cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សិក្ខាបទទី ៧
៣៣១-ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា ឧបសម្បន្នហើយឈរអែបស្ដាប់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ហើយឈរអែបស្ដាប់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា អនុបសម្បន្ន ហើយឈរអែបស្ដាប់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ភិក្ខុឈរអែបស្ដាប់អនុបសម្បន្ន ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ អនុបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា ឧបសម្បន្ន ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។   អនុបសម្បន្ន ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។អនុបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា អនុបសម្បន្នដដែល ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។
៣៣២-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៣ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុដើរទៅដោយគិតថា អញ​នឹងស្ដាប់ភិក្ខុទាំងនេះហើយនឹងថយចេញនឹងវៀរនឹងរម្ងាប់(សេចក្ដីប្រកួតប្រកាន់) នឹងដោះខ្លួន ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
៣៣៣-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តជេតវន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង ពួកឆព្វគ្គិយភិក្ខុ បានប្រព្រឹត្តអនាចារ កាលសង្ឃធ្វើកម្ម ( ដើម្បីដាក់ទោស)ដល់ភិក្ខុមួយរូប ៗក៏នាំគ្នានិយាយខ្ទាស់ ។ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។បេ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង  បន្ទោសថា នែមោឃបុរសទាំងឡាយ ពួកអ្នកឯងមិនគួរនឹងឲ្យឆន្ទៈដើម្បីសង្ឃកម្មប្រកបដោយធម៌ ហើយត្រឡប់មកតិះដៀលជាខាងក្រោយវិញទេ ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុណាមួយឲ្យឆន្ទៈដើម្បីកម្មទាំងឡាយដែលប្រកបដោយធម៌ ហើយពោល តិះដៀលជាខាងក្រោយ ( ភិក្ខុនោះ ) ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៣៤-កម្មដែលហៅថា ប្រកបដោយធម៌នោះគឺអបលោកនកម្ម១ ញត្តិទុតិយកម្ម១ ញត្តិចតុត្ថកម្ម ១ ដែលសង្ឃធ្វើតាមធម៌តាមវិន័យ តាមពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះសាស្ដា កម្មនេះហៅថា កម្មប្រកប ដោយធម៌ ។ ភិក្ខុព្រមឲ្យឆន្ទៈ ហើយត្រឡប់តិះដៀល ( ជាខាងក្រោយវិញ ) ត្រូអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ៣៣៥-កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថា កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ មិនត្រូវអាបត្តិអ្វី ។
៣៣៦-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៣ យ៉ាង )គឺភិក្ខុដឹងថា កម្មដែលសង្ឃធ្វើ​ដោយមិនជាធម៌ក្ដី ដោយពួកក្ដី ដល់ភិក្ខុអ្នកមិនគួរដល់កម្មក្ដី ហើយតិះដៀល ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុ ដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
៣៣៧-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តជេតវន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង សង្ឃបានប្រជុំគ្នាដោយសង្ឃកិច្ចឯណានីមួយ ។  ពួកឆព្វគ្គិយភិក្ខុកំពុងធ្វើចីវរហើយបានឲ្យឆន្ទៈដល់ភិក្ខុមួយរូប ។ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។បេ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះ​ដៀលថា ម្នាលមោឃបុរស កាលសង្ឃកំពុងប្រឹក្សាវិនិច្ឆ័យ ហេតុអ្វីក៏អ្នកឯង មិនឲ្យឆន្ទៈហើយក្រោកចាកអាសនៈចៀសចេញទៅ ម្នាលមោឃបុរស អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុណាមួយ កាលពាក្យវិនិច្ឆ័យកំពុងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងសង្ឃ មិនឲ្យឆន្ទៈហើយក្រោកចាកអាសនៈចៀសចេញទៅ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៣៩-កម្មប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថា កម្មប្រកបដោយធម៌ ហើយមិនឲ្យឆន្ទៈក្រោកចាកអាសនៈចៀសចេញទៅ  ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថាកម្មមិនប្រកបដោយធម៌មិនត្រូវអាបត្តិ។  ៣៤០-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន  ៩ យ៉ាង )គឺភិក្ខុទៅដោយគិតថា សេចក្ដីបង្កហេតុក្ដី សេចក្ដីប្រកួតប្រកាន់ក្ដី សេចក្ដីប្រកាន់ខុសគ្នាក្ដី សេចក្ដីទាស់ទែងក្ដី នឹងមានដល់សង្ឃ ១ ភិក្ខុទៅដោយគិតថា ការបែកធ្លាយនៃសង្ឃក្ដី ការប្រះឆារនៃសង្ឃក្ដីនឹងមាន ១ ភិក្ខុទៅដោយគិតថា សង្ឃនឹងធ្វើកម្មមិនប្រកបដោយធម៌ក្ដី នឹងធ្វើកម្មជាពួកក្ដី នឹងធ្វើកម្មដល់ភិក្ខុដែលមិនគួរដល់កម្មក្ដី ១ ភិក្ខុមានជម្ងឺចៀសចេញទៅ ១ ភិក្ខុទៅដោយកិច្ចដែលគួរធ្វើដល់ភិក្ខុឈឺ ១ ភិក្ខុដែលឧច្ចារៈក្ដី បស្សាវៈក្ដីបៀតបៀនហើយទៅ ១ ភិក្ខុមិនប្រាថ្នាដើម្បីនឹងញាំងកម្មឲ្យកម្រើកហើយចេញទៅដោយគិតថា អញនឹងត្រឡប់មកវិញទៀត ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
៣៤១-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តវេឡុវន ជាកលន្ទកនិវាបស្ថាន ជិតក្រុងរាជគ្រឹះ ។  គ្រានោះឯង ទព្វមល្លបុត្រដ៏មានអាយុ ចាត់ចែងសេនាសនៈ នឹងសំដែងភត្តដល់សង្ឃ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះដៀលថា ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ  (កាលបើ) សង្ឃព្រមព្រៀងគ្នា  ឲ្យចីវរ(ដល់ភិក្ខុ)ហើយ មិនគួរនឹងពួកអ្នកឯង  តិះ ដៀលជាខាងក្រោយវិញទេ ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លាទេ ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ភិក្ខុ​ទាំងឡាយបង្អោនលាភរបស់សង្ឃ តាមសេចក្ដីគាប់ចិត្ត ភិក្ខុនោះត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៤២-ពាក្យថា ដល់នូវធម៌គឺកិរិយាតិះដៀល ជាខាងក្រោយ សេចក្ដីថា ភិក្ខុតិះដៀលសង្ឃដែលបានឲ្យចីវរ ដល់ឧបសម្បន្នដែលសង្ឃសន្មតឲ្យជាអ្នកក្រាលនូវសេនាសនៈក្ដី ជាអ្នកសំដែងនូវភត្តក្ដី ជាអ្នកចែកនូវបបរក្ដី ជាអ្នកចែកនូវផ្លែឈើក្ដី ជាអ្នកចែកនូវបង្អែមក្ដី ជាអ្នកចាត់ចែងនូវវត្ថុបន្តិចបន្ទួចក្ដី ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៤៣-កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់់ថាកម្មប្រកបដោយធម៌ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថាកម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។
៣៤៤-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ (ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៣ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុតិះដៀលសង្ឃអ្នកធ្វើ ព្រោះឆន្ទាគតិ ទោសាគតិ មោហាគតិ ភយាគតិដោយប្រក្រតីថា ប្រយោជន៍អ្វីដោយលាភ ដែលសង្ឃឲ្យដល់ភិក្ខុនោះ ភិក្ខុនោះទុកជាបានហើយក៏គង់ធ្វើលាភនោះឲ្យវិនាសទៅដដែល នឹងមិនបាននាំយកទៅដោយប្រពៃទេ ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
សិក្ខាបទទី ១១ ចប់ ។
សិក្ខាបទទី ១២
៣៤៥-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តជេតវន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង ប្រជុំជនពួកមួយក្នុងក្រុងសាវត្ថីនាំក្នាតាក់តែងចង្ហាន់ព្រមទាំងចីវរទុក​ដើម្បីថ្វាយសង្ឃដោយគតិគ្នាថា យើងទាំងឡាយនឹងនិមន្ដឲ្យលោកឆាន់ហើយនឹងប្រគេនចីវរ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះដៀលថា ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយកាលបើដឹងថា លាភរបស់សង្ឃគេបង្អោនទៅ(ដើម្បីសង្ឃហើយ) ហេតុអ្វីបានជាបង្អោនទៅដើម្បីបុគ្គលវិញ ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុណាមួយដឹងថា លាភរបស់សង្ឃគេបង្អោនទៅ (ដើម្បីសង្ឃហើយ) ត្រឡប់បង្អោនទៅដើម្បីបុគ្គល​​វិញ ភិក្ខុនោះត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៤៦-ដែលហៅថា គេបង្អោនទៅ គឺម្ចាស់របស់គេបញ្ចេញវាចាថា ពួកខ្ញុំនឹងថ្វាយ ពួកខ្ញុំនឹងធ្វើ ។​ភិក្ខុបង្អោនទៅដើម្បីបុគ្គលវិញ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៤៧-លាភគេបង្អោនទៅដើម្បីបុគ្គលហើយ  ភិក្ខុត្រឡប់បង្អោនមកដើម្បីបុគ្គលដ៏ទៃវិញក្ដី ដើម្បី​សង្ឃក្ដី ដើម្បីចេតិយក្តី ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។លាភគេមិនទាន់បង្អោនទៅទេ ភិក្ខុសំគាល់ថាគេបង្អោន​ទៅហើយ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។លាភគេមិនទាន់បង្អោនទៅទេ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ លាភគេមិនទាន់បង្អោនទៅទេ ភិក្ខុសំគាល់ថាគេមិនទាន់បង្អោនទេ មិនត្រូវអាបត្តិ ។
៣៤៨-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៣ យ៉ាង )គឺកាលបើទាយកសួរថា ពួកខ្ញុំនឹង​ថ្វាយក្នុងទីណា  ភិក្ខុប្រាប់ថា ទេយ្យធម៌របស់អ្នកទាំងឡាយ  គប្បីបានបរិភោគក្ដី គប្បីបានការជួសជុលក្ដី គប្បីឋិតនៅយូរអង្វែងក្ដី ក្នុងទីណា ម៉្យាងទៀតចិត្តរបស់អ្នកទាំងឡាយជ្រះថ្លាក្នុងទីណា អ្នកទាំងឡាយ  ចូរថ្វាយក្នុងទីនោះចុះ ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១​ ។
ឧទ្ទាននៃសហធម្មិកវគ្គនោះ(មាន ១២ សិក្ខាបទ)គឺ
សហធម្មិកសិក្ខាបទ ១  វិវណ្ណនសិក្ខាបទ ១
មោហាបនសិក្ខាបទ ១  បហារកសិក្ខាបទ ១
តលសត្តិកសិក្ខាបទ ១  អមូលកសិក្ខាបទ ១
សញ្ចិច្ចសិក្ខាបទ ១               ឧបស្សុតិសិក្ខាបទ ១
បដិពាហនសិក្ខាបទ ១  ឆន្ទសិក្ខាបទ ១
ទព្វសិក្ខាបទ ១    បរិណាមនសិក្ខាបទ ១  ។
រតនវគ្គ សិក្ខាបទទី ១
៣៥០-គ្រានោះឯង ព្រះបាទបសេនទិកោសលស្ដេចគង់ក្នុងថ្នាក់ខាងលើនៃប្រាសាទដ៏ប្រសើរ ។ គ្រានោះព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ត្រាសហៅព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុថា ម្នាលអានន្ទ អ្នកចូរបង្ហាញ​ធម៌ក្នុងផ្ទះនៃពួកស្រីរបស់ស្ដេច ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំង ឡាយនោះ ពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់បន្ទោសថា ម្នាលអានន្ទ ស្ដេចមិនទាន់ជ្រាបជាមុន អ្នកឯងមិនគួរនឹងចូលទៅខាងក្នុងព្រះរាជវាំងរបស់ស្ដេចទេ ។ ម្នាលអា​នន្ទ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ទ្រង់បន្ទោសហើយ ទ្រង់ធ្វើធម្មីកថាត្រាសហៅភិក្ខុទាំងឡាយ​មកដោយព្រះពុទ្ធដីកាថា ។
៣៥២-លំដាប់នោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់បន្ទោសព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុដោយបរិយាយជាច្រើន ។ បេ ។ ហើយទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុណាមួយ(បើ)ស្ដេចជាក្សត្រយ៍បានមុទ្ធាភិសេកហើយ មិនទាន់ជ្រាបជាមុន ឈានកន្លងធរណីចូលទៅក្នុងក្រឡាព្រះបន្ទំ ដែលស្ដេចមិនទាន់យាងចេញ ស្រីកែវក៏មិនទាន់ចេញ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៥៣-ពាក្យថា ស្រីកែវមិនទាន់់ចេញ គឺមហេសីមិនទាន់ចេញអំពីក្រឡាព្រះបន្ទំ ឬមួយស្ដេចនឹងមហេសីទាំងពីរ មិនទាន់ចេញអំពីក្រឡាព្រះបន្ទំ ។ ពាក្យថាឈានកន្លងធរណីចូលទៅ សេចក្ដីថា ភិក្ខុឈានជំហានទី១ ឲ្យកន្លងធរណីចូលទៅ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ឈានជំហានទី២ ចូលទៅត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៥៤-ស្ដេចមិនបាននិមន្ដ ភិក្ខុសំគាល់ថាស្ដេចមិនបាននិមន្ដ ហើយដើរកន្លងធរណីចូលទៅ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ស្ដេចមិនបាននិមន្ដភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យហើយដើរកន្លងធរណីចូលទៅ ត្រូវ​អាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ស្ដេចមិនបាននិមន្ដ ភិក្ខុសំគាល់ថាស្ដេចនិមន្ដ ហើយដើរកន្លងធរណីចូលទៅ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ស្ដេចនិមន្ដហើយ​ ភិក្ខុសំគាល់ថា ស្ដេចមិនបាននិមន្ដ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ស្ដេចនិមន្ដហើយ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ស្ដេចនិមន្ដហើយ ភិក្ខុសំគាល់ថាស្ដេចនិមន្ដហើយ មិនត្រូវអាបត្តិ ។
៣៥៥-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ (ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៩ យ៉ាង) គឺស្ដេចបាននិមន្ដ ១ ជននោះមិនមែនជាក្សត្រីយ៍ ១ ជាស្ដេចតែមិនបានទទួលអភិសេកដោយអភិសេកជាក្សត្រីយ៍ ១ ស្ដេចយាងចេញពីក្រឡាព្រះបន្ទំ ១ មហេសីចេញពីក្រឡាព្រះបន្ទំ ១ ឬមួយស្ដេចនឹងមហេសីទាំងពីរចេញពី​ក្រឡាព្រះបន្ទំ ១ ស្ដេចនិងមហេសីមិនបាននៅក្នុងក្រឡាព្រះបន្ទំ ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១។
សិក្ខាបទទី  ១ ចប់ ។
៣៥៦-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តជេតវន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯងភិក្ខុមួយរូបងូតទឹកក្នុងស្ទឹងអចិរវតី ។ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ទៀតបានទុក​ថង់ប្រាក់ចំនួន៥០០កហាបណៈលើគោក ហើយចុះងូតទឹកក្នុងស្ទឹងអចិរវតី (ឡើងមកហើយ) ក៏ភ្លចថង់ប្រាក់ ដើរចៀសចេញទៅ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះដៀលថា ម្នាលមោឃបុរស អ្នកឯងមិនគួរនឹងរើសយករតន
ៈទេ ម្នាលមោឃបុរស អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លសឡើងទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុ​ណាមួយរើសយកឯងក្ដី ឲ្យគេរើសយកក្ដី នូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈក្ដី ត្រូវអាបត្តិ  បាចិត្តិយ ។
៣៥៧-សម័យនោះឯងមានមហាស្រពក្នុងក្រុងសាវត្ថី ។ មនុស្សទាំងឡាយប្រដាប់តាក់តែងខ្លួនទៅកាន់ឧទ្យាន ។ សូម្បីនាងវិសាខាមីគារមាតា ក៏បានប្រដាប់តាក់តែងកាយ ហើយក៏ចេញចាក​ស្រុកទៅដោយគិតថា អញនឹងទៅកាន់ឧទ្យានដែរ ហើយគិតតទៅទៀតថា ចុះអញនឹងទៅកាន់ ឧទ្យានធ្វើអ្វី បើដូច្នោះគួរតែអញចូលគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគវិញ ហើយក៏ដោះនូវគ្រឿងអាភារណៈចងជាបង្វិចដោយសំពត់បង្ក ហើយបានហុចឲ្យទៅទាសីថា ហ៏ហង ឯងចូរយកបង្វិចនេះទៅ​។ លំដាប់នោះ នាងវិសាខាមិគារមាតា បានចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ពន្យល់​ នាងវិសាខាមិគារមាតាដែលអង្គុយនៅក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ឲ្យឃើញ ឲ្យកាន់យក ឲ្យអាចហ៊ាន​ឲ្យរីករាយ ដោយធម្មិកថាហើយ ។ ឯទាសីនោះក៏ភ្លេចចោលនូវបង្វិចនោះ ហើយដើរចេញទៅ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុណាមួយ​រើសឯងក្ដី ឲ្យគេរើសក្ដី នូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈក្ដី ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ វៀរលែងតែ (រើសយកនូវរតនៈដែលគេភ្លេច) នៅក្នុងវត្ត ។
៣៥៩-ពាក្យថា រើសឯង សេចក្ដីថា ភិក្ខុកាន់យកដោយខ្លួនឯង ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ពាក្យថា  ឲ្យគេរើស សេចក្ដីថា ភិក្ខុឲ្យអ្នកដ៏ទៃកាន់យក ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣៦០-ភិក្ខុធ្វើសញ្ញា ( ភិក្ខុដែលបានរើសកែវ៧ ប្រការ មានមាសប្រាក់ជាដើម ដែលគេភ្លេចនៅក្នុងវត្តក្ដី ក្នុងលំនៅរបស់ភិក្ខុក្ដី ត្រូវធ្វើស្លាកយកទៅបិទទុកនៅទីណាមួយ គឺទ្វារវត្ត ឬទីជិតកន្លែង​ដែលខ្លួននៅ ឯសេចក្ដីក្នុងស្លាកនោះ ដូច្នេះ អ្នកណាបាត់របស់អ្វី អ្នកនោះចូលមកទទួលយក ) ។​បើគេប្រាប់ត្រូវតាមរូបក្ដី តាមនិមិត្តគ្រឿងសំគាល់ក្ដី ភិក្ខុគប្បីឲ្យចុះ ។ បើគេប្រាប់មិនត្រូវ ភិក្ខុគប្បី​ពោលថា អាវុសោ អ្នកចូររកខ្ឡួនឯងចុះ ។ កាលភិក្ខុនោះនឹងចៀសចេញចាកទីស្នាក់នោះទៅ ភិក្ខុទាំងឡាយណាដ៏សមគួរមាននៅក្នុងទីនោះ គប្បីផ្ញើទុកក្នុងដៃភិក្ខុទាំងឡាយនោះ ហើយចៀស​ចេញទៅ ។ បើមិនមានភិក្ខុដ៏សមគួរទេ ភិក្ខុនោះត្រូវផ្ញើទុកនៅដៃរបស់ពួកគហបតីដ៏សមគួរ ដែលមាននៅក្នុងទីនោះ ហើយគប្បីចៀសចេញទៅ ។
៣៦១-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ(ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៦ យ៉ាង)គឺភិក្ខុរើសឯង ឬឲ្យគេរើស នូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈក្ដី ខាងក្នុងវត្តក្ដី ខាងក្នុងទីស្នាក់ក្ដី ហើយទុកដាក់ដោយគិតថា រតនៈរបស់អ្នកណា អ្នកនោះនឹងនាំយកទៅ ១ ភិក្ខុកាន់យកវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈដោយស្និទ្ធ ស្នាល ១ ភិក្ខុកាន់យកជារបស់ខ្ចី ១ ភិក្ខុសំគាល់ថាជារបស់បង្សុកូល ១  ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើម  បញ្ញត្តិ ១ ។
មហានិទានសូត្រ
មហានិទានសូត្រ ទី២
[៥៨] ពាក្យថា ជរា និងមរណៈកើតមាន ព្រោះជាតិជាបច្ច័យនេះ ពិតជាតថាគតសំដែងហើយ ដោយប្រការដូច្នេះឯង។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុនោះ ពាក្យនុ៎ះ បណ្ឌិតត្រូវដឹងតាមទំនងដែលជរា មរណៈកើតមាន ព្រោះជាតិជាបច្ច័យនេះចុះ។ ម្នាលអានន្ទ សេចក្តីពិតថា បើជាតិមិនមានដល់សត្វណាមួយក្នុងភពណាៗ ដោយអាការទាំងពួង ដោយសភាវៈទាំងពួង ហើយ គឺថា ជាតិមិនមាន ដល់ពួកទេវតា ដើម្បីភាវៈជាទេវតាក្តី ដល់ពួកគន្ធព្វ ដើម្បីភាវៈជាគន្ធព្វក្តី ដល់ពួកយក្ស ដើម្បីភាវៈជាយក្សក្តី ដល់ពួកភូត ដើម្បីភាវៈជាភូតក្តី ដល់ពួកមនុស្ស ដើម្បីភាវៈជាមនុស្សក្តី ដល់ពួកសត្វជើងបួន ដើម្បីភាវៈជាសត្វជើងបួនក្តី ដល់ពួកសត្វស្លាប ដើម្បីភាវៈជាសត្វស្លាបក្តី ដល់ពួកសត្វលូនវារ ដើម្បីភាវៈជាសត្វលូនវារក្តី។ ម្នាលអានន្ទ ជាតិមិនមានដល់សត្វនោះៗ ដោយប្រការដូច្នេះឯង។ កាលបើជាតិមិនមាន ដោយប្រការទាំងពួង ព្រោះជាតិរលត់ហើយ បើដូច្នេះ តើជរា មរណៈ គប្បីមានប្រាកដដែរឬ។ ព្រះអានន្ទក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនុ៎ះមិនមានទេ។ ព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុដូច្នោះឯង ជាតិនេះ ទើបជាហេតុ ជានិទាន ជាសមុទ័យ ជាបច្ច័យ នៃជរា មរណៈ។ ពាក្យថា ជាតិកើតមាន ព្រោះភពជាបច្ច័យនេះ ប្រាកដជាតថាគតសំដែងហើយ ដោយប្រការដូច្នេះ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុនោះ ពាក្យនុ៎ះបណ្ឌិតត្រូវដឹងតាមទំនង ដែលជាតិកើតមាន ព្រោះភពជាបច្ច័យនេះចុះ។ ម្នាលអានន្ទ សេចក្តីពិតថា បើភពមិនមានហើយ ដល់សត្វណាមួយ ក្នុងភពណាៗ ដោយអាការទាំងពួង ដោយសភាវៈទាំងពួង គឺកាមភព១ រូបភព១ អរូបភព១។ កាលបើភពមិនមានដោយប្រការទាំងពួង ព្រោះភពរលត់ហើយ បើដូច្នេះ តើជាតិគប្បីមានប្រាកដដែរឬ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនុ៎ះមិនមានទេ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុដូច្នោះឯង ភពនេះទើបជាហេតុ ជានិទាន ជាសមុទ័យ ជាបច្ច័យនៃជាតិ។ ពាក្យថា ភពកើតមាន ព្រោះឧបាទានជាបច្ច័យនេះ ប្រាកដជាតថាគតសំដែងហើយ ដោយប្រការដូច្នេះ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុនោះ ពាក្យនុ៎ះបណ្ឌិតត្រូវដឹងតាមទំនង ដែលភពកើតមាន ព្រោះឧបាទានជាបច្ច័យនេះចុះ។ ម្នាលអានន្ទ សេចក្តីពិតថា បើឧបាទានមិនមានហើយ ដល់សត្វណាមួយ ក្នុងភពណាៗ ដោយអាការទាំងពួង ដោយសភាវៈទាំងពួង គឺកាមុបាទាន១ ទិដ្ឋុបាទាន១ សីលព្វតុបាទាន១ អត្តវាទុបាទាន១។ កាលបើឧបាទានមិនមានដោយប្រការទាំងពួង ព្រោះឧបាទានរលត់ហើយ បើដូច្នេះ តើភពគប្បីមានប្រាកដដែរឬ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនុ៎ះមិនមានទេ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុដូច្នោះឯង ឧបាទាននេះ ទើបជាហេតុ ជានិទាន ជាសមុទ័យ ជាបច្ច័យនៃភព។ ពាក្យថា ឧបាទានកើតមាន ព្រោះតណ្ហាជាបច្ច័យនេះ ប្រាកដជាតថាគតសំដែងហើយ ដោយប្រការដូច្នេះ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុនោះ ពាក្យនុ៎ះបណ្ឌិតត្រូវដឹងតាមទំនង ដែលឧបាទានកើតមាន ព្រោះតណ្ហាជាបច្ច័យនេះចុះ។ ម្នាលអានន្ទ សេចក្តីពិតថា បើតណ្ហាមិនមានហើយ ដល់សត្វណាមួយ ក្នុងភពណាៗ ដោយអាការទាំងពួង ដោយសភាវៈទាំងពួង គឺរូបតណ្ហា១ សទ្ទតណ្ហា១ គន្ធតណ្ហា១ រសតណ្ហា១ ផោដ្ឋព្វតណ្ហា១ ធម្មតណ្ហា១។ កាលបើតណ្ហាមិនមានដោយប្រការទាំងពួង ព្រោះតណ្ហារលត់ហើយ បើដូច្នេះ តើឧបាទានគប្បីមានប្រាកដដែរឬ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនុ៎ះមិនមានទេ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុដូច្នោះឯង តណ្ហានេះ ទើបជាហេតុ ជានិទាន ជាសមុទ័យ ជាបច្ច័យនៃឧបាទាន។ ពាក្យថា តណ្ហាកើតមាន ព្រោះវេទនាជាបច្ច័យនេះ ប្រាកដជាតថាគតសំដែងហើយ ដោយប្រការដូច្នេះ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុនោះ ពាក្យនុ៎ះបណ្ឌិតត្រូវដឹងតាមទំនង ដែលតណ្ហាកើតមាន ព្រោះវេទនាជាបច្ច័យនេះចុះ។ ម្នាលអានន្ទ សេចក្តីពិតថា បើវេទនាមិនមានហើយ ដល់សត្វណាមួយ ក្នុងភពណាៗ ដោយអាការទាំងពួង ដោយសភាវៈទាំងពួង គឺវេទនាកើតអំពីចក្ខុសម្ផ័ស្ស១ វេទនាកើតអំពីសោតសម្ផ័ស្ស១ វេទនាកើតអំពីឃានសម្ផ័ស្ស១ វេទនាកើតអំពីជិវ្ហាសម្ផ័ស្ស១ វេទនាកើតអំពីកាយសម្ផ័ស្ស១ វេទនាកើតអំពីមនោសម្ផ័ស្ស១។ កាលបើវេទនាមិនមានដោយប្រការទាំងពួង ព្រោះវេទនារលត់ហើយ បើដូច្នេះ តើតណ្ហាគប្បីមានប្រាកដដែរឬ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនុ៎ះមិនមានទេ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុដូច្នោះឯង វេទនានេះ ទើបជាហេតុ ជានិទាន ជាសមុទ័យ ជាបច្ច័យនៃតណ្ហា។
[៦១] ម្នាលអានន្ទ ចុះបុគ្គល កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តដោយហេតុមានប៉ុន្មានប្រការ។ ម្នាលអានន្ទ ក៏បុគ្គលកាលបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិចថា ខ្លួនរបស់អញមានរូប នឹងមានប្រមាណតិច ក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ឬក៏បុគ្គល កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុតថា ខ្លួនរបស់អញមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ក៏បុគ្គលកាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិចថា ខ្លួនរបស់អញមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច ក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ឬក៏បុគ្គលកាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុតថា ខ្លួនរបស់អញមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលដែលលុះក្នុងទិដ្ឋិទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញនឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈដែលពិតទៅវិញក្តី ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមានរូបថា មានបរិត្តត្តានុទិដ្ឋិ (សេចក្តីយល់ឃើញថា ខ្លួនមានប្រមាណតិច) ដេកនៅមិនដាច់។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលដែលលុះក្នុងទិដ្ឋិទាំង៤នោះ បុគ្គលណា កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិតថា អាត្មាអញនឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមានរូបថា មានអនន្តត្តានុទិដ្ឋិ (សេចក្តីយល់ឃើញថា ខ្លួនមិនមានទីបំផុត) ដេកនៅមិនដាច់។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលដែលលុះក្នុងទិដ្ឋិទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញនឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមិនមានរូបថា មានបរិត្តត្តានុទិដ្ឋិ ដេកនៅមិនដាច់។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលដែលលុះក្នុងទិដ្ឋិទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី បុគ្គលនោះ កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញនឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមិនមានរូបថា មានអនន្តត្តានុទិដ្ឋិ ដេកនៅមិនដាច់។ ម្នាលអានន្ទ បុគ្គល កាលបញ្ញត្តខ្លួន តែងបញ្ញត្តដោយហេតុមានប្រមាណប៉ុណ្ណេះឯង។
[៦២] ម្នាលអានន្ទ ចុះបុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តដោយហេតុមានប៉ុន្មានប្រការ។ ម្នាលអានន្ទ បុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិចថា ខ្លួនរបស់អញ មានរូប និងមានប្រមាណតិចក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ឬក៏បុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុតថា ខ្លួនរបស់អញ មានរូប និងមិនមានទីបំផុតក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ឬក៏បុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិចថា ខ្លួនរបស់អញ មិនមានរូប និងមានប្រមាណតិចក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ ឬក៏បុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុតថា ខ្លួនរបស់អញ មិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុតក៏មាន។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច បុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី បុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមានប្រមាណតិច ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញ នឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមានរូបថា បរិត្តត្តានុទិដ្ឋិ មិនដេកនៅរឿយៗទេ។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត បុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី ឬបុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញ នឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមានរូបថា អនន្តត្តានុទិដ្ឋិ មិនដេកនៅរឿយៗទេ។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច បុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី ឬបុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមានប្រមាណតិច ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញ នឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមិនមានរូបថា បរិត្តត្តានុទិដ្ឋិ មិនដេកនៅរឿយៗទេ។ ម្នាលអានន្ទ បណ្តាបុគ្គលទាំង៤ពួកនោះ បុគ្គលណា កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត បុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ក្នុងកាលឥឡូវនេះក្តី ឬបុគ្គលនោះ កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដែលមិនមានរូប និងមិនមានទីបំផុត ដែលកើតនៅក្នុងលោកដូច្នោះក្តី ឬក៏បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះដូច្នេះថា សភាវៈដែលមិនពិត អាត្មាអញ នឹងសម្រេច ឬបំបែរឲ្យជាសភាវៈពិតទៅវិញក្តី។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើហេតុយ៉ាងនេះមានហើយ គួរនឹងពោលនូវបុគ្គលដែលមិនមានរូបថា អនន្តត្តានុទិដ្ឋិ មិនដេកនៅរឿយៗទេ។ ម្នាលអានន្ទ បុគ្គល កាលមិនបញ្ញត្តខ្លួន តែងមិនបញ្ញត្តខ្លួន ដោយហេតុមានប្រមាណប៉ុណ្ណេះឯង។
[៦៤] ម្នាលអានន្ទ កាលបើភិក្ខុមិនបានពិចារណានូវវេទនាថាជាខ្លួន ក៏មិនបានពិចារណានូវខ្លួនថា មិនបានទទួលអារម្មណ៍ ក៏មិនបានពិចារណាថា ខ្លួនទទួលវេទនា វេទនាធម៌ជាខ្លួនរបស់អញ ដូច្នេះឡើយ។ ភិក្ខុនោះ កាលពិចារណាយ៉ាងនេះ រមែងមិនប្រកាន់នូវធម្មជាតនីមួយ ក្នុងលោក (មានខន្ធលោកជាដើម) កាលបើមិនប្រកាន់ហើយ ក៏រមែងមិនតក់ស្លុត កាលបើមិនតក់ស្លុតហើយ រមែងបរិនិព្វានចំពោះខ្លួនឯង តែងដឹងច្បាស់ថា កំណើតរបស់អញអស់ហើយ ព្រហ្មចរិយធម៌ អាត្មាអញបានប្រព្រឹត្តគ្រប់គ្រាន់ហើយ សោឡសកិច្ច អាត្មាអញបានធ្វើស្រេចហើយ កិច្ចដទៃប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសោឡសកិច្ចនេះទៀត មិនមានឡើយ។ ម្នាលអានន្ទ ភិក្ខុដែលរួចស្រឡះ (ចាកអាសវៈ) យ៉ាងនេះហើយ បើបុគ្គលណា និយាយយ៉ាងនេះថា ទិដ្ឋិរបស់ភិក្ខុនោះថា សត្វខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ទៅ រមែងកើតទៀត ពាក្យនោះរបស់បុគ្គលនោះ មិនគួរទេ។ ថាទិដ្ឋិរបស់ភិក្ខុនោះថា សត្វខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ទៅ រមែងមិនកើតទៀត ពាក្យនោះ របស់បុគ្គលនោះមិនគួរទេ។ ថាទិដ្ឋិរបស់ភិក្ខុនោះថា សត្វខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ទៅ រមែងកើតទៀតក៏មាន មិនកើតទៀតក៏មាន ពាក្យនោះ របស់បុគ្គលនោះក៏មិនគួរ។ ថាទិដ្ឋិរបស់ភិក្ខុនោះថា សត្វខាងមុខអំពីសេចក្តីស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន មិនកើតទៀតក៏មិនមែន ពាក្យនោះ របស់បុគ្គលនោះក៏មិនគួរ។ សេចក្តីនោះ ព្រោះហេតុដូចម្តេច។ ម្នាលអានន្ទ ឈ្មោះ និងគន្លងនៃឈ្មោះក្តី ភាសា និងគន្លងនៃភាសាក្តី បញ្ញត្តិនិងគន្លងនៃបញ្ញត្តិក្តី បញ្ញានិងខន្ធបញ្ចកៈ ដែលគួរដឹងដោយបញ្ញាក្តី វដ្តៈក្តី តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដោយកំណត់ត្រឹមណាៗ វដ្តៈ ក៏ប្រព្រឹត្តទៅ ដោយកំណត់ត្រឹមណោះៗដែរ ភិក្ខុរួចស្រឡះហើយ ព្រោះដឹងនូវសភាវៈ មានឈ្មោះជាដើមនោះ បើបុគ្គលណា ពោលនូវភិក្ខុដែលរួចស្រឡះហើយ ព្រោះដឹងនូវសភាវៈ មានឈ្មោះជាដើមនោះថា ភិក្ខុនោះ មិនដឹង មិនឃើញ ទិដ្ឋិរបស់ភិក្ខុនោះដូច្នេះ ពាក្យនោះរបស់បុគ្គលនោះមិនគួរទេ។
[៦៦] ម្នាលអានន្ទ វិមោក្ខនេះមាន៨យ៉ាង។ វិមោក្ខទាំង៨នោះ តើដូចម្តេច។ គឺបុគ្គលមានរូបជ្ឈាន តែងឃើញរូប គឺកសិណទាំងឡាយ មាននីលកសិណជាដើម នេះជាវិមោក្ខទី១។ បុគ្គលមិនមានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរូបខាងក្នុង មានសក់ជាដើមរបស់ខ្លួន តែងឃើញរូបខាងក្រៅ គឺកសិណ មាននីលកសិណជាដើម នេះជាវិមោក្ខទី២។ បុគ្គលមានចិត្តចុះស៊ប់កាន់ឈាន ក្នុងវណ្ណកសិណ ដែលបរិសុទ្ធ នេះជាវិមោក្ខទី៣។ បុគ្គលដែលកន្លងនូវរូបសញ្ញា ដល់នូវសេចក្តីវិនាសនៃបដិឃសញ្ញា ទាំងមិនបានធ្វើទុកក្នុងចិត្តនូវនានត្តសញ្ញា ដោយប្រការទាំងពួង ហើយចូលទៅកាន់អាកាសានញ្ចាយតនជ្ឈាន (ដោយធ្វើទុកក្នុងចិត្ត) ថា អាកាសមិនមានទីបំផុតដូច្នេះ នេះជាវិមោក្ខទី៤។ បុគ្គលដែលកន្លងនូវអាកាសានញ្ចាយតនជ្ឈាន ដោយប្រការទាំងពួង ហើយចូលទៅកាន់វិញ្ញាណញ្ចាយតនជ្ឈាន (ដោយធ្វើទុកក្នុងចិត្ត)ថា វិញ្ញាណមិនមានទីបំផុតដូច្នេះ នេះជាវិមោក្ខទី៥។ បុគ្គលដែលកន្លងនូវវិញ្ញាណញ្ចាយតនជ្ឈាន ដោយប្រការទាំងពួង ហើយចូលទៅកាន់អាកិញ្ចញ្ញាយតនជ្ឈាន (ដោយធ្វើទុកក្នុងចិត្ត)ថា អ្វីតិចតួច ក៏មិនមាន ដូច្នេះ នេះជាវិមោក្ខទី៦។ បុគ្គលដែលកន្លងនូវអាកិញ្ចញ្ញាយតនជ្ឈាន ដោយប្រការទាំងពួង ហើយចូលទៅកាន់នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនជ្ឈាន នេះជាវិមោក្ខទី៧។ បុគ្គលដែលកន្លងនូវនេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនជ្ឈាន ដោយប្រការទាំងពួង ហើយចូលទៅកាន់សញ្ញាវេទយិតនិរោធ (សេចក្តីរលត់នៃសញ្ញា និងវេទនា) នេះជាវិមោក្ខទី៨។ ម្នាលអានន្ទ វិមោក្ខ មាន៨ប្រការនេះឯង។ ម្នាលអានន្ទ កាលណាបើភិក្ខុចូលកាន់វិមោក្ខទាំង៨នេះ ជាអនុលោមខ្លះ បដិលោមខ្លះ ទាំងអនុលោម បដិលោមខ្លះ ចូលបាន ចេញបាន តាមសេចក្តីប្រាថ្នា ក្នុងឱកាសណា តាមសេចក្តីប្រាថ្នានូវសមាបត្តិណា តាមសេចក្តីប្រាថ្នានូវកំណត់ប៉ុន្មាន ក៏រមែងធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ ដោយបញ្ញាដ៏ឧត្តម ដោយខ្លួនឯង ក្នុងបច្ចុប្បន្ន ចំពោះចេតោវិមុត្តិ និងបញ្ញាវិមុត្តិ ដែលមិនមានអាសវៈ ព្រោះអស់ទៅនៃអាសវៈទាំងឡាយ ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅ ដោយឥរិយាបថទាំង៤ ម្នាលអានន្ទ ភិក្ខុនេះ តថាគតហៅថា ឧភតោភាគវិមុត្តបុគ្គល គឺបុគ្គលដែលរួច ដោយចំណែកពីរ ។ ម្នាលអានន្ទ ឧភតោភាគវិមុត្តិ ដទៃ ដែលលើសលុបជាង ឬថ្លៃថ្លាជាង ឧភតោភាគវិមុត្តិ នេះ មិនមានឡើយ។ លុះព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់ភាសិតនេះចប់ហើយ។ ព្រះអានន្ទមានអាយុ ក៏មានសេចក្តីពេញចិត្ត ត្រេកអរចំពោះភាសិត របស់ព្រះមានព្រះភាគជាម្ចាស់។
ចប់ មហានិទានសូត្រ ទី២។
(ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៦ ទំព័រ​ទី ១១៧ ដល់​​ទំព័រ​ទី ១៥៣ សុត្តន្តនិកាយ ទីឃនិកាយ មហាវគ្គ មហានិទានសូត្រ ទី ២ (DN 15 Maha-nidana Sutta: The Great Causes Discourse )
ឃុំកោះស្រឡាយ
ឃុំកោះស្រឡាយ ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះស្រឡាយ មាន ៤ ភូមិគឺ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
តួកគី
ប្រទេសតួកគី (ភាសាតួកគី៖ Türkiye) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋតួកគី (Türkiye Cumhuriyeti) ជាគឺប្រទេសមួយស្ថិតនៅឧបទ្វីបអាណាតូលីយ៉ាក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងលិច និងមានទឹកដីមួយភាគតូចស្ថិតនៅតំបន់បាល់កង់នៃអឺរ៉ុបខាងកើត។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសក្រិកនិងប៊ុលការីនៅភាគពាយព្យ សមុទ្រខ្មៅនៅភាគខាងជើង ប្រទេសចចជីនៅទិសឦសាន ប្រទេសអាមេនី អាស៊ែបៃសង់ និងអ៊ីរ៉ង់នៅភាគខាងកើត អ៊ីរ៉ាក់នៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសសុីរីនិងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេនៅភាគខាងត្បូង និងសមុទ្រអ៊ីជាននៅភាគខាងលិច។ អង់ការ៉ាគឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេស ខណៈដែលទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលជាទីក្រុងធំបំផុត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ។
ឃុំត្នោតចុងស្រង់
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
កាលដើមឡើយមានដីទូលខ្ពស់មួយដែលមានតាំងពីបរមបុរាណកាលមកហើយ មានដើមសំរោងមួយដើមធំខ្ពស់ដុះនៅកណ្តាលទួលនោះ ហើយដីនោះមានទទឹង ប្រវែង២២ម មានបណ្តោយ ប្រវែង៤៣ម។ ពេលនោះលោកគ្រូបាឡាត់ព្រះនាម ឌូង នេត និមន្តមកពី វត្តសុរិយាវង្ស ហៅ (ព្រៃវៀរ) ឃើញដីទួលនោះខ្ពស់ស្រាប់ ទើបព្រះអង្គរៀបចំធ្វើការពិភាក្សាគ្នាជាមួយនិងអាចារ្យ ភិន ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទដែលស្ថិត នៅក្នុងភូមិនោះ និងរដ្ឋអំណាចគ្រប់ឋានៈ ដើម្បីរៀបចំកសាងវត្តមួយ។ នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៨៥៦ នៃគ.ស កាលនោះមានឧបាសកឈ្មោះ រស់, រាម និង រាជ​ទាំងបីនាក់បងប្អូនរបស់​គាត់បានប្រគេនដីខាងជើង និងទួលខាងកើតដល់លោកគ្រូបាឡាត ឌួង នេត ដើម្បីកសាងវត្តហើយក៏បានដាក់ឈ្មោះថា វត្តសំរោងបុរី ចាប់តាំងពីពេលនោះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះឯង ហើយវត្តនេះមានប្រវែងបណ្តោយ ២៣៥ម និងទទឹង
ឃុំរកា (កណ្តាលស្ទឹង)
មានភូមិចំនួន ០៧ គឺ
១.ភូមិបឹង ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ១០៤ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១០១១នាក់ ស្រី ៤៩០ នាក់។
២.ភូមិរកា ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ១៣៦ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១១៣២ នាក់ ស្រី ៥៤៨ នាក់ ។
៣.ភូមិចេក ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ៧៦ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ២៩៥ នាក់ ស្រី ១៦១ នាក់ ។
៤.ភូមិស្វាយ ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ៧៥ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥៧០ នាក់ ស្រី ៣១២ នាក់ ។
៥.ភូមិរុន ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ៥៦ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ២២៩ នាក់ ស្រី ១២០ នាក់ ។
៦.ភូមិក្រូច ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ៥៥ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥៤៣ នាក់ ស្រី ២៨៦ នាក់ ។
៧.ភូមិត្រាញ់ ៖ មានផ្ទៃដីចំនួន ៨០,៣៤ ហិចតា មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៤៧៧ នាក់ ស្រី ២៤៧ ។
សរុបរួមគឺផ្ទៃដីសរុបមានចំនួន ៥៨២,៣៤ហិចតា និងប្រជាជនសរុបមានចំនួន ៤២៥៧នាក់ ស្រី ២១៦៤នាក់។
បញ្ជាក់៖ យោងស្ថិតិប្រជាជនឆ្នាំ២០២២
ឃុំកោះសំពាយ
ឃុំកោះសំពាយ ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំកោះសំពាយ មាន ២ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំផ្ដៅជុំ
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម មាន ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
=រដ្ឋបាល= ឃុំផ្ដៅជុំមាន ៤ភូមិគឺ
សាលាបឋមសិក្សា និងវិទ្យាល័យហ៊ុនសែន ផ្ដៅជុំ
=សុខាភិបាល=
ឯកជន
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីយដ្ឋាន=
រដ្ឋមន
រដ្ឋមន ( ភូមា : မွန်ပြည်နယ်, បាននិយាយថា   [mʊɴpjìnɛ] ; មន : တွဵုရးဍုၚ်မန် ) គឺជាបំណែងចែករដ្ឋបាលនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ រដ្ឋនេះស្ថិតនៅចន្លោះ រដ្ឋកាយីន ទៅខាងកើត សមុទ្រអង់ដាម៉ង់ នៅខាងលិច តំបន់បាហ្គា នៅភាគខាងជើង និង តំបន់តានីនថារយី នៅភាគខាងត្បូង និងមានព្រំប្រទល់ខ្លីជាមួយ ខេត្តកញ្ចនបុរី របស់ ប្រទេសថៃ នៅចុងភាគអាគ្នេយ៍។ រដ្ឋមនមានផ្ទៃដី១២ ១៥៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (4,693 sq mi) ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
បុរេប្រវត្តិ
ពួកមនគឺមាននគរដំបូងរបស់ពួកគេដែលហៅថា សុវណ្ណភូមិ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅជុំវិញកំពង់ផែ ថាថុន ក្នុងប្រហែល 300 មុនគ.ស តែត្រូវបានជំទាស់ដោយអ្នកប្រាជ្ញវិទូខ្លះ។
ទំនៀមទម្លាប់ផ្ទាល់ខ្លួនបានបង្ហាញថា ពួកគេមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ពុទ្ធសាសនា តាមរយៈនៅឆ្នេរសមុទ្រនៅដើមសតវត្សទី 3 មុនគ.ស ទោះបីជានៅសតវត្សទី 2 មុនគ.ស. នៅពេលដែលពួកគេបានទទួលបេសកជនពីព្រះសង្ឃពីព្រះបាទ អសោក ។ ពួក​មន​បាន​ប្តូរ​ទៅ​កាន់ ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ​នៅ​មុន​សតវត្ស​ទី​៦  ហើយ​ពួក​គេ​បាន​យក ​អក្សរ​បាលី ​របស់​ឥណ្ឌា ។ កំណត់ត្រាជាលាយលក្ខណ៍អក្សររបស់ជនជាតិមនភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារសង្គ្រាម។ ជនជាតិមនបានលាយបញ្ចូលគ្នានូវវប្បធម៌ឥណ្ឌា និងមនជាកូនកាត់នៃអរិយធម៌។ នៅឆ្នាំ ៨២៥ ពួកគេបានតាំងខ្លួនយ៉ាងរឹងមាំនៅភាគខាងត្បូង និងភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយបានបង្កើតទីក្រុង បាហ្គោ និង ថាថុន។. នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី 9 ពួកគេបានចូលកាន់កាប់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងអស់។
នរគមន
នគរមនដែលបានកត់ត្រាដំបូងដែលបានថាជាជនជាតិមនគឺនៅ ទ្វាវតី ដែលបានរីកចម្រើនរហូតដល់ប្រហែលឆ្នាំ ១០២៤ នៃគ.ស នៅពេលដែលរាជធានីរបស់ពួកមនត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយ អាណាចក្រខ្មែរ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនបានភៀសខ្លួនទៅភាគខាងលិចទៅកាន់ប្រទេសភូមានាពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយទីបំផុតបានបង្កើតនគរថ្មី។ នៅទីបំផុតបានពួកមនស្ថិតនៅក្រោមក្រុមជនជាតិភាគតិចថ្មីដែលមកដល់ពីភាគខាងជើង។
វត្តមានរបស់អង់គ្លេស
ឃុំអូរម្រះ
ឃុំអូរម្រះ ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំអូរម្រះ មាន ៤ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
រដ្ឋមន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រទេសភូមា​ រួម​ទាំង​រដ្ឋមន​ដែល​ត្រូវ​បាន ​ចក្រភព​អង់គ្លេសដាក់អាណានិគម ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨២៤ បន្ទាប់​ពី ​សង្គ្រាម​អង់គ្លេស​-ភូមា​លើក​ទី១ ។ ពួកមនបានជួយអង់គ្លេសក្នុងសង្គ្រាមនោះ ជាថ្នូរនឹងកិច្ចសន្យានៃការដឹកនាំរបស់ពួកគេបន្ទាប់ពីភូមាចាញ់សង្គ្រាម។ ជនជាតិ​មន​រាប់​សែន​នាក់​ដែល​បាន​ធ្វើ​ចំណាកស្រុក​ចូល ​ប្រទេស​សៀម​ហើយបាន ​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​វិញ​នៅ​ពេល​ដែល​វា​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​អង់គ្លេស។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី កិច្ចសន្យារបស់អង់គ្លេសនិងពួកមនក្នុងការស្ដាររាជាណាចក្រមនមិនត្រូវបានសម្រេចឡើយ។
ឯករាជ្យពីភូមា
នៅឆ្នាំ 1947 ពួកមនបានប្តេជ្ញាចិត្តដោយផ្តាច់រដ្ឋខ្លួនឯង ពី សហភាពភូមាដែលមិនទាន់មានទម្រង់ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីភូមា លោក យូ នូ បានបដិសេធ ដោយនិយាយថា គ្មានសិទ្ធិជាតិណាដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ជនជាតិមន គួរតែត្រូវបានពិចារណា។ កងទ័ពភូមាបានចល័តចូលទៅក្នុងតំបន់ដែលទាមទារដោយពួកជាតិនិយមមន ហើយបានដាក់ការគ្រប់គ្រងដោយកម្លាំង ដែលបណ្តាលឱ្យមានសង្រ្គាមស៊ីវិល។ ពួកមនបំបែកខ្លួនបានបង្កើត រណសិរ្សប្រជាជនមន ដែលក្រោយមកត្រូវបានជំនួសដោយ គណបក្សរដ្ឋមនថ្មី (NMSP) ក្នុងឆ្នាំ 1962។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1949 ភ្នំភាគខាងកើតនៃរដ្ឋខ្លះ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ NMSP និង អាវុធយោធារបស់ខ្លួន រណសិរ្សរំដោះជាតិមន(MNLF) ។ ក្រៅ​ពី​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កណ្តាល MNLF បាន​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ ​ប្រជាជន​ការ៉េន លើ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ការ​ឆ្លង​កាត់​ព្រំដែន​ដែល​រក​ចំណូល​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង ​ប្រទេស​ថៃ ។
ឃុំរការខ្នុរ
=រដ្ឋបាល= ឃុំរការខ្នុរ មាន ៧ភូមិគឺ÷
រដ្ឋមន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅឆ្នាំ 1974 មួយផ្នែកដើម្បី ទាមទារការ បំបែកខ្លួន របស់មន រដ្ឋមនស្វ័យភាពតាមទ្រឹស្តីត្រូវបានបង្កើតឡើងចេញពីផ្នែកនៃផ្នែកថា នីនថាយី និង ផ្នែកបាហ្គោ ។ ការតស៊ូបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ 1995 នៅពេលដែល NMSP និង SLORC បានយល់ព្រមបទឈប់បាញ់។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ សម្ព័ន្ធមនោរម្យ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ កងទ័ពរបស់ SLORC បានបន្តប្រតិបត្តិការដោយមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀង។
ឃុំរការខ្នុរ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
រដ្ឋមន
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា
ឃុំរការខ្នុរ
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ
ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ត្រូវរៀបចំឱ្យមានគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់​កិច្ច​ការស្ដ្រី និងកុមារ (គ.ក.ស.ក) ដែលមានសិទ្ធិ និងមានភារកិច្ចផ្ដល់យោបល់ និងលើកអនុសាសន៍ជូនក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត អភិបាលខេត្ត និង​គណៈកម្មាធិការដទៃទៀតរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត លើបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹង​សមភាព​យេនឌ័រ បញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារ ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច មុខងារ និង​ភារកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។
សមាសភាព គ.ក.ស.ក
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ ត្រូវមានសមាស​ភាពដូចខាងក្រោម ៖ បញ្ជាក់ ៖
+ ក្នុងករណី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តមិនមានសមាជិកជាស្ដ្រីត្រូវជ្រើសរើសយក​អភិ​បាលរងខេត្តជាស្ដ្រី ដើម្បីធ្វើជាប្រធាន គ.ក.ស.ក។
+ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ស្ដ្រី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តត្រូវខិតខំធានា​ឱ្យ​មានសមាជិកជាស្ដ្រីសមស្របនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការនេះ។
ឃុំឈូក
សំដៅទៅដល់៖
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ
សមាសភាព គ.ក.ស.ក
+ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ត្រូវចេញសេចក្ដីសម្រេចទទួលស្គាល់សមាសភាពប្រធាន អនុប្រធាន និងសមាជិក គ.ក.ស.ក របស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។ សេចក្ដី​សម្រេចនេះត្រូវចុះហត្ថលេខាដោយប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។
តួនាទី ភារកិច្ចរបស់ គ.ក.ស.ក
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ មានតួនាទី និង​ភារកិច្ចដូចខាងក្រោម ៖ បញ្ជាក់ ៖
+ គ.ក.ស.ក ត្រូវជួយក្រុមប្រឹក្សាខេត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការឆ្លើយតបនឹងតម្រូវ​ការ និងផ្ដល់ការគាំទ្រនានាដល់ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ និងក្រុមប្រឹក្សាសង្កាត់ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារនៅក្នុងឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ។
+ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត និងគណៈកម្មាធិការដទៃទៀត ត្រូវ​យកចិត្ដទុកដាក់គិតគូរលើអនុសាសន៍របស់ គ.ក.ស.ក និងធ្វើការសម្រេច ដើម្បីចាត់វិធានការនៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន
+ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តត្រូវផ្ដល់ការគាំទ្រផ្នែកលេខាធិការដ្ឋាន និងការគាំទ្រដទៃ​ទៀតដល់ គ.ក.ស.ក របស់ខ្លួន។
របៀបរបបការងាររបស់ គ.ក.ស.ក
-  សមិទ្ធិផល និងបញ្ហាប្រឈមរបស់គណៈកម្មាធិការ និងអនុសាសន៍​ដើម្បីពង្រឹងគណៈកម្មាធិការនេះ
-  ពិភាក្សាលើដំណើរការ និងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹង​គោលដៅនៃផែនការសកម្មភាព និងលើកជាអនុសាសន៍សម្រាប់​ដោះស្រាយ
-  ពិភាក្សាលើជំហានបន្ទាប់សម្រាប់អនុវត្ដផែនការសកម្មភាពរបស់​គណៈកម្មាធិការ
ឥទ្ធិបាទ
ជាធម៍កំពូលរបស់មនុស្ស
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ
របៀបរបបការងាររបស់ គ.ក.ស.ក
-  ពិនិត្យ និងពិភាក្សាលើរបាយការណ៍ ឬកំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំ មុននឹងដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។ បញ្ជាក់ ៖
ឥទ្ធិបាទ
--បាត បា. ឬ សំ.; ព. ពុ. ( ន. ) គុណ​ធម៌​ប្រៀប​ដូច​ជា​ជើង​ឬ​ដូច​ជា​ជំហាន​នៃ​សេចក្ដី​សម្រេច, នៃ​សេចក្ដី​ចម្រើន; មាន ៤ យ៉ាង
ឥទ្ធិបាទ​ទាំង ៤ នេះ​ជា​ធម៌​សំខាន់​បំផុត​របស់​សត្វ​លោក (ទាំង​ផ្លូវ​លោក​ទាំង​ផ្លូវ​ធម៌) ។
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ
របៀបរបបការងាររបស់ គ.ក.ស.ក
ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ដ គណៈអភិបាលខេត្ដ និងគណៈកម្មាធិការដទៃទៀត ត្រូវ​យកចិត្ដទុកដាក់គិតគូរលើអនុសាសន៍របស់គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះ​យោ​បល់​ កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ និងធ្វើការសម្រេច ដើម្បីចាត់វិធានការនៅ​ក្នុងដែន​សមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។
ឥទ្ធិបាទ
ព. កា. ថា : យើង​គួរ​សង្វាត បំពេញ​ឥទ្ធិបាទ ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ គង់​នឹង​សម្រេច ប្រយោជន៍​ឃើញ​ទាន់- ភ្នែក​នា​បច្ចុប្បន្ន ពុំ​ដែល​ឃ្វាង​ឡើយ ។
ឃុំអូរឫស្សីកណ្តាល
ឃុំអូរឬស្សីកណ្ដាល ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំអូរឬស្សីកណ្ដាល មាន ១ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ច្បាប់អូម
១ និយមន័យ
I អាំងតង់ស៊ីតេចរន្ត(អំពែ)Amper
V តង់ស្យុងអគ្គីសនី(វ៉ុល)Voltage
R រេស៊ីស្តង់(អូម)Ohm
ប៉មក្យូតូ
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Kyoto_Tower_at_Night.jpg/144px-Kyoto_Tower_at_Night.jpg|រូបភាពតូច|217x217ភីកសែល| ប៉មក្យូតូ ភ្លឺនៅពេលរាត្រី៖ ថតនៅថ្ងៃទី 28 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2020 ប៉មក្យូតូ (京都タワー)ជា​ប៉ម​សង្កេត​ដែល​មាន​ទីតាំង​ក្នុង​ទីក្រុង​ក្យូតូ ប្រទេស​ជប៉ុន។ ប៉មដែកគឺជាសំណង់ដែលខ្ពស់ជាងគេនៅទីក្រុងក្យូតូ ជាមួយនឹងកន្លែងសង្កេតការណ៍របស់វានៅចម្ងាយ 100 ម៉ែត្រ (328 ហ្វីត) និងកំពស់របស់វានៅកម្ពស់ 131 ម៉ែត្រ (430 ហ្វីត). ប៉មទម្ងន់ 800 តោន ឈរនៅលើអគារ 9 ជាន់ ដែលមានសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ 3 និងហាងជាច្រើន។ អគារទាំងមូលឈរទល់មុខស្ថានីយ៍ ក្យូតូ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text
ភ្នែក
ភ្នែកគឺជាអវយវៈនៃចក្ខុវិស័យមានន័យថាអនុញ្ញាតឱ្យការរស់នៅត្រូវចាប់យកពន្លឺហើយបន្ទាប់មកវិភាគវានិងធ្វើអន្តរកម្មជាមួយបរិស្ថានរបស់វា។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នែក
ព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ
គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ មានចំនួន ១១០ ក្បាល ឬ ១១០ ភាគ។ គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ចែកចេញជា ៣ ផ្នែកគឺ :
១- វិនយបិដក (បិដកលេខ ១ ដល់លេខ ១៣)
២- សុតន្តបិដក (បិដកលេខ ១៤ ដល់លេខ ៧៧)
៣- អភិធម្មបិដក (បិដកលេខ ៧៨ ដល់លេខ ១១០)
វិនយបិដក
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១២
សុត្តន្តបិដក
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៦
ឃុំជំនីក
=រដ្ឋបាល= ឃុំជំនីក មាន ៣ភូមិគឺ÷
ព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៧
អភិធម្មបិដក
បច្ចេកទេសដាំដំណាំ
របៀបដាំ និងថែទាំត្រសក់
ប្រវត្តិព្រះអសីតិមហាសាវ័ក
ប្រវត្តិព្រះអសីតិមហាសាវ័ក
ឃុំជំនីក
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
បច្ចេកទេសដាំដំណាំ
របៀបដាំ និងថែទាំត្រប់
ចក្ខុសាស្ត្រ
ភ្នែកគឺជាផ្នែកមួយនៃឱសថដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការព្យាបាលជំងឺភ្នែកនិងឧបសម្ពន្ធរបស់វា
បច្ចេកទេសដាំដំណាំ
របៀបដាំផ្សិតចំបើង
ចក្ខុសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាយវិភាគសាស្ត្រ
ព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៧៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៦
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៩
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១១០
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ក្រុងប៉ោយប៉ែត
ធរណីន្ទ្រទេវី
ព្រះនាងធរណីន្ទ្រទេវី រជ្ជកាល (គ.ស​ ៨០២-៨៥០) ទ្រង់ជាអគ្គមហេសីនៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី៣។
ប្រវត្តិ
ទ្រង់ជាបុព្វការីជនរបស់ព្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ តាមរយៈសិលាចារឹកប្រាសាទព្រះគោ បានធ្វើកិច្ចឧទ្ទិសនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ មករា ឆ្នាំគ.ស ៨៨០ (សិលាចារឹក K.៧១៣ ប្រាង្គប្រាសាទបីគូសាងឱ្យ ព្រះមហាក្សត្រដែលបានសោយទិវង្គតបីអង្គ និ​ងព្រះមហេសីរបស់ពួកទ្រង់ត្រូវបានសាងឡើងដោយព្រះអង្គជាប្រភេទប្រាសាទ រំលឹក "អនុស្សាវរីយ៍" តាមរយៈអ្វីដែលយើងបានដឹងដោយសិលាចារឹកជាច្រើននៅតាមក្លោងទ្វារនៃប្រាសាទ: ប្រាង្គកណ្ដាលឧទ្ទិសដល់ជយវម៌្មទី៣ក្រោមបច្ឆាមរណនាមថា បរមេស្វរ និងព្រះមហេសីទ្រង់ ធរណីន្ទ្រទេវី (K.៣២០ ក) ប្រាង្គខាងជើងឧទ្ទិសដល់រុទ្រវម៌្មទី២ (បានបូជាឧទ្ទិសជារុទ្រេស្វរ) និង រាជេន្ទ្រទេវីទី២ (K.៣១៨ ក) មាតាបិតារបស់មាតាទ្រង់ និងប្រាង្គខាងត្បូងឧទ្ទិសដល់ ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (ឧទ្ទិសឱ្យជាប្ឫថិវេន្ទ្រេស្វរ) និង ប្ឫថិវេន្ទ្រទេវី (K.៣១៥ ក) និង K.៧១៣ ខ )។
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ស្រុកមង្គលបូរី
ធរណីន្ទ្រទេវី
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម និង រុទ្រវម៌្មទី២
ជាក់ស្ដែង ការស្នងរាជ្យនៃក្សត្រពីបុរាណនៅក្នុងសតវត្សទី៩ត្រូវបានលើកយកមកជំទាស់ ដោយពួកអ្នកអភិលេខន៍ខ្លះដូចជាលោក កមលេស្វរ-ភត្តចរ្យ និងលោកខាលហេនហ្ស៍-ហ្គោលហ៊្សីអូ។ ដោយហេតុតែ ព្រះរាជសកម្មភាពមិនសូវមាន ហើយការកត់ត្រានៃជយវម៌្មទី៤ និងវត្តមាននៃប្រាង្គឧទ្ទិសនៃប្រាសាទព្រះគោ អ្នកទាំងពីរក៏បានបកប្រែសិលាចារឹកសំស្ក្រឹតមួយចំនួននៅរលួសដែលបង្ហាញភស្តុតាងនៃអត្ថិភាពរបស់ក្សត្រពីរអង្គចន្លោះព្រះអង្គ និង ឥន្ទ្រវម៌្ម: គឺ រុទ្រវម៌្មនិង ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម។
តាមរយៈសិលាចារឹកលលៃ K. ៣២៤ នៃក្សត្រស្នងរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ យសោវម៌្មទី១ បានចុះកាលត្រូវនឹងថ្ងៃ ៨ កក្កដា ឆ្នាំគ.ស ៨៩៣ រុទ្រវម៌្ម ជាព្រះអនុជភាតានៃមាតារបស់ព្រះនាង 'ធរណីន្ទ្រទេវី' ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ និងត្រូវជាមាតានៃព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ (ដែលឥន្ទ្រវម៌្មទី១ បានវែកញែកក្រោមព្រះបច្ឆាមរណនាមថាជា វិស្ណុលោក ក្នុងសិលាចារឹកបាគងរបស់ទ្រង់ K.៨២៦ ក្នុងបាទ XXX ចុះកំណត់ គ.ស ៨៨១/៨២។)
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ
ធរណីន្ទ្រទេវី
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម និង រុទ្រវម៌្មទី២
ទោះបីយ៉ាងនេះក្ដី លោកម៉ៃឃើល-វិខ្ខឺរី បានបង្ហាញថាពួកទ្រង់មិនត្រូវបានវែកញែកក្នុងសម័យកាលក្រោយៗមកទៀតទេ និង បុព្វការីជន ដែលមានបច្ច័យបទ "-វម៌្ម" របស់ឥន្ទ្រវម៌្មទី១ ទាំងនេះអាចពន្យល់ដោយងាយថាជាការដំឡើងឋានៈបច្ឆាមរណនាមនៃព្រះមាតាបិតារបស់ក្សត្រអង្គនេះ ដែលប្រហែលបានកើតឡើងរួចជាស្រេចហើយក្នុងសម័យដែលពួកទ្រង់មានព្រះជន្មនៅឡើយ ការពិតបន្តបន្ទាប់គួរតែស្ថិតក្នុងករណីទី ១) សិលាចារឹកនៃសតវត្សទី៩ទាំងនេះបានរៀបរាប់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ ឧ. ពង្សាវលី និង ពង្សាវតារទាក់ទង យោងទៅតាមសម័យកាលនៃសតវត្សទាំងនោះដោយឯកឯង។ ២) មួយទៀតគួរឱ្យមានមន្ទិលធំផ្ដោតលើទំនុកចិត្តលើសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀត ដែលកត់ត្រាខុសសម័យរជ្ជកាល និងរឿងរ៉ាវអំពីខ្សែស្រឡាយវង្សត្រកូល ត្រូវបានគេដឹងលឺពីមុន ហើយត្រូវបានបកស្រាយជាពិសេសដោយលោកវិខ្ខឺរី ៣) សិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតបានបំភ្លេចព្រះនាមក្សត្រមួយចំនួនជារឿយៗ មិនត្រឹមតែក្សត្រពីរអង្គនេះទេ ប៉ុន្តែក៏មានក្សត្រសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែរ (ជយវម៌្មទី៥ បានវែកញែកត្រឹមតែព្រះនាមក្សត្រសោយរាជ្យមុនទ្រង់បីអង្គតែប៉ុណ្ណោះ រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២ ស្ថាបនិករាជវង្សថ្មី ត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលក្នុងសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុងរបស់ទ្រង់ K.២៨៦ ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃ ២៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ៩៤៨ បូករួមទាំងក្សត្រសោយរាជ្យមុនៗទ្រង់ទាំងប៉ុន្មាន ដោយលើកលែងតែព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ និង ជយវម៌្មទី៤ ចេញតែប៉ុណ្ណោះ) ៤) នៅសតវត្សទី៩ គោរម្យងារ "-វម៌្ម" ត្រូវទុកប្រើចំពោះតែពួកក្សត្រ (អញ្ជឹង រុទ្រវម៌្មក៏មិនមែនជាបិតាស្ដេចអង្គណាមួយឡើយ) ៥) គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ដែលសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតត្រូវបានគេរាប់ថាជាសិលាចារឹកមានតំលៃគួរឱ្យជឿទុកចិត្តបានជាងបណ្ដាសិលាចារឹកសហសម័យទៅទៀត ដោយការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានូវរឿងរ៉ាវព្រឹត្តិការណ៍ជំនួសឱ្យការយកលំនាំតាមក្បួនប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ត់ចត់ពេកទៅវិញ។
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ស្រុកអូរជ្រៅ
ធរណីន្ទ្រទេវី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
វ៉ែនតា
ទោះបី​ពាក្យ​«​វ៉ែនតា​»​មាននៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​ពិតមែន​ក្តី តែ​ក៏​មិនមែនជា​ពាក្យ​ខ្មែរ​ដែរ​។ ហើយ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្ទើរតែ​ប្រើពាក្យ «​វ៉ែនតា​» នេះ​ជា​ពាក្យ​ខ្មែរ​ទៅហើយ​។ តាម​ការពិត​ពាក្យ​នេះ ជា​កម្ចី​ពី​សៀម​។ មែនទែនទៅ​ពាក្យ​«​វ៉ែនតា​» ខ្មែរ​ពី​បុរាណ ហៅថា «​កែវ​ស្នងភ្នែក​» ជា​កែវ​សម្រាប់​ពាក់​ជា​ជំនួយ​ភ្នែក ដែល​ស្រវាំង​ឲ្យ​ឃើញច្បាស់​។
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ស្រុកថ្មពួក
វ៉ែនតា
កែវ​ស្នង​ភ្នែក គឺ​កែវ​សម្រាប់​ពាក់​ជា​ជំនួយ​ភ្នែក ដែល​ស្រវាំង​ឲ្យ​ភ្លឺ​ច្បាស់​ឬ​ជា​ជំនួយ​ឲ្យ​ស្រួល​ភ្នែក : ភ្នែក​ស៊ី​វ៉ែនតា ភ្នែក​ដែល​ទទួល​ពន្លឺ​វ៉ែនតា ។ រ. ស. ហៅ ស្នង​ព្រះ​នេត្រ ។
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ស្រុកស្វាយចេក
ស្រុកម៉ាឡៃ
វ៉ែនតា
- វ៉ែនតា​ស្រទំ វ៉ែនតា​ព័ណ៌​មាន​ពន្លឺ​ស្រទំ​សម្រាប់​ពាក់​ឲ្យ​ត្រជាក់​ភ្នែក ។ ខ្មែរ​បុរាណ​ហៅ ស្នង​ភ្នែក; សម្រាប់​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ហៅ ស្នង​នេត្រា; រ. ស. ហៅ ស្នង​ព្រះ​នេត្រ (គួរ​ធ្វើ​ទម្លាប់​ហៅ​តាម​នេះ ឲ្យ​ត្រូវ​នឹង​ខ្មែរ​ក្នុង​បុរាណ​សម័យ​វិញ ហៅ​យូរ​ៗ​ទៅ​គង់​នឹង​ថ្នឹក​មាត់​ពុំ​ខាន; ហៅ​ជា​បាលី​ថា ចក្ខុ​បត្ថម្ភក(ច័ក-ខុ-ប៉ាត់-ថ័ម-ភក់) “កែវ​ជា​ជំនួយ​ភ្នែក”) ។ វ៉ែនតាគឺជាឧបករណ៍ដែលមានកែវឬកែវប្លាស្ទិចរឹងដែលដាក់ក្នុងស៊ុមដែលដាក់វានៅពីមុខភ្នែកមនុស្សម្នាក់ជាធម្មតាប្រើស្ពានលើច្រមុះនិងដៃដែលសម្រាកនៅលើត្រចៀក។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នែក
សាសនោវាទ
អត្ថបទក្នុងទំព័រនេះភ្ជាប់ទៅកាន់សៀវភៅផ្សេងៗក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងសៀវភៅនានា ...
ជ្រើសរើសអត្ថបទអានតាមអក្ខរានុក្រម
គ
គម្ពីរវិមុត្តិមគ្គ
ដ
ដំណើរទិដ្ឋិ
ប
បណ្ណាល័យ
ប្រវត្តិព្រះអសីតិមហាសាវ័ក
ព
ព្រះត្រៃបិដក PDF
ពុទ្ធវំសានុក្រម
ម
មហាវេស្សន្តរជាតក ដោយភិក្ខុវិនយធីរោ មហា យិន នឿន
មាតិកាធម៌នៃព្រះត្រៃបិដក
អ
អដ្ឋកថា
អភិធម្មត្ថសង្គហៈ
មាស
មាសគឺជាធាតុគីមីដែលមាននិមិត្តសញ្ញាអូ (មកពីឡាតាំងអ័ររូម) និងអាតូមិច 79 ដែលធ្វើឱ្យវាជាផ្នែកមួយនៃធាតុម៉ាស់អាតូមខ្ពស់ដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធាតុគីមី
បណ្ណាល័យជាតិអ៊ីស្រាអែល
បណ្ណាល័យជាតិអ៊ីស្រាអែល (הספרייה הלאומית - HaSifria HaLeumit - National Library of Israel) គឺជាបណ្ណាល័យជាតិនៃរដ្ឋរបស់ អ៊ីស្រាអែល នេះ។ វាគឺនៅលើបរិវេណនៃ សាកលវិទ្យាល័យហេប្រឺកើតពីក្រុងយេរូសាឡឹម.
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី
ឃុំសៀមបូក
ឃុំសៀមបូក ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំសៀមបូក មាន ៣ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ធាតុគីមី
ធាតុគីមីគឺជាសារធាតុសុទ្ធដែលផ្សំឡើងដោយអាតូមដែលមានចំនួនប្រូតុងដូចគ្នា។ អាតូមទាំងនេះមិនអាចបំបែកទៅជាសារធាតុសាមញ្ញនិងខុស ៗ គ្នាបានទេដោយសារមធ្យោបាយគីមី។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធាតុគីមី
ឃុំស្រែក្រសាំង
ឃុំស្រែក្រសាំង ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
=រដ្ឋបាល= ឃុំស្រែក្រសាំង មាន ២ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វិទ្យាល័យទួលវិជ្ជា
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
គណៈអភិបាលខេត្ត
៣.២សមាសភាពគណៈអភិបាលខេត្ត
គណៈអភិបាលខេត្តមានតួនាទី និងភារកិច្ចចម្បងៗដូចខាងក្រោម ៖ -ការពិនិត្យមុខងារ ភារកិច្ច និងធនធានទាំងអស់ដែលបានប្រគល់ ឬបានផ្ទេរមកឱ្យក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត និងអំពីរបៀបរបប បែបបទនីតិវិធី នៃការអនុវត្ដមុខងារ ភារកិច្ច និងការចាត់ចែងធនធាន​ទាំង​នោះ
- ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ដ្រ និងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ ប្រព័ន្ធ និង​ធន​ធាន ដើម្បីទទួលយកមុខងារ ភារកិច្ច និងធនធាន ដែលបាន​ប្រ​គល់ ឬបានផ្ទេរ ស្របតាមច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល​រាជ​ធា​នី ខេត្ដ ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ។
- ក្របខ័ណ្ឌចំណាយរយៈពេលមធ្យម ដែលត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ
- គម្រោងថវិកាប្រចាំឆ្នាំ
- ការបង្កើត ការកែសម្រួល ឬការរំសាយទីចាត់ការ ឬការិយា​ល័យ​នានា
- ការរៀបចំតួនាទី ភារកិច្ច និងលក្ខខណ្ឌការងាររបស់បុគ្គលិក
- ការតែងតាំង ការដំឡើងថ្នាក់ឋានន្ដរសក្ដិ និងការបញ្ឈប់បុគ្គលិក
- ការកំណត់លក្ខណសម្បត្ដិនៃការជ្រើសរើស ការតែងតាំង ការកំ​ណត់​​​ប្រាក់បៀវត្ស និងកម្រៃផ្សេងៗនៃបុគ្គលិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
- ការកំណត់នីតិវិធីរដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ទីចាត់ការ និង​បុគ្គលិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
- ការកំណត់យុទ្ធសាស្ដ្រ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពដល់ក្រុមប្រឹក្សា​ខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត និងបុគ្គលិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត