cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
រឿងខ្លា ស្វា និងទន្សាយ
ឯ​ខ្លា​ កាល​ចាំ​បុរស​នោះ​យូរ​ពេក​ ក៏​តាម​មក​ ប្រាថ្នា​នឹង​ខាំ​ស៊ី​ទាំង​ពីរ​នាក់​ ព្រោះ​ខុស​សន្យា​គ្នា​ពីរ​លើក​ហើយ, វា​ដើរ​ម្នាក់​ឯង​តាម​ផ្លូវ​ រលេះ​រលាំង​មក​ដល់​ទៀប​ដំបូក ។ បុរស​នោះ​ឃើញ​ ក៏​ប្ដឹង​សុភា​ទន្សាយ​ថា << ហ្ន ! មក​ហើយ​លោក >> ។ សុភា​ទន្សាយ​ប្រាប់​ថា<< កុំ​មាត់ ! ចាំ​វា​មក​ជិត​សិន >> ។ ខ្លា​ដើរ​មក​កាន់​តែ​ជិត​ សុភា​ទន្សាយ​ពម​ចេក​មួយ​ក្នុង​មាត់​ ហើយ​ស្រែក​គ្រហែម​ឡើង​ថា << អ៊ែមៗ​ស៊ី​ខ្លា​៥​មិន​ស្កាំ​ផ្ទៃ​ ស៊ី​ត្រប់​ខា​ប៉ុន​កូន​ដៃ​ ស្អា​ក​ស្ទើរ​បែក​ អ៊ែមៗ >> ។ ខ្លា​ឮ​សម្លេង​ធំ​ក្រអួន​ថា << ស៊ី​ខ្លា​៥​មិន​ស្កាំ​ផ្ទៃ >> ក៏​ស្ទុះ​ថយ​ក្រោយ ។ សុភា​ទន្សាយ​គ្រហែម​ថែម​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​យ៉ាង​ផ្ទួនៗ ។ ខ្លា​ស្ទុះ​រត់​លែង​ទាំង​មើល​ក្រោយ​ រត់​ឆ្ងាយ​ទៅ​ប្រទះ​ស្វា​មួយ​នៅ​លើ​ចុង​ឈើ​ ស្វា​ឃើញ​ខ្លា​រត់​ស្រែក​សួរ​ថា << បង​ខ្លា​ រត់​មាន​ការណ៍​អ្វី ? >>។ ខ្លា​ឮ​ហើយ​ឈប់​ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​វិញ << ទេ ! ទេ !វ៉ិអើយ ! អា​ណា​ក៏​ធំ​ម្ល៉េះ​ ស៊ី​ខ្លា​ដល់​ទៅ​៥​មិន​ឆ្អែត​ បាន​ជា​អញ​ភ័យ​ រត់​មក​ក្រែង​វា​ស៊ី>>។ស្វា​សួរ​ថា << បង​ឯង​ឃើញ​ដែរ​ឬ​អ្វី ? ។ ខ្លា​ថា << ទេ ! ឮ​តែ​មាត់ >> ។ ស្វា​សួរ​ថា << មាត់​ត្រង់​ណា ? >>។ ខ្លា​តប​ថា << នៅ​បៀត​ដំបូក​ឯ​ដើម​ពង្រ​នោះ​ណា >> ។ ស្វា​ថា << ក្រែង​បង​សុភា​ទេ​ដឹង ? ចំណាំ​តែ​ឃើញ​នៅ​ត្រង់​ហ្នឹង >> ។ ខ្លា​តប​ថា << មិន​មែន​ទេ​ សម្ដី​សុភា​ណា​ដូច្នោះ >> ។ ស្វា​ថា <<ទេ ! ប្រាកដ​ជា​សុភា​ហើយ, បើ​ដូច្នោះ​ទៅ​ម្ដង​ទៀត​មើល​ ខ្ញុំ​ជូន​ទៅ >> ។ ខ្លា​មិន​ព្រម​ទៅ​ថា << ក្រែង​បង​ស្វា​ឯង​រត់​ចោល​អញ​ តែ​ឯង​ភ័យ​រត់​ឡើង​ចុង​ឈើ​ទៅ, នៅ​តែ​អញ​ម្នាក់​ឯង​ ស្លាប់​អញ​ហើយ >> ។ ស្វា​និយាយ​ម្ដង​ទៀត​ថា​ បើ​បង​ឯង​ខ្លាច​ខ្ញុំ​រត់​ចោល​ យើង​ចង​កន្ទុយ​ភ្ជាប់​គ្នា​ខ្ញុំ​ឡើង​ទៅ​ចុង​ឈើ​ឯ​ណា​រួច​ បើ​បង​ជាប់​នឹង​ខ្ញុំ​ហើយ >> ។ ខ្លា​ថា​អើ ! បើ​ដូច្នោះ​ទៅ​ក៏​ទៅ​ កុំ​រត់​ចោល​គ្នា​វ៉ី ! ។ ខ្លា​និង​ស្វា​ចង​កន្ទុយ​ជាប់​គ្នា​ហើយ​ ដើរ​តម្រង់​ទៅ​ដំបូក​នោះ ។ បុរស​នោះ​ឃើញ​ប្ដឹង​សុភា​ទន្សាយ​ទៀត​ថា << លោក​អើយ ! មក​ទៀត​ហើយ​ម្ដង​នេះ​ មាន​ស្វា​មក​ផង​ ខ្ញុំ​ខ្លាច​ណាស់​លោក!សុភា​ទន្សាយ​ថា << កុំ​បារម្ភ​អ្វី ! នៅ​មាត់​ឲ្យ​ស្ងៀម​ ចាំ​វា​មក​ជិត​បន្តិច​ នឹង​មើល​វា>>។ សុភា​ទន្សាយ​ ក៏​ប្រុង​បក​ចេក​មួយ​នឹង​ពម​ឲ្យ​មាំ ។ ដល់​មក​ជិត​ ស្វា​សួរ​ថា​ត្រង់​ណា​បង​ខ្លា ? ។ ខ្លា​ថា << ហ្ន​ ត្រង់​ហ្នឹង, ហ្ន ! មាត់​ស្រែក​ពី​ត្រង់​នោះ >> ។ សុភា​ទន្សាយ​ពម​ចេក​នៅ​ក្នុង​មាត់​ស្រែក​ថា << យើ ! អា​ស្វា​ក្រញាំ​ ជំពាក់​បំណុល​អញ​ ៤ - ៥ ឆ្នាំ​ ដឹក​អា​ខ្លា​សំគម​មួយ​ឲ្យ​អញ​ អ៊ែម ! មើល​មាយាទ​អា​ស្វា​នេះ ! >> ។ ខ្លា​ឮ​ដូច្នោះ​ ក៏​ស្ទុះ​រត់​ភីង​ទៅ​ ស្វា​ឃាត់​ពុំ​ស្ដាប់​ ហើយ​គិត​ក្នុង​ចិត្ត​ថា << យើ​អា​ស្វា​នេះ​ វា​នាំ​អញ​មក​ផាត់​បំណុល​ទេ​តើ ! >> ។ ស្វា​ស្រែក​ថា << បង​ខ្លា​ ឈប់​សិនៗ​ ខ្លា​ក៏​មិន​ព្រម​ ដោយ​ចូល​ចិត្ត​ថា​ ច្បាស់​ជា​ស្វា​យក​ខ្លួន​មក​ផាត់​ឲ្យ​គេ >> ហើយ​រត់​ទៅ​ឆ្ងាយ​ ទាល់​តែ​ស្វា​នោះ​រណ្ដំ​នឹង​ឈើ​ នឹង​ដី​ ស្លាប់​ខ្លួន​ខូច​អសារ​ឥត​ការ ។
មាត់​មាន​គ្រប​ ដប​មាន​ឆ្នុក
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី១
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឧទ្យានជាតិនៅកម្ពុជា
ឧទ្យានជាតិ ជាតំបន់ដែលកំនត់ដោយព្រះរាជក្រិត្យទុកសំរាប់ការពារដែនធម្មជាតិ និង ទស្សនីយភាព ដើម្បីបំរើអោយវិទ្យាសាស្ត្រ អប់រំ និងទេសចរណ៍។ ក្រៅពីឧទ្យានជាតិ កម្ពុជានៅមានតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិផ្សេងៗ ដែលអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅផ្សេងទៀត ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានតំបន់នោះ។ តំបន់ទាំងនោះចែកចេញជា តំបន់ការពារទេសភាព តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង និង ដែនជំរកសត្វព្រៃ។
ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគិតមកត្រឹមបច្ចុប្បន្ននេះមានឧទ្យានជាតិទាំងអស់ចំនួន៧កន្លែងគឺ៖
ចំការកៅស៊ូ
ភូមិចំការកៅស៊ូ គឺជាភូមិំមួយដែលស្ថិតនៅចំពាក់កណ្ដាល ស្រុកព្រៃនប់ ហើយកជាភូមិំមួយដែលក្នុងចំនោម ឃុំជើងគោ។ឃុំជើងគោនេះមានភូមិចំនួន០៩ ដូចជា: ចំការកៅស៊ូ, ជើងគោ, តានៃ, ត្រពាំងគា, ត្រពាំងមូល, តាពៅ, អន្លង់ក្រពើ, មនោរម្យ១, ស្វាយ ហើយ ប្រជាជននៅទីនោះ ភាគច្រើនជាកសិករ ហើយនឹងកម្មករដូងប្រេង។ឃុំជើងគោនេះស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃនប់ នៃខេត្តព្រះសីហនុ។ ហើយស្រុកព្រៃនប់ ជាស្រុកដែលស្ថិតនៅចន្លោះផ្លូវជាតិលេខ04 ពី ខេត្តព្រះសីហនុ ទៅ រាជ្យធានីភ្នំពេញ។ហើយក៏ជា ភូមិមួយ​ដែលមាន​ ប្រជាជនរស់នៅ ច្រើនជាងគេ នៅឃុំជើងគោ ។ម្យ៉ាងទៀត ភូមិនេះ មានប៉ុសិ៍ប៉ូលីសចំនួន ០១កន្លែង​​​​​​ មណ្ឌលសុខភាព ចំនួន ០១កន្លែង ហើយនឹង សាលាបឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ជើងគោ ចំនួន ០១កន្លែង ​​​​ហើយ​នៅភូមិនោះ ភាគច្រើនយុវជន មិនសូវបានរៀន ប៉ុន្មានទេ​ ពីព្រោះគ្រួសារ របស់ពួកគេជាគ្រួសារ ក្រីក្រ ដោយសារ ការមិនចូលចិត្ត រៀនសូត្រ ឬក៍ ហើយដោយសារ ការរកចំនូលអោយ គ្រួសារ ។ ឥឡូវប្រជាជន​ នៅក្នុងភូមិនេះ បានយល់ដឹងច្រើន នូវសារះសំខាន់នៃ​ ការរៀនសូត្រ ហើយ គ្រួសាររបស់ពូកគាត់ បាន​ជំរុញអោយខិតខំរៀន ទោះបីជា​ ពួកគាត់លំបាក យ៉ាងណាក៏ដោយ។ នៅខែ វិច្ចកា និង ខែ ធ្នូរ នេះ​ជារដូវមួយ ដែលប្រជាជននៅទីនោះ កំពុងធ្វើការប្រមូលភោគផល និង ច្រូតកាត់ ស្រូវរដូវវស្សា។ ហើយរដូវមួយនេះ ជារដូវមួយ ដែលប្រជាជនមមាញិក ជាទីបំផុត។​
ចំណាត់ថ្នាក់:ស្រុកព្រៃនប់
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៤
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៤ ធ្វើឡើងនៅ​នគររាជសីមាប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ ធ្នូ ២០០៧។ គណកម្មការអូឡាំពិចថៃបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អោយជាន់ពេលគ្នាជាមួយ​ពិធីបុណ្យខួបចំរើនព្រះជន្ម គំរប់៨០វស្សារបស់ព្រះចៅភូមីបុល អាឌុលយ៉ាដេត។ ស៊ីហ្គេមលើកទី២៣នេះត្រូវបានគេគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរីទេ។ តែសិង្ហបុរីបានបោះបង់ឱកាសនេះ ដោយពហុកីឡាដ្ឋានជាតិសិង្ហបុរីត្រូវបានកំទេចចោលដើម្បីសាងសង់ Singapore Sports Hub នៅឆ្នាំ២០០៤។
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា
[
រឿងបុរសជីកក្ដាម
ដំនើររឿង
ថ្ងៃ​ក្រោយ វេលា​ព្រឹក​ទៅ​ជី​ក្ដាម​នៅ​ទី​កន្លែង​ដដែល​នោះ​បាន​ក្ដាម​មួយ​យក​ទៅ​លក់​ឲ្យ ​អ្នក​ផ្សារ​ទៀត គេ​ក៏​ទិញ​យក ។ បុរស​នោះ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ ។
នៅ ​ទី​នោះ មាន​មហាសេដ្ឋី​ម្នាក់​មាន​កូន​ក្រមុំ​ច្រើន កូន​ស្រី​បង​ទាំង​ប៉ុន្មាន មហាសេដ្ឋី​រៀប​ឲ្យ​មាន​ប្ដី​ទាំងអស់ នៅ​តែ​កូន​ស្រី​ម្នាក់​ឈ្មោះ​នាង​ពៅ​គឺ​កូន​ពៅ​ប្រកែក​មិន​ព្រម​យក​ប្ដី មហាសេដ្ឋី​ជា​ឳពុក​ម្ដាយ​បង្ខំ​ឲ្យ​មាន​ប្ដី​ក៏​មិន​ព្រម​យក ។
រី ​ឯ​បុរស​នោះ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ទៅ ជីក​ក្ដាម​នៅ​ទី​កន្លែង​ដដែល​ទៀត​បាន​ហើយ​កាន់​យក​ទៅ​លក់ ។ នាង​ពៅ​កូន​ក្រមុំ​មហាសេដ្ឋី​បាន​ឃើញ​ក៏​ហៅ​មក​សួរ​ថា "អ្នក​កម្លោះ​យួរ​ក្ដាម​ទៅ​ណា ?" បុរស​នោះ​ជម្រាប​វា "ខ្ញុំ​យក​ទោ​លក់" ។ នាង​ពៅ​ក៏​ទិញ​យក​ហើយ​នាង​ប្រាប់​ថា "ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ត​ទៅ បើ​អ្នក​បាន​ក្ដាម​កុំ​លក់​ឲ្យ​អ្នក​ណា អ្នក​យក​លក់​ឲ្យ​ខ្ញុំ​រាល់​ថ្ងៃ​កុំ​ខាន" ដោយ ​នាង​នោះ​មាន​ចិត្ត​ប្រតិព័ទ្ធ​នឹង​បុរស​នោះ​ណាស់ តែ​អ្នក​នោះ​មិន​ដឹង​ខ្លួន ។ បុរស​នោះ​បាន​ប្រាក់​ហើយ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ ។ ថ្ងៃ​ក្រោយ​បុរស​នោះ​ទៅ​ជីក​ក្ដាម​នៅ​ទី​កន្លែង​ដដែល​បាន​ទៀត រួច​យក​មក​លក់​ឲ្យ​តែ​នឹង​នាង​រាល់​ថ្ងៃ ។ នាង​នោះ​ទទួល​ទិញ​យក​មិន​ដែល​ខាន ហើយ​នាង​ពៅ​មាន​ចិត្ត​រឹត​តែ​ស្រលាញ់​បុរស​នោះ​ខ្លាំង​ឡើង ក៏​ធ្វើ​ឬកពាករ​កិរិយា​ឲ្យ​បុរស​នោះ​ដឹង ។ បុរស​នោះ​ដឹង​ជាក់ "នាង​នោះ​ស្រលាញ់​ខ្លួន​ប្រាកដ" តែ​ដោយ​ពិចារណា​ថា "ខ្លួន​សព្វ​ថ្ងៃ​ក្រីក្រ​លំបាក​ណាស់​ហើយ​កំព្រា​ផង" ក៏​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​ថា​ម្ដេច​ឡើយ ។
ចំណែក ​បង​ស្រី​ប៉ុន្មាន​នាក់ បាន​ឃើញ​នាង​ពៅ​ជា​ប្អូន​ធ្វើ​ឬកពារ​កិរិយា​ស្រលាញ់​បុរស​លក់​ក្ដាម​នោះ​ពន់ ​ពេក ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ជម្រាប​មហាសេដ្ឋី​ជា​មាតាបិតា​ថា "នាង​ ពៅ​ជា​ប្អូន​ធ្វើ​ឬកពារ​ស្រលាញ់​បុរស​ជីក​ក្ដាម​នោះ​ក្រៃ​ពេក​បុរស​នោះ​បាន​ ក្ដាម​ចេះ​តែ​យក​មក​លក់​ឲ្យ​តែ​នាង​ពៅ​ៗ ទទួល​ទិញ​រាល់​តែ​ថ្ងៃ​រួច​ធញវើ​ឬកពារ​កិរិយា​ស្រលាញ់​បុរស​នោះ​ណាស់ ខ្ញុំ​ទាំងអស់​និយាយ​ឬូន្មាន​ដូច​ម្ដេច​ក៏​មិន​ព្រម​ស្ដាប់​តាម រឹត​តែ​ធ្វើ​ខ្លាំង​ឡើងៗ" សេដ្ឋី​ជា​មាតាបិតា​ឮ​ដូច្នេះ​ច្រឡោត​ខឹង​ឲ្យ​ហៅ​នាង​ពៅ​មក​ជេរ​បន្ទោស​ត្មះ​តិះដៀល​ថា "ហង ​នេះ​ជា​មនុស្ស​រឹង​ទទឹង​ចិត្ត​មាតាបិតា អញ​ឲ្យ​មាន​ប្ដី​ទៅ​មនុស្ស​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ហង​ឯង​មិន​ព្រម​យក ឥឡូវ​ហង​ស្រលាញ់​អមនុស្ស​កំសត់​លក់​តែ​ក្ដាម​វិញ ហង​ឯង​នេះ​អាក្រក់​ណាស់ ចុះ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​អញ​ឲ្យ​ឆាប់​ទៅ​យក​អា​កំសត់​លក់​ក្ដាម​នោះ​ចុះ តាំង​ពី​ថ្ងៃ​នេះ​តៅ​ទៅ​ហង​ឯង​កុំ​មក​លើ​ផ្ទះ​អញ​សូម្បី​តែ​ក្នុង​ភូមិ​ក៏​ ចូល​មិន​បាន​អញ​កាត់​ចោល​ហើយ" ។ ចំណែក​មាតា​កាត់​ចិត្ត​មិន​ដាច់​នឹង​កូន​ពៅ​ក៏​លប​វេច​របស់​ស្រាលៗ​ដែល​មាន​ តម្លៃ ឲ្យ​ទៅ​ដល់​នាង​ពៅ​ជា​កូន​ ។ នាង​ពៅ​កូ​សំពះ​លា​មាតា​យក​បង្វិច​ដែល​មាតា​ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ សំឌៅ​ទៅ ផ្ទះ​បុរស​លក់​ក្ដាម និយាយ​ប្រាប់​រឿង​ពី​មាតា​ខឹង​បណ្ដេញ​សព្វ​គ្រប់ ។ បុរស​នោះ​បាន​ស្ដាប់​ហើយ​ឆ្លើយ​តប​ថា "ខ្លួន​ខ្ញុំ​នេះ​សព្វ​ ថ្ងៃ​ក្រីក្រ​ជា​ទី​បំផុត ហើយ​កំព្រា​តែ​ម្ានក់​ឯង​ផង នាង​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ចុះ ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​ទទួល​យក​នាង​ទេ​ខ្ញុំ​ខ្លាច​មហាសេដ្ឋី​ជា​បិតា​ចាប់​ទោស​យក​ ខ្ញុំ​ទៅ​សម្លាប់" ។ នាង​ពៅ​តប​ថា "ខ្ញុំ​មិន​ទៅ​វិញ​ទេ ស៊ូស្លាប់​និង​អ្នក​ហើយ" ។ បុរស​នោះ​សួរ​ថា "បើ​ដូច្នេះ​យើង​គិត​ដូច​ម្ដេច ?" នាង​ពៅ​ឆ្លើយ​ថា "បើ​អ្នក​គិត​ឃើញ​យ៉ាង​ណា​ខ្ញុំ​ទទួល​តាម" ។
បុរស ​នោះ​នាំ​នាង​ពៅ​ចេញ​ចោល​ផ្ទះ ទៅ​នៅ​ខែត្រ​ក្រៅ ហើយ​ធ្វើ​ផ្ទះ​នៅ​ជា​មួយ​គ្នា​លុះ​ព្រឹក​ឡើង​មក​ជីក​ក្ដាម​នៅ​ទី​ដដែល​យក​ទៅ ​លក់​ដូច​ថ្ងៃ​មុន​ទៀត​បាន​ប្រាក់ ហើយ​ទិញ​វត្ថុ​ផ្សេងៗ​មក​ផ្ញើរ​ប្រពន្ធ ប្រព្រឹត្ត​យ៉ាង​នេះ​ជា​ច្រើន​ថ្ងៃ ។ នាង​ពៅ​នោះ​ហេតុ​តែ​ជា​ស្រី​គ្រប់លក្ខណ៍ ក៏​ប្រតិបត្តិ​ប្ដី​មិន​ឲ្យ​ទាស់​ចិត្ត វេលា​យប់​ចូល​ដំណេក​នាង​ពៅ​និយាយ​នង​ប្ដី​ថា "ខ្ញុំ​សូម​ ចិត្ត​ប្ដី​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​នេះ​តទៅ​អ្នក​កុំ​ទៅ ជីក​ក្ដាម​ទៀត​ឡើយ ប្រាក់​កាស​យើង​មាន​ច្រើន​ណាស់​បើ​អ្នក​ចង់​ទិញ​របស់​អ្វីៗ​តាម​ចិត្ត​អ្នក​ ទិញ​ចុះ" ។ ប្ដី​មិន​ព្រម​តាម ។
លុះ​ ព្រឹក​ឡើង​ប្ដី​កាន់​ចប​ទៅ​ជីក​ក្ដាម​ទៀត ប្រពន្ធ​ឃើញ​ដូច្នោះ​ក៏​លប​ដើរ​តាម​ទៅ​មើល​ទី​កន្លែង​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​មិន​ ឲ្យ​ប្ដី​ដឹង លុះ​ឃើញ​ច្បាស់​ហើយ​ក៏​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ ។ ចំណែក​ប្ដី​ជិក​ក្ដាម​បាន​ហើយ​យក​ទៅ​លក់ រួច​ទិញ​ម្ហូប​ចំណី​ផ្ញើរ​ប្រពន្ធ ។
ថ្ងៃ​ក្រោយ​ប្ដី​ ទៅ កាប់​ឧស​ក្នុង​ព្រៃ​ឆ្ងាយ ។ នាង​ពៅ​បាន​ឃើញ​ប្ដី​ទៅ​រក​ឧស​ក៏​កាន់​ចប់​ទៅ​ជីក​រំលីង​នូវ​ទី​កន្លែង​ដែល​ ប្ដី​ជីក​ក្ដាម​នោះ​អស់ រួច​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដាំ​បាយ​ធ្វើ​ម្ហូប​ចំណី​ទុក​ឲ្យ​ប្ដី​បរិភោគ ថ្ងៃ​ល្ងាច​ត្រជាក់​ប្ដី​ក​ពី​ព្រៃ​ក៏​បរិភោគ​បាន​ជាមួយ​គ្នា ។
លុះ ​ព្រឹក​ឡើង​ប្ដី​ទៅ​កាន់​ចប​ជីក​ក្ដាម​ទៀត ឃើញ​ទី​កន្លែង​ដី​នោះ​ធ្លុះធ្លាយ​រលើង​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​អស់ ហើយ​បាន​ឃើញ​សំបក​ក្ដាម​មួយ​ធំ​ចម្លែក​ប្លែក​ស្ងួត​ស្អាត ដូច​ជា​ហាល​ថ្ងៃ​យូរ​ហើយ អ្នក​នោះ​ក៏​កាន់​សំបក​ក្ដាម​យក​មក​ទុក​ក្រោម​ផ្ទះ មិន​បាន​ប្រាប់​ភរិយា​ឲ្យ​ដឹង ។ ភរិយា​ក៏​មិន​បាន​សួរ​ប្ដី​ដូច​ម្ដេច​ឡើយ ។ ដល់​វេលា​យប់​ចុល​ដំណេក​នាង​ពៅ​កាន់​ប្រាក់​របូរ​ពី​ដៃ​មួយ​ណែន​ទៅ​ក្រោម​ ផ្ទះ​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​សំបក​ក្ដាម​ធំ​នោះ នាង​ពៅ​ក៏​មិន​ឲ្យ​ប្ដី​ដឹង​ហើយ​គិត​ថា "ចាំ​ព្រឹក​ភ្លឺ​ច្បាស់​ឡើង​សឹប​ចុះ​ទៅ​យក​ប្រាក់​មក​ទុក​វិញ" ។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង​នាង​ពៅ​ចុះ​ពី​ផ្ទះ​ទៅ​យក​ប្រាក់​មួយ​ណែន​ដែល​ធ្លាក់ ស្រាប់​តែ​ឃើញ​ប្រាក់​ណែន​ពេញ​សំបក​ក្ដាម នាង​អរណាស់ យក​មក​ឲ្យ​ប្ដី​ៗ​សួរ​ថា "នាង​បាន​ប្រាក់​ពី​ណា​ច្រើន​ម្ល៉េះ ?" ។ នាង​ពៅ​ជម្រាប​ប្ដី​ថា "កាល ​ពី​យប់​ម៉ិញ​ខ្ញុំ​កាន់​ប្រាក់​ដើម្បី​យក​ទៅ​ទុក​ខាង​ក្នុង ក៏​របូត​ពី​ដៃ​មួយ​ណែន​ធ្លាក់​ទៅ​ក្រោម​ផ្ទះ ខ្ញុំ​ពុំ​បាន​ចុះ​ទៅ​យក​ពីព្រោះ​គិត​ឃើញ​ថា ផ្ទះ​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​គេ គ្មាន​នរណា​ដឹង​ឃើញ ចាំ​ព្រឹក​ភ្លឺ​ច្បាស់​សឹម​ចុះ​ទៅ យក​មក​ទុក លុះ​ព្រឹក​ឡើង​ខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​យក​ស្រាប់​តែ​ឃើញ​ប្រាក់​ណែន​ពេញ​សំបក​ក្ដាម​ ខ្ញុំ​ក៏​យក​មកជូន​អ្នក" ។ ប្ដី​មាន​អំណរ​ពន់​ប្រមាណ ហើយ​និយាយ​ប្រាប់​ប្រពន្ធ​ថា ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ត​ទៅ​បង​ឈប់​ទៅ​ជី​ក្ដាម​ទៀត​ហើយ ។ ប្រពន្ធ​អរណាស់ ។ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ប្ដី​ប្រពន្ធ វេលា​យប់​កាល​ណា​នាំ​គ្នា​ទម្លាក់​ប្រាក់​ទៅ​ចំ​សំបក​ក្ដាម​ធំ ព្រឹក​ឡើង​ចុះ​ទៅ​មើល​ឃើញ​ប្រាក់​ពេញ​សំបក​ក្ដាម​នោះ​ក៏​យក​មក​ពុក​រៀងរាល់​ ថ្ងៃ បើ​ទម្លាក់​ប្រាក់​រៀល​ព្រឹក​ឡើង​ឃើញ​ប្រាក់​រៀល បើ​ទម្លាក់​ប្រាក់​ណែន ព្រឹក​ឡើង​ឃើញ​ប្រាក់​ណែន បើ​ទម្លាក់​គ្រឿង​មាស​ពេជ្រ ព្រឹក​ឡើង​ឃើញ​គ្រឿង​មាស​ពេជ្រ​ពេញ​សំបក​ក្ដាម ។ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ប្រព្រឹត្ត​យ៉ាង​នេះ​ចំនួន​មួយ​ឆ្នាំ ប្រាក់​និង​គ្រឿង​ប្រដាប់​មាន​ច្រើន​ណាស់​រាប់​មិន​អស់ ទើប​ព្រឹក្សា​គ្នា​ថា "ប្រាក់​យើង​មាន​ច្រើន​ម៉្លេះ​យើង​បាន​អ្វី​ទុក​ប្រាក់​និង​គ្រឿង​ប្រដាប់​ទាំង​នេះ" ហើយ​នាំ​គ្នា​យក​ប្រាក់​និង​គ្រឿង​ប្រដាប់​ទាំងអស់​ទៅ​ជីក​ដី​កប់​ទុក​ច្រើន​អន្លើ ។
ក្រោយ​ពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក អ្នក​ទាំង​ពីរ​ប្ដី​ប្រពន្ធ​នាំ​គ្នា​ទៅ​សួរ​មហា​សេដ្ឋី​ជា​មាតាបិតា ទៅ​ដល់​បង​ស្រី​ទាំង​អស់​បាន​ឃើញ​ជេរ​ថា "មេ ​ចោរ​ចង្រៃ​ឯង​នាំ​ប្ដី​កំសត់​លក់​តែ​ក្ដាម​មក​រក​អី ហង​ឯង​បាន​ឮ​ឬ​ទេ លោក​ឳពុក​បណ្ដែញ​កាត់​ចោល​ហើយ សូម្បី​តែ​ក្នុង​ភូមិ​ក៏​ចូល​មិន​បាន​ដែរ មេ​ចង្រៃ​ចេញ​ពី​ភូមិ​ឲ្យ​ឆាប់" ។ នាង​ពៅ​ឆ្លើយ​ថា "បង ​ទាំង​អស់​គ្នា​កុំ​មើល​ងាយ​ខ្ញុំ​ៗ​មក​នេះ​ដើម្បី​សួរ​មាតា​បិតា​ព្រោះ​លោក ​មាន​គុណ​លើ​ខ្ញុំ​ៗ​មិន​សុំ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​លោក​ទេ​សម្បត្តិ​បង​ឯង​ទាំង​ អស់​ក៏​ខ្ញុំ​មិន​សុំ ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​បង​ទាំងអស់​គ្នា​មាន​ប៉ុណ្ណេះ ខ្ញុំ​មិន​កោត​មិន​ព្រឺ​ឡើយ សូម្បី​តែ​រោម​ជើង​ខ្ញុំ​មិន​ព្រឺ​ផង" ។
បង ​ៗ​ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​រាប់​ប្រាក់​នាង​ពៅ រាប់​តាំង​ពី​ព្រឹក​ទល់​ល្ងាច ក៏​មិន​អស់​នាំ​គ្ាន​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ​ជម្រាប​សេដ្ឋី​ជា​មាតាបិតា​ថា "នាង ​ពៅ​ជា​ប្អូន​វា​អួត​ថា​ខ្លួន​វា​មាន​ប្រាក់​ច្រើន ខ្ញុំ​ទាំង​អស់​គ្នា​មិន​ជឿ ហើយ​វា​ថា បើ​មិន​ជឿ​ទេ​ឲ្យ​ទៅ​មើល​ផ្ទះ​វា​ចុះ ខ្ញុំ​ទាំង​អស់​គ្នា​ក៏​ទៅ​មើល​ឃើញ​វា​មាន​ប្រាក់​ច្រើន​មែន​ក៏​ភ្នាល់​នឹង​ វាៗ​ថា បើ​ខ្ញុំ​ទាំងអស់​គ្នា​រាប់​ប្រាក់​វា​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​អស់ វា​ឲ្យ​ខ្ញុំ​យក​ចែក​គ្នា​ចុះ បើ​រាប់​មិន​អស់​វា​មិន​ឲ្យ​ទេ នោះ​ខ្ញុំ​ទាំងអស់​គ្នា​រាប់​តាំង​ពី​ព្រឹក​ទល់​ល្ងាច​ក៏​មិន​អស់​ប្រាក់​វា ត្រឡប់​មក​ជម្រាប​លោក​មាតាបិតា​សូម​ជ្រាប" ។ មហា​សេដ្ឋី​បាន​ស្ដាប់​ក៏​ចាត់​ក្រមការ​ឲ្យ​ទៅ​មើល​ប្រាក់​នាង​ពៅ​ឲ្យ​ជាក់​ ច្បាស់ ។ នាង​ពៅ​ក៏​នាំ​ទៅ​មើល​គ្រប់​ទី​កន្លែង ។ ក្រម​ការ​ទាំង​នោះ​បាន​ឃើញ​ប្រាក់​នាង​ពៅ​ច្រើន​ប្រាកដ​មែន ហើយ​ត្រឡប់​មក​ជម្រាប​មហា​សេដ្ឋី​សព្វគ្រប់ ។ មហា​សេដ្ឋី​បាន​ជ្រាប​មាន​ចិត្ត​ត្រេកអរ​ណាស់ ក៏​ចាត់​បម្រើ​ឲ្យ​ទៅ​ហៅ​នាង​ពៅ​និង​កូន​ប្រសារ​មក​ប្រាប់​ថា "កូន​ឯង​មក​នៅ​ជា​មួយ​មាតាបិតា​វិញ​ចុះ" ទើប ​មហា​សេដ្ឋី​បង្គាប់​ក្រមការ​ឲ្យ​កេណ្ឌ​រទេះ​ក្របី​គោ​ជា​ច្រើន ទៅ​ដឹក​ជញ្ជូន​ប្រាក់​និង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​នាង​ពៅ​យក​មក​ទាំងអស់ ។ លុះ​មហា​សេដ្ឋី​ជា​បិតា​ទទួល​មរណ​ភាព​ទៅ​វេលា​ណា នោះ​ប្ដី​នាង​ពៅ និង ភរិយា​បាន​ធ្វើ​ជា​សេដ្ឋី ជំនួស​បិតា​ត​ទៅ ។
ឈើពុកកុំដាក់គូថលើ
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ១
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
តំបន់ការពារទេសភាពនៅកម្ពុជា
តំបន់ការពារទេសភាព ជាតំបន់ដែលត្រូវថែទាំទេសភាពធម្មជាតិ​និងពាក់កណ្ដាលធម្មជាតិសំខាន់ៗ សំរាប់ជារមណីយដ្ឋានសំរាប់​សាធារណជនសំរាកលំហែកាយ និង ទេសចរ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានតំបន់ការពារទេសភាព៣គឺ៖
ក្បាលស្ពាន
ប្រវត្តិទូទៅ
ក្បាលស្ពានមានទីតាំងស្ថិតនៅចំងាយ ៥០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប និង ប្រហែល ១៨គីឡូម៉ែត្រពី ប្រាសាទបន្ទាយស្រី។ កន្លែងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាជ្រលងនៃលិង្គ១០០០។ កន្លែងនេះមានចម្លាក់ធ្វើអំពីថ្មនៅក្នុង និង ជុំវិញស្ទឹងក្បាលស្ពាន។ ចម្លាក់ទាំងនេះភាគច្រើនសាងឡើងពីសតវត្សទី១១ ដល់ទី១៣ ក្បាលស្ពានត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ និង ស្ថាបនារួចជាស្ថាពរដោយ ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ។ ដោយសារគេយល់ថា ទឹកដែលហូរតាមទីនេះជាប្រភពនៃការចម្រុងចម្រើន និងត្រជាក់ត្រជុំ ហើយម្យ៉ាង ទៀតយកទៅប្រើការក្នុងកសិកម្មផង គេបានឆ្លាក់លិង្គរាប់មិនអស់ ដែលស្នងព្រះឥសូរនៅ តាមបាតស្ទឹង ចាប់ពីខាងជើងផែ្នកខាងលើនៃស្ពានថ្មធម្មជាតិ ចុះរហូតដល់ទឹកធ្លាក់។  ដូចេ្នះហើយបានជាសិលាចារិក សំស្រ្កិតហៅទីនេះថា សហព្រះលិង្គ១។ ម្តងៗមានឆ្លាក់យោនីជាបល្ល័ង្កភ្ជាប់ជាមួយផង  ចម្លាក់ទាំងនេះ រាយនៅបាតស្ទឹង ប្រវែងប្រមាណ២០០ម៉ែត្រ  នៅតាមច្រាំងនិងនៅលើជញ្ឆាំងខ្លះៗផង។  ក្រៅពីនេះចម្លាក់នៅច្រើនកនែ្លងមានរូបព្រះវិស្ណុផ្ទុំកណ្តាលមហាសមុទ្រនាអន្តរកប្បមួយ។  ព្រះព្រហ្មផុស ចេញពីផ្ចិតព្រះនារាយណ៍តាមផ្កាឈូកមួយទងដើម្បីបង្កើតលោកថ្មី។ គឺទឹកដែលហូរកាត់ ព្រមទាំងទទួល មន្តពីចម្លាក់ អស់ទាំងនេះឯងដែលបង្កើតជាស្ទឹងឬស្សី ហើយបែកខ្នាយមកជាស្ទឹងពួកនិងស្ទឹងសៀមរាប ។ ក្បាលស្ពានគឺជាឈ្មោះថ្មមួយផ្ទាំងធំ ដែលមានរាងដូចជាស្ពានថ្មនៃជួរភ្នំគូលែន ដោយមានកូនស្ទឹងមួយហូរកាត់ផង។ ចំពោះជនជាតិខ្មែរសម័យអង្គររមណីយដ្ឋានធម្មជាតិមួយនេះមានលក្ខណ៖ពិសិដ្ឋយ៉ាងក្រៃលែង ដោយហេតុថាខ្សែទឹកនៃដងស្ទឹងនេះ ដែលមានទឹកជ្រោះធ្លាក់ផង បានប្រោះព្រំតំបន់អង្គរធំមុននឹងហូរចាក់ទៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ក្រោយពីវាបានជួបប្រសព្វមុខគ្នា ជាមួយស្ទឹងសៀមរាបរួចមក។ លក្ខណៈពិសិដ្ឋរបស់ក្បាលស្ពានអាចឆ្លុះបញ្ជាំងតាមរយៈក្បាច់ចម្លាក់ដ៍ល្អបរវ ស្ថិតនៅក្នុងរចនាបទបាពួន ដែលត្រូវបានឆ្លាក់តាមជញ្ជាំងថ្ម ឬតាមបាតស្ទឹងដូចជា ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយណ៍ផ្ទុំលើនាគរាជ ព្រះសិវៈ ឬព្រះឥសូរគង់គេគោនន្ទិន និងព្រះព្រហ្មគង់ផ្កាឈូក និងមានរូបចម្លាក់រូបព្រះសិវលិង្គ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប
សំទុះមុំ
សំទុះមុំ ជាបំរែបំរួលនៃល្បឿនមុំធៀបនឹងរយៈពេល។ សំទុះមុំជាដេរីវេធៀបនឹងពេលនៃសល្បឿនមុំ​និងជាដេរីវេទី២ធៀបនឹងពេលនៃទីតាំងមុំ។ គេសរសេរ៖ ដែល
ជាទូទៅ សំទុះមុំជាទំហំស្កាលែរ។ ខ្នាតអន្តរជាតិរបស់សំទុះមុំគឺ រ៉ាដ្យង់ក្នុងមួយវិនាទីការ៉េ (rad/s2)
អត្ថបទទាក់ទិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊ីនេម៉ាទិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេកានិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទ្យា
ខេត្តឧត្តមជ័យ
ខេត្ត​ឧត្តម​ជ័យ (លាវ​អាន​ថា អ៊ុដុំ​​សៃ) ជា​ខេត្ត​មួយ​នៃ​ប្រទេស​លាវ (ឡាវ)  នៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​នៃ​​ប្រទេស​។  ខេត្ត​នេះ​បាន​បែក​ចេញ​ពី​ខេត្ត​ហ្លួង​ព្រះ​បាង  នៅ​ គ.ស. ១៩៦៣។ មុន​ដំបូង​  ខេត្ត​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា ខេត្ត​ឡាន​សាង (ແຂວງລ້ານຊ້າງ ខ្វែង​លាន​ជាង គឺ ​ខេត្ត​ដំរី​មួយ​លាន)។  តែ​ក្រោយ​មក  នៅ​ គ.ស. ១៩៦៥ បាន​ដូរ​ឈ្មោះ​ជា​ខេត្ត​មឿង​សៃ  (ແຂວງເມືອງໄຊ ខ្វែង​មឿង​ជៃ (ជ័យ) គឺ ខេត្ត​ស្រុក​ជ័យ)  ហើយ​ក្រោយ​មក​ទៀត  គឺ​នៅ គ.ស. ១៩៦៩ បាន​យក​ឈ្មោះ​ថា  ឧត្តម​ជ័យ  រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។  នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩១  ខេត្ត​នេះ​បាន​ផ្ទេរ​មឿង (ស្រុក) ប៉ាក​ថា និង​ស្រុកផា​ឧត្តម ដល់​ខេត្ត​ប​កែវ។​
ខេត្ត​ឧត្តម​ជ័យ​ចែក​ជា​ ៧ មឿង (ស្រុក)៖
១- ណា​ហ្ម (០៤០៣)
២- ប៉ាក​បែង (០៤០៧)
៣- បែង (០៤០៥)
៤- មឿង​ង៉ា (០៤០៤)
៥- មឿង​សៃ (ជ័យ) (០៤០១)
៦- មឿង​ហ្លា (០៤០២)
៧- ហ៊ុន (០៤០៦)។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
រឿងគ្រូ និង សិស្ស
ដំនើររឿង
មាន​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​គង់​នៅ​វត្ត មាន​កូន​សិស្ស​តែ​ម្នាក់​ឈ្មោះ​អា​ផ្លូញ ។ អា​ផ្លូញ​ខិល​ណាស់ គ្រូ​ល្ងង់​ណាស់ ឆោត​ច្រើន គ្មាន​ឧបាសក​ណា​រាប់​អាន​យក​ចង្ហាន់​ស្លា​បារី ទៅ​ប្រគេន​ឬ​និមន្ដ​ឆាន់​ផ្ទះ​ដល់​ម្ដង​ឡើយ លោក​នោះ​ក្រ​លំបាក​ពន់​ពេក​តែ​លោក​មាន​ដំរី​មួយ ។
ថ្ងៃ​មួយ​លោក​ នោះ​ពិចារណា​ថា "សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​គ្មាន​ឧបាសក ឧបាសិកា​គេ​ប្រគេន​វត្ថុ​អ្វី​ឆាន់​សោះ ហើយ​ដូច្នេះ​គួរ​អញ​ទិញ​វត្ថុ​ផ្សេងៗ​យក​មក​ទុក​ឆាន់​កុំ​ឲ្យ​លំបាក" ។ គិត​ដូច្នោះ​ហើយ​ក៏​ប្រាប់​កូន​សិស្ស​ថា "អា​ផ្លូញ​ឯង​ចាប់​ដំរី​មក ហើយ​ឯង​ទៅ​ផ្សារ​នឹង​អញ​រក​ទិញ​វត្ថុ​ផ្សេងៗ​យក​មក​ទុកឆាន់" ។ កូន​សិស្ស​ទៅ​ចាប់​ដំរី​បាន​មក គ្រូ​និង​សិស្ស​ក៏​ឡើង​ជិះ​ដំរី​ទៅ​ផ្សារ ។ លុះ​ទៅ​ដល់​គ្រូ​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "ឯង​ទិញ​វត្ថុ​អ្វី​ដែល​ទុក​បាន​យូរ​មិន​ខូច" ។ អា​ផ្លូញ​ជា​សិស្ស​ក៏​ទិញ​អំបិល​មួយ​ច្រក​ការុង​ស្រេច ។ គ្រូ​ឃើញ​សួរ​ថា "ហេតុ​ដូចម្ដេច​ក៏​ឯង​ទិញ​តែ​អំបិស មិន​ទិញ​ត្រី​ឆ្អើរ ត្រី​ងៀត​ផង ?" ។ កូន​សិស្ស​ទូ​ថា "អមបិល​ទុក​បាន​យូរ មិន​ចេះ​ខូច បាន​ជា​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ទិញ" ។ គ្រូ​ឆោត​ល្ងង់​ណាស់​ក៏​ស្ងៀម ។
គ្រូ ​ឡើង​បរ​ដំរី​មក​វិញ សិស្ស​រែក​អំបិល​ដើរ​ពី​ក្រោយ ដល់​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្លូវ​គ្រូ​មើល​ទៅ​សិស្ស ឮ​សូរ​ដង​រែក​ដូច​ជា​ស្រួល​ក៏​សួរ​ថា "អា​ផ្លូញ ! អញ​មើល​ទៅ​ឯង​រែក​អំបិល​ដូច​ជា​ស្រួល​ឬ​យ៉ាង​ណា ?" ។ សិស្ស​ទូល​ថា "ព្រះ​ករុណា ! ស្រួល​ណាស់​ហើយ​ស្រាស​ផង" ។ លោក​គ្រូ​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "ឯង​ជិះ​ដំរី​វិញ​អញ​រែក​អំបិល​ដើរ​ក្រោយ" ។ លោក​គ្រូ​ថា​ហើយ ចុះ​ពី​លើ​ដំរី​មក សិស្ស​ក៏​ឡើង​ជិះ​ដំរី​ទៅ ។ លោក​គ្រូ​ប្រាប់​ថា "ឯង​បរ​ដំរី​ទៅ​ចាំ​អញ​ម្លប់​ឈើ​មុខ" ។ សិស្ស​បរ​ដំរី​ទៅ​ដល់​ម្លប់​ឈើ​ក៏​មិន​ឈប់​ចាំ​គ្រូ បរ​រហូត​ដល់​វត្ត ។
លោក ​គ្រូ​រែក​អំបិល​ដើរ​តាម​ក្រោយ ដោយ​អំបិល​នោះ​ធ្ងន់​ណាស់ លោក​គ្រូ​រែក​ឈប់ៗ បែរ​មើល​ទៅ​សិស្ស​មិន​ឃើញ​ក៏​គិត​ថា "ចាំ​ក្រោយ​សឹម​នាំ​សឹម​នាំ​សិស្ស​មក​យក" ហើយ​យក​អំបិល​ទៅ​លាក់​ក្នុង​ព្រៃ មុន​នឹង​លាក់​លោក​គិត​ថា "ទី​នេះ​បើ​សិន​ជា​មាន​គេ​មក​រក​ជម្រក​ឃើញ គេ​នឹង​យក​អំបិល​នេះ​អស់​មិន​ខាន គួរ​តែ​រក​ទី​ណា​ដែល​កំបាំង​ភ្នែក​អ្នក​ទាំង​ពួង គឺ​មាន​តែ​ក្នុង​ទឹក​ទើប​គេ​មើល​មិន​ឃើញ" ហើយ​ក៏​យក​អំបិល​ទាំង​ពីរ​ការុង​ទៅ​លាក់​ទុក​ក្នុង​ទឹក​ហើយ​ដើរ​ទៅ ។ លុះ​ដល់​សួរ​សិស្ស​ថា "ហេតុ​ដូចម្ដេច​ក៏​ឯង​មិន​ចាំ​អញ ?" ។ សិស្ស​ទូល​ថា "ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​បរ​ដំរី​មក​ប្រុង​ចាំ​លោក​គ្រូ​ដែរ​តែ​ដំរី​មិន​ព្រម​ចាំ ​សោះ អង្វរ​ដូចម្ដេច​ក៏​វា​មិន​ព្រម វា​ប្រឹង​ដើរ​ដល់​វត្ត​ទើប​ឈប់" ។ សិស្ស​សួរ​គ្រូ​ថា "លោក​គ្រូ​ទូក​អំបិល​ឯ​ណា ?" ។ គ្រូ​ប្រាប់​ថា​អញ​លាក់​ទុក​នៅ​ទី​ឯ​ណោះ អញ​កាច់​ដើម​ឈូក​ដោត​ជា​សម្គាល់" ។
ព្រឹក ​ឡើង​នាំ​កូន​សិស្ស​ទៅ​យក​អំបិល​វិញ លុះ​ដល់​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "អញ​លាក់​ទុក​ក្នុង​ត្រពាំង​នេះ" ។ សិស្ស​លាន់​មាត់​ថា "ម៉ែ​អើយ ! វា​រលាយ​អស់​ហើយ!" ។ អា​ផ្លូញ​ក៏​ចុះ​ទៅ យក​អំបិល​លើក​ការុង​ទាំង​ពីរ​ឡើង​រលាយ​អស់​គ្មាន​សល់ ចំណង​ដែល​ចង​មាត់​ការុង​ដាច់​អស់ ឃើញ​ឯ​ត្រី​កញ្ចុះ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការុង​នោះ ។ សិស្ស​ទូល​លោក​គ្រូ​ថា "មាន​ត្រី​កញ្ចុះ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការុង វា​ស៊ី​អំបិល​អស់​ទៅ​ហើយ" ។ យក​ត្រី​និង​ការុង​ប្រគេន​គ្រូ​មើល ។ លោក​គ្រូ​ឃើញ​ត្រី​ខឹង​ណាស់​ក៏​ទះ​កំផ្លៀង​មុត​ដៃ​នឹង​ធ្មង់​ត្រី​ជាប់ ។ ពិស​ត្រី​ចាប់​ពើត​ឈឺ​ខ្លាំង​ពេក លោក​គ្រូ​ថា "ឯង​ចាប់​ត្រី​ដក​ធ្មង់​វា​ឆាប់​ត្បិត​អញ​ឈឺ​ណាស់" ។ សិស្ស​ក៏​ចាប់​ដក​ទាញ​ស្ទើរ​តែ​មិន​រួច ។ លុះ​ដក​រួច​ឈាម​ហូរ​ជា​ខ្លាំង ពិស​ត្រី​រឹត​តែ​ឈឺ​ខ្លាំង​ឡើង លោក​គញរូ​នាំ​កូន​សិស្ស​ទៅ​វត្ត​វិញ​យក​ទាំង​ការុង និង ត្រី​កញ្ចុះ​ទៅ​ផង ដល់​ទៅ​វត្ត​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "អា​ផ្លូញ ឯង​ដាំ​បាយ​មួយ​ឆ្នាំង អាំង​ត្រី​កញ្ចុះ​នោះ​ឲ្យ​ឆ្អិន​ជា​ឆាប់​អញ​នឹង​ឆាន់" ។ លុះ​ពិស​អន់​ចាប់​ពើត​លោក​គ្រូ​ក៏​សម្ងំ​សឹង​លក់​ទៅ ។
ឯ​អា​ផ្លូញ​ ក៏​ដាំ​បាយ​អាំង​ត្រី​ឆ្អិន ហើយ​បរិភោគ​អស់​ទុក​តែ​បាយ​មួយ​ពំនូទ​និង​ឆ្អឹង​ត្រី​ក្នុង​ចាន​គ្រប តែ​វា​គ្រប​មិន​ឲ្យ​ជិត ។ លោក​គ្រូ​ភ្ញាក់​ឡើង​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "ឯង​យក​បាយ​និង​ត្រី​មក​ឆាន់" អា​ផ្លូញ​ក៏​ធ្វើ​ជា​កិរិយា​ដូច​ជា​ទៅ​យក​បាយ​ប្រគេន​លោក​គ្រូ​រួច​មក​វិញ​ ទូល​ថា "បាយ​និង​ត្រី​រុយ​ស៊ី​អស់​ហើយ នៅ​សល់​តែ​មួយ​ពំនូត និង​ឆ្អឹង​ត្រី" លោក​គ្រូ​ជឿ​ឥត​សង្ស័យ​ដោយ​ឆោត​ល្ងង់​ក៏​ឲ្យ​រំពាត់​ផ្ដៅ​មួយ​មក​សិស្ស​ថា "ឯង​យក​រំពាត់​វាយ​រុយ​កុំ​ឲ្យ​វា​នៅ​លើ​កុដិ" អា​ផ្លូញ​ជា​សិស្ស​ក៏​វាយ​រុយ​មិន​ឈប់" ។ គ្រា​នោះ​មាន​រុយ​ទុំ​ច្រមុះ​គ្រូ វាយ​ទៅៗ​មិន​ត្រូវ​រុយ ត្រូវ​ច្រមុះ​គ្រូ​បែក​ឈាម​ហូរ​ខ្ចាយ ។ សិស្ស​ភ័យ​ណាស់​រត់​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ និយាយ​ប្រាប់​ឳពុក​ម្ដាយ​តាម​រឿង ។ ឳពុក​ម្ដាយ​ប្រាប់​កូន​ឲ្យ​មក​វត្ត​វិញ កូន​ប្រកែក​មិន​ព្រម​មក ។ លោក​គ្រូ​ទៅ​តាម​ក៏​វា​មិន​ហ៊ាន​មក​ដោយ​ខ្លាច​គ្រូ​វាយ ។
ថ្ងៃ​មួយ ​លោក​គ្រូ តាំង​ពិធី​សូត្រ​មន្ត​អាគម​ស្នេហ៍​បន្ទន់​ចិត្ត​សិស្ស​ឲ្យ​មក ។ អា​ផ្លូញ​ជា​សិស្ស​បាន​ដឹង​ថា​គ្រូ​តាំង​ពិធី​សូត្រ​មន្ត​ដូច្នោះ ក៏​មក​វត្ត​វិញ ដើម្បី​ឲ្យ​គ្រូ​ជឿ​ថា​ស្នេហ៍​ពូកែ ។ លុះ​ដល់​វត្ត​វិញ​ដើរ​លបៗ​ចូល​ទៅ​ឃើញ​គ្រូ​កំពុង​តែ​អង្គុយ​សូត្រ​មន្ត ក៏​សួរ​លោ​គ្រូ​ថា "លោក​គ្រូ​ធ្វើ​អ្វី ?" ។ គ្រូ​កុហក​ថា "អញ​សូត្រ​មន្ត​អាគម​បំបាំង​ខ្លួន ព្រោះ​អញ​ទើប​រៀន​ពី​គេ" ។ ហើយ​លោក​គ្រូ​គិត​ថា "ស្នេហ៍​អញ​ពូកែ​មែន​បាន​ជា​សិស្ស​អញ​វា​មក" ។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង​សិស្ស​ដាំ​បាយ​ធ្វើ​ម្ហូប​ស្រេច ទូល​ថា "ចង្ហាន់​ឆ្អិន​ហើយ" ។ លោក​គ្រូ​ថា "បើ​ដូច្នេះ​ឯង​លើក​យក​ឲ្យ​អញ​ឆាន់" ។ អា​ផ្លូញ​ក៏​លើក​មក​ប្រគេន ធ្វើ​ជា​មើល​មិន​ឃើញ ដាក់​ថាស​ទៅ​លើ​ក្បាល​លោក​គ្រូៗ​ស្រែក​ថា "អាផ្លូញ ! ហេតុ​ម្ដេច​ក៏​យក​ថាស​មក​ដាក់​លើ​ក្បាល​អញ ?" ។ សិស្ស​ទូ​ថា "ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​មើល​មិន​ឃើញ" ។ លោក​គ្រូ​ងាក​ចេញ​ អា​ផ្លូញ​ក៏​ដាក់​លើ​ក្បាល​គ្រូ​ទៀត ។ លោក​គ្រូ​ថា "អា​ឯង​ដាក់​ថាស​លើ​ក្បាល​អញ​ទៀត​ហើយ" ។ សិស្ស​ថា "ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​សូម​ទោស​ព្រោះ​មើល​មិន​ឃើញ" ។ លោក​គ្រូ​ជឿ​ថា​​ខ្លួន​រៀន​ស្នេហ៍ៗ​ពូកែ​ប្រាកដ ឥឡូវ​កុហក​វា​ថា តាំង​ពិធី​មន្ត​អាគម​បំបាំង​ខ្លួន​វិញ ក៏​ទៅ​ជា​ពូកែ​គេ​មើល​មិន​ឃើញ​ប្រាកដ​មែន គួរ​ទន្ទេញ​ឲ្យ​ចាំ​កុំ​ឲ្យ​ភ្លេច ។
អា​ផ្លូញ​លុះ​ប្រគេន​ចង្ហាន់​គ្រូៗ ឆាន់​រួច​ហើយ វា​លើក​មក​បរិភោគ​ខ្លួន​វា ។
ថ្ងៃ ​ក្រោយ​មាន​ឧបាសក​គេ​និមន្ត​លោក​គ្រូ​ទៅ​ឆាន់​ឯ​ផ្ទះ ។ អា​ផ្លូញ​ទូល​ថា "បើ​លោក​គ្រូ​និមន្ត​ទៅ​ឆាន់​ផ្ទះ​គេ កុំ​ស្លៀក​ស្បង់​ឲ្យ​ចាស់​ខូច​ឥត​អំពើ​ឃ្លុំ​តែ​ចីពរ​បាន​ហើយ គេ​មើល​មិន​ឃើញ​ទេ ត្បិត​លោក​គ្រូ​ចេះ​មន្ត​អាគម​បំបាំង​ខ្លួន​ពូកែ​ណាស់ អ្នក​ណា​នឹង​មើល​ឃើញ គ្រូ​ក៏​ជឿ​តាម​ពាក្យ​សិស្ស ។
លុះ​ព្រឹក​ឡើង​ លោក​គ្រូ​ប្រាប់​សិស្ស​ថា "ឯង​តាម​អញ​ទៅ​ឆាន់​ឯ​ផ្ទះ​ឧបាសក" រួច​លោក​ឃ្លុំ​តែ​ចីពរ​មិន​ស្លៀក​ស្បង់​ដោយ​គិត​ថា "ឃ្លុំ​តែ​ចីពរ​បាន​ហើយ ព្រោះ​មន្ត​អាគម​អញ​ពូកែ​ណាស់ នរណា​នឹង​មើល​កេរ្តិ៍​ខ្មាស់​ឃើញ" រួច​នាំ​កូន​សិស្ស​ទៅ ។
លុះ​ទៅ​ដល់​ឧបាសក​និមន្ត​ឡើង​លើ​ផ្ទះ​ហើយ គេ​លើក​ចង្ហាន់​មក ដើម្បី​ប្រគេន​លោក​ឆាន់ ដោយ​លោក​មិន​បាន​ស្លៀក​ស្បង់ អង្គុយ​មិន​ស្រួល​ងាក​ឆ្វេង​ងាក​ស្ដាំ​ក៏​លេច​កេរ្តិ៍​កណ្ដាល​វាល ។ ឧបាសក​ឃើញ​ដូច្នោះ​​គេ​ក៏​នាំ​គ្នា​សើច​ហ៊ោ​លាន់ ។ លោក​គ្រូ​ពុំ​ទាន់​ឆាន់​ចង្ហាន់​មាន​ចិត្ត​ខ្មាស់​គេ​ណាស់ ក៏​ចុះ​ពី​លើ​ផ្ទះ​ត្រឡប់​ទៅ​វត្ត​វិញ ជេរ​បន្ទោស​សិស្ស​ថា "អា​ឯង​មិន​ឲ្យ​អញ​ស្លៀក​ស្បង់ ឥឡូវ​ខ្មាស់​គេ​ណាស់" អា​ផ្លូញ​ទូល​ថា "លោក​គ្រូ​កុំ​ខ្ញាល់​និង​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា រឿង​នេះ​ប្រហែល​ជា​ខុស​ត្រណម​ទេ​ឬ ?" ។ លោក​គ្រូ​សួរ​ថា "ឯង​ឃើញ​អញ​ខុស​ត្រណម​ដូចម្ដេច ?" ។ អា​ផ្លូញ​សួរ​ថា "លោក​គ្រូ​និមន្ត​ទៅ​ឆាន់​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ណា ?" ។ លោក​គ្រូ​ប្រាប់​ថា "អញ​កាល​ទៅ​ចេញ​ផ្លូវ​កើត" ។ សិស្ស​ថា "ឪ ! ច្បាស់​ជា​លោក​គ្រូ​ខុស​ត្រណម​ហើយ" ។ ថ្ងៃ​មុន​លោក​គ្រូ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ថា "បើ​រៀន​មន្ត​អាគម​ទាំង​ពួង​ត្រូវ​ឲ្យ​តម​ស៊ី​ផ្លែ​ស្ពឺ សូម្បី​តែ​មុជ​ក្រោម​ដើម​ស្ពឺ​ក៏​មិន​បាន វា​សាប​មន្ត​អាគម ឥឡូវ​លោក​គ្រូ​មុជ​ក្រោម​ដើម​ស្ពឺ​បាន​ជា​ខុស​ត្រណម សាប​អាគម​អស់ ហេតុ​នេះ​បាន​ជា​គេ​ឃើញ​កេរ្តិ៍​ខ្មាស់​លោក​គ្រូ" ។ លោក​គ្រូ​បាន​ស្ដាប់​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​ថា "ឪ ! អា​ផ្លូញ​អញ​ភ្លេច​តម​បាន​ជា​យ៉ាង​ហ្នឹង ឯង​ថា​នោះ​ពិត​ប្រាកដ​ហើយ" ។ លោក​គ្រូ​នោះ​ដោយ​ឆោត​ល្ងង់​ក៏​ជឿ​ជាក់​ឥត​សង្ស័យ ។ តាំង​ពី​នោះ​មក​អា​ផ្លូញ​ជា​សិស្ស​នៅ​បម្រើ​គ្រូ​ដោយ​សុខ​សប្បាយ ។
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ១
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ប្រវត្តិខេត្តព្រះសីហនុ
ប្រវត្តខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ​ជាខេត្តមួយដែលស្ថិត
សណ្ឋាគារ
right|thumb|200px|សណ្ឋាគារ right|thumb|200px|ដិផ្លាហ្សាហួតែល នៅទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក
សណ្ឋាគារ ឬផ្ទះសំណាក់ ឬអូតែល នៅភាសាបារាំង ឬហូតែល នៅភាសាអង់គ្លេស គីជាការផ្តល់ទីកន្លែងស្នាក់អាស្រ័យដែលជាកន្លែងដែលភ្ញៀវអាចជួលគ្រែ​​ គ្រែដេកតូចៗ នៅសយនដ្ឋាន និង​ការចែកចាយបន្ទប់ទឹក ​កន្លែងសំរាប់អង្គុយលេង ហើយពេលខ្លះក៍មានផ្ទះបាយផងដែរ។
ក្នុងប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ប្រទេសអង់គ្លេស ប្រទេសអៀកឡង់ ប្រទេសឥណ្ឌា និង​ ប្រទេសអូស្រ្តាលី ហើយពាក្យថា «ហូសតែល» (hostel) ជួនកាលនិយាយពីការបង្កើតផងដែរដើម្បីផ្តល់នូវ ការស្នាក់អាស្រ័យដល់ប្រជាជន។
ការណែនាំពីសណ្ឋាគារ
តើអ្វីទៅជាសណ្ឋាគារ?
ចំលើយ សណ្ឋាគារជាកន្លែងសំរាប់បំរើសេវាកម្មដល់ភ្ញៀវសំរាប់ស្នាក់អាស្រ័យដែលមានការបំរើមួយចំនួនដូចជា ការផឹក ការទទួលទាន​ នឺង ផ្ដល់ជូននូវសកម្មភាពកំសាន្តផ្សេងៗ។ សណ្នាគារតែងតែបានផ្តល់នូវផាសុខភាពនិង​ទីស្នាក់អាស្រ័យដល់មនុស្សគ្រប់រូប ហើយសណ្ឋាគារដែលល្អជាសណ្ឋាគារដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយបរិស្ថានល្អ និង​ មានកន្លែងកីឡាសំរាប់ភ្ញៀវ។
ភាពខុសគ្នារវាងសណ្ឋាគារ
Hostels tend to be budget-oriented; rates are considerably lower, and many hostels have programs to share books, DVDs and other items. For those who prefer an informal environment, hostels do not usually have the same level of formality as hotels. For those who prefer to socialize with their fellow guests, hostels usually have more common areas and opportunities to socialize. The dormitory aspect of hostels also increases the social factor. Hostels are generally self-catering.
តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាងនៅកម្ពុជា
តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង ជាតំបន់ដែលផ្ដល់នួវភាពស្ថិតស្ថេរលើប្រភពទឹក ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ ត្រី វាលស្មៅ និង ការកំសាន្ដ ដែលតំរូវអោយមានការអភិវឌ្ឍន៍ អភិរក្សធម្មជាតិ ក្នុងគោលដៅចំបងនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានតំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង៣កន្លែងគឺ៖
វិចារណញាណនិយម
វិចារណញាណនិយម គឺ​ជា​លទ្ធិ​ទស្សនវិជ្ជា​មួយ​ដែល​ផ្ដល់​តម្លៃ​ដល់​ការ​គិត ពិចារណា។ លទ្ធិ​នេះ​ចាត់ទុក​ថា​​មនុស្ស​ទទួល​បាន​ពុទ្ធិ​ពិតប្រាកដ​ពី​ការ​ប្រើ​វិចារណញាណ ពោល​គឺ​ពុទ្ធិ​ពិត​ពុំ​អាស្រ័យ​លើ​ឥន្ទ្រីយារម្មណ៍​ឡើយ។
នគររាជសីមា
នគររាជសីមា (นครราชสีมา, ) គឺជាទេសបាលនគរ (ទីក្រុង) នៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃនិងផ្លូវចូលទៅឦសាន ។ វាគឺជាទីរួមចង្វាតនគររាជសីមា និងស្រុកនគររាជសីមា ។ កាលពីថ្ងៃ១៦សីហា២០១០ តំបន់ក្រុងមានប្រជាជន១៤២,៦៤៥ ។
ទេសបាលនគរក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ជាសាមញ្ញថាជា គោរាជ (រ.ប.ទ.ថ. គោរាជ, โคราช), គឺជាកំណែខ្លីនៃឈ្មោះពេញ ។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅមាត់ច្រកនៃខ្ពង់រាបគោរាជ និងបានកត់ចំណាំជាប្រវត្តិសាស្ត្រតាមព្រំដែនរវាងទឹកដីឡាវនិងសៀម ក៏ប៉ុន្តែឥឡូវត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្លូវចូលទៅកាន់ភាគឦសាន (ឥសាន) ។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រគឺ 14.975°N, 102.1°W។
នគររាជសីមាក៏នៅកណ្ដាលនៃតំបន់ទីក្រុងមេនគររាជសីមា ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
កាលពីមុនមកទល់នឹងសតវត្សទីដប់បួន តំបន់នគររាជសីមាគឺស្ថិតនៅក្រោមអធិរាជ្យភាពរបស់អធិរាជាណាចក្រខ្មែរ (ដែលគេស្គាល់ជាភាសាខ្មែរថា នគររាជសីមា/នគររាជបុរី និងគោរាជ) កាលណោះដែលទីប្រជុំជនមួយទៀតនៅភាគខាងជើង គឺពិមាយ ក៏កាន់តែសំខាន់ដូចគ្នាដែរ ។
ព្រះនារាយណ៍ ស្ដេចនៃអយុធ្យាចាប់ពី១៦៥៦ដល់១៦៨៨ បានចេញរាជបញ្ជាអោយសាងទីក្រុងថ្មី ប្រើដើម្បីជាតំបន់ការពារនៅជាយដែនភាគឦសាននៃអយុធ្យា ។ នគររាជសីមាត្រូវបានវែកញែកជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរាជពង្សាវតាសៀម និងឯកសារនីត្យានុកូលភាពខ្លះថាជាទីក្រុង 'លំដាប់ថ្នាក់ទីពីរ' នៃនគរ ។ អភិបាលម្នាក់ត្រូវបានឈរឈ្មោះ​ដែលជាអ្នកបានគ្រប់គ្រងទីក្រុងនេះជារាជវង្ស (សន្តតិវង្ស)មួយ ។
ជាលទ្ធផលនៃដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃនគរអយុធ្យាដែលបានបញ្ចប់ជាមួយ ការបំផ្លិចបំផ្លាញទាំងស្រុងដោយពួកភូមានៅឆ្នាំ១៩៧៦ ព្រះអង្គម្ចាស់ថេពពីពិត ព្រះរាជបុត្រនៃព្រះបាទបរមកោដ្ឋ បានប៉ុនប៉ងលើកព្រះអង្គឯងឡើងជាអ្នកគ្រប់គ្រងពិមាយ ដែលក្ដោបក្ដាប់ឥទ្ធិពលលើ គោរាជ និងខេត្តភាគខាងកើតផ្សេងៗទៀត ។ ព្រះចៅតាក់ស៊ិននៃអ្នកស្នងរាជ្យបន្ត នគរធនបុរី (១៧៦៨-១៧៨២)បានបញ្ជូនមេទ័ពពីររូបរបស់ទ្រង់ គឺបងប្អូន ថោងដួង និងប៊ូនម៉ាទៅកម្ចាត់ព្រះអង្គម្ចាស់ ដែលទ្រង់ក្រោយមកទៀតត្រូវប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៧៦៨ ។ ថោងដួងបានក្លាយជាព្រះបាទរាមាទីមួយនៃនគរនៅឆ្នាំ១៧៨២ ហើយគោរាជបានក្លាយជាតំបន់ការពារយុទ្ធសាស្ត្រតាម ជាយដែនភាគឦសានត្រួតពិនិត្យពួករដ្ឋសួយឡាវនិងខ្មែរ ។
នៅឆ្នាំ១៨២៦ ស្ដេចវាំងចន្ទន៍ចៅអនុវង្សបានសង្កេតឃើញថាសៀមពេលនោះបានចុះអន់ខ្សោយ ហើយក៏បានវាយប្រហារគោរាជនៅក្នុងឧទ្ទាមកម្មឡាវប្រឆាំងនឹងព្រះបាទរាមាទី៣ដែលបានខឹងសម្បាលអស់រយៈពេលពីរឆ្នាំហើយ ។ លោកស្រីម្ចាស់ម៉ូ ប្រពន្ធនៃអភិបាលរងនៅពេលនោះ ត្រូវបានគេគោរពសរសើរជាមួយការរំដោះទីក្រុងពីកងទ័ពអនុវង្ស ហើយនិងត្រូវបានផ្ដល់កិត្តិយសជាមួយរូបសំណាក​នៅចំកណ្ដាលនៃដើមក្រុងគោរាជ ។ កាលពីមុន ទីប្រជុំជនមានជញ្ជាំងនៅខាងកើតនៃបូជនីយដ្ឋានត្រូវបានរចនា​និងកសាងឡើងដោយវិស្វករបារាំងម្នាក់​ដែលត្រូវគេជឿថាជាមនុស្សម្នាក់ដែលបានសាងរាជវាំងនារាយណ៍មហារាជនៅលវបុរី (លពបុរី) ។ ការរចនាតាមបែបបារាំងឆ្លុះបញ្ចាំងជាប្រព័ន្ធគូរទឹក​ដែលព័ទ្ធជុំវិញភាគខាងក្នុងបំផុតនៃទីក្រុង ។
នគររាជសីមាបានបន្តក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ​និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយនៅតំបន់ឦសានក្រោមកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលមណ្ឌលនៅចុងសតវត្សទីដប់ប្រាំបួន ។ នៅ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩០០ ផ្លូវដែករាជរដ្ឋសៀមបានចាប់ផ្ដើមដំណើរការខ្សែនគររាជសីមាចាប់ពីបាងកករួមជាមួយនិងស្ថានីយគោរាជជាចុងផ្លូវរបស់ខ្លួន ។ ខ្សែពីឧប្បលរាជធានីទៅកាន់ទីប្រជុំជនវារិនបានបើកសម្ភោធនៅថ្ងៃ១វិច្ឆិកា១៩២២ ។ ។ ជុំថ្នល់ជីរៈទៅកាន់ខនកែនបានសម្ភោធនៅថ្ងៃ១មេសា១៩៣៣ ។ ស្ថានីយគោរាជត្រូវបានប្ដូរទៅកាន់ស្ថានីយផ្លូវដែកនគររាជសីមានៅឆ្នាំ១៩៣៤ ។
នៅខែតុលា១៩៣៣ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍សៀម១៩៣២បានបញ្ចប់រាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការ ទីក្រុងបានក្លាយជាទីបញ្ជាការនៃឧទ្ទាមកម្មបវរតេជៈ ការបះឡើងមិនបានសម្រេចប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅបាងកក ។
នៅខែមេសា១៩៨១កំឡុងរដ្ឋប្រហារប៉ុនប៉ងមួយផ្សេងទៀត រដ្ឋាភិបាលរួមជាមួយគ្រួសាររាជវង្ស បានធ្វើការភៀសខ្លួនទៅនៅគោរាជ ។
ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦២-១៩៧៦ មូលដ្ឋានព្រះរាជទ័ពអាកាសថៃគោរាជគឺត្រូវបានទទួលជាភាគផ្សំនៃព្រះរាជកងទ័ពអាកាសថៃ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋ និងភាគផ្សំមួយនៃព្រះរាជកងទ័ពអាកាសស្រុកហ្សេថ្មី (រ.ក.អ.ហ.ថ.) ។ បន្ទាប់ពីការដកទ័ពថយរបស់ស.រ.នៅឆ្នាំ១៩៧៦ កងទ័ពអាកាសថៃបានក្ដោបក្ដាប់អំណាចពេញទី ។ កំឡុងទសវត្ស១៩៨០ និងដើមទសវត្ស១៩៩០ វាលយន្តហោះត្រូវបានដំណើរការចូលរួមជាអាកាសយានដ្ឋានស៊ីវិល​សម្រាប់នគររាជសីមា ។ នេះត្រូវបានបញ្ចប់ជាមួយការសម្ភោធនូវអាកាសយានដ្ឋាននគររាជសីមានៅដើមទសវត្ស១៩៩០ ។
ដំណឹកជញ្ជូន
នគររាជសីមាត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយនិងខ្សែផ្លូវដែកភាគឦសាន ដោយភ្ជាប់បាងកកជាមួយនិងឧប្បលរាជធានី និងណងខាយ ។ ក៏ភ្ជាប់ទីក្រុងនេះដែរគឺថ្នល់មិត្តភាព (ផ្លូវថៃលេខ២) ។ ២៦ គ.ម.ខាងកើតទីក្រុងគឺជាអាកាសយានដ្ឋាននគររាជសីមា ។
កាលពីថ្ងៃ៣០វិច្ឆិកា២០០៦ អាកាសយានដ្ឋាននេះមិនបានកាន់កាប់ចរាចរណ៍របស់អ្នកដំណើរទេ ហើយនិងការបញ្ជូនឥវ៉ាន់មិនត្រូវបានឃើញ​ជាលទ្ធភាពពាណិជ្ជកម្មសំខាន់អ្វីដែរ ។ សេវាអ្នកដំណើរត្រូវបានគេប៉ុនប៉ងជាច្រើនលើក​ជាមួយការបរាជ័យខាងហិរញ្ញវត្ថុ (តម្លៃគឺទាបស្មើ៩៩បាតដើម្បីហោះហើរទៅបាងកក) ពួករដ្ឋអំណាចនៅតែកំពុងពិភាក្សាលើមធ្យោបាយជាច្រើន​ដើម្បីបង្កើតការវិនិយោគទុនជាង៤០០លានបាតអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងទៅ​ដោយការប្រថុយប្រថានចំណាយ ។ ហ៊ែភ្ភីអ៊ាំរ (HPY) បានចេញផែនការដើម្បហោះហើរពីនគររាជសីមាទៅឆៀងម៉ៃ និងបាងកកជាមួយនិងសាអាប៣៤០សាងដោយស៊ុយអ៊ែតមាន៣៣កៅអី ជាមួយសេវាជាច្រើនដែលបម្រុងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃ១៩សីហា២០១០ ដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០១២ យ៉ាងណាៗ ក៏នៅតែគ្មានការដំណើរការសេវាយន្តហោះ​ដែលបានកំណត់ពេលពីអាកាសយានដ្ឋាននេះឡើយ ។
ចំណុចចាប់អារម្មណ៍សំខាន់ៗ
គោរាជកំពុងទាក់ទាញពួកជនបរទេសកាន់តែកើនឡើងជាងប្រាំឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាមួយចំនួនដែលកំពុងតែកើនឡើងភាគច្រើនពីអាមេរិកខាងជើង និងអឺរ៉ុបដែលផ្លាស់ទីមកកាន់ខេត្តនេះ ។ នៅតែជនបទដដែល ដែលមានតម្លៃស្នាក់នៅនិងដីថោកៗ ហើយខេត្តនេះតាំងនៅត្រឹមតែការបើកបរបីម៉ោងប៉ុណ្ណោះពីបាងកក (តាមឡានក្រុង រឺ រថភ្លើង) ហើយក៏ជាច្រកផ្លូវទៅកាន់ឦសានដែលជាឈ្មោះហៅក្រៅដែលគេបានប្រាប់ គោរាជភ្ជាប់ចង្វាតថៃឦ.១៨ផ្សេងៗជាមួយតំបន់កណ្ដាលដោយផ្លូវដែកនិងផ្លូវធំ ។
អាកាសធាតុ
ជាទូទៅមានរដូវបីនៅក្នុងតំបន់នេះ: ប្រាំង (កុម្ភៈ - ឧសភា) វស្សា (ឧសភា - តុលា) រងារ (តុលា - កុម្ភៈ) ។ នៅក្នុងរដូវត្រជាក់ សីតុណ្ហភាពនៅគោរាជកណ្ដាលនឹងធ្លាក់រហូតដល់ប្រហែល ៦០ អង្សារF (៨.៥អង្សារC) និងនៅតំបន់ជន់បទ ចុះដល់៥០ (-១.៥)កម្រិតទាប ។
សាកលវិទ្យាល័យ (មហាវិទ្យាល័យ)
មានមហាវិទ្យាល័យ៤នៅក្នុងតំបន់នេះ ។
ដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅកម្ពុជា
ដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅកម្ពុជាមាន១១កន្លែងគឺ៖
ដែនជម្រកសត្វស្លាបទឹកនៅកម្ពុជា
ដែនជំរកសត្វស្លាបទឹកនៅកម្ពុជាមាន៣កន្លែងគឺ៖
សិល្បៈខ្មែរសម័យបុរេអង្គរនិងអង្គរ
ប្រវត្តិសិល្បៈខ្មែរ
ប្រវត្តិសិល្បៈខ្មែរចែកជាបីដំនាក់កាល់ធំៗ រឺហៅថា(សមយ័ក៏បាន) ។ សមយ័កាលនីមួយៗទាំងប្រាសាទ ទាំងបដិមាសុទ្ធតែមានលក្ខណប្លែកៗគ្នាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងឡាយអោយឈ្មោះថារចនាបថ។ លក្ខណៈ សំគាល់រចនាបថនីមួយៗគឺមានប្រាសាទគំរូ​ ដែលក្នុងនោះមានគ្រឿងលំអ​ ស្ថាបត្យកម្ម ដូចជា ផ្ដែរ ហោជាង សសរពេជ្រ សសរផ្អោ ហើយនិងរូបបដិមា។ រចនាទាំងនេះមានជាច្រើនដែលក្នុងនោះមានលក្ខណស្រដៀងគ្នាខ្លះ និង ខុសគ្នាខ្លះដូចជា៖
រចនាបថមុនសម័យអង្គរ (ស.វទី១.ទី៨)
រាប់ជាកន្លែងសក្ការៈនិង មានតែបដិមាទេ​ ដែលគេអាចសំគាល់បាន ។ រចនាបថនេះឋិតនៅសមយ័ចេនឡា បែកបាក់សតវត្សទី៨ ។ ប្រាសាទសំខាន់ៗគឺ ប្រាសាទកំពង់ព្រះ (ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង )ប្រាសាទភូមិប្រាសាទ ខេត្តកំពង់ធំនិងប្រាសាទអកយំ ។ ប្រាសាទទាំងនេះសឹថតែទាំងអស់រាបនឹងដី លើកលែងតែ ប្រាសាទអកយំ ដែលសង់ច្រើន ជាន់​មានរាដូចចេតិយ ។
រចនាបថសម័យអង្គរ (ស.វ ទី១ ដល់ទី១៣)
១.រចនាបទព្រះគោ (ភាគ៤ ចុងក្រោយនៃស.វ ទី៩ ) រចនាបទនេះស្ថិតនោក្នុងរាជ្យព្រះបាទឥន្រ្ទវរ័ន្មទី១ (ក.ស ៨៧៧ឥ៨៨៩ )និងព្រះបាទយសោវរ័ន្មទី១ (គ.ស ៨៨៩ឥ៩០០) ។ គេសាងប្រាសាទអំពីឥដ្ឋនៅឡើយ ប៉ុន្តែ​ គេកសាង ប្រាង្គជាច្រើននៅខឿនតែមួយ (ព្រះគោលៃ ) ដើម្បីឩទ្ទិសចំពោះបុព្វបុរសមានព្រះមាតាបិតាជាដើម ។
៣.រចនាបថបាខែង(ចុងសតវត្សទី៩-ដើមស.វទី១០ស្ថិតនៅក្នុងរាជ្យយសោវរន្ម័ទី១ មានប្រាសាទបាខែង ភ្នំក្រោម និងភ្នំ។ ក្រោយបន្តិចមកមានប្រាសាទក្រវ៉ាន់ និងមានប្រាសាទ បក្សីចាំក្រុង ។ ៤.រចនាបថកោះកេរ្ដិ (ស.វទី១០)រាជនិកោះកេរ្ដិនៅរវាងគ.ស៩២៨។ រចនាបថមានលក្ខណដូច សមយ័មុនដែរប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញមានក្នុងចំនោមប្រាសទនៅកោះកេរ្ដិសង់លើខឿន ៧ជាន់ដែលមានកំពស់ប្រហែល៣៥ម៉ែត្រ ។ ៥.រចនាបថបន្ទាស្រី៩(ពាក់កណ្ដាល់ទី២ស.វទិ១០) នៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទជយ័វរន្ម័ទី៥និងសូរ្យវរន្ម័ទី១រាជធានីងតាំងនៅ អង្គរ ។ប្រាសាទសំខាន់ៗ គឺ ប្រាសាទតាកែវ  ប្រាសាទឃាំងភិមានអាកាស   ប្រាសាទភ្នំជីសូរ  ព្រះវិហា  ចៅស្រីមុល ។ គេលែងសាងប្រាសាទអំពីឥដ្ឋទៀតហើយ ។ ៧.រចនាបថបាពួន  (ពាកកណ្ដាលទី២ នៃស.វទី១១ ) រចនាបថនេះស្ថិតនៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទ ហស៍វរន្ម័ទី៣ រាជធានីអង្គរមានប្រាសាទបាពួនវត្តខ្នារនិងមេបុណ្យខាងលិច។ ប្រក់ថ្មពន្ធ័ជុំវិញ ព្រមទាំងមានប្រាង្គនៅគ្រប់ជ្រុងចែវ  ។ ប្រាសាទរឹតតែមានចំនួនច្រើនឡើង  ឯខឿនវិញកាន់តែធំ  កាន់តែខ្ពស់។ ៨.រចនាបថអង្ករ(ពាកកណ្ដាលទី១នៃស.វទី១២) ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសុរិយវរន្ម័ទី២  ភាគខាងដើមសតវត្សទី១២ ។ ពេកនោះផ្នែកស្ថាបត្យកម្មមាន កំរិតកំពូល ក្នុងការសាងសង់អង្គរវត្ត ។ គេសាងប្រាសាទភ្នំអំពីថ្មភក់ (តួប្រាសាទទាំថមូល) ៩.រចនាបថបាយន្ត័ (ពាក់កណ្ដាលទី២ នៃស.វទី១២ និងដើមស.វទិ១៨) ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជយ័វរន្ម័ទី៧ នាចុងស.វទី ១២ ដើមសតវត្សទី១៨សំណ ង់សំខាន់ៗមាន ប្រាសាទបន្ទាយក្ដី ប្រាសាទតាព្រហ្ម ប្រាសាទព្រះខាន់  ប្រាសាទនាគពន្ធ័ កំពែង និងប្រាសាទនគរ ។ រចនាបថបាយន័ចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះបន្តិច ព្រោះថាប្រាសាទទាំងឡាយសាងសង់ដោយប្រញាប់ ប្រញាល់ពេក ហើយថ្មក៏មិនសូវមានគុណភាពល្អដូចសមយ័មិនឡើយ។ លក្ខណៈពិសេសនៃ រចនាបថនេះគឺប្រាង្គមុខបយនញញឹមប្រិមប្រិយ និង មាននាគសងខាងផ្លូវដែលឆ្លងគូចូល ទោកាន់ប្រាសាទ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៥
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៥ គ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ នៅឆ្នាំ២០០៩។ នេះនឹងក្លាយជាលើកទីមួយហើយដែលឡាវបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ ប្រសិនបើឡាវមិនអាចបំពេញលក្ខខណ្ឌក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទាន់ពេលវេលាទេ ព្រឹត្តិការណ៍លើកនេះនឹងត្រូវប្ដូរទៅអោយសិង្ហបុរីរៀបចំវិញ។ ស៊ីហ្គេមលើកនេះជាខួបគំរប់៥០ឆ្នាំរបស់ស៊ីហ្គេម។
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម: ស៊ីហ្គេម
លទ្ធផលនៃការប្រកួត
ទិន្នន័យ 17.15 នាទី ថ្ងៃទី​ 13 ធ្នូ 2009
រឿងបុរសកាសសាមសិប
ដំនើររឿង
បុរស​នោះ​ក៏​នៅ​បម្រើ​ បោស​ក្រោម​ផ្ទះ​រាល់​ថ្ងៃ​ ដល់​ចំនួន​៣​ឆ្នាំ ។ ថ្ងៃ​មួយ​នោះ​ បុរស​កាស​៣០​ សួរ​មាតា​លោក​ក្រឡា​ហោម​ថា << លោក​យាយ ! តើ​លោក​ក្រឡា​ហោម​ ជា​កូន​លោក​យាយ​ កើត​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​អ្វី​ បាន​ជា​លោក​មាន​បុណ្យ​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ច្រើន​ម្លេះ?>> ។ យាយ​នោះ​ប្រាប់​ឆ្នាំ​ថ្ងៃ​ខែ​ និង​ពេល​ដែល​កើត​សព្វ​គ្រប់ ។ បុរស​នោះ​បាន​ស្ដាប់​ចាំ​ប្រាកដ​ ពិចារណា​ថា << គួរ​អញ​កត់​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​និង​ពេល​របស់​លោក​នេះ​ ដាក់​ក្នុង​ដៃ​ឲ្យ​ជាប់ >> គិត​ហើយ​ ក៏​យក​កំណាត់​សំពត់​ចាស់​ កត់​ឆ្នាំ​ថ្ងៃ​ខែ​និង​ពេល​ដែល​លោក​នោះ​កើត​ ហើយ​ដាក់​ក្នុង​ដៃ​ មិន​ឲ្យ​អ្នក​ឯ​ណា​ដឹង​ ឬ​ឃើញ​ឡើយ ។
ថ្ងៃ​ក្រោយ​លោក​ក្រឡា​ហោម, សួរ​បុរស​កាស​៣០ << ជី​ឯង​មក​នៅ​នឹង​ជើង​យូរ​ឆ្នាំ​ហើយ​ ពុំ​ទាន់​បាន​ធ្វើ​រាជការ​នឹង​គេ, ចុះ​ខ្លួន​ជី​ឯង​ កើត​ឆ្នាំ​ថ្ងៃ​ខែ​អ្វី >> ។ បុរស​នោះ​ជំរាប​ថា << ខ្ញុំ​បាទ​មិន​ចាំ​ តែ​កាល​ឪពុក​ម្ដាយ​ខ្ញុំ​បាទ​រស់​នៅ​ឡើយ​ បាន​ឲ្យ​កំណត់​កត់​នឹង​កំណាត់​សំពត់​ស​មួយ​ មក​ខ្ញុំ​បាទ​ៗ​ក៏​ទុក​នៅ​សព្វ​ថ្ងៃ​ តែ​មិន​ដឹង​ជា​រឿង​អ្វី​ ពី​ព្រោះ​ខ្ញុំ​មិន​ចេះ​អក្សរ>>។ លោក​ក្រឡា​ហោម​ថា<<បើ​ដូច្នេះ​ ជី​ឯង​ឲ្យ​កំណត់​នោះ​មក​អញ​មើល !បុរស​នោះ​ក៏​ជូន​កំណាត់​ទៅ​លោក​ៗ​ មើល​ឃើញ​ កើត​ថ្ងៃ​ខែ​ឆ្នាំ​ និង​ពេល​ដូច​ជា​លោក​ដែរ​ ក៏​គិត​ក្នុង​ចិត្ត​ថា << ចៅ​នេះ​ កើត​ឆ្នាំ​ថ្ងៃ​ខែ​ដូច​អញ​ដែរ​ គន់​មើល​ទៅ​រូប​រាង​ឫកពា​វា​ ក៏​សមសួន, ចៅ​នេះ​ នឹង​បាន​ធ្វើ​ជា​នាហ្មឺន​ធំ​ដូច​អញ​មិន​ខាន >> ហើយ​កាន់​កំណត់​នោះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ បង្ហាញ​រួច​ខ្សឹប​ប្រាប់​ភរិយា​ថា << គេហ៍​អើយ ! បុរស​ជា​កូន​ក្មួយ​យើង​ ដែល​បោស​សម្រាម​ក្រោម​ផ្ទះ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ វា​កើត​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​ដូច​អញ​ មើល​ទៅ​ឫកពា​សាច់​ឈាម​វា​ ក៏​សម​សួន​ផង, ទៅ​មុខ​វា​នឹង​បាន​ធ្វើ​ជា​សេនាបតី​ដូច​យើង >> ហើយ​លោក​នោះ​ ប្រឹក្សា​នឹង​ប្រពន្ធ​ថា << កូន​ស្រី​យើង​មួយ​នេះ​គួរ​ឲ្យ​ទៅ​វា​ធ្វើ​ជា​ភរិយា​ចុះ​ ខ្លួន​វា​នឹង​បាន​ធ្វើ​ជា​នាហ្មឺន​ធំ​ ត​វង្ស​យើង >> ។ ភរិយា​ក៏​យល់​ព្រម ។ លោក​នោះ​ ចេញ​មក​វិញ​ប្រាប់​បុរស​នោះ​ថា << ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ត​ទៅ​ ឯង​ឈប់​បោស​សម្រាម​ក្រោម​ផ្ទះ​ចុះ​ ត្រូវ​ឯង​ឡើង​មក​បោស​ខាង​លើ​ផ្ទះ​វិញ >> ។
កន្លង​មក​មួយ​ខែ​ លោក​ក្រឡា​ហោម​ រៀប​វិវា​ហមង្គល​ការ​ ផ្សំ​ផ្គុំ​កូន​ស្រី​នឹង​បុរស​កាស​៣០​ជា​ស្វាមី​ភរិយា, រួច​ស្រេច​លោក​ក្រឡា​ហោម​ក៏​បង្ហាត់​បង្ហាញ​កូន​ប្រសា​ ឲ្យ​ធ្វើ​រាជការ​ជា​មួយ​ តែង​ចូល​គាល់​បម្រើ​ស្ដេច​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ ដរាប​មក ។
លុះ​កន្លង​មក​បាន​បី​ខែ​ មាន​គេ​ជំរាប​ថា << កូន​ប្រសា​លោក​ មិន​មែន​កើត​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​ដូច​លោក​ទេ, រឿង​នេះ​គឺ​បុរស​នោះ​ សួរ​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​របស់​លោក​អំពី​សំណាក់​លោក​យាយ​ជា​មាតា​ ឯ​លោក​យាយ​ក៏​បាន​ប្រាប់​ដោយ​សព្វ​គ្រប់, កូន​ប្រសា​លោក​បាន​ស្ដាប់​ដឹង​អស់​ហើយ​ ក៏​សរសេរ​ចុះ​ក្នុង​កំណាត់​សំពត់​ស​ទុក​ លុះ​ដល់​លោក​សួរ​ឆ្នាំ​ខែ​ថ្ងៃ​ខ្លួន​ ក៏​ជូន​កំណត់​នោះ​មក​លោក​ៗ​ មើល​ទៅ​ឃើញ​ថា​ កើត​ឆ្នាំ​ខែ​ដូច​លោក ។ ក៏​ឲ្យ​កូន​ក្រមុំ​ធ្វើ​ជា​ភរិយា​ រឿង​នេះ​ មិន​មែន​ដូច្នោះ​ទេ​ គឺ​ក្លែង​សរសេរ​ទុក​ជា​ប្រាកដ >> ។ លោក​ក្រឡា​ហោម​ ក៏​ជឿ​ជាក់​ឥត​សង្ស័យ​ ហើយ​មាន​ចិត្ត​ទោមនស្ស​ជា​ខ្លាំង​ គិត​ថា << មិន​គួរ​នឹង​ចាញ់​ប្រាជ្ញា​អា​មនុស្ស​កំសត់​នេះ​សោះ >> ក៏​រក​ឧបាយ​នឹង​ផ្ដាច់​កូន​ បណ្ដេញ​ចោល​ចេញ ។
ក្រោយ​នោះ​មាន​ទ័ព​ចោរ​ បះ​បោរ​នៅ​ខេត្ត​ក្រៅ​ជា​ច្រើន ។ ស្ដេច​ទ្រង់​ជ្រាប​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រើ​លោក​ក្រឡា​ហោម​ ឲ្យ​នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​បង្រ្កាប​ ប៉ុន្តែ​ពួក​ទ័ព​ចោរ​ មិន​បាន​រាប​ទេ, កាល​បើ​ដូច្នោះ​ លោក​ក្រឡា​ហោម​ ក៏​លើក​ទ័ព​ត្រឡប់​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ស្ដេច​វិញ ។ ស្ដេច​ត្រាស់​ប្រើ​ឲ្យ​នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​បង្រ្កាប​ទ័ព​ចោរ​ទៀត​ ក៏​នៅ​តែ​មិន​រាប​ទៀត , លោក​ក្រឡា​ហោម​ ក៏​លើក​ទ័ព​ត្រឡប់​យក​សេចក្ដី​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា << ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​ លើក​ទ័ព​ទៅ​បង្រ្កាប​ទ័ព​ចោរ​ពីរ​ដង​ ហើយ​នៅ​តែ​មិន​ឈ្នះ​វា​ ព្រោះ​ពួក​វា​មាន​សេនា​ទាហាន​ច្រើន​ ហើយ​ពូកែ​ផង​ ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​នឹង​នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​ទៀត​ពុំ​បាន​ ត្បិត​មាន​ជម្ងឺ​ក្នុង​ខ្លួន​ច្រើន​ សូម​ទ្រង់​ចាត់​មន្រ្តី​ណា​ ដែល​មាន​ស្វាហាប់​ ឲ្យ​នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​បង្រ្កាប​ទ័ព​ចោរ​ទាំង​នោះ​ឲ្យ​ឆាប់ , ឯ​កូន​ប្រសា​ប្រុស​ម្នាក់​របស់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​ ជា​មនុស្ស​មាន​ចិត្ត​ទាហាន​ហានក្លា​ដែរ​ ចំណេះ​វិជ្ជា​ក្នុង​ខ្លួន​វា​ក៏​មាន​ច្រើន, បើ​ទ្រង់​ចាត់​ឲ្យ​វា​ទៅ​វា​នឹង​ហ៊ាន​ទៅ​មិន​ខ្លាច >> ។ ការ​ដែល​លោក​ក្រឡា​ហោម​ទូល​ដូច្នេះ​ គឺ​ជា​ឧបាយ​ដោយ​ស្អប់​កូន​ប្រសា​នោះ​ណាស់​ ព្រោះ​យល់​ថា​ បើ​វា​លើក​ទ័ព​ទៅ​ហើយ​ ទ័ព​ចោរ​ទាំង​នោះ​ នឹង​សម្លាប់​វា​មិន​ខាន ។ ស្ដេច​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្ដាប់​ ក៏​ឲ្យ​ហៅ​កូន​ប្រសា​នោះ​មក​ ទ្រង់​មាន​ព្រះ​រាជ​ឱង្ការ​ប្រាប់​ថា << នៅ​ខេត្ត​ក្រៅ​ មាន​ទ័ព​ចោរ​បះ​បោរ​ច្រើន , ឥឡូវ​ យើង​ប្រើ​អ្នក​ឯង​ឲ្យ​នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​បង្រ្កាប​ទ័ព​ចោរ​ទាំង​នោះ​ អ្នក​ឯង​ហ៊ាន​ទៅ​ឬ​ទេ ? បើ​ហ៊ាន​ទៅ​ ហើយ​ឈ្នះ​ចោរ​ផង​ យើង​នឹង​ឲ្យ​រង្វាន់ >> ។
បុរស​នោះ​ទូល​ថា << ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​ ហ៊ាន​ទទួល​ទៅ​ធ្វើ​រាជការ​ថ្វាយ >> ។ ទ្រង់​មាន​ព្រះ​រាជ​ឱង្ការ​ថា << បើ​ដូច្នោះ​ ចូល​អ្នក​ឯង​ នាំ​សេនា​ទាហាន​ទៅ​ជា​ឆាប់ >> ។ បុរស​ថ្វាយ​បង្គំ​លា​មក​ផ្ទះ​ជំរាប​លោក​ក្រឡា​ហោម​ជា​បិតា​ក្មេក​ តាម​រឿង​គ្រប់​ប្រការ​ រួច​លើក​ទ័ព​ចេញ​ទៅ​ ទ័ព​ចោរ​បាន​ដឹង​ ក៏​លើក​ទ័ព​មក​តាំង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​ខ្លាំង​ក្លា ។ ទ័ព​ចោរ​ទ្រាំ​ពុំ​បាន​ក៏​បរាជ័យ​ បាក់​បប​ខ្លប​ខ្លាច​រត់​ខ្ចាត់​ខ្ចាយ​វិនាស​អស់​ទៅ ។ បុរស​លើក​ទ័ព​បង្រ្កាប​រាប​គ្រប់​អន្លើ​ រួច​នាំ​សេនា​ទាហាន​ត្រឡប់​មក​វិញ​ ក្រាប​បង្គំ​គាល់​ ទូល​រឿង​ច្បាំង​នឹង​ទ័ព​ចោរ​គ្រប់​សេចក្ដី ។ ស្ដេច​ជ្រាប​ទ្រង់​ព្រះ​អំណរ​ពន់​ប្រមាណ ។
ឯ​លោក​ក្រឡា​ហោម​ ដឹង​ថា << កូន​ប្រសា​ លើក​ទ័ព​ទៅ​បង្រ្កាប​ចោរ​រាប​ទាប​អស់​ដូច្នោះ​ ក៏​មាន​ចិត្ត​ទោមនស្ស​រឹត​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ ពីព្រោះ​គិត​ថា​ ដែល​ឲ្យ​វា​ទៅ​បង្ក្រាប​ទ័ព​ចោរ​នោះ​ ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​ចោរ​សម្លាប់​វា​ ឥឡូវ​ទៅ​ជា​វា​មាន​ជ័យ​ជំនះ​វិញ >> ។ ឯ​រោគ​លោក​ក្រឡា​ហោម​ រឹង​រឹត​តែ​រើ​ខ្លាំង​ឡើង​លើស​ដើម​ ពេទ្យ​មើល​ពុំ​ជា​ ក៏​ទទួល​មរណភាព​ទៅ ។ ស្ដេច​ជ្រាប​ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ថា << នឹង​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ណា​ធ្វើ​ក្រឡា​ហោម ? >> ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ទៅ​ឃើញ​តែ​បុរស​ដែល​វាយ​ទ័ព​ចោរ​ រាប​ទាប​នោះ​ឯង​មាន​គុណ​បំណាច់​នឹង​រាជការ​ គួរ​តែ​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​ក្រឡា​ហោម​បាន >> ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ដូច្នោះ​ហើយ​ ក៏​ត្រាស់​ឲ្យ​ហៅ​បុរស​នោះ​មក​គាល់​ ហើយ​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្តា​ប្រោស​ តាំង​ឲ្យ​ធ្វើ​ទី​ក្រឡា​ហោម​ តំណាង​បិតា​ក្មេក​ទៅ ។
មនុស្ស​ កុំ​មើល​ងាយ​មនុស្ស
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
សមីការតូរីចេល្លី
សមីការតូរីចេល្លី(Torricelli's equation)គឺជាសមីការដែលបង្កើតឡើងដោយលោក អ៊ីវិនចឺលីស្តា តូរីចេល្លី(Evangelista Torricelli)​ ដើម្បីកំនត់ល្បឿន​ចុងក្រោយនៃ​អង្គធាតុ​ដែល​ផ្លាស់ទី​ដោយ​សំទុះថេរ និង​មិន​មានចន្លោះពេលដែលត្រូវដឹង ។
សមីការគឺ
ដេរីវេ
យើងមានសមីការល្បឿន
លើកអង្គទាំងពីរជាការេ គេបាន
តួt^2\,\!អាចទាញពីសមីការចលនា
(ឬ យើងអាចប្រើ រូបមន្ត ​​​
)
ជំនួសវាចូលទៅក្នុងសមីការខាងលើ គេបាន
ខេត្តហួផាន់
Map of Laos highlighting the province
ខេត្ត​ហួ​ផាន់ ជា​ខេត្ត​មួយ​នៃ​ប្រទេស​លាវ (ឡាវ) នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ​​ប្រទេស​។ ខេត្ត​នេះ​មាន​ព្រំ​ប្រទល់​ជាប​នឹង​ប្រទេស​វៀតណាម។​
ខេត្ត​ឧត្តម​ជ័យ​ចែក​ជា​ ៨ មឿង (ស្រុក)៖
២- វៀង​ជ័យ (ວຽງໄຊ  អាន​ថា  វៀង​សៃ)  (០៧០៤)
៣- វៀង​ថង (ວຽງທອງ)  (០៧០៣)
៤- សុប​បៅ (ສົບເບົາ)  (០៧០៧)
៥- ស៊ៀង​ខ (ຊຽງຄໍ້) (០៧០២)
៦- សាំ​តៃ (ຊຳໃຕ້)  (សាំ​ខាង​ត្បូង)  (០៧០៦)
៨- ហួ​មឿង (ຫົວເມືອງ) (០៧០៥)។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តក្រុងឡាវ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
ទ្រឹស្តីបទអាឡាស៊ី
អាឡាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ត្រីកោណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា
កំនាព្យត្រី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំនាព្យខ្មែរ
ទ្រឹស្ដីបទវ៉ារីញ៉ុង
មានទ្រឹស្ដីបទវ៉រីញ៉ុង(Varignon's theorem)២គឺ មួយនៅក្នុងគណិតវិទ្យា និងមួយទៀតនៅក្នុងមេកានិច។ ទ្រឹស្ដីទាំង២នេះត្រូវបានបកស្រាយដោយគណិតវិទូបារាំងឈ្មោះ ព្យែរ វ៉ារីញ៉ុង។
ទ្រឹស្ដីបទវ៉ារីញ៉ុងនៅក្នុងគណិតវិទ្យា
ទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានបកស្រាយនៅឆ្នាំ១៧៣១។ ទ្រឹស្ដីនេះនិយាយពីរបៀបសង់ប្រលេឡូក្រាម​(គេអោយឈ្មោះថាប្រលេឡូក្រាមវ៉ារីញ៉ុង)ពីចតុកោណសមញ្ញ។ ពំនោលទ្រឹស្ដី៖
ប្រសិនបើយើងគិតពីសញ្ញាណផ្ទៃមានទិសដៅ ទ្រឹស្ដីបទនេះក៏ផ្ទៀងផ្ទាត់ក្នុងករណីចតុកោណខ្វែងដែរ។
សំរាយបញ្ជាក់
ដោយអនុវត្តទ្រឹស្ដីបទចំនុចកណ្ដាល យើងស្រាយបញ្ជាក់ថាជ្រុងឈម២ៗនៃ IJKL ស្របនឹងអង្កត់ទ្រូងរបស់ចតុកោណ ABCD ហេតុនេះ IJKLជាប្រលេឡូក្រាម។
ទ្រឹស្ដីបទវ៉ារីញ៉ុងនៅក្នុងមេកានិច
កំលាំង \vec{F} មួយបំបែកជា២កំលាំអ \vec{F}_1 និង \vec{F}_2 : ទ្រឹស្ដីបទវ៉ារីញ៉ុងពោលថា៖
ផ្សារក្នុងភូមិ​ស្មាច់ដែង
ស្មាច់ដែងផ្សារស្មាច់ដែង​​​​​​គឹជាផ្សារមួយដែលពោពេញទៅដោយប្រជាប្រិយ័ភាពនឹងសន្ដិភាព។ហើខ្ញុំគឺជាប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិនោះផងដែរហើយខ្ញុំមានឈ្មោះថា(ពិសី)ឥឡូវនេះខ្ញុំសូមបង្វែលោកអ្នក មកស្ដាបព័ត៌មានខ្លីពីផ្សារស្មាច់ដែង...ផ្សារស្មាច់ដែងមានលក់នៅសំភារះនិងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ជាច្រើនដែលមានដាក់តាំងលក់ពាសពេញផ្សារទាំងអស់។ហើយផ្សារស្មាច់ដែងមានលក់នៅសំលៀកបពាក់​​ គ្រឿងអលង្ការ គ្រឿងទេស គ្រឿងសំអាងការ គ្រឿងអេឡិចទ្រនិច សំអាងការ គ្រឿងសមុទ្រ មាន់ ទា និងគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ.ល....។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុន្នោះទេនៅក្នុងភូមស្មាច់ដែងមានទេសភាពយ៉ាងស្រស់ត្រកាលហើយមើលទៅគួអោយចង់គយគន់ ហើយនៅពេលមានពិធីបុណ្យប្រពៃណីរឺបុណ្យជាតិដូចជាពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប នឹងសំពេះព្រខែនៅវត្តមានកម្មវិធីយ៉ាងសប្បាយដែលមានកម្មវិធីដូចជាៈ ទាញខ្សែពួ ពង្រាត់កូនក្រមុំ និង ការរាំកំសាន្តផងដែរហើយក៏នូវមានកម្មវិធីជាច្រើនទៀត។
ភូមិ ពន្លៃ
ភួមិពន្លៃ ស្ថិត នៅក្នុង ឃុំ អង្គរមាស ស្រុក ដងទង់ ខេត្ត កំពត ។ ភូមិ នេះស្ថិត នៅ ភាគខាងជើង នៃ ស្រុកដងទង់ ប្រហើល ៣០គីឡូម៉ែត ពីរទីរូម ស្រុក ហើយ មានព្រំប្រទល ខាង ជើង|ជាប់ ភួមិ បឺង​ ខាង ត្បូង ជាបភូមិ ព្រៃ ក្រាំ ខាងកើត ជាប ភូមិ ព្រៃឃ្មុំ និងបានៀវ ហើយ|ខាងលិច ជាប់ ភូមិ ត្រើង និង ជ័យសំរាក់ .។ម្យ៉ាងទៀតនៅក្នុង ភួមិ មាន វត្តព្រះពុទ្ធសាសនា មូយ ដែលមានឈ្មោះថា វត្តព្រះធាតុរស្មីរហើយនៅក្នុងវត្តនោះមានសាលានឋមសិក្សាមូយ ដែលមានឈ្មោះថា ហុនសែនព្រះធាតុរស្មី ។|ភូមិពន្លៃ គឺជាភួមិ មួយដែល មាន ប្រជាជន រស់នៅ ប្រហែល ជា ១៣០ គ្រូសារ ហើយ ប្រជាជន|នៅគ្នុង ភួមិពន្លៃ ប្រកបមុខរប ជាកសិក ទាំងស្រុង និង មានជីវភាព មិនសូវធូធាប៉ុន្មានទេ ។|
វិទ្យាល័យហ៊ុន សែន មិត្តភាព
​ វិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន មិត្តភាពជាសាលាមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែនកាលពីចាប់ផ្តើមកសាងដំបូងគឺមានអគារចំនួន៥ខ្នង ប៉ុន្តែមួយខ្នងជាអគារចាស់។ដោយកាលសាងសង់ដំបូងគឺមានត្រឹមតែអនុវិទ្យាល័យប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃមានកម្រិតវិទ្យាល័យហើយ។វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាពក៏មានអន្តេរវាសិកដ្ធានសម្រាប់ឲ្យសិស្សនៅឆ្ងាយសម្រាប់ស្នាក់នៅដែរ។ សព្វថ្ងៃវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាពមានអគារចំនួន៨ខ្នង មួយខ្នងជាការិយាល័យរបស់សាលា(អគារចាស់) មួយខ្នងជាអគារបីជាន់(សាងសង់នៅឆ្នាំ២០០៧) និងកំពុងបន្តសាងសង់មួយខ្នងបន្ថែមទៀត។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនមិត្តភាព
អានាបានស្សតិ
thumb|170px|ពុទ្ធចិង្គ Buddhacinga ព្រះសង្ឃមកកាន់ប្រទេសចិន thumb|170px|Master Chogyam Trungpa គ្រូបង្រៀនពុទ្ធសាសនា ក្នុងប្រទេសទីបេត៍
Pali;Ānāpānasati, Sanskrit: ānāpānasmṛti; Chinese: 安那般那; Pīnyīn: ānnàbānnà
អានាបានសតិ
EN: ភាសាអង់គ្លេស អានាបានសតិ មានន័យថា សតិនៃការដកដង្ហើម (អានាបាន=ដង្ហើមចូលនិងដង្ហើម ចេញ) គឺជាបែបសមាធិមួយ នៃព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមានជាទូទៅក្នុង សាលាព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងក្នុងកម្មវិធីចម្រើនសតិ នៅបស្ចឹមប្រទេសផងដែរ ។ តាមប្រពៃណី អានាបានសតិ ជាដំបូង បង្រៀនដោយព្រះពុទ្ធ ក្នុងសូត្រជាច្រើន ដូចជាអានាបានសតិសូត្រ ។ អានាបានសតិមានន័យថា ដឹងនូវវេទនារម្មណ៍ក្នុងកាយ តាមសកម្មភាពនៃការដកដង្ហើម តាមការអនុវត្ត នៃវិធីចម្រើនសតិ ។
ប្រភពដើមក្នុងពុទ្ធសាសនា
អានាបានសតិ ជាការចម្រើនសមាធិ ដ៏សំខាន់ក្នុងប្រពៃណី ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Tiantai និង Chán/Zen ហើយនិងផ្នែកមួយ ក្នុងចំណោមកម្មវិធីសិក្សា របស់ពួកបស្ចឹមប្រទេសសម័យថ្មី ដែលមានការចម្រើនសតិ ជាមូលដ្ឋាន ។ ទាំងក្នុងសម័យចាស់ និងសម័យថ្មី អានាបានសតិ ប្រហែលជាវិធី ដែលពុទ្ធសាសនិក ប្រើច្រើនបំផុត សម្រាប់ការពិនិត្យមើល បាតុភូតកាយ ។ អានាបានសតិសូត្រ ពន្យល់អំពីការដកដង្ហើមចូល និងការដកដង្ហើមចេញ ជាចំណែកមួយនៃ ការផ្ចង់ស្មារតី លើកាយទាំងមូល ក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយទូន្មានថា អានាបានសតិសមាធិ ជាវិធីចម្រើន កត្តានៃការត្រាស់ដឹង (ពោជ្ឈង្គ៧): សតិ ធម្មវិចយៈ វិរិយៈ ដែលនាំទៅដល់បីតិ បន្ទាប់មកបស្សទ្ធិ ដែលនាំបន្តទៅដល់សមាធិ និងឧបេក្ខា ។ នៅទីបញ្ចប់ព្រះពុទ្ធបង្រៀនថា ជាមួយនឹងការចម្រើន ពោជ្ឈង្គ៧ តាមលំដាប់យ៉ាងនេះ ការចម្រើនអានាបានសតិ នឹងដឹកនាំទៅដល់ ការរួចចាកផុត អំពីទុក្ខ (និព្វាន) ។ ជាប្រពៃណី អានាបានសតិ ត្រូវគេយកមកប្រើ ជាមូលដ្ឋានដើម្បី បណ្តុះបណ្តាលសមាធី ដរាបដល់បានសម្រេចឈាន ពេញបរិបូណ៌ ។ នេះគឺកំរិតថ្នាក់ ដែលព្រះពុទ្ធបានដល់ នៅពេលដែលព្រះអង្គ ស្វែងរកការត្រាស់ដឹង ។
ប្រភពប្រពៃណីចាស់
វិធីជាប្រពៃណី ដែលព្រះពុទ្ធបានប្រទានឲ្យ ក្នុងអានាបានសតិសូត្រ គឺចូលទៅក្នុងព្រៃហើយអង្គុយក្រោមម្លប់ឈើ រួចពិនិត្យមើលដង្ហើម ។ បើដង្ហើមវែង ឲ្យដឹងប្រាកដថា ជា ដង្ហើមវែង បើដង្ហើមខ្លី ឲ្យដឹងប្រាកដថា ជាដង្ហើមខ្លី ។ នៅពេលដែលដកដង្ហើមចូល និងដកដង្ហើមចេញ យោគាវចរ(អ្នកធ្វើសមាធិ)ត្រូវៈ វិធីក្រៅគម្ពីរបិដក ដែលគេនិយមប្រើសព្វថ្ងៃ មានមូលដ្ឋានក្នុងវិសុទ្ធិមគ្គ មាន៤ដំណាក់ៈ
ប្រភពសម័យថ្មី
ដំបូងដើម្បីឲ្យការហាត់បានជោគជ័យ គេត្រូវបូជាកម្លាំងចិត្ត ដើម្បីការហាត់ ហើយដាក់ទិសដៅសម្រាប់ពេលធ្វើសមាធិ ។ គេអាចសម្រេចចិត្តថា ត្រូវធ្វើអានាបានសតិ នៅពេលអង្គុយ ឬដើរ ឬឆ្លាស់ដើរនិងអង្គុយ ជាមួយគ្នា ។ បន្ទាប់មកគេអាចប្រុងស្មារតី លើដង្ហើមតាមច្រមុះ: ការប៉ះក្នុងរន្ធច្រមុះ នៃខ្យល់ចូលម្តងៗ ហើយនិងការដឹង អំពីខ្យល់ចេញម្តងៗនៅលើបបូរមាត់លើ ។ ជួនកាលគេពន្យល់យោគាវចរ ឲ្យដឹងដង្ហើមព្រមគ្នា នៅចំណុចក្រោមផ្ចឹតបន្តិច ហើយនិងក្រោមផ្ទៃនៃកាយ ។ យោគាវចរអាចរាប់ ដង្ហើមចូល១ ២ ៣ រហូតដល់១០ ហើយចាប់ផ្តើមពី១មកវិញ ។ ជួនកាលអ្នកខ្លះរាប់ដង្ហើមចេញ ១ ២ ៣ លើដង្ហើមដែលដកចេញ និងចូលទាំង២ ។ កាលណាគេច្រឡំលេខ គេត្រូវចាប់ផ្តើមពីដំបូងមកវិញ ។ តាមការអនុវត្តិន៍ ទូន្មាននៅក្នុងប្រពៃណីហ្សេន The Three Pillars of Zen គេរាប់ដង្ហើមចូល១ ២ ៣ មួយរយៈ រួចហើយប្តូរទៅរាប់ ដង្ហើមចេញវិញ ។ កាលណាការរាប់របស់គេ លែងមានកំហុស គេត្រូវប្រុងស្មារតីទៅលើតែដង្ហើម ដោយមិនរាប់ទៀតទេ ។ មានយោគាវចរខ្លះ ប្រើតែវិធីរាប់ដង្ហើមនេះ អស់មួយជីវិត ។ ចំពោះសិស្សថ្មី គេទូន្មានឲ្យធ្វើខ្លីៗ ប្រមាណ១០ឬ១៥នាទី ក្នុងមួយថ្ងៃ ។ គ្រូឬអ្នកបង្ហាញផ្លូវណាមួយ ទុកជាអ្នកសំខាន់ ក្នុងការហាត់រៀន របស់ពុទ្ធសាសនិក ដូចគ្នានឹងសង្ឃ ដើម្បីការណែនាំ ។ កាលណាសតិរបស់គេ លោតចេញពីដង្ហើម ដែលអាចកើតឡើង ចំពោះអ្នកហាត់រៀនថ្មី និងចាស់ដូចគ្នា ព្រោះគំនិតរាយមាយ ឬអ្វីមួយមករំខាន ពេលនោះគេគ្រាន់តែ ត្រឡប់ស្មារតីរបស់គេ ទៅលើដង្ហើមវិញ ។ លោកហ្វីល្លីបហ្គោលដិន បាននិយាយថា ការហាត់ រៀនសំខាន់ មាននៅពេលដែលយោគវចរ ដាក់សតិប្រុងប្រយ័ត្ន ត្រឡប់មកលើដង្ហើមវិញ ។
ការដកដង្ហើម២យ៉ាង
អានាបានសតិជាបច្ចេកទេស ដែលគេប្រើជាទូទៅ ដោយដាក់សតិ មូលទៅលើដង្ហើម នៅពេលដកដង្ហើមចេញចូល តាមធម្មតារបស់វា ។ លើកលែងតែរបៀប ដែលហៅថាដើមឫស្សី នៅពេលនោះគេដកដង្ហើម ចេញចូល ដាច់ៗ ដូចគេយកដៃច្បូតដើមឫស្សី។ ក្នុងការច្រៀងក្នុងបំពង់ក throat singing ជាទូទៅក្នុងចំណោម ភិក្ខុទិបេនិងមុងហ្គោល ដង្ហើមចេញយឺតហើយវែង ក្នុងពេលសូត្រធម៌ ជាការអនុវត្តន៍ដ៏សំខាន់ ។ សម្លេងនៃការសូត្រធម៌ ក៏ប្រើដើម្បីផ្ចង់ស្មារតី ទៅក្នុងអារម្មណ៍មូលតែមួយ នៃសមាធិដែរ នៅពេលដែលការដឹងខ្លួនរលត់ទៅ ព្រោះវិញ្ញាណបានត្រូវ ស្រូបចូលទៅក្នុងវិស័យ នៃសម្លេងសុទ្ធ ។ ក្នុងការចម្រើនសមាធិរបស់ហ្សេន Zen គំនូសសំខាន់គឺស្ថិតនៅលើ ការរក្សាថាមពលនៅត្រង់ពោះ (dantian or tanden, elixir field) ហើយដង្ហើម ចេញយឺតហើយវែង សម្រាប់ឲ្យបាននូវឯកគ្គតាចិត្ត (អារម្មណ៍មូលតែមួយ) ។
ការបង្ហាញបែបវិទ្យាសាស្រ្ត
ការបង្ហាញតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត បានឲ្យឃើញថា អានាបានសតិ ជួយពង្រឹងដល់ការផ្ចង់ស្មារតី ដល់ការយល់ដឹង ពន្យាពេលកុំឲ្យខួរក្បាលចាស់ ទ្រុតទ្រោមតាមធម្មជាតិ ហើយបង្កើនគុណភាព នៃរូបធាតុប្រផេះ grey matter របស់ខួរក្បាល ដែលទាក់ទងទៅនឹងមនសិការៈ ។
ថ្នាក់នៃអានាបានសតិ
ជាផ្លូវការណ៍ អានាបានសតិមាន១៦ថ្នាក់ ឬការស្មឹងស្មាត១៦បែប ដែលចែកជាក្រុម៤ៗតទៅទៀត ។ ក្រុម៤ទី១ទាក់ទងទៅនឹង ការផ្ចង់ស្មារតីលើដង្ហើម (កាយសង្ខារ) ។ ក្រុម៤ទី២ទាក់ទងនឹង ការផ្ចង់ស្មារតី លើវេទនាទាំងឡាយ (ចិត្តសង្ខារ) ។ ក្រុម៤ទី៣ទាក់ទងនឹង ការផ្ចង់ស្មារតី លើចិត្តទាំងឡាយ ។ ក្រុម៤ទី៤ទាក់ទងនឹង ការផ្ចង់ស្មារតី លើធម៌ទាំងឡាយ (ប្រៀបធៀបសម្មាសតិនិង សតិបដ្ឋាន) ។ អានាបានសតិត្រូវចម្រើន រៀងតាមថ្នាក់ ជាលំដាប់លំដោយ ចាប់ផ្តើមពីទី១ឡើងទៅ ទោះបីជាយោគាវចរ បានហាត់រៀន គ្រប់ទាំង១៦ថ្នាក់ហើយក៏ដោយ ។
អវតារ
អវតារ (ភាសាសំស្រ្កឹត៖ अवतार) មានន័យថា ការបែកភាគ (ពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់) គឺសំដៅទៅលើការបែងភាគ ពីអាទិទេព មកកើតជាមនុស្ស ឬសត្វ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មណាមួយ។ ពាក្យនេះ ប្រើនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ គឺសម្រាប់ព្រះវិស្ណុ (អាទិទេពមួយអង្គ ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ) ដែលត្រូវបានគេគោរពបូជា ជាព្រះអាទិទេពដែលមានឋានៈខ្ពស់ជាងគេ។
អានាបានស្សតិ
ក្នុងប្រពៃណីថេរវាទ
តាមគ្រូជាច្រើន ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ អានាបានសតិតែឯង ក៏អាចនាំផ្លូវឲ្យទៅដល់ ការកំចាត់បង់ កិលេសទាំងអស់ ហើយដល់ការត្រាស់ដឹង ជាទីបំផុតបាន ។ អានាបានសតិនេះ អាចអនុវត្តន៍ជាមួយនឹង សមាធិនៃប្រពៃណីផ្សេងទៀត ដូចជាសតិបដ្ឋាន និងមេត្តាភាវនាជាដើម ដូចគេបានធ្វើក្នុងទំនៀម ថេរវាទសម័យថ្មី ។