លីលាវតី
រេវត្តៈកុមារបង្ខំចិត្តចាកចេញ
"លីលាវតី ! ថ្ងៃនេះ អ្នកនាងមើលអាកប្បកិរិយាទៅដូចជាស្រពាប់ស្រពោនណាស់" រេវត្តៈកុមារ និយាយប្រារព្ធនឹងលីលាវតីនៅពេលដែលនាងមករកគេនាល្ងាចថ្ងៃមួយ "ខ្ញុំបាទមានអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្តសោះកាលដែលបានឃើញអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកនាង ដូច្នេះ សូមមេត្តាប្រាប់ខ្ញុំបាទផងបានទេថាអ្វីជាដើមហេតុនៃសេចក្តីសោកសៅនេះ ក្រែងលោ ខ្ញុំបាទអាចនឹងរកផ្លូវជួយដោះ ស្រាយកម្ចាត់កំចោករោកបាន ដើម្បីលីលាវតី សូម្បីតែជីវិត របស់ខ្ញុំបាទក៏អាចលះបង់បានដែរ សូមប្រាប់ខ្ញុំបាទភ្លាមៗមក" "អរគុណណាស់ រេវត្តៈ ! ប៉ុន្តែគ្មានរឿងហេតុអីទេ នាយប្រហែលជាគិតច្រើនពេកទេដឹង"នាង ក្រមុំឆ្លើយតបទាំងមិនសូវពេញសម្តី យុវកម្លោះដឹងថាលីលាវតីលាក់បាំងការពិតទើបរំអុករកសួរតទៅទៀតដើម្បីឈ្លេចរក សច្ចការណ៍ឲ្យបាន "លីលាវតី ! អ្នកនាងចាំបាច់បិទបាំងការពិតធ្វើអី អ្នកនាងមិនទុកចិត្តរេវត្តៈជាទាសករស្មោះត្រង់ របស់អ្នកនាងទេឬ " ស្រីក្រមុំជ្រប់មុខចុះស្ងៀម យកម្រាមដៃត្រដុសជាយសំពត់ភូសាទៅមក នាងកំពុងតែស្ថិតនៅ ក្នុងអន្លង់មហាទុក្ខទាំងចង់នឹងប្រាប់រេវត្តៈឲ្យដឹងដើម្បីសុំជំនួយដែរ ប៉ុន្តែនាងនៅមើលមិន ឃើញវិធីអនុវត្តនៅឡើយ បើពឺតតែធ្វើយ៉ាងនេះតទៅទៀត ជួសនឹងកើតមានផលល្អ ត្រឡប់ជា កើតមានផលអាក្រក់កាន់តែខ្លាំងឡើង គឺ រេវត្តៈនឹងដោយក្តៅក្រហាយទៅជាមួយដែរ ព្រោះ ហេតុនោះលីលាវតីទើបកាត់ចាត់ប្រឈមមុខនឹងគ្រោះកម្មតែម្នាក់ឯង ដោយមិនសុខចិត្តឲ្យ រេវត្តៈពិបាកទៅជាមួយនឹងនាងទេ "លីលាវតី ! មុននេះបន្តិច ខ្ញុំបាទបានឮសម្លេងយំខ្សឹកខ្សួលលាន់ចេញមកអំពីប្រាសាទ ខ្ញុំបាទ គិតថាមុខជាកើតរឿងអីមួយមិនខានឯប្រាសាទ ទាំងរឿងនោះគង់នឹងមិនទាក់ទិននឹង សំណោកសោកសៅរបស់លីលាវតីរបស់ខ្ញុំបាទេណៈ" ភ្លាមនោះ លីលាវតីងើបមុខសម្លឹងមើលរេវត្តៈកុមារដោយភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ព្រោះមិននឹកស្មាន ថារេវត្តៈនឹងបានឮសម្លេងនោះឡើយ ហើយនាងក៏និយាយបន្លប់កាច់កុងថា "ខ្ញុំក៏បានឮសម្លេងនោះដែរ ប៉ុន្តែវាមិនមែនឮឯប្រាសាទហ្នឹងទេ គឺវាឮនៅឯប្រាសាទមួយខ្នង ទៀតដែលនៅជាប់គ្នា" ចម្លើយរបស់លីលាវតីមិនបានធ្វើឲ្យរេវត្តៈកុមារយល់យាក់ជាក់ច្បាស់ទេ ពាក្យសម្តី និង អាកប្បកិរិយារបស់នាងនៅមានពិរុទ្ធភាពនាំឲ្យសង្ស័យមួយចំនួន កាលបើលីលាវតីចាកចេញ ទៅមិនយូរប៉ុន្មាន សម្លេងយំសោកបោកប្រាណនោះក៏បន្លឺឡើងមកម្តងទៀត យុវកម្លោះខំផ្ទៀង ត្រចៀកស្តាប់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីរេរកកន្លែងពិតនៃសម្លេងនោះ នៅពេលស្តាប់ក្នុង បន្ទប់មិនច្បាស់ គេក៏ចេញមកស្តាប់នៅខាងក្រៅទៀត សម្លេងនោះចេញមកពីប្រាសាទពិត ប្រាកដមែន វាជាសម្លេងទួញថ្ងូរសម្តែងសេចក្តីឈឺចាប់របស់អ្នកណាម្នាក់ ដោយមិនផ្សូរ ផ្សងយូរ រេវត្តៈកុមារក៏ម្នីម្នាដើរចេញពីខ្ទមតម្រង់ទៅកាន់ប្រាសាទ សំណាងល្អ ទ្វារក្រោយនៅ មិនទាន់បិទ គេក៏ស្ទុះលបចូលទៅខាងក្នុងរបងដែលងងឹតចាក់ភ្នែកមិនយល់ ហើយឡើង ទ្រើបៗទៅតាមជណ្តើរ រហូតបានទៅដល់ជាន់លើដែលជាប្រភពនៃសម្លេងនោះ គេក៏ប្រញាប់ ប្រញាល់ដើរទៅកាន់ទ្វារដែលកំពុងតែកើតហេតុ ប៉ុន្តែចៃដន្យក៏ដើរទៅបុកជល់នឹងមនុស្សម្នាក់ ព្រោះងងឹតឈ្លប់មើលមិនឃើញគ្នា មនុស្សដែលគេដើរជល់នោះស្ទុះហេមកសម្លឹងមើលមុខគេ "អ្នកណាហ្នឹង មកធ្វើអីទីនេះ?" រេវត្តៈកុមារសម្លឹងមើលមុខមួយសន្ទុះ ទើបឆ្លើយថា "ខ្ញុំ គឺ រេវត្តៈ មានកើតរឿងហេតុអីហ្នឹង?" "កើតរឿងធំហើយ រេវត្តៈ ! "នាងទាសីឆ្លើយដោយសស្លន់សស្លោ "នាងព្រាហ្មណីបានដឹង ហើយថាឯង និង លីលាវតីបានលួចទៅជួបគ្នា ទាំងពីរនាក់ខឹងសម្បានឹងលីលាវតីជាខ្លាំង ការដែលនាងលួចទៅជួបឯង ពួកគេប្រកាន់ថាជាអំពើតក់ម៉ក់អាក្រក់ក្រៃ គួរឲ្យអាម៉ាស់មុខ ជាទីបំផុត ថ្ងៃដំបូង នាងព្រាហ្មណីបានកោះហៅលីលាវតីទៅសាកសួរ នាងក៏ទទួលសារភាព ដោយស្មោះស្ម័គ្រ ហើយលើកហេតុផលថា ទង្វើរបស់នាងមិនមែនជារឿងគួរឲ្យអាម៉ាស់មុខ នោះទេ នាងជាម្តាយខឹងខ្លាំងណាស់ដល់ថ្នាក់ចាប់លីលាវតីចងហើយវាយសំពងយ៉ាងគ្មាន មេត្តា ប៉ុន្តែលីលាវតីក៏អត់នឹងទៅរកឯងមិនបាន ហើយរាល់លើកដែលទៅរកឯង ក៏ត្រូវនាង ព្រាហ្មណីវាយដំយ៉ាងនេះ ឯងស្តាប់មើលខ្លួនឯងចុះ រេវត្តៈ ! ខ្ញុំទ្រាំស្តាប់ទៀតមិនបានទេ" នៅពេលដែលនាងទាសីដើរចុះពីកាំជណ្តើរបាត់ទៅ រេវត្តៈប្រញាប់យកត្រចៀកផ្អឹបស្តាប់ ត្រង់ទ្វារ សម្លេងខាងក្នុងលាន់ឮមកខាងច្បាស់ក្រឡែត "មីកូនទុយ៌ស ! ហងកើតមកដើម្បី បំផ្លាញវង្សត្រកូល ខត្តិយមហាសាល ព្រាហ្មណ៍មហាសាលមាននៅគរគោកគរដីក្នុងក្រុង សាវត្ថី ប៉ុន្តែត្រឡប់ជាត្រេកអរទៅសមគប់នឹងអាមនុស្សចណ្ឌាលកម្ទេចមនុស្សទៅវិញ អញ សុខចិត្តខាតបង់កូនទុយ៌សដូចយ៉ាងហងឯងនេះប៉ុន្តែមិនសុខចិត្តបង្ខូចកិត្តិនាមរបស់ព្រាហ្មណ៍ ជាដាច់ខាត ហ៏ ! ខ្ញុំកំដរក្រអាញ សំពងវា ៨ រំពាត់ទៀត " សម្លេងរំពាត់ជ្រែកអាកាសមកប៉ះផ្ទៃស្បែក សម្លេងស្រែកចំទាលដោយក្តីឈឺចាប់ សម្លេងសើច ក្អាកក្អាយសម្តែងសេចក្តីពេញចិត្តរបស់ម្តាយលាន់ឮមកម្តងទៀត រេវត្តៈឈរខាំធ្មេញដោយ បេះដូងឈឺពើតផ្សា គេចង់នឹងបំបាក់ទ្វារចូលទៅជួយលីលាវតី ប៉ុន្តែវិធីជួយរំដោះដែលឈ្លាស វៃជាងនេះមិនមានទេឬ "កុំវ៉ៃវាអី ម៉ាក់ ! "សម្លេងកណិការនិយាយខ្ទាស់ឡើង "ទោះជាវ៉ៃវាទៅក៏ងាប់ទទេ យើងមកធ្វើ យ៉ាងនេះល្អជាង គឺថា រឿងនេះកើតឡើងក៏ព្រោះតែអាក្មេងចណ្ឌាលម្នាក់ហ្នឹងជាដើមហេតុ បើអញ្ចឹងសូមឲ្យយើងជួយគ្នាបណ្តេញវាចេញទៅ" "ម៉ាក់ក៏ចង់ធ្វើអញ្ចឹងដែរ ប៉ុន្តែកូនឯងភ្លេចហើយឬ អាអពមង្គលហ្នឹង វាជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត របស់ប៉ាឯង បើប៉ាឯងត្រឡប់មកមិនឃើញវា យើងអាចនឹងជួបប្រទះសេចក្តីលំបាកជាងនេះ" សម្លេងម្តាយកូនស្ងប់បាត់ទៅ នៅសល់តែសម្លេងយំសសឹករបស់លីលាវតី ខណៈដែលកំពុងតែ ឈរគិតនៅ៝ឯទ្វារនោះឯង រេវត្តៈក៏កើតមានគំនិតមួយដែលអាចជួយរំដោះលីលាវតីបាន គេប្រញាប់ប្រញាល់ត្រឡប់មកខ្ទមតូចវិញ ហើយសរសេរសំបុត្រ ១ ច្បាប់ឡើងដែលមាន លំអានសេចក្តីថា ៖