ពីរ ដោយ Akatsuki
អត្ថបទដើមចម្បង៖ បរិយាកាសនៃភពសុក្រ
ភពសុក្រមាន បរិយាកាស ក្រាស់បំផុតដែលផ្សំឡើងដោយ កាបូនឌីអុកស៊ីត 96.5% អាសូត 3.5% - ទាំងពីរមានជា វត្ថុរាវលើសលប់ នៅលើផ្ទៃភព - និងដាននៃឧស្ម័នផ្សេងទៀតរួមទាំង ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត ។  ម៉ាសនៃបរិយាកាសរបស់វាគឺ 92 ដងនៃផ្ទៃផែនដី ចំណែកឯសម្ពាធលើផ្ទៃរបស់វាគឺប្រហែល 93 ដងនៃសម្ពាធរបស់ផែនដី — សម្ពាធស្មើនឹងវានៅជម្រៅជិត 1 គីឡូម៉ែត្រ ( 5 ⁄ 8  mi) នៅក្រោមមហាសមុទ្ររបស់ផែនដី។. ដង់ស៊ីតេនៅលើផ្ទៃគឺ 65 គីឡូក្រាម / ម 3, 6.5% នៃទឹកឬ 50 ដងក្រាស់ដូចបរិយាកាសផែនដីនៅ 293 K (20 ° C; 68 ° F) នៅកម្រិតទឹកសមុទ្រ។ CO 2 _បរិយាកាសសម្បូរបែបបង្កើតឥទ្ធិពល ផ្ទះកញ្ចក់ ខ្លាំងបំផុត នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ បង្កើតឱ្យមានសីតុណ្ហភាពផ្ទៃយ៉ាងហោចណាស់ 735 K (462 °C; 864 ° F) ។  នេះធ្វើឱ្យផ្ទៃ Venusian ក្តៅជាង ភព Mercury ដែលមានសីតុណ្ហភាពផ្ទៃអប្បបរមា 53 K (−220 °C; −364 °F) និងសីតុណ្ហភាពផ្ទៃអតិបរមា 700 K (427 °C; 801) °F),  ទោះបីជាភពសុក្រមានចម្ងាយជិតពីរដងនៃបារតពីព្រះអាទិត្យ ហើយដូច្នេះទទួលបាន ត្រឹមតែ 25% នៃកាំរស្មីព្រះអាទិត្យរបស់ Mercury ប៉ុណ្ណោះ ។ ដោយសារតែ ឥទ្ធិពលផ្ទះកញ្ចក់ដែល នៅឆ្ងាយរបស់វា ភព Venus ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដូចជា Carl Sagan ថាជាការព្រមាន និងវត្ថុស្រាវជ្រាវដែលភ្ជាប់ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅលើផែនដី។ បរិយាកាសរបស់ Venus គឺសម្បូរទៅដោយឧស្ម័នដ៏ថ្លៃថ្នូបំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងផែនដី។  ភាពសម្បូរបែបនេះបង្ហាញពីភាពខុសគ្នាដំបូងពីផែនដីក្នុងការវិវត្តន៍។ ផលប៉ះពាល់នៃ ផ្កាយដុះកន្ទុយ ធំខុសពីធម្មតា  ឬការបង្កើន បរិយាកាសបឋម ដ៏ធំជាង ពី nebula ព្រះអាទិត្យ  ត្រូវបានស្នើឡើងដើម្បីពន្យល់ពីភាពសំបូរបែប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បរិយាកាសក៏ត្រូវបានបំផ្លាញចោលនូវសារធាតុ argon វិទ្យុសកម្ម ដែលជាប្រូកស៊ីសម្រាប់ degassing mantle ដែលបង្ហាញពីការបិទដំបូងនៃ magmatism ។
ការសិក្សាបានណែនាំថា រាប់ពាន់លានឆ្នាំមុន បរិយាកាសរបស់ Venus អាចមានលក្ខណៈដូចបរិយាកាសជុំវិញផែនដីដំបូង ហើយប្រហែលជាមានបរិមាណទឹករាវច្រើននៅលើផ្ទៃ។ បន្ទាប់ពីរយៈពេលពី 600 លានទៅជាច្រើនពាន់លានឆ្នាំ  ការបង្ខំព្រះអាទិត្យ ពីការកើនឡើងពន្លឺនៃព្រះអាទិត្យបណ្តាលឱ្យមានការហួតនៃទឹកដើម។ ឥទ្ធិពលផ្ទះកញ្ចក់ដែលនៅឆ្ងាយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលដែលកម្រិតដ៏សំខាន់នៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ (រួមទាំងទឹក) ត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងបរិយាកាសរបស់វា។ ទោះបីជាលក្ខខណ្ឌផ្ទៃនៅលើ Venus លែងមានភាពរាក់ទាក់ចំពោះជីវិតដូចផែនដី ដែលអាចកើតមានមុនព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏ដោយ ក៏មានការរំពឹងទុកអំពីលទ្ធភាពដែលថាជីវិតមាននៅក្នុងស្រទាប់ពពកខាងលើនៃ Venus ដែលមានចម្ងាយ 50 គីឡូម៉ែត្រ (30 mi) ឡើងពីភពផែនដី។ ផ្ទៃដែលសីតុណ្ហភាពមានចន្លោះពី 303 ទៅ 353 K (30 និង 80 ° C; 86 និង 176 ° F) ប៉ុន្តែបរិស្ថានមានជាតិអាស៊ីត។  ការរកឃើញ putative នៃ បន្ទាត់ ស្រូបយក phosphine នៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ Venus ដោយមិនស្គាល់ផ្លូវសម្រាប់ការផលិត abiotic នាំឱ្យមានការរំពឹងទុកនៅក្នុងខែកញ្ញា 2020 ថាអាចមានជីវិតបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងបរិយាកាសនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ការស្រាវជ្រាវក្រោយមកបានសន្មតថាសញ្ញា spectroscopic ដែលត្រូវបានបកស្រាយថាជា phosphine ទៅ sulfur dioxide,  ឬបានរកឃើញថាតាមពិតមិនមានបន្ទាត់ស្រូបយកទេ។
និចលភាពកម្ដៅ និងការផ្ទេរកំដៅដោយខ្យល់ក្នុងបរិយាកាសទាប មានន័យថា សីតុណ្ហភាពនៃផ្ទៃរបស់ Venus មិនប្រែប្រួលខ្លាំងរវាងអឌ្ឍគោលទាំងពីររបស់ភពផែនដី គឺអ្នកដែលប្រឈមមុខ និងមិនប្រឈមមុខនឹងព្រះអាទិត្យ ទោះបីជា Venus មានការបង្វិលយឺតខ្លាំងក៏ដោយ។ ខ្យល់នៅលើផ្ទៃគឺយឺតដោយផ្លាស់ទីក្នុងល្បឿនពីរបីគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ប៉ុន្តែដោយសារតែដង់ស៊ីតេខ្ពស់នៃបរិយាកាសនៅលើផ្ទៃ ពួកវាបញ្ចេញកម្លាំងយ៉ាងច្រើនប្រឆាំងនឹងការរាំងស្ទះ ហើយដឹកជញ្ជូនធូលី និងថ្មតូចៗឆ្លងកាត់ផ្ទៃ។ នេះ​តែ​ឯង​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​លំបាក​សម្រាប់​មនុស្ស​ក្នុង​ការ​ដើរ​កាត់ ទោះ​ជា​គ្មាន​កម្ដៅ សម្ពាធ និង​ការ​ខ្វះ​អុកស៊ីហ្សែន​ក៏​ដោយ។
នៅពីលើស្រទាប់ CO 2 ក្រាស់មានពពកក្រាស់ ដែលភាគច្រើនមាន អាស៊ីតស៊ុលហ្វួរីក ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត និងទឹកតាមរយៈប្រតិកម្មគីមីដែលបណ្តាលឱ្យអាស៊ីតស៊ុលហ្វួរីត hydrate ។ លើសពីនេះទៀតបរិយាកាសមានប្រហែល 1% នៃ ក្លរួ ferric ។  ធាតុផ្សំដែលអាចកើតមានផ្សេងទៀតនៃភាគល្អិតពពកគឺ ferric sulfate, aluminium chloride និង phosphoric anhydride ។ ពពកនៅកម្រិតផ្សេងៗគ្នាមានសមាសភាពផ្សេងគ្នា និងការចែកចាយទំហំភាគល្អិត។ ពពកទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំង និងខ្ចាត់ខ្ចាយប្រហែល 90% នៃពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលធ្លាក់មកលើពួកវាត្រឡប់ទៅក្នុងលំហ និងការពារការសង្កេតដោយមើលឃើញនៃផ្ទៃរបស់ Venus ។ គម្របពពកអចិន្ត្រៃយ៍មានន័យថា ទោះបីភពសុក្រនៅជិតផែនដីទៅព្រះអាទិត្យក៏ដោយ វាទទួលបានពន្លឺព្រះអាទិត្យតិចជាងនៅលើដី។ ខ្យល់ខ្លាំង ៣០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (១៨៥ ម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង) នៅលើកំពូលពពកវិលជុំវិញភពសុក្ររៀងរាល់ ៤ ទៅ ៥ ថ្ងៃនៃផែនដី។  ខ្យល់នៅលើភពសុក្រផ្លាស់ទីក្នុងល្បឿនរហូតដល់ 60 ដងនៃល្បឿនបង្វិលរបស់វា ចំណែកឯខ្យល់លឿនបំផុតរបស់ផែនដីមានល្បឿនបង្វិលត្រឹមតែ 10-20% ប៉ុណ្ណោះ។
ផ្ទៃនៃ Venus មានប្រសិទ្ធិភាព isothermal ; វារក្សាសីតុណ្ហភាពថេរមិនត្រឹមតែរវាងអឌ្ឍគោលពីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅចន្លោះអេក្វាទ័រ និងប៉ូល។  ទំនោរ អ័ក្ស នាទីរបស់ Venus — តិចជាង 3° បើធៀបនឹង 23° នៅលើផែនដី—ក៏កាត់បន្ថយការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពតាមរដូវកាលផងដែរ។  កម្ពស់គឺជាកត្តាមួយក្នុងចំណោមកត្តាមួយចំនួនដែលប៉ះពាល់ដល់សីតុណ្ហភាព Venusian ។ ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើភពសុក្រ Maxwell Montes គឺជាចំណុចត្រជាក់បំផុតនៅលើភពសុក្រ ដែលមានសីតុណ្ហភាពប្រហែល 655 K (380 °C; 715 °F) និងសម្ពាធបរិយាកាសប្រហែល 4.5 MPa (45 bar) ។  ក្នុងឆ្នាំ 1995 យានអវកាស Magellan បានរូបភាព កសារធាតុដែលឆ្លុះបញ្ចាំងខ្ពស់ នៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុត ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងព្រិលនៅលើដី។ សារធាតុនេះទំនងជាត្រូវបានបង្កើតឡើងពីដំណើរការស្រដៀងទៅនឹងព្រិល ទោះបីជានៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាងឆ្ងាយក៏ដោយ។ ងាយនឹងបង្កជាហេតុដល់ការកកិតលើផ្ទៃ ហើយវាកើនឡើងក្នុងទម្រង់ជាឧស្ម័នទៅកម្ពស់ខ្ពស់ ដែលជាកន្លែងដែលវាត្រជាក់ជាង និងអាចធ្លាក់ភ្លៀង។ អត្តសញ្ញាណ​នៃ​សារធាតុ​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ច្បាស់​ទេ ប៉ុន្តែ​ការ​ប៉ាន់ស្មាន​មាន​ចាប់ពី​សារធាតុ tellurium ដល់​សារធាតុ sulfide ( galena )។
ទោះបីជា Venus មិនមានរដូវកាលបែបនេះក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងឆ្នាំ 2019 ក្រុមតារាវិទូបានកំណត់ការប្រែប្រួលនៃវដ្តនៃការស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយបរិយាកាស ដែលអាចបណ្តាលមកពីភាពស្រអាប់ និងស្រូបយកភាគល្អិតដែលផ្អាកនៅក្នុងពពកខាងលើ។ ការបំរែបំរួលនេះបណ្តាលឱ្យមានការសង្កេតការផ្លាស់ប្តូរល្បឿននៃខ្យល់តាមតំបន់របស់ Venus ហើយហាក់ដូចជាកើនឡើង និងធ្លាក់ចុះតាមពេលវេលាជាមួយនឹង វដ្តនៃព្រះអាទិត្យ រយៈពេល 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ។
អត្ថិភាពនៃផ្លេកបន្ទោរនៅក្នុងបរិយាកាសនៃភពសុក្រគឺមានភាពចម្រូងចម្រាស  ចាប់តាំងពីការផ្ទុះដែលសង្ស័យដំបូងត្រូវបានរកឃើញដោយ ការស៊ើបអង្កេត Venera សូវៀត ។  ក្នុងឆ្នាំ 2006-07 Venus Express បានរកឃើញយ៉ាងច្បាស់នូវ រលករបៀប whistler ដែលជាហត្ថលេខានៃរន្ទះ។ រូបរាង មិនទៀងទាត់ របស់ពួកគេ បង្ហាញពីគំរូដែលទាក់ទងនឹងសកម្មភាពអាកាសធាតុ។ យោងតាមការវាស់វែងទាំងនេះ អត្រាផ្លេកបន្ទោរគឺយ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាលនៅលើផែនដី  ប៉ុន្តែឧបករណ៍ផ្សេងទៀតមិនបានរកឃើញរន្ទះទាល់តែសោះ។  ប្រភពដើមនៃផ្លេកបន្ទោរណាមួយនៅតែមិនច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែអាចមកពីពពក ឬភ្នំភ្លើង។
ក្នុងឆ្នាំ 2007 Venus Express បានរកឃើញថាមាន ខ្យល់អាកាស ពីរដ៏ធំ នៅប៉ូលខាងត្បូង។  Venus Express ក៏បានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ 2011 ថា ស្រទាប់ អូហ្សូន មានខ្ពស់នៅក្នុងបរិយាកាសនៃ Venus ។  នៅថ្ងៃទី 29 ខែមករា ឆ្នាំ 2013 អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ESA បានរាយការណ៍ថា ionosphere នៃ Venus ហូរចេញទៅខាងក្រៅក្នុងលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹង "កន្ទុយអ៊ីយ៉ុងដែលមើលឃើញហូរចេញពី ផ្កាយដុះកន្ទុយ នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌស្រដៀងគ្នា" ។
នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2015 និងក្នុងកម្រិតតិចជាងនៅក្នុងខែមេសា និងឧសភា 2016 អ្នកស្រាវជ្រាវដែលធ្វើការលើ បេសកកម្ម Akatsuki របស់ប្រទេសជប៉ុន បានសង្កេតឃើញរាងធ្នូនៅក្នុងបរិយាកាសនៃភព Venus ។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ភស្ដុតាង​ផ្ទាល់​នៃ​អត្ថិភាព​នៃ ​រលក​ទំនាញ ​ស្ថានី​ធំ​បំផុត ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ។
សមាសភាពបរិយាកាស
សមាសភាពនៃ បរិយាកាសនៃ Venus ផ្អែកលើ ទិន្នន័យ HITRAN  ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រើ HITRAN នៅលើប្រព័ន្ធបណ្តាញ។
ពណ៌បៃតង - ចំហាយទឹក ពណ៌ក្រហម - កាបូនឌីអុកស៊ីត WN - លេខ រលក (ពណ៌ផ្សេងទៀតមានអត្ថន័យខុសៗគ្នា ប្រវែង រលកខ្លី ជាង នៅខាងស្តាំ វែងជាងនៅខាងឆ្វេង)។
ភូមិសាស្ត្រ
អត្ថបទសំខាន់ៗ៖ ផែនទីនៃភពសុក្រ និង ភូគព្ភសាស្ត្រនៃភពសុក្រ
ផ្ទៃ Venusian គឺជាប្រធានបទនៃការរំពឹងទុករហូតដល់អាថ៌កំបាំងមួយចំនួនរបស់វាត្រូវបានបង្ហាញដោយ វិទ្យាសាស្ត្រភព នៅសតវត្សទី 20 ។ Venera landers ក្នុងឆ្នាំ 1975 និង 1982 បានត្រលប់មកវិញនូវរូបភាពនៃផ្ទៃដែលគ្របដណ្តប់ដោយដីល្បាប់ និងថ្មជ្រុង។  ផ្ទៃត្រូវបានគូសផែនទីយ៉ាងលម្អិតដោយ Magellan ក្នុងឆ្នាំ 1990-91 ។ ដីបង្ហាញភស្តុតាងនៃ ភ្នំភ្លើង យ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយ ស្ពាន់ធ័រ នៅក្នុងបរិយាកាសអាចបង្ហាញថាមានការផ្ទុះនាពេលថ្មីៗនេះ។
ប្រហែល 80% នៃផ្ទៃ Venusian ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយវាលទំនាបភ្នំភ្លើងរលោង ដែលមានផ្ទៃទំនាប 70% ជាមួយនឹងជ្រីវជ្រួញ និង 10% រលោង ឬ lobate plains ។  "ទ្វីប" ខ្ពង់រាប ពីរ បង្កើតបានជាផ្ទៃដែលនៅសល់របស់វា ដែលមួយស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលខាងជើងរបស់ភពផែនដី និងមួយទៀតស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃអេក្វាទ័រ។ ទ្វីបខាងជើងត្រូវបានគេហៅថា Ishtar Terra បន្ទាប់ពី Ishtar ដែលជា ទេពធីតានៃសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ បាប៊ីឡូន ហើយមានទំហំប៉ុនអូស្ត្រាលី។ Maxwell Montes ដែលជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅលើ Venus ស្ថិតនៅលើ Ishtar Terra ។ កំពូលរបស់វាគឺ 11 គីឡូម៉ែត្រ (7 ម៉ាយ) ពីលើកំពស់មធ្យមនៃផ្ទៃ Venusian ។  ទ្វីបខាងត្បូងត្រូវបានគេហៅថា Aphrodite Terra បន្ទាប់ពីទេពធីតានៃសេចក្ដីស្រឡាញ់ ក្រិក ហើយជាតំបន់ខ្ពង់រាបធំជាងពីរ ដែលមានទំហំប៉ុនអាមេរិកខាងត្បូង។ បណ្តាញនៃការបាក់ឆ្អឹង និងកំហុសគ្របដណ្តប់ភាគច្រើននៃតំបន់នេះ។
អវត្ដមាននៃភ័ស្តុតាងនៃ លំហូរក ម្អែភ្នំភ្លើងដែល អមជាមួយ calderas ណាមួយដែលអាចមើលឃើញ នៅតែជាអាថ៌កំបាំង។ ភពផែនដីមាន រណ្តៅប៉ះពាល់ តិចតួច ដែលបង្ហាញថាផ្ទៃខាងលើនៅក្មេងនៅអាយុ 300-600  លានឆ្នាំ។  ភពសុក្រមានលក្ខណៈពិសេសផ្ទៃខាងក្រៅមួយចំនួន បន្ថែមពីលើរណ្ដៅភ្នំភ្លើង ភ្នំ និងជ្រលងភ្នំដែលត្រូវបានរកឃើញជាទូទៅនៅលើភពថ្ម។ ក្នុងចំនោមទាំងនេះគឺជាលក្ខណៈភ្នំភ្លើងដែលមានរាងសំប៉ែតដែលហៅថា " ហ្វារ៉ា " ដែលមើលទៅដូចជានំផេនខេនហើយមានទំហំពី 20 ទៅ 50 គីឡូម៉ែត្រ (12 ទៅ 31 ម៉ាយ) និងពី 100 ទៅ 1,000 ម៉ែត្រ (330 ទៅ 3,280 ហ្វីត) ខ្ពស់; ប្រព័ន្ធប្រេះស្រាំដូចផ្កាយដែលហៅថា "novae"; លក្ខណៈពិសេសជាមួយនឹងការបាក់ឆ្អឹងទាំងរ៉ាឌីកាល់ និងផ្ចិតស្រដៀងនឹងបណ្តាញពីងពាង ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា "arachnoids "; និង "coronae" រាងជារង្វង់មូលនៃការបាក់ឆ្អឹងជួនកាលហ៊ុំព័ទ្ធដោយការធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ លក្ខណៈទាំងនេះគឺជាភ្នំភ្លើងដែលមានប្រភពដើម។
លក្ខណៈពិសេសផ្ទៃ Venusian ភាគច្រើន ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្ត្រីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទេវកថា។  ករណីលើកលែងគឺ Maxwell Montes ដែលដាក់ឈ្មោះតាម James Clerk Maxwell និងតំបន់ខ្ពង់រាប Alpha Regio, Beta Regio និង Ovda Regio ។ លក្ខណៈពិសេសបីចុងក្រោយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះមុនពេលប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្នត្រូវបានអនុម័តដោយ សហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ ដែលជាតួដែលគ្រប់គ្រងលើ នាមនាមរបស់ភព ។
រយៈបណ្តោយនៃលក្ខណៈរូបវន្តនៅលើភពសុក្រត្រូវបានបញ្ជាក់ទាក់ទងទៅនឹង meridian សំខាន់ របស់វា ។ មេរីឌាន​បឋម​ដើម​បាន​ឆ្លង​កាត់​ចំណុច​ភ្លឺ​របស់​រ៉ាដា​នៅ​ចំ​កណ្តាល​នៃ​រាង​ពង​ក្រពើ Eve ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ Alpha Regio។  បន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Venera ត្រូវបានបញ្ចប់, meridian បឋមត្រូវបានកំណត់ឡើងវិញដើម្បីឆ្លងកាត់កំពូលកណ្តាលនៅក្នុង រណ្ដៅ Ariadne នៅលើ Sedna Planitia ។
ផ្ទៃដី Tessera ចំណាស់ជាងគេបំផុត មានកម្រិតបញ្ចេញកំដៅទាបជាងតំបន់ទំនាប Basaltic ជុំវិញដែលវាស់វែងដោយ Venus Express និង Magellan ដែលបង្ហាញពីភាពខុសគ្នា អាចជាការ ប្រមូល ផ្តុំ រ៉ែច្រើនជាង។  យន្តការដើម្បីបង្កើតបរិមាណដ៏ច្រើននៃសំបក felsic ជាធម្មតាតម្រូវឱ្យមានវត្តមានរបស់មហាសមុទ្រទឹក និង tectonics ចាន ដែលបញ្ជាក់ថាលក្ខខណ្ឌដែលអាចរស់នៅបានមាននៅដើមភពសុក្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយធម្មជាតិនៃដី Tessera គឺនៅឆ្ងាយពីភាពជាក់លាក់។
ភ្នំភ្លើង
អត្ថបទដើមចម្បង៖ ភ្នំភ្លើងនៃភពសុក្រ ផែនទីរ៉ាដាពណ៌មិនពិតរបស់ Maat Mons ភាគច្រើននៃផ្ទៃ Venusian ហាក់ដូចជាត្រូវបានរាងដោយសកម្មភាពភ្នំភ្លើង។ Venus មានភ្នំភ្លើងច្រើនដងដូចផែនដី ហើយវាមានភ្នំភ្លើងធំចំនួន 167 ដែលមានចម្ងាយជាង 100 គីឡូម៉ែត្រ (60 mi) ឆ្លងកាត់។ ភ្នំភ្លើងតែមួយគត់នៃទំហំនេះនៅលើផែនដីគឺ កោះធំ នៃហាវ៉ៃ។  នេះមិនមែនដោយសារតែ Venus មានសកម្មភាពភ្នំភ្លើងច្រើនជាងផែនដីនោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារតែសំបករបស់វាចាស់ជាង ហើយមិនទទួលរងនូវ ដំណើរការ សំណឹក ដូចគ្នា ។ សំបកមហាសមុទ្រ របស់ ផែនដី ត្រូវបានបន្តកែច្នៃឡើងវិញដោយ ការបំប្លែង នៅព្រំដែននៃ បន្ទះប្លា កែ ត ហើយមានអាយុជាមធ្យមប្រហែលមួយរយលានឆ្នាំ  ចំណែកឯផ្ទៃ Venusian ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមាន 300-600 រាប់លានឆ្នាំ។
ភស្តុតាងជាច្រើនចង្អុលបង្ហាញពី សកម្មភាព ភ្នំភ្លើង ដែលកំពុងបន្ត នៅលើភពសុក្រ។ ការប្រមូលផ្តុំ ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត នៅក្នុងបរិយាកាសបានធ្លាក់ចុះដោយកត្តា 10 ចន្លោះឆ្នាំ 1978 និង 1986 លោតនៅឆ្នាំ 2006 ហើយម្តងទៀតបានធ្លាក់ចុះ 10 ដង។  នេះអាចមានន័យថាកម្រិតត្រូវបានបង្កើនជាច្រើនដងដោយការផ្ទុះភ្នំភ្លើងធំ។  វាត្រូវបានគេណែនាំផងដែរថា ផ្លេកបន្ទោរ Venusian (បានពិភាក្សាខាងក្រោម) អាចមានប្រភពចេញពីសកម្មភាពភ្នំភ្លើង (ពោលគឺ ផ្លេកបន្ទោរភ្នំភ្លើង )។ នៅខែមករាឆ្នាំ 2020 ក្រុមតារាវិទូបានរាយការណ៍ពីភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាភពសុក្របច្ចុប្បន្ន មានសកម្មភាពភ្នំភ្លើង ជាពិសេសការរកឃើញ អូលីវីន ។ដែលជាផលិតផលភ្នំភ្លើង ដែលនឹងមានអាកាសធាតុយ៉ាងលឿនលើផ្ទៃភពផែនដី។
ក្នុងឆ្នាំ 2008 និង 2009 ភស្តុតាងផ្ទាល់ដំបូងសម្រាប់ភ្នំភ្លើងដែលកំពុងបន្តត្រូវបានសង្កេតឃើញដោយ Venus Express ក្នុងទម្រង់ជាចំណុចក្តៅអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដដែលបានធ្វើមូលដ្ឋានីយកម្មបណ្តោះអាសន្នចំនួន 4 នៅក្នុងតំបន់ប្រេះឆា Ganis Chasma,  នៅជិតខែលការពារភ្នំភ្លើង Maat Mons ។ កន្លែងចំនួនបីត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងគន្លងបន្តបន្ទាប់គ្នាច្រើនជាងមួយ។ កន្លែងទាំងនេះត្រូវបានគេគិតថាតំណាងឱ្យកម្អែភ្នំភ្លើងដែលទើបនឹងបញ្ចេញដោយការផ្ទុះភ្នំភ្លើង។  សីតុណ្ហភាពពិតប្រាកដមិនត្រូវបានគេដឹងទេ ពីព្រោះទំហំនៃចំណុចក្តៅមិនអាចវាស់បាន ប៉ុន្តែទំនងជាមាននៅក្នុង 800–1,100 K (527–827°C; 980–1,520°F) ជួរដែលទាក់ទងទៅនឹងសីតុណ្ហភាពធម្មតានៃ 740 K (467 ° C; 872 ° F) ។
រណ្ដៅ
រណ្ដៅ ​ប៉ះ​ពាល់ ​លើ​ផ្ទៃ​នៃ​ភព​សុក្រ (រូបភាព​ពណ៌​មិន​ពិត​បាន​បង្កើត​ឡើង​វិញ​ពី​ទិន្នន័យ​រ៉ាដា) ស្ទើរតែមួយពាន់រណ្ដៅដែលមានផលប៉ះពាល់នៅលើ Venus ត្រូវបានចែកចាយស្មើៗគ្នាលើផ្ទៃរបស់វា។ នៅលើសាកសពក្រហូងផ្សេងទៀត ដូចជាផែនដី និងព្រះច័ន្ទ រណ្ដៅនានាបង្ហាញពីស្ថានភាពនៃការរិចរិលជាច្រើន។ នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ ការរិចរិលគឺបណ្តាលមកពីផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់ ចំណែកនៅលើផែនដីវាបណ្តាលមកពីខ្យល់ និងទឹកភ្លៀង។ នៅលើភព Venus ប្រហែល 85% នៃរណ្ដៅគឺស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពដ៏បរិសុទ្ធ។ ចំនួននៃរណ្ដៅភ្នំភ្លើង រួមជាមួយនឹងស្ថានភាពដែលត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាងល្អ បង្ហាញថា ភពផែនដីបានទទួលរងនូវព្រឹត្តិការណ៍រស់ឡើងវិញជាសាកលកាលពី 300-600  លានឆ្នាំមុន  បន្ទាប់មកដោយការរលាយនៃភ្នំភ្លើង។ ខណៈពេលដែលសំបកផែនដីស្ថិតក្នុងចលនាបន្ត ភពសុក្រត្រូវបានគេគិតថាមិនអាចទ្រទ្រង់ដំណើរការបែបនេះបានទេ។ បើគ្មានបន្ទះ tectonics ដើម្បីបញ្ចេញកំដៅចេញពីអាវធំរបស់វា នោះ Venus ជំនួសមកវិញនូវដំណើរការរង្វិល ដែលសីតុណ្ហភាពនៃអាវរងាកើនឡើងរហូតដល់ពួកគេឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឲ្យសំបកផែនដីចុះខ្សោយ។ បន្ទាប់មក ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 100  លានឆ្នាំ ការបំប្លែងកើតឡើងនៅលើមាត្រដ្ឋានដ៏ធំសម្បើម ដោយធ្វើការកែច្នៃឡើងវិញទាំងស្រុងនូវសំបក។
រណ្តៅ Venusian មានអង្កត់ផ្ចិតពី 3 ទៅ 280 គីឡូម៉ែត្រ (ពី 2 ទៅ 174 ម៉ាយ) ។ គ្មានរណ្ដៅតូចជាង 3  គីឡូម៉ែត្រទេ ដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃបរិយាកាសក្រាស់មកលើវត្ថុដែលចូលមក។ វត្ថុដែលមាន ថាមពល kinetic តិចជាងជាក់លាក់មួយ ត្រូវបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំងដោយបរិយាកាស ដែលពួកវាមិនបង្កើតជារណ្ដៅផលប៉ះពាល់។  កាំជ្រួចដែលចូលមកដែលមានអង្កត់ផ្ចិតតិចជាង 50 ម៉ែត្រ (160 ហ្វីត) នឹងបែកខ្ញែក និងឆេះក្នុងបរិយាកាសមុនពេលទៅដល់ដី។
រចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង
ភាពខុសគ្នាសំខាន់រវាងភពទាំងពីរគឺការខ្វះខាតភស្តុតាងសម្រាប់ បន្ទះប្លាកែ តនៅលើភពសុក្រ ប្រហែលជាដោយសារតែសំបករបស់វាខ្លាំងពេកក្នុងការដក ដោយ គ្មានទឹក ដើម្បីធ្វើឱ្យវាមាន ជាតិ viscous តិច ។ នេះនាំឱ្យមានការថយចុះនៃការបាត់បង់កំដៅពីភពផែនដី ដោយការពារវាពីការត្រជាក់ និងផ្តល់នូវការពន្យល់ដែលទំនងសម្រាប់កង្វះ វាលម៉ាញេទិក ដែលបង្កើតនៅខាងក្នុងរបស់វា ។  ផ្ទុយទៅវិញ Venus អាចបាត់បង់កំដៅខាងក្នុងរបស់វានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលកើតឡើងតាមកាលកំណត់។
វាលម៉ាញេទិកនិងស្នូល
នៅឆ្នាំ 1967 Venera 4 បានរកឃើញ ដែនម៉ាញេទិច របស់ Venus ខ្សោយជាងភពផែនដី។ វាលម៉ាញេទិកនេះត្រូវបានបង្កឡើងដោយអន្តរកម្មរវាង អ៊ីយ៉ូ ណូ និង ខ្យល់ព្រះអាទិត្យ [  ជាជាងដោយ ឌីណាម៉ូ ខាងក្នុង ដូចនៅក្នុង ស្នូលផែនដី ។ ម៉ាញ៉េតូស្យូ មដែលបំផុសគំនិត តូចរបស់ Venus ផ្តល់ការការពារតិចតួចដល់បរិយាកាសប្រឆាំងនឹង វិទ្យុសកម្មលោហធាតុ ។
ការខ្វះវាលម៉ាញេទិកខាងក្នុងនៅភពសុក្រគឺគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ដោយសារវាមានទំហំស្រដៀងនឹងផែនដី ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានឌីណាម៉ូនៅស្នូលរបស់វា។ ឌីណាម៉ូត្រូវការរបស់បីយ៉ាង៖ អង្គធាតុ រាវ ការបង្វិល និង ខ្យល់ ។ ស្នូលត្រូវបានគេគិតថាជាចរន្តអគ្គិសនី ហើយទោះបីជាការបង្វិលរបស់វាត្រូវបានគេគិតថាយឺតពេកក៏ដោយ ក៏ការក្លែងធ្វើបង្ហាញថាវាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីផលិតឌីណាម៉ូ។  នេះ​បញ្ជាក់​ថា ឌីណាម៉ូ​ត្រូវ​បាត់​បង់​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ខ្វះ​ការ​វះ​កាត់​ក្នុង​ស្នូល​របស់​ Venus ។ នៅលើផែនដី ការជ្រាបទឹកកើតឡើងនៅក្នុងស្រទាប់ខាងក្រៅរាវនៃស្នូល ដោយសារតែបាតនៃស្រទាប់រាវមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាងផ្នែកខាងលើ។ នៅលើភពសុក្រ ព្រឹត្តិការណ៍ផ្លាស់ប្តូរឡើងវិញជាសាកលអាចបិទបន្ទះប្លាកែត និងនាំឱ្យមានការថយចុះលំហូរកំដៅ តាមរយៈសំបក។ ឥទ្ធិពល អ៊ីសូឡង់ នេះ នឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពអាវទ្រនាប់កើនឡើង ដោយហេតុនេះកាត់បន្ថយលំហូរកំដៅចេញពីស្នូល។ ជាលទ្ធផល គ្មាន geodynamo ខាងក្នុងអាចរកបានដើម្បីជំរុញវាលម៉ាញេទិក។ ផ្ទុយទៅវិញ កំដៅពីស្នូលកំពុងកំដៅសំបកឡើងវិញ។
លទ្ធភាពមួយគឺថា Venus មិនមានស្នូលខាងក្នុងរឹង  ឬថាស្នូលរបស់វាមិនត្រជាក់ ដូច្នេះផ្នែករាវទាំងមូលនៃស្នូលគឺនៅសីតុណ្ហភាពប្រហែលដូចគ្នា។ លទ្ធភាពមួយទៀតគឺថាស្នូលរបស់វាបានរឹងមាំទាំងស្រុងរួចហើយ។ ស្ថានភាពនៃស្នូលគឺពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើកំហាប់នៃ ស្ពាន់ធ័រ ដែលមិនទាន់ដឹងនៅឡើយ។
គន្លងនិងការបង្វិល
អត្ថបទដើមចម្បង៖ គន្លងនៃភពសុក្រ Venus គឺជាភពទីពីរពីព្រះអាទិត្យ ដែលធ្វើគោចរប្រហែល 1.6 ដង (ផ្លូវពណ៌លឿង) ក្នុងរយៈពេល 365 ថ្ងៃរបស់ផែនដី (ផ្លូវពណ៌ខៀវ) ។ Venus គោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យនៅចម្ងាយជាមធ្យមប្រហែល 0.72  AU (108 លាន  គីឡូម៉ែត្រ ; 67 លាន  mi ) ហើយបញ្ចប់គន្លងរៀងរាល់ 224.7 ថ្ងៃ។ ទោះបីជា គន្លងរបស់ភព ទាំងអស់ មានលក្ខណៈ រាងអេលីប ក៏ដោយ ក៏គន្លងរបស់ Venus បច្ចុប្បន្នគឺនៅជិតបំផុតទៅនឹង រាងជារង្វង់ ដែលមាន ភាពខុសប្លែក គ្នា តិចជាង 0.01 ។  ការក្លែងធ្វើនៃឌីណាមិកគន្លងរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដំបូងបានបង្ហាញថា ភាពប្លែកនៃគន្លងនៃភពសុក្រអាចមានទំហំធំជាងកាលពីអតីតកាល ដោយឈានដល់តម្លៃខ្ពស់រហូតដល់ 0.31 និងអាចប៉ះពាល់ដល់ការវិវត្តនៃអាកាសធាតុដំបូង។ គន្លងជិតរង្វង់បច្ចុប្បន្នរបស់ Venus មានន័យថានៅពេលដែល Venus ស្ថិតនៅចន្លោះផែនដី និងព្រះអាទិត្យនៅក្នុង ការភ្ជាប់គ្នាទាប វាធ្វើឱ្យខិតជិតផែនដីបំផុតនៃភពណាមួយនៅចម្ងាយជាមធ្យម 41 លានគីឡូម៉ែត្រ (25 លាន mi) ។  ភពឈានដល់ការភ្ជាប់អន់ជាងរៀងរាល់ 584 ថ្ងៃជាមធ្យម។  ដោយសារតែការ ថយចុះ eccentricity នៃគន្លងរបស់ផែនដី ចម្ងាយអប្បបរមានឹងកាន់តែធំជាងរាប់ម៉ឺនឆ្នាំ។ ចាប់ពីឆ្នាំ  ទី ១ ដល់ ៥៣៨៣ មានផ្លូវ ៥២៦ តិចជាង ៤០  លាន  គីឡូម៉ែត្រ។ បន្ទាប់មកមិនមានសម្រាប់ប្រហែល 60,158 ឆ្នាំ។
ភពទាំងអស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យក្នុង ទិសដៅច្រាសទ្រនិចនាឡិកា ដូចដែលបានមើលពីលើប៉ូលខាងជើងរបស់ផែនដី។ ភពភាគច្រើនក៏បង្វិលនៅលើអ័ក្សរបស់ពួកគេក្នុងទិសដៅផ្ទុយទ្រនិចនាឡិកា ប៉ុន្តែ Venus បង្វិលតាមទ្រនិចនាឡិកាក្នុង ការបង្វិលថយក្រោយ រៀងរាល់ 243 ថ្ងៃនៃផែនដី ដែលជាការបង្វិលយឺតបំផុតនៃភពណាមួយ។ ដោយសារតែការបង្វិលរបស់វាយឺតពេក ភពសុក្រគឺនៅជិតស្វ៊ែរ។  ដូច្នេះ ថ្ងៃ sidereal របស់ Venusian មានរយៈពេលយូរជាងឆ្នាំ Venusian (243 ធៀបនឹង 224.7 ថ្ងៃផែនដី) ។ អេក្វាទ័ររបស់ Venus បង្វិលក្នុងល្បឿន 6.52 គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (4.05 ម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង) ចំណែកផែនដីវិលក្នុងល្បឿន 1,674.4 គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (1,040.4 ម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង)។  រយៈពេលបង្វិលរបស់ Venus វាស់ជាមួយ Magellanទិន្នន័យរបស់យានអវកាសក្នុងរយៈពេល 500 ថ្ងៃគឺតូចជាងរយៈពេលបង្វិលដែលបានវាស់វែងក្នុងអំឡុងពេល 16 ឆ្នាំរវាងយានអវកាស Magellan និង ការទស្សនា Venus Express ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាប្រហែល 6.5  នាទី។  ដោយសារតែការបង្វិលថយក្រោយ ប្រវែងនៃ ថ្ងៃព្រះអាទិត្យ នៅលើភពសុក្រគឺខ្លីជាងថ្ងៃ sidereal យ៉ាងខ្លាំងគឺនៅ 116.75 ថ្ងៃផែនដី (ធ្វើឱ្យថ្ងៃព្រះអាទិត្យ Venusian ខ្លីជាង 176 ថ្ងៃនៃភពពុធរបស់ Mercury — តួលេខ 116 ថ្ងៃគឺ យ៉ាង​កៀក​នឹង​ចំនួន​មធ្យម​នៃ​ថ្ងៃ​ដែល​វា​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​ភព​ពុធ​រអិល​ចុះ​ក្រោម​ផែនដី​ក្នុង​គន្លង​របស់វា)។  មួយឆ្នាំ Venusian គឺប្រហែល 1.92  ថ្ងៃព្រះអាទិត្យ Venusian ។ ចំពោះអ្នកសង្កេតលើផ្ទៃនៃភពសុក្រ ព្រះអាទិត្យនឹងរះឡើងនៅ ភាគខាងលិច ហើយកំណត់នៅទិសខាងកើត  ទោះបីជាពពកស្រអាប់របស់ Venus រារាំងការសង្កេតព្រះអាទិត្យពីផ្ទៃភពផែនដីក៏ដោយ។