cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៨២
កីឡាករចំនួន ៤ ៥៩៥ នាក់មកពី៣៣ប្រទេស​បានចូលរួមប្រកួតកីឡាលើកនេះ។ កីឡាបើកឆាកមាន equestrian វាយកូនហ្គោល បាល់គប់ rowing និង ហុកគីលើវាល(នារី)។ នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលចិនបានឈ្នះមេដាយមាសច្រើនជាងគេ ដែលនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មុនៗ មានតែជប៉ុនទេដែលឈ្នះមេដាយមាសច្រើនជាងគេ។ ក្នុងការរៀបចំអាស៊ីហ្គេមលើកទី៩នេះ ទូរទស្សន៍ពណ៌ធម្មជាតិត្រូវបាននាំចូលទៅឥណ្ឌា​យ៉ាងគំហុក ដោយសារតែរាល់វិញ្ញាសារត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាគូល័រ។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីហ្គេម
យ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ(ខេត្ត)
ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ (山口県, Yamaguchi-ken) ជាខេត្តមួយនៅតំបន់ជឺហ្គុកឹ នៃកោះហុងហ្សឺ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ ខេត្តនេះមានទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ។ ក្រុងដែលធំនិងអ៊ូអរជាងគេក្នុងខេត្តគឺក្រុងស៊ីម៉ូណុសេគី (ភាសាជប៉ុន: 下関市, Shimonoseki-shi, ភាសាអង់គ្លេស: Shimonoseki )។
សូមមើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជប៉ុន
ចង្វាតនៃថៃ
ចង្វាតនៃថៃ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ថៃ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា 76 ចង្វាត (จังหวัด, អានថា: ចាំងវ៉ាត់, ប្រែថា: ខេត្ត) ត្រឹមត្រូវនិងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសមួយ (เขตปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ, តំបន់រដ្ឋបាលផ្នែកក្នុងស្រុកទម្រង់ពិសេស) តំណាងឱ្យរាជធានីបាងកក ពួកគេគឺជាអង្គភាពរដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋាននិងត្រូវបានបែងចែកទៅជាអាំភើ (อำเภอ, ស្រុក) និងដើរតួជានីតិបុគ្គលផងដែរ​ ចង្វាតនីមួយៗដឹកនាំដោយអភិបាលចង្វាត​ (ผู้ว่าราชการจังหวัด, អ្នកអភិបាលចង្វាត/ខេត្ត) ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល។
External links
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខណ្ឌប៉ៃលិន
ខណ្ឌប៉ៃលិនរួមមាន៤សង្កាត់៖
ស្រុកសាលាក្រៅ
=មើលផង=
ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតា
ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតា (山形県) គឺជាខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុនមានទីតាំងនៅតំបន់ថូហុគឹរបស់កោះហុងស្ស៊ូ ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមាន​ប្រជាជន​ចំនួន 1,079,950 នាក់ (1 មិថុនា 2019)​ និងមានផ្ទៃដី 9,325 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (3,600 ម៉ាយការ៉េ) ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្កាតាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តអាគីតានៅភាគខាងជើង ខេត្តមីយ៉ាហ្គិនៅភាគខាងកើត ខេត្តហ្វូគូស៊ីម៉ាទៅភាគខាងត្បូង និងខេត្តនីហ្កាតាទៅភាគនិរតី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន
ខេត្តខាហ្កាវ៉ា
ខេត្តខាហ្កាវ៉ា (香川県) គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលមានទីតាំងនៅលើកោះស៊ិកុគឹ ខេត្តខាហ្កាវ៉ាមានប្រជាជនចំនួន 949,358 (គិតត្រឹមឆ្នាំ 2020) និង​ជា​ខេត្ត​តូច​បំផុត​តាម​ភូមិសាស្ត្រ​ដែល​មាន​ទំហំ 1,877 គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ (725 ម៉ែត្រការ៉េ) ខេត្តខាហ្កាវ៉ាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តអិហ៊ីម៉ិនៅភាគនិរតី និងខេត្តតុគុស៊ិម៉ានៅភាគខាងត្បូង
ទីក្រុងតាកាម៉ាត្ស៊ឹគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តខាហ្កាវ៉ា ជាមួយទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀតរួមមានទីក្រុងម៉ារុហ្គាម៉ិ, មិតុយ៉ុ និងទីក្រុងកាន់អុនជិ ខេត្តខាហ្កាវ៉ាមានទីតាំងនៅលើសមុទ្រសេតុក្នុងដីកាត់ពីខេត្តអូកាយ៉ាម៉ានៅលើកោះហុនស្យ៊ូ ដែលតភ្ជាប់ដោយស្ពានសេតុធំ ខេត្តខាហ្កាវ៉ារួមមានកោះស្យូដូស៊ីម៉ា កោះធំជាងគេទីពីរនៅសមុទ្រសេតុក្នុងដី ហើយព្រំប្រទល់ដីភាគខាងត្បូងនៃខេត្តជាមួយខេត្តតុគុស៊ិម៉ាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយភ្នំសានុគិ
ភូមិសាស្ត្រ
ខាហ្កាវ៉ារួមមានជ្រុងឦសានរបស់កោះស៊ិកុគឹ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តអិហ៊ិម៉ិនៅភាគខាងលិច និងខេត្តតុគុស៊ិម៉ានៅភាគខាងត្បូង ជាមួយនឹងឆ្នេរសមុទ្រនៅលើសមុទ្រសេតុក្នុងដីដែលប្រឈមមុខនឹងខេត្តខេត្តអូកាយ៉ាម៉ានិងតំបន់កាន់សៃ ភ្នំសានុគិរត់តាមព្រំដែនភាគខាងត្បូង
បច្ចុប្បន្នខេត្តខាហ្កាវ៉ាគឺជាខេត្តតូចជាងគេបំផុត តាមតំបន់ក្នុងប្រទេសជប៉ុន ខេត្តខាហ្កាវ៉ាគឺជាខេត្តតូចចង្អៀតមួយដែលស្ថិតនៅចន្លោះភ្នំរបស់កោះស៊ិកុគឹនិងសមុទ្រ
គិតត្រឹមថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 2012 11% នៃផ្ទៃដីសរុបនៃខេត្តត្រូវបានកំណត់ជាឧទ្យានធម្មជាតិ គឺឧទ្យានជាតិសេតុណៃកៃ និងឧទ្យានធម្មជាតិឧទ្យានធម្មជាតិខេត្តអូតាគិ-អូកាវ៉ា
អាស៊ីខាងលិច
សូមើលផងដែរ
中东地区
ខេត្តខាហ្កាវ៉ា
ទីក្រុង
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល|ផែនទីរបស់ខេត្តខាហ្កាវ៉ា ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល|តាកាម៉ាត្ស៊ឹ ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល|ម៉ារុហ្កាម៉ិ ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល|កុតុហ៊ិរ៉ា ទីក្រុងចំនួន 8 ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តខាហ្កាវ៉ាគ:
ក្រុង
ខេត្តខាហ្កាវ៉ាមានក្រុងចំនួន 8 ដែលត្រូវបានរៀបចំជា 5 ស្រុក ជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1999 តាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នា ជាផ្នែកនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាតិ ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនទីក្រុង និងភូមិតូចៗ
ឯកសារយោង
<references group="lower-alpha" /> ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន
ម៉ាក ហ្សុកឃឺបឺក
លោក ម៉ាក ហ្សុកឃឺបឺក (Mark Elliot Zuckerberg)​ កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨៤ ហើយលោកគឺជាជនជាតិអាមេរិក ម្នាក់ដែលសិក្សាអំពីកម្មវិធីរបស់កុំព្យូទ័រ និងអ៊ីនធឺណេត។គាត់ គឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមមួយនេះគឺហ្វេសប៊ុស។ហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបក គឺ​ជា​ប្រធានរបស់បណ្តាញទំនាក់ទំនងមួយនេះ។ ហើយលោកក៏ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ដែរមានធនធាន​ច្រើនផង​ដែរ បើតាមការប៉ាន់ស្មាន គឺមានរហូតទៅដល់ ៩,៤ពាន់លានដុល្លានៅក្នុងឆ្នាំ២០១២។
លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក មានកំនើតនៅក្រុង ញ៉ូវយ៉ូក (NewYork)​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ជាលើកដំបូង​លោកគ្រាន់តែ​សរសេរកម្មវិធី​កំសាន្ត​នៅអំឡុងពេលដែល​លោករៀននៅអនុវិទ្យាល័យ​ ជា​មួយ​ការ​លើកទឹកចិត្តពីសំណាក់ប៉ា​និងលោកគ្រូ​របស់លោកផងដែរ​ហើយពួកគេបានហៅគាត់​ថាជា​មនុស្សអស្ចារ្យ។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការសិក្សា​នៅអនុវិទ្យាល័យ​ លោកបានបន្តការសិក្សា​នៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ។ នៅអំឡុងពេលសិក្សានៅថ្នាក់វិទ្យាល័យលោកជាមនុស្សម្នាក់ដែលពូកែខាងតន្រ្តី អក្សរសាស្រ្ត សិក្សានៅ ឯហ្វីលិបអ៊ិចហ្ស៊ិថឺ ( Phillips Exeter Academy)។
លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានមាកការយឺតយ៉ាវក្នុងចូលរៀននៅឯមហាវិទ្យាល័យ ហាវ៉ាដ (Harvard College)  ផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យួទ័រហើយនិងចិត្តវិទ្យា។ នៅពេលដែរគាត់ជានិស្សិតមហាវិទ្យាល័យឆ្នាំទី លោកបានសរសេរអំពីរឿងមួយដែរមានភាពល្បីល្បាញ ដែរគាត់បានដាក់ចំណងជើងរឿងនោះថា ហ្វាម៉ែន (fracemash) ដែរអនុញាតអោយសិស្សានុសិស្សទំាងអស់នៅមហាវិទ្យាល័យបណ្តាញអ៊ីនថឺណេត (College’s Network)  ធ្វើការបោះឆ្នោតដើម្បីអោយមានភាពទាក់ទាញពីសិស្សានុសិស្សទាំងអស់។ ហើយវាត្រូវបានបិទនៅក្នុងថ្ងៃនោះ ហើយនិងការតម្រង់ទៅរកសកម្មភាពនៃការវិនិច្ឆ័យ ផងដែរ។គាត់បានបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមគឺ ហ្វេសប៊ុក (Facebook) នៅក្នុងបន្ទប់គេងដ៏ធំទូលាយរបស់គាត់ ជាមួយនិងការជួយពីមិត្តភក្តិរបស់គាត់ ទើបគាត់បានយក ហ្វេសប៊ុក(Facebook) នៅទីធ្លានៃមហាវិទ្យាល័យ ហើយគាត់បានផ្លាស់ប្តូរឆាប់ទៅកន្លែងផ្សេងទៀតគឺនៅ ប៉ាលឡូអាតូ (Palo Alto) នៅរដ្ឋ កាលីហ្វ៊ុញ្ញា (California) នៅឆ្នាំ២០០៧ ហ្វេសប៊ុក (Facebook ) បានត្រូវបានបង្តើតយ៉ាងជោបជ័យ ហើយបានជួយគាត់ក្លាយទៅជាមហាសេដ្ឋី នៅពេលដែរគាត់មានវ័យអាយុទើបតែ២៣ឆ្នាំ។ នៅឆ្នាំ២០១០មានការប៉ាន់ប្រមាណមួយនិយាយថាមានប្រើប្រាស់ ហ្វេសប៊ុក ប្រមាណ៥០០លាននាក់ នៅក្នុងពិភពលោកដ៏ធំទូលាយមួយនេះ ហើយមាននាក់ប្រើ ហ្វេសប៊ុក ១ពាន់លាននាក់នៅឆ្នាំ២០១២។ លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានជាប់ទាក់ទងនៅនិងរឿងរ៉ាវផ្សេងៗ ដែរមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាពីសមាជិកថ្មីផ្សេងទៀតដែរទាមទាមចំណែកមួយពីក្រុមហ៊ុនពីព្រោះពួកគេបានជួយក្រុមហ៊ុនដូច្នោះពួកគេសមទទួលបាន នេះជាការទាមទាររបស់សមាជិកក្រុមហ៊ុន។. ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើនសន្ធិតសន្ធប់ទៅអោយជនងាយរងគ្រោះនៅជុំវិញពិភពលោក។
External links
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម
ឆន សុវណ្ណរាជ
កេរ្តិ៍ឈ្មោះ
តារាល្បី ==តារាសម្ដែង == The Voice Cambodia ==Cambodia Idol
ឋានន្តរសក្ដិមន្ត្រីបួនសម្រាប់
ឋានន្តរសក្ដិមន្ត្រីបួនសម្រាប់ក្នុងបុរាណសម័យប្រទេសកម្ពុជាបានបែងចែកតំណែងមន្ត្រីជាបួនថ្នាក់ គឺថ្នាក់ ក្សត្រិយ៍ ឧភយោរាជ ឧបរាជ និង វររាជជននី។
ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យសម្រាប់ឯក
សម្រាប់ឯកមានន័យថាថ្នាក់ទីមួយគឺមន្ត្រីអស់ទាំងនោះអាចឡើងទៅជួបព្រះមហាក្សត្រផ្ទាល់។
ក្សត្រិយ៍ឧភយោរាជសម្រាប់ទោ
សម្រាប់ទោថ្នាក់ទីពីរមន្ត្រីទាំងនោះឡើងទៅដល់ព្រះឧភយោរាជផ្ទាល់
សម្ដេចព្រះមហាឧបរាជសម្រាប់ត្រី
សម្រាប់ត្រីថ្នាក់ទីបីមន្ត្រីទាំងនោះអាចឡើងគាល់ទៅព្រះមហាឧបរាជផ្ទាល់
សម្ដេចព្រះវររាជិនី
សម្រាប់ចត្វាថ្នាក់ទីបួនមន្ត្រីទាំងនោះអាចឡើងទៅព្រះវររាជិនីផ្ទាល់
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឋានន្តរសក្ដិខ្មែរ
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
នៅក្នុងព្រៃមួយ មានតោមួយក្បាលឈ្មោះ ភាសុរកៈ។ វាជាតោដែលមានអំណាចខ្លាំងក្លា ហើយសម្លាប់រង្គាលសត្វផ្សេងទៀតយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃបំផុត។
ថ្ងៃមួយ ពួកថនិកសត្វទាំងអស់ មានទាំងខ្លាឃ្មុំ ជ្រូកព្រៃ ក្របី ទន្សាយ និងសត្វឯទៀត បាននាំគ្នាទៅជួបនឹងតោ ហើយនិយាយថា
“លោកម្ចាស់ ហេតុអ្វីបានជាលោកម្ចាស់សម្លាប់ពួកយើងខ្ញុំមួយថ្ងៃៗយ៉ាងច្រើនដោយឥតប្រយោជន៍ បែបនេះ។ សត្វតែមួយក្បាលអាចធ្វើឲ្យលោកម្ចាស់ឆ្អែតគ្រប់គ្រាន់ហើយសម្រាប់មួយថ្ងៃ។ សូមលោកម្ចាស់យោគយល់ដល់ពួកយើងខ្ញុំផង។ ពីថ្ងៃនេះទៅ ពួកយើងសន្យាថា នឹងបញ្ជូនសត្វមួយក្បាលសម្រាប់លោកម្ចាស់ជាចំណី ឲ្យតែលោកម្ចាស់សន្យាថាឲ្យពួកយើងរកស៊ីពាសពេញព្រៃនេះបាន។ បែបនេះ លោកម្ចាស់មិនចាំបាច់បារម្ភក្នុងការរកចំណីទេ ហើយពួកយើងក៏មិនរងនូវការសម្លាប់រង្គាលដែរ។ ដូចគេនិយាយថា
៣៣) ដោយលេបថ្នាំម្តងបន្តិច មនុស្សម្នាក់នឹងមានកម្លាំងពលំឡើង ដូចស្តេចមានអំណាចដោយប្រមូលពន្ធពីរាស្ត្រម្តងបន្តិចៗ។ គេត្រូវថែររក្សាមេគោមួយឲ្យបានល្អ មុននឹងវាផ្តល់ទឹកដោះ ស្រោចទឹកដើមផ្កាឲ្យបានល្អមុននឹងវាចេញផ្កា ព្រះរាជាក៏ដូចគ្នាដែរ ត្រូវតែរក្សារាស្ត្រក្រោមឱវាទ បើទ្រង់ចង់បានប្រយោជន៍អំពីពួកគេ។”
នៅពេលដែលភាសុរកៈ បានស្តាប់ពួកសត្វទាំងនោះនិយាយចប់ហើយ វាក៏តបថា
“ពួកឯងនិយាយត្រូវហើយ តែបើអញមិនបានទទួលសត្វមួយក្បាលរៀងរាល់ថ្ងៃទេ អញនឹងស៊ីពួកឯងទាំងអស់គ្នា។” ពួកសត្វទាំងអស់ក៏សន្យានឹងតោថានឹងគោរពតាមសន្យា។ ដូច្នេះហើយជារៀងរាល់ថ្ងៃ ពួកគេបញ្ជូនសត្វមួយក្បាលទៅតោជាចំណី រួចហើយរកស៊ីក្នុងព្រៃដោយគ្មានខ្លាចកោតក្រែងតោអ្វីទៀតដែរ។
នៅតាមផ្លូវ ទន្សាយគិតពិចារណាពីវិធីដែលអាចសម្លាប់តោបាន នៅពេលនោះវាក៏មកដល់អណ្តូងមួយ។ វាតោងមាត់អណ្តូង អើតមើលទៅក្នុងអណ្តូង ក៏ឃើញរូបខ្លួនវាចាំងក្នុងទឹកអណ្តូងនោះ។ ដល់ត្រឹមនេះ វាគិតថា
“ឥលូវនេះ អញដឹងវិធីដែលមិនអាចនឹងបរាជ័យហើយ។ អញនឹងបញ្ឆោតតោ មកទម្លាក់ចូលក្នុងអណ្តូងនេះ។” ទម្រាំតែទន្សាយទៅដល់ជួបនឹងតោ ចំជាពេលល្ងាចល្មម។ នៅពេលនោះ ភាសុរកៈ ជ្រួលច្របល់ជាខ្លាំង ដោយសារតែរងចាំយូរពេក។ វាលិតមាត់របស់វា ដោយក្តីស្រេកឃ្លាន ហើយនិយាយថា
“រឿងទីមួយដែលអញត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃស្អែក គឺត្រូវសម្លាប់ពួកអាសត្វទាំងអស់នោះ។” នៅពេលដែលវាកំពុងតែគិតបែបនេះ ទន្សាយមកដល់យឺតៗ ហើយឈប់នៅពីមុខតោ។ តោសម្លក់សម្លឹងមើលវា ហើយស្រែកគំហកថា
“នែពូជអាថោកទាប! ឯងមានខ្លួនតូចហើយ នៅមកយឺតទៀត។ ដូច្នេះអញនឹងសម្លាប់អ្ហែងភ្លាមៗ រួចហើយព្រឹកឡើងចាំអញសម្លាប់សត្វក្នុងព្រៃនេះទាំងអស់។”
ទន្សាយក៏តបថា
“លោកម្ចាស់ វាមិនមែនជាកំហុសរបស់ខ្ញុំទេ ហើយក៏មិនមែនជាកំហុសរបស់សត្វផ្សេងទៀតដែរ។ សូមលោកម្ចាស់ មេត្តាស្តាប់សិន ខ្ញុំនឹងពន្យល់ប្រាប់លោកម្ចាស់។”
តោក៏តបថា
“អ្ហែង ប្រញាប់និយាយឲ្យលឿនឡើងមក អាលនឹងអញស៊ីឯង”
“បាទលោកម្ចាស់ ថ្ងៃនេះចំជាវេណរបស់ខ្ញុំ ដែលត្រូវមកថ្វាយខ្លួនជូនលោកម្ចាស់។ ព្រោះតែខ្ញុំតូច ពួកគេបានបញ្ជូនទន្សាយបួនក្បាលផ្សេងទៀតមកជាមួយខ្ញុំ។ នៅតាមផ្លូវ មានតោធំមួយចេញមក ហើយស្រែកថា
-ហូ! ពួកអាដែង! ពួកអ្ហែងទៅណា? បន់ព្រះឲ្យហើយទៅ!”
ខ្ញុំក៏និយាយថា”លោកម្ចាស់ ពួកយើងទាំងអស់គ្នាទៅជួបលោកម្ចាស់ ភាសុរកៈរបស់យើងនៅឯកន្លែងណាត់ តាមវេលាកំណត់។”
បន្ទាប់មកតោនោះក៏និយាយថា”អាណាគេ ជាភាសុរកៈ? អញជាម្ចាស់នៃព្រៃនេះ! ពួកអ្ហែងត្រូវស្តាប់តាមអញតែម្នាក់គត់! ភាសុរកៈជាអ្នកបោកប្រាស់ប៉ុណ្ណោះ! អញនឹងចាប់យកគ្នាអ្ហែងបួននាក់ជាចំណាប់ខ្មាំង អញទុកឲ្យអ្ហែងទៅជួបភាសុរកៈ ដើម្បីមកតតាំងគ្នាជាមួយអញ។ បើនរណាឈ្នះ អ្នកនោះនឹងក្លាយជាស្តេចព្រៃនេះ ហើយអញស៊ីទន្សាយទាំងអស់នេះបាន។”
ទន្សាយក៏បន្តថា
“ដូច្នេះហើយខ្ញុំក៏មកជួបនឹងលោកម្ចាស់ ដូចតោនោះបង្គាប់។ ដូច្នេះហើយបានជាខ្ញុំមកយឺត។ ឥលូវនេះ សូមលោកម្ចាស់ធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏ធ្វើចុះ។”
នៅពេលដែលភាសុរកៈឮបែបនេះ វាក៏និយាយថា
“សម្លាញ់ បើរឿងនេះពិតមែន ចូរឯងនាំអញទៅជួបនឹងអាព្រហើននោះភ្លាម ដើម្បីអញបានបញ្ចេញកំហឹងរបស់អញទាំងប៉ុន្មានចំពោះឯងនេះ ដាក់វា។ ទាល់តែបែបនេះទើបអញស្ងប់ចិត្ត។”
ទន្សាយតបថា
៣៤) អ្នកកាន់ធ្នូ នៅពីក្រោយជញ្ជាំងប្រាសាទមួយ អាចវាយប្រហារសត្រូវបានច្រើនរយនាក់។
នៅពេលដែលភាសុរកៈឮបែបនេះ ក៏តបថា
“នែសម្លាញ់! វាអាចលាក់ខ្លួនវាក្នុងរូងរបស់វាបាន តែឯងគ្រាន់តែបង្ហាញវាដល់អញបានហើយ អញនឹងសម្លាប់វា ដូចគេនិយាយថា”
៣៥) បំបាត់សត្រូវនិងជំងឺរបស់ខ្លួន នៅគ្រាដំបូងបំផុត ឬទុកឲ្យវាខ្លាំងមកបំផ្លាញខ្លួនអ្នកវិញ។
“មែនហើយ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានឃើញវាហើយ។ វានោះខ្លាំងណាស់។ សម្រាប់លោកម្ចាស់ ប្រហែលជាគ្រោះថ្នាក់ បើលោកម្ចាស់មិនដឹងច្បាស់ថាវាខ្លាំងប៉ុណ្ណាទេ ដូចគេថា
៣៦) អ្នកដែលប្រហារសត្រូវ ដោយមិនដឹងកម្លាំងសត្រូវ នឹងត្រូវវិនាសជាក់ ដូចមមាចនឹងភ្លើង។
ភាសុរកៈតបថា
“នេះមិនមែនជារឿងរបស់ឯងទេ។ អ្ហែងគ្រាន់តែនាំអញទៅជួបវាបានហើយ។”
“មិនអីទេលោកម្ចាស់។ អញ្ចឹងសូមលោកម្ចាស់អញ្ជើញតាមខ្ញុំមក។”
ទន្សាយក៏នាំតោទៅអណ្តូង។នៅពេលដែលពួកគេមកដល់មាត់អណ្តូង ទន្សាយនិយាយប្រាប់តោថា
“លោកម្ចាស់! តើនរណាអាចតទល់នឹងអំណាចលោកម្ចាស់បាន! អាបោកនោះ ពេលឃើញលោកម្ចាស់មកដល់ ក៏លាក់ខ្លួនក្នុងរូងវាបាត់ហើយ។”
បន្ទាប់មកទន្សាយក៏ចង្អុលទៅអណ្តូង។តោចម្កួត ពេលឃើញរូបរបស់វាចាំងក្នុងទឹកអណ្តូង ក៏គិតថាជាសត្រូវរបស់វា។ វាក៏ស្រែករោទិ៍មួយទំហឹង។ សម្លេងខ្ទរក៏បកមកវិញ។ វាកាន់តែក្តៅក្រហាយឡើង ក៏លោតចុះក្នុងអណ្តូងនោះ រួចក៏លង់ទឹកស្លាប់បាត់ទៅ។
ទន្សាយរីករាយក្នុងចិត្ត ត្រឡប់មកលំនៅវិញ ប្រាប់សត្វផ្សេងទៀតពីរឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើង។ ពួកគេកោតសសើរប្រាជ្ញាទន្សាយ និងរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីសុខក្នុងព្រៃនោះជារៀងរហូតមក។
“អញ្ចឹងហើយ បានជាខ្ញុំនិយាយថា គឺអ្នកឆ្លាតដែលជាអ្នកមានអំណាច។ ឥលូវបើឯងគិតថាសម ខ្ញុំនឹងប្រើប្រាជ្ញារបស់ខ្ញុំ ដើម្បីបង្កជម្លោះរវាងលោកម្ចាស់ និង សំជីវកៈនោះ។”
តរតកៈ តបថា
“បើឯងគិតថាអាច ឯងធ្វើទៅ។ សូមឲ្យព្រះជួយការពារឯង។”
ថ្ងៃមួយ បន្ទាប់ពីបានឃើញថាពិន្គលកៈ អង្គុយឆ្ងាយពី សំជីវកៈភ្លាម ទម្នកៈក៏ទៅឱនលំទោនពីមុខពិន្គលកៈ។
“សម្លាញ់! តើឯងទៅណា បានជាអញបាត់មុខឯងយូរម្ល៉េះ?”
ទម្នកៈតបថា
“ខ្ញុំមិនបានមកជួបនឹងលោកម្ចាស់ ព្រោះលោកម្ចាស់មិនចាំបាច់ត្រូវការខ្ញុំ មកធ្វើអ្វីដែរ។ តែឥលូវនេះ ខ្ញុំត្រូវតែមកជួបនឹងលោកម្ចាស់ តាមភារៈរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីនឹងនិយាយជាមួយលោកម្ចាស់ ព្រោះខ្ញុំឃើញថាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់លោកម្ចាស់កំពុងតែរលាយបង់ទៅ ធ្វើឲ្យចិត្តមានការរែងព្រួយជាខ្លាំង។”
នៅពេលដែលវាឮទម្នកៈនិយាយទាំងតានតឹងបែបនេះ ពិន្គលកៈក៏សួរវាថា
“តើឯងចង់និយាយស្អីប្រាប់អញ? ឆាប់ប្រាប់អញមក!”
ទម្នកៈក៏តបថា
“លោកម្ចាស់! សំជីវកៈ ស្អប់លោកម្ចាស់ណាស់! អាគោមួយនេះ ដែលលោកម្ចាស់ចាត់ទុកវាជាមិត្ររបស់លោកម្ចាស់នោះ តាមពិតវាជាសត្រូវរបស់លោកម្ចាស់ទៅវិញទេ!។ វាប្រាប់ខ្ញុំជាសម្ងាត់ថា -ទម្នកៈ អញចង់ឲ្យឯងប្រាប់អញពីចំនុចខ្សោយនិងខ្លាំងទាំងអស់របស់ពិន្គលកៈ អាលនឹងងញសម្លាប់វា ហើយអញនឹងក្លាយជាស្តេចសត្វទាំងអស់។ អញនឹងលើកឯងជាមន្ត្រីជំនិតរបស់អញ។”
ខណ្ឌឫស្សីកែវ
ឫស្សីកែវ គឺជាខណ្ឌមួយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ខណ្ឌនេះមានប្រកបដោយជាយក្រុងខាងជើង និង ពាយព្យនៃទីក្រុងធំភ្នំពេញ ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យនៅខាងលិច ទៅទល់នឹងទន្លេសាបនៅខាងកើត។ ខណ្ឌនេះគ្របដណ្ដប់ផ្ទៃដី៦៣ ៩៤៨ ២៥៥គម២។ តាមរយៈជំរឿនកម្ពុជា១៩៩៨ វាមានប្រជាជន១៨០ ០៧៦នាក់។
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
នៅពេលដែលពិន្គលកៈឮបែបនេះ វាភ្ញាក់ព្រឺតដូចត្រូវរន្ទះបាញ់ ហើយវានិយាយមិនចេញ។ទម្នកៈឃើញបែបនេះ ក៏គិតក្នុងចិត្តថា
ខណ្ឌឫស្សីកែវ
ប្រវត្តិ
ខណ្ឌនេះកាលពីមុនធ្លាប់ជាឈ្មោះនៃ ខេត្តកោះឫស្សីកែវ ដោយហេតុនេះហើយទើបខណ្ឌនេះមានឈ្មោះថា ខណ្ឌឫស្សីកែវ ដោយកាត់ពាក្យកោះចេញ យោងទៅតាមឈ្មោះនៃ កោះឫស្សីកែវ យើង អាចដឹងបានថាទីត្រង់នោះប្រហែលជាមានទឹកព័ទ្ធជុំវិញហើយកាលពីបុរាណកាល។
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
“ពិន្គលកៈ ច្បាស់ជាមានទំនុកចិត្តលើសំជីវកៈខ្លាំងណាស់ហើយ។ ច្បាស់ណាស់ផ្លូវនេះ នឹងនាំដល់ក្តីវិនាសអន្តរាយដល់ពិន្គលកៈជាមិនខាន។ គេនិយាយថា
៣៧) នៅពេលដែលស្តេចមួយអង្គទុកចិត្តមន្ត្រីម្នាក់ខ្លាំងពេក មន្ត្រីនោះនឹងព្រហឺនកោងកាច ហើយកាន់តែចង់បានអំណាចខ្លាំងឡើង វានឹងចង់ធ្វើខ្លួនឲ្យឯករាជ្យ ហើយនៅពេលដែលមហិច្ឆិតានេះឡើងដល់កម្រិត ជាចុងបញ្ចប់វានឹងប្រើល្បិចសម្លាប់ស្តេចចោលមិនខាន។”
ខណ្ឌឫស្សីកែវ
កាំកូស៊ីធី
កាំកូស៊ីធីគឺជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ក្រុងមួយដែលកំពុងបានអភិវឌ្ឍតាមរយៈសហាគមមួយដោយបាននាំមុខដោយវ៉ឺលស៊ីធីខូអិលធីឌីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង​នៅខណ្ឌឫស្សីកែវ។ ក្រុមហ៊ុនមានវិនិយោគគម្រោងបានវាយតម្លៃ $២,០៦៣ដប់កោដិ។ តំបន់អភិវឌ្ឍនេះប្រើប្រាស់លាយឡំគ្នាដែលមានតំបន់ស្នាក់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ និង ពាណិជ្ជកម្មរួមមានសុខូបត្ថម្ភវត្ថុសុខាភិបាល សំណង់កីឡាដ្ឋាន ស្ថាប័នអប់រំ មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌និងសន្និបាត។
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
មួយស្របក់ក្រោយមក ពិន្គលកៈ តាំងចិត្តបានឡើងវិញ ក៏និយាយថា
ខណ្ឌឫស្សីកែវ
រដ្ឋបាល
ឫស្សីកែវត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១១សង្កាត់ និង ?ភូមិ។
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
” តើអញគួរធ្វើយ៉ាងម៉េចទៅ? សំជីវកៈ ក្លាយទៅជាសម្លាញ់ចិត្តមួយថ្លើមមួយ ស្មើនឹងជីវិតអញទៅហើយ។ អញមិនអាចជឿថាវាក្បត់អញនោះទេ។”
ខណ្ឌឫស្សីកែវ
ឯកសារយោង
ឫស្សីកែវ
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
“លោកម្ចាស់ ជាបម្រើតែងតែរងគ្រោះផ្លូវចិត្តជានិច្ច។ មានតែអ្នកទន់ខ្សោយ អ្នកដែលគ្មានចិត្តគ្មានថ្លើមអ្វីទាំងអស់ ទើបអាចបម្រើស្តេចបានជារៀងរហូតបាន។”
ពិន្គលកៈក៏និយាយថា
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ រួមមាន ២ ឃុំ ៖
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
“ចិត្តអញនៅតែជឿជាក់លើសំជីវកៈជានិច្ច។”
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ
ឯកសារពិគ្រោះ
Kep Cambodia Tourist guide to Kep, Cambodia. Kep City, Cambodia Travel Guides to Kep City.
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
ទម្នកៈក៏និយាយថា
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ
ឯកសារពិគ្រោះ
Photo Gallery of Kep City Photo Gallery of Kep City.
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
“លោកម្ចាស់ លោកម្ចាស់បានសាងនូវកំហុសធំណាស់។ លោកម្ចាស់គិតមើល តើលោកម្ចាស់មើលឃើញគុណសម្បត្តិរបស់សំជីវកៈត្រង់ណាខ្លះ? វាជាមិត្រដែលគ្មានគុណសម្បត្តិអ្វីទាំងអស់! ហើយបើលោកម្ចាស់គិតថា វាជាសត្វធំ អាចជួយលោកម្ចាស់កម្ចាត់សត្រូវបាន លោកម្ចាស់យល់ច្រឡំហើយ។ វាជាសត្វស៊ីស្មៅ ហើយសត្រូវរបស់លោកម្ចាស់ទាំងអស់ជាសត្វស៊ីសាច់។ ហើយដូច្នេះរឿងល្អបំផុតសម្រាប់លោកម្ចាស់គឺ ទម្លាក់កំហុសរឿងអីមួយលើវា រួចសម្លាប់វាចោលទៅ។” ពិន្គលកៈក៏តបថា
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
ហើយ ការយល់ដឹងនេះ ត្រូវបានទូន្មាន ដោយព្រះពោធិសត្វ ដើម្បីជួយអ្នកដទៃ ឲ្យមានជ័យជំនះលើការភ្លេចភ្លាំង និងទទួលពន្លឺ នៃការត្រាស់ដឹង ។
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ
ឯកសារពិគ្រោះ
KepCambodia.com Tourist information website specifically featuring Kep.
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
ភាវនាលើធម្មជាតិ អនិច្ចំ និងយល់ឲ្យបានច្បាស់អំពីភាពអនត្តា នៃធម៌ទាំងអស់ អ្នកនឹងអាចចាកចេញផុត អំពីសេចក្តីទុក្ខពីការជំពាក់ចិត្ត និងបានទទួល នូវពន្លឺត្រាស់ដឹង ដែលសេចក្តីស្ងប់ខ្ពស់ផុតពី គ្រឿងវិញ្ញាណ ផុតពីកាយ និងចិត្ត ។
ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ
ឯកសារពិគ្រោះ
TheBeachHouseKep.com Business website with good information, directions and photos of Kep.
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
ពេលវេលា និងការសញ្ជឹងគិតបានច្រើន ដើម្បីនឹងហាត់រៀន ព្រះធម៌វិន័យ និងជួយដល់អ្នកដទៃ ។
នគរហ្លួងវៀងច័ន្ទន៍
រដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍មានប្រជាជនសរុប ៩៤៨.៤៧៧ នាក់យោងតាមជំរឿនប្រជាជនឡាវឆ្នាំ ២០២០ និងមានផ្ទៃដីសរុប ៣.៩២០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅសតវត្សទី ១៦ ក្នុងរជ្ជកាលនៃ ព្រះ​ករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច ឆៃឆេតថាធីរ៉ាត់ ស្តេចនៃនគរឡានសាងនៃប្រទេសឡាវ
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
“ចាប់កំហុសនរណាម្នាក់ បន្ទាប់ពីនិយាយសរសើរគេដោយ អស់ពីចិត្ត នោះ ប្រៀបដូចជាក្បត់ពាក្យសម្បទរបស់ខ្លួនអញ្ចឹង។ ម្យ៉ាងវិញ អញបានសន្យា ដូចឯងឲ្យយោបល់ ហើយថា អញនឹងមិនសម្លាប់វា។ តើឥលូវ ឲ្យអញសម្លាប់វាដោយដៃអញយ៉ាងម៉េចហ្នឹងកើត? សំជីវកៈ ជាមិត្រល្អរបស់អញ អញគ្មានហេតុផលអី នឹងខឹងវាទេ ព្រោះថា
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
ក្នុងតម្រេកតណ្ហា ជាឧបស័គ្គធំបំផុត ចំពោះការសិក្សា ។
នគរហ្លួងវៀងច័ន្ទន៍
គន្ថនិទ្ទេស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
៣៨) គេមិនត្រូវកាប់ដើមឈើមួយដើមចោលទេ បើទោះជាដើមឈើពុលក៏ដោយ បើវាជាដើមឈើដែលដាំនឹងដៃខ្លួនឯង។ ហើយ
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
គ្រប់ៗរូប ទោះបីជាមិត្តភ័ក្តក្តី ទោះបីជាសត្រូវក្តី សុទ្ធតែមានសភាព ដូចៗគ្នា និងមានសិទ្ធិស្មើៗគ្នា បុគ្គលនោះនឹង មិនទាំងផ្តន្ទាទោស ដល់ជនដែលប្រព្រឹត្តខុស ពីពេលមុន និងមិនទាំងស្អប់ ដល់ជនដែល ធ្វើឲ្យអន្តរាយ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ។
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
៣៩) ដំបូងស្នេហាជាការឆោតល្ងង់ តែបើនរណាម្នាក់ត្រូវតែមានស្នេហាទៅហើយ ស្នេហានោះគួរតែបណ្តោយឲ្យចម្រើនឡើងទៅ។ ហើយនិង
បញ្ញាព្រះពោធិសត្វ
ការយល់ដឹង បញ្ញា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពោធិសត្វ
បុគ្គលដែលចាក ចោលផ្ទះហើយទៅបួស មានសិទ្ធិទទួលកម្មសិទ្ធ តែស្បង់ចីវរ ៣សំរាប់ និងបាត្រ១ ប៉ុណ្ណោះ ។ បុព្វជិតអង្គនោះ រស់នៅតាមសភាពធម្មតា និងមើល
ទៅកាន់ សព្វសត្វ លោកទាំងអស់ ដោយចក្ខុនៃមេត្តាជានិច្ច ។
ទាំង៨ប្រការនេះ ទើបព្រះអង្គបានទទួល នូវពន្លឺត្រាស់ដឹង ។ ទោះទីកន្លែងណាក៏ដោយ ឲ្យតែព្រះពោធិសត្វ យាងទៅដល់ ព្រះអង្គតែងតែ ប្រើសេចក្តីយល់ដឹង ទាំង៨ប្រការនេះ ដើម្បីបើកចិត្តគំនិត បើកភ្នែក និងអប់រំអ្នកដទៃ ដើម្បីឲ្យរកឃើញផ្លូវ នៃពន្លឺត្រាស់ដឹង គឺវិមុត្តិសុខ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គន្ថធុរៈ
រឿង​តោ​និង​ទន្សាយ
វគ្គទី ១ ការបាត់មិត្ត
៤០) គួរឲ្យអាម៉ាស់ណាស់ ដែលយើងលើកមនុស្សម្នាក់ឲ្យចម្រើនឡើង ហើយក្រោយមកបែរជាធ្វើឲ្យម្នាក់នោះលិចលង់ទៅវិញ។
អញ្ចឹងហើយ ទោះបីជាសំជីវកៈ ត្រឡប់មកជាក្បត់អញវិញក៏ដោយ ក៏អញលើកដៃសម្លាប់វាមិនរួចដែរ។” ទម្នកៈ ក៏តបថា
“លោកម្ចាស់ អាណិតសត្រូវ គឺប្រឆាំងនឹងរាជក្រិត្យ។ ហើយបើលោកម្ចាស់ធ្វើតាមក្រិត្យអហិង្សានេះ តើឲ្យសត្វផ្សេងឯទៀតរស់យ៉ាងម៉េចទៅ? បើពួកគេលះបង់លោកម្ចាស់ចោល លោកម្ចាស់ច្បាស់ជាស្លាប់។ នៅពេលដែលលោកម្ចាស់នៅជាមួយសំជីវកៈ លោកម្ចាស់មិនដែលនឹកនាចេញស្វែងរកចំណីសោះ ព្រោះថា
៤១) ចងមិត្រជាមួយមនុស្សពាល មនុស្សល្អនឹងដើរផ្លូវអាក្រក់ ដូច្នេះបណ្ឌិតមិនគួរសេពគប់នឹងពាលទេ។ ហើយថា
៤២) ចូរកុំសេពគប់នឹងមនុស្សមិនស្គាល់ឥរិយា។
មូសអ្នកខុស បែរគេសម្លាប់ចៃទៅវិញ។”
ពិន្គលកៈ ក៏សួរថា
“រឿងហ្នឹងយ៉ាងម៉េចខ្លះ?”
ទម្នកៈ ក៏និទានរឿង មូស និង ចៃ។
អិល.ជី.ប៊ី.ធី
រូបភាពតូច|261x261ភីកសែល|ទង់ឥន្ទធនូដែលមាន ៦ ក្រុមតំណាងឱ្យសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBT) អិល.ជី.ប៊ី.ធី (LGBT) ឬ​ ក្រុមមនុស្ស​ដែលមាន​ភេទផ្សេងៗគ្នា ឬ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា អក្សរឡាតាំងដែលពីពាក្យថា លេសបៀន (Lesbian) ហ្គេយ៍ (Gay) បៃសិចស៊ូល (Bisexual) និង ថ្រានស្ជេនដឺរ​ (Transgender) បាតុភូតប្រើតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ហើយជាសម្របខ្លួនពីអក្សរកាត់ LGB ដែលត្រូវបានប្រើជាការជំនួសពាក្យថា Gay ដើម្បីបង្ហាញសហគមន៍ LGBT ធំទូលាយ ចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ ​ទាំងអក្សរកាត់ LGBT ក្នុងលំនាំផ្សេងទៀត ប្រើជាពាក្យធំទូលាយ ដើម្បីបញ្ជូនលក្ខណៈបុគ្គលនិងអត្តសញ្ញាណភេទ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុម LGBT
អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៨៦
កីឡាករចំនួន ៤ ៨៣៩ នាក់មកពី២៧ប្រទេស​បានចូលរួមប្រកួតកីឡាលើកនេះ។ កីឡាបើកឆាកមាន យូដូ តៃក្វាន់ដូ ប្រណាំងកង់(នារី) និង បាញ់កាំភ្លើង(នារី)។ ឯកត្តកម្មអាស៊ីហ្គេម៨៣ និងឯកត្តកម្មពិភពលោក៣ត្រូវបានបំបែក។
អាស៊ីហ្គេមនៅសេអ៊ូល​ជាសញ្ញានៃភាពពេញវ័យនៃកីឡានៅកូរ៉េខាងត្បូង។ កូរ៉េខាងត្បូងបានឡើងមកលេខ២​ក្នុងកំនត់ត្រាមេដាយ។ ចាប់ពីអាស៊ីហ្គេមលើកនេះមក ចិននិងកូរ៉េខាងត្បូងផ្លាស់វេនគ្នា​ ក្នុងចំនាត់ថ្នាក់លេខ១និងលេខ២ (លើកលែងតែអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៩៤ដែលធ្វើឡើងនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាប៉ុណ្ណោះ)។
គ្រប់ប្រទេសសង្គមនិយម (លើកលែងតែសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន) បានធ្វើពហិការមិនចូលរួមប្រកួត ដោយសារបញ្ហានយោបាយ។
កំនត់ត្រាមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីហ្គេម
ខណ្ឌកែប
ខណ្ឌកែប រួមមាន ២ សង្កាត់ ៖
ឯកសារពិគ្រោះ
Kep Cambodia Tourist guide to Kep, Cambodia. Kep City, Cambodia Travel Guides to Kep City.
Photo Gallery of Kep City Photo Gallery of Kep City.
KepCambodia.com Tourist information website specifically featuring Kep.
TheBeachHouseKep.com Business website with good information, directions and photos of Kep.
និព្វានបាទ
ព្រះបាទនិព្វានបាទ (គ.ស ១២៩១-១៣៤៥) រជ្ជកាល (គ.ស ១៣៤០-១៣៤៥) ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម​ ​ព្រះ​មហាក្រ​ត្រ​ខ្មែរ​ទី​២៧​ ​មាន​អាថ៌​កំបាំង​ច្រើន​ក្នុង​ប្រវត្ដិ​ព្រះ​អង្គ​ ​ដែល​គេ​ពុំ​អាច​ដឹង​ ​និង​យល់​បាន​ឡើយ។​ ​អាថ៌​កំបាំង​ក៏​មាន​ច្រើន​ដែរ​ ​ចំពោះ​ព្រះមហាក្សត្រ​ដែល​សោយរាជ្យ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​អង្គ។​ ពង្សាវតារ ​វត្ដ​ទឹកវិល​សរសេរ​ថា​ពញាសួស​ ​ដែល​ត្រូវជា​ប្អូន​ ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​បង​នៅ​ឆ្នាំខាល​ ​ព.ស​១៥៧២ ត្រូវជា​ម.ស​.៩៤៨ ច.ស​៣៨៨ និង​ត្រូវជា​គ.ស​១០២៦ ។ កាលនោះ​តា​សួ​ស​ ​មាន​អាយុ​៤០០​ឆ្នាំ ។​ ​ព្រះ​អង្គ​ទទួល​ព្រះ​បរម​នាម​ព្រះបាទ​បរមរាជា​រាមាធិបតី ។​ព្រះ​អង្គ​ បាន​តែងតាំង​ក្មួយ​ ​ព្រះ​សិរីរត្ន​ ​ជា​ឧបរាជ។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ​៤៤៨​ឆ្នាំ ។ បន្ទាប់មក​ ​គឺ​ព្រះ​សិរីរត្ន​ ​ព្រះ​លំពង្ស​ ​ព្រះរាជ​ឱង្ការ​ ​ព្រះ​ស្រីសុរិយោពណ៌​ ​ដែល​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​លំដាប់លំដោយ​រៀង​មក។ តែបើ ​តាម​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​គឺ​ព្រះ​និព្វានបាទ​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ច្បង​ស្ដេច​ត្រសក់ផ្អែម​ ​ដែល​បាន​សោយរាជ្យ​សម្បត្តិ​បន្ដ​អំពី​ព្រះ​បិតា ។​ ​គឺ​ចាប់ពី​រាជ្យ​ស្ដេច​អង្គ​នោះ​ហើយ​ ​ដែល​ក្រុម​អ្នក​ប្រវត្ដិវិទូ​ចាត់​ទុក​ថា​ ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ពិតប្រាកដ ។​ ​ហើយ​ក៏​ចាប់ពី​រាជ្យ​និព្វានបាទ​នេះ​ដែរ​ ​ដែល​ពង្សាវតារ​ខ្មែរ​ ​និង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​ ​តាក់តែង​រៀបចំ​ដោយ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង​ ​ចាប់ផ្ដើម​មាន​លំនាំ​រឿង​ដូចគ្នា ។​ ព្រះ ​និព្វានបាទ​ ​បាន​ទទួល​ព្រះរាជ​អភិសេក​​នៅ​ថ្ងៃ​​៥​រោច ខែបុស្ស​ ​ឆ្នាំរោង​ ​ព.ស​១៨៨៤ ត្រូវជា​​ម.ស​.១២៦២ ច.ស​៧០២​ ​ត្រូវជា​គ.ស​១៣៤០ ។ កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​ជន្ម​៤៩​វស្សា។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​២៦ ។​ ​ព្រះ​អង្គ​ទទួល​ព្រះ​បរម​នាម​ថា​ ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ ​ស្ដេច​រាជឱង្កា​ព្រះបរមនិព្វានបាទ​ ​បរមនាថ​ ​បរមបពិត្រ ។​ ​មហានគរ​ស្ថិត​នៅ​ជា​រាជធានី​ដដែល។ កាល​មិន​ទាន់​ បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​នាម​ព្រះ​ស្រីសុរិយោទ័យ​ ​ដែល​ប្រសូត​ក្នុង​ឆ្នាំមមី​ ​គ.ស​១៣៣០-១៣៣១។ ព្រះបាទ​និព្វានបាទ​ ​ក្រោយ​ដែល​សោយរាជ្យ​សម្បត្តិ​បាន​៦​ឆ្នាំ​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​៥៤​វស្សា​ ​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​ឈឺ​ថ្កាត់​ជា​ទម្ងន់ ។​ ​គ្រូពេទ្យ​គ្រប់​ទិសទី​បាន​ពិនិត្យ​ ​ព្យាបាល​ ​និង​ថ្វាយ​ថ្នាំ​ជា​ច្រើន​មុខ​ ​តែ​ជម្ងឺ​ព្រះ​អង្គ​មិន​បាន​ធូ​ស្រាល​ស្រាកស្រាន្ដ​ឡើយ ។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទីវង្គត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំរកា ។ តែបើតាមឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ព្រះបរមនិព្វានចក្រ ជាព្រះរាជបុត្រច្បង ឡើងសោយរាជ្យ ស្នងសម្ដេចព្រះវររាជបិតា ក្នុងឆ្នាំរោង ទោស័ក ព.ស. ១៨៨៤ គ.ស. ១៣៤០ - ម.ស. ១២៦២ - ច.ស. ៧០២ ព្រះជន្មាយុ ៣៥ ឆ្នាំ។ ទ្រង់ប្រជុំមន្ត្រី ធ្វើបុណ្យសម្ដេចព្រះវររាជបិតា-មាតារួចហើយ សម្ដេចសោយរាជ្យជាសុខសប្បាយដល់អាណាប្រជានុរាស្ត្ររៀងមកបាន ៥ ឆ្នាំ។ ព្រះជន្មវស្សា ៤០ ឆ្នាំ ទ្រង់ប្រឈួនរោគសុគតទៅ។ មន្ត្រីលើកព្រះបរមសព តម្កល់ក្នុងព្រះកោដ្ឋស្រេចហើយ អញ្ជើញព្រះសុទ្ធានរាជា ជាព្រះរាជបុត្រពៅនៃព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ គឺជាព្រះរាជអនុជ ព្រះនិព្វានចក្រ ឲ្យឡើងសោយរាជ្យ។
បុត្រ
លុះព្រះរាជបុត្រទាំងពីរព្រះអង្គ ចំរើនព្រះជន្មធំឡើងនោះ ព្រះបរមនិព្វានចក្រ ជាព្រះរាជបុត្រច្បងមានព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាម ព្រះស្រីសុគន្ធចក្រ។ តាមឯកសារមហាបុរសខ្មែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ
ខណ្ឌមានជ័យ
ខណ្ឌមានជ័យ (អក្សរឡាតាំង: Mean Chey រឺ Khan Mean Chey) ស្ថិតនៅភាគអាគេ្នយ៍នៃភ្នំពេញ កម្ពុជា។ ខណ្ឌនេះបានបែងចែកទៅជា ៧សង្កាត់ ។
ប្រវត្តិ
កាលពីដើមឡើយ ខណ្ឌមានជ័យប្រហែលសម័យរដ្ឋកម្ពុជាស្ថិតក្នុងអំណាចរដ្ឋបាលរបស់ខេត្តកណ្ដាល ដែលជាស្រុកមួយរបស់ខេត្តកណ្ដាល ហៅថាស្រុកមានជ័យ។
ព្រះរាជាណាចក្រទី២ (០៥ វិច្ឆិកា ២០១០-២៥ ធ្នូ ២០១៣)
ក្រមប្រៃសណីយ៍ខណ្ឌមានជ័យ (១២០៦) យោងតាមអនុក្រឹត្យ លេខ ១៤៣ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី០៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១០ ស្ដីពីការប្ដូរឃុំនៃរាជធានីភ្នំពេញទៅជាសង្កាត់។ កាត់យកឃុំវាលស្បូវ ឃុំព្រែកឯង ឃុំក្បាលកោះ និងឃុំព្រែកថ្មី នៃស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្ដាល បញ្ចូលក្នុងខណ្ឌមានជ័យនៃរាជធានីភ្នំពេញវិញ ជាសង្កាត់វាលស្បូវ សង្កាត់ព្រែកឯង សង្កាត់ក្បាលកោះ និងសង្កាត់ព្រែកថ្មី។
ព្រះរាជាណាចក្រទី២ (២៥ ធ្នូ ២០១៣ -​ ១៨ កក្កដា ២០១៦)
យោងតាមអនុក្រឹត្យ លេខ ៥៧៩ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពីការបង្កើតខណ្ឌច្បារអំពៅ នៃរាជធានីភ្នំពេញ។ សង្កាត់ចំនួន ០៨ នៃខណ្ឌមានជ័យ ត្រូវកាត់ដាក់បញ្ចូលក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅថ្មី រួមមាន សង្កាត់ច្បារអំពៅទី១ សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២ សង្កាត់និរោធ សង្កាត់ព្រែកប្រា សង្កាត់វាលស្បូវ សង្កាត់ព្រែកឯង សង្កាត់ក្បាលកោះ និងសង្កាត់ព្រែកថ្មី។
បំណែងចែករដ្ឋបាល
យោងតាម អនុក្រឹត្យ លេខ ១៤៥ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ស្ដីពីការបំបែកសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យត្រូវបំបែកជាបី សង្កាត់គឺ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី១ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី២ និងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី៣។ អម និងអនុក្រឹត្យ លេខ ១៤៦ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ស្ដីពីការបំបែកសង្កាត់បឹងទំពុន នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ សង្កាត់បឹងទំពុនក៏ត្រូវបំបែកជាពីរសង្កាត់ទៀតដែរ គឺសង្កាត់បឹងទំពុនទី១ និងសង្កាត់បឹងទំពុនទី២។
ឯកសារយោង
មានជ័យ
យឝោវម៌្មទី១
ព្រះបាទយសោវម៌្មទី១ (យសោពម៌ទី១) គឺជាព្រះមហាក្សត្រសម័យមហានគរដែលបានសោយរាជ្យនៅឆ្នាំគ.ស ៨៨៩-៩១០ (ត្រូវនឹងមហាសករាជ ៨១១)។ ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថា ស្ដេចគំលង់។ វ្រះបាទយសោវម៌្មទី១ ព្រះនាមពេលសោយរាជ្យ ធូលិវ្រះបាទ ធូលិជេងវ្រះកម្រតេងអញឝ្រិយឝោវម៌្មទេវ (ធូលីព្រះបាទ ធូលីជើង ព្រះគម្តែងអញស្រីយសោពម៌ទេព)។ ព្រះអង្គស្ថាបនាទីក្រុងថ្មីមួយទៀតឈ្មោះ នគរឝ្រិយឝោធរបុរ ស្ថាបនាប្រាសាទភ្នំសំរាប់រាជ្យ នៅលើ "វ្នំកន្តាល"​​​(សំស្រ្កឹត មធ្យាទ្រិ) មានន័យថា "ភ្នំកណ្ដាល" គឺត្រូវគ្នានិងប្រាសាទភ្នំបាខែង, សាងប្រាសាទលលៃ (នៅកណ្ដាលបារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក) បារាយណ៍ខាងកើត (យឝោធរតដាក) និងទំនងជាអ្នកកសាងប្រាសាទភ្នំក្រោម និងភ្នំបូកផងដែរ។ ក្នុងរាជ្យព្រះអង្គ តួអក្សរដែលខ្មែរខ្ចីពីអក្សរព្រាហ្មី បានអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី៦ ត្រូវបានកែច្នៃឲ្យកាន់តែមានសោភ័ណ និងដាក់ឈ្មោះថា "កម្វុជាក្សរ"។ រាជបុរោហិតនាម ហិរណ្យរុចិ ឬ ស្ដេងអញវ្នំកន្សាត្រូវជាប្អូនរបស់កម្រតេងឝិវាស្រម។ ព្រះបរមមរណនាម វ្រះបាទបរមឝិវលោក (ព្រះបាទបរមសិវលោក)។
សិលាចារឹក
យឝោវម៌្មទី១ គឺជាបុត្រមួយអង្គនៃវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ និង មហេសីទ្រង់ឥន្ទ្រទេវី។
បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតនៃវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ សង្គ្រាមដណ្ដើមរាជ្យគ្នាត្រូវបានផ្ទុះឡើងដោយសារព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គពីរអង្គ គឺ យឝោវម៌្មទី១ និង ព្រះភាតារបស់ព្រះអង្គ។ គេបានយល់ថាសង្គ្រាមនេះបានធ្វើឡើងតាមផ្លូវគោក និងសមុទ្រនៅក្បែរទន្លេសាប។ នៅទីបញ្ចប់យឝោវម៌្មបានទទួលបានជ័យជំនះ។
ដោយសារតែព្រះបិតារបស់ទ្រង់បានរារាំងបដិសេធការឡើងសោយរាជ្យរបស់ទ្រង់ តាមរយៈសិលាចារឹកមួយចំនួនដែលបានទាញចេញដោយលោក ល.ព.ប៊្រិហ្គស៍ "យឝោវម៌្មទី១ មិនខ្វល់ ដោយអះអាងខ្លួនព្រះអង្គឯងឡើងសោយរាជ្យតាមរយៈបិតាទ្រង់ ឥន្ទ្រវម៌្មទី១ រឺ តាមរយៈជយវម៌្មទី២ ស្ថាបនិកសន្តតិវង្សមហានគរ និងបានកសាងដើមពង្សាវលីយ៉ាងម៉ត់ចត់មួយដោយភ្ជាប់ពីព្រះអង្គតាមខ្សែមាតារបស់ទ្រង់ជាមួយព្រះមហាក្សត្រពីបុរាណនៃនគរភ្វូណាន និងកម្វុជ។"
សិលាចារឹក​បាន​និយាយ​អំពី​ព្រះ​អង្គ​ថាជា​ «ការ​ប្រមូលផ្ដុំ​នៃ​ភាព​ថ្កុំថ្កើង» ព្រោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​វាត​អំណាច​ត្រួតត្រា​របស់​កម្ពុជា​បាន​ខ្លាំង​ជាងគេ។ សិលាចារឹក​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា ព្រះ​អង្គ​គួរ​ទទួល​បាន​នូវ​ព្រះ​នាម​បី៖ ចំពោះ​អ្នកប្រាជ្ញ ព្រះ​អង្គជា​គ្រូអាចារ្យ ជា​សាស្ដ្រាចារ្យ​ ចំពោះ​នារីៗ ព្រះ​អង្គជា​បុរស​គួរ​ជាទី​ស្នេហា​ ចំពោះ​ព្រះរាជា​ទាំងឡាយ ព្រះ​អង្គជា​ព្រះ​មហេន្ទ្រ គឺ ព្រះឥន្ទ្រ​ធំ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចាប់​បដិ​សន្ធិ​ឡើង «ប្រកប​ទៅ​ដោយ​ សម្ផស្ស​ល្អ​លើស​គេ ពុំ​មាន​នរណា​ម្នាក់​ដែល​មាន​ព្រះ​ភក្ដ្រ​ស្រស់​ល្អ​ស្មើ​នឹង​ព្រះ​អង្គ​ឡើយ ក្រៅ​តែ​ពី​ព្រះចន្ទ្រ​ចេញ»។ កិត្ដិគុណ​របស់​ព្រះ​អង្គ​បរិសុទ្ធ ប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​កាំ​ពន្លឺ​ព្រះ​ចន្ទ្រា ដែល​គ្របដណ្ដប់​ទៅ​គ្រប់​ទិស​ទី​នៃ​ពិភពលោក ហាក់​បីដូចជា​សមុទ្រ​ទឹកដោះ ហើយ​ដេញ​កំចាត់អស់​នូវ​ភាព​អន្ធកាល ដែល​រត់គេច​ដោយ​ខ្លាច​រីងស្ងួត ដោយ​តេជានុភាព​របស់​ព្រះ​អង្គ។ ទ្រង់​ជា​ព្រះ​ចៅអធិរាជ​លើ​ព្រះរាជា​ទាំងឡាយ ហើយ​កិត្ដិនាម​ដ៏​រុងរឿង​ នយោបាយ​ សោភ័ណ​ភាព និង​សប្បុរសធម៌​របស់​ព្រះ​អង្គ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ទៅ​គ្រប់​ទិស​ទាំង​បួន ប្រៀប​បាន​នឹង​ទេពធីតា​ដែល​លំអទៅ​ដោយ​ការ​សន្តោស​ ថាមពល​ គុណធម៌​ ភាព​រមទម​ កិត្ដិគុណ​ កុសល និង​គតិបណ្ឌិត។ នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​ហស្ថ​ត្រៀម​ជា​និច្ច នឹង​សម្លាប់សត្រូវ​កោងកាច បីដូច​ជា​ទ្រង់​បាន​រៀនសូត្រ​ពី​គទព្រឹទ្ធ (ក្រឹស្ន​-​វិស្ណុ) នូវ​ល្បិច​ចាប់​ហែក​ទ្រូង​របស់​ហិរន្យកស្សិពុ (មនុស្ស​សិង្ហ​-​ជា​ស្ដេច​យក្ស) អ៊ីចឹង។ ព្រះ​ខ័ន​របស់​ព្រះ​អង្គ តែ​ដក​ចេញ​ហើយ មិន​ដែល​អាក់​ខាន​នឹង​កាប់​នោះ​ទេ​ហើយ​កាប់​តែ​មួយ​ព្រះ​ខ័ន​អ្វីៗ​ក៏​ដាច់​ ជា​បី​កំណាត់​ដែរ​ទោះជា​ដែក​វែង​មូល​ធំ​ ឬ​រឹង​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ គឺ​ហាក់​បីដូចជា​ការ​ដាក់ទោស​ចំពោះ​ការ​ដែល​ហ៊ាន​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្វី​ព្រះ​ហស្ថ​របស់​ព្រះ​អង្គ។ ព្រះ​អង្គ​អាច​បាញ់​ព្រួញ​នឹង​ព្រះ​ហស្ថ​ឆ្វេង​ក៏​បាន ព្រះ​ហស្ថ​ស្ដាំ​ក៏​បាន ហើយ​តែងតែ​ត្រូវ​គោលដៅ​ជា​និច្ច។ នៅ​ទី​បញ្ចប់ ព្រះ​ដែល​ជា​អ្នក​បង្កើត​លោក​ឆ្ងល់​ហើយ​សួរ​ខ្លួនឯង​ថា ចុះ​ហេតុ​អ្វី​ក៏​អាត្មាអញ​បង្កើត​ព្រះរាជា​នេះ​មក​ធ្វើ​ជា​គូប្រជែង​នឹង​ខ្លួនឯង​ដូច្នេះ ព្រះរាជា​នេះ​ដែល​ជា​ប្រជាបតិ (ព្រះ​បង្កើត​លោក) និង​ជា​បរមេឝ្វរ (ឧត្ដម​រាជា ឬ​ព្រះ​សិវៈ) មួយ​ទៀត។
វ្រះបាទយឝោវម៌្មប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​ស្ដេច​ល្វី​ទី​១៤​របស់​បារាំង។ ទ្រង់​មាន​ស្ដែង​អញ​វាមឝិវ ដែល​ត្រូវជា​ចៅ​របស់​ឝិវកៃវល្យជា​ឧបជ្ឈា ជា​អ្នក​រៀបចំ​ពិធី​ទេវ​រាជ​មុន​គេ។ ព្រះ​អង្គ​មាន​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ដ​ក្នុង​ការ​សាង​សង់ ហើយ​ហាក់​ដូចជា​មាន​បំណង​ដូច្នេះ​តាម​ការ​ណែនាំ​របស់​រាជគ្រូ និង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​រាជគ្រូ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​គេ​កេណ្ឌ​ពួក​ភត្ដាស្ស មាន​ន័យ​ថា អ្នក​ស៊ីសាច់​សត្វ គឺ​រាស្ដ្រ​សាមញ្ញ (ពួក​អ្នក​រដ្ឋវាសី) សាង​សង់​ប្រាសាទ​ កំពែង​ បដិមា​ រួច​ទ្រង់​ឱ្យ​គេ​ចារ​ព្រះរាជ​បញ្ជា​ដាក់​នៅ​ពាស​ពេញ​ព្រះ​នគរប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​ព្រះ​អឝោក​មួយ​អង្គ​ទៀត​ដូច្នោះ​​ដែរ។ ព្រះ​អង្គ​ប្រគល់​ខ្ញុំ​ជា​ច្រើន​ឱ្យ​វត្ដ​នីមួយៗ ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​បង្កើត​ដី​ចំនួន​មួយ​រយ​វ្រៈ ព្រមទាំង​ទ្រព្យធន និង​ឧបភោគភណ្ឌ​ធ្វើ​អំពី​មាស សំរាប់​ការ​រៀបចំ​ពិធី​គោរព​បូជា​ផ្សេងៗ។ ទ្រង់​បាន​ចាត់​ឱ្យ​ស្ដែង​អញ​សិខ ជា​សិស្ស​របស់​កម្រតេង​ចាស់​នៃ​ឝិវាឝ្រម ដែល​ទ្រង់​ឱ្យ​ទទួល​បន្ទុក​ខាង​កេណ្ឌ​កំលាំងថ្វាយ​ព្រះរាជា​ដើរ​កសាង​ឝិវលិង្គ​ និង​ព្រះ​បដិមា​ដាក់​ពាស​ពេញ​ព្រះ​នគរ។​ ចំណែក​ខ្លួន​ព្រះ​អង្គ​បាន​កសាង​ផ្ទាល់​ព្រះ​ហស្ថនូវ «ព្រះបដិមា​ ព្រះ​ឝិវ និង​ព្រះ​ជាយា​បួន​អង្គ ជា​តំណាង​គម្ពីរ​វេទ​ទាំង​បួន ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ ព្រះ​មាតាបិតា ដាក់​នៅ​លើ​មាត់បឹង​ឥន្ទ្រតដាក»។ ដោយហេតុ​នេះ «ភពទាំង​ពីរ គឺ​ស្ថាន​ក្រោម និង​ស្ថាន​លើ មាន​អ្នក​ការពារ​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​វីរភាព​ឥត​នរណា​ប្រៀបផ្ទឹម​បាន៖ នៅ​លើ​ផែនដី មាន​ព្រះរាជា​អបរាជ័យ​មួយ​អង្គគឺ​វ្រះបាទ​យឝោវម៌្ម​នេះ ចំណែក​នៅ​ស្ថានសួគ៌​ទាំង​បី​ជាន់​មាន​ព្រះ​មហេន្ទ្រ»។ «នៅក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ ពេល​ក្រឡេក​ឃើញ​ព្រះរាជា​នេះ ដែល​ទ្រង់​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​ពន្លឺ​ភ្លឺ​ត្រចះ​ពិបាក​នឹង​ទ្រាំទ្រ បណ្ដា​សត្រូវ​កោង​កាច ទាំងឡាយ​ឱន​ក្បាល​ចុះ​ប្រៀប​បាន​នឹង​ផ្កាឈូក​បាក់​ក​ហើយ​និយាយ​ថា​នេះ​ហើយ​ គឺជា​ព្រះអាទិត្យ»។
រាជធានី​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​មុន​ដំបូង​ដូច​ជា​ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះ​អង្គ​គឺ​ យឝោធបុរ គឺ​ អង្គរធំ ដែល​ឈ្មោះ​ពិត ប្រាកដ​ថា ឥន្ទ្រប្រាស្ថ តែ​សៀវភៅ​ខ្មែរ​សម័យ​ថ្មី​ហៅ​ថា ឥន្ទ្របាទ ឬ​ក៏​ភាសា​សាមញ្ញ​ថា មហានគរ រាជធានី​នេះ​តាម​មើល​ទៅ គឺ​សាងសង់​នៅ​ពីលើ ឬ​ក៏​ជិត​ទីតាំង​របស់​រាជធានី​ដែល​សាង​ឡើង​ដោយ​វ្រះបាទ​ឦឝានវម៌្មទី១ នៅ​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​៧​ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។​ អ្នកខ្លះ​និយាយ​ថា​ វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មហៅ​រាជធានី​នេះ​ថា​ កម្ពុបុរី​ តាម​ឈ្មោះ​ទេវ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ កម្ពុស្វយម្ភុវ ដែល​ព្រះ​សិវៈ​បាន​ប្រគល់​ព្រះ​មហេសី គឺ​ព្រះ​នាង​មេរា​ឱ្យ។
នៅ​ក្នុង​រាជធានី​នេះ ទ្រង់​បាន​ចាត់​ឱ្យ​ពូន​ភ្នំ​យឝោធរគីរី គឺ​ប្រាសាទ​បាពួន ឬ​«ភ្នំ​ដែល​រលំ​បាក់បែក» និង​ឱ្យ​សង់​ប្រាសាទ​ភិមានអាកាស​ «ព្រះរាជវាំង​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ខ្យល់» ប្រាសាទ​នេះ​សង់​រួច​នៅ​ក្រោម​រជ្ជកាល​ព្រះរាជា​ដែល​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​ព្រះ​អង្គ។ នៅ​ខាងក្រៅ​រាជធានីពី​ខាងកើត ទ្រង់​បាន​ចាត់​ឱ្យ​កសាង​យឝោធរាឝ្រម «អាវាស​របស់​យឝោ»។
វ្រះបាទយឝោវម៌្មបាន​កសាង​ប្រាសាទ​លលៃ​ផង​ដែរ នៅ​ជិត​ប្រាសាទ​បាគោ និង​បាគង ដើម្បី​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​វិញ្ញាណខន្ធ​វ្រះបាទ​ឥន្ទ្រវម៌្មទី១ ជា​ព្រះ​បិតា​ ព្រះ​នាង​ឝ្រីឥន្ទ្រទេវី ជា​ព្រះ​មាតា​ និង​ព្រះ​វិញ្ញាណខន្ធ​របស់​វ្រះបាទមហីបតិវម៌្ម និង​ព្រះ​នាងរាជេន្ទ្រទេវី ជា​ព្រះ​អយ្យកោ​អយ្យកា ព្រោះថាព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​កិត្ដិយស ជា​ពិសេស គឺ​ដោយ​សារ​ខ្សែ​ព្រះ​លោហិត​ខាង​ព្រះ​មាតា។
វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មពេញចិត្ដ​នឹង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ណាស់។ ក្រោយ​ពី​មាន​ជ័យជំនះ​លើស​ត្រូវ​ផ្ទៃក្នុង ហើយ​រៀបចំ​ឱ្យ​មាន​ក្រុម​ចារកម្ម​គ្រប់គ្រង​លើ​ពួក​នេះ​រួច​មក ព្រះ​អង្គ​បាន​ធ្វើការ​ប្រយុទ្ធ​រុញ​ច្រាន​ទៅ​លើស​ត្រូវ​ខាងក្រៅ ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​នេះ​ចុះចាញ់ ហើយ​ទ្រង់​បាន​ដាក់​ស្ដេច​បរាជ័យ​ជា​ច្រើន​ជា​ទាសករ។ ព្រះ​អង្គ​ក៏​មាន​ជ័យជំនះ​ផង​ដែរក្នុង​សង្គ្រាម​តាម​សមុទ្រ «ទៅ​លើ​កង​នាវាចរណ៍​របស់​សត្រូវ​ដែល​មាន​សំពៅ​ថ្មីៗ​ពណ៌​ស​រាប់​ពាន់» ដែល​ព្រះ​អង្គ​វាយ​បាក់​បែក​អស់។
វ្រះបាទយឝោវម៌្ម​ប្រហែលជា​បាន​ធ្វើ​សង្គ្រាមហើយ​មាន​ជ័យជំនះ​លើ​ពួក​ចាម​ផង​ដែរ ដែល​ទ្រង់​តាម​វាយ​ប្រហារ​រហូត​រាជធានី​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភ្នំ​វែក​ព្រមទាំង​បាន​ ចាប់​ស្ដេច​ចាម​ព្រះ​នាម​ស្រីជយេន្ទ្រវម៌្ម​ជា​ឈ្លើយ រួច​លើក​ឧត្ដមសេនីយ៍​ចាម​មួយ​រូប​ឱ្យ​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជំនួស។ ពួក​ចាម​បាន​ប្រមូលគ្នា​ត្រៀមចាំ​នៅ​ចន្លោះ​ពី​រាជធានី​មក​ព្រំប្រទល់ ដែល​មាន​ចំនួន​ទាំងអស់​១២​សង្កាត់ ហើយ​បាន​ធ្វើការ​វាយ​មក​លើ​ទ័ព​ព្រះ​អង្គ​យ៉ាង​ខ្លាំង ពេល​ទ្រង់​យាង​ត្រលប់​មក​ព្រះ​នគរ​វិញ ធ្វើ​ឱ្យ​ព្រះ​អង្គ​ថយ​ដៃ វាយ​ដកថយ​រហូត​ទៅ​ដល់​ភ្នំ​ត្រៃយការ។ នៅ​លើ​ភ្នំ​នោះ ទ្រង់​បាន​ជ្រក​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​មួយ​ដែល​មាន​កំពែង​ការពារ​រឹង​មាំ រួច​ទើប​ចាប់​វាយបក​ទៅ​លើ​ទ័ព​សត្រូវ បំផ្លាញ​សង្កាត់​ទាំង​១២​មួយ​ម្ដងៗ។​ ព្រះ​អង្គ​ស្ទើរតែ​ក្ស័យ​ព្រះ​ជន្ម​ម្ដងទៀត​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​មួយ​បើ​ កុំ​តែ​បាន​សេនា​ការពារ​បូជា​ជីវិត​ការពារ​ព្រះ​អង្គ។
ក្រៅពីសង្គ្រាម​វ្រះបាទយឝោវម៌្ម​ជា​ព្រះរាជា​មួយ​អង្គ​ពូកែ​ខាង​ការងារ​រដ្ឋបាល​ទៀត​ផង។ ​សោយរាជ្យ​លើ​នគរ​មួយ​ដែល​មាន​ប្រជាជន​រំពើត​រំពើង ទ្រង់​បាន​រៀបចំ​ប្រជារាស្ដ្រ​ជា​៤​វណ្ណៈ ដែល​ក្នុង​នោះ​ពួក​បច្ឆាញាតិ​របស់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​អន្ដោប្រវេសន៍ បាន​ត្រូវ​បាន​ចែក​តាម​វណ្ណៈ​នីមួយៗ ហើយ​ទ្រង់​ក៏​បាន​រៀបចំ​ឋានៈ​របស់​សេនា​មន្ដ្រី​ផង​ដែរ។ ដោយ​មាន​សត្រូវ​ច្រើន ព្រះ​អង្គ​បាន​ចង​សម្ព័ន្ធ​មេត្រី​ជាមួយ​ស្ដេច​នគរ​ជិតខាង ហើយ​បាន​ផ្ដល់​ឯកសិទ្ធិ​ដល់​ជនបរទេស​ដែល​ចូល​មក​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថែម​ទៀត។
ព្រះ​អង្គ​គោរព​បូជា​ព្រះ​សិវៈ ក៏​ប៉ុន្ដែមិន​ប្រកាន់​និកាយ​ណា​មួយ​ទេ ហើយ​ចេះ​សន្ដោស​ប្រណី ពីព្រោះ​ថាទ្រង់​មាន​មន្ដ្រី​មួយ​រូប​ជាប់​ខ្សែ​ព្រះរាជ​វង្ស​ដែរ ដែល​គោរព​បូជា​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។ ទ្រង់​ចូល​ចិត្ដ​សិល្បៈ ហើយ​មាន​អ្នកប្រាជ្ញ​បណ្ឌិត​នៅ​ជុំវិញ​ព្រះ​អង្គ។ ពេល​ណា​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ធ្វើសង្គ្រាម ទ្រង់​អនុវត្ដ​តាម​ទស្សនៈ​របស់​អ្នកប្រាជ្ញ​បណ្ឌិត​ទាំង​អស់នោះ។
វ្រះបាទ​យឝោវម៌្ម បាន​សុគត​នៅ​ឆ្នាំ ​៩០៨​ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ ត្រូវ​នឹង​មហាសករាជ ​៨៣០ ដោយ​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ព្រះ​កិត្ដិនាម​ថាជា​ព្រះ​ចៅ​អធិរាជ​លើ​អស់​ព្រះរាជា​ទាំងឡាយជា​ព្រះរាជា​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះជា​ព្រះអាទិត្យ។ ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​មរណនាម​ថា បរមឝិវលោក។
ស្នាព្រះហស្ថយឝោវម៌្មទី១
កំឡុងឆ្នាំដំបូងនៃរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ ព្រះអង្គបានកសាងអាស្រម ១០០ ទូទាំងនគររបស់ទ្រង។ អាស្រមនីមួយៗ ត្រូវបានប្រើជាទីកន្លែងសំរាកកាយសំរាប់តាបស និងព្រះអង្គកំឡុងព្រះរាជដំណើររបស់ព្រះអង្គ។ នៅឆ្នាំ ៨៩៣ ព្រះអង្គបានចាប់ផ្ដើមកសាងបារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក (អាងទឹក) ដែលត្រូវបានចាប់ផ្ដើមដោយព្រះបិតារបស់ទ្រង់។ នៅចំកណ្ដាលបារាយណ៍នេះ (បច្ចុប្បន្នហួតហែងអស់ហើយ) ទ្រង់បានកសាងប្រាសាទលលៃ។ ក្នុងពេលតំណាលគ្នា ព្រះអង្គបានចាប់ផ្ដើមជីកបារាយណ៍យ៉ាងធំមួយនៅឯរាជធានីថ្មី (ដែលបានពិពណ៌នានៅខាងក្រោម)។ បឹងសិប្បនិមិត្តថ្មីនេះ យឝោធរតដាក រឺ បារាយណ៍ខាងកើត ធំជាងបារាយណ៍ចាស់ប្រាំបីដង។
យឝោវម៌្មគឺជាក្សត្រធំមួយអង្គក្នុងចំណោមស្ដេចធំនៅសម័យអង្គរ។ ស្នាព្រះហស្ថដ៏ធំបំផុតរបស់ទ្រង់គឺការរើរាជធានីពីហរិហរាលយ ទៅយឝោធរបុរ ដែលវាបានស្ថិតនៅទីនោះអស់រយៈពេល ៥០០ ឆ្នាំ។ នៅឯរាជធានីថ្មីនេះជាកន្លែងដែលបូជនីយដ្ឋានខាងសាសនាដ៏ល្បីល្បាញនិងធំៗត្រូវបានគេកសាងឡើង ឧ. អង្គរវត្ត។ មានហេតុផលជាច្រើនចំពោះការរើរាជធានីនេះ។ រាជធានីចាស់ពោរពេញទៅដោយប្រាសាទជាច្រើនដែលបានកសាងឡើងដោយក្សត្រអង្គមុន។ ដូច្នេះ ការសំរេចចិត្តនេះគឺជាការសំរេចចិត្តបែបសាសនា: ទុកសំរាប់ស្ដេចថ្មីធ្វើឱ្យរុងរឿង ទ្រង់ត្រូវសាងប្រាសាទផ្ទាល់ខ្លួនព្រះអង្គ និងនៅពេលពេលទ្រង់សោយទិវង្គត វានឹងក្លាយជាផ្នូររបស់ព្រះអង្គ (ព្រះសុសាន)។ ទីពីរ រាជធានីថ្មីនៅកៀកជិតស្ទឹងសៀមរាប និងវាស្ថិតនៅចំកណ្ដាលផ្លូវរវាងភ្នំគូលែន និងទន្លេសាប។ ដោយការរើរាជធានីនេះទៅជិតប្រភពទឹក ស្ដេចអង្គនេះអាចទទួលប្រយោជន៍ជាច្រើនដែលបានផ្ដល់ឱ្យដោយស្ទឹង និងទន្លេទាំងពីរ។ ព្រះអង្គទ្រង់ក៏បានកសាងផ្លូវមួយភ្ជាប់រាជធានីចាស់ទៅរាជធានីថ្មី។
ប្រាសាទលលៃ ភ្នំបាខែង និង បារាយណ៍ខាងកើត គឺជាបូជនីយដ្ឋានចំពោះក្សត្រអង្គនេះ ទីសក្ការៈទាំងអស់នេះស្ថិតនៅក្បែររតនៈសម្បត្តិជាតិខ្មែរ សំណង់នេះក្រោយមកគេ ស្គាល់ថាអង្គរវត្ត។ ភ្នំបាខែងគឺជាប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទលើកំពូលភ្នំបីដែលត្រូវបង្កើតឡើងនៅតំបន់រាជធានីអង្គរនៃចក្រភពកម្វុជទេឝកំឡុងរជ្ជកាលយឝោវម៌្ម ពីរទៀតស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំក្រោម និង ភ្នំបូក។
ព្រះអង្គត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយចំនួន ចាត់ទុកជាស្តេចដ៏ខ្លាំងពូកែក្នុងការធ្វើសង្រ្គាមមិនដែលចាញ់ មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការ​ដឹកនាំប្រទេសជាតិ ទាំងផ្នែកអាណាចក្រ និង សាសនាចក្រ និងជាស្ថាបនិកទី១ ក្នុងការកសាង​រាជធានីអង្គរ ដែលកេរតំណែលទាំងនេះ បន្សល់ទុករហូតដល់សព្វថ្ងៃ រូមមានកំពែងគូទឹក​ព័ទ្ធជុំវិញរាជធានីដើម្បីការពារសត្រូវជិតឆ្ងាយ ហើយប្រឡាយទឹកជាប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តដ៏​ សំខាន់សំរាប់ យកទឹកប្រកបការងារកសិកម្ម។ ស្នាព្រះហស្ថរបស់វ្រះបាទយឝោវម៌្មទី១ ​ត្រូវបានគេស្រាវជ្រាវឃើញមាន៖
បច្ឆាមរណនាម
យឝោវម៌្មបានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៩១០ និងបានទទួលព្រះបរមមរណនាមថាបរមឝិវលោក។ ទ្រង់មានជំងឺឃ្លង់។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៥
វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៥
លោកុត្តរ កុសល គឺមគ្គចិត្ត កើតឡើងក្នុងលំដាប់ នៃគោត្រភូនោះឯង ។ មគ្គចិត្តនេះ កាលដែលនឹងកើត ឡើងនោះ កាន់យកព្រះនិព្វានជាអារម្មណ៍ កំណត់ដឹងទុក្ខ លះ
សមុទ័យ ធ្វើនិរោធឲ្យជាក់ច្បាស់ ចំរើនមគ្គ ឲ្យកើតឡើង ហើយធ្វើកិច្ចសច្ចៈទាំង៤ ឲ្យកើតឡើង ផ្តាច់បង់កងកិលេស គឺ លោភៈ ទោសៈ មោហៈ និងសំយោជនៈទាំង៣គឺ សក្កាយទិដ្និ១ វិចិកិច្ឆា១ សីលពត្តបរាមាសៈ ១ ដាច់សូន្យជាសមុច្ឆេទប្បហាន តាមកម្លាំងរបស់ខ្លួន កើតឡើង១ខណៈចិត្តក៏រលត់ទៅ ផលចិត្តក៏កើតឡើងតោងយកព្រះ
និព្វានជាអារម្មណ៍ ក្នុងលំដាប់នៃមគ្គចិត្តនោះ ។
ឲ្យដឹងដូច្នេះគឺ បើកុលបុត្តដែលមាន ប្រាជ្ញាជាទណ្ឌាភិញ្ញា ត្រាស់ដឹងយូរ ជវនជាដំបូងឈ្មោះថា បរិកម្មជវន ទី២ឈ្មោះថា ឧបចារជវន ទី៣ឈ្មោះថា អនុលោមជវន ទី៤
ឈ្មោះថា គោត្រភូជវន ទី៥ឈ្មោះថា មគ្គជវន ជាតួមគ្គ ជវនទី៦និងទី៧ ជាតួផល ។ បើកុលបុត្តមានបញ្ញាជា ខិប្បាភិញ្ញា ត្រាស់ដឹងឆាប់ ជវនទី១ ឈ្មោះថា ឧបចារជវន ទី២ឈ្មោះថា អនុលោមជវន ទី៣ឈ្មោះថា គោត្រភូជវន ទី៤ឈ្មោះថា មគ្គជវន ជាតួមគ្គ ទី៥ ទី៦ និងទី៧ ទាំង៣នេះជាតួផល ។ អាស្រ័យហេតុនេះ ទើបលោកពោលថា ផលចិត្តកើតក្នុង លំដាប់នៃមគ្គចិត្ត ២ខណៈខ្លះ ៣ខណៈខ្លះ ហើយធ្លាក់ចុះ ទៅកាន់ភវង្គដូច្នេះ ។ ខាងមុខអំពីភវង្គចិត្តនេះទៅ មនោទ្វារាវជ្ជនចិត្ត កាត់ខ្សែភវង្គកើតឡើង ក្នុងមនោទ្វារាវជ្ជនចិត្តនោះ បច្ចវេក្ខណញាណកើតឡើង ពិចារណាមគ្គ- ផល និងកិលេសដែលកើតហើយ ហើយលះចេញ និងកិលេសដែលសល់នៅ ព្រមទាំងនិព្វាន ។ បច្ចវេក្ខណញាណទាំង៥ប្រការ នេះ រមែងមានដល់សោតាបន្នអរិយសាវ័ក ដោយប្រការដូច្នេះ ។ សូម្បីព្រះសកទាគាមិ និងព្រះអនាគាមិ ក៏មានបច្ចវេក្ខណកិច្ច៥ប្រការ
ដូចគ្នា នឹងព្រះសោតាបន្នដែរ ។ ចំណែកព្រះអរហន្ត មិនមានបច្ចវេក្ខណៈឡើយ ព្រោះលោកលះកិលេស ចេញអស់ហើយ មិនមានសេសសល់ បន្តិចបន្តួចក្នុងខន្ធសន្តាន របស់លោកឡើយ ។ ព្រះសោតារមែងធ្វើសង្សារទុក្ខឲ្យអស់ទៅ បិទទ្វារអបាយភូមិទាំង៤បាន ធ្វើនូវភាវៈជាអ្នកមានមុខចំពោះ អរិយទ្រព្យទាំង៧ប្រការ និងលះមិច្ឆាមគ្គ
ទាំង៨ ធ្វើភ័យនិងពៀរទាំងអស់ ឲ្យស្ងប់ស្ងាត់បានដោយល្អ ចូលដល់នូវភាពជាឱរស នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ។ ញាណសម្បយុត្តអរិយមគ្គទាំង៤ មានសោតាបត្តិមគ្គជាដើម ឈ្មោះថាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ជាតួវិបស្សនាទី៥ ជាកំពូលនៃវិបស្សនា ។ ក៏វិបស្សនាញាណនេះ មានផលធំជាងទាន សីល ព្រហ្មវិហារ ភាវនា រមែងធ្វើអ្នកដែលចំរើននោះ ឲ្យមានសតិខ្ជាប់ខ្ជួន មិនវង្វេង លុះពេលធ្វើកាលកិរិយាទៅ រមែងមានសុគតិភព គឺមនុស្សនិងសួគ៌ជាខាងមុខ ។ ម្យ៉ាងទៀតក៏ជាឧបនិស្ស័យ មគ្គ ផល ព្រះនិព្វាន ជាប់ក្នុង
សន្តាន តទៅក្នុងខាងមុខផង ។ នេះពោលដោយមិនទាន់បានសម្រេចមគ្គ ផល ព្រះនិព្វាន បើជាឧបនិស្ស័យមគ្គ ផល ព្រះ និព្វាន ក៏ធ្វើអ្នកនោះឯងឲ្យសម្រេចមគ្គ ផល ព្រះនិព្វាន ក្នុងជាតិនេះឯងពិតប្រាកដ ។
និងព្រះអរហន្តថ្លៃ ទើបអាចនឹងដោះស្រាយ នូវបញ្ហាទាំង៤យ៉ាងនោះរួចបាន ។ រីឯបញ្ហាទាំង៤យ៉ាងនោះគឺៈ
ញាប់ញ័រដល់ចិត្ត របស់ទាំងអស់នេះហើយ ដែលឈ្មោះថាទុក្ខ ។
អារម្មណ៍ទាំង៦ អំពីខាងក្រៅ មានរូបារម្មណ៍ជាដើម មានធម្មារម្មណ៍ជាទីបំផុត ។ អារម្មណ៍ទាំង៦នេះ ជាអារម្មណ៍ នៅក្រៅចិត្តទាំងអស់ ។ បើអារម្មណ៍នៅក្រៅចិត្តហើយ ទុក្ខទាំងអស់ក៏នៅក្រៅចិត្ត ដូចគ្នានឹងអារម្មណ៍ដែរ ។ អារម្មណ៍ទាំង៦ នោះគឺ
កងទុក្ខ គឺសោមនស្សទុក្ខ ឬ ទោមនស្សទុក្ខ បរិទេវទុក្ខ ឬ អប្បិយេហិសម្បយោគទុក្ខណាមួយ កើត ឡើងចំពោះចិត្តដែល ស្ទុះទៅចាប់យកនូវអារម្មណ៍ គឺរូបនោះមកទុកក្នុង
ក្នុងចិត្ត ហើយចិត្តនោះ ក៏កើតសោមនស្សទុក្ខ ឬ ទោមនស្សទុក្ខ ភ្លើងទុក្ខ និងភ្លើងកិលេសក៏កើតឡើង ព្រោះតែចិត្តចាប់យក នូវសទ្ទារម្មណ៍អំពីខាងក្រៅ នាំចូលមកទុកក្នុង
ចិត្ត ហើយក៏កើតសេចក្តីក្តៅក្រហាយ រោលរាលទៅតាម សភាពរបស់សម្លេង នោះៗទៅ ។ល។ អារម្មណ៍ឆ្ងាយៗ នាំមកទុកក្នុងចិត្ត ហើយក៏ឆេះឡើងជាភ្លើងទុក្ខ និងភ្លើងកិលេស គឺសោមនស្សទុក្ខ និងទោមនស្សទុក្ខ ។ ទុក្ខទាំងអស់នេះសុទ្ធតែ នៅក្រៅចិត្តទាំងអស់ សេចក្តីនេះឧបមាដូចម្តេចមិញ ឧបមេយ្យដូចជាគោ និងដំណាំស្រូវ ចិត្តដូចជាគោ ភ្លើងទុក្ខនិងភ្លើងកិលេស ដូចជាដំណាំ មានស្រូវជាដើម នៅទីទៃពីគ្នាដូច្នេះ ។ ឯស្រូវនិង
ដំណាំនោះ បានឡើយ ព្រោះគោនោះជាប់ នឹងខ្សែចំណង ។ បើគោណាគ្មាន ខ្សែចំណងចងទេ គោនោះមុខជាទៅស៊ីស្រូវ និងដំណាំនោះញយៗ យ៉ាងណាមិញ ឯចិត្តទុក
ផ្លូវរបស់ចិត្ត សម្រាប់ចេញចូល ដឹកនាំយកនូវភ្លើងទុក្ខ និងភ្លើងកិលេសពីខាងក្រៅ នាំចូលទៅទុកក្នុងចិត្ត ហើយដុតបំពក់ចិត្ត ឲ្យក្តៅរោលរាល ដោយកម្លាំងអភិជ្ឈា និង
ទោមនស្ស ។ បើចិត្តមិនទទួលយកនូវអភិជ្ឈា និងទោមនស្សទេ ឈ្មោះថាសង្រួមបាន ហើយ សីលរបស់ភិក្ខុនោះក៏បានបរិសុទ្ធល្អ ដោយសេចក្តីព្យាយាមសង្រួម ។ បើ
មិនសង្រួមទេ ចិត្តនោះក៏ចាប់យក អភិជ្ឈានិងទោមនស្ស នាំចូលមកទុកក្នុងចិត្ត ម្លោះហើយសីលរបស់ភិក្ខុនោះ មិនបានបរិសុទ្ធទេ ។ល។
លុះទៅតាមអារម្មណ៍ ក្នុងមនោទ្វារ ដែលជាទ្វាររបស់ចិត្ត សម្រាប់ចេញចូលដឹកជញ្ជូន នាំយកនូវអារម្មណ៍ របស់កាមគុណទាំង៥ អំពីទីឆ្ងាយៗមកទំពាស៊ី ព្រោះយល់
អន្លង់ជ្រៅ សម្រាប់លង់ចិត្តរបស់សត្វ ដែលប្រកបដោយមោហៈ លង់លិចក្នុងភពតូចនិងភពធំ។
មនោទ្វារតែម៉្យាង ។ សម្តែងមកនេះ ឲ្យឃើញថា ភ្លើងទុក្ខនិងភ្លើងកិលេស ជារបស់នៅក្រៅចិត្តពិត ដូចជាគោនិងស្រូវដំណាំផ្សេងៗ ចំណែកស្រូវនិងដំណាំ មិនដែលដើរទៅ
ស៊ីគោម្តងសោះ មានតែគោដើរទៅស៊ី ស្រូវនិងដំណាំ ។ ព្រោះហេតុហ្នឹងហើយ បានជាព្រះអង្គ ទ្រង់ប្រៀនប្រដៅថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកត្រូវសង្រួមចិត្ត ពត់ចិត្តឲ្យបាន
នឹងនួនល្អ កុំឲ្យចិត្តទៅយក ភ្លើងទុក្ខនិងភ្លើងកិលេស មកដុតបំពក់ចិត្តទៀត ។ ពួកព្រះអរហន្តទាំងឡាយ គ្រប់ៗព្រះអង្គ លោកខំព្យាយាមសង្រួមចិត្ត ចូលកាន់សមាធិ ជា
ចិត្តរួចផុតស្រឡះ ចាកអំពីភ្លើងទុក្ខ និងភ្លើងកិលេស គ្រប់ៗព្រះអង្គ ។ ចិត្តដែលស្រូបយកភ្លើង ទាំង២ភ្នក់នេះ ឧបមាដូចជាសត្វមមាច ក្រឡេកឃើញភ្លើង ក៏ស្មានថាភ្លើងនេះ ជារបស់ឆ្ងាញ់ ម្លោះហើយក៏នាំគ្នា ហើរត្រសុក ត្បុលចូលទៅក្នុងភ្លើង ឥតមានខ្លាចឡើយ សត្វមមាចស្លាប់ខ្លួន ដោយសារតែ សេចក្តីយល់ខុស សំគាល់ខុសដឹងខុស ហើយ
ពួកសត្វនេះ មិនដឹងជាខុសផង ។ ឃើញថាអ្នកឯងនេះ ល្ងង់ជាងសត្វមមាច២ភាគ ។
ឲ្យលោកបញ្ញា សម្តែងប្រាប់ ខ្ញុំទាំងពីរនាក់នឹងចាំស្តាប់ ។
ខ្លួនឯងនេះ ជាអ្នកល្ងង់ថែមទៀតផង ។
អ្នកឯងដូចជា សត្វដង្កូវក្នុងបង្គន់ ស៊ីសុទ្ធតែលាមក ហើយមិនដឹងថាលាមកផង ដេកក្នុងបង្គន់ហើយមិនដឹងទាំង បង្គន់នោះដូចម្តេចផង សេចក្តីនេះមានឧបមាថា ដូចជា
គ្នានឹងអសុភនោះ វិញ្ញាណឯងថាស្រួលណាស់ សប្បាយណាស់ វិញ្ញាណ ដូចកលមាយាយ៉ាងនេះឯង ។
ពីរូបនោះទេ អធិប្បាយតែអំពីទុក្ខ របស់រូបប៉ុណ្ណោះ ។ ឯទុក្ខរបស់រូបនោះមាន៤យ៉ាងគឺ
វិញ្ញាណ របស់សត្វ ដែលចុះចាកគភ៌ នៃមាតានោះថា ៖​ បឋមំ កលលំ  ហោតិ  កលលា  ហោតិ  អព្វុទំ  អព្វុទា  ជាយតេ  បេសិ  បេសិយា ជាយតេ ឃនោ  ឃនាបិ  សាខា ជាយន្តិ កេសា  លោមា  នខាបិច ។
អព្វុទៈ មានអាការៈ ដូចជាទឹកគេលាងសាច់ ក្រហមព្រឿងៗ តាំងនៅបាន៧ថ្ងៃ ក៏ក្លាយទៅជារូបបេសិ  មានសណ្នានដូចជា បន្ទះចម្រៀកតូចមួយ ដូចជាសំណ ដែលគេរំលាយ នឹងអំបែង តាំងនៅបានរវាង៧ថ្ងៃ ទើបប្រែទៅជារូបឃនៈ មានអាការៈមូលខន់ខាប់ ដូចជាស៊ុតមាន់ខាងក្នុង តាំងនៅបាន៧ថ្ងៃ តមកខាងក្រោយទៀត រូបនោះក៏ចំរើនឡើង បែក
ចេញជាពក៥ តាំងឡើងកើតជាអវយវៈ មានដៃជាដើម ដែលកើតអំពី កម្មប្បច្ច័យរបស់សត្វ តាំងនៅអស់៧ថ្ងៃ ទើបដុះសក់ រោម ក្រចក ឡើងជាលំដាប់ដែលហៅថា បែកបញ្ចសា
ខា ។ ចាប់តាំងពីថ្ងៃនោះតទៅ មានតែជរានិងមរណៈ ចាំស្ទាក់កាត់ពីមុខ ព្រោះមានធម៌មិនទៀង ជាទុក្ខ ជាអនត្តា នៅក្នុងជាតិទុក្ខនោះ ។ ជាតិទុក្ខនេះ ឥតមាននិយាយពី វេទនា សញ្ញា វិញ្ញាណ ថាដឹងជាទុក្ខ ជាសុខនោះគ្មានសោះ ។ ជាតិទុក្ខនេះ ជាទុក្ខរបស់ដី-ទឹក-ភ្លើង-ខ្យល់ ទេតើ! ដែលសង្ខារតាក់តែង អាស្រ័យឆ្អឹងខ្លះ សរសៃខ្លះ សាច់ខ្លះ ស្បែកខ្លះ ផ្សំផ្គុំរុំព័ទ្ធកសាងឲ្យ កើតឡើងទៅជាខន្ធ៥នោះ មិនមែនជាទុក្ខរបស់វេទនា សញ្ញា វិញ្ញាណទេ ពិតជាទុក្ខរបស់រូប គឺដី-ទឹក-ភ្លើង-ខ្យល់ ដូច្នេះ ។
ទុក្ខ ។ សួរថា ចុះកើតជាដំបូងនោះ តើកើតអ្វី? ចាស់គ្រាំគ្រានោះចាស់អ្វី? ចូរឆ្លើយរៀបរាប់មក មើល ។ សម្រាប់ចំអិននូវកាយ មានអាការៈក្តៅៗ ចាត់ទុកជាធាតុភ្លើង ដែលមានលក្ខណៈ សម្រាប់បក់ផាត់នូវកាយ មានអាការៈល្ហើយៗ ចាត់ទុកថាជាធាតុខ្យល់ ។ ដែលពោលថា ចាស់
គ្រាំគ្រា ទ្រុឌទ្រោមទៅនោះ គឺចាស់ធាតុទាំង៤ នោះឯងទេតើ ។ ឯធាតុទាំង៤នោះ បើចែកចេញទៅតាម ឈ្មោះមាន៤២ គឺធាតុដីមាន២០ ធាតុទឹកមាន១២ ធាតុភ្លើងមាន៤ ធាតុ
ទុក្ខរបស់អ្វីប៉ុណ្ណោះ បើកើត សក់វាចាស់សក់ វាជរាសក់ ។ល។ បើកើតស្បែក វាចាស់ស្បែក វាទុក្ខស្បែក បើកើតសាច់ វា ចាស់សាច់ វាទុក្ខសាច់, អ្នកណាកើត អ្នកនោះនឹងចាស់ អ្នកណាចាស់ អ្នកនោះនឹងទុក្ខ ។
យ៉ាងធ្ងន់បំផុតក្នុងលោក បានជាហ៊ានពោល ថាទុក្ខ ព្រោះប្រកបដោយ មោហៈនិងអវិជ្ជា ការវង្វេងភាន់ច្រឡំ និងការដែលមិនដឹងច្បាស់ពិត ប្រាកដ ការដែលមិនដឹង នេះហើយជា
នូវព្រះអរិយសច្ចទាំង៤ពិតប្រាកដ ។ ក៏ក្នុងអរិយសច្ចទាំង៤នោះ មានសម្តែងដូច្នេះថា សេចក្តីសុខសោមនស្ស ឯណាដែលកើតឡើង ដោយសាររូប ហៅថាសេចក្តី ត្រេកអរជ្រះថ្លា
របស់រូប ចាត់ជាសមុទយសច្ច ត្រាស់ដឹងបាន ដោយការលះបង់ ។ រូបដែលមិន ទៀងជាទុក្ខ រមែងប្រែប្រួលទៅ លោកហៅថា ទោសរបស់រូបកើតឡើងដោយសាររូប ចាត់ជា ទុក្ខ
មគ្គទាំង៨ មានសម្មាទិដ្និ សេចក្តីយល់ ត្រូវក្នុងហេតុ ទាំង៣យ៉ាងនេះជាដើម ហៅថាមគ្គសច្ច ត្រាស់ដឹងបាន ដោយកិរិយាចំរើន ។ ឯវេទនា- សញ្ញា- សង្ខារ- វិញ្ញាណនេះ ក៏មានន័យ
ដែលត្រូវចែក ដូចគ្នានឹងរូបខាងដើមដែរ ។ សេចក្តីចាស់ទ្រុឌទ្រោម គ្រាំគ្រារបស់រូប ទាំង២៨នេះហើយ ដែលហៅថា ជរាទុក្ខ ។
វេទនាទទួលយកឈឺ អំពីរូបនោះមកជាអារម្មណ៍ ក៏វាចម្លងជម្ងឺនោះ ចូលទៅដល់ចិត្តផង បើជាវេទនាមិនទទួលទេ ក៏វាឈឺតែរូបប៉ុណ្ណោះឯង ។
ទៅទៀត បានជាពោលថា ធ្ងន់ជាងឈឺនោះ ព្រោះការស្លាប់នេះ គឺស្លាប់ទៅទាំងអស់ មានធម៌មិនទៀនជាទុក្ខ ជាអនត្តា តាមជាប់រហូត លុះត្រាតែអស់រូបនោះ ទើបបានអស់ទុក្ខដែរ ។