cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ការកែច្នៃត្រសក់ចាវ
របៀបធ្វើ
១២. បន្ទាប់មកយកដំបែរនោះមកច្របល់ជាមួយស្ករត្នោត បីចេង ម្សៅការពារ អោយបានសព្វសាច់ល្អទើប យើងយកត្រសក់មកច្របល់ជាមួយគ្រឿងដែលលាយទុក ទើបតំរៀបដាក់ចូលក្នុងពាង
១៥. បន្ទាប់មកធ្វើការជូតសម្អាតមាត់ពាងដោយប្រើក្រណាត់ស្បៃដែលស្អាត
១៦. ក្រោយពីជូតសម្អាតមាត់ពាងរួច ត្រូវគ្របគម្របអោយជិតដើម្បីការពារធូលី ឬសត្វល្អិត។
១៧. ត្រូវសរសេរកាលបរិច្ឆេត និងឈ្មោះផលិតផលដោយបិទនៅលើពាងផលិតផល។
១៨. ក្នុងករណីយើងធ្វើចំណីអាហារច្រើនសម្រាប់បម្រុងទុក យើងត្រូវមានឃ្លាំងសម្រាប់ទុកដាក់ផលិតផលអោយមានរបៀបរៀបរយ ដោយទុកដាក់ក្នុងពាង ក្រឡ កញ្ចប់ ឬថង់ ហើយរក្សាទុកអោយផុតពីដីទៅតាមប្រភេទចំណីអាហារ។
លទ្ធិព្រាហ្មណ៍
ព្រាហ្មណ៍និយម ឬលទ្ធិព្រាហ្មណ៍កើតមានតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៥ មុនគ្រឹស្តសករាជ ជាទស្សនៈ ទ្រឹស្តី គោរពនិយមតាមពួកព្រាហ្មណ៍គោរពបូជាទេវៈ អាទិទេព។ អាទិទេព ឬទេវៈសំខាន់ៗក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍មាន៣ហៅថា ត្រីមូ៌តិគឺ៖ ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនារាយណ៍ ព្រះសិវៈ ឬព្រះឥសូរ និងព្រះព្រហ្ម ។
វិធីប្រតិបត្តិនៅក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍
ពួកព្រាហ្មណ៍តែងតែមានទស្សនៈយល់ថា លោកៈ លោកធាតុ ធម្មជាតិ វត្ថុទាំងអស់នៅក្នុងលោកសុទ្ធតែកើតឡើងដោយសារអាទិទេព។ អាទិទេព បង្កើតពុទ្ធិ ភាវៈ សិខៈ។ អាទិទេពអាចឱ្យសុខទុក្ខ អាក្រក់ល្អ ចម្រើនវិនាស ដល់មនុស្សសត្វគ្រប់រូបមានវាសនា ភ័ព្វសំណាង ឬគ្មានគឺអាស្រ័យលើអាទិទេពជាអ្នកកំណត់។ បើអាទិទេពឱ្យរស់កបានរស់   បើអាទិទេពឱ្យស្លាប់ក៏ត្រូវស្លាប់ ពុំអាចប្រកែងជជែកតវ៉ាបានឡើយ។ ដោយមានជំនឿយ៉ាងនេះ ទើបពួកព្រាហ្មណ៍បញ្ចេញទស្សនាថា មនុស្សម្នាក់ ដើម្បីបានសេចក្តីសុខ ត្រូវមានភក្តីភាពយ៉ាងមុតមាំចំពោះអាទិទេពហើយត្រូវប្រព្រឹត្ត ប្រតិបត្តិចិត្តគំនិតខ្លួនឱ្យត្រូវតាមបំណង និងស្របតាមព្រះទ័យអាទិទេព។ ឯវិធីត្រូវប្រព្រឹត្ត ប្រតិបត្តិបំពេញបំណងបំពេញព្រះទ័យអាទិទេពមានគោលសំខាន់ៗបួនយ៉ាងដូចជា ភក្តី ការបំពេញតបៈ និងយោគៈ ពិធីបូជាយញ និងបូជាអគ្គី ពិធីសិវរាត្រី និងមុជទឹកលាងបាប។
៥០,០០០រៀល(ឆ្នាំ១៩៩៨)
50,000រៀល
=មើលផងដែរ=
ខេប៉ុប
ខេប៉ុប (케이팝 K-pop) គឺជាប្រភេទតន្ត្រីពេញនិយមមួយដែលមានដើមកំណើតនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង វាត្រូវបានរងឥទ្ធិពលដោយរចនាប័ទ្មនិងប្រភេទពីជុំវិញពិភពលោក ដូចជាពិសោធន៍ រ៉ុក ចាសហ្សាស់ ហ្គស្ប៉េល ហ៊ិបហប់ R&B រីហ្គែ របាំអេឡិចត្រូនិច ប្រជាប្រិយ ស្រុកស្រែ និងបុរាណនៅលើកំពូលនៃតន្ត្រីប្រពៃណីរបស់កូរ៉េ ទម្រង់បែបបទកាន់តែទំនើបនៃប្រភេទបានលេចឡើងជាមួយនឹងការបង្កើតក្រុម KPOP ដំបូងបំផុតមួយ សថែជីអែនដ៍បយ (Seo Taiji and Boys) ក្នុងឆ្នាំ 1992 ការពិសោធន៍របស់ពួកគេជាមួយនឹងស្ទីលប្លែកៗនិងប្រភេទតន្ត្រីនិងការបញ្ចូលធាតុផ្សំនៃតន្ត្រីបរទេសបានជួយផ្លាស់ប្តូរនិងធ្វើទំនើបកម្មឆាកតន្ត្រីសម័យទំនើបរបស់កូរ៉េខាងត្បូង
ពាក្យ "K-pop" បានក្លាយជាការពេញនិយមចាប់តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ២០០០ ពីមុនតន្ត្រីប៉ុបកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបានគេហៅថា ហ្គាយ៉ូ (가요)  ខណៈពេល Kpop គឺជាពាក្យទូទៅសម្រាប់តន្ត្រីពេញនិយមនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង វាត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់នៅក្នុងន័យតូចចង្អៀតសម្រាប់ប្រភេទដែលបានពិពណ៌នានៅទីនេះ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ Kpop មានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់និងក្លាយជាអ្នកលេងថាមពល សម្គាល់ការកើនឡើងប្រាក់ចំណូល ១៧,៩% គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ Kpop ត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៦ ក្នុងចំណោមទីផ្សារតន្ត្រីទាំង ១០ នៅលើពិភពលោក សហព័ន្ធអន្តរជាតិនៃសូរស័ព្ទឧស្សាហកម្ម Global Music Report 2019 ជាមួយ BTS និង Blackpink លើកឡើងថាជាសិល្បករនាំមុខគេក្នុងការរីកចម្រើនទីផ្សារ
ភូមិសាស្ត្រនៃប្រទេសជប៉ុន
ប្រទេស ជប៉ុន ជា ប្រទេស កោះ មួយ នៅ អាស៊ី ខាង កើត ដែល ស្ថិត នៅ ភាគ ខាង លិច នៃ មហា សមុទ្រ ប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់ជប៉ុនរួមមានកោះជាង ៣០០០ ប៉ុន្តែមានតែប៉ុន្មានរយកោះប៉ុណ្ណោះ ដែលក្នុងនោះមានកោះចំនួន ៤ គឺកោះធំគឺ Hokkaido, Honshu, Shikoku និង Kyushu។ វា គឺ ជា ប្រទេស ភ្នំ និង ព្រៃ ឈើ ដែល ភាគ ច្រើន ជា ប្រជា ជន រស់ នៅ ជើង ភ្នំ និង តាម ឆ្នេរ សមុទ្រ ដែល បង្កើន ដង់ស៊ីតេ ប្រជា ជន នៅ តំបន់ ដែល មាន ប្រជា ជន រស់ នៅ ។ អាកាស ធាតុ ដែល មាន នៅ ក្នុង ប្រទេស មាន ឥទ្ធិ ពល និង ខុស គ្នា រវាង តំបន់ របស់ ខ្លួន ។ ប្រទេស ជប៉ុន ស្ថិត នៅ ក្នុង តំបន់ មួយ ដែល មាន សកម្ម ភាព រញ្ជួយ ដី ខ្ពស់ ហើយ ការ រញ្ជួយ ដី និង ការ ផ្ទុះ ភ្នំ ភ្លើង ជា ញឹក ញាប់ កើត ឡើង ។
លេខក្នុងភាសាជប៉ុន
=ខ្ទង់រាយ(0 ដល់់ 9)=
=ខ្ទង់ដប់(10 ដល់ 99)=
=ខ្ទង់រយ(100 ដល់ 999)=
=ខ្ទង់ពាន់(1000 ដល់ 9999)=
=ខ្ទង់ម៉ឺន(10000 ដល់ 99999)=
=ខ្ទង់លាន(1000000)=
អភិជ្ឈា
អភិជ្ឈា (នាម) (បាលី),(សំស្ក្រឹត)(អៈភិច-ឈា)(អភិធ្យា) គំនិត​សម្លឹង​រំពៃ​រក​ទំនង​ឲ្យ​បាន​ទ្រព្យ​អ្នក​ដទៃ​មក​ជា​របស់​ខ្លួន; ការ​ចង់​បាន​ហួស​ហេតុ​ហួស​ទំនង; តណ្ហា; អភិលាស : អភិជ្ឈា​ជា​ទុច្ចរិត​មួយ​ខាង​ផ្លូវ​ចិត្ត រាប់​ចូល​ជា​មនោ​ទុច្ចរិត មួយ​ក្នុង​មនោ​ទុច្ចរិត ៣ យ៉ាង ។
អភិជ្ឈាភិភូត (បាលី < អភិជ្ឈា + អភិ-ភូត “គ្រប​សង្កត់”) ដែល​ត្រូវ​អភិជ្ឈា​គ្រប​សង្កត់​ឬ​ជិះ​ជាន់​ស៊ប់ (ឥត្ថីលិង្គ អភិជ្ឈាភិភូតា) ។
ពាក្យកាព្យ ថា : រី​ជន​ចិត្ត​ស្លូត អភិជ្ឈាភិភូត បែរ​ជា​កាច​ល្មោភ ឥត​អៀន​ឥត​ខ្មាស ព្រោះ​តែ​ក្តី​លោភ នាំ​ឲ្យ​ក្រសោប ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន ។ ទោះ​គេ​ហិនហោច ឈឺ​ចិត្ត​ផ្សា​ខ្លោច ក៏​ដោយ​ឥត​ស្ងួន កៀរ​យក​ប្រយោជន៍ ឲ្យ​តែ​បាន​ខ្លួន កាច​ល្មោភ​ផ្ទួន​ៗ ឥត​ក្តី​អៀន​ខ្មាស ។
อภิชฌา​ [อะ-พิด-ชา] (มค. อภิชฺฌา) น. ความโลภ, ความอยากได้, ตัณหา.
abhijjhā : (f.) covetousness; 'of covetousness'; One of the four Ganthas; 'covetousness' is a synonym of lobha (s. mūla) and tanhā and is the 8th link of the unwholesome courses of action (s. kamma-patha, I).
ឃុំដូនស
( $ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷
1	20050801	បឹងកែក	Boeng Kaek	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	20050802	ព្រៃរកា	Prey Roka	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	20050803	រំពាត់ជ្រូក	Rumpoat Chruk	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	20050804	ព្រៃពោធិ	Prey Pou	លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើមកជាឈ្មោះ(ព្រៃពោធិ៍) វិញ 5	20050805	អូរស្រងាំ	Ou Srangam	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	20050806	ចំន្យា	Chamsa	លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើមកជាឈ្មោះ(ច័ន្សា) វិញ 7	20050807	ដូនស	Doun Sa	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 8	20050808	ត្រាច	Trach	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 9	20050809	ដូងព្រះ	Doung Preah	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 10	20050810	សូ	Sou	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 11	20050811	គួយ	Kuoy
ព្រំប្រទល់នៃ
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
[៦៦] លំដាប់នោះ ជាណុស្សោណិញ្រហ្មណ៍ បានចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ធ្វើសេចក្តីរីករាយជាមួយនឹងព្រះមានព្រះភាគ លុះបញ្ចប់ពាក្យដែលគួររីករាយ និងពាក្យដែលគួររលឹកនាំឲ្យកើតសេចក្តីសិ្នទ្ធស្នាលហើយ អង្គុយក្នុងទីសមគួរ ។ លុះជាណុស្សោណិញ្រហ្មណ៍ អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគថា "បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន យើងជាញ្រហ្មណ៍ តែងឲ្យទាន តែងធ្វើអំពើដែលគេគប្បីធ្វើដោយសទ្ធា ហើយឧទ្ទិសថា "ទាននេះ សូមឲ្យសម្រេចផល ដល់ប្រេតទាំងឡាយ ជាញាតិសាលោហិត ពួកប្រេតទាំងឡាយ ជាញាតិសាលោហិត សូមបរិភោគនូវទាននេះ" បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ចុះទាននោះ នឹងសម្រេចផល ដល់ប្រេតទាំងឡាយ ជាញាតិសាលោហិតដែរឬទេ ប្រេតទាំងឡាយ ជាញាតិសាលោហិតនោះ នឹងបរិភោគនូវទាននោះ បានដែរឬទេ ។"
ឃុំដូនស
Boundary East	ទល់នឹងឃុំមុឺនជ័យ ឃុំធ្មា ស្រុករំដួល West	ទល់នឹងឃុំស្វាយយា ឃុំអង្គតាសូរ ស្រុកស្វាយជ្រំ South	ទល់នឹងឃុំធ្លក ឃុំអង្គតាសូរ ស្រុកស្វាយជ្រំ North	ទល់នឹងឃុំចន្ត្រី ស្រុករមាសហែក
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់តបថា "ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះសម្រេចផលក្នុងទីគួរ មិនសម្រេចផលក្នុងទីមិនគួរ" ។
ឃុំដូនស
=អប់រំ=
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ទីដែលគួរ តើដូចម្តេច? ទីដែលមិនគួរ តើដូចម្តេច ?"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ពេជ្រ ទុំក្រវិល​ ជាអ្នកប្រាជ្ញ​]]អក្សរសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ និងជាសិល្បករ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​សិល្បករ​សម្តែង​ដ៏​ល្បី​បំផុត​របស់[[​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​ជា​តួ​ប្រចាំ​រោង​មហោស្រព​នៅ​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០ និង​បាន​ជួយ​កែ​សម្រួល​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្តែង​ឡើង​វិញ បន្ទាប់ពី​របប​ខ្មែរក្រហម​ដួល​រលំ​។​​
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ លួចទ្រព្យគេ ប្រព្រឹត្តខុស ក្នុងកាមទាំងឡាយ ពោលពាក្យកុហក ពោលពាក្យញុះញង់ ពោលពាក្យអាក្រក់ ពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍ ជាអ្នកច្រើនដោយអភិជ្ឈា មានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ខុស បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតក្នុងនរក អាហារណា ជាអាហារសម្រាប់សត្វទាំងឡាយ កើតក្នុងនរក សត្វនរកនោះ តែងញុំាងអត្តភាព ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងនរកនោះ ដោយសារអាហារនោះ សត្វនរកនោះ ឋិតនៅក្នុងនរកនោះ ដោយសារអាហារនោះ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះ មិនសម្រេចផល ដល់សត្វដែលឋិតនៅក្នុងទីណា ទីនេះឯង ហៅថា ទីមិនគួរ ។"
ឃុំដូនស
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ មួយទៀត បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ ។បេ។ មានសេចក្តីយល់ខុស បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាបទៅ ក៏ទៅកើតក្នុងកំណើតនៃតិរច្ឆាន អាហារណា ជាអាហារ សម្រាប់សត្វទាំងឡាយដែលកើតក្នុងកំណើតតិរច្ឆាន សត្វតិរច្ឆាននោះ ក៏ញុំាងអត្តភាព ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងទីនោះ ដោយអាហារនោះ សត្វតិរច្ឆាននោះ ឋិតនៅក្នុងទីនោះ ដោយសារអាហារនោះ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះមិនសម្រេចផល ដល់សត្វដែលឋិតនៅ ក្នុងទីណា ទីនេះឯង ហៅថា ទីមិនគួរ ។"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ពេជ្រ ទុំ​ក្រវិល មាន​ឈ្មោះ​ដើម ឈន ទត កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៣ ក្នុង​ភូមិ​សសី ឃុំ​កោះ​ចិន ស្រុក​ពញាឮ ខេត្ត​កណ្តាល។ ឪពុក​របស់​លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​មាន​ឈ្មោះ​ជួន ឈន និង​ម្តាយ​ឈ្មោះ​ញុង យ៉ុម ជា​កសិករ។
ឃុំដូនស
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ចំណែកឯបុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកវៀរស្រឡះចាកបាណាតិបាត វៀរស្រឡះចាកអទិន្នាទាន វៀរស្រឡះចាកមុសាវាទ វៀរស្រឡះចាកបិសុណាវាចា វៀរស្រឡះចាកផរុសវាចា វៀរស្រឡះចាកសម្ផប្បលាបៈ ជាអ្នកមិនមានអភិជ្ឈា មិនមានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតក្នុងពួកមនុស្ស អាហារណា ជាអាហារ សម្រាប់ពួកមនុស្ស បុគ្គលនោះ ក៏ញុំាងអត្តភាព ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងទីនោះ ដោយអាហារនោះ បុគ្គលនោះ ឋិតនៅក្នុងទីនោះ ដោយសារអាហារនោះ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះមិនសម្រេចផល ដល់សត្វដែលឋិតនៅក្នុងទីណា ទីនេះឯង ហៅថា ទីមិនគួរ ។"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
​លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​គឺជា​អតីត​និស្សិត​សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៣ ដល់ ១៩៦៧ រួចមក​លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ក៏បាន​ក្លាយ​ទៅជា​សាស្ត្រាចារ្យ​បង្រៀន​ផ្នែក​សិល្បៈ​នៅ​ទីនោះ​មក។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ មួយទៀត បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកវៀរស្រឡះ ចាកបាណាតិបាត ។បេ។ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយ ស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតក្នុងពួកទេវតា អាហារណា ជាអាហារសម្រាប់ពួកទេវតា ទេវតានោះ ក៏ញុំាងអត្តភាព ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងទីនោះ ដោយអាហារនោះ ទេវតានោះ ឋិតនៅក្នុងទីនោះ ដោយសារអាហារនោះ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះ មិនសម្រេចផល ដល់សត្វដែលឋិតនៅក្នុងទីណា ទីនេះឯង ហៅថា ទីមិនគួរ ។"
ឃុំដូនស
គ្រឹស្ដសាសនា
ដូនស
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ ។បេ។ មានសេចក្តីយល់ខុស បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតក្នុងបិត្តិវិស័យ អាហារណា ជាអាហារសម្រាប់សត្វទាំងឡាយ ដែលកើតក្នុងបិត្តិវិស័យ ប្រេតនោះ ក៏ញុំាងអត្តភាព ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅក្នុងទីនោះ ដោយអាហារនោះ ប្រេតនោះ ឋិតនៅក្នុងទីនោះ ដោយសារអាហារនោះ ឬក៏ពួកមិត្រអាមាត្យក្តី ជនជាញាតិសាលោហិតក្តី ឧទ្ទិសឲ្យនូវទានណា ដល់ប្រេតនោះ អំពីលោកនេះ ប្រេតនោះ ក៏ញុំាងអត្តភាពឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងទីនោះ ដោយអាហារនោះ ប្រេតនោះ ឋិតនៅក្នុងទីនោះ ដោយសារអាហារនោះ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ទាននោះសម្រេចផល ដល់សត្វដែលឋិតនៅក្នុងទីណា ទីនេះឯង ហៅថា ទីគួរ ។"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
លោក ពេជ្រ ទុំក្រវិល មាន​ឈ្មោះ​បោះ​សំឡេង​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០ ដោយសារ​ការ​បកស្រាយ​តួនាទី​របស់​តួ ទុំ ក្នុង “រឿង​ទុំ​ទាវ” ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
ជាណុស្សោណិញ្រហ្មណ៍ ក្រាបទូលសួរថា "បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ចុះប្រសិនបើប្រេតជាញាតិសាលោហិតនោះ មិនបានទៅកើតក្នុងទីនោះទេ តើអ្នកណា បរិភោគទាននោះ ?"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
នៅ​រស់​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម លោក ទុំក្រវិល បាន​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​សិល្បៈ​សម្តែង​រស់​ឡើង​វិញ ដោយ​រៀបចំ​ក្រុម​សម្តែង និង​រៀបចំ​ការ​សម្តែង​តាម​រយៈ​ក្រសួង​វប្បធម៌​នៅ​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០។ លោក​ក៏​បាន​និពន្ធ​និង​ផលិត​រឿង “ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ​កម្ពុជា” នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៣។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"អើ ញ្រហ្មណ៍ ពួកប្រេតដែលជាញាតិសាលោហិតដទៃទៀតរបស់គេ គង់ទៅកើតក្នុងទីនោះមិនខាន ប្រេតទាំងនោះឯង បរិភោគទាននោះ ។"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
ពី​ឆ្នាំ ២០០៣ ដល់​ឆ្នាំ ២០០៨ លោក​ក៏​បាន​ឡើង​តួនាទី​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ភិបាល​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រសិល្បៈ និង​ជាទី​ប្រឹក្សា​រដ្ឋាភិបាល មាន​ឋានៈ​ស្មើ​និង​រដ្ឋមន្ត្រី។ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៩ លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ក៏បាន​ក្លាយជា​ទីប្រឹក្សា​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ចុះប្រសិនបើ ប្រេតជាញាតិសាលោហិតនោះ មិនបានទៅកើតក្នុងទីនោះទេ ទាំងពួកប្រេតជាញាតិសាលោហិត ដទៃទៀតរបស់គេ ក៏មិនបានទៅកើតក្នុងទីនោះដែរ តើអ្នកណា បរិភោគទាននោះ ?"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ ពេជ្រ ទុំ​ក្រវិល បាន​ទទួល​មរណភាព​ដោយសារ​ជំងឺ​បេះដូង​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​នៅ ថ្ងៃ​សុក្រ​ ១៥ឧសភា​២០១៥ វេលា​ម៉ោង ១១ និង ៣១នាទី​ព្រឹក ក្នុង​ជន្មាយុ ៧២ឆ្នាំ ដោយ​រោគ​បេះដូង។ ពិធី​បុណ្យសព​របស់​លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​បឹង​សាឡាង សង្កាត់​ទួល​សង្កែ ខណ្ឌ​ឬស្សី​កែវ រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"នែញ្រហ្មណ៍ ទីណាដែលស្ងាត់ចាកប្រេតទាំងឡាយ ជាញាតិសាលោហិតដោយកាលជាយូរអង្វែងនេះ ទីនោះមិនមែនជាហេតុ មិនមែនជាឱកាស គឺថាមិនធ្លាប់មានឡើយ ។"
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
​ស្នាដៃ
លោក ទុំក្រវិល បាន​និពន្ធ​សៀវភៅ​២១​ក្បាល​ស្តីពី​ទម្រង់​សិល្បៈ​ប្រពៃណី​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។
ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា
ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា (ភាសាភូមា៖ နိုင်ငံတော် သမ္မတ) គឺជាប្រមុខរដ្ឋ និងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ប្រធានាធិបតី​គឺជាអ្នកដឹកនាំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​មី​យ៉ាន់​ម៉ាដែលជា ​ស្ថាប័ន​ប្រតិបត្តិមួយរបស់​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​។ ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នគឺលោកម្យីន ស្វេដែលបានឡើងកាន់តំណែងនេះកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០២១។
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
​ស្នាដៃ
លោក​ក៏បាន​ចូលរួម​រៀបចំ ​ឯកសារ​ដើម្បី ​បញ្ចូល​ល្ខោន​ស្បែក​ធំ​របស់ខ្មែរ​ជា​បេតិកភណ្ឌ​រូបិយ៍​នៅ​ក្នុង​អង្គការ​យូណេស្កូ​ផង​ដែរ។
ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា
ប្រធានាធិបតីត្រូវបានជ្រើសរើសដោយសមាជិកសភា មិនមែនដោយប្រជាជនទូទៅនោះទេពោលគឺដោយមហាវិទ្យាល័យបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដែលត្រូវជាគណៈកម្មាធិការបីផ្សេងៗគ្នាដែលមានសមាជិកជាសមាជិកសភា។ គណៈកម្មាធិការនីមួយៗផ្សំឡើងដោយសមាជិកពីសភាជាន់ខ្ពស់និងសភាជាន់ទាបឬសមាជិកសភាដែលតែងតាំងដោយយោធា។
ពេជ្រ ទុំក្រវិល
កិត្តិស័ព្ទ
លុះ​មក​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៩៩ លោក​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​បាន​ទទួល​ជ័យ​លាភី​លេខ១ នៅ​កម្ពុជា ខាង​ផ្នែក​តែង​និពន្ធ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នៅ​ឆ្នាំ២០០១ លោក​ក៏​បាន​ទទួល​បរិញ្ញាប័ត្រ​ភាសា​បារាំង និង​វិញ្ញាប័ណ្ឌប័ត្រ​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​វប្បធម៌​សិល្បៈ ពី​រាជ​បណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា។ នៅ​ឆ្នាំ ២០០២ ទទួល​បាន​ងារ​ជា​វិរៈ​សិល្បៈករ​កម្ពុជា។
ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ មួយទៀត ធម្មតា អ្នកឲ្យទាន មិនមែនជាគ្មានផលទេ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
កំណដងភ្នំកាឡេដុង ដែលជាស័កភ្នំកកើតបានដិតដាននៅប៉ែកខ្លះៗខាងជើងនៃប្រទេសអៀរ និង ប៊្រីថេន (មហាប៊្រីថេន) ដងភ្នំស្កង់ឌីណាវ ស្វាលបាដ ហ្គ្រីនឡង់ខាងកើត និង ប៉ែកនៃអឺរ៉ុបខាងជើងភាគកណ្ដាល។ កំណភ្នំកាឡេដុងរាប់បញ្ចូលទៅដោយព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនកើតឡើងពីសម័យអ័រដូវីកេសដល់ដើមសម័យដេវ៉ុន ប្រហែល ៤៩០–៣៩០ លានឆ្នាំកន្លងទៅហើយ (ម៉ា)។ វាបានបង្កឱ្យមានការបិទជិតមហាសមុទ្រអៀប៉េទុស នៅពេលដែលទ្វីប និង ផ្ទាំងដីនៃឡូរ៉ង់ត៍ បាលទិក និង អាវ៉្លុនបានប៉ះទង្គិចគ្នា។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ឱព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ពោលកំណត់ ក្នុងទីមិនគួរបានដែរតើ ?"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
កំណភ្នំកាឡេដុងត្រូវបានយកឈ្មោះតាម កាឡេដុង ដែលជាឈ្មោះឡាតាំងសំដៅប្រទេសស្កុត។ ឈ្មោះនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៨៥ ដោយភូគព្ភវិទូអូទ្រីស អេដួដ ហ្ស៊ីស ដាក់ឱ្យព្រឹត្តិការណ៍នៃការកកើតភ្នំនៅអឺរ៉ុបខាងជើងដែលបានចុះកាលបរិច្ឆេទមុនសម័យដេវ៉ុន។ ភូគព្ភវិទូជាច្រើនដូចជា អ៊ីមីល អ៊ូហ្ក និង ហាន់ ស្ទីឡឺ បានមើលឃើញថាកំណភ្នំកាឡេដុងជាវគ្គមួយក្នុងចំណោមវគ្គព្រឹត្តការណ៍ជាច្រើននៃការកកើតភ្នំដែលបានកើតឡើងកំឡុងប្រវត្តិការណ៍របស់ផែនដី។ ការយល់ដឹងថ្មីៗដែលធ្លាប់មានមក បានពន្យល់ថាកំណភ្នំកាឡេដុងរួមបញ្ចូលវគ្គរចិតវិវត្តន៍មួយចំនួនអាចមានទ្វីកាលបន្តបន្ទាប់គ្នា។ ហើយឈ្មោះ កាឡេដុង ដូច្នោះ មិនត្រូវប្រើបានត្រឹមតែសម័យមួយដាច់ណាត់នៃកាលវេលាភូគព្ភសាស្ត្រនោះទេ វាក៏អនុវត្តប្រើបានលើតំណបន្ទាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍ទាក់ទងខាងរចិតវិវត្តន៍ផងដែរ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"អើញ្រហ្មណ៍ តថាគតពោលកំណត់ ក្នុងទីមិនគួរ បានដែរ ។"
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ លួចទ្រព្យគេ ប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាម ពោលពាក្យកុហក ពោលពាក្យញុះញង់ ពោលពាក្យអាក្រក់ ពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍ ជាអ្នកច្រើនដោយអភិជ្ឈា មានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ខុស ប៉ុន្តែបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយ ស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតជាមួយពួកដំរី ឯដំរីនោះ ជាសត្វតែងស្វាក់ បាយ ទឹក កម្រងផ្កា និងគ្រឿងឧបករណ៍ផ្សេង ៗ ក្នុងកំណើត នៃដំរីនោះ។"
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ត្រង់ដែលបុគ្គល ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ លួចទ្រព្យគេ ប្រព្រឹត្តខុស ក្នុងកាម ពោលពាក្យកុហក ពោលពាក្យញុះញង់ ពោលពាក្យអាក្រក់ ពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍ ជាអ្នកច្រើនដោយអភិជ្ឈា មានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ខុស ជាទោសនាំឲ្យបុគ្គលនោះ បែកធ្លាយរាងកាយ ស្លាប់ទៅ ទៅកើតជាមួយនឹងពួកដំរី ត្រង់ដែលបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ ជាគុណបណ្តាលឲ្យបុគ្គលនោះ ជាសត្វតែងស្វាក់បាយ ទឹក កម្រងផ្កា គ្រឿងប្រដាប់ផ្សេង ៗ ក្នុងកំណើតនៃដំរីនោះ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
ប្រវត្តិភូគព្ភថាមសាស្ត្រ
នៅដើមសម័យអ័រដូវីកេស (ប្រហែល ៤៨០ លានឆ្នាំមុន) ចុល្លទ្វីប (បំណែកតូចមួយនៃសិលាមណ្ឌលទ្វីប) អាវ៉្លុន (សិលាមណ្ឌលបច្ចុប្បន្នដែលត្រូវបានបែកខ្ញែកពាសពេញភាគខាងកើតនៃអង់គ្លេសថ្មី ភាគខាងត្បូងនៃដីថ្មី ប៉ែកនៃ ប្រនស៊្វិកថ្មី និង ស្កុតថ្មី អៀរខាងត្បូង ភាគជាច្រើននៃអង់គ្លេស និង វែល ប្រទេសទំនាប និង អាល្លឺម៉ង់ខាងជើង) បានចាប់ផ្ដើមបែកខ្ញែកពីរឹមខាងជើងនៃគោណ្ឌវ័ន។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ មួយទៀត បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ លួចទ្រព្យគេ ប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាម ពោលពាក្យកុហក ពោលពាក្យញុះញង់ ពោលពាក្យអាក្រក់ ពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍ ជាអ្នកច្រើនដោយអភិជ្ឈា មានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ខុស ប៉ុន្តែបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតជាមួយពួកសេះ… កើតជាមួយពួកគោ… កើតជាមួយពួកឆ្កែ ឯសត្វនោះ តែងស្វាក់បាយ ទឹក កម្រងផ្កា និងគ្រឿងប្រដាប់ផ្សេងៗ ។​"
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ត្រង់ដែលបុគ្គលក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកសម្លាប់សត្វ លួចទ្រព្យគេ ប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាមទាំងឡាយ ពោលពាក្យកុហក ពោលពាក្យញុះញង់ ពោលពាក្យអាក្រក់ ពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍ ជាអ្នកច្រើនដោយអភិជ្ឈា មានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ខុស ជាទោសនាំឲ្យបុគ្គលនោះ បែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ទៅកើតជាមួយនឹងពួកឆ្កែ ត្រង់ដែលបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ ជាគុណនាំឲ្យបុគ្គលនោះ ជាសត្វតែងស្វាក់ បាយ ទឹក កម្រងផ្កា គ្រឿងប្រដាប់ផ្សេង ៗ ក្នុងកំណើតឆ្កែនោះ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
វគ្គដំបូង
វគ្គដំបូងៗខ្លះនៃវិរូបកម្ម និង/រឺ រូបបរិវត្តន៍ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាជួរភ្នំកាឡេដុងស្កង់ឌីណាវ។ វគ្គបឋមដែលជាញឹកញាប់ត្រូវបានរួមបញ្ចូលនូវកំណភ្នំកាឡេដុងគឺជាវគ្គផ្វាំងម៉ាកកាលពី ៥០៥ លានឆ្នាំកន្លងទៅ (ចុងសម័យកាំប្រ)។ វគ្គផ្សេងមួយទៀតជាវគ្គចាមត្លង់ដ៍កាលពី ៤៥៥ លានឆ្នាំកន្លងទៅ។ វគ្គទាំងនេះត្រូវបានគេពន្យល់ដោយការសន្មតថាជាយខាងលិចនៃបាលទិកបានប៉ះទង្គិចជាមួយកំណោងកោះមួយ រឺ ចុល្លទ្វីបមួយ។ ក្នុងរបៀបស្រដៀងគ្នា ជាយខាងកើតនៃឡូរ៉ង់ត៍បានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកំណោងកោះមួយកំឡុងពេលកំណភ្នំតាកូនិក (ពី ៤៨០ ដល់ ៤៣៥ លានឆ្នាំកន្លងទៅ)។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកវៀរស្រឡះចាកបាណាតិបាត វៀរស្រឡះចាកអទិន្នាទាន វៀរស្រឡះចាកកាមេសុមិច្ឆាចារ វៀរស្រឡះចាកមុសាវាទ វៀរស្រឡះចាកបិសុណាវាចា វៀរស្រឡះចាកផរុសវាចា វៀរស្រឡះចាកសម្ផប្បលាបៈ ជាអ្នកមិនមានអភិជ្ឈា មានចិត្តមិនព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ បុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ លុះបុគ្គលនោះ បែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ក៏ទៅកើតជាមួយនឹងពួកមនុស្ស បុគ្គលនោះ តែងស្វាក់នូវកាមគុណ ៥ ជារបស់មនុស្ស ក្នុងកំណើតនៃមនុស្សនោះ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
វគ្គដំបូង
កំឡុងសម័យអ័រដូវីកេស ទ្វីបតូចនៃអាវ៉្លុនបានរំកិលឯកឯងក្នុងទិសដៅភាគឦសានឆ្ពោះទៅបាលទិក។ ចលនកម្មនេះផ្សំឡើងដោយទន្លាក់ចុះនៃមហាសមុទ្រអៀប៉េទុសភាគឦសាន (ក៏ត្រូវបានហៅថា សមុទ្រតនឃ្វីស្ត៍) ខាងក្រោមអាវ៉្លុនខាងកើត។ នៅចុងសម័យអ័រដូវីកេស (ប្រហែល ៤៥០ លានឆ្នាំកន្លងទៅ) បំណុកទ្វីប ចាប់ផ្ដើមរវាងអាវ៉្លុន និង បាលទិក។ សមុទ្រតនឃ្វីស្ត៍បានបាត់រូបរាងដោយដំណើរនេះ បំណះដែលនៅសល់គឺខ្សែតនឃ្វីស្ត៍ ដែលរត់នៅពីក្រោមសមុទ្រខាងជើង ដាណឺម៉ាកខាងត្បូង និងអាល្លឺម៉ង់ខាងជើង ហើយនិងប៉ូឡូញ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ត្រង់ដែលបុគ្គល ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកវៀរស្រឡះ ចាកបាណាតិបាត វៀរស្រឡះ ចាកអទិន្នាទាន វៀរស្រឡះ ចាកកាមេសុមិច្ឆាចារ វៀរស្រឡះ ចាកមុសាវាទ វៀរស្រឡះ ចាកបិសុណាវាចា វៀរស្រឡះ ចាកផរុសវាចា វៀរស្រឡះ ចាកសម្ផប្បលាបៈ ជាអ្នកមិនមានអភិជ្ឈា មិនមានចិត្តព្យាបាទ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ ជាគុណនាំឲ្យបុគ្គលនោះ បែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ទៅកើតជាមួយនឹងពួកមនុស្ស ត្រង់ដែលបុគ្គលជាអ្នកឲ្យបាយទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ ជាគុណបណ្តាលឲ្យបុគ្គលនោះ ទៅជាអ្នកស្វាក់ នូវកាមគុណ ៥ ជារបស់មនុស្ស ក្នុងកំណើតនៃមនុស្សនោះ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
វគ្គស្កង់ឌី/ហ្ក្រាំពី
វគ្គសំខាន់នៃកំណភ្នំកាឡេដុង (ចាប់ពីប្រហែល ៤២៥ ដល់ ៤០០ លានឆ្នាំកន្លងមក) ត្រូវបានគេហៅថាវគ្គស្កង់ឌីនៅស្កង់ឌីណាវ និង "វគ្គហ្ក្រាំពៀន" នៅប៊្រីថេន។ វាបណ្ដាលមកពីបំណុករវាងឡូរ៉ង់ត៍ និង បាលទិក។ មហាសមុទ្រអៀប៉េទុសដំបូងបានបិទភ្ជិតនៅផ្នែកខាងជើង បន្ទាប់មកក៏បានបិទភ្ជិតនៅផ្នែកខាងត្បូងទៀត។ ដូច្នេះ បំណុករវាងបាលទិក និង ឡូរ៉ង់ត៍បានកើតឡើងមុនបន្តិចទេ គឺមុនអាវ៉្លុន និង ឡូរ៉ង់ត៍បុកទង្គិចគ្នា។ បំណុកទ្វីបបានចាប់ផ្ដើមនៅត្រង់មជ្ឈិមស៊ីល័រ ហើយ ការកកើតភ្នំបានកើតឡើងនៅដើមសម័យដេវ៉ុន (ចាប់ពី ៤២០-៤០៥ លានឆ្នាំកន្លងមក)។ នៅអាមេរិកខាងជើង បំណុករវាងអាវ៉្លុន និង ឡូរ៉ង់ត៍ត្រូវបានគេហៅថា កំណភ្នំអាកាដ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលខ្លះ ក្នុងលោកនេះ វៀរស្រឡះ ចាកបាណាតិបាត ។បេ។ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ ប៉ុន្តែបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍ របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ បុគ្គលនោះ លុះបែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់​ទៅ ក៏ទៅកើតជាមួយពួកទេវតា ទេវតានោះ ជាអ្នកស្វាក់នូវកាមគុណ ៥ ជាទិព្វ ក្នុងទេវលោកនោះ ។"
"ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ត្រង់ដែលបុគ្គល ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកវៀរស្រឡះចាកបាណាតិបាត ។បេ។ មានសេចក្តីយល់ត្រូវ ជាគុណនាំឲ្យបុគ្គលនោះ បែកធ្លាយរាងកាយស្លាប់ទៅ ទៅកើតជាមួយពួកទេវតា ត្រង់ដែលបុគ្គលនោះ ជាអ្នកឲ្យបាយ ទឹក សំពត់ យាន កម្រងផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ទីដេក ទីនៅ គ្រឿងឧបករណ៍ របស់ប្រទីប ដល់សមណៈ ឬញ្រហ្មណ៍ ជាគុណនាំឲ្យបុគ្គលនោះ ជាអ្នកស្វាក់នូវកាមគុណ ៥ ជាទិព្វ ក្នុងទេវលោកនោះ ។ ម្នាលញ្រហ្មណ៍ ក៏ធម្មតា អ្នកឲ្យទាន មិនមែនជាគ្មានផលឡើយ ។"
កំណដងភ្នំកាឡេដុង
វគ្គស្កង់ឌី/ហ្ក្រាំពី
តាមរយៈអ្នកនិពន្ធមួយចំនួន បំណុកទ្វីបកាឡេដុងពាក់ព័ន្ធនឹងចុល្លទ្វីបផ្សេងមួយទៀត អាម៉ូរិក (ព័រទុយហ្កាល់ខាងត្បូង ភាគច្រើននៃភាគខាងជើងនៃបារាំង និង ប៉ែកអាល្លឺម៉ង់ខាងត្បូង និង សាធារណរដ្ឋឆែក) តែតូចជាងអាវ៉្លុន។ ចុល្លទ្វីបនេះប្រហែលជាមិនបង្កើតជាឯកយោគស្ថិតស្ថេរមួយទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានជំនួសដោយតំណនៃបំណែកជាច្រើន ដែលនូវក្នុងនោះប្រជុំភ្នំអាម៉ូរិក និង បូហេមបច្ចុប្បន្ននេះគឺជាប្រជុំភ្នំដ៏សំខាន់បំផុត។ មហាសមុទ្រចន្លោះផ្ទៃទ្វីបនៃឡូរ៉ង់ត៍ បាលទិក និង អាវ៉្លុនរួមបញ្ចូលគ្នា (ហៅថា អឺរ៉ាមេរិក ឡូរុស្ស រឺ ទ្វីបក្រហមចាស់) ហើយនិងអាម៉ូរិកត្រូវបានគេហៅថាមហាសមុទ្ររៀ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១
ជាណុស្សោណិញ្រហ្មណ៍ ទូលថា "បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន អស្ចារ្យណាស់ ! បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ចម្លែកណាស់ បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ដំណើរនេះ គួរណាស់តែឲ្យទាន គួរណាស់តែធ្វើអំពើដែលគេគប្បីធ្វើដោយសទ្ធា ព្រោះថា អ្នកឲ្យទាន មិនមែនជាគ្មានផលឡើយ ។ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់ថា "អើញ្រហ្មណ៍ ដំណើរនុ៎ះ យ៉ាងហ្នឹងឯង អើញ្រហ្មណ៍ ដំណើរនុ៎ះ យ៉ាងហ្នឹងឯង អើញ្រហ្មណ៍ អ្នកឲ្យទាន មិនមែនជាគ្មានផលទេ" ។ ជាណុស្សោណិញ្រហ្មណ៍ ក្រាបបង្គំទូលថា "បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ពីរោះណាស់ ។បេ។ សូមព្រះគោតមដ៏ចម្រើន ចាំទុកនូវខ្ញុំព្រះអង្គ ថាជាឧបាសក អ្នកដល់នូវសរណៈ ស្មើដោយជីវិត ចាប់ដើមពីថ្ងៃនេះតទៅ" ។
ថាន់ ស្វេ
ថាន់ ស្វេ ( သန်းရွှေ , pronounced [θáɰ̃ ʃwè] ; កើតថ្ងៃទី 2 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1933 ឬថ្ងៃទី 3 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1935) គឺជាអ្នកនយោបាយ បុរសខ្លាំងភូមា  ដែលបាន ធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ពីឆ្នាំ 1992 ដល់ឆ្នាំ 2011 ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សា សន្តិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍រដ្ឋ (SPDC) ។
ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ លោក​កាន់​តំណែង​សំខាន់ៗ​ក្នុង​នោះ​មាន ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​មីយ៉ាន់ម៉ា អគ្គ​មេបញ្ជាការ ​នៃ​សេវា​ការពារ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា និង​ជា​ប្រធាន ​សមាគម​សាមគ្គីភាព និង​អភិវឌ្ឍន៍​សហភាព ។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ 2011 គាត់បានលាលែងពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋជាផ្លូវការ ដើម្បីគាំទ្រអ្នកស្នងតំណែងដែលជ្រើសរើសដោយដៃរបស់គាត់គឺ ថៀន សៀន និងជាប្រមុខនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ត្រូវបានជំនួសដោយឧត្តមសេនីយ៍ មីង អ៊ុងឡាំង ។ គាត់បន្តរក្សាអំណាចដ៏ខ្លាំងនៅក្នុងជួរយោធា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ទីក្រុងប្រាក
ប្រាក ឬក៏ ប្រាហ្ក គឺជារដ្ឋធានីនៃសាធារណរដ្ឋឆេក
ថ្ងៃនៃភាសាជប៉ុន
=ថ្ងៃប្រចាំសប្ដាហ៍=
=ថ្ងៃប្រចាំខែ=
អាណាចក្របាកាន
អាណាចក្របាកាន ( ភូមា : ပုဂံခေတ် ) ស្គាល់ជាទូទៅថាជា រាជវង្សបាកាន និង ចក្រភពបាកាន គឺជានគរភូមាដើម្បីធ្វើឱ្យឯកភាពតំបន់ដែលក្រោយមកនឹងបង្កើតបានជាសម័យភូមាទំនើប (មីយ៉ាន់ម៉ា)។ ការគ្រប់គ្រងរយៈពេល ២៥០ ឆ្នាំរបស់បាកាន លើជ្រលងភ្នំឥរ៉ាវតី និងជុំវិញរបស់អាណាចក្រនេះបានពង្រឹងសម្រាប់ការឡើងនៃ ភាសា និង វប្បធម៌ ភូមា ការរីករាលដាលនៃ ជនជាតិភូមា នៅ ភូមាខាងលើ និងការរីកលូតលាស់នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។នៅភូមា និងនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ។
ជា៣០ឆ្នាំក្រោយមកទៀត ព្រះអនិរុទ្ធបានស្ថាបនាអធិរាជាណាចក្របាកានឡើង ដែលបង្រួបបង្រួមលើកទីមួយនូវតំបន់មួយចំនួនដែលក្រោយមកទៀតបាននឹងបង្កបង្កើតជាភូមាសម័យទំនើបនេះ។ អ្នកស្នងបន្តៗរបស់ព្រះអនិរុទ្ធនៅចុងសតវត្សទី១២ បានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនទៅខាងត្បូងកាន់តែឆ្ងាយទៅកាន់ទៀបកោះម៉ាឡេលើ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ដល់ទន្លេសាល្វឹងនៅភាគខាងកើត ខាងក្រោមព្រំដែនចិនថ្មីៗនេះនៅភាគខាងជើងឆ្ងាយ និងទៅភាគខាងលិច អារ៉ាកានភាគខាងជើង និង ជួរកូនភ្នំឈីន។ (ពង្សាវតារភូមាអះអាងអភិបតេយ្យភាពរបស់បាកានលើដងទន្លេចៅពញាទាំងមូល និងពង្សាវតារសៀមថារួមមានទៀបកោះម៉ាឡេក្រោមចុះមកច្រកសមុទ្រមលក្កាទៅកាន់អាណាចក្របាកាន។) នៅដើមសតវត្សទី១២ បាកានបានផុសឡើងជាមហាអំណាចសំខាន់មួយស្របគ្នាជាមួយអធិរាជាណាចក្រខ្មែរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានទទួលស្គាល់ដោយរាជវង្សស៊ុងចិន និងរាជវង្សចោឡ៊ៈ។ ប្រហែលចូលមកកាន់ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៣ ភាគច្រើនបំផុតនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោកស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងខ្លះនៃអធិរាជាណាចក្របាកាន រឺ អធិរាជាណាចក្រខ្មែរ។ រូបភាពតូច|អាណាចក្រ​បាកាន​នៅ​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ស៊ីធរ​ទី២ ប្រហែល​ឆ្នាំ​១២០០
សេដ្ឋកិច្ចរបស់បាកានដំបូងត្រូវពឹងផ្អែកលើអាងទឹកកសិកម្មក្យូកស៊េភាគឦសាននៃរាជធានីនេះ និងស្រុកមិនប៊ុនៃខាងត្បូងបាកានដែលពួកភូមាបានសាងសង់ទំនប់ថ្មីៗនិងប្រឡាយវាងជាច្រើនមួយចំនួនធំ។ វាក៏មានប្រយោជន៍ដោយសារពាណិជ្ជកម្មខាងក្រៅឆ្លងកាត់ឆ្នេររបស់វា។ ភោគទ្រព្យនៃនគរនេះត្រូវបានបូជាដើម្បីកសាងវត្តពុទ្ធសាសនាជាង១០ ០០០ នៅក្នុងតំបន់រាជធានីបាកានរវាងសតវត្សទី១១ និង ១៣ (ក្នុងនោះមាន៣០០០វត្ត នៅសេសសល់ដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ)។ ពួកអ្នកមានបានបរិច្ចាគដីអត់បង់ពន្ធទៅឱ្យពួកអ្នកកាន់អំណាចសាសនា។
ភាសានិងវប្បធម៌ភូមាបន្តិចម្ដងៗបានគ្របលើនៅដងទន្លេឥរាវតីភាគខាងលើ ដែលលុបលើធម្មនិយមព្យូ មន និង បាលី នៅចុងសតវត្សទី១២។ នៅពេលក្រោយមក ពួកមេដឹកនាំភូមានៃនគរនេះមិនត្រូវបានគេចោទសួរឡើយ។ ពួកព្យូបានសន្មតជាតិពន្ធុភាពភូមាដ៏ច្រើននៅភូមាលើ។ ភាសាភូមា ភ្លាមភាសាកំណើតក្រៅមួយ ជាភាសាស្ពាននៃនគរនេះ។
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ (ဟံသာဝတီ နေပြည်တော်) គឺជានគរដែលគ្រប់គ្រងនៅភូមាក្រោម និង ភាគខ្លះនៃភូមាលើចាប់ពីឆ្នាំ១៧៤០ ដល់ ១៧៥៧។ នគរនេះបានធំធាត់ចេញពីការបះបោរមួយដោយពួកមន ដែលក្រោយមកក្លាយជាជនជាតិភាគច្រើននៅភូមាក្រោម ប្រឆាំងនឹងរាជវង្សតោនងូរបស់ភូមានៅអវៈស្ថិតនៅភូមាប៉ែកខាងលើ។ ការបះបោរនេះបានជោគជ័យក្នុងការស្ដារឡើងវិញនូវនគរហង្សាវត្តីនិយាយភាសាមនដែលបានដួលរលំទៅហើយ ធ្លាប់ជានគរមួយបានគ្រប់គ្រងភូមាក្រោមចាប់ពីឆ្នាំ១២៨៧ ដល់ ១៥៣៩។ ដោយមានការគាំទ្រពីពួកបារាំង នគរនេះបានលូតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយការលុងយកចន្លោះទំនេរមួយនៅភូមាក្រោម និងបានបន្តការរុករុលឡើងទៅភាគខាងជើងតទៅទៀត។ នៅខែមីនា ១៧៥២ កងទ័ពរបស់ហង្សាវត្តីបានកាន់កាប់អវៈ និង បានបញ្ចប់រាជវង្សតោនងូដែលមានអាយុកាល ២៦៦ ឆ្នាំគត់។
អាណាចក្របាកាន
នគរនេះបានចូលទៅកាន់ការធ្លាក់ចុះនៅសតវត្សទី១៣ ជាការកើនឡើងបន្តនៃទ្រព្យសម្បត្តិសាសនាមិនបាច់ពន្ធ នៅទសវត្សឆ្នាំ១២៨០ ពីរភាគបីនៃដីធ្លីវប្បភាពភូមាលើត្រូវបានផ្ទេរអោយសាសនា ដែលបានមានឥទ្ធិពលសមត្ថភាពរបស់ស្ដេចដើម្បីទទួលបានភក្ដីភាពពីពួកអ្នកបម្រើក្នុងរាជវាំងនិងពួកអ្នកបម្រើការយោធា។ នេះបាននាំទៅដល់រង្វង់ចលាចលដ៏កាចសាហាវនិងការប្រណាំងប្រជែងគ្នាមកពីខាងក្រៅដោយពួកមន ម៉ុងហ៊្គោល និង ឝាន។ ការចាប់ផ្ដើមនៅដើមសតវត្សទី១៣ ពួកឝានបានចាប់ផ្ដើមគូសវង់ចក្រភពបាកានចាប់ពីខាងជើង និង ខាងកើត។ ពួកម៉ុងហ៊្គោល ដែលបានសញ្ជ័យយូនណាន អតីតស្រុកកំណើតនៃពួកភូមានៅឆ្នាំ១២៥៣ បានចាប់ផ្ដើមការលុកលុយរបស់ខ្លួននៅភូមានៅឆ្នាំ១២៧៧ និង នៅឆ្នាំ១២៨៧ បានលួចប្លន់បំផ្លិចបំផ្លាញបាកាន ដែលបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រង២៥០ឆ្នាំរបស់រាជាណាចក្របាកាននៅឯដងទន្លេឥរាវតី និង បរិមណ្ឌលរបស់ខ្លួន។ ការដឹកនាំរបស់បាកាននៅភូមាកណ្ដាលបានមកដប់ឆ្នាំចុងក្រោយនៅឆ្នាំ១២៩៧ នៅពេលនោះបាកានត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយម្យិនហ្សេន។
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
រាជវង្សថ្មីដែលហៅថាកន្បោនដឹកនាំដោយអង្គព្រះបានរើបំរះឡើងនៅភូមាលើដើម្បីប្រជែងនឹងកងទ័ពភាគខាងត្បូង ហើយបានបន្តសញ្ជ័យភូមាលើទាំងមូលដរាបដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៧៥៣។ បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់ហង្សាវត្តីលើភូមាភាគខាងលើមិនបានជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៧៥៤មក នគរមួយនេះលែងមានការរួមរឹតចូលធ្លុងគ្នាតែមួយតទៅទៀតហើយ។ ពួកមេដឹកនាំនគរនេះបានប្រើវិធានការដែលធ្វើឱ្យខ្លួនឯងកាន់តែដុនដាបឡើង ដោយប្រហារជីវិតគ្រួសាររាជវង្សតោនងូចោលទាំងអស់ ហើយធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពួកភូមានៅភាគខាងត្បូង រឿងទាំងពីរយ៉ាងនេះបានត្រឹមតែពង្រឹង និងពង្រីកអំណាចឱ្យកាន់តែចូលទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃអង្គព្រះប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងឆ្នាំ១៧៥៥ អង្គព្រះបានលុកលុយភូមាក្រោម។ កងទ័ពកន្បោនបានកាន់កាប់ដីសណ្ដឥរាវត្តីនៅខែឧសភា ១៧៥៥ កំពង់ផែស៊្ញីនដែលការពារដោយបារាំងនៅខែកក្កដា ១៧៥៦ និងចុងក្រោយរាជធានី ពគោ នៅខែឧសភា ១៧៥៧។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > អង្គុត្តរនិកាយ > ទសកនិបាត > ទ្វាទសមភាគ > ចតុត្ថបណ្ណាសក > ជាណុស្សោណិវគ្គ ទី២ > ជាណុស្សោណិសូត្រ ទី១១ (សៀវភៅ​ភាគ៥១ ទំព័រទី ១៣៤)
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
ការធ្លាក់នៃហង្សាវត្តីស្ដារគឺជាការផ្ដើមនៃទីបញ្ចប់នៃការត្រួត្រត្រាភូមាក្រោមរបស់ពួកមនដែលមានអាយុកាលរាប់សតវត្សយូរណាស់មកហើយ។ ការផ្ចាល់តបវិញរបស់កងទ័ពកន្បោនបានបង្ខំពួកមនរាប់ពាន់នាក់រត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសស្យាម។ ជិតដល់ដើមសតវត្សទី១៩ សមានកម្ម អាពាហ៍ពិពាហ៍ឆ្លងសាសន៍ និង ការហូរចូលដ៏ច្រើនសន្ធឹកនៃគ្រួសារភូមាពីភាគខាងជើងបានកាត់បន្ថយអត្រាប្រជាជនមនឱ្យក្លាយជាជនជាតិភាគតិចដ៏តូចមួយប៉ុណ្ណោះ។
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ឯកសារយោង
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๔ > พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑๖ > อังคุตตรนิกาย > ทสก-เอกาทสกนิบาต > จตุตถปัณณาสก์ > ๒. ชานุสโสณีวรรค > ชาณุสโสณีสูตร
Janussonin Sutta: To Janussonin (On Offerings to the Dead) (AN 10.177)
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
ការក្រោកឡើងនៃនគរភាគខាងត្បូង
ក្នុងឆ្នាំ១៧៤២ កងកំលាំងហង្សាវត្តី បានចាប់ផ្ដើមវាយឆ្មក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំឡើងតាមទន្លេឥរាវត្តីឆ្ងាយហួសទៅដល់អវៈ។ ជិតដល់ឆ្នាំ១៧៤៥ ហង្សាវត្តីបានគ្រប់គ្រងភូមាក្រោមបានភាគច្រើន និង ភាគខ្លះនៃភូមាលើរហូតដល់ប្រំម៍ និង 6តោនងូ។ (នគរថ្មីនេះមិនបានគ្រប់គ្រងលើឆ្នេរតនាវស្រីដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងឡើយ។ ពួកមេដឹកនាំនៅមុំហ៍ (មោត្តមៈ) និង ថ្វាយ (តាវ៉យ) បានស្វះស្វែងរកការការពារពីប្រទេសស្យាម។)
ជាណុស្សោណិសូត្រ
ឯកសារយោង
To Jāṇussoṇin (On Offerings to the Dead): Jāṇussoṇin Sutta  (AN 10:166)
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
ការក្រោកឡើងនៃនគរភាគខាងត្បូង
សង្គ្រាមកិច្ចខ្នាតតូចបានបន្តរហូតដល់ខែវិច្ឆិកា ១៧៥១ នៅពេលនោះពញាដឹឡា ដែលបានស្នងរាជ្យបន្តពីស្មេនធ៏បានឡើងជាព្រះមហាក្សត្រក្នុងឆ្នាំ១៧៤៧ ហើយក៏បានផ្ដើមការលុកលុយខ្នាតធំយ៉ាងពេញទំហឹងទៅលើភូមាលើ។ កងប្រដាប់អាវុធហង្សាវត្តីបានរុលបន្តិចម្ដងៗទៅភាគខាងជើង និង ជាចុងក្រោយបានប្លន់បំផ្លិចបំផ្លាញរាជធានីអវៈក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ១៧៥២។ ពួកគ្រួសារព្រះញាតិវង្សត្រូវបាននិរទេសខ្លួនទៅកាន់ពគោ។ ដោយសារការគិតខុសថាបានឈ្នះនៅភូមាលើហើយ ពួកមេដឹកនាំហង្សាវត្តីបានត្រឡប់ទៅពគោវិញមុនកាលកំណត់ ដោយបន្សល់ទុកត្រឹមតែមួយភាគបីនៃកងទ័ពដឹកនាំដោយមេទ័ព ដាឡាបាន ឱ្យបោសសំអាតការតស៊ូចុងក្រោយនៅភូមាប៉ែកខាងលើប្រទេសតែប៉ុណ្ណេះកង។
ឱនភាព
ការតស៊ូរបស់ពួកភូមាដែលមិនអាចចៀសរួចបានឈានចូលមកដល់យ៉ាងលឿន។ ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ១៧៥២ មេភូមិម៉ុកសូបូ ឈ្មោះ អង្គជ័យបានបង្កើតរាជវង្សកន្បោនដោយយកគោរម្យងារថា អង្គព្រះដើម្បីតស៊ូនឹងការកាន់កាប់របស់មន។ អង្គព្រះបានទទួលការដង្ហែតាមព្រះអង្គយ៉ាងលឿនពីទូទាំងភូមាលើ។ ជិតដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៧៥២ ព្រះអង្គបានសញ្ជ័យភូមាលើនៅភាគខាងជើងអវៈមកវិញទាំងអស់ ហើយយកបានទីក្រុងនេះនៅឆ្នាំបន្ទាប់។ ក្នុងខែមីនា ១៧៥៤ ពញាដឹឡាបានសញ្ជ័យយកបានភូមាលើជាមួយ និងកងទ័ពទាំងមូល។ ការលុកលុយបានប្រព្រឹត្តិទៅយ៉ាងល្អនៅគ្រាដំបូង ដោយធ្វើការឡោមព័ទ្ធអវៈ និងរុលចូលយ៉ាងជ្រៅទៅផ្នែកខាងលើនៃប្រទេសប៉ុន្តែជាចុងក្រោយបានរអាក់រអួល ហើយត្រូវបានគេរុញច្រានត្រឡប់មកវិញជាមួយនិងការបរាជ័យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
បន្តបន្ទាប់ពីការបរាជ័យនេះ ពួកមេដឹកនាំនៅហង្សាវត្តីបានធ្វើគោលនយោបាយញែកជាតិសាសន៍ដែលធ្វើឱ្យខ្លួនឯងឈានទៅរកការវិនាសនគរនៅភាគខាងត្បូង។ នយោបាយនេះបានដាក់ឱ្យប្រហារជីវិតពួកឈ្លើយជាតិសាសន៍អវៈ រួមទាំងព្រះមហាក្សត្រតោនងូដែលជាស្ដេចចុងក្រោយផង ហើយនិងការតំរូវអោយពួកភូមានៅភាគខាងត្បូងពាក់ក្រវិលដែលមានត្រារជ្ជទាយាទពគោ និងកាត់សក់ជារបៀបរបបមនជាសញ្ញាបង្ហាញនូវភក្ដីភាពចំពោះនគរ។
អ៊ីនធើណេត
អ៊ីនធើណេត រឺ ភាសាខ្មែរថា អន្តរបណ្ដាញ គឺជាប្រព័ន្ឋឬ បណ្តាញរបស់ពិភពលោក​ ដើម្បីធ្វើការ ទំនាក់ទំនង គ្នា តាមម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រ ដែលបានប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ឋអ៊ីនធើណេត ឬ សេវាអ៊ីនធើណេត ជាលក្ខណះស្តង់ដា ដើម្បី បំរើការដល់ អ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនលាន​នាក់នៅលើ សាកលលោក។ ប្រព័ន្ឋនេះប្រើ«TCP/IP» (Internet Protocol Suite)សំរាប់បម្រើដល់អ្នកប្រើប្រាស់ ជាច្រើននៅពិភពលោក។ អ៊ីនធើណេតជាប្រព័ន្ឋដែលមានបណ្ដាញច្រើន ដូចជាបណ្ដាញឯកជន សាធារណះ នៃបណ្ឌិតសភា នៃរដ្ឋាភិបាល ។ល។ ដែលភ្ជាប់គ្នាតាមខ្សែឫឥតមានខ្សែ វាមានព័ត៍មាននិង ការបម្រើច្រើន ដូចជា «ហាយផើថិច» (hypertext)របស់«វ៉ើល វ៉ាយ វ៉ិប» វ.វ.វ. (World Wide Web - WWW.) និងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ទ សំរាប់ផ្ញើ «សារអេឡិចត្រូនិច» (អ៊ីម៉ែល) ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ ទូរស័ព្ទ កាសែត ។ល។ប្រើប្រព័ន្ឋអ៊ីនធើណេតតាម «VoIp» (ប្រព័ន្ឋសម្លេងតាមអ៊ីនធើណេត) និង«IPTV» (ប្រព័ន្ឋរូបភាពតាមអ៊ីនធើណេត) កាសែត សៀវភៅមើល ។ល។
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
ឱនភាព
នៅឆ្នាំ១៧៥៥ អង្គព្រះបានចាប់ផ្ដើមរុលទៅខាងត្បូង ដោយកាន់កាប់ដីសណ្ដឥរាវត្តីសិននៅខែមេសា និង ដាហ្កុន (បច្ចុប្បន្ន យ៉ាងហ្គូន) នៅខែឧសភា។ ទីក្រុងកំពង់ផែដែលការពារដោយបារាំងនៅសិអាង (ទ្ញីន) ត្រូវដណ្ដើមបានដោយការឡោមព័ទ្ធត្រឹមតែរយៈពេល ១៤ ខែប៉ុណ្ណោះ មកដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៧៥៦។ ដោយជំនួយបារាំងត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់អស់ ទីបញ្ចប់នៃព្រះរាជាណាចក្រនេះក៏បានខិតចូលមកដល់។ រាជធានីពគោក៏បានធ្លាក់ទៅនៅថ្ងៃ ៦ ឧសភា ឆ្នាំ១៧៥៧។
អ៊ីនធើណេត
ប្រវត្តិអ៊ីនធើណេត
មនុស្សជាច្រើន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ កំពុងប្រើអ៊ីនធើណេត សំរាប់ការទាក់ទងគ្នាតាម ឆាត ឬ​តាមប្រព័ន្ធផ្សេងៗទៀត និងមានបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមជាច្រើន តាមអ៊ីនធើណេត ដែលឥលូវនេះមានសារៈសំខាន់បំផុត។ អ៊ីនធើណេតចាប់ផ្ដើម នៅទសវត្ស៍ទី៦០ សតវត្សរ៍ទី២០ នៅ សហរដ្ឋអាមេរិច នៅពេល​រដ្ឋភិបាល និងក្រុមហ៊ុនខ្លះ ចង់បង្កើតបណ្ដាញកុំព្យូទ័រ ដែលជួយដំណើរការក្នុង ការទាក់ទង។
នគរហង្សាវត្តីស្ដារ
កេរ្តិ៍ដំណែល
ការធ្លាក់នៃរាជាណាចក្រនេះគឺជាទីបញ្ចប់នៃឥស្សរភាពរបស់ពួកមនក៏ដូចជាការត្រួតត្រារបស់ពួកគេជាច្រើនសតវត្សមកហើយនៅឯភូមាក្រោម។ ការបណ្ដេញចេញមិនរើសមុខរបស់កងទ័ពកន្បោនក្នុងប្រទេសភាគខាងក្រោម បានបង្ខំពួកមនរាប់ពាន់នាក់រត់ចូលទៅកាន់ប្រទេសស្យាម។ គ្រួសារពួកភូមាមកពីភាគខាងជើងជាច្រើនក៏ចាប់ផ្ដើមមកតាំងទីលំនៅនៅដីសណ្ដ។ ជិតដល់ដើមសតវត្សទី១៩ សមីករណ៍ និងការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ឆ្លងសាសន៍បានកាត់បន្ថយអត្រាប្រជាជនមនមកត្រឹមជាជនភាគតិចដ៏តូចមួយក្រុមតែប៉ុណ្ណោះ។
អ៊ីនធើណេត
ប្រវត្តិអ៊ីនធើណេត
right|thumb|100px|[[:en:Jeremy Rifkin|លោកយេរេមី រីហ្វីណ អ្នកសេដ្ឋសាស្រ្ដ នៃសហរដ្ឋអាមេរិច ជាអ្នកដែលហៅ អ៊ីនធើណេត «បដិវត្ដន៍ ទនៃបច្ចេកវិជ្ចាលោកទី៣» និង សភាអីរ៉ុប បានយល់ព្រម នៅឆ្នាំ២០០៧។]]
នៅទសវត្ស៍ទី៨០ សតវត្សរ៍ទី២០ «មូលស្ថាបនាជាតិ របស់វិទ្យាសាស្រ្ត នៃសហរដ្ឋអាមេរីក» (Science National Foundation) បាននាំបង្កើតអ៊ីនធើណេតជាមួយ ក្រុមហ៊ុនមួយផ្សេងទៀត សំរាប់ប្រើវា នៅលើពិភពលោកនាទសវត្ស៍ទី៩០ សតវត្សរ៍ទី២០ អ៊ីនធើណេតបានក្លាយទៅជានៃជំនួញ និងចាប់ផ្ដើមកើតមាន  «បដិវត្ដន៍ នៃបច្ចេកវិជ្ចាលើកទី៣» (គំនិតរបស់ លោកយេរេមី រីហ្វីណ) ដែលសភាអីរ៉ុបបានយល់ព្រម នៅឆ្នាំ២០០៧ នៅឆ្នាំ២០០៩ ១ភាគ៤នៃមនុស្សទាំងអស់ នៅលើផែនដី ប្រើអ៊ីនធើណេត អ៊ីនធើណេតមិនមានក្រុមអ្នកគ្រប់គ្រងមួយណា ឫច្បាប់អំពីប្រើវាទេ ពណ្ដាញនីមួយៗ ដាក់ខ្នាតគំរូរបស់ខ្លូង តែមាន «សាចិវកម្មអ៊ីនធើណេត សំរាប់ដាក់ឈ្មោះ និងលេច» (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers៖ ICANN) ដែលជាអង្គការ អន្តរជាតិ មិនយកកម្រៃទេ ដែលដាក់ពិធីសាអ៊ីនធើណេត តាម «ប្រព័ន្ទឈ្មោះវិស័យ» (Domain Name System) និង «ពិធិសាអ៊ីនធើណេត សំរាប់ដាក់អាសយដ្ឋានវ៉េប (Internet Protocol address)
នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៩ អង្គការសាចិវកម្មអ៊ីនធើណេត សំរាប់ដាក់ឈ្មោះនិងលេច បានយល់ព្រមថា អ៊ីនធើណេត អាចប្រើអក្សរ ដែលមិនជាអក្សរឡាតាំងដែរ (ដូចជាអក្សរខ្ញែរ) ពីព្រោះនៅ ផែនដីមានជាងមួយរយកោដិនាក់ ដែលប្រើអ៊ីនធើណេត នៅភាសាដែលមិនជាអក្សរឡាតាំងដែរ thumb|right|1000xp|អ៊ីនធើណេតជាប្រព័ន្ឋដែលមានបណ្ដាញច្រើន។អ៊ីនធើណេតបានជួយមនុស្សជាតិច្រើន តាមការទាក់ទង ផ្ដល់ពត៍មាន ប្រជាធិបតេយ្យ ការអភិវឌ្ឍន៏ អំពីសុខភាព ការកំសាន្ដ ការអប់រំ ភាគកម្ម ។ល។ ប៉ុន្តែ មានបញ្ហាច្រើនដែរ ដូចជា ការតិទៀនពីប្រុទេសខ្លះ ដែលខ្លាចពីភាគកម្មរបស់ប្រជាជន និងមានពញ្ហាដែរ ពីមនុស្សខ្លះ ដែលប្រើអ៊ីនធើណេត សំរាប់សកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្ម (ចោរកម្ម រំលោភកូនក្មេង ។ល។)
អ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណេត ច្រើនជាងគេ មកពីប្រទេសចិន ហើយភាសាអង់គ្លេស ភាសាដែលមានទំព័រច្រើនជាង នៅលើអ៊ីនធើណេត (ភាសាខ្ញែរមិនទាន់មានច្រើនទេ) នៅខែមិថុនាឆ្នាំ២០១១ មានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណេត ២១១០លាននាក់ នៅលើផែនដី ទោះបី នៅប្រទេសខ្លះ ដូចសហរដ្ឋអាមេរិច ប្រុសនិងស្រីប្រើអ៊ីនធើណេត ស្មើគ្នា (ជាពិសេសប្រទេស ដែលស្រីមានកាលានុវត្តភាពដូចគ្នាមនុស្សប្រុស ប៉ុន្ដែមានមនុស្សប្រុស ប្រើអ៊ីនធើណេតច្រើនជាងស្រី ។
វិជ្ជាយត្តស័ព្ទនៅអ៊ីនធើណេត
ពីព្រោះ អ្នកដែលបង្កើតប្រព័ន្ទអ៊ីនធើណេត មកពីសហរដ្ឋអាមេរិច វិជ្ជាយត្តស័ព្ទអន្តរជាតិ របស់វា មកនៅភាសាអង់គ្លេស ប៉ុន្តែមានប្រទេសច្រើន ដែលតម្រូវ វិជ្ជាយត្តស័ព្ទនៅភាសារបស់ខ្លូង នៅភាសាខ្មែរ មិនទាន់មានច្បាប់ជាផ្លូវការ សំរាប់តម្រូវវិជ្ជាយត្តស័ព្ទ​ អ៊ីនធើណេត ដូច្នេះ គេប្រើពាក្យអង់គ្លេសជាច្រើន នៅអក្សរខ្ញែរ វិជ្ជាយត្តស័ព្ទអ៊ីនធើណេត ដែលសំខាន់ជាងគេ៖
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីផ្សារ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ច
ភាសាប៉ាស្តូ
ភាសាប៉ាស្តូ (پښتو pax̌tō ; ត្រូវបានស្គាល់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រថា អាហ្វហ្គានី (افغاني afğānī) និង បធានី គឺជាភាសាដើមនៃប្រជាជនប៉ាស្តូនៅអាស៊ីខាងនិរតី។ ប៉ាស្តូគឺភាសាមួយក្នុងក្រុមភាសាអ៊ីរ៉ង់ខាងកើត។ ភាសាប៉ាស្តូគឺភាសាមួយក្នុងចំណោមភាសាផ្លូវការពីរនៃប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។
រ៉ិនមីនប៊ី
រ៉ិនមីនប៊ី ( Chinese    'រូបិយប័ណ្ណរបស់ប្រជាជន' ; និមិត្តសញ្ញា ៖ ¥ ; លេខកូដ ISO : CNY ; អក្សរកាត់ : RMB ) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន  ។ វាជារូបិយប័ណ្ណទី៥ ដែលត្រូវបានជួញដូរច្រើនបំផុត គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។
ភាសាប៉ាស្តូ
Pashto (پښتو pax̌tō ; alternatively spelled Pakhto, Pushto or Pukhto), also known historically as Afghani (افغاني afğānī) and Pathani, is the native language of the Pashtun people of South-Central Asia. Pashto is a member of the Eastern Iranian languages group. Pashto is one of the two official languages of Afghanistan (the other being Dari), and is also spoken as a regional language in western and northwestern Pakistan and among the Pashtun diaspora around the world.
រ៉ិនមីនប៊ី
ប្រាក់យន់ (គឺជាឯកតាមូលដ្ឋាននៃរុិនមីប៊ី ) គឺជាឯកតាមូលដ្ឋាននៃរុិនមីប៊ី ប៉ុន្តែពាក្យនេះក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅលើរូបិយប័ណ្ណចិនជាទូទៅ ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទអន្តរជាតិ។ មួយយន់ត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០ចាវ ហើយ ចាវ ត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០ហ្វេន ប្រាក់យន់ត្រូវបានចេញដោយធនាគារប្រជាជនចិន ដែលជាអាជ្ញាធររូបិយវត្ថុរបស់ប្រទេសចិន។
ភាសាប៉ាស្តូ
Pashto belongs to the Northeastern Iranian branch of the Indo-Iranian language family, although Ethnologue lists it as Southeastern Iranian. The number of Pashtuns or Pashto-speakers is estimated to be 40–60 million people worldwide.
រ៉ិនមីនប៊ី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ម៉ាហ្វុម៉ាហ្វុ
ម៉ាហ្វុម៉ាហ្វុ (まふまふ) ជាអ្នកចម្រៀងប្រុស និងអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងប្រជាចនជប៉ុន ជារឿយៗគាត់ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងពណ៌ស សំលេងដ៏ទូលំទូលាយរបស់គាត់អនុញ្ញាតឱ្យគាត់ច្រៀង នៅក្នុងការចុះឈ្មោះខ្ពស់ប្រៀបធៀបនឹង Vocaloid មួយចំនួនក៏ដូចជាការចុះឈ្មោះទាប
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងជប៉ុន
ឃុំគោកព្រីង
( Kouk Pring Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ១០ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
គោកព្រីង
ខែក្នុងភាសាជប៉ុន
ខែប្រចាំឆ្នាំ
=ខែនៃកាល=
Twisted-Wonderland
Disney: Twisted-Wonderland (ធ្វីស្តិតវ៉នដឺរលែនដ៍) គឺជាទូរស័ព្ទដៃហ្គេមជប៉ុន បង្កើត​ឡើង​ដោយ Aniplex និង Walt Disney Japan រចនាតួអង្គ សេណារីយ៉ូនិងគំនិតត្រូវបានរៀបចំឡើង​ដោយ Black Butler អ្នកបង្កើត យ៉ាណា ថូបូសូ ផ្តោតលើរូបភាពពណ៌នាពីមនុស្សអាក្រក់យីហោផ្សេង Disney ហ្គេមនេះត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយនៅលើ Android និង iOS ក្នុងប្រទេសជប៉ុនថ្ងៃទី 18 ខែមីណា ឆ្នាំ 2020
មហាវិទ្យាល័យ Night raven collage
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្គេម
បាត
លុយបាត (บาท, ប្រតិចារិក: បាទ, និមិត្តសញ្ញា: ฿, កូដ: THB) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ថៃ ការ​ចេញ​រូបិយប័ណ្ណ​ជា​បន្ទុក​របស់​ធនាគារ​ថៃ
នេះ​បើ​តាម Bloomberg ប្រាក់បាតថៃ ជារូបិយប័ណ្ណដែលដំណើរការល្អបំផុតរបស់ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 2018 ​ SWIFT គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ 2019 បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រាក់បាតថៃជារូបិយប័ណ្ណទូទាត់ដែលប្រើញឹកញាប់បំផុតទី 10 នៅលើពិភពលោក។
របាំមណីមេខលា
ដែលមាន ៧ ឈុតឆាក (7 scene) និង មានបទភ្លេងពិណពាទ្យចំនួន ៥ ដូជា ៖
ទសវត្សរ៍ ១៩៩០
ទសវត្សរ៍ ១៩៩០ មានន័យថារយៈពេលនៃឆ្នាំ ១៩៩០-១៩៩៩
ទសវត្សទី ២០០ មានន័យថារយៈពេលនៃឆ្នាំ ១៩៩១-២០០០
បញ្ជីរាយនាម ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ តាមរហស្សនាម
This is a list of nicknames of national association football teams.
ជនជាតិសាន
ជនជាតិសាន (ရှမ်းလူမျိုး), ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា​ ជនជាតិតៃយ៉ៃ/ថៃយ៉ៃ ជាក្រុមជនជាតិតៃរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជនជាតិសានគឺជាជនជាតិភាគតិចដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) និងភាគច្រើនរស់នៅរដ្ឋសានរបស់ប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែក៏រស់នៅក្នុងផ្នែកខ្លះរបស់តំបន់ម៉ាន់ដាឡាយ រដ្ឋកាឈីន និងរដ្ឋការ៉ែន និងនៅតំបន់ជាប់គ្នារបស់ប្រទេសចិន (ជនជាតិតៃនៅប្រទេសចិន) ឡាវ​ អាសាម (ជនជាតិអាហូម) និងថៃ ទោះបីជាមិនមានជំរឿនដែលអាចទុកចិត្តបានត្រូវបានធ្វើនៅក្នុងប្រទេសភូមាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1935 ក៏ដោយ ជនជាតិសានត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួនពី 4 ទៅ 6 លាន ជាមួយនឹង CIA Factbook ផ្តល់ការប៉ាន់ប្រមាណចំនួនប្រាំលានរីករាលដាលនៅទូទាំងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានប្រហែល 10% របស់ចំនួនប្រជាជនភូមាទាំងមូល
ជនជាតិសានជា​ពាក្យ​ទូទៅ​សម្រាប់​ជនជាតិដែល​និយាយ​ភាសាតៃ​ទាំងអស់​ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) រាជធានីរបស់រដ្ឋសានគឺតុងជី​ ទីក្រុង​ធំ​ទី​ 5 ​ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ប្រហែល 390,000 នាក់ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន​ ស៊ីប៉ោ ឡាស៊ីវ កេងទុង និងតាឈីលេក (ថាឃីលេក, ท่าขี้เหล็ก)
ឯកសារយោង
<references group="lower-alpha" /> ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមជនជាតិ
ទសវត្សរ៍ ១៩៨០
ទសវត្សរ៍ ១៩៨០ មានន័យថារយៈពេល ១៩០-១៩៩
សម្រែកនៃដុលោរ៉េស៏
thumb|right|250px|រូបចម្លាក់របស់លោក [[មីហ្គេល អ៊ីដាលហ្គោ អ៊ី កុស្ទីយ៉ា|មីហ្គេល អ៊ីដាលហ្គោ អ៊ី កុស្ទីយ៉ា (Miguel Hidalgo y Costilla) នៅមុខព្រះវិហារនៅទីក្រុង ដុលោរ៉េស៏ អ៊ីដាលហ្គោ (Dolores Hidalgo), រដ្ឋ ហ្គ័រណាហ៊័រទោ (Guanajuato)]]
ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៩៩០
ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៩៩០ មានន័យថារយៈពេលនៃឆ្នាំ ១៩៩០-១៩៩៩
សម្រែកនៃដុលោរ៉េស៏
សម្រែកនៃដុលោរ៉េស៏ ក៏ត្រូវបានស្គាល់ថា សម្រែកនៃឯករាជ្យ ត្រូវបានបន្លឺនៅស្រុកតូច ដុលោរ៉េស៏ អ៊ីដាលហ្គោ ជិតទីរួមរដ្ឋហ្គ័រណាហ៊័រទោ ថ្ងៃ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨១០ ដោយលោក មីហ្គេល អ៊ីដាលហ្គោ អ៊ី កុស្ទីយ៉ា (Miguel Hidalgo y Costilla) លោក​អាចារ្យ​កាតូលិកម្នាក់។ វាគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលតំណាងដើមរបស់សង្គ្រាមឯករាជ្យម៉ិចស៊ិក។ តាំងពីខែតុលាឆ្នាំ១៨២៥ ថ្ងៃខែនេះត្រូវចាត់ទុកជា បុណ្យ​ឯករាជ្យ​ជាតិ​របស់សហរដ្ឋម៉ិចស៊ិក។
ទសវត្សរ៍ ១៩៨០
ទសវត្សទី ១៩៩ មានន័យថារយៈពេល ១៩៧១-១៩៩
៥០០រៀល(ឆ្នាំ១៩៩៦)
500រៀល
=មើលផងដែរ=
ទសវត្សរ៍ ១៩៧០
ទសវត្សរ៍ ១៩៧០ មានន័យថារយៈពេល ១៩៧០-១៩៧៩
ទសវត្សទី ១៩៨ មានន័យថារយៈពេល ១៩៧១-១៩៨០
បទគោព័ទ្ធស្នឹង
ប្អូនអើយបងគិត  គិតកែវពេកពិត
Smashburger
Smashburger គឺជាភោជនីយដ្ឋានប៊ឺហ្គ័រអាមេរិចដែលមានសាជីវកម្មជាង 370 និងហាងលក់យីហោដែលដំណើរការនៅក្នុងរដ្ឋ 37 និងរដ្ឋ 9 ។
បទគោព័ទ្ធស្នឹង
ពិតពុំភ្លាំងភ្លេច    ភ្លេចភោជនា
នាកាលណាធ្មេច ធ្មេចទៅគិតខ្ទេច
ខ្ទេចខ្ទាំក្ដួលក្ដៅ។
ទសវត្សរ៍ ១៩៦០
ទសវត្សរ៍ ១៩៦០ មានន័យថារយៈពេល ១៩៦០-១៩៦៩
តិរច្ឆានកថា
[៣៦៤] ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំ​ងឡាយ កុំពោល​ពាក្យតិរច្ឆានកថាច្រើន​ប្រការ ។ តិរច្ឆាន​កថា គឺអ្វី​ខ្លះ ? គឺនិយាយអំពី​ ស្ដេច និយាយ​អំពី​ ចោរ និយាយអំពី​ មហាមាត្រ និយាយអំពី​ សេនា និយាយ​អំពី ភ័យ និយាយអំពី​ ចម្បាំង និយាយអំពី គ្រឿងស៊ី និយាយ អំពី គ្រឿង​ផឹក និយាយអំពី​ សំពត់ និយាយអំពី​ ទីដេក និយាយអំពី​ កម្រង​ផ្កា និយាយអំពី​ គ្រឿង​ក្រអូប និយាយអំពី​ ញាតិ និយាយអំពី យាន ​ និយាយអំពី ស្រុក និយាយអំពី និគម និយាយអំពី នគរ និយាយអំពី ជនបទ និយាយអំពី ស្រី និយាយអំពី ប្រុស និយាយអំពី ទាហានដ៏ក្លៀវក្លា និយាយអំពី ច្រកផ្លូវ និយាយអំពី កំពង់​ទឹក និយាយអំពី បុព្វ​ប្រេត​គឺញាតិដែល​ចែកស្ថាន​ទៅហើយ និយាយអំពី ពាក្យឥតប្រយោជន៍​ផ្សេងៗ និយាយអំពី លោក ​ និយាយអំពី ការជីកសមុទ្រ និយាយអំពី សេចក្ដីចម្រើន​និង​មិន​ចម្រើន ​ ដូច្នេះ​ៗ ។ ដំណើរនោះ​ ព្រោះហេតុអ្វី​ ? ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះ​ថា ការ​ពោល​នុ៎ះ មិន​ប្រកប​ដោយប្រយោជន៍ មិនមែន​ជាអាទិព្រហ្មចរិយធម៌ មិន​​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​សេចក្ដី​នឿយ​ណាយ មិន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​ប្រាសចាកតម្រេក ​មិន​ប្រព្រឹត្តទៅដើម្បី​សេចក្តីរម្លត់​ទុក្ខ មិន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បីសេចក្តី​ស្ងប់​ស្ងាត់ មិន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បី​ដឹងច្បាស់ មិន​ប្រព្រឹត្តទៅដើម្បី​ត្រាស់ដឹង មិន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បី​និព្វាន ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ កាលបើអ្នក​ទាំងឡាយ​ពោល ​ គួរពោលថា នេះជា​ទុក្ខ គួរ​ពោលថា នេះហេតុ​ជាទីកើត​ឡើង​នៃ​ទុក្ខ គួរ​ពោល​ថា នេះជា​ទី​រម្លត់​ទុក្ខ គួរ​ពោល​ថា នេះ​ជា​បដិបទា ជាដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទី​រម្លត់​ទុក្ខ ។ ដំណើរនោះ ព្រោះ​ហេតុអ្វី ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ​ ព្រោះ​ថា ការពោល​នុ៎ះប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍ ការពោលនុ៎ះ​ជាអាទិព្រហ្មច​រិយធម៌ ការពោលនុ៎ះប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បី​សេចក្ដី​នឿយ​​​ណាយ ដើម្បី​ប្រាសចាកតម្រេក ដើម្បីរម្លត់​ទុក្ខ ដើម្បីស្ងប់រម្ងាប់ ដើម្បីដឹង​ច្បាស់ ដើម្បី​ត្រាស់​ដឹង ដើម្បី​និព្វាន ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ ភិក្ខុ​ក្នុង​សាសនា​នេះ គួរ​ធ្វើ​សេចក្ដី​ព្យាយាមថា នេះ​ជា​ទុក្ខ ។បេ។ គួរ​ធ្វើ​សេចក្ដី​ព្យាយាមថា នេះ​ជា​បដិបទា ជាដំណើរ​ទៅកាន់​ទី​រម្លត់​ទុក្ខ​ ។
ទសវត្សរ៍ ១៩៦០
ទសវត្សទី ១៩៧ មានន័យថារយៈពេល ១៩៦១-១៩៧០
តិរច្ឆានកថា
(សមាធិវគ្គ តិរច្ឆានកថា បិដក​លេខ ៣៩ ទំព័រ​ទី ២៣៦)
[៦៩] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅ​ក្នុងវត្តជេតពន របស់​អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ទៀបក្រុង​​សាវត្ថី ។ ក្នុង​សម័យនោះឯង ភិក្ខុទាំងឡាយ​ច្រើនរូប ត្រឡប់​អំពី​បិណ្ឌបាត ក្នុង​បច្ឆាភត្តហើយ ក៏អង្គុយ​ជួបជុំគ្នា ក្នុង​ឧបដ្ឋានសាលា ប្រកប​តិរច្ឆានកថា​ច្រើនយ៉ាង គឺនិយាយអំពី​ស្តេច និយាយ​អំពីចោរ និយាយ​អំពីអាមាត្យធំ និយាយ​អំពីសេនាទាហាន និយាយ​អំពីភ័យ និយាយ​អំពីចម្បាំង និយាយអំពី​ម្ហូបចំណី និយាយ​អំពីទឹក និយាយ​អំពីសំពត់ និយាយ​អំពីទីដេក និយាយ​អំពីផ្កាកម្រង និយាយ​អំពី​គ្រឿងក្រអូប និយាយ​អំពីញាតិ និយាយ​អំពីយាន និយាយ​អំពីស្រុក និយាយ​អំពី​និគម និយាយ​អំពីនគរ និយាយ​អំពីជនបទ និយាយ​អំពីស្រ្តី និយាយ​អំពី​យោធា​ដែល​ក្លៀវក្លា និយាយ​អំពីច្រកផ្លូវ និយាយ​អំពីកំពង់ទឹក និយាយ​អំពីញាតិ ដែល​ចែកឋាន​ទៅ​កាន់​បរលោក និយាយ​អំពីពាក្យ ដែលឥត​ប្រយោជន៍ មាន​សភាពផ្សេង ៗ និយាយ​អំពី​លោក និយាយ​អំពីរឿង​ជីកសមុទ្រ និយាយ​អំពីសេចក្តី​ចម្រើន​ និង​មិនចម្រើន​ ដែលជា​ហេតុ​ឥត​ប្រយោជន៍ ។ លំដាប់នោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ចេញ​អំពីទី​សម្ងំ ក្នុង​សាយណ្ហសម័យ​ហើយ ស្តេចចូល​ទៅកាន់​ឧបដ្ឋានសាលា លុះ​ចូលទៅដល់ហើយ​ទ្រង់​គង់​លើអាសនៈ ដែលគេ​ក្រាលថ្វាយ ។ លុះ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់​ស្រេចហើយ ទើបត្រាស់​សួរភិក្ខុ​ទាំងឡាយថា ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ក្នុងកាល​អម្បាញ់មិញ​នេះ អ្នក​ទាំងឡាយ​ប្រជុំគ្នា ដោយកថា​ដូចម្តេចហ្ន៎ ម៉្យាងទៀត អន្តរាកថា ដូចម្តេចហ្ន៎ ដែល​អ្នក​ទាំងឡាយ បញ្ឈប់​ទៅ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយ ក្រាបទូលថា បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចម្រើន​ ក្នុងទីនេះ ពួកខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ត្រឡប់អំពី​បិណ្ឌបាត ក្នុង​បច្ឆាភត្តហើយ អង្គុយ​ជួបជុំគ្នា ក្នុងឧបដ្ឋានសាលា ប្រកប​តិរច្ឆានកថា​ជាច្រើនយ៉ាង គឺនិយាយ​អំពីស្តេច និយាយ​អំពីចោរ ។បេ។ និយាយ​អំពីសេចក្តី​ចម្រើន​ និង​មិនចម្រើន​ ដែល​ជាហេតុ​ឥតប្រយោជន៍ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អ្នក​ទាំងឡាយ ប្រកប​តិរច្ឆានកថា​ជាច្រើនយ៉ាង ដោយ​ហេតុណា ហេតុនោះ មិនសមគួរ​ដល់អ្នក​ទាំងឡាយ ដែលជា​កុលបុត្ត​អ្នកចេញ​ចាកផ្ទះ​ដោយ​សទ្ធា ហើយចូលកាន់​ផ្នួស​ឡើយ តិរច្ឆានកថា​នោះគឺ និយាយ​អំពីស្តេច និយាយ​អំពីចោរ និយាយ​អំពីអាមាត្យធំ និយាយ​អំពីសេនាទាហាន និយាយ​អំពីភ័យ និយាយ​អំពីចម្បាំង និយាយ​អំពីម្ហូបចំណី និយាយ​អំពីទឹក និយាយ​អំពីសំពត់ និយាយ​អំពីទីដេក និយាយ​អំពីកម្រងផ្កា និយាយ​អំពី​គ្រឿង​ក្រអូប និយាយ​អំពីញាតិ និយាយ​អំពីយាន និយាយ​អំពីស្រុក និយាយ​អំពី​និគម និយាយ​អំពីនគរ និយាយ​អំពីជនបទ និយាយ​អំពីស្រ្តី និយាយ​អំពីយោធា​​ក្លៀវក្លា និយាយ​អំពីច្រកផ្លូវ និយាយ​អំពីកំពង់​ទឹក និយាយ​អំពីញាតិ ដែលចែកឋាន​ទៅកាន់​បរលោក និយាយ​ពាក្យ​ដែលឥត​ប្រយោជន៍ មាន​សភាពផ្សេង ៗ និយាយ​អំពីលោក និយាយ​អំពី​រឿងជីក​សមុទ្រ និយាយ​អំពីសេចក្តី​ចម្រើន​ និង​មិនចម្រើន​ ដែល​ជាហេតុ​ឥត​ប្រយោជន៍។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កថាវត្ថុ (ហេតុគួរ​និយាយ) អម្បាល​នេះ​ មាន ១០ ប្រការ ។ កថាវត្ថុ ១០ ប្រការ តើដូចម្តេច​ខ្លះ ? គឺនិយាយ​អំពីសេចក្តី​ប្រាថ្នាតិច ១ និយាយ​អំពីសេចក្តី​សន្តោស ១ និយាយអំពី​សេចក្តី​ស្ងាត់ ១ និយាយ​អំពីសេចក្តី​មិនច្រឡូក​ច្រឡំដោយ​ពួកគណៈ ១ និយាយ​អំពីប្រារព្ធ​សេចក្តី​ព្យាយាម ១ និយាយ​អំពីសីល ១ និយាយ​អំពីសមាធិ ១ និយាយ​អំពីបញ្ញា ១ និយាយ​អំពីវិមុត្តិ ១ និយាយ​អំពី​វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនៈ ១ ​ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កថាវត្ថុ មាន ១០ ប្រការ​នេះឯង ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ បើអ្នក​ទាំងឡាយ និយាយ​នូវកថា ដែល​អាស្រ័យ​កថាវត្ថុ ១០ ប្រការ​នេះឯង អ្នកទាំង​ឡាយ នឹងគ្រប​សង្កត់នូវ​តេជះនៃ​ព្រះចន្ទ និង​ព្រះអាទិត្យ​នេះឯង ដែល​មានឫទ្ធិ​ច្រើន​យ៉ាងនេះ មានអានុភាព​ធំយ៉ាងនេះ ដោយតេជះ​របស់ខ្លួន នឹងបាច់​ពោលទៅថ្វី ដល់​ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ​ឡើយ ។
(កថាវត្ថុសូត្រ ទី១ បិដក​លេខ ៥០ ទំព័រ​ទី ២៧៩)
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > មហាវារវគ្គ > សច្ចសំយុត្ត > សមាធិវគ្គ > តិរច្ឆានកថា (សៀវភៅ​ភាគ ៣៩ ទំព័រ​ទី ២៣៦)
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > អង្គុត្តរនិកាយ > ទុតិយបណ្ណាសក > យមកវគ្គ > ទសកនិបាត > កថាវត្ថុសូត្រ ទី​១ (សៀវភៅ​ភាគ ៥០ ទំព័រ​ទី ២៧៩)
Tiracchana-Katha (Unskilful Talk)
Topics of Conversation (2)​ Kathāvatthu Sutta  (AN 10:70)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๙ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๑ > สังยุตตนิกาย > มหาวารวรรค > ติรัจฉานกถาสูตร
បុស្បា កិតិយាករ
Thanphuying Busba Kitiyakara Sathanapong (บุษบา กิติยากร สธนพงศ์; កើតនៅឆ្នាំ 1934) ជាកូនរបស់ចៅ Nakkhatra Mangkala មុំនិងប្អូនស្រី Kitiyakara នៃ Sirikit Kitiyakara ដែលបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃប្រទេសថៃ។
ជីវិតនិងការសិក្សា
ដូចអែលឌើរ Sirikit របស់នាង Busba រៀនថ្នាក់ Rajini សាលានិងផ្លូវ Francis បាន Xavier អនុសញ្ញា។ ក្នុងអំឡុងពេលកុមារភាពរបស់នាងដែលជាឪពុករបស់នាងត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរាជទូតថៃទៅប្រទេសបារាំង, ប្រទេសដាណឺម៉ាកនិងចក្រភពអង់គ្លេសនិង Busba បានបន្តការសិក្សារបស់នាងនៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះជាមួយនឹងប្អូនស្រីរបស់នាង Sirikit ។ បន្ទាប់ពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដើម្បី Sirikit ព្រះមហាក្សត្រ Bhumibol នៅឆ្នាំ 1950 Busba ដំណាក់មួយបានក្លាយជាការប្រកួត។
ក្រុមគ្រួសារ
Busba រៀបការជាមួយ Thawisan Ladawan នៅក្នុងឆ្នាំ 1958 និងមានកូនស្រីម្នាក់ Suthawan Ladawan Sathirathai ថ្ងៃទី 24 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1958 ពួកគេបានលែងលះបន្ទាប់មកទៀត។ ក្រោយមកនាងបានរៀបការជាមួយប្រធានក្រុមលោកស៊ូរ៉ាយុទ្ធ Sathanapong ។
អាប់ឌុលឡាទី ២ នៃហ្សកដានី
សម្តេចព្រះរាជាធិបតី អាប់ឌុលឡាទី ២ ប៊ីន អាល់ ហ៊ូសេន (عبدالله الثاني بن الحسين​ ប្រសូត 30 មករា 1962) ជាព្រះមហាក្សត្រហ្ស៊កដានី ទ្រង់សោយរាជ្យតាំងពីថ្ងៃទី 7 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1999 ទ្រង់គឺជាសមាជិករបស់រាជវង្សហាសម៉ាយត៍ រាជវង្សហ្ស៊កដានីតាំងពីឆ្នាំ 1921​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កូនចៅ​ផ្ទាល់​ជំនាន់​ទី 41 របស់មូហាំម៉ាត់
មីហ្គេល អ៊ីដាលហ្គោ អ៊ី កុស្ទីយ៉ា
ស្តាំ|thumb|x256px|នាយអគ្គសេនាធិការម៉ិចស៊ិក
បង្កើតជា «មីហ្គេល ក្រេហ្គោរ្យោ អាន់ទោន្យោ អ៊ីហ្គ៏ណាស្យ៊ោ អ៊ីដាលហ្គោ អ៊ី កុស្ទីយ៉ា ហ្គាយ៉ាហ្គា ម៉ាន់ដារ៏តេ ប៊ីយ៉ាសេញោរ៏» (Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla Gallaga Mandarte Villaseñor) នៅចំការ កុរ៉ាឡេហ៊ោ (Corralejo) ជិតទីក្រុង ប៉េនហាមោ (Pénjamo) ដែលទីក្រុងហ្គ័រណាហ៊័រទោ នៅបច្ចុប្បន្ន ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៧៥៣ ស្លាប់នៅទីក្រុងឈីវ៉ាវ៉ា ទីរួមរដ្ឋរបស់រដ្ឋឈីវ៉ាវ៉ា ថ្ងៃ៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨១១។ លោកអ៊ីដាលហ្គោជាលោក​អាចារ្យ​កាតូលិក និងសកម្មប្រយុទ្ធនៃអេស្ប៉ាញថ្មីម្នាក់ដែលបង្ករដំណាក់ទីមួយរបស់ឯករាជ្យម៉ិចស៊ិក ចាប់ផ្ដើមនិងសកម្មភាពមួយដែលត្រូវបានស្គាល់នៅប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ិចស៊ិកថា សម្រែកនៃដុលោរ៉េស៏។ លោកអ៊ីដាលហ្គោ ដឹកនាំដំណាក់ទីមួយរបស់បដិវត្តន៍ ប៉ុន្តែក្រោយចាញ់ប្រយុទ្ធជាលំដាប់ ត្រូវបានចាប់ ថ្ងៃ២១ ខែមិនា ឆ្នាំ១៨១១ ជាប់គុកនៅទីគ្រោងឈីវ៉ាវ៉ា នៅដែលត្រូវបានវិនិច្ឆយ ហើយប្រហារជីវិតដោយបាញ់​កម្មនៅ ថ្ងៃ៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨១១។
សៅវភាផងស៊ី
សម្ដេចព្រះនាងចៅសៅវភាផងស៊ី ព្រះបរមរាជិនីនាថ (สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ; (ការបញ្ចេញសំឡេង)) គឺជាពាក់កណ្តាលប្អូនស្រី agnatic និងព្រះមហាក្សត្រិយានី ចុល្លាង្ករណ៍ (រាមាទី V) នៃប្រទេសថៃនិងម្តាយរបស់ស្ដេច ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមេន្ទ្រមហាវជិរាវុធ ព្រះមង្កុដក្លៅចៅយូហួ  (រាមាទី ៦) និងព្រះបាទប្រជាធិផុក (រាមាទី ៧) ។ ដូចជានៅក្នុងការអនុលោមតាមប្រពៃណីរាជវង្សថៃព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមេន្ទ្រមហាវជិរាវុធ ព្រះមង្កុដក្លៅចៅយូហួ  បានប្រោសប្រទានដល់ពេលក្រោយបានម្តាយរបស់គាត់មានចំណងជើងនៃ "សម្តេចព្រះឝ្រីព័ជ្រិន្ទ្រាបរមរាជនីនាថ" នេះ (สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ) ។
ជីវិត
Saovabha បានកើតជាព្រះនាងនៃសៀមដើម្បីស្ដេចមង្កុដ (ឬរាមាទី IV ន) និងព្រះអង្គម្ចាស់ អ្នកម្នាង ប៉ៀម សុច្រិត្តកុល ។ នាងគឺជាប្អូនស្រីពៅរបស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី សុន័ទ្នាកុមារីរ័តន៍ នាពេលអនាគតព្រះមហាក្សត្រិយានី សាវាដវ័ទន្នា និងការ។ Saovabha បានក្លាយជាអគ្គមហេសីរបស់បងប្រុសពាក់កណ្តាលរបស់នាងព្រះបាទចុល្លាង្កជួនកាលក្នុង 1878. នាងបានផ្ដល់ឱ្យគាត់មានកុមារ 9, 5 អាចនឹងរស់ដល់ពេញវ័យនេះ (ម្នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងទារក) ពីរនឹងក្លាយទៅជាស្តេចសៀម។