cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
គសប ឃុំរកាខ្ពស់
យន្តការ៨ចំណុច
៨. ប្រើប្រព័ន្ធឯកត្ដនាមជ្រើសរើសតំណាងរាស្ដ្រ ប្រព័ន្ធឯកត្តនាមនេះ បានកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំងនូវឥទ្ធិពលរបស់មេបក្សទៅលើអ្នកតំណាង រាស្រ្ត។ ឥទ្ធិពលមេបក្សអាចធ្វើឲ្យតំណាងរាស្រ្ត បាត់ឯករាជ្យភាព ខ្វល់ខ្វាយតែផលប្រយោជន៍បក្សខ្លួន ជាជាងគិតគូរដល់ផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ប្រទេស។ តំណាងរាស្រ្តមានឯករាជ្យ និងសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ ដោយគ្មានរងសម្ពាធពីជនមានឥទ្ធិពលណាម្នាក់នោះ តំណាងរាស្រ្តនោះអាចបំពេញការងារជួយកែតម្រង់រដ្ឋាភិបាល យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងរៀបចំធ្វើច្បាប់ណាដែលបំរើដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងផលប្រយោជន៍ប្រជាជនពិតៗ។
បញ្ជីបេក្ខជន និងអ្នកអង្កេតការណ៍
បេក្ខជនបម្រុង
=មើលផងដែរ=
ខេត្តប៊ិញថ្វឹន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ភាគច្រើននៃអ្វីដែលឥឡូវនេះគឺខេត្តប៊ិញថ្វឹន គឺជាផ្នែកនៃរដ្ឋចាម នៃបានឌូរ៉ាង៉ា ដែលមានមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយរបស់ខ្លួននៅក្នុងខេត្តនីញថ្វឹងដែលនៅជិតខាង។ វា​គឺ​ជា​នាយក​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​ចុង​ក្រោយ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ដួល​រលំ​នៃវិជ័យ ក្នុង​ឆ្នាំ១៤៧១ ។ ក្រោយមកខេត្តប៊ិញថ្វឹន ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ខណៈពេលដែលខេត្តនីញថ្វឹន នៅតែឯករាជ្យបានយូររហូតដល់ឆ្នាំ១៨៣២។ មុន​ឆ្នាំ ១៩៧៦ ខេត្តប៊ិញថ្វឹន មាន​ទំហំ​តូច​ជាង​ព្រោះ​ភាគ​ខាង​លិច​ភាគ​ច្រើន​ស្ថិត​ក្នុងខេត្តប៊ិញទុយ ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​)។ ប៊ិញទុយ, ប៊ិញថ្វឹន និង និញថ្វឹន ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ចូល​គ្នា​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៦ ដើម្បី​បង្កើត ​ខេត្តថ្វឹនហាយ ។ វាត្រូវបានបែងចែកម្តងទៀតទៅជា និញថ្វឹន និង ប៊ិញថ្វឹន ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ខណៈដែលប៊ិញទុយ នៅតែជាផ្នែកមួយនៃខេត្តប៊ិញថ្វឹន។
ដាញ់ ខាង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ឈាន វ៉ម
ឈាន វ៉ម ( ឈាន វ៉ម កើតនៅថ្ងៃទី១៩ មេសា ១៩១៦ ដល់ ១៦ មករា ២០០០) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ និង ជាតិនិយម ។ លោក​ជានាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជាពី​ខែ​កុម្ភៈដល់​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៨។ គាត់គឺជាសហស្ថាបនិកនៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ ។
ថាញ់ ថៃ
ស្ដេចថាញ់ ថៃ (Thành Thái ១៤ ខែមីនា ១៨៦៩ - ២០ ខែមីនា ១៩៥៤)ជា​ក្សត្រទី១០ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ គ្រងរាជ្យ ១៨៨៩ ដល់ ១៩០៧ ត្រូវគេនិរទេស ទៅខេត្ដ វង់តាវ កោះ ហាឡុង ហើយត្រូវបានស្លាប់ នៅទីក្រុងព្រៃនគរ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ឃុំព្រែកដើមថ្លឹង
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
Tanjiro Kamado
ថាន់ជីរ៉ូ កាម៉ាដុ (竈門 炭治郎, Kamado Tanjirō) គឺជាតួអង្គប្រឌិតក្នុង Manga រឿង Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គ
ឌុយ តាន់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
បវរកញ្ញាហ្រ្គែនអន្តរជាតិ ២០១៨
បវរកញ្ញាហ្រ្គែនអន្តរជាតិ ២០១៨ (Miss Grand International 2018) គឺជាកម្មវិធីប្រកួតសម្រស់លំដាប់ទី ៦ នៃកម្មវិធីបវរកញ្ញាហ្រ្គែនអន្តរជាតិ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឧទ្យានកម្សាន្ត ONE ក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គូនប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដោយមានបេក្ខជនចូលរួមប្រកួតចំនួន ៧៥ នាក់។ ក្លារ៉ា សូសា មកពីប៉ារ៉ាហ្គាយគឺជាអ្នកឈ្នះនៃការប្រកួត។
ខៃ ឌិញ
ស្ដេចខៃ ឌិញ (Khải Định ៨ ខែតុលា ១៨៨៥ - ៦ ខែវិច្ឆិកា ១៩២៥)ជា​ក្សត្រទី១២ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ពីគ.ស. ១៩១៦ ដល់ គ.ស. ១៩២៥
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ទង់ជាតិថៃ
រូបភាពតូច ទង់ជាតិថៃ វាមានឆ្នូតផ្តេកចំនួន៥ ឆ្នូតក្រហមពីរនៅខាងលើនិងខាងក្រោម, ឆ្នូតពណ៌ខៀវនៅចំកណ្តាលនិងឆ្នូតពណ៌សចំនួន ២ បែងចែកជាបីមុន។ ពណ៌ខៀវក្រាស់ជាងពណ៌សនិងក្រហម។ វាមិនមានស្លាកសញ្ញាជាតិនៅក្នុងការរចនារបស់វាទេ។
វាមានពណ៌ដូចគ្នានឹងទង់ជាតិសហរដ្ឋអាមេរិកឬការបែងចែកដូចគ្នានឹងសុរិន្ទដែរ។ ទោះយ៉ាងណាទង់ជាតិថៃមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៅពេលវាត្រូវបានបង្កើតដំបូងនៅពេលដែលប្រទេសនេះត្រូវបានគេហៅថាសៀមនៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ ។
ដាញ់ ហុង
ជា Data Scientist ជនជាតិខ្មែរ អ្នកបង្កើតកម្មវិធីពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ http://nextspell.com ជា Type Designer នៅ https://fonts.google.com ជាស្ថាបនិកបច្ចេកវិទ្យា nextspell.com
KramaOS
KramaOS ( ក្រម៉ា) ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការដើមរបស់ KOOMPI ដំណើរការលើ KOSMOS/KramaOS ដែលមានមូលដ្ឋានលើ Ubuntu 18.04 LTS
បាវ ដាយ
ស្ដេចបាវ ដាយ (Bảo Đại ២២ ខែតុលា ១៩១៣ - ៣០ ខែកក្កដា ១៩៩៧)ជា​ក្សត្រទី១៣ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ពីគ.ស. ១៩២៦ ដល់ គ.ស. ១៩៤៥។ ប្រមុខរដ្ឋ គ.ស. ១៩៤៩ ដល់ គ.ស. ១៩៥៥ ជាស្ដេច ដែលបារាំងកាត់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម អោយនៅឆ្នាំ១៩៩ ជាថ្នូរនឹងការឡើងជាប្រមុខរដ្ឋវៀតណាម ប្រឆាំងកំមុយនីស។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ឱ!ក្ដីស្នេហា (អាល់ប៊ុម)
អាល់ប៊ុមទោល Preap Sovath គឺជា Album Solo របស់តារាចម្រៀង ព្រាប សុវត្ថិ ចេញផ្សាយដោយ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស CD Vol.50 ឆ្នាំ 1995 ។
ប្រាសាទនាងពៅ
ប្រាសាទនាងពៅនៅភូមិបន្ទាយស្ទោង ឃុំបន្ទាយស្ទោង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ រូបភាពតូច
ប្រាសាទអ្នកតាបាលោប
ប្រាសាទអ្នកតាបាលោប ស្ថិតនៅភូមិឈើទាលជ្រុំ ឃុំគោល ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ ចម្ងាយប្រមាណ២៥គ.ម. ពីតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក។ រូបភាពតូច
អ្នកតាបាលោប
នរិន្ទ្រវរ្ម័ន
ព្រះបាទនរិន្ទ្រវរ្ម័ន គឺជាបុត្ររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងព្រះនាងជ័យរាជទេវី។
ភាសាអ៊ូរឌូ
ភាសាអ៊ូរឌូ គឺជាភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបនៃត្រកូល Indo-Aryan ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ ពែរ្ស, ទួរគីនិងអារ៉ាប់នៅអាស៊ីខាងត្បូងក្នុងសម័យស៊ុលតង់នៃដេលីនិងចក្រភពម៉ុងហ្គោល (១២០០-១៨០០) ។
Urdu became a literary language in the 18th-century and two similar standard forms came into existence in Delhi and Lucknow; since 1947 a third standard has arisen in Karachi. Deccani, an older form used in the south, became a court language of the Deccan Sultanates in the 16th century.
Urdu was chosen as the language of East India Company rule across northern India in 1837 when the Company chose it to replace Persian, the court language of the Indo-Islamic empires. Religious, social, and political factors arose during the colonial period that advocated for a distinction between Urdu and Hindi, leading to the Hindi–Urdu controversy.
According to Nationalencyklopedin's 2010 estimates, Urdu is the 21st most spoken first language in the world, with approximately 66 million who speak it as their native language. According to Ethnologue's 2018 estimates, Urdu, is the 11th most widely spoken language in the world, with 170 million total speakers, including those who speak it as a second language.
ឃុំឬស្សីសាញ់(ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល)
(Ruessei Sanh) ស្ថិតនៅ ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង មាន ភូមិ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឯកសារពិគ្រោះ
ឬស្សីសាញ់(ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល)
ឃុំទឹកល្អក់(ស្រុកព្រៃនប់)
(Tuek L'ak) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ មានរដ្ឋបាលភូមិចំណុះ÷ ត្រូវបានប្តូរសង្កាត់ទឹកល្អក់ទៅជាឃុំទឹកល្អក់ និង ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ
កោះបាលី
កោះបាលី ឬ បាលី ( ភាសាបាលី : ᬩᬮᬶ ) គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងនៅភាគខាងលិចបំផុតនៃ កោះតូចសាន់ដា ភាគខាងកើតនៃ កោះជ្វា និងភាគខាងលិចនៃ ណមបុក ខេត្តនេះរួមមានកោះបាលី និងកោះជិតខាងតូចៗមួយចំនួន ជាពិសេសគឺ ណូសា ពេនីដា, Nusa Lembongan និង Nusa Ceningan ។ រាជធានីខេត្ត Denpasar ,  គឺជា ទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុត នៅក្នុងកោះ Lesser Sunda និងជាទីក្រុងធំជាងគេទីពីរបន្ទាប់ពីMakassar នៅ ភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ទីប្រជុំជន Ubud ក្នុង Greater Denpasar ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌របស់កោះបាលី។ ខេត្ត​នេះ​ជា​គោលដៅ​ទេសចរណ៍​សំខាន់​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដោយ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៃ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ចាប់​តាំង​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1980 មក។  អាជីវកម្មដែលទាក់ទងនឹងទេសចរណ៍បង្កើតបាន 80% នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។
បាលីគឺជាខេត្តតែមួយគត់ ដែលភាគច្រើនកាន់សាសនាហិណ្ឌូ នៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដែល ភាគច្រើនកាន់សាសនាឥស្លាម ដោយមាន 86.9% នៃចំនួនប្រជាជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ សាសនាហិណ្ឌូបាលី ។  វាមានភាពល្បីល្បាញសម្រាប់សិល្បៈដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់ រួមទាំងរបាំប្រពៃណី និងសម័យទំនើប ចម្លាក់ គំនូរ ស្បែក ការងារដែក និងតន្ត្រី។ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅកោះបាលី។ ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិផ្សេងទៀតដែលធ្វើឡើងនៅកោះបាលីរួមមាន ការប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ បវរកញ្ញាពិភពលោកឆ្នាំ 2013 និង 2018 របស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ និងក្រុមធនាគារពិភពលោក ។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ 2017 TripAdvisor បានដាក់ឈ្មោះកោះបាលីជាទិសដៅកំពូលរបស់ពិភពលោកនៅក្នុងពានរង្វាន់ Traveller's Choice របស់ខ្លួន ដែលវាក៏ទទួលបានក្នុងខែមករា ឆ្នាំ 2021 ផងដែរ។
កោះបាលីគឺជាផ្នែកមួយនៃ ត្រីកោណផ្កាថ្ម ដែលជាតំបន់ដែលមានជីវចម្រុះខ្ពស់បំផុតនៃប្រភេទសត្វសមុទ្រ ជាពិសេសត្រី និងអណ្តើក។  នៅក្នុងតំបន់នេះតែម្នាក់ឯង ផ្កាថ្មដែលសាងសង់ដោយថ្មប៉ប្រះទឹកជាង 500 ប្រភេទអាចត្រូវបានរកឃើញ។ សម្រាប់​ការ​ប្រៀប​ធៀប នេះ​គឺ​ប្រហែល​ជា​ប្រាំពីរ​ដង​ច្រើន​ជាង​នៅ​ក្នុង ​ការ៉ាប៊ីន ​ទាំងមូល ។  បាលីគឺជាផ្ទះនៃ ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត Subak ដែលជា តំបន់បេតិកភណ្ឌ ពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ ។  វាក៏ជាផ្ទះរបស់សហព័ន្ធបង្រួបបង្រួមនៃនគរដែលផ្សំឡើងដោយផ្ទះបុរាណរបស់ជនជាតិបាលីចំនួន 10 ដែលផ្ទះនីមួយៗគ្រប់គ្រងតំបន់ភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់មួយ។ សហព័ន្ឋជាអ្នកស្នងរាជ្យនៃ បាលី. រាជវង្សមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេមានដើមកំណើតមុនការ ធ្វើអាណានិគមរបស់ហូឡង់ ។
ខេត្តនិញថ្វឹន
ខេត្តនិញថ្វឹន ឬ មណ្ឌរង្គ (ចាម : ꨘꨪꨘ ꨔꨥꨬꨋ) គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ឆ្នេរភាគកណ្តាលភាគខាងត្បូង នៃ ប្រទេសវៀតណាម (ពេលខ្លះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ភាគអាគ្នេយ៍ )។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
អភិបាលចាម ​នៃបានឌូរ៉ាង៉ា មាន​មជ្ឈមណ្ឌល​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ខេត្តនិញថ្វឹន ប៉ុន្តែ​ក៏​បាន​រួម​បញ្ចូល​ភាគ​ច្រើន​នៃខេត្តប៊ិញថ្វឹន ដែល​ឥឡូវ​នេះ​ដែរ។ បានឌូរ៉ាង៉ា បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយនៃចម្ប៉ាបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃវិជ័យ ក្នុងឆ្នាំ១៤៧១ ។ វានៅតែឯករាជ្យរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៣២ នៅពេលដែលអធិរាជមិញម៉ាង បានដាក់បញ្ចូលវា។ និញថ្វឹង ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ចូល​ជាខេត្តប៊ិញថ្វឹន ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៦ រួម​ជាមួយ ​ខេត្តប៊ិញទុយ ខេត្តនិញថ្វឹន បាន​ក្លាយ​ជា​ខេត្ត​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ម្តង​ទៀត​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩១ ។
ភ្លើងក្រោមទឹក (អាល់ប៊ុម)
អាល់ប៊ុមទោល Preap Sovath គឺជា Album Solo របស់តារាចម្រៀង ព្រាប សុវត្ថិ ចេញផ្សាយដោយ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស CD Vol.45 ឆ្នាំ 1995 ។
ឃុំស្ដៅ(ស្រុករតនមណ្ឌល)
( $ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបង  មាន ៨ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
=ឯកសារយោង=
រាជតេជៈកៅ
ឧកញ៉ារាជតេជៈកៅ រឺ សុខ (កាន់.គ.ស.១៥១៦-ប្រ.១៥៦៧) លោកជាព្រះភីលៀង នៃសម្ដេចព្រះភាគិនេយ្យោយសរាជា។ កាលដើមលោកជាម៉ឺនវិសេសហឫទ័យ។
សមរភូមិកំពង់សៀម គស.១៥១៩
សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខែត្រ​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញាវាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទើប​ទ្រង់​រើស​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​ព្រះ​អង្គ​មក​តែងតាំង​ថ្មី៖
ចៅពញាមន្ដ្រី​ភក្ដី និង​ក្រមការ​ទាំងអស់ ឮ​ព្រះ​បន្ទូល​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្ដាប្រោស​លើកទោស​ដូច្នោះ​ក៏​ត្រេកអរ​ណាស់។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង​ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ចាត់​កលឧបាយ​ប្រាប់​នាយ​ទ័ព នាយកង​ឲ្យ​ដឹង​ឲ្យ​ធ្វើ​តាម​គ្រប់ៗ​គ្នា ហើយ​ទ្រង់​ចាត់​ឲ្យ​បំរើសេះ​ចេញ​ទៅ​ជា​ពីរ​ផ្លូវទៅ​ប្រាប់​សម្ដេច​យោធា​នរិន្ទ​មួយ​ផ្លូវ ទៅ​ប្រាប់​ឧកញ៉ា​យមរាជ​មួយ​ផ្លូវឲ្យ​លើកទ័ព​វាយ​ប្រសព្វ​ចូល​មក។ ឯ​ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ឧកញ៉ា​រាជតេជៈឃុំ​រេហ៍ពល​របស់​ខ្លួន​ហើយ​ក៏​លើក​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ខណៈនោះ ចៅពញា​លំពាំង​យោធាធិបតី មេទ័ព​សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ឃើញ​ហើយ ក៏​លើកទ័ព​ចេញ​មក​ច្បាំង​គ្នា​យូរ​បន្ដិច​មក ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ​ឧកញ៉ា​តេជៈ ក៏​ក្លែង​ធ្វើ​ជា​ចាញ់ ហើយ​លើក​កងទ័ព​រត់ទៅ​ដល់​ភូមិ​សៀមបោយ ឧកញ៉ា​ចក្រី ឧកញ៉ា​នរិន្ទ​នាយក​ដែល​បង្កប់ទ័ព​នៅ​ទីនោះ​ឃើញ​ទ័ព​សត្រូវ​មក​ដល់​ហើយ ក៏​ដេញ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​ស្ទាក់​ព័ទ្ធ​ពីឆ្វេង​ពីស្ដាំ។ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ​ឧកញ៉ា​រាជតេជៈ ក៏​ដេញ​ពល​ទ័ព​ឲ្យ​រា​-មកត​វិញ។ ទ័ព​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​កង​ដែល​ដេញ​ទៅ​នោះ​ក៏​ត្រឡប់​ជា​នៅ​កណ្ដាល​កងទ័ព​ហ្លួង​ខាងលិច។ លុះ​ឃើញ​ថា ទ័ព​នេះ​ច្រើន​លើស​កំលាំង​តស៊ូ​ពុំ​បាន មេទ័ព​សត្រូវ​នោះ​ក៏​នាំ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​វាយ​បំបែក​ការ​ឡោម​ព័ទ្ធ ហើយ​ចេញ​មក​ដល់​ព្រៃ​មួយអន្លើ​សិន ផ្នែក​ខាងកើត​ភូមិ​សៀមបោយ​ប្រមាណ​ ៣៥ ​សិន។ ខណៈនោះ​ព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បរ​ព្រះ​ទីនាំង​ពិជ័យ​គជេន្ទ្រ​នាំ​យោធា​ចេញពី​ព្រៃ​ស្ទាក់​ទ័ព​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​យោធាធិបតី​ជាប់។ មេទ័ព​សត្រូវ​ក៏​ទទួល​ច្បាំង​គ្នា​ជា​មាំមួន​ដោយ​អាវុធ​វែង​ខ្លី។ ឯ​អស់​ពល​ខាង​ទ័ព​ចៅពញា​លំពាំង និង​យោធាធិបតី​កាល​ឃើញ​សម្ដេច​ព្រះ​ចន្ទរាជា​គង់​លើ​ដំរី​ស​សុទ្ធ​ហើយ​នោះ​ ក៏​ចេះ​តែ​នឹក​ថាព្រះ​បរមបពិត្រ​អង្គ​នេះ​ហើយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​អ្នកមាន​បុណ្យ​មាន​តេជៈ។ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​ពួក​ពល​ទាំងនោះ ​ក៏​បោះចោល​គ្រឿងសាស្ដ្រាវុធ​ពី​ដៃ ហើយ​រត់​ចូល​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​សុំ​ព្រះ​រាជទាន​ឲ្យ​អភ័យទោស។ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ទ្រង់​លើកទោស​ឲ្យ​ទាំងអស់ ឯ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​យោធាធិបតី ទ័លគំនិត​នឹង​ច្បាំង​តទៅ​ទៀត​ពុំ​កើត​ក៏​គេច​ចូល​ព្រៃ​អារ​ក​ខ្លួនឯង​ស្លាប់ ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ទៅ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា​ទ្រង់​យល់​បាត់​មេទ័ព​ខាង​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ហើយ​ឲ្យ​សេនា​ទាហាន​ដេញ​តាម​រក​សព្វ​ព្រៃ។ លុះ​ឃើញ​ថា​ស្លាប់​ហើយ​សេនា​ទាហាន​ក៏​កាត់​ក្បាល​យក​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​ទូល​ព្រះបរម​បពិត្រ។ គ្រានោះ​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ដោត​ក្បាល​មេទ័ព​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​ទុកជា​បំរាម។ ឯ​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ​១ ឧកញ៉ា​យមរាជ​១ ជា​មេទ័ព​ដែល​ចេញ​ទៅ​ទាំង​ពីរ​ផ្លូវ​លុះ​ដឹង​សេចក្ដី​ដោយ​ព្រះរាជ​បំរើ​ជិះសេះ​ទៅ​ប្រាប់​ហើយ ក៏​លើក​កងទ័ព​ស្រូត​ទៅ​ដល់​ទីណាត់ ហើយ​ចោម​បន្ទាយ​កំពង់សៀម។ ខណៈនោះ​ចៅពញា​មហា​សេនា​មេទ័ព​ខាង​ស្ដេច​ត្រើយ​ខាងកើត​ដែល​នៅ​រក្សា​បន្ទាយ​នោះ លុះ​ឃើញ​ហើយ​ក៏​ដេញ​រេហ៍ពល​ឲ្យ​ឡើង​រក្សា​នាទី​បន្ទាយ តែ​ដោយ​ពល​ខ្លួន​តិច​ពេក​យល់​ថានឹង​ស៊ូ​ពុំ​បាន​ក៏​នាំ​ពួក​ពល​ចេញពី​បន្ទាយ​ទៅ​ចុះទូក តែ​ចុះ​ជា​បន្ទាន់​ពេក​ទូក​ភ្លូក​លិច​អស់​ជា​ច្រើន​ទៅ ពល​រេហ៍​ធ្លាក់​ស្លាប់​ក៏​ច្រើន រួម​ទាំង​ចៅពញា​មហា​សេនា​ផង។
ឯព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ធ្វើសង្គ្រាម​មាន​ជ័យ​ហើយ ព្រះ​អង្គ​ត្រឡប់​មក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​វិញ។ សម្ដេច​ចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​ឧកញ៉ា​យមរាជ​ឃើញ​ស្ដេច​ព្រះរាជ​ដំណើរ​មក​ដល់ ក៏​ចេញ​មក​ទទួល​ស្ដេច​ចូល​ទៅ​ប្រថាប់​ក្នុង​បន្ទាយ។ នៅ​ទីនោះ​ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ត្រាស់​បញ្ចុះបញ្ចូល​សេនា​ទាហាន រេហ៍ពល​ដែល​មេទ័ព​ព្រះ​អង្គ​ទាំង​ពីរ​ចាប់​បាន​មក​ថ្វាយ​នោះ​ជា​សេចក្ដី​ស្រុះស្រួល ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនេះ​ក៏​ទទួល​ខ្លបខ្លាច​អំណាច​ព្រះ​បារមី​ថ្វាយខ្លួន​ជា​ខ្ញុំ​រាជការ​ទាំងអស់​គ្នា។ ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា ព្រះចៅ​ក្រុង​ស្រឡប់​ពិជ័យ​ព្រៃនគរ​បាន​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា បែក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​ដូច្នោះ​ហើយ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​បំរើ​ទៅ​ប្រាប់​ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​វិបុលរាជ​ឲ្យ​លើក​កងទ័ព​ជើងទឹក​មក​ជួយ​ទ័ព​ជើងគោក​ទៀត។ គ្រានោះ​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជជា​សេនាបតី​សំរាប់​ឯក​ភូ​សម្រេច​រាជការ​ខាងជើង​ទឹកបាន​ដឹង​ហើយ ក៏​លើកទ័ព​ទៅ​ដល់រួច​ក៏​ដេញ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ឲ្យ​ឡើង​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម។ ខណៈនោះ ​កងទ័ព​ហ្លួង​គ្រប់​កង​ដេញ​ពួក​ពល​ឲ្យ​ចេញ​ច្បាំង​បាញ់​គ្នា​ដោយ​កាំភ្លើង​តូច​ធំ​សូរ​សន្ធឹក​កក្រើករំពើក​ទាំង​ប្រឹថពី។ ឯ​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ​សេនាបតី សម្រេច​រាជការ​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងលិច​ដែល​បោះទីតាំង​នៅ​រកាកោង​នោះ ចែវ​ទូក​ទៅ​ដល់​ភូមិ​អង្គរបាន ស្រាប់តែ​ឮ​សូរ​កាំភ្លើង​ធំ​តូច​ជា​ខ្លាំង​ណាស់ ក៏​ស្រូត​ទៅ​ដល់​កំពង់ចាម។ លុះ​ឃើញ​ទូក​ចំបាំងខាង​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងកើត ហើយ​ដែល​ទូក​នីមួយៗ​មាន​តែ​ពល ​៥​ ឬ​ ៦ ​នាក់​នៅ​រក្សា។ ក្នុង​ ១៥០ ​ទូក​នោះ​មាន​រេហ៍ពល​តែ ​១៥០០​ នាក់ក៏​ឲ្យ​សេនា​ទាហាន​ចោម​បាញ់​ចាក់​កាប់​សត្រូវ​ទាំងនោះ​ឥត​សំចៃ​ឡើយ ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនោះ​បែកបាក់​ទៅអស់។ មេទ័ព​ខាង​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ចាប់​យក​ទូក​ចំបាំងង​ទាំងអស់​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​យក​ថ្វីដៃ។ ខណៈនោះ រេហ៍ពល​ដែល​រត់​បែក​ពី​ទូក​ចំបាំង​នោះ ខ្លះ​ក៏​បែកផ្លូវ​ទៅ​ទីទៃៗ កងទ័ព​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​កងទ័ព​ឧកញ៉ា​យមរាជចាប់​បាន​សត្រូវ​ចំនួន ​៨០០​ នាក់ ហើយ​ក៏​នាំ​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ដែរ។ កងទ័ព​ដែល​ចាំ​ទូក​សត្រូវ​នោះ​ខ្លះ​ក៏​រត់​ទៅ​ពឹង​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជរាយការណ៍​តាម​ដំណើរ។ ចៅពញា​ទាំង​ពីរ​ជា​មេទ័ព​ស្ដេច​ត្រើយ​ខាងកើត​ឮ​ហើយ​ក៏​ស្លុតចិត្ដ អស់​គំនិត​ភិតភ័យ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ដឹង​ដល់​នាយកង​នាយ​ទ័ព​គ្រប់​កង។ នាយ​ទាំងនោះ​ក៏​អស់​ទឹកចិត្ដ​នឹង​ចូល​ច្បាំង​ទៀត ហើយ​ក៏​តាំង​បែក​ទ័ព​រត់​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​ទៅ ខ្លះ​ក៏​លោតទឹក​ស្លាប់។
ឯកងទ័ព ​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​ជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ចេញពី​បន្ទាយ​មក​ចាប់​បាន​ខ្លួន​សត្រូវ​ប្រមាណ ​៥០០ ​នាក់។ លុះ​ជួបជុំ​នាយកង​ទ័ពជើងទឹក ជើង​គោក​គ្រប់​គ្នា ព្រមទាំង​ឈ្លើយ និង​ស្បៀង​អាហារ សាស្ត្រាវុធ និង​ទូក​ចំបាំង​ ១៥០ ​នោះហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ជា​អម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង។ ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ជ្រាប​គ្រប់​ប្រការ ទ្រង់​ព្រះ​អំណរ​ណាស់បាន​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​រង្វាន់​ដល់​សេនា​ទាហាន​តាម​សមគួរ។ សម្ដេច​ព្រះបាទ​ស្រីជេដ្ឋា​អម្ចាស់​ផែនដី​ទិស​ខាងកើត​កាល​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​លំពាំង ជា​ក្មួយ​បរាជ័យ​រហូត​ដល់​ស្លាប់ ខូច​ទាំង​ទូកចំបាំង​​ដូច្នោះ​ហើយ​ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទ្រង់​រើស​យក​កូន​សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ​ពីរ​នាក់​មក​គឺ​ឈ្មោះ​ពេជ​១ តាំង​ជា​ចៅពញា​ស្រាល (ទី​ក្រឡាហោម) ឈ្មោះ​ក្រេះ​១ តាំង​ជា​ចៅពញា​លំពាំង (ទី​ចក្រី) និង​ចៅពញា​វៀង ទី​យមរាជ (កុយ) រួម​ជា ​៣ នាយ​ឲ្យ​លើកទ័ព​ទៅ​ច្បាំង​នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជជា​ទ័ព​អម្ចាស់​ត្រើយ​ខាងលិច។ សម្ដេច​ព្រះ​ជ័យ​ជេដ្ឋា​ទ្រង់​ផ្ដាំ​ថា បើ​សម្ដេចចៅ​ពញា និង ឧកញ៉ា​យមរាជ​បែក​ទៅ​ហើយឲ្យ​ឃុំ​ពល ​២០០០០ ​នាក់ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម​ទៀត។ មេកង​ធំ​ទាំង ​៣ ​នាក់​ទទួល​ព្រះរាជ​តំរាស់​ហើយ​ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​លើកទ័ព​ឆ្លង​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​រាយ​ទ័ព​ច្បាំង នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជ តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ទ័ព​ទាំង​សងខាង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​ច្រើន​ដង ច្រើន​គ្រាម្ដង​ចាញ់​ម្ដង​ឈ្នះ ពុំ​បាន​សំរេច​ជ័យ​ជំនះ​ទៅ​ខាង​ណាៗ​ឡើយ។
លុះដល់​ខែ​ជេស្ឋជិត​ដល់​ពេល​ឲ្យ​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ ស្ដេច​ពិជ័យ​នគរ ​ទ្រង់​ឲ្យ​បន្ថយ​មេទ័ព​ទាំង​ ៣ ​នោះ​ចូល​ទៅសំរាក​ខ្លួន​វិញ ទើប​ទ្រង់​ព្រះ​តំរិះ​ថា តាំងពី​ធ្វើសង្គ្រាម​នឹង​ពញា​ចន្ទ​មក​នេះ ការ​ខូចខាត​ទ្រព្យសម្បត្ដិ និង​ស្បៀង​អាហារ អាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ក៏​អស់​ជា​ច្រើន ដូច្នោះ​គួរតែ​យើង​បែក​ចែក​ផែនដី យក​សេចក្ដីសុខ​វិញ​ជា​ការ​ល្អ​ជាង ។ លុះ​ត្រង់​ឈ្វេងយល់​យ៉ាងនេះ ហើយ​ទើប​ទ្រង់​ឲ្យ​តែង​ព្រះរាជសារ​ដាក់​ក្នុង​បំពង់​មាស​តំកល់​លើ​ពានមាស​ ពិសេស​ថ្លៃថ្លា​ប្រពៃ​ល្អ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រើ​ពញាសង្គ្រាមកែវជា​រាជទូត​ ពញារក្សាសម្បត្តិឯម ជា​ឧបទូត ព្រះជំនាញអាវុធគាមជា​ត្រី​ទូតឲ្យ​យក​ព្រះរាជសារ​ចុះទូក​ង បាំង​សប្បធន​ ៣​ លើក ព្រះ​ពាន​ព្រះរាជសារ​នោះ​មក​ថ្វាយ​សម្ដេចព្រះ​ចន្ទរាជា។
សមរភូមិវាលព្រះម្លូ
"សាស្ត្រាវត្តកំពង់ត្រឡាចក្រោម ដែលយើងបានចំលងតាំងពីដើមរហូតមកដល់ត្រឹមនេះបាត់អស់មួយកណ្ឌគឺកណ្ឌទី១៧ កណ្ឌដែលសំដែងអំពីសង្គ្រាមរវាងព្រះបរមខត្តិយា មហាចន្ទរាជ នឹងព្រះចៅចក្រពត្តិ (ស្ដេចសៀម) និងដែលសំដែងអំពីសង្គ្រាមរវាងសម្ដេចព្រះបរមខត្តិយា មហាចន្ទរាជានិងចៅពញាអុង ដែលជាព្រះរាជបុត្រធម៌ស្ដេចសៀមទៀត។ ឯព្រះរាជពង្សាវតាររបស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យមាននិយាយត្រង់នេះដែរ តែខ្លីណាស់ គឺគ្រាន់តែនិយាយថា ស្ដេចស្រុកសៀមឱ្យរាជសារមកសុំដំរី ទ្រង់ពុំព្រមថ្វាយ។ ស្ដេចសៀមខ្ញាល់ណាស់ លើកកងទ័ពមកច្រើន។ សម្ដេចព្រះបរមបពិត្រ ទ្រង់លើកសេនាទាហានទៅទទួលច្បាំងនៅមហានគរវត្ត។ ទ័ពសៀមបរាជ័យ រត់ខ្ចាត់ខ្ចាយអស់។ ទ័ពខ្មែរដេញតាមទាល់តែផុតដែនហើយ ទ្រង់លើកទ័ពត្រឡប់មកបន្ទាយមានជ័យវិញ។
ក្នុងគ្រា ព.ស ២១០០, គ.ស ១៥៥៦, ម.ស ១៤៧៨, ច.ស. ៩១៨ ឆ្នាំរោង អដ្ឋស័កនោះ ចៅអធិការវត្តព្រះពុទ្ធលាយល័ក្ខណ៍ លោកគង់ទូកសារាយអណ្ដែតនោះទៅបិណ្ឌបាត្រឯនគរវត្ត ព្រមដោយនូវព្រះភិក្ខុសាមណេរជាសិស្សានុសិស្ស។ លុះត្រឡប់មកវិញ លោកអុំពានទៅលើអន្លង់ឆ្លាម ឆ្លាមកាត់ទូកព្រះទីនាំចក្រពត្តិ សារាយអណ្ដែតនោះដាច់ជាពីរកំណាត់ខាងកន្សៃ ស្លាប់មនុស្ស ៤៦ នាក់ នៅខាងក្បាល និងកណ្ដាលនោះមានតែចៅអធិការ និងបរិស័ទ ៨៥ នាក់មកដល់ត្រើយឈប់ហើយ ទើបទឹកហូរចូលលិចទូក-ងព្រះទីនាំងនោះទៅ។ ព្រះបាទបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាប ទ្រង់រំពឹងដោយទិព្វញ្ញាណយល់ថា ទូកនេះជាសំរាប់ចំបាំងប្រាបប្រាមរាជសត្រូវ ឥឡូវតាំងពីពេលនេះតទៅអស់រាជសត្រូវហើយបានជាទេវតាឱ្យនិមិត្តដូច្នេះ។ ទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការតែប៉ុណ្ណេះចប់ហើយស្រាប់តែឮសូរតូរ្យតន្ត្រីទាំង ៨ ទិស បណ្ដាខ្ញុំរាជការដែលក្រាបបង្គំគាល់ទាំងប៉ុន្មានក៏សឹងសរសើរព្រះប្រាជ្ញាបារមីគ្រប់ៗគ្នា។ ទើបព្រះបរមបពិត្រ ទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ក្រុមមុខងារឱ្យទៅតាមយកកន្សៃ ទូកសារាយអណ្ដែត ដែលដាច់លិចនោះបានមកវិញហើយ។ ទ្រង់ឱ្យកាត់ទូកសារាយអណ្ដែតខាងក្បាលឱ្យប្រវែងខាងកន្សៃសាងរូបព្រះមហាអានន្ទ ព្រះសារីបុត្រ។ លុះសាងជាសូរេចហើយ ស្ដេចឱ្យធ្វើបុណ្យអភិសេកទេសនាឆ្លង ៧ ថ្ងៃជាសូរេចការបុណ្យនោះ។ ស្ដេចលើកព្រះរាជដំណើរមកដល់ខែត្ររលាប្អៀរ។ នៅទីនោះទ្រង់ឈប់កសាងព្រះវិហារមួយនៅទីបន្ទាយដែលកាលធ្វើទ័ពនោះ។ ទ្រង់ចេញព្រះរាជទ្រព្យជួលរេហ៍ពលឱ្យលើកដីខឿនព្រះវិហារ។ ការសាងព្រះវិហារវត្តនោះធ្វើល្អជាងព្រះវិហារវត្តក្រគរ វត្តខ្លុង វត្តត្រង។ ទ្រង់ត្រាស់ឱ្យសាងព្រះពុទ្ធរូបឈើស្នងព្រះអង្គ មួយព្រះអង្គកំពស់ស្មើព្រះអង្គ ទ្រង់សណ្ឋិតកណ្ដាល។ ទ្រង់ឱ្យសាងព្រះពុទ្ធរូបឈើមួយព្រះអង្គទៀតស្នងព្រះអង្គសំរាប់ព្រះអគ្គមហេសី ព្រះភគវតី ស្រីទាវធីតា កំពស់ស្មើព្រះអង្គ សណ្ឋិតម្ខាងទៀត។ លុះស្រេចការហើយ ទ្រង់ឱ្យនិមន្តព្រះសង្ឃមកគង់ចាំវស្សារៀបអភិសេកឆ្លងស្រេច ស្ដេចថ្វាយឈ្លើយសៀម ៥០ នាក់ជាពលរក្សាព្រះវិហារ។ រួចស្រេចហើយ ស្ដេចលើកទ័ពហ្លួងត្រឡប់ចូលមកក្រុងលង្វែក រាជធានីមហានគរវិញ។ ឯអស់ឈ្លើយសៀមដែលចាប់បានទាំងប៉ុន្មានទ្រង់ចែករំលែកឱ្យទៅនៅស្រុកធំ តូច ទីទៃៗគ្នាហើយស្ដេច សោយរាជសម្បត្តិជាសុខក្សេមក្សាន្តតរៀងមក ឥតមានអរិន្ទរាជសត្រូវនូវបច្ចាមិត្តមកបៀតបៀនក្នុងខែត្រខណ្ឌព័ទ្ធសីមាអាណាចក្រក្រុងកម្ពុជាធិបតីឡើយ។ កាលនោះ ចិន យួន ចាម ជ្វាចូលមកពឹងព្រះរាជសម្ភារបារមីព្រះអង្គជាច្រើន។
ព្រះបាទចន្ទរាជាទ្រង់កែនទ័ពហើយលើកទៅវាយតទល់គ្នាត្រង់ ‘’ស្ទងអង្គរ’’ ត្រង់ភូមិមួយដែលជាប់ឈ្មោះថា‘’សៀមរាប” រហូតដល់សព្វថ្ងៃដែលជាអនុស្សាវរីយ៍នៃជោគជ័យរបស់ខ្មែរទៅលើសត្រូវសៀម។ នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះខ្មែរចាប់បានឈ្លើយសឹកបានជាច្រើន។ ដើម្បីសងសឹកនៅក្នុងឆ្នាំដដែលនោះដែរ ព្រះចៅសៀមទ្រង់បញ្ជាឲ្យពញ្ញាអុង (ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះស្រីរាជាដែលត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់ព្រះអង្គចន្ទរាជា) ឲ្យលើកទ័ពជើងគោក៩០០០០នាក់ និងជើងទឹក៥០០០០នាក់ មកវាយនគរខ្មែរជាលើកទី២។ ព្រះអង្គចន្ទរាជាទ្រង់បានលើកទ័ពទៅតទល់នៅខែត្រពោធិសាត់ហើយក៏ទទួលបានជោគជ័យលើទ័ពសៀម ហើយមេទ័ពសៀមស្លាប់អស់ជាច្រើន ទ័ពសៀមស្លាប់អស់ពាក់កណ្តាល ដំរីងាប់អស់ជាច្រើន អាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌក៏ត្រូវរឹបអូសអស់សន្ធឹកសន្ធាប់។ ចំនែកឯពញ្ញាអុងត្រូវបានព្រះអង្គចន្ទរាជាទ្រង់កាប់នឹងសែងដាវឲ្យសុគតនៅក្នុងសង្គ្រាមនេះផងដែរ។ រីឯទ័ពជើងទឹករបស់សៀមដែលឡើងគោកត្រង់ឈូងសមុទ្រសៀមនោះក៏ត្រូវក្រឡាហោមខ្មែរវាយឲ្យបាក់ទ័ពថយទៅវិញដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះភីលៀងនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ម៉ឺននៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិសេសហឫទ័យនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជតេជៈសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជតេជៈនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពសម័យលង្វែក
ស៊ូដង់ខាងត្បូង
ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូង ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ខាងត្បូង គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រ្វិកឦសាន។ វាមានព្រំប្រទល់ខាងកើតជាប់នឹង ប្រទេសអេត្យូពី ប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគខាងជើង ខាងលិចជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល ភាគនិរតីជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងគោ នៅភាគខាងត្បូងជាប់នឹងប្រទេសអ៊ូកង់ដា និងនៅភាគអាគ្នេយ៍ជាប់ជាមួយប្រទេសកេនយ៉ា។ ប្រទេសនេះ​មាន​ប្រជាជន​ចំនួន ១១ លាន​នាក់ ហើយមានរដ្ឋធានី ​និង​ទីក្រុង​ធំ​បំផុតឈ្មោះជូបា។ ប្រទេសនេះពេលខ្លះត្រូវបានគេហៅថា សាធារណរដ្ឋនីឡូទិក (ព្រោះគេបានចាត់ទុកវាជាទឹកដីកំណើតនៃជនជាតិនីឡូទិក)។
ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ ស៊ូដង់ខាងត្បូងបានប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការដោយផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីសាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ ហើយជាលទ្ធផល សង្គ្រាមស៊ីវិលដែលបានអូសបន្លាយជិត​ពាក់​កណ្ដាលសត្សវត្សរវាងរដ្ឋខាងជើងនិងខាងត្បូងក៏ចូលមកដល់ទីបញ្ចប់។
ឃុំបាទី
ឃុំបាទី ស្រុកចន្ទ្រា ខេត្តស្វាយរៀង
ភូមិភ្នំលន្ទះ
វត្តពោធិវង្ស (ភ្នំលន្ទះ)
ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ(ខេត្តសុរិន្ទ)
ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ ជាស្រុកដែលចំណុះអោយរដ្ឋបាលនៃ ខេត្តសុរិន្ទ។ នៅស្រុកនេះសំបូរអ្នកចម្រៀងខ្មែរសុរិន្ទ ដែលមានប្រជាជនខ្មែរសុរិន្ទរស់នៅច្រើនទៀតផង។ ដូចជា លោក ខុង ខុយ ជាដើម។ =រដ្ឋបាលស្រុក= ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ មានឃុំ គឺ÷
ស្រុកពិមាឃ(ខេត្តនគររាជ)
ស្រុកពិមាឃ ជាស្រុកដែលសមស្រប នឹងការស្ថាបនាសំណង់ប្រាសាទ ទើបព្រះរាជាខ្មែរពេញព្រះទ័យ ចាត់អោយគេកសាង ប្រាសាទពិមាឃ នេះឡើងរួចក៏បន្តយកឈ្មោះប្រាសាទទៅជាឈ្មោះស្រុកតំណរៀងមក។
ឃុំទឹកថ្លា(ស្រុកព្រៃនប់)
(Tuek Thla) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷ ត្រូវបានប្តូរសង្កាត់ទឹកថ្លាទៅជាឃុំទឹកថ្លា និង ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ
វដ្តសង្សារ
ពោលគឺៈ ការវិលកើតវិលស្លាប់ មិនចេះចប់នៅក្នុងកងនៃសេចក្តីទុក្ខ របស់សព្វសត្វទាំងឡាយទាំងមានរូប និងអរូប ។
ហ្វ្រង់កូនិយមអេស្ប៉ាញ
ហ្វ្រង់កូនិយមអេស្ប៉ាញ (ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ España franquista) ឬអាចហៅបានថា របបផ្ដាច់ការហ្វ្រង់កូ (dictadura franquista) គឺជាសម័យកាលមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអេស្ប៉ាញដែលប្រទេសមួយនេះត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូ ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៣៩ និងបញ្ចប់ទៅវិញនៅឆ្នាំ១៩៧៥។ ក្រោយពីមរណភាពរបស់លោកនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ប្រទេសអេស្ប៉ាញបានផ្លាស់ប្តូរទៅប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស។ ក្នុងរយៈកាលនេះ អេស្ប៉ាញក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការដែរថា រដ្ឋអេស្ប៉ាញ (Estado Español)។
នៅក្នុងមួយអត្ថិភាពរបស់វា របបនេះបានឆ្លងកាត់វិវត្ត និងផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនលើកច្រើនសារ។ ប៉ុន្មានខែបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលអេស្ប៉ាញបានផ្ទុះឡើងនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៦ ហ្វ្រង់កូបានលេចខ្លួនឡើងជាមេដឹកនាំក្រុមឧទ្ទាមដ៏លេចធ្លោម្នាក់ ហើយត្រូវបានប្រកាសជាប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣៩ ដោយលោកបានប្រើអំណាចផ្តាច់ការគ្រប់គ្រងលើទឹកដីដែលស្ថិតនៅក្រោមបក្សពួកជាតិនិយម។ ក្រិត្យបង្រួបបង្រួមឆ្នាំ១៩៣៧ បានរួមបញ្ចូលបក្សពួកភាគីជាតិនិយមទាំងអស់ រួចក៏បានបង្កើតចេញជារបបជាតិនិយមឯកបក្សមួយដោយមាន បំព្រួញបុរាណនិយមអេស្ប៉ាញនៃក្រុមប្រឹក្សាជាតិនៃការវាយប្រហាររួម ឬ FET y de las JONS ជាក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំ។ របបផ្តាច់ការហ្វ្រង់កូ ដើមឡើយបានប្រកាន់យកទម្រង់ដឹកនាំបែប "ផ្តាច់ការហ្វាស៊ីសនិយម" ឬ "ពាក់កណ្តាលហ្វាស៊ីសនិយម" ដោយគេបានសង្កេតឃើញថាមានឥទ្ធិពលហ្វាស៊ីសនិយមច្បាស់លាស់នៅក្នុងវិស័យជាច្រើន ដូចជាទំនាក់ទំនងការងារ គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចស្វ័យាធិបតេយ្យ និងប្រព័ន្ធឯកបក្ស។ កាន់តែយូរទៅៗ របបនេះក៏បានបើកជំហរខាងសិទ្ធិសេរីភាព ប៉ុន្តែនូវតែបន្តរក្សាឫសគល់ហ្វាស៊ីសនិយមដដែរ។
នៅអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសអេស្ប៉ាញមិនបានចុះចូលជាមួយមហាអំណាចអ័ក្សនោះទេ (ពោលជាក្រុមប្រទេសគាំទ្រហ្វ្រង់កូកាលពីសង្គ្រាមស៊ីវិលអេស្ប៉ាញគឺ អ៊ីតាលី និងអាល្លឺម៉ង់)។ តែទោះជាយ៉ាង​ណា​ក្ដី អេស្ប៉ាញនូវតែមាន​វិធី​សាស្ត្រគាំទ្រ​មហាអំណាចអ័ក្សស្ទើរពេញ​មួយ​រយៈសង្គ្រាម​ ខណៈ​ដែលប្រឹងប្រែង​រក្សា​អព្យាក្រឹតភាព​របស់​ខ្លួន។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបប្រទេសអេស្ប៉ាញត្រូវបានប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅលើពិភពលោកផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអស់រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនកំពុងព្យាយាមងើបឡើងវិញពីសង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ។ ច្បាប់ស្នងអំណាចឆ្នាំ១៩៤៧ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​អេ​ស្ប៉ា​ញ​ក្លាយជា​ព្រះរាជាណាចក្រម្តងទៀត ប៉ុន្តែវា​បាន​កំណត់ហ្វ្រង់កូជា​ប្រមុខរដ្ឋ​អស់មួយ​ជីវិត​ដោយលោកមាន​អំណាច​អាចជ្រើសរើស​បុគ្គលណាម្នាក់​ឱ្យ​ក្លាយទៅជាអ្នកស្នង​តំណែង​បន្តពីលោក​។
កំណែទម្រង់ជាច្រើនត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តនៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ហើយជាលទ្ធផល ប្រទេសអេស្ប៉ាញបានបោះបង់ចោលនូវប្រព័ន្ធស្វ័យាធិបតេយ្យ និងមកប្រកាន់យកទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចថ្មីគឺ បច្ចេកាធិបតេយ្យ។ សកម្មភាពនេះបាននាំឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលូតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយសំទុះនេះបានបន្តរហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ របបនេះក៏បានផ្លាស់ប្តូរពីទម្រង់ផ្តាច់ការមូលវិវដ្ត និងប្រើប្រាស់ការគាបសង្កត់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ មកជាប្រព័ន្ធផ្តាច់ការពហុបក្សនិយមនៅមានកំណត់។ ជាលទ្ធផលនៃកំណែទម្រង់អស់ទាំងនេះ ប្រទេសអេស្ប៉ាញត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ១៩៥៥ ហើយក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ លោកហ្វ្រង់កូបានលេចមុខជាឥស្សរជនប្រឆាំងលទ្ធិកុម្មុយនីស្តដ៏សំខាន់បំផុតនៅប៉ែកអឺរ៉ុប៖ របបរបស់លោកត្រូវបានគាំទ្រដោយមហាអំណាចលោកខាងលិច ជាពិសេសគឺសហរដ្ឋអាមេរិក។ ហ្វ្រង់កូបានទទួលមរណភាពនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ក្នុងជន្មាយុ ៨២ ឆ្នាំ។ គាត់បានស្ដារប្រព័ន្ធរាជាធិបតេយ្យឡើងវិញមុនពេលគាត់ស្លាប់ទៅហើយបានប្រគល់អំណាចទៅឱ្យស្តេចជូអាន កាឡូសទី១ ដែលក្រោយមក ព្រះអង្គបានដឹកនាំអេស្ប៉ាញឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្វ្រង់កូនិយមអេស្ប៉ាញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេស្ប៉ាញក្នុងសតវត្សទី២០ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្វ្រង់កូនិយម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋហ្វាស៊ីសនិយម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋផ្ដាច់ការ
​ឃុំ​បាវិត
ឃុំបាវិត ស្រុកចន្ទ្រា ខេត្តស្វាយរៀង
កងទ័ពរំដោះប្រជាជន
កងទ័ពរំដោះប្រជាជន (ក.រ.ប. ឬ PLA) គឺជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងជាស្លាបយោធារបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ ក្រៅពីគណៈកម្មាការយោធាកណ្តាល និងអង្គភាពតូចៗមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅក្រោមវា ករប ក៏មានសាខាសេវាកម្មសំខាន់ៗចំនួនប្រាំដែរគឺ កងកម្លាំងជើងគោក កងកម្លាំងជើងទឹក កងកម្លាំងជើងអាកាស កងកម្លាំងរ៉ុក្កែត និងកងកម្លាំងគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រ។ អង្គភាពយោធាភាគច្រើននៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានចាត់បញ្ជូនទៅបញ្ជាការដ្ឋានមួយក្នុងចំណោមបញ្ជាការដ្ឋានទាំងប្រាំតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្រ។ ករប គឺជាកម្លាំងយោធាដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក (ដោយមិនរាប់បញ្ចូលទាំងកងយោធាប្រតិព័ន្ធ និងកម្លាំងបម្រុង) ហើយមានថវិកាការពារជាតិធំជាងគេទីពីរផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន វាជាកងយោធាដែលមានកម្រិតទំនើបកម្មលឿនបំផុតនៅលើលោក ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចយោធាដ៏មានសក្ដានុពល ទាំងការការពារនៅក្នុងតំបន់ និងសមត្ថភាពក្លាយជាមហាអំណាចសកលនាពេលអនាគត។
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កងទ័ពរំដោះប្រជាជន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្លាបយោធានៃគណបក្សនយោបាយ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កងទ័ពរំដោះជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្របក្សកុម្មុយនីស្តចិន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នយោបាយនៅចិន
ធម្មវិចារណា
តចប់
បណ្ដា​អ្នក​បួស​ទាំង​អស់​ដូច​បាន​រៀបរាប់​មក​ទាំង​ប៉ុន្មាន​នោះ ចំណែក​ខាង​អ្នក​ដែល​គិត​ឃើញ​ទុក្ខ​ភ័យ​ក្នុង​វដ្ត​សង្សារ​ហើយ​ចេញ​មក​បួស ហ្នឹង​ប្រសើរ​ជាង​គេ បន្ទាប់​មក​គឺ​អ្នក​ដែល​ចង់​សិក្សា​វិជ្ជា​ខាង​ពុទ្ធ​សាសនា​ហើយ​ចេញ​មក​បួស ក៏​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​ប្រសើរ​ដែរ ។ ចំពោះ​អ្នក​ដែល​បួស​ហើយ​រៀន​វិជ្ជា​ខាង​ពុទ្ធ​សាសនា ៗ នោះ បាន​ខាង​បរិយត្តិ គឺ​ការ​សិក្សា​បិដក​ទាំង ៣ គឺ វិនយ​បិដក សុត្តន្ត​បិដក អភិធម្មបិដក ចំពោះ​កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ក្នុង​ពុទ្ធ​សាសនា​ក៏​មាន ៣ ថ្នាក់​ដែរ បរិយត្តិ ការ​សិក្សា​ជា​ថ្នាក់​ទី ១ បដិបត្តិ សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ជា​ថ្នាក់​ទី ២ បដិវេធៈ ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​មគ្គ​និង​ផល ឬ​ការ​ចាក់​ធ្លុះ​យល់​នូវ​សភាវៈ​ពិត​ក្នុង​លោក​ជា​ថ្នាក់​ទី ៣ ប៉ុន្តែ​អ្នក​រៀន​ខ្លះ ច្រើន​តែ​ទើរ​កើល​នៅ​ត្រឹម​បរិយត្តិ មិន​សូវ​ហួស​ទៅ​រក​បដិបត្តិ​ទេ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី ? ព្រោះ​ហេតុ​ថា លោក​អ្នក​បរិយត្តិ​ច្រើន​មាន​ការ​រវល់​នឹង​ការ​សម្ដែង​ធម៌ រវល់​នឹង​ការ​បង្រៀន រវល់​នឹង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ធម៌​អាថ៌​ផ្សេង ៗ រវល់​នឹង​ការ​ទទួល​លាភ​សក្ការៈ ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​គុណ​ធម៌​របស់​ខ្លួន ។ កាល​បើ​មាន​លាភ​សក្ការៈ​កើត​ឡើង​ដល់​ខ្លួន​ក្ដី មាន​បរិស័ទ​ជ្រះ​ថ្លា​ចោម​រោម​កុះករ​ចំពោះ​ខ្លួន​ក្ដី បព្វជិត​គួរ​ឲ្យ​មាន​សតិ​សម្បជញ្ញៈ​គឺ​មាន​ស្មារតី​ដឹង​ខ្លួន​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជា​និច្ច​កុំ​ឲ្យ​ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​បមាទ​ធម៌​ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ភ្លេច​ខ្លួន បណ្ដោយ​ឲ្យ​អស្មិមានះ​កើត​ឡើង​ពី​ព្រោះ​តែ​លាភៈ សក្ការៈ នឹង​បរិស័ទ​នោះ​ឡើយ ។ អស្មិមានះ​នេះ ជា​កិលេស​ធម៌​ដ៏​លាមក កាល​បើ​កើត​ឡើង​ក្នុង​សន្ដាន​ចិត្ត​នៃ​បព្វជិត​ណា រមែង​បំប៉ោង​ទឹក​ចិត្ត​នៃ​បព្វជិត​នោះ ឲ្យ​ប៉ោង​ឡើង​ជោរ ឡើង​ចាង មើល​ងាយ​អ្នក​ដទៃ​ថា​មិន​ត្រឹម មិន​ស្មើ​នឹង​ខ្លួន ម្ល៉ោះ​ហើយ​ក៏​ក្លាយ​ទៅ​ជា​បព្វជិត​ពាល​ជា​បព្វជិត​អសប្បុរស​ទៅ​វិញ ក៏​មាន ឧទាហរណ៍​ដូច កបិលមច្ច​ភិក្ខុ​ក្នុង​អដ្ឋកថា​ធម្មបទ ភិក្ខុ​នេះ​គ្រាន់​តែ​ចេះ​បរិយត្តិ តែ​គ្មាន​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​តាម ឬ​ដូច​ភិក្ខុ​ពីរ​រូប​ជា​សំឡាញ់​នឹង​គ្នាៈ មួយ​រូប​រៀន​ខាង​បរិយត្តិ មួយ​រូប​ទៀត​កាន់​ខាង​បដិបត្តិ នៅ​អាស្រ័យ​ក្នុង​ព្រៃ​ជា​វត្ត ។ រឿង​នេះ​ក៏​មាន​ក្នុង​អដ្ឋកថា​ធម្មបទ​ជា​ភ័ស្ដុតាង​ស្រាប់​ដែរ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ ត្រង់​ការ​រៀន​បរិយត្តិ​ការ​ចេះ​ដឹង​បរិយត្តិ​ជ្រៅ​ជ្រះ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ បើ​មិន​មាន​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​តាម​ផង​ទេ ក៏​មិន​ទាន់​រាប់​ថា​ជា​ការ​សំខាន់​ក្នុង​ពុទ្ធ​សាសនា​នៅ​ឡើយ​ទេ លុះ​តែ​មាន​បដិបត្តិ ការ​កាន់ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​តាម​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ចំណេះ​ដែល​ខ្លួន​ចេះ​ដឹង​នោះ​ផង ទើប​រាប់​ថា​ជា​ការ​សំខាន់​ក្នុង​ពុទ្ធ​សាសនា ។
នេក្ខម្មៈ ជា​គោល​បំណង ឬ ជា​ទី​ដៅ​នៃ​ពុទ្ធ​សាសនា​ដោយ​ពិត​ព្រោះ​ថា មាន​តែ​នេក្ខកម្ម​នេះ​ទេ ដែល​ជា​ឧបាយ​ដើម្បី​គេច​ចេញ​ចាក​កាម​ឬ​ចេញ​ចាក​កង​ទុក្ខ​ទាំង​ពួង ដែល​មាន​នៅ​ប្រចាំ​ក្នុង​ភព​ទាំង​បី ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បើ​បុគ្គល​ណា​បំពេញ​កុសល​ណា​មួយ​មាន​ទាន​ជា​ដើម ហើយ​ប្រាថ្នា​ចង់​បាន​សម្បត្តិ​ក្នុង​កាម​ភព មាន​សម្បត្តិ​ទេវតា​ក្នុង​ឋាន​សួគ៌​ជា​ដើម​ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា បុគ្គល​នេះ​មាន​សេចក្ដី​យល់​ខុស ឬ យល់​ដោយ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ សល្លភោ វិយ ប្រៀប​ដូច​ពួក​សត្វ​ល្អិត​មាន​មមាច​ជា​ដើម ធម្មតា​សត្វ​មមាច​កាល​បើ​ឃើញ​ពន្លឺ​ភ្លើង​ក្នុង​រាត្រី ក៏​ស្មាន​ថា​ភ្លើង​នេះ​ជា​របស់​ត្រជាក់​គួរ​រីក​រាយ​សប្បាយ នាំ​គ្នា​ទៅ​ចោម​រោម មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ក៏​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​ក្សីណ​ក្ស័យ​ជីវិត ពី​ព្រោះ​តែ​មាន​សេចក្ដី​យល់​ខុស​នោះ​ឯង​ជា​ហេតុ ។ មួយ​យ៉ាង​ទៀត បើ​បុគ្គល​ណា​មួយ​បំពេញ​រូបាវចរ​កុសល​គឺ​ធ្វើ​សមាធិ​កម្មដ្ឋាន បាន​ដល់​នូវ​ឈាន ហើយ​មាន​សេចក្ដី​សប្បាយ​ក្នុង​ឈាន​ដោយ​សេចក្ដី​យល់​ថា ឈាន​ដែល​អាត្មា​អញ​បាន​នោះ​ឯង ជា​ដំណើរ​នាំ​ឲ្យ​អាត្មា​អញ​បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​ព្រហ្ម​លោក ព្រហ្មលោក​នោះ​ជា​ទី​បំផុត​នៃ​ទុក្ខ ព្រះ​សព្វញ្ញុពុទ្ធ ព្រះ​អង្គ​មាន​វិចារណញ្ញាណ​ដ៏​ជ្រាល​ជ្រៅ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា បុគ្គល​នោះ​មាន​សេចក្ដី​យល់​ខុស ឬ​យល់​ដោយ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ ទិសាមូឡ្ហោ វិយ ប្រៀប​ដូច​ជា​មនុស្ស​វង្វេង​ទិស ធម្មតា​មនុស្ស​វង្វេង​ទិស រមែង​មិន​ស្គាល់​ទិស​ទី ឬ​ផ្លូវ​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ ហើយ​បាន​សេចក្ដី​សុខ​ស្រួល​ទេ តែង​តែ​បាន​សេចក្ដី​គ្រោះ​ថ្នាក់​ជា​ធម្មតា ពី​ព្រោះ​តែ​មាន​សេចក្ដី​វង្វេង​យល់​ខុស​នោះ​ឯង​ជា​ហេតុ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី ? ព្រោះ​ហេតុ​ថា សម្បត្តិ​ក្នុង​កាម​ភព​មាន​សម្បត្តិ​ទេវតា​ជា​ដើម ជា​របស់​មិន​ទៀង​ទាត់​ទាំង​អាយុ​របស់​ទេវតា​ក្នុង​ឋាន​នីមួយ ៗ សោត​ទៀត ក៏​មិន​ទៀង​ទាត់​ដែរ ទាំង​អាយុ​របស់​ទេវតា​ក្នុង​ឋាន​នីមួយ ៗ សោត​ទៀត ក៏​មិន​ទៀង​ទាត់​ដែរ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ ទេវតា​ដែល​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទេវលោក​នោះ កាល​បើ​ដល់​កំណត់​អាយុ​ហើយ ក៏​ត្រូវ​ច្យុត​មក​កាន់​ឋាន​មនុស្ស​លោក​នេះ​ដដែល​វិញ ចំណែក​ខាង​បុគ្គល​ជា​យោគាវចរ ដែល​បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​ព្រហ្មលោក​ដោយ​អំណាច​ឈាន​នោះ ក៏​មិន​ទៀង​ទាត់ កាល​បើ​ដល់​កំណត់​អាយុ​ហើយ ក៏​ត្រូវ​ច្យុត​មក​កើត​ក្នុង​មនុស្ស​លោក​នេះ​ដដែល​វិញ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ធ្វើ​បុណ្យ​ខ្លះ ធ្វើ​បាប​ខ្លះ​ជា​ថ្មី​ទៀត ។ បុណ្យ​ណា​ដែល​នាំ​សត្វ​ឲ្យ​អន្ទោល​យោន​យក​កំណើត​វិល​ចុះ​វិល​ឡើង ពី​មនុស្ស​លោក​ទៅ​កាន់​ទេវលោក​នឹង​ព្រហ្មលោក ឬ ទេវលោក​និង​ព្រហ្មលោក​មក​កាន់​មនុស្ស​លោក​វិញ បុណ្យ​នោះ​ហៅ​ថា​បុញ្ញាភិ​សង្ខារ ៗ នេះ​ចាត់​ជា​វដ្តគាមិ​កុសល ព្រោះ​ជា​កុសល​ញ៉ាំង​សត្វ​ឲ្យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ត្រាច់​រង្គាត់​នៅ​តែ​ក្នុង​វដ្ដ​សង្សារ​មិន​មាន​ទី​បំផុត ។ បុណ្យ​ណា ទោះ​ជា​កាមាវចរ​កុសល​ក្ដី រូបាវចរ​កុសល​ក្ដី អ​រូបាវចរ​កុសល​ក្ដី ដែល​គេ​ធ្វើ​ទៅ​ហើយ មិន​ជាប់​ជំពាក់​ដោយ​កិលេស​តណ្ហា​ក្នុង​ភព​តូច​ភព​ធំ​ទេ គឺ​មាន​ប្រាជ្ញា​ប្រកប​ដោយ​វិបស្សនា​ឃើញ​ច្បាស់​នូវ​ទោស​របស់​សង្ខារ​ទាំង​ឡាយ ក្នុង​ភព​តូច​ភព​ធំ​នោះ ៗ ហើយ​រិះ​រក​ឧបាយ​ដើម្បី​រលាស់​ចោល​នូវ​សង្ខារ​ទាំង​នោះ​ចេញ បុណ្យ​នោះ​ហៅ​ថា​វិវដ្ដគាមិ​កុសល ព្រោះ​ជា​កុសល​ញ៉ាំង​សត្វ​ឲ្យ​មាន​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ទី​បរម​សុខ គឺ​និព្វាន ដែល​ជា​ដំណើរ​ប្រាស​ចាក​វដ្ដ​សង្សារ ។
នៅ​ទី​អវសាន​នៃ​ធម្ម​វិចារណកថា​នេះ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​ពាក្យ​មួយ​ម៉ាត់​គឺ​សីល​ព្វ័ត ឬ​សីលព្វត​បរាមាសៈ មក​អធិប្បាយ​វែក​ញែក​ដោះ​ស្រាយ​ជូន​ជា​សណ្ដាប់ ដោយ​ហេតុ​ថា សីលព្វត​បរាមាសៈ​នេះ ជា​បញ្ហា​មួយ​ដ៏​ស្មុគ្រ​ស្មាញ គេ​មិន​អាច​នឹង​វិនិច្ឆ័យ​សេចក្ដី​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​ជា​យូរ​មក​ហើយ ពី​ព្រោះ​មតិ​របស់​បុគ្គល​ខ្លះ​យល់​ដូច្នេះ បុគ្គល​ខ្លះ​យល់​ដូច្នោះ ឧទាហរណ៍ ដូច​អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា ពួក​វិជ្ជា មន្ត អាគម គាថា អូមអាម ទាំង​ប៉ុន្មាន​ហៅ​ថា​សីលព្វត​បរាមាសៈ អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា ការ​កាន់​សាសនា​ដទៃ​ក្រៅ​ពី​ពុទ្ធ​សាសនា​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ហៅ​ថា​ សីលព្វត​បរាមាសៈ អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា សីល​នឹង​វត្ត​របស់​សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​ឡាយ ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា​នេះ​ទាំង​ប៉ុន្មាន ហៅ​ថា សីលព្វត​បរាមាសៈ សេចក្ដី​យល់​អស់​ទាំង​នេះ​ជា​ការ​គួរ​ដែរ ខ្ញុំ​ក៏​ពុំ​អាច​បដិសេធ​បាន​ឡើយ ។ មួយ​យ៉ាង​ទៀត តាម​ន័យ​ក្នុង​អដ្ឋ​កថា សុត្តន្តបិដក​ថា ការ​ប្រព្រឹត្តិ​កាន់​តាម​វត្ត​គោ ឬ​វត្ត​សុនខ ហៅ​ថា សីលព្វត​បរាមាសៈ ដូច​ជា សេដ្ឋី​បុត្រ​ពីរ​នាក់​ជា​មិត្រ​នឹង​គ្នា​តាំង​ពី​ក្មេង​មក ។ សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ លុះ​មាន​វ័យ​ចំរើន​ធំ​ឡើង​រៀង​ខ្លួន មាន​សេចក្ដី​នឿយ​ណាយ​នឹង​ការ​នៅ​គ្រប់​គ្រង​ផ្ទះ​សម្បែង ហើយ​ក៏​គិត​គ្នា​ថា យើង​គួរ​រក​ឧបាយ​ប្រព្រឹត្ត​ប្រតិបត្តិ​បែប​យ៉ាង​ណា ដើម្បី​ញ៉ាំង​ខ្លួន​យើង​ឲ្យ​បាន​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ​នឹង​សេចក្ដី​សុខ​សម្រាប់​អនាគត​របស់​យើង ។ បណ្ដា​សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ សេដ្ឋី​បុត្រ​ម្នាក់ គិត​ឃើញ​ថា គោ​ជា​សត្វ​ស្រួល​ជាង​គេ​ទាំង​អស់ ពី​ព្រោះ​គោ​គ្មាន​ឃ្លាំង ឬ​ជង្រុក​សម្រាប់​សន្សំ​របស់​ទ្រព្យ​ទុក​ដាក់​ទេ កាល​បើ​សេចក្ដី​ស្រេក​ឃ្លាន​កើត​ឡើង ក៏​ដើរ​ស្វែង​រក​ស្មៅ​ឬ​ស្លឹក​ឈើ នឹ​ទឹក​ដែល​មាន​ស្រាប់ ៗ ជា​អាហារ ឥត​មាន​ព្រួយ​អំពី​ការ​ខ្វះ​ខាត​អ្វី​ឡើយ បើ​ធ្វើ​យ៉ាង​នេះ ទើប​ឈ្មោះ​ថា​អាត្មា​អញ​ធ្វើ​ខ្លួន​ឲ្យ​បរិសុទ្ធ​បាន ។ ចំណែក​ខាង​សេដ្ឋី​បុត្រ​ម្នាក់​ទៀត គិត​ឃើញ​ថា ឆ្កែ​ជា​សត្វ​ស្រួល​ជាង​គេ​ទាំង​អស់ ពី​ព្រោះ​ឆ្កែ​គ្មាន​ឃ្លាំង ឬ​ជង្រុក​សម្រាប់​សន្សំ​ទ្រព្យ​របស់​ទុក​ដាក់​ទេ កាល​បើ​មាន​សេចក្ដី​ស្រេក​ឃ្លាន​កើត​ឡើង​ក៏​ដើរ​ស្វែង​រក​អាហារ​ដែល​មាន​ស្រាប់ ៗ បរិភោគ​ទៅ មិន​បាច់​ព្រួយ​អំពី​ការ​ខ្វះ​ខាត​អ្វី​ឡើយ បើ​ធ្វើ​យ៉ាង​នេះ ទើប​ឈ្មោះ​ថា​អាត្មា​អញ​ធ្វើ​ខ្លួន​ឲ្យ​មាន​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ​បាន ។
ចប់ ធម្មវិចារណកថា ដោយ​សង្ខេប
ប្រាសាទតាកែពង
មុននឹងទៅដល់ប្រាសាទ បាសែត យើងឆៀងចូលវត្ត តាប៉ុន ។ វត្តនេះក៏នៅសេសសល់ថ្មបង្គុំប្រាសាទ និង ថ្មតុបតែងលម្អខ្លះៗ ។ ចេញពីប្រាសាទបាសែត ទៅមុខទៀតយើងបានទៅដល់វត្ត សម្តេច ។ វត្តនេះនៅសេសសល់ មរតកវប្បធម៌ច្រើនណាស់ដែលមិនទាន់បានរៀបរយក្នុងរបៀបជំនាញ ។ ទៅមុខទៀត អ្នកស្រុកបានប្រាប់ថា ៖ [ ....មានទួលប្រាសាទមួយ ដែលសព្វថ្ងៃមិនមានអ្វីនៅសេសសល់ទៀតទេ .....ដុំថ្មធំៗត្រូវគេដឹកចេញ ដើម្បីទុកអោយដីមានសភាពជាដីភូមិធម្មតា មិនមែនជាទីទួលប្រាសាទ.... ។ ] យើងមិនជឿមួយរយភាគរយទេ ព្រោះថាមានមនុស្សតិចណាស់ដែលហៅថាជាទួលប្រាសាទ តាកែពង ។ ភាគដទៃគ្រាន់តែដឹងថាជាទួលប្រាសាទ រីភាគច្រើននោះ គឺមិនបានដឹងអ្វីទំាងអស់តែម្តង ។ ពេលយើងទៅដល់ ទីនោះគឺជាដីភូមិមានម្ចាស់នឹងត្រូវបានចាក់សោរយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ។ ខាងក្រោមគឺជាសិលាចារឹកមកពីប្រាសាទតាកែពង និង ទីដីភូមិដែលអ្នកស្រុកខ្លះថាជាដីប្រាសាទតាកែពង ។
ប្រាសាទជើងអង្គ
ប្រវត្តប្រាសាទ
ក្នុងរាជធានី “ស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ” នៅខេត្តកំពង់ចាមកន្លងមក យើងបានកត់សម្គាល់នូវវត្តមាននៃប្រាង្គប្រាសាទនាសម័យបុរេង្គរមួយចំនួន។ ដោយសារតែវត្តមានរបស់បូជនីយដ្ឋានបែបព្រហ្មញ្ញសាសនាទាំងនោះ ទើប យើងបានទទួលស្គាល់ថា មុននឹងក្លាយទៅជាព្រះរាជាធានីរបស់ស្តេចកន នាដើមស.វទី១៦ តំបន់ខាងលើនេះធ្លាប់ ជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌យ៉ាងសំខាន់មួយក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជារួចទៅហើយ។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានការសន្និដ្ឋានដូច្នេះ គឺបណ្តាលមកពីបុព្វការីជនបានទុកនូវកេរ្តិ៍តំណែលវប្បធម៌ គ្រប់សម័យកាលនៅទីនោះ ដែលបង្ហាញបញ្ជាក់យើងអំពីចំណាស់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងភូមិភាគនេះ។ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត ស្ថានភាពនេះក៏បង្ហាញឲ្យដឹងផងដែរថា មិនមែនស្តេចកន ស្តេចជ្រែករាជ្យទេ ដែលបានស្ថាបនាប្រាង្គប្រាសាទទាំងនោះឡើង ។ ប្រាសាទឥដ្ឋទោលនេះ ដែលស្ថិតក្នុងភូមិជើងអង្គ នៅខាងជើងឈៀងខាងកើតនៃបន្ទាយព្រៃនគរ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តកំពង់ចាមបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានសាងសង់ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៤-៩៤១) ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះសិវៈ ដូចខ្លឹមសារនៃផ្ទាំងសិលាចារឹកមួយផ្ទាំង (K.99/Ka 288) ជាភ័ស្តុតាងស្រាប់។ សូមជម្រាបថា តាមខ្លឹមសារនៃសិលាចារឹក ជាភាសាខ្មែរសំស្ក្រឹត នៅក្លោងទ្វារខាងជើងនៃប្រាសាទ។ ប្រាសាទជើងអង្គ ដែលបែរមុខទៅទិសខាងកើត ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅឆ្នាំ ៨៤៤សក ត្រូវនិងគ.ស ៩២៣។ សូមរំឭកថា បូជនីយដ្ឋាននេះ មានរាងបួនជ្រុងស្មើ និងទំហំប្រមាណជា ៤ម៉ែត្រ x ៤ម៉ែត្រ និងកំពស់ប្រមាណជា ៦ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅលើទួលមួយខ្ពស់ពីដី។ បូជនីយដ្ឋានសម័យអង្គរនេះ ស្ថិតក្នុងរចនាប័ថ្មកោះកេរ ហើយបានបន្សល់នូវសសរពេជ្រ និងក្បាច់ផ្តែរមួយដែលរិចរិល គួរឲ្យអាណិតអាសូរណាស់។ តាមពិតទៅភិនភាគនៃប្រាសាទនេះ មិនមានលក្ខណៈខុសគ្នាប៉ុន្មានទៅនឹងប្រាង្គប្រាសាទដទៃៗឯទៀត ដែលត្រូវបានកសាងឡើងដោយវិចិត្រករក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤នោះទេ។ វត្តមានរបស់ប្រាសាទនេះ ជាព័ត៌មានពិតដែលគេពុំអាចប្រកែកបាន ស្តីពីវិសាលភាពនៃភូមិសាស្ត្រ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយព្រះរាជាអង្គខាងលើនេះ។ តើហេតុអ្វីបានជារចនាប័ថ្មកោះកេរត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងតំបន់នេះ? ចម្លើយគឺ អំណាចរបស់ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះបានលាតសន្ធឹងពីខេត្តព្រះវិហារ រួមមានខេត្តមួយចំនួននៅលើខ្ពង់រាបនគររាជសីមា ដូចខេត្តបុរីរម្យ និងនគររាជសីមាជាអាថ៌ ហើយក៏សាយភាយមកដល់ភូមិភាគនេះយ៉ាងប្រាកដ ៕
ឯកសារយោង
ជើងអង្គ
ម៉ែន សំអន
ម៉ែន សំអន ( ម៉ែន សំអន កើតថ្ងៃទី ១៥ សីហា ១៩៥៣) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ។ អ្នកស្រី​ជា​សមាជិក ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ហើយ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង ​ក្នុងរដ្ឋសភា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៣។
គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០០៩ លោកស្រី​មាន​តួនាទី​ជា ​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ លោកស្រីជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ស្ត្រី​ទីមួយ និង​ជា​ឧត្តមសេនីយ​ផ្កាយ​បួន។ លោកស្រីបានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ ១៩៧០ ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយចាប់ផ្តើមអាជីពជាគិលានុបដ្ឋាយិកាយោធា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
វត្ត​វាល​ស្បូវ
វត្តវាលស្បូវ ស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ១
សង្កាត់ជ័យជំនះ
($ Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ខេត្តវជ្ជបុរ
ខេត្តវជ្ជបុរ ជាខេត្តខ្មែរមុនសម័យអង្គរ ដែលមានរាជធានីដ៏ចំណាស់មួយរបស់ អាណាចក្រភ្នំគឺ ក្រុងស្រីទេព ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីសៀម ក្នុងខេត្តពេជ្របុរី។
ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា
ដោយក្រុមហ៊ុន Samanea Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេស Singapore។
ម៉ែត្រការ៉េ រីឯទំហំទាំងមូលមានផ្ទៃដីសរុប 500,000 ម៉ែត្រការ៉េ    ក្នុងគម្រោងទាំងមូលនេះមាន
ដូចជាផ្សារបោះដុំ អាផាតមិនសម្រាប់បុគ្គលិក អាផាតមិនប៊ូទិច ឃ្លាំងសម្រាប់ជួល។ល។   ចំពោះតូបក្នុងផ្សារ
សមានាទាំងអស់គឺសម្រាប់ជួល មិនលក់នោះទេ។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលទីមួយនៃ សមនា ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ ត្រូវបានបើកជាផ្លូវការ។
គម្រោងទី១ ( ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា ) បានបើកដំណើរការសាកល្បងរួចនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែសីហាឆ្នាំ ២០២០
នៅថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលទីពីរនៃ សមនា ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ បានចាប់ផ្តើមសាងសង់ជាផ្លូវការហើយ។
ការធ្វើផែនការ
ផ្ទៃដីសាងសង់សំខាន់នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទី ២ មានទំហំ ១០០០០ម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានហាងសរុបចំនួន ២៦៦៣ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងដំណើរការសាងសង់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
តំបន់សាងសង់សំខាន់នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មគម្រោងដំណាក់កាលទី ៤ មានទំហំ ១០០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ។
គ្រឿងបរិក្ខារគាំទ្រពាណិជ្ជកម្ម៖ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការអតិថិជន ក្រុមហ៊ុន សមនា ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ គ្រោងនឹងសាងសង់ទម្រង់គាំទ្រជាច្រើនដូចជា៖ អគារការិយាល័យ សណ្ឋាគារពាណិជ្ជកម្ម ឃ្លាំងដឹកជញ្ជូន ផ្សារទំនើប លំនៅដ្ឋានលំដាប់ខ្ពស់ សួនសហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យាថ្មី មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍ និង គ្រឿងបរិក្ខារដ៏ទូលំទូលាយផ្សេងទៀត។
ម៉ោងប្រតិបត្តិការ
ផ្សារ Samanea ចាប់បើកអាជីវកម្មពីម៉ោង 9 : 00 ព្រឹក ដល់ម៉ោង 21 : 00 ល្ងាច។
ភាពងាយស្រួល
គម្រោងសមានា មានអាសយដ្ឋានស្ថិតលើបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ 4 ភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវជាតិលេខ 42   និងឆ្ងាយពី
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញត្រឹម 13 គីឡូម៉ែត្រតែប៉ុណ្ណោះ។
ប្រភេទអាជីវកម្ម
ដំណាក់កាលទី ១ នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មមានឧស្សាហកម្មធំទូលាយ និងប្រភេទធំទូលាយ គ្របដណ្តប់លើផលិតផលរថយន្ត (រថយន្តថ្មី រថយន្តប្រើហើយ ថាមពលថ្មី គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងម៉ូតូ) ឧបករណ៍អគ្គិសនីឧស្សាហកម្ម ឧបករណ៍ផ្នែករឹង ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះឌីជីថល។ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងមួក របស់របរប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ល។ ២២ ប្រភេទសំខាន់ៗ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ គាំទ្រផ្សាររាត្រីជាដើម។
ហ៊ុយ កន្ធុល
ហ៊ុយ កន្ធុល ( កើតថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩០៩ ដល់ថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩១) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៥១ ដល់ឆ្នាំ១៩៥២។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ឡិបតា
ឡិបតា (អង់គ្លេស: Lepta) ជាលុយកាក់ធ្វើពីទង់ដែង របស់ក្រិកសម័យបុរាណ។ រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល|កាក់ក្រិកដែលមានតម្លៃ៥ឡិបតា (ត្រូវបានហៅថា "[[Obol (coin)|obolos") នៅឆ្នាំ ១៨៦៩។]] ឡិបតា ជាទម្រង់ពហុវច្ចនៈរបស់ lepton (λεπτόν, pl. λεπτά) គឺជាឈ្មោះរបស់រូបិយវត្ថុមួយ ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងប្រទេសដែលនិយាយភាសាក្រិក តាំងពីសម័យបុរាណ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ពាក្យនេះមានន័យថា "តូច" ឬ "ស្ដើង" ហើយនៅសម័យក្លាស៊ិក និងហេលិនីស ឡិបតាតែងតែជាកាក់មួយដែលមានតម្លៃតិចតួច ជាធម្មតាវាជាប្រភេទរូបិយវត្ថុមួយដែលមានតម្លៃតូចជាងគេ ក្នុងចំណោមរូបិយវត្ថុផ្សេងទៀត។
កាក់នៅក្នុងមេរៀនស្ដីអំពីតង្វាយរបស់ស្ត្រីមេម៉ាយ គឺសំដៅទៅលើ ឡិបតា ហើយនៅក្នុងដំណឹងល្អរបស់លូកា ក៏សំដៅទៅលើឡិបតា ឬតង្វាយបន្តិចបន្តួចដែរ នៅពេលបញ្ជាក់ថាមានមនុស្សម្នាក់ដែលមិនបានបង្កើតសន្តិភាពជាមួយសត្រូវរបស់ខ្លួន នៅក្នុងពេលដ៏ល្អមួយ នោះនឹងត្រូវបានតម្រូវឲ្យបង់ រហូតដល់មួយឡិបតាចុងក្រោយ មុនពេលត្រូវបានដោះលែងពីគុក។ នៅក្នុងអាណាចក្រហាសម៉ូន កាក់ឡិបតាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសម័យ Alexander Jannaeus មុនឆ្នាំ ៧៦។
នៅក្រិកសម័យបច្ចុប្បន្ន ឡិបតាគឺជាឈ្មោះមួយក្នុងចំណោមមួយរយ នៃប្រភេទរូបិយវត្ថុផ្លូវការរបស់រដ្ឋក្រិក: ហ្វូនិក (ឆ្នាំ ១៨២៧–១៨៣២) ដ្រាក់ម៉ា (ឆ្នាំ ១៨៣២–២០០១) និង អឺរ៉ូ (ឆ្នាំ ២០០២–បច្ចុប្បន្ន)។ ចាប់តាំងពីចុងទស្សវត្សឆ្នាំ ១៨៧០ រហូតដល់ការចាប់ផ្ដើមប្រើរូបិយប័ណ្ណអឺរ៉ូ ក្នុងឆ្នាំង២០០១ គ្មានប្រភេទកាក់ក្រិកណាមួយដែលមានតម្លៃទាបជាងប្រាំឡិបតា ត្រូវបានផលិតឡើយ។
អ៊ឹង ហួត
អ៊ឹង ហួត ( អ៊ឹង ហួត ;កើតថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤៥) គឺជាអតីតអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលបានបម្រើការពីឆ្នាំ ១៩៩៧ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមជាមួយ លោក ហ៊ុន សែន ។ ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដំបូង​ឡើយ​លោក​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហើយ​ក្រោយ​មក​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស មុន​នឹង​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី។
ជីវិតនិងអាជីព
អ៊ឹង ហួត កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៥ នៅ ​ខេត្ត​កណ្តាល ។ លោកបានសិក្សាផ្នែកគណនេយ្យ និងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១ ខណៈដែលសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើម។ គាត់បានទទួល សញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម ពី សាកលវិទ្យាល័យមែលប៊ន ហើយបានក្លាយជាពលរដ្ឋអូស្ត្រាលី។ គាត់បានតាំងលំនៅនៅ ទីក្រុងមែលប៊ន ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាមេដឹកនាំនៃគណៈកម្មាធិការជនបរទេសកម្ពុជានៅក្នុងទីក្រុងនោះ។ គាត់បានផ្លាស់មកកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩១ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា(ខ្មែរក្រហម) កំពុងដួលរលំ ហើយបានក្លាយជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅក្នុង គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ។ លោក​បាន​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៤ លោក​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​មុខ​តំណែង​នោះ​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ។
នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ សម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ មេដឹកនាំគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដែលកំពុងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១ ត្រូវបានទម្លាក់ពីតំណែងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២ លោក ហ៊ុន សែន នៃគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែលជាគូប្រជែង និងជាដៃគូចម្រុះរបស់គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច គឺ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ។ លោក ហ៊ុន សែន អញ្ជើញ​លោក អ៊ឹង ហួត ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដំបូង​ជំនួស​លោក រណឫទ្ធិ។ ព្រះបិតារបស់សម្តេចក្រុមព្រះរណឫទ្ធិ គឺព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ដំបូងឡើយបានបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ការរៀបចំនេះទេ ប៉ុន្តែ អុឹង ហួត បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៩៧ បន្ទាប់ពីត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតជ្រើសរើស។ នៅពេលដែលមនុស្សមួយចំនួននៅក្នុងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចចោទប្រកាន់ អុឹង ហួត ថាជាអាយ៉ង លោកត្រូវបានបង្ខំឱ្យចាកចេញពីគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ហើយបង្កើតគណបក្សផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ គឺគណបក្សរាស្រ្តនិយម (គណបក្សប្រជានិយម)។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៨ គណបក្សរាស្រ្តនិយមមិនទទួលបានអាសនៈណាមួយនៅក្នុងសភាទេ ហើយ អុឹង ហួត ត្រូវបានបង្ខំឱ្យលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ដោយទុកឱ្យ លោកហ៊ុន សែន ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីតែម្នាក់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
កូដ្រាន
កូដ្រាន (អង់គ្លេស: Quadrans) ជាលុយកាក់ធ្វើពីលង្ហិនរបស់រ៉ូម៉ាំង។ រូបភាពតូច|កូដ្រានរបស់អធិរាជរ៉ូម ដូមីនីធាន។ កូដ្រានត្រូវបានចេញឲ្យប្រើប្រាស់ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមនៃការផលិតកាក់លង្ហិន ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋរ៉ូម។ មានកាក់ជាច្រើនដែលមានតម្លៃដូចគ្នា ត្រូវបានចេញឲ្យប្រើប្រាស់​ ពីទីក្រុងផ្សេងៗ នៅកណ្ដាលប្រទេសអ៊ីតាលី។
ក្រោយពីឆ្នាំ៩០ មុនគ.ស នៅពេលការផលិតប្រាក់កាក់ត្រូវបានកាត់បន្ថយរហូតដល់ស្តង់ដារមួយដែលមានទម្ងន់កន្លះអោនស៍ កាក់កូដ្រានបានត្រឡប់ជាកាក់មួយដែលមានតម្លៃទាបជាងគេ នៅក្នុងការផលិត។ វាត្រូវបានផលិតឡើងឥតទៀងទាត់ រហូតដល់សម័យ Antoninus Pius (ឆ្នាំ១៣៨–១៦១)។ ខុសពីកាក់ដទៃទៀតដែលប្រើនៅសម័យសាធារណរដ្ឋរ៉ូម កូដ្រានកម្រមានរូបរបស់អធិរាជណាស់។
ពាក្យក្រិកសម្រាប់កូដ្រានគឺ κοδράντης (kodrantes) ដែលពាក្យនេះត្រូវបានបកប្រែនៅក្នងព្រះគម្ពីរ King James Version ថា "farthing"។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី កាក់កូដ្រានមួយមានតម្លៃប្រហែល 3/8 សេន។ នៅគម្ពីរដំណឹងល្អរបស់ម៉ាកុស នៅពេលស្ត្រីមេម៉ាយក្រីក្រម្នាក់ដាក់ប្រាក់ពីរឡិបតា ទៅក្នុងហិបតង្វាយ អ្នកសរសេរគម្ពីរដំណឹងល្អនោះ បានបញ្ជាក់ថាចំនួននោះស្មើនឹងមួយកូដ្រាន។
ខេត្តព្រែ
ខេត្តព្រែ (ភាសាថៃ : แพร่ អានថា : ភ្រែ)គឺជាខេត្តមួយ នៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ដែលជាអតីតរដ្ឋឯករាជ្យតូចមួយ។ ដីរាបស្មើនៅចន្លោះភ្នំ។ ហ៊ុំព័ទ្ធដោយភ្នំ ហើយ​មាន​ទន្លេ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ដែល​ហូរ​កាត់​នោះគឺទន្លេ​យម ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តព្យៅ, ខេត្តណាន, ‎ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ, ខេត្តសុខោទ័យ និងខេត្តលំប៉ាង
ភូមិសាស្ត្រ
ខេត្តព្រែ ​ស្ថិត​នៅ​ជ្រលងទន្លេ​យម ជួរភីប៉ាន់ណាំរត់កាត់ខេត្តពីជើងទៅត្បូងនៅខាងលិច ជួរភ្នំព្លឹងស្ថិតនៅភាគខាងកើត​ ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុបមានចំនួន 4,204 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (1,623 sq mi) ឬ 64.8 ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
អិចសូ
រូបភាពតូច អិចសូ (Exo; 엑소) គឺជាក្រុមតន្រ្តីបុយប៊ែនដ៍កូរ៉េខាងត្បូង-ចិនដែលមានមូលដ្ឋាននៅសេអ៊ូល មានសមាជិក ៩ នាក់គឺ ស៊ីវមិន, ស៊ូហូ, លេយ៍ ហ្សាង, បែក-ហ្យុន, ឈិន, ឆានយ៉ុល, ឌីអូ, ខៃ និង ស៊េហ៊ុន ក្រុមតន្រ្តីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ SM Entertainment ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ និងបង្ហាញខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០១២ តន្ត្រីរបស់ពួកគេរួមបញ្ចូលប្រភេទដូចជា ប៉ុប, ហ៊ី​ប​ហប់ និង R&B នៅក្បែរគ្នាតន្ត្រីរបាំអេឡិចត្រូនិក ប្រភេទដូច ហៅស៍ ត្រប់ និង ស៊ីនធ៍ប៉ុប អិចសូចេញផ្សាយនិងសំដែងតន្ត្រីក្នុងភាសាកូរ៉េ ភាសាចិនកុកងឺ និងភាសាជប៉ុន ក្រុមតន្រ្តីចាត់ថ្នាក់ជាកំពូលមួយតារាល្បី ៗ ៥ រូបដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅ​លើ Forbes Korea Power Celebrity រាយរាល់ឆ្នាំពី ២០១៤ ដល់ ២០១៨ ហើយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះ "ធំបំផុតបុយប៊ែនដ៍នៅ​លើ​ពិភពលោក" និង "kings of K-pop" (ស្ដេចនៃ K-POP) ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីកូរ៉េ
គម្ពីរត្រៃវេទ
ត្រៃវេទទាំង៣គឺរិទ្ធិវេទ សាមវេទ យជុរវេទ។
ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ
ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ (อุตรดิตถ์, អក្សរឡានណា:, អានថា: អ៊ុតតារ៉ាឌីត) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំមួយរបស់ប្រទេសថៃ (ចង្វាត) ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងត្បូងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តពិស្ណុលោក (វិស្ណុលោក), ខេត្តសុខោទ័យ, ខេត្តព្រែ និងខេត្តណាន នៅ​ភាគ​ខាង​កើត មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​នឹង​ខេត្តជ័យបុរីរបស់​ប្រទេស​ឡាវ ខេត្តឧត្តរឌិត្មានចម្ងាយ 488 គីឡូម៉ែត្រខាងជើងទីក្រុងបាងកក និង 238 គីឡូម៉ែត្រភាគអាគ្នេយ៍នៃទីក្រុងឈៀងម៉ៃ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ឃុំស្ដៅកោង(ស្រុកបាភ្នំ)
($) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង  មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷ 140106	ស្ដៅកោង	Sdau Kaong តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក តាមប្រកាសក្រសួងមហាផ្ទៃ 70	ភូមិ	14010601	តាគោក	Ta Kouk តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 71	ភូមិ	14010602	ត្រពាំងសិការ	Trapeang Sekar តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 72	ភូមិ	14010603	សៀម	Siem តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 73	ភូមិ	14010604	ថ្មី	Thmei តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 74	ភូមិ	14010605	ក្រាំងចិន	Krang Chen តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 75	ភូមិ	14010606	សិម្ពលី	Sempoli តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 76	ភូមិ	14010607	ត្របែក	Trabaek តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 77	ភូមិ	14010608	ធ្នង់	Thnong តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 78	ភូមិ	14010609	ព្រៃផ្ដៅ	Prey Phdau តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 79	ភូមិ	14010610	ដូនមា	Doun Mea តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 80	ភូមិ	14010611	ច្រកស្វាយ	Chrak Svay តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 81	ភូមិ	14010612	ព្រៃកន្ទ្រង់	Prey Kantrong តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 82	ភូមិ	14010613	បឹងត្របរ	Boeng Trabar តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 83	ភូមិ	14010614	ទង់នាគ	Tong Neak តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក 84	ភូមិ	14010615	ត្រពាំងស្វាយ	Trapeang Svay ឃុំស្ដៅកោង មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ភាសាហ្វាំងឡង់
ភាសាហ្វាំងឡង់(Suomi, Suomi keel)គឺភាសាមួយនៃក្រុមភាសាហ្វាំង-អ៊ូគ្រី(Finno-Ugric languages). ភាសាហ្នេះត្រូវបាននិយាយក្នុងស្រុកហ្វាំងឡង់.
អេរីទ្រា
ប្រទេសអេរីទ្រា មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា រដ្ឋអេរីទ្រា គឺជាប្រទេសមួយក្នុងមួយ ស្នែងនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក ស្ថិតនៅតំបន់ អាហ្រ្វិកខាងកើត ជាមួយនឹងរដ្ឋធានីនិងទីក្រុងធំបំផុត នៅ អាស្មារ៉ា ។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ប្រទេសអេត្យូពីនៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសស៊ូដង់ នៅភាគខាងលិច និង ប្រទេសជីប៊ូទីនៅភាគអាគ្នេយ៍ ភាគឦសាន និងភាគខាងកើតនៃប្រទេសអេរីទ្រា មានឆ្នេរសមុទ្រធំទូលាយតាមបណ្តោយ សមុទ្រក្រហម ។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល 117 600 គីឡូម៉ែត្រ 2 (45,406 sq mi) ហើយរួមមាន ប្រជុំកោះដាហ្លាក និង កោះ ហានីស មួយចំនួនទៀត ។
ភូមិកំពង់ក្រែង
ភូមិកំពង់ក្រែង មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំកំពង់ក្រែងស្រុកទឹកឈូខេត្តកំពត។ ប្រជាជននៅភូមិនេះប្រកបមុខរកស៊ីលក់ដូរ ធ្វើស្រែចម្ការ និងមានប្រជាជនមួយចំនួនធំមានមុខរបរជាអ្នកធ្វើនំលក់ ដែលរបរនេះពួកគាត់បានធ្វើតាំងពីអ្នកជំនាន់មុនមកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែក៏មានប្រជាជនមួយចំនួនតូចប្រកបរបរនេសាទផងដែរព្រោះភូមិនេះមានព្រែកកំពតដែលតភ្ជាប់ពីក្រុងកំពត។ នំដែលប្រជាជនធ្វើគឺសុទ្ធសឹងតែធ្វើដោយដៃផ្ទាល់តែម្ដង ក្នុងនោះរួមមាន នំដង្កូវ នំបំពង់(ប្រជាជននៅតំបន់នោះហៅនំនេះថា"នំបាញ់កែប") និងនំកន្ត្រំឬនំច្រមុះជ្រូក។ បន្ទាប់ពីពួកគាត់ធ្វើនំរួច គឺត្រូវវេចខ្ចប់ បន្ទាប់មកលក់ទៅអោយឈ្មួញកណ្ដាលដើម្បីបានកម្រៃ។ ឈ្មួញកណា្ដល អាចជាអ្នកនៅក្នុងភូមិជាមួយគ្នា ឬអ្នកផ្សេង ពួកគាត់បានប្រមូលទិញនំដែលប្រជាជនបានធ្វើរួចយកទៅលក់ចែកចាយនៅតាមផ្សារ តាមខេត្តក្រុងផ្សេងៗទៀត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះភូមិកំពង់ក្រែងក៏ជាចរន្តឈាមនៃវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តផងដែរ គឺភូមិនេះសម្បូរទៅដោយរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ជាច្រើនកន្លែង មានទាំងផ្ទះបឹងហ្កាឡូនិងកន្លែងស្នាក់នៅផ្សេងៗទៀត។
រណ្ដៅគ្មានបាត
រណ្ដៅគ្មានបាត (អង់គ្លេស: Abyss) ជារណ្ដៅដ៏សែនជ្រៅ។ វាជាលំនៅរបស់មនុស្សស្លាប់ ជាគុកដែលបម្រុងទុក សម្រាប់វិញ្ញាណអាក្រក់។
នៅក្នុងសាសនា វាជាជ្រោះដែលមានជម្រៅរហូតដល់ពិភពខាងក្រោម ឬស្ថាននរក។
នៅក្នងព្រះគម្ពីរជាភាសាក្រិក ពាក្យនេះតំណាងឲ្យទាំងការនិម្មិតបង្កើតនៅដើមដំបូងដែលមិនទាន់បញ្ចប់ (លោកុប្បត្តិ ១:២) និងពាក្យហេព្រើរ tehom ("ជម្រៅទឹកដែលខ្ជោលឡើង") ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសម្ពន្ធមេត្រីថ្មីសម្រាប់ពាក្យ ស្ថាននរកដែលជាកន្លែងសម្រាប់ធ្វើទារុណកម្ម។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសម្ពន្ធមេត្រីចាស់ជាភាសាក្រិក ពាក្យរណ្ដៅគ្មានបាតត្រូវបានប្រើសំដៅទៅលើទាំងទឹកដែលនៅក្រោមផែនដី និងកន្លែងដែលផ្ដល់ប្រភពទឹក ទន្លេ ព្រមទាំងទឹកនៃមេឃ ដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងពួកអ្នកដែលនៅពិភពខាងក្រោម។
នៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរវិវរណៈ អាបាដូនត្រូវបានហៅថា "ទូតសួក៌នៃរណ្ដៅគ្មានបាត".