cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
មគ្គសំយុត្ត
[១០១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះផលរបស់សាមញ្ញគុណទាំងឡាយ តើដូចម្តេច ។  គឺសោតាបត្តិផល១ សកទាគាមិផល១ អនាគាមិផល១ ​អរហត្តផល១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ នេះហៅថា ផលរបស់សាមញ្ញគុណទាំងឡាយ ។
ទុតិយសាមញ្ញសូត្រ ទី៦
[១០២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​​សាមញ្ញគុណ​​   និងប្រយោជន៍ នៃសាមញ្ញគុណ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ​ចូរស្តាប់នូវ​សេចក្តី​នោះចុះ ។
[១០៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសាមញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា សាមញ្ញគុណ ។
[១០៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះប្រយោជន៍ នៃសាមញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ សភាវៈឯណា ជាទីអស់ទៅ នៃរាគៈ ជាទីអស់ទៅនៃទោសៈ ជាទីអស់ទៅនៃ​មោហៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ប្រយោជន៍នៃ​សាមញ្ញគុណ ។
បឋមព្រហ្មញ្ញសូត្រ ទី៧
[១០៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​​ព្រហ្មញ្ញគុណ   និងផល របស់ព្រហ្មញ្ញគុណ​ទាំងឡាយ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។
[១០៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មញ្ញគុណ ។
ទុតិយព្រហ្មញ្ញសូត្រ ទី៨
[១០៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្មញ្ញគុណ​   និង​ប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មញ្ញគុណ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​​នូវ​សេចក្តី​នោះចុះ ។
[១០៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ​ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មញ្ញគុណ ។
បឋមព្រហ្មចរិយសូត្រ ទី៩
[១១១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្មច​រិយៈ និង​ផលរបស់ព្រហ្មចរិយទាំងឡាយ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។
[១១២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ​ព្រហ្មចរិយៈ ។
[១១៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះផលទាំងឡាយ របស់ព្រហ្មចរិយៈ តើ​ដូចម្តេច ។  គឺសោតាបត្តិផល១ សកទាគាមិផល១ អនាគាមិផល១ អរហត្តផល១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ នេះហៅថា ផលរបស់ព្រហ្មចរិយទាំង​ឡាយ ។
ទុតិយព្រហ្មចរិយសូត្រ ទី១០
[១១៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្ម​ចរិយៈ   និង​ប្រយោជន៍ របស់ព្រហ្មចរិយៈ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរ​ស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។
[១១៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មចរិយៈ ។
[១១៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សភាវៈឯណា ជាទីអស់ទៅ នៃរាគៈ ជាទីអស់ទៅនៃទោសៈ ជាទីអស់ទៅនៃ​មោហៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មចរិយៈ ។
ចប់ បដិបត្តិវគ្គ ទី៤ ។
ឧទ្ទាននៃបដិបត្តិវគ្គនោះ គឺ
ពោលអំពីសេចក្តីប្រតិបត្តិ ១ អំពីបុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិ ១ អំពីការលះបង់ ១ អំពីការដល់ត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន ១ អំពីសាមញ្ញគុណ មាន២លើក អំពីព្រហ្មញ្ញគុណដទៃទៀត មាន២លើក អំពីព្រហ្មចរិយៈ មាន២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា បដិបត្តិវគ្គ ។
អញ្ញតិត្ថិយវគ្គ ទី៥ (ឆដ្ឋ. អញ្ញតិត្ថិយបេយ្យាលវគ្គ ទី៥)
[១១៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ ​គប្បីសួរ​​​ពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ​ក្នុង​សំណាក់ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែល​គេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយ​ទាំងនោះ យ៉ាង​នេះ​​ថា ម្នាល​អ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។
[១១៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួក​អ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ ចុះមគ្គ   និងបដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាក​រាគៈ មានដែរឬ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ​ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ មគ្គ និង​បដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ មានដែរ ។
[១១៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះមគ្គដូចម្តេច បដិបទាដូចម្តេច ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មគ្គ   និង
បដិបទានេះឯង ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះចុះ ។
សំយោជនប្បហានាទិសុត្តឆក្កំ ទី២-៧
[១២០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយ គប្បី​​សួរ​ពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុងទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ​យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បី​លះ​សញ្ញោជនៈ​​ ។បេ។
[១២១] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីដកចេញ​នូវ​អនុស័យ​​ ។បេ។
[១២២] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​កាលវែងឆ្ងាយ​​ ។បេ។
[១២៣] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីអស់ទៅ នៃអាសវៈទាំងឡាយ​​ ។បេ។
[១២៤] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ផលនៃវិជ្ជា   និងវិមុត្តិ​​ ។បេ។
[១២៥] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីញាណទស្សនៈ​​ ។បេ។
អនុបាទាបរិនិព្វានសូត្រ ទី៨
[១២៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួក​អ្នក​យ៉ាងនេះថា​មា្នលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ មា្នលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មាន​អាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន ។
[១២៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ ចុះមគ្គ   និងបដិបទា ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទា​បរិនិព្វាន មានដែរឬ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ មគ្គ   និងបដិបទា ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន មានដែរ ។
[១២៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះមគ្គដូចម្តេច បដិបទាដូចម្តេច ដែលប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បី​អនុបាទាបរិនិព្វាន ។ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​ ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មគ្គ   និងបដិបទានេះឯង ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយទាំងនោះ យ៉ាងនេះចុះ ។
ចប់ អញ្ញតិត្ថិយវគ្គ ទី៥ ។
ឧទ្ទាននៃអញ្ញតិត្ថិយវគ្គនោះ គឺ
ពោលអំពីការប្រាសចាករាគៈ១ អំពីការលះសញ្ញោជនៈ១ អំពីការ​ដក​ចេញ ​នូវ​អនុស័យ១ អំពីការកំណត់ដឹងកាលដ៏វែងឆ្ងាយ១ អំពីការអស់​ទៅ នៃអាសវៈ​១ អំពីការធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​វិជ្ជា និងវិមុត្តិ១ អំពី​ញាណទស្សៈ១ អំពីអនុបាទាបរិនិព្វាន១ ទៀត ជាគម្រប់ ៨ ។
សុរិយបេយ្យាល ទី៦ (ឆដ្ឋ. សូរិយបេយ្យាលវគ្គ ទី៦)
កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១
[១២៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះ​ជា​បុព្វនិមិត្ត (គ្រឿងកំណត់មុន) នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការ​មានមិត្តល្អ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុ ដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៣០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ​ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែល​អាស្រ័យ​សេចក្តី​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ ដោយ​ប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦
[១៣១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជា​ប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌​ដោយ​សីល នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលបរិបូណ៌ដោយសីល​​ ។បេ។
[១៣៣] គឺការបរិបូណ៌ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​ ។បេ។
[១៣៤] គឺការបរិបូណ៌ដោយការឃើញ​​ ។បេ។
[១៣៥] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​ ។បេ។
យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧
[១៣៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​​នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត​នៃព្រះអាទិត្យ​ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌​ដោយ​​យោនិសោមនសិការៈ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការ យ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុ​នោះ ​នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ ។
[១៣៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​ឃើញត្រូវ ដែលអាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោន​ទៅ​ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ ដែលដល់ព្រម ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រ​ការយ៉ាងនេះឯង ។
[១៣៨] ​សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការមានមិត្តល្អ នេះ​ជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើត​ឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹម​របស់ភិក្ខុ ដែលមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៣៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ មានការ​កំចាត់​បង់​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ មានការកំចាត់បង់​​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាង​នេះឯង ។
[១៤០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​នៃអរុណ នេះជា​ប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ​នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌ ដោយ​សីល ​នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុ ដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ​​ ។បេ។
[១៤១] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​ ។បេ។
[១៤២] គឺការបរិបូណ៌ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​ ។បេ។
[១៤៣] គឺការបរិបូណ៌ដោយការឃើញ​​ ។បេ។
[១៤៤] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​ ។បេ។
[១៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៤៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេច​ក្តី​ឃើញត្រូវ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំង​ចិត្ត​ត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មាន​ការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោ​មនសិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
ចប់ សុរិយបេយ្យាល ទី៦ ។
ឧទ្ទាននៃសុរិយបេយ្យាលនោះ គឺ
ពោលអំពីការបរិបូណ៌ ដោយមិត្តល្អ១ អំពីសីល១ អំពីសេចក្តីពេញចិត្ត១ អំពី​ការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លា១ អំពីការឃើញត្រូវ១ អំពីសេចក្តី​មិនប្រមាទ១ អំពី​យោនិសោមនសិការៈ១ ទៀត ជាគម្រប់៧ ។
ឯកធម្មបេយ្យាល ទី៧
[១៤៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែល​អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
[១៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បីញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការបរិបូណ៌ ​ដោយ​សីល​​ ។បេ។
[១៥០] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​ ។បេ។
[១៥១] គឺការបរិបូណ៌​ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​ ។បេ។
[១៥២] គឺការបរិបូណ៌​ដោយការឃើញ​​ ។បេ។
[១៥៣] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​ ។បេ។
[១៥៤] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌ ​ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៥៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើន​ឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​ឃើញ​ត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​​​ក្តី​​រលត់ បង្អោន​ទៅ ក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អា​ស្រ័យ​​សេច​ក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​​​ក្តីរលត់ បង្អោន​ទៅ ​ក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិ​ការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
[១៥៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បី​ញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការមានមិត្តល្អ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ​ នឹង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៥៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេច​ក្តីឃើញត្រូវ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការ​កំចាត់​បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​​មោហៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
[១៥៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បីញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការបរិបូណ៌​ដោយសីល​​ ។បេ។
[១៥៩] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​ ។បេ។
[១៦០] គឺការបរិបូណ៌​ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​ ។បេ។
[១៦១] គឺការបរិបូណ៌​ដោយការឃើញ​​ ។បេ។
[១៦២] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​ ។បេ។
[១៦៣] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌​ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
ឧទ្ទាននៃឯកធម្មបេយ្យាលនោះ គឺ
ពោលអំពីកល្យាណមិត្ត១ អំពីសីល១ អំពីសេចក្តីពេញចិត្ត១ អំពីការ​បរិបូណ៌​ដោយ​ចិត្តជ្រះថ្លា១ អំពីការឃើញ១ អំពីសេចក្តីមិនប្រមាទ១ អំពីយោនិសោមនសិការៈ១ ទៀត ជាគម្រប់៧ ។
នាហន្តឯកធម្មបេយ្យាល ទី៨ (ឆដ្ឋ. ទុតិយឯកធម្មបេយ្យាលវគ្គ ទី៨)
[១៦៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតពិចារណាមិនឃើញ​នូវ​ធម៌​ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មិនទាន់កើងឡើង​ ឲ្យ​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែលកើតឡើង​ហើយ ដល់នូវ​ការពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌​ដទៃ) ដូចជាការមានមិត្តល្អនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៦៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។
[១៦៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតពិចារណាមិនឃើញ​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មិនទាន់កើតឡើង​ ឲ្យ​កើតឡើង​​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែលកើតឡើង​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាបានក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌ដទៃ) ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសីលនេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៦៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីពេញចិត្តនេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៧០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយការឃើញនេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៧១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​នេះ​ឡើយ ។ ​បេ ។
[១៧២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោ​មនសិការៈនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ​ ដែលជា​អ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៧៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​​តាំង​ចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជា​អ្នក​បរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែង​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។
[១៧៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគត​ពិចារណា​មិន​ឃើញ​​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​មិន​ទាន់​កើត​ឡើង​ ឲ្យ​​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែល​កើត​ឡើង​​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាបានក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណា​មិនឃើញ​ធម៌​ដទៃ) ដូចជាការមានមិត្តល្អនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹម​របស់​ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។
[១៧៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​មោហៈ​ជា​ទីបំ​ផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។
[១៧៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគត​ពិចារណា​មិន​ឃើញ​​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​មិន​ទាន់​កើត​ឡើង​ ឲ្យ​​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​កើត​ឡើង​​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌ដទៃ) ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសីលនេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៧៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីពេញ​ចិត្តនេះ​ឡើយ​​ ។បេ។
[១៧៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លានេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៧៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយការឃើញនេះឡើយ​​ ។បេ។
[១៨០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទនេះ​ឡើយ​​ ។បេ។
[១៨១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិ​ការៈនេះ​ឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នក​បរិបូណ៌ ដោយ​​យោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹង​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។
[១៨២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​តាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែល​ជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិ​សោមនសិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។
ចប់ នាហន្តឯកធម្មបេយ្យាល ទី៨ ។
ឧទ្ទាននៃនាហន្តឯកធម្មបេយ្យាលនោះ គឺ
គង្គាបេយ្យាល (ឆដ្ឋ. គង្គាបេយ្យាលវគ្គ ទី១)
បឋមបាចីននិន្នសូត្រ ទី១
[១៨៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏ដូច្នោះឯង ។
[១៨៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅកាន់ព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយ​ណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តចតុក្កំ ទី២-៥
[១៨៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនាជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើតទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៨៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៨៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេមហី ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត យ៉ាងណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​ ។បេ។
ឆដ្ឋបាចីននិន្នសូត្រ ទី៦
[១៨៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[១៩០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​សេចក្តីនឿយណាយ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យ​សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅក្នុង​ការ​លះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
បឋមសមុទ្ទនិន្នសូត្រ ទី១
[១៩១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅរកសមុទ្រ ជ្រាលទៅរកសមុទ្រ ​ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[១៩២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​ក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អា​ស្រ័យ​​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់ ​បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
ទុតិយាទិសមុទ្ទនិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦
[១៩៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនាជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ​សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៩៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៩៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៩៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[១៩៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[១៩៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់​ បង្អោន​ទៅ​ក្នុងការលះ​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អា​ស្រ័យ​​សេចក្តីនឿយ​ណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅក្នុងការលះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ កាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
គង្គាបេយ្យាលវារៈ សរសេរដោយសង្ខេបទេ អ្នកប្រាជ្ញ គួរឲ្យ​ពិស្តារ ក្នុង​បេយ្យាល​ផងចុះ ។
ឧទ្ទាននៃគង្គាបេយ្យាលនោះ គឺ
ពោលអំពីទន្លេហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មាន៦លើក អំពីទន្លេហូរ​ទៅ​កាន់​​សមុទ្រ មាន៦លើក រួមជាធម៌ មាន១២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា មួយវគ្គ ។ និយាយ​អំពីមគ្គ ដែលអាស្រ័យសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ ដូចទន្លេ ដែលហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មានក្នុង​​គង្គាបេយ្យាល រួមជា១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី១ ។
គង្គាបេយ្យាលី (ឆដ្ឋ. ទុតិយគង្គាបេយ្យាលវគ្គ ទី២)
[១៩៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២០០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​ក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ ​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦
[២០១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២០៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២០៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២០៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅរកសមុទ្រ ជ្រាលទៅរកសមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២០៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទី
បំ​ផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មាន​ការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២០៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២០៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២១៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។ និយាយអំពីការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ មាន១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទីពីរ ដែលប្រៀបដូចទន្លេ ហូរទៅ​កាន់សមុទ្រ ។
[២១៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២១៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១៧]សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ​ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២១៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២២២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅ​ក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២២៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២២៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺណា​ខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២២៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ចុះស៊ប់​ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។ ពោលអំពីមគ្គ ដ៏រាប់បញ្ចូល ក្នុង​អមតៈ មាន១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី៣ ។
[២២៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២៣១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៣២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត​ ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៣៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៣៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជាធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិស​ខាងកើត ​ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន​ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២៣៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​ ។បេ។ ​​ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​កាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២៣៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២៣៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ជាធម្មជាតិបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ ជាធម្មជាតិ​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ រមែងបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
[២៣៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៤០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៤២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​ ។បេ។
[២៤៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែលបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​ ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​តាំង​ចិត្តត្រូវ​ដែល​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។
ឧទ្ទាននៃគង្គាបេយ្យាលីនោះ គឺ
ពោលអំពីទឹកទន្លេហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មាន៦លើក ហូរទៅកាន់សមុទ្រ មាន៦លើក ៦ពីរដងនេះ ត្រូវជា១២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថាមួយវគ្គ ។ ពោល​អំពីមគ្គ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន មាន​១២លើក មាន៦លើកពីរដង រួមជា១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី៤ ។
តថាគតសូត្រ ទី១
[២៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុសលធម៌​ទាំងឡាយ ឯណានីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មាន​អប្បមាទ​ជាទីប្រជុំចុះ អប្បមាទធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនេះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹម របស់ភិក្ខុដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិន​ប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ នឹងធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។
[២៤៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​បាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​រលត់​ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​ ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​​ការ​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តី នៃសូត្រទាំង៣ខាងលើ ឲ្យ​ពិស្តារផងចុះ) ។
[២៤៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើ​ដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ មានការកំចាត់បង់រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់ទោសៈ ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់មោហៈ ជាទីបំផុត​​ ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ មានការកំចាត់បង់រាគៈ​ ជា​ទីបំផុត មានការកំចាត់បង់ទោសៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់មោហៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ យ៉ាងនេះឯង ។
[២៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​​ឯណា​នីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនេះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។
[២៥០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលចុះស៊ប់ ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត​​ ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលចុះស៊ប់ ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មាន​អមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។
[២៥១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​​ឯណា​នីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនោះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។
[២៥២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គប្រ​កប​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលបង្អោន​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់ព្រះនិព្វាន​​ ។បេ។ ​​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលបង្អោនទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅ​កាន់ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្នុអ្នកមិនប្រមាទ ​​ចម្រើន​នូវមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះ​ឯង ។
បទសូត្រ ទី២
[២៥៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ស្នាមជើងឯណានីមួយ នៃសត្វដែល​ត្រាច់លើផែនដី ស្នាមជើងទាំងអស់នោះ តែងដល់​នូវ​ការច្រកចុះ  ក្នុងស្នាមជើង នៃដំរី ស្នាមជើងនៃដំរី ប្រាកដជាប្រសើរជាងស្នាមជើង នៃពួកសត្វទាំងនោះ ព្រោះហេតុថា ​ស្នាម​ជើងនោះ ជាស្នាមជើងធំ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ ឯណានីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ ជាទី​ប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌​ទាំងនោះ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នល​ភិក្ខុ​​ទាំង​ឡាយ ​ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិន​ប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​បាន ។
[២៥៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទរមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើ​ដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​ ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យនូវការ​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ​បាន យ៉ាងនេះឯង ។
កូដាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី៣-៧
[២៥៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បង្កង់ឯណានីមួយ នៃផ្ទះមានកំពូល បង្កង់ទាំងអស់នោះ ស្របទៅរកកំពូល ឈមទៅរកកំពូល មានកំពូលជាទីប្រជុំចុះ កំពូល រមែងប្រាកដជាប្រសើរជាងបង្កង់ទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (អប្បមាទ​​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​ ។បេ។ (បណ្ឌិត គប្បីពង្រីកសេចក្តីឲ្យ​ពិស្តារ ដូច​សូត្រ​ខាង​ក្រោយផងចុះ) ។
[២៥៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្លិននៃឫសឯណានីមួយ ឫសស្គា រមែង​ប្រាកដជាប្រសើរជាងឫសទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ(អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​ ។បេ។