បាយាសិសូត្រ
[១៥៥] ថ្វាយ​ព្រះ​ពររាជញ្ញៈ បើដូច្នោះ អាត្មាភាព ​នឹង​ធ្វើឧបមា ថ្វាយមហាបពិត្រ វិញ្ញូបុរស​ពួក​ខ្លះ ​ក្នុង​លោក​នេះ រមែងយល់សេចក្តីនៃភាសិតនេះ ​ដោយ​ពាក្យ​ឧបមាបាន។ បពិត្រ​រាជញ្ញៈ កាលពីព្រេងនាយមក ​មាន​ជដិលម្នាក់ ជា​អ្នក​បម្រើ​ភ្លើង នៅ​ក្នុង​កុដិស្លឹក ​ក្នុង​ព្រៃ​រំលោង។ បពិត្ររាជញ្ញៈ ​ក្នុង​កាល​នោះ​ឯង ​មាន​ពួក​ឈ្មួញ​រទេះ​មួយ​ពួក​ នៅ​ក្នុង​ជនបទ បាននាំគ្នាចេញអំពី​ជនបទ​នោះ​។ គ្រា​នោះ​ ​ពួក​ឈ្មួញរទេះ​នោះ​ នៅឈប់សំចត ជិត​អាស្រម​របស់ជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​អស់១យប់ ទើបនាំគ្នាចៀស​ចេញ​ទៅ​។ បពិត្រ​រាជញ្ញៈ គ្រា​នោះ​ឯង ជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ ​មាន​សេចក្តីត្រិះរិះ​យ៉ាង​នេះថា គួរតែ​អាត្មាអញ​ចូល​ទៅ​ត្រង់កន្លែងជាទីសំណាក់របស់​ពួក​ឈ្មួញរទេះ​នោះ​ ក្រែង​ជួនជាបាន​គ្រឿង​ឧបករណ៍អ្វីមួយ​ក្នុង​ទីនុ៎ះ។ ទើបជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ ក្រោកឡើង​ពី​ព្រលឹម ចូល​ទៅ​ត្រង់កន្លែង ជាទីសំណាក់​របស់​ពួក​ឈ្មួញរទេះ​នោះ​ ​លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​ ​ក៏​បាន​ឃើញក្មេងតូច ក្បាលត្រងោល ដេកផ្ងារ ​ដែល​គេ​ចោល ​ក្នុង​ទីសំណាក់ របស់​ពួក​ឈ្មួញរទេះ​នោះ​។ ជដិល​នោះ​ ​លុះ​ឃើញ​ហើយ​ ​ក៏​មាន​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​យ៉ាង​នេះថា កាលបើ​អាត្មាអញមើលបំណាំ បណ្តោយ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់ ​ដោយ​ហេតុណា ហេតុនុ៎ះ មិនសមគួរ​ដល់​អាត្មាអញឡើយ បើដូច្នោះ គួរតែអាត្មាអញ យកទារកនេះ ​ទៅ​ឯអាស្រម ថែទាំ ចិញ្ចឹម​ឲ្យ​ចម្រើន​ឡើង។ ទើបជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ នាំយកទារក​នោះ​ ​ទៅ​អាស្រម ថែទាំ ចិញ្ចឹម​ឲ្យ​ចម្រើន​ឡើង។ ​ក្នុង​កាល​ដែល​ទារក​នោះ​ ​មាន​អាយុ១០ឆ្នាំ ឬ១២ឆ្នាំ ទើបជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ ​មាន​ករណីយកិច្ចមួយ​កើតឡើង ​ក្នុង​ជនបទ។ ទើបជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ បានផ្តាំ​នឹង​ទារក​នោះ​ ​យ៉ាង​នេះថា នែបា អញ​ប្រាថ្នា​នឹង​ទៅ​កាន់​ជនបទ នែបា ត្រូវឯងបម្រើភ្លើង ប្រុង កុំ​ឲ្យ​ភ្លើងរបស់ឯងរលត់​ឡើយ បើជួនជាភ្លើងរបស់ឯងរលត់ កាំបិតនេះ ឧសនេះ ឈើពំនួតភ្លើងនេះ​ ​មាន​ ត្រូវឯង​យក​ទៅ​បង្កាត់ភ្លើង ​ហើយ​បម្រើភ្លើង (កុំខាន)។ លំដាប់​នោះ​ ជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ ផ្តែ​ផ្តាំទារក​យ៉ាង​នេះ​ហើយ​ ​ក៏​ទៅ​កាន់​ជនបទ។ ទារក​នោះ​ កំពុងតែខ្វល់ខ្វាយ​ដោយ​ល្បែង ភ្លើង​ក៏​រលត់អស់។ ទើប​ទារក​នោះ​ ​មាន​សេចក្តីត្រិះរិះ​យ៉ាង​នេះថា បិតាបានផ្តាំអាត្មាអញ ​យ៉ាង​នេះថា នែបា ​ចូរ​ឯងបម្រើភ្លើង កុំ​ឲ្យ​ភ្លើងរបស់ឯងរលត់ឡើយ បើជួនជាភ្លើងរបស់​ឯងរលត់​ហើយ​ កាំបិតនេះ​ ឧសនេះ ឈើពំនួតភ្លើងនេះ ​មាន​ ត្រូវឯងយក​ទៅ​បង្កាត់ភ្លើង ​ហើយ​បម្រើភ្លើង (កុំខាន) បើដូច្នោះ គួរតែអាត្មាអញ បង្កាត់ភ្លើង ​ហើយ​បម្រើភ្លើងចុះ។ កាល​នោះ​ ទារក​នោះ​ យកកាំបិត ចាំឈើពំនួតមើល ​ដោយ​គិតថា ធ្វើម្តេចហ្ន៎ អាត្មាអញ ​នឹង​បានភ្លើងនេះ។ ទារក​នោះ​ ​ក៏​មិនបានភ្លើងសោះ ​ហើយ​ក៏​ពុះឈើពំនួតជាពីរចំណែក បីចំណែក បួនចំណែក ប្រាំ​ចំណែក ដប់ចំណែក ម្ភៃចំណែក ធ្វើ​ឲ្យ​ជាចំរៀកតូចៗ ​លុះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ជាចំរៀកល្អិតៗ​ហើយ​ ​ក៏​យក​ទៅ​បុក​ក្នុង​ត្បាល់ ​លុះ​បុក​ក្នុង​ត្បាល់រួច​ហើយ​ រោយ​ទៅ​តាម​ខ្យល់ខ្លាំង ​ដោយ​បំណង​ថា ធ្វើម្តេចហ្ន៎ អាត្មាអញ​នឹង​បានភ្លើងនេះ។ ទារក​នោះ​ ​ក៏​នៅតែមិន​បានភ្លើង​សោះ។ លំដាប់​នោះ​ ជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ សម្រេចកិច្ច​ដែល​ត្រូវធ្វើ ​ក្នុង​ជនបទ​នោះ​ហើយ​ បានចូល​ទៅ​អាស្រមរបស់ខ្លួន ​លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​  បាន​និយាយ​នឹង​ទារក​នោះ​ ​យ៉ាង​នេះថា ហៃបា ហេតុ​ដូច​ម្តេច ​ក៏​ឯង​ឲ្យ​ភ្លើង​រលត់។ ទារក​នោះ​និយាយ​ថា បពិត្របិតា ខ្ញុំកំពុងតែខ្វល់ខ្វាយ ​ដោយ​ការលេង​ក្នុង​ទីនេះ ភ្លើង​ក៏​រលត់ ខ្ញុំ​មាន​សេចក្តីត្រិះរិះ ​យ៉ាង​នេះថា បិតាបានផ្តាំអាត្មាអញ ​យ៉ាង​នេះថា នែបា ត្រូវឯង​បម្រើភ្លើង នែបា ឯងកុំ​ឲ្យ​ភ្លើងរលត់ឡើយ បើជួនជាភ្លើងរបស់ឯងរលត់ កាំបិតនេះ ឧសនេះ ឈើពំនួតភ្លើងនេះ ត្រូវឯងយក​ទៅ​បង្កាត់ភ្លើង ​ហើយ​បម្រើភ្លើង (កុំខាន) បើដូច្នោះ គួរតែអាត្មាអញ​បង្កាត់ភ្លើង ​ហើយ​បម្រើភ្លើងចុះ បពិត្របិតា លំដាប់​នោះ​ឯង ខ្ញុំ​ក៏​យកកាំបិតច្រាស​ឈើពំនួត ​ដោយ​បំណងថា ធ្វើម្តេចហ្ន៎ អាត្មាអញ​នឹង​បានភ្លើងអេះ។ ខ្ញុំ​ក៏​មិនបាន​ភ្លើងសោះ​ឡើយ ខ្ញុំ​ក៏​ពុះឈើពំនួតភ្លើង ជាពីរចំណែក បីចំណែក បួនចំណែក ប្រាំចំណែក ដប់ចំណែក ម្ភៃចំណែក ធ្វើ​ឲ្យ​ជាចំរៀកតូចៗ ​លុះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ជាចំរៀកតូចៗរួច​ហើយ​ ​ក៏​យក​ទៅ​បុក​ក្នុង​ត្បាល់ ​លុះ​បុក​ក្នុង​ត្បាល់​ហើយ​ ​ក៏​រោយ​តាម​ខ្យល់ខ្លាំង ​ដោយ​បំណងថា ធ្វើម្តេចហ្ន៎ អាត្មាអញ​នឹង​បានភ្លើង ខ្ញុំ​ក៏​មិនបានភ្លើងសោះ។ គ្រា​នោះ​ឯង ជដិល​អ្នក​បម្រើភ្លើង​នោះ​ ​មាន​សេចក្តីត្រិះរិះ​យ៉ាង​នេះថា ទារកនេះ ហៅពេញ​ជា​មនុស្ស​ខ្លៅ មិនវាងវៃមែន មិនសមបើ​នឹង​ស្វែងរកភ្លើង ​ដោយ​ខុសទំនងសោះ។ កាល​ដែល​ទារក​នោះ​ កំពុងសំឡឹងមើល ជដិល​នោះ​ ​ក៏​ចាប់​យកឈើពំនួតភ្លើង ​ហើយ​ពួក​ឲ្យ​កើតភ្លើង រួច​និយាយ​នឹង​ទារក​នោះ​ ​យ៉ាង​នេះថា នែបា ភ្លើង គេត្រូវពួត​ឲ្យ​ឆេះ​យ៉ាង​នេះ មិនមែន​ដូច​ជាបាឯង ជា​មនុស្ស​ឆោត មិនវាងវៃ ស្វែងរក​ភ្លើង ​ដោយ​ខុសទំនងដូច្នោះទេ។ បពិត្ររាជញ្ញៈ ឯមហាបពិត្រ​ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ​គឺ​ជា​មនុស្ស​ខ្លៅ មិនវាងវៃ ស្វែងរកបរ​លោក​ ​ដោយ​ខុសទំនង បពិត្ររាជញ្ញៈ សូម​មហាបពិត្រ លះបង់ទិដ្ឋិអាក្រក់​នោះ​ចេញ បពិត្រ​រាជញ្ញៈ សូមមហាបពិត្រ លះបង់​ទិដ្ឋិ​អាក្រក់នុ៎ះចេញ ទិដ្ឋិ​ដ៏​អាក្រក់ (ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​) ដើម្បី​មិនជាប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្តីទុក្ខ​អស់​កាលយូរ កុំបី​មាន​ ​ដល់​មហាបពិត្រឡើយ។