cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
សេនីយ៍ ប្រាមោជ
ម៉មរាជាវង្ស សេនីយ៍ ប្រាមោជ ( หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช, ; ថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០៥ – ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧) ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសថៃចំនួនបីដង ដែលជាអ្នកនយោបាយនៅក្នុងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ មេធាវី អ្នកការទូត និង សាស្រ្តាចារ្យ ។ គឺជា​កូនចៅ​នៃរាជវង្សថៃ ទ្រង់​ជា​ចៅទួត​របស់ស្តេចរាមាទី២ ។ អាណត្តិ​ចុងក្រោយ​របស់​លោក​ក្នុង​ពេល​ដែល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បាន​កាត់​អាណត្តិ​តែ​មួយ​គត់​របស់​ប្អូន​ប្រុស​លោកគឹកឫទ្ធិ៍ប្រាមោជ ។
ជីវប្រវត្តិ
កើតជាកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ខាំរ៉ប និងម្តាយដែង ( ប៊ុនណាក ) គាត់បានសិក្សានៅ មហាវិទ្យាល័យត្រេន្ត៍ នៅ ដឺប៊ីស័រ មុនពេលទទួលបានសញ្ញាប័ត្រថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រកិត្តិយសថ្នាក់ទីពីរផ្នែកនីតិសាស្ត្រ ពី មហាវិទ្យាល័យវ៉ូសស្ទ័រ នៅ អុកហ្វដ ។ លោកបានបន្តការសិក្សារបស់លោកនៅ ហ្គ្រាយស៍អុិន្ត ទីក្រុងឡុងដ៍ ដោយទទួលបានកិត្តិយសដំបូង។ បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ លោកបានសិក្សាច្បាប់ថៃ ហើយបន្ទាប់ពីរយៈពេលប្រាំមួយខែជាសិក្ខាកាមនៅតុលាការកំពូល លោកបានចាប់ផ្តើមធ្វើការនៅតុលាការស៊ីវិលយុត្តិធម៌។ ក្រោយមកគាត់ត្រូវបានផ្ទេរទៅក្រសួងការបរទេស ហើយនៅឆ្នាំ១៩៤០ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតថៃ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ជយវម៌្មទី៩
វ្រះបាទជយវម៌្មទី៩ រឺ សីហនុរាជ រជ្ជកាល (១៣២៧-១៣៣៦) ព្រះនាមពេញ វ្រះបាទជយវម៌្មបរមេឝ្វរ។ រាជបុរោហិត វិទ្យេឝវិទ និង វិទ្យេឝធិមន្ត។ (បើរាប់ទាំងស្ទួនដល់ទៅបីអង្គ ទ្រង់ត្រូវលេខរៀងថា ជយវម៌្មទី១២)
ការសោយរាជ្យ
បន្ទាប់​ពី​រាជ្យ​របស់​វ្រះបាទ​ឝ្រីន្ទ្រជយវម៌្ម ព្រះរាជ​បុត្រ​របស់​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម សីហនុ បាន​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​ស្នង ដោយ​មាន​ព្រះនាម​ក្នុង​រាជ្យ​ថា វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ​១៣២៧ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។ គេ​មិន​បាន​ដឹង​ច្បាស់​ពី​រយៈ​កាល​គ្រងរាជ្យ​របស់​វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩ នៅ​អង្គរ​ពិត​ប្រាកដ​ទេ តែ​គេ​អាច​ដឹង​បាន​ថា គឺ​វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩ នេះ​ហើយ ដែល​បញ្ជូន​ទូត​ទៅ​ប្រទេស​ចិន នៅ​ឆ្នាំ​១៣៣០ និង​បាន​ចាត់​គណៈប្រតិភូ​មួយ អោយ​ទៅ​ធ្វើ​វន្ទនកិច្ច​ចំពោះ​ប្រទេស​មហាវៀត នៅ​ច្រក​ភ្នំ​កឿវ៉ៅ នៅ​ឆ្នាំ​១៣៣៥ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។
សាសនា
វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩ ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​ដែល​គេ​ស្គាល់​តាម​សិលា​ចារឹករ។ ព្រះមហាក្សត្រ​អង្គ​នេះ ក៏​ទ្រង់​ជា​ព្រះរាជា​មាន​ជំនឿ​មុតមាំ​បំផុត​លើ​សាសនា​ព្រះ​ឥសូរ។ ក្នុង​បំណង​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​ជា​សាធារណៈ​នូវ​ជំនឿ​នេះ ព្រះអង្គ​បាន​ទ្រង់​ចាត់​ចែង​អោយ​សាង​សិលា​ចារឹក​មួយ ដាក់​តំកល់​ក្នុង​បូជនីយដ្ឋាន​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ដ៏​សំបើម​អស្ចារ្យ​មួយ គឺ​ប្រាសាទ​បាយ័ន ដែល​បាន​កសាង​ឡើង​ដោយ​វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៨ ថែម​ទៀត​ផង។ ទង្វើ​ទាំង​នេះ បាន​ធ្វើ​អោយ​មាន​ប្រតិកម្ម​របស់​មហាជន​កាន់​តែ​ច្រើន និង​កាន់​តែ​កំរោល​ឡើង​នៅ​ទូទាំង​ផ្ទៃ​ប្រទេស៕
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រព្រហ្មញ្ញសាសនិកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សឝ្រីន្ទ្រវម៌្ម
ប្រយូរ ភ្មរមន្ត្រី
ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ប្រយូរ ភ្មរមន្ត្ ( ประยูร ภมรมนตรี  ) ជា​ទាហាន​ថៃ អ្នក​នយោបាយ និង​ជា​សមាជិក​របស់ គណៈរាស្ត្រ (គណបក្ស​ប្រជាជន)។ លោក​បាន​ចូល​រួម​ក្នុងបដិវត្តន៍សៀម ​ឆ្នាំ​១៩៣២ ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ដោយ​ការ​ផ្ដួល​រំលំ​របប​រាជា​និយម​ផ្តាច់​ការ ។
ប្រីដី ព្នមយង្ស៍
ប្រីដី ព្នមយង្ស៍ ឬ ព្រីឌី ផាណមយ៉ុង ( ปรีดี พนมยงค์  ; ថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០០ ដល់ថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨៣) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរដោយងារដ៏ថ្លៃថ្នូរបស់គាត់ ហ្លួងប្រដិស្ឋម្នូធ៌ម ឬ លួងប្រៈឌីតម៉ានូថាំម ( หลวงประดิษฐ์มนูธรรม ) គឺជាអ្នកនយោបាយថៃ និងជាសាស្រ្តាចារ្យ។ ក្នុង​នាម​ជាអ្នករាជានុសិទ្ធិថៃ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ជារដ្ឋមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់​ប្រទេស​ថៃ លោក​ក៏​កាន់​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ច្រើន​មុខ​ផង​ដែរ។ លោក​ជា​មេដឹកនាំ​បក្ស​ស៊ីវិល​របស់គណៈរាស្ត្រ ស្ថាបនិកសាកលវិទ្យាល័យសីលធម៌ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង ​ធនាគារ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ។
កើតក្នុងគ្រួសារកសិករនៅខេត្តអយុធ្យា លោកនៅតែទទួលបានការអប់រំល្អ គាត់បានក្លាយជាមេធាវីវ័យក្មេងបំផុតរបស់ជាតិនៅឆ្នាំ១៩១៩ នៅអាយុ ១៩ ឆ្នាំ។ នៅឆ្នាំ១៩២០ លោកបានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ជាកន្លែងដែលគាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាពី សាកលវិទ្យាល័យខែន ជាមួយនឹងសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិត និងបានបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់លោកពី សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស នៅឆ្នាំ១៩២៧ ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​នោះ លោកបានសហការបង្កើតខាណារ៉ាចសាដុន ជាមួយ​នឹង​និស្សិត​សៀម​នៅ​បរទេស​ដែល​មាន​ចិត្ត​ដូច​គ្នា។ ក្រោយ​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ​វិញ នៅ​តែ​ហៅ​ថា​សៀម​នៅ​ពេល​នោះ លោក​ធ្វើ​ការ​ជា​ចៅក្រម លេខាធិការដ្ឋាន​តុលាការ និង​សាស្ត្រាចារ្យ។ បន្ទាប់ពី បដិវត្តន៍សៀមឆ្នាំ១៩៣២ លោកបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញពីរនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងរបស់ប្រទេស និងស្នើផែនការសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិយម។ ផែនការរបស់លោកគឺមិនល្អ ហើយប្រីដីបានចូលទៅក្នុងរយៈពេលខ្លីនៃការនិរទេសនយោបាយ។ នៅ​ពេល​ត្រឡប់​មក​វិញ លោក​បាន​កាន់​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ជា​ច្រើន​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​របស់គណៈរាស្រ្ត ។ ការចូលរួមចំណែកសំខាន់ៗរបស់គាត់រួមមានការធ្វើទំនើបកម្មក្រមច្បាប់ថៃ មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់របស់ប្រទេសថៃ ការចរចាលុបចោលសន្ធិសញ្ញាមិនស្មើភាព ជាមួយលោកខាងលិច និងកំណែទម្រង់ពន្ធ។
ប្រីដីបានបង្វែរចេញពី ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម បន្ទាប់ពីទំនោរជាក់ស្តែងសម្រាប់របបផ្តាច់ការក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ ដែលជាការចាប់ផ្ដើមនៃការប្រកួតប្រជែងដ៏យូររវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ ខាណារ៉ាចសាដុន ហើយប្រីដីបានឡើងរាជានុសិទ្ធិក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៩៤១ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ដែលជាតំណែងគ្មានអំណាចនៅពេលនោះ។ មិនយូរប៉ុន្មាន លោកបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំចលនាថៃសេរីក្នុងស្រុក ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ការផ្លាស់ប្តូររបស់លោកដើម្បីធ្វើឱ្យមានភាពស្របច្បាប់នៃការប្រកាសសង្រ្គាមប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម បានបង្ហាញផ្លែផ្កាហើយបន្ទាប់ពីសង្រ្គាមហើយស្តេចបានគិតពីគាត់ជារដ្ឋបុរសជាន់ខ្ពស់។ លោកបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីមួយរយៈពេលខ្លីក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ ប៉ុន្តែគូប្រជែងនយោបាយរបស់គាត់បានលាបពណ៌គាត់ថាជាមេក្លោងនៅពីក្រោយការសោយទិវង្គតដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់ព្រះមហាក្សត្រអានន្ទមហិតល ហើយរដ្ឋប្រហារនៅឆ្នាំ១៩៤៧ បានធ្វើឱ្យលោកបាត់បង់អំណាចនយោបាយរបស់លោក។ ការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារប្រឆាំងនៅឆ្នាំ១៩៤៩ បានបរាជ័យ ហើយប្រីដី បានចំណាយពេលនៅសល់នៃជីវិតរបស់គាត់រស់នៅក្នុងនិរទេស។ លោកបានស្លាប់នៅទីក្រុងប៉ារីសក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣ ហើយធាតុរបស់លោកត្រូវបាននាំយកទៅប្រទេសថៃវិញបីឆ្នាំក្រោយមក។
រូបភាពរបស់លោកមានរាប់ចាប់តាំងពីអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ​ប្រឆាំង​រាជា​និយម​រហូត​ដល់​របប​សាធារណរដ្ឋ។ ការដាក់ឈ្មោះលោក ប្រីដី ថាជាកុម្មុយនិស្ត និងជាមេក្លោងនៃការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបាទអានន្ទមហិតល ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាហេតុផលនយោបាយ ដែលគូបដិបក្ខរបស់ទ្រង់នៅតែបន្តប្រើប្រាស់សូម្បីតែបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គក៏ដោយ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោក ប្រីដី បាន​ឈ្នះ​រាល់​បណ្តឹង ​ប្រមាថ ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ដែល​បាន​ប្តឹង​អ្នក​ដែល​ផ្សព្វផ្សាយ​ទស្សនៈ​បែប​នេះ។ គាត់បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូប្រឆាំងនឹងរបបផ្តាច់ការយោធា ក៏ដូចជានិមិត្តសញ្ញានៃលទ្ធិសេរីនិយម និងសកលវិទ្យាល័យធម្មសាស្ត្រ ។ ខួបមួយរយឆ្នាំនៃកំណើតរបស់លោកត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយ អង្គការយូណេស្កូ ក្នុងឆ្នាំ២០០០។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
សង្កាត់ទឹកថ្លា (ក្រុងសិរីសោភ័ណ)
ជាសង្កាត់មួយស្ថិតនៅក្នុងក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ឃុំពោធិអង្ក្រង
(Pou Angkrang Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៩ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ចក្រវាទីរាជទេវី
ព្រះនាងចក្រវាទីរាជទេវី (អានថា: ចាក់-ក្រ-វ៉ា-ទី-រាច-ទេវី) រជ្ជកាល (១២៤៣-១២៩៥) ទ្រង់ជាព្រះ​អគ្គមហេសី​របស់​ជយវម៌្មទី៩ មាន​ព្រះនាម​ថា ព្រះនាងចក្រវាទីរាជទេវី ជា​កូន​ស្រី​របស់​អតីត​រាជបុរោហិត ឬ​សីកេសា ហើយ​ព្រះនាង​មាន​បង​ប្អូន​ជីដូន​មួយ​ម្នាក់​ទៀត ដែល​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឈ្មោះ ជយមង្គលាថ៌ ដែល​ស្វាមី​ព្រះនាង​ទ្រង់​គោរព​កោតក្រែង​រហូត​ដល់​បាន​សាង​ប្រាសាទ​មួយ​ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះអង្គ ដើម្បី​តំកល់​បដិមា​តំណាង​របស់​ព្រាហ្មណ៍​រូប​នេះ​ទៀត​ផង។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
ណាយន់
អ៊ីម ណាយន់ (임나연 ២២ កញ្ញា ១៩៩៥ - ) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អប្រសើរជាងមុនដោយឯកឯង ណាយន់ (나연) គឺជាអ្នកចម្រៀងកូរ៉េខាងត្បូង បន្ទាប់ពីចូលរួមក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍រស់រានមានជីវិតជាក់ស្តែង Sixteen ក្នុងឆ្នាំ ​២០១៥ នាងបានក្លាយជាអ្នកចំរៀងនៅក្នុងក្រុមតន្ត្រីហ្គើលហ្គ្រុប់កូរ៉េខាងត្បូងថ្វាយស៍ បង្កើតឡើងដោយ JYP Entertainment ណាយន់ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាផ្នែកមួយនៃថ្វាយស៍អ្នកច្រៀងនិងអ្នករាំនាំមុខ ហើយជាញឹកញាប់យកទីតាំងនៃ "កណ្តាល" កំឡុងពេលរាំ ណាយន់គឺជាសមាជិកចាស់ជាងគេក្រុមតន្ត្រីថ្វាយស៍ អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំជាប់ៗគ្នា (ឆ្នាំ ២០១៧ - ២០១៨)
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងស្រីកូរ៉េ
ចៅពញាមោង
ចៅពញាមោង (ចៅពញា ជាសក្ដិ, មោង ជាឈ្មោះ) លោកជាមេទ័ពការពារបន្ទាយស្រឡប់ពិជ័យព្រៃនគររបស់ហ្លួងទិសខាងកើត ព្រះស្រីជេដ្ឋា ស្ដេចកន។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញានៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
ដើមកំណើតរន្ទះ
រឿង ដើមកំណើតរន្ទះ
កាលបើ តាបសបានបង្រៀនសិស្ស ចប់គ្រប់មុខវិជ្ជាហើយ លោកក៏ចង់ល្បងមើលថា តើអ្នកណាមួយ ប៉ិនប្រសប់ជាងគេ ក៏ស្រដី ទៅកាន់សិស្សថា “បើសិស្សណា អាចយកកែវដាក់ទឹកសន្សើមអោយពេញ មកឲ្យយើងបាន នោះយើងនឹងប្រសិទ្ធីកែវនោះ ឲ្យក្លាយទៅជា កែវទិព្វ ដែលម្ចាស់កែវ អាចប្រាថ្នាធ្វើអ្វី ឬចង់បានអ្វី គឺនឹងបានសម្រេចទាំងអស់ គ្រប់យ៉ាង” ។
រីឯនាងមេខលាវិញ បែរជារើសយក បណ្ដូលឈើទន់ស្ពោតមួយ ទៅផ្ដិតលើទឹកសន្សើម ដែលដក់នៅលើស្លឹកឈើ និងនៅលើសន្លឹកស្មៅ ទាល់តែដុំឈើនោះ ជក់ទឹកជោគពេញទាំងអស់ បន្ទាប់មក ក៏ យកបណ្តូលឈើនោះ ទៅច្របាច់ទឹកដាក់ក្នុងកែវ យកទៅថ្វាយតាបស។
តាបសបានយល់ នូវបញ្ញារបស់មេខលាហើយ ក៏ជប់ទឹកសន្សើមនោះ ឲ្យកើតទៅជាកែវ ហើយប្រគលទៅឲ្យមេខលា ដោយប្រាប់ថា “ចៅស្រីគ្រាន់តែលើកកែវនេះគ្រវីឡើងបន់ពេលណា សេចក្ដីប្រាថ្នារបស់ចៅ នឹងបានសម្រេចភ្លាម មួួយរំពេច ហើយកែវទិព្វនេះ នឹងជួយអោយចៅអាច ហោះហើរ ដើរលើពពក នៅគ្រប់ពេលទាំងអស់” ។
នាងអារក្ខទេវី ក៏ទទួលយកកែវនោះ មកលើគ្រវីឡើងលើ ចាំងរន្ទះរស្មីភ្លឺរន្ទាល ភ្លែត ស្ទើរខ្វាក់ភ្នែក ស្រាប់តែហោះវឹង ទៅលើមេឃ តម្រង់ទៅមហាសាគរ លឿនជាព្រួញទៅទៀត។
ចំណែករាមសូរវិញ ក៏បានកើតសេចក្ដីទោមនស្សពន់ប្រមាណ ហើយក៏ស្រែកយំ អណ្ដើកអណ្ដកយ៉ាងខ្លាំង។ ឃើញដូច្នេះ ទ្រាំមិនបាន តាបស ក៏ជប់ពូថៅមួយ អោយទៅរាមសូរ រួចប្រាប់ថា "នេះក៏ជាវត្ថុទិព្វមួយដែរ ជារង្វាន់ដល់ចៅ ដែលបានខិតខំស្វះស្វែង តាមដែលតាបានបង្គាប់បញ្ជា។ ចៅអាចប្រើជាអាវុធ ដើម្បីចេញច្បាំង ដណ្តើម យកកែវមណី ពីមេខលាមកវិញ។ រាមសូរបានទទួលពូថៅហើយ ក៏ហោះវឹងទៅលើអាកាស ស្រែកដេញពីក្រោយមេខលា ដើម្បីតាមប្រកួតរិទ្ធិរបស់ខ្លួន យកឈ្នះយកចាញ់បន្តទៀត។ សម្លេងគ្រហឹមរបស់រាមសូរ មានសន្ធឹកខ្ទរខ្ទារខ្លះណាស់ រហូតរង្គើពពក ជ្រុះកើតជាភ្លៀងធ្លាក់ស្រោចទ្វីបលោកគ្រប់កន្លែង ដែលរាមសូរទៅដល់។
ដូច្នេះហើយ បានជា រៀងរាល់ពេល ដែលគេឃើញរន្ធះ គេច្រើនប្រទះភ្លៀង និង ស្នូរផ្គរគ្រហឹម ភ្ជាប់តាមពីក្រោយ មកជាមួយផង។
អដ្ឋកថា
អដ្ឋកថា (atthakatha) គឺជា​គម្ពីរ​​ទាំង​ឡាយ​ដែល​និពន្ធ​ដោយ​ព្រះពុទ្ធឃោសាចារ្យ (Buddhaghosa) ក្នុង​គោល​បំណង​ពន្យល់​បន្ថែម​(explanation or commentary) លើ​អត្ថបទ​ភាសា​បាលី​នៅ​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះត្រៃបិដក ។ ដោយ​សារ​ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ​បាន​តម្រៀប​គម្ពីរ​នានា​ជា ១១០​ ក្បាល​ដាច់​ពីគ្នា ទើប​នៅ​ក្នុង អដ្ឋកថា មាន​ចំនួន​សរុប​ទាំង​អស់ ១១០​ ក្បាល​ដែរ ដើម្បី​ផ្តល់​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ដល់​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ និង ធ្វើ​លេខ​យោង ។ មាន​រឿង​និទាន​ប្រៀបធៀប​​ជា​ច្រើន​ដែល​ប្រតិដ្ឋ​ឡើង​ដោយ​ព្រះ​ពុទ្ធឃោសាចារ្យ​សម្រាប់​ធ្វើ​ជា​ឧបមានវិធី​ក្នុង​ការ​ពន្យល់​ក្រម​សីលធម៌​ទាំង​ឡាយ​ ឧទាហរណ៍​ នៅ​ក្នុង​អដ្ឋកថា នៃ​ធម្មបទគាថា ។
អដ្ឋកថា វិនយបិដក
១ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក មហាវិភង្គ ពាហិរនិទាន វេរញ្ជកណ្ឌ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១)
៣ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក មហាវិភង្ សង្ឃាទិសេស ១៣ អនិយត ២ និស្សគ្គិយ ៣០ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ២-៣)
៤ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក មហាវិភង្គ បាចិត្តិយាទិ ភិក្ខុនីវិភង្គ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣-៤-៥)
៦ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក ចុល្លវគ្គ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩-១០-១១)
៧ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក បរិវារៈ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១២-១៣)
អដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក
២
៣
អដ្ឋកថា អភិធម្មបិដក
១ អដ្ឋសាលិនី ជាអដ្ឋកថា សម្រាប់គម្ពី ធម្មសង្គណិ។
៣ បរមត្ថទីបនី ជាអដ្ឋកថា សម្រាប់គម្ពី ធាតុកថា, បុគ្គលប្បញ្ញត្តិ, កថាវត្ថុ, យមក និង បដ្ឋាន។
អដ្ឋកថា ធម្មបទ
១
២
ឃុំកន្ថោរខាងលិច
ឃុំកន្ថោរខាងលិច ជាឃុំមួយគឺជាឃុំមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្រាចជាតំបន់ដែលសំបូរទៅដោយដំណាំស្រូវ ដំណាំហូបផ្លែ និងបន្លែជាច្រើនប្រភេទ ។ ហើយដំណាំដូងសំបូរជាងគេនៅក្នុងឃុំនេះ គឺគ្រប់ផ្ទះរបស់ប្រជាជនទាំងអស់មានដើមដូង មិនតិចជាងដប់ដើមនោះទេ ។ ចំណែកដំណាំស្រូវគឺលូតលាស់បានយ៉ាងល្អ ដោយសារតែដីមានជីជាតិ និងមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកខ្វាត់ខ្វែង។ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ឃុំនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មក ផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនក្នុងឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច ក៏ដូចប្រជាជនទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងមូលផងដែរ ចំពោះប្រជាជននៅក្នុងឃុំ ការរស់នៅរបស់ពួកគេគឺចុះសម្រុងគ្នាយ៉ាងល្អ ពិភូមិមួយទៅភូមិមួយ ពីក្រុមគ្រួសារមួយទៅក្រុមគ្រួសារមួយ។ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងភូមិស្រែត្រែង​ មានជីវភាពភាគច្រើន ប្រកបមុខរបរជា ​​កសិករ​​ ខ្លះ លក់ដូរ​ ធ្វើមុខជំនួញអង្អរ​​ ជួញមាន់ ជួញជ្រូក​ផងដែរ ហើយក៏មានអ្នកខ្លះផងដែរគឺ ធ្វើការរាជការ​ ដូចជា​ គ្រូបង្រៀនជាដើម។​ ប្រ​ជាជននៅទីនោះ មានជីវភាពធូធាច្រើន​ ពុំសូវមានជីវភាពទាល់ក្រប៉ុន្មានទេ ភាគច្រើន​ ជា​គ្រួសារមានជីវភាពល្អ ប្រសើរ ចំណែកការធ្វើស្រែវិញ​ គឺ ដីនៅទីនោះមានជីជាតិ​ល្អ បើគ្រោះធម្មជាតិ​អំណោយផលល្អ កសិករអាចប្រមូលផលបានច្រើន
ទវី បុណ្យកេតុ
អាជីពនយោបាយ
នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ១៩៣២ គាត់បានចូលរួមជាមួយក្រុមរដ្ឋប្រហារនៃ រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៣២ ដែលជាបក្សប្រជាជន។ គាត់បានក្លាយជាអគ្គលេខាធិការនៅក្នុងខុទ្ទកាល័យរបស់សេនាប្រមុខពិបូលសង្គ្រាម និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំនៅក្នុងខុទ្ទកាល័យលោក ឃួង អភ័យវង្ស ។ នៅពេលដែល ឃួង បានលាលែងពីតំណែងដោយផ្ទាល់បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ និងបានបង្កើតរដ្ឋបាលថៃទី១២ ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ជ្រើស​រើស​តែ​ដោយ​សារ​តែ​បេក្ខភាព​ដែល​ពេញ​ចិត្ត​គឺ ​សេនីយ៍ ប្រាមោជ ប្រធានចលនាសេរីថៃ ​មិន​មាន។ ដប់ប្រាំពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតរបស់លោកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា លោកបានលាលែងពីតំណែងដើម្បីដោះលែងលោក ។
ក្រោយ​មក​លោក​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិកា​រ​តាក់តែង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​សេនាប្រមុខសរិដ្ឋ ឆនះវ័ជ្ត ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ឃុំពោធិ៍ចំរើន
(Pou Chamraeun Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភ្លេងមហោរី
វង់ភ្លេងមហោរី =ឧបករណ៍=
គងវង់ធំ
គងវង់ធំ មានលក្ខណៈសណ្ឋានដូចគ្នាពី គងវង់តូច ត្រង់ទំហំជាង និងផ្លែសំនៀង។
គងវង់ធំមានផ្លែ ១៦ ផ្លែនិមួយៗធ្វើអំពីសំរិទ្ធលាយលង្ហិន/ទង់ដែង។ ក្នុងវិធីធ្វើនេះគេយកវត្ថុធាតុទាំងពីរនេះស្លលាយបញ្ចូលគ្នាជាផ្ទាំងរួចលត់នឹងភ្លើងដំវាយតាមពុម្ភ។ ​ផ្លែទាំងនេះមានរាងដូចផ្ទិល តែគេដំចំកណ្តាលឲ្យប៉ោង ដែលគេហៅថា ដោះគង។ គេវាយគងនៅលើដោះដូចនេះហើយក្នុងដោះនោះគេបិទប្រមរ សម្រាប់ធៀបសូរ។ ផ្លែនីមួយៗគេចោះប្រហោង ៤ សម្រាប់ចងខ្សែរឹតកុំឲ្យផ្អៀង។
តួររង្វង់កងទាំងមូលធ្វើអំពីឬស្សីឬផ្តៅដំបងដែលគេយកមករោលភ្លើង បកសំបកចេញ កាត់ជាកង់ៗចំនួន៤ ល្មមផ្លែគង រួចពត់ជារង្វង់មូល រួចដាក់រង្វង់ផ្តៅពីរខាងលើ និងខាងក្រោមពីរ និងមានភ្ជាប់ឈើក្បាច់រាងជើងទានពីលើមកក្រោម​ រួចពុះជម្រៀកឬស្សីដោយគ្រងជើងទៀន បន្ទាប់មកទៀតគេយកឬស្សីពីរជម្រៀកទៀតមកពត់វង់តាមរង្វង់គងខាងក្នុងសម្រាប់ចងផ្លែគងឲ្យតឹងៗ នៅផ្នែកក្នុងរង្វង់គងខាងលើ ។ ផ្លែអន្លូងទាំងពីរដែរសម្រាប់វាយគងគឺគេធ្វើអំពីស្បែកក្របី ឬដំរី ដែលគេកាត់ជារង្វង់មូលហើយចោះរន្ធកណ្តាលសម្រាប់ស៊កដងធ្វើពីឈើ។ ផ្លែគងដែលធំជាងគេមានអង្កត់ផ្ចិត ១៦.៥០ ទៅ ១៨.៥០ ស.ម។ ពាក្យគងនេះគឺជាពាក្យហៅរបស់អ្នកខេត្តសៀមរាប។ ចំពោះគងវង់ដែលមានរាងចំណិតខែគឺមានសណ្ឋានដូចព្រះចន្ទពាក់កណ្តាលវង់ដែលមានផ្លែតែ ៨ ឬ៩ ប៉ុណ្ណោះ តែរបៀបធ្វើគឺដូចគ្នា។
​​​គង​វង់​តូច និង​គង​វង់​ធំ គឺ​ជា​គង​វង់​ដែល​មាន​អាយុ​ច្រើន​សតវត្ស​ណាស់​មក​ហើយ ហើយ​មាន​សារ​សំខាន់​ក្នុង​វង់​ភ្លេង​ពិណ​ពាទ្យ​ដែល​ជា​វង់​ភ្លេង​សំរាប់​បំរើ​ឱ្យ​ព្រហ្ម​ញ្ញ​សាសនា​កាលពី​សម័យ​ដើម ។ តាម​បន្ទូល​របស់​សម្តេច​​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ​ជួន ណាត ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ថា «គង​វង់​ទាំង​ពីរ​បែប​នេះ​ខ្មែរ​យើង​បំបែក​ចេញ​ពី​គង​ពាក់​កណ្តាល​វង់​មាន​ផ្លែ​សំនៀង​៨​និង​៩ ដំបូង​បំបែក​ចេញ​បាន​គង​វង់​ធំ​មុន​គេ បន្ទាប់​មក​ទើប​បំបែក​ចេញ​ជា ​គង​វង់​​តូច ទៀត ក្នុង​ចន្លោះ​សតវត្ស​ទី​៩ និង​ទី​១២ រីឯ​គង​ពាក់​កណ្តាល​វង់​ខ្មែរ​មាន​តាំង​ពី​សម័យ​មុន​អង្គរ» ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ជយមហាប្រធាន
ព្រាហ្មណ៍ជយមហាប្រធាន (អានថា:ចីមហាប្រធាន) រជ្ជកាល (ជយវម៌្មទី៩) ត្រូវជាបិតាក្មេកផងនិងរាជបុរោហិតរបស់វ្រះបាទជយវម៌្មទី៩ផងដែរ។ ដែលព្រះ​អគ្គមហេសី​របស់​ជយវម៌្មទី៩ មាន​ព្រះនាម​ថា ព្រះនាងចក្រវាទីរាជទេវី ជា​កូន​ស្រី​របស់​លោក​រាជបុរោហិត ឬ​សីកេសា។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរោហិតនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជបិតាក្មេកនៃកម្វុជទេឝ
ភូមិរោងស្នោ
ជាភូមិ ដែលសំបូរស្រីស្អាត
មធុរេន្ទ្ររាជបណ្ឌិត
ព្រាហ្មណ៍មធុរេន្ទ្ររាជបណ្ឌិត (អានថា:មៈធុរៈរាជបន់ដឹត) រជ្ជកាល (ជយវម៌្មទី៩) លោកជារាជបុរោហិតនៃព្រះបាទជយវម៌្មទី៩។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរោហិតនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝ
ភ្លេងក្លងឆ្នក់(ខ្លងខែក)
វង់ភ្លេងក្លងឆ្នក់ ជាវង់ភ្លេងដែលជាប្រភេទភ្លេងស្រងេះស្រងោច។ ដែលប្រទេសថៃ(សៀម) បានប្រែក្លាយពាក្យទៅជា ភ្លេងខ្លងខែក ដែលខ្មែរយកភាសាសៀមមកប្រើមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ប្រគុំក្នុងពិធីបុណ្យសព ពិធីប្រដាល់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ពិធីជល់ដំរី និង ប្រជល់មាន់។
ស្គរធំ
ស្គរធំមានពីរ ប្រចាំវង់ភ្លេងពិណពាទ្យនីមួយៗ ស្គរទាំងពីរនេះមានសំនៀងមិនដូចគ្នាទេ។ ស្គរធំនីមួយៗមានមុខពាសដោយស្បែកទាំងសងខាង ដែលត្រូវគោះដោយអន្លូងចំនួនពីរ ស្គរនេះមានជាប្រចាំនៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ តែមិនប្រើប្រាស់គ្រប់តែបទភ្លេងនោះទេ។ ស្គរធំទាំងពីរមានសំនៀងខ្លាំងជាងស្គរនានានៅក្នុងវង់ភ្លេង។ តាមការសន្និដ្ឋានស្គរធំមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំដូចស្គរសម្ភោដែរ ព្រោះស្គរនេះស្ថិតស្ថេរតាំងពីកណើតវង់ភ្លេងពិណពាទ្យមកម្លេះ ហើយជាគូរនឹងស្គរសម្ភោក្នុងការឱ្យចង្វាក់នឹងឱ្យសំនៀងឆ្លើយគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងរណ្តុំមិនអាចអត់បានក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យនេះ។ ម្យ៉ាងទៀតស្គរធំនេះក៏មានឆ្លាក់រូបជាប់នឹងប្រាសាទអង្គរវត្តសម្រាប់បញ្ជាក់ថាស្គរធំមានវត្តមានមុនសម័យអង្គរហើយមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សង្គមមនុស្សកាលពីរាប់ពាន់ឆ្នាំកន្លងមកហើយនោះ ។
ភ្លេងក្លងឆ្នក់(ខ្លងខែក)
=ឧបករណ៍=
ស្គរធំ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
យជ្ញន្វរាទ
វ្រះ​គុរុកម្រតេងអញយជ្ញន្វរាទ (អានថា:យាំច-ជៈ-ញាំន-ន្វៈ-រាទ) រជ្ជកាល (ឝ្រីន្ទ្រវម៌្មទី២) លោកត្រូវជរាជគ្រូរបស់ព្រះបាទឝ្រីន្ទ្រវម៌្មទី២។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជគ្រូនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝ
ឃុំពោធិ៍ម្រាល
(Pou Mreal Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៨ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកឡាវ
គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកឡាវ ( ຄະນະກໍາມະໂອລິມປິກແຫ່ງຊາດຂອງສປປລາວ  ลาว លេខកូដ IOC: LAO ) គឺជាគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកតំណាងឱ្យប្រទេសឡាវ ។
ជយមង្គលាថ៌
ព្រាហ្មណ៍ជយមង្គលាថ៌ (អានថា:ចីមុងគល់) រជ្ជកាល (ឝ្រីន្ទ្រជយវម៌្ម) ព្រះរាជគ្រូ ជយមង្គលាថ៌នៃវ្រះបាទឝ្រីន្ទ្រជយវម៌្ម។ ព្រះ​អគ្គមហេសី​របស់​ជយវម៌្មទី៩ មាន​ព្រះនាម​ថា ព្រះនាងចក្រវាទីរាជទេវី ជា​កូន​ស្រី​របស់​អតីត​រាជបុរោហិត ឬ​សីកេសា ហើយ​ព្រះនាង​មាន​បង​ប្អូន​ជីដូន​មួយ​ម្នាក់​ទៀត ដែល​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​ព្រហ្មញ្ញសាសនាឈ្មោះ ជយមង្គលាថ៌ ដែល​ស្វាមី​ព្រះនាង​ទ្រង់​គោរព​កោតក្រែង​រហូត​ដល់​បាន​សាង​ប្រាសាទ​មួយ​ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះអង្គ ដើម្បី​តំកល់​បដិមា​តំណាង​របស់​ព្រាហ្មណ៍​រូប​នេះ​ទៀត​ផង។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជគ្រូនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ញាតិវង្សនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝ
ខេត្តលើយ
ខេត្តលើយ (เลย) ជា​ខេត្ត​ (ចង្វាត) មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ដែល​មាន​ប្រជាជន​តិច​ជាង​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ស្ថិត​នៅ​តំបន់​ភាគ​ឥសាន​នៃ​ភាគ​ឦសាន​ខាង​លើ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ​ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីទិសខាងកើតតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តហ្នងគាយ, ខេត្តឧត្តរធានី, ខេត្តហ្នងបួលំភូ, ខេត្តខនកែន, ខេត្តពេជ្របូរណ៍, និងខេត្តពិស្ណុលោក (វិស្ណុលោក) នៅភាគខាងជើងវាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តជ័យបុរីនិងខេត្តវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
បរមរាជាធិរាជទី២
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> បរមរាជាធិរាជទី២ ( บรมราชาธิราชที่ ๓   ) គឺជាស្តេចអយុធ្យា ពីឆ្នាំ១៤៨៨ ដល់១៤៩១។ លោកជាបុត្រារបស់បរមត្រៃលោកនាថ ហើយបានបម្រើការជាអ្នករាជានុសិទ្ធិរបស់បរមត្រៃលោកនាថ នៅអយុធ្យា កំឡុងពេលបិតារបស់លោកធ្វើយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងឡានណា នៅភាគខាងជើង។ បរមត្រៃលោកសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៤៨៨ ហើយ​ព្រះបាទ​បរម​រាជា​ធិរាជ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ជំនួស​បិតា​របស់​ព្រះអង្គ។ ពេលឡើងសោយរាជ្យ ទ្រង់បានផ្លាស់រាជធានីត្រឡប់ទៅអយុធ្យាវិញ។ រាជបល្ល័ង្ករបស់សុខោទ័យ នៅភីតសានុលោក ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះអង្គម្ចាស់ជេដ្ឋាធិរាជ ដែលជាប្អូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ។
ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ជេដ្ឋាធិរាជ​ស្នង​រាជ្យ​បន្ត​ទៀត​ជារាមាធិបតីទី២ ។
ឃុំស្វាយចចិប
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ជយវម៌្មទី១០
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំព័រត្រូវលុបចោល
ខេត្តក្យុងសាំងខាងត្បូង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
សុវឌ្ឍនា
ព្រះនាងចៅសុវឌ្ឍនា ព្រះវររាជទេវី ( พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี  ប្រសូតថ្ងៃទី 15 មេសា 1906 – 10 តុលា 1985) ជា​មហេសី​របស់​ព្រះបាទ ​វជិរាវុធ (រាមា​ទី ៦) នៃ ​ព្រះរាជាណាចក្រសៀម ។ ឈ្មោះដើមរបស់ព្រះអង្គគឺ គ្រឿកែវ អភ័យវង្ស ( เครือแก้ว อภัยวงศ์    )។ ទ្រង់ប្រសូតជាមនុស្សសាមញ្ញ; ព្រះបិតា​របស់ព្រះអង្គគឺ​ព្រះ​អង្គម្ចាស់​អភ័យ​វង្ស (លឿម អភ័យវង្ស) និង​ម្ដាយ​របស់​នាង​គឺ​អ្នកស្រី ឡឹក ប៊ុណ្ណាក។
ជីវិតនិងអាពាហ៍ពិពាហ៍
នាព្រះនាម ឃុន ចោម អៀង​បុស្បា ជា​មហេសី​របស់ ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​ទី​១ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។
និរទេសខ្លួននៅប្រទេសអង់គ្លេស
ធ្វេង|រូបភាពតូច| រូបភាពព្រះនាងនិងបុត្រីរបស់ទ្រង់ ក្នុងឆ្នាំ 1925 ព្រះអង្គម្ចាស់ និងបុត្រីទ្រង់បានបន្តគង់នៅ ព្រះបរមរាជវាំងឌុសិត ដោយចិញ្ចឹមបុត្រីក្នុងរជ្ជកាលព្រះអនុជរបស់ព្រះនាង ប្រជាធិផុក ។ នៅឆ្នាំ 1938 នៅពេលដែលសង្រ្គាមបានកើតឡើង ព្រះនាង និងបុត្រីរបស់ទ្រង់បានធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ទៅ ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយធ្វើតាមគំរូរបស់ ប្រជាធិផុក ដែលបាននិរទេសនៅទីនោះក្នុងឆ្នាំ 1935 ។ ដំបូងនាងរស់នៅ វីឡាហ្វ្រីហ៊ីល។ ក្នុង ខេមប៊ឺលី, សូររី ក្រោយមកនាងបានផ្លាស់ទៅ ប្រាយតុន ។ ក្នុងកំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ព្រះអង្គម្ចាស់បានស្ម័គ្រចិត្តសម្រាប់ កាកបាទក្រហមអង់គ្លេស បរិច្ចាគសម្លៀកបំពាក់រដូវរងា និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតដល់ទាហានអង់គ្លេស។ ក្រោយមកនាងបានទទួលលិខិតណែនាំពីអង្គការ។ នាងនឹងចំណាយពេល 22 ឆ្នាំនៅក្នុង ប្រទេសអង់គ្លេស នាងបានរស់នៅដោយខ្លួនឯងដោយការវិនិយោគលើភាគហ៊ុន និងមូលបត្របំណុល។ រស់នៅប្រកបដោយផាសុកភាពជាមួយអ្នកបម្រើថៃ។
ការត្រឡប់មកវិញនិងជីវិតក្រោយ
ព្រះអង្គម្ចាស់ និងបុត្រីទ្រង់បានយាងត្រឡប់ទៅ ប្រទេសថៃ ជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅឆ្នាំ ១៩៥៧។ ពួកគេបានទិញដីមួយចំនួននៅផ្លូវ សុខុមវីត Soi 38 និងសាងសង់ Ruenruedi Villa Palace ។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក នាង​បាន​បំពេញ​ព្រះរាជ​កិច្ច​ជា​ច្រើន​កន្លែង ហើយ​បាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​អង្គការ​សប្បុរសធម៌​ជា​ច្រើន។ លោកស្រី បានទទួលមរណភាពនៅមន្ទីរពេទ្យ សិរីរាជ នៅថ្ងៃទី 10 ខែតុលា ឆ្នាំ 1985 ក្នុងជន្មាយុ 79 ឆ្នាំ ពិធីបុណ្យសពរបស់នាងត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយព្រះមហាក្សត្រ ភូមិពលអតុល្យតេជ (រាមាទី ៩) និងម្ចាស់ក្សត្រី សិរិកិតិ៍ ។
ឃុំទួលអំពិល
(Tuol Ampil Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៥ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភូមិអូរតូច
ភូមិអូរតូច គឺជាភូមិមួយដែលមានចំងាយ២គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត ដែលស្ថិតក្នុងឃុំអណ្ដូងខ្មែរ ស្រុកកំពុងបាយ ខេត្តកំពតហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងខ្លាំងខាងផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖​ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ​និង​ សិប្បកម្ម​ជាច្រើនដូចជាការកញ្ឆេតាមគ្រួសារ។ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងមមាញឹកដើម្បីផ្គត់ផ្គងក្រុមគ្រសារខ្លួន។​ម្យ៉ាងទៀតនៅពេលទំនេរប្រជាជនទាំងអស់ដាំបន្លែរផ្សេងៗទៅតាមតម្រូវការរបស់ខ្លួន។ក្រៅពីការដាំដំណាំប្រជាជនទាំងឡើងភ្នំកាប់ឈើ កាប់ឬស្សីធ្វើកញ្ឆេដើម្បីប្រកបរបរចញ្ចឹមជីវិត។ ហើយប្រជាជនទាំងអស់មានគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្ម វិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលឡាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួន ចំណែកដែលផលដែលពួកគាត់ទទួលបានបច្ចុប្បន្នផលស្រូវនិងផលដំណាំផ្សេងៗដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗនិងធ្វើអោយពួកគាត់មានជីវភាពធូរធារជាងពេលមុនឆ្ងាយណាស់ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនទាំងអស់។ ស្រូវ​គឺ​ជា​ទិន្នផល​កសិកម្ម​ចម្បង​សម្រាប់ប្រជាជានៅក្នុងភូមិនិងក្រុង​កំពតទាំងមូល។ ដី​រាប់រយហិនតាត្រូវ​បាន​រក្សា​ទុក​សម្រាប់​ដាំស្រូវ​ដោយ​មាន​ទិន្នផល​ជា​មធ្យម​​ក្នុង​មួយ​ហិចតា​នៅ​រដូវ​វស្សា​ ។ ផ្លែឈើក៏ជាដំណាំសំខាន់នៅក្នុងភូមិផងដែរ ។ជាពិសេសធូរេន ស្វាយ ដូង​ ហើយនឹងដំណាំហូបផ្លែជាច្រើនទៀតផងដែល ។  ទទួលបានការគាំទ្រជាច្រើនពីសំណាក់មនុស្សជាច្រើនជុំវិញប្រទេស និងពិភពលោក។ បច្ចុប្បន្ននេះ បន្លែត្រូវបានដាំនៅលើផ្ទៃដី ច្រើនហិចតាផងដែរ បានផ្គត់ផ្គង់ដល់រាជាធានីភ្នំពេញ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក៍មានការចិញឹមសត្វបក្សាបក្សីនឹងពាហណៈ ហើយនឹងត្រីផងដែល ដូចជាៈ មាន់ ទា គោ ក្របី សេះ ហើយនិងការចិញឹមត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារទៀតផង ។
សេដ្ឋកិច្ចភូមិអូរតូច
ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម ប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ២០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ១៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូលទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៣០% ។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​ ធុរេន ក្រូច​ ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ ដំឡូង ត្រាវ ពោត​ ស្ពី ...ល។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង​ ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារកំពត ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ  ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
តាំងពីដើមប្រជាជនភូមិអូរតូចប្រកបរបរធ្វើស្រែចម្ការធ្វើកញ្ចេ លក់ដូរ​ និងឡើងត្នោតជាដើម។ល។
បច្ចុប្បន្ននេះប្រជាជនភូមិអូរតូចមានការបង្កើនមុខរបរបន្ថែមដូចជាកញ្ចេធ្វើនំតាមរដូវដូចជាកូរ នំចាំង​និងមានការលក់ដូរជាច្រើន។បើប្រៀបធៀបប្រជាជនតាំងពីមុនមកបច្ចុប្បន្ននេះមានជីវភាពធូរធារច្រើនណាស់​ ឯការចិញ្ចឹមសត្វប្រព្រឹត្តិទៅតាមលក្ខណះគ្រួសារបានយ៉ាងល្អ។
វប្បធម៌
ប្រជាជនភូមិអូរតូចភាគច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា ។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា តែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )ហើយពួកគាត់តែងតែទៅចូលរួមគ្រប់កម្មវិធីទាំងអស់ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងវត្ត។
ការអប់រំ
thumb|right|200px|ទេសភាពស្រុកស្រែរដូវច្រូតកាត់
ការអភិវឌ្ឍន៏
ការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះភូមិវិញបើនិយាយពីផ្លូវមានការសង់ជាច្រើនថែមទៀតមានភាពងាយស្រួលធ្វើដំណើរជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ ​។ ហើយប្រជាជនមានចំណេះដឹងច្រើនជាងមុនព្រោះមានសាលារៀន​ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង។
វិទ្យេឝវិទ
ព្រហ្មណ៍វិទ្យេឝវិទ (អានថា:វិទ្យេសសៈវិទ) រជ្ជកាល (ជយវម៌្មទី១០) លោកជារាជបុរោហិតរបស់ជយវម៌្មទី១០ រួមនិង វិទ្យេឝធិមន្ត។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជគ្រូនៃកម្វុជទេឝ
ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៥៥
ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ដ្រកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៥៥ គឺត្រូវបានប្រព្រឹត្តធ្វើឡើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៥។ ការបោះឆ្នោតត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសន្តិភាពដែលបានបង្កើតឡើងក្រោយ សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ ១៩៥៤ និងឯករាជ្យរបស់ប្រទេសជាតិ។ ការបោះឆ្នោតត្រូវបានពន្យារពេលដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៥។ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត​នេះ​គឺ​ជា​ជ័យជម្នះ​​សម្រាប់​គណបក្ស​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ដែល​ទទួលបាន​អាសនៈ​ទាំង ៩១។ ការបោះឆ្នោតនេះត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយការក្លែងបន្លំ និងការបំភិតបំភ័យអ្នកបោះឆ្នោត។  នេះក៏បាន​ចាប់​ផ្ដើម​សម័យ​ឯកបក្ស ​នៃ​សង្គម​រាស្ត្រ​របស់​សម្ដេច​សីហនុ​រហូត​ដល់​រដ្ឋ ​ប្រហារ​ឆ្នាំ​១៩៧០ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា
វិទ្យេឝធិមន្ត
ព្រាហ្មណ៍វិទ្យេឝធិមន្ត រជ្ជកាល (ជយវម៌្មទី១០) ជារាជបុរោហិតរបស់ជយវម៌្មទី១០ ព្រមទាំងព្រាហ្មណ៍វិទ្យេឝវិទ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរោហិតនៃកម្វុជទេឝ
ខេត្ដកាំងវ៉ុន(ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង)
ខេត្តកាំងវ៉ុន គឺជាខេត្តមួយ​របស់ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ​ដែល​មានទីរួមខេត្តរបស់​ខ្លួន​នៅឈុនជុន ។ វាត្រូវបានចងភ្ជាប់នៅខាងកើតជាប់សមុទ្រជប៉ុន និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តក្យង់គីនៅភាគខាងលិច ខេត្តក្យងសាំងខាងជើង និង ខេត្តឈុងឆងខាងជើង នៅភាគខាងត្បូង និងខ្សែព្រំដែនយោធា នៅភាគខាងជើង ដោយបំបែកវាចេញពីខេត្តកាំងវ៉ុនរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ។ មុន​ការបែងចែក​ប្រទេស​កូរ៉េ ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៥ ខេត្តកាំងវ៉ុន(កូរ៉េខាងត្បូង)និងខេត្តកាំងវ៉ុន(កូរ៉េខាងជើង) បាន​បង្កើតជាខេត្ត​តែ​មួយ ​។ ស្រុកព្យុងឆាង ក្នុងទីក្រុងកាំងវ៉ុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ និងប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ ដោយខេត្តកាំងវ៉ុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអូឡាំពិកយុវជនរដូវរងាឆ្នាំ២០២៤ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
សង្គមរាស្រ្តនិយម
សង្គមរាស្រ្តនិយម, (ន័យជាភាសាអង់គ្លេស: "community of the common people", ភាសាបារាំង៖ Communauté socialiste populaire, ប្រែជាអង់គ្លេស៖ Popular Socialist Community) ហៅកាត់ថាសង្គម គឺជាអង្គការនយោបាយដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៥ ដោយព្រះអង្គនរោត្ដម សីហនុ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលថា"សង្គមរាស្រ្តនិយម" គឺជាចលនានយោបាយច្រើនជាជាងគណបក្សនយោបាយ, សង្គមបានរក្សានូវភាពជារដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រង់ប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៥៥ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧០.
ការបង្កបង្កើត
សង្គមត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយពីព្រះអង្គនរោត្តម សីហនុ បានដាក់រាជ្យក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥ ហើយបានប្រទានរាជបល្ល័ង្កទៅឱ្យបិតាព្រះអង្គគឺ នរោត្តម សុរាម្រិត ដោយព្រះអង្គមានគោលបំណងចង់ផ្តោតទៅលើកិច្ចការងារនយោបាយ។
មូលដ្ឋានរបស់ចលនាមួយនេះគឺចាប់ផ្តើមដោយគណបក្សរាជានិយមតូចៗចំនួនបួននិងគណបក្សស្តាំនិយមរួមមាន'គណបក្សជ័យជម្នះទិសឥសាន្ត'របស់ដាប ឈួន និង'គណបក្សកំណែទម្រង់ខ្មែរ'របស់លន់ នល់។ សីហនុបានពង្រីកមូលដ្ឋាននយោបាយនេះគឺដើម្បីយកឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ១៩៥៥។ បន្ទាប់ពីបានទទួលឯករាជ្យ សង្គមត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាគណបក្សសីហនុនិយម (បក្សដែលតែងគាំទ្រសីហនុ)។ សង្គមបានទទួលជ័យជម្នះដ៏លើសលប់នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៥៥: ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះត្រូវបានគេចោតប្រកាន់ថាមានការបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និងការគំរាមកំហែងទៅបក្សប្រឆាំងដូចជាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងក្រុមប្រជាជន។
លក្ខណៈគោលនយោបាយ
មនោគមវិជ្ជារបស់សង្គមរាស្រ្តនិយមដូចជា "សង្គមនិយមព្រះពុទ្ធសាសនា" ឫ"សង្គមនិយមខ្មែរ" គឺមិនមានអ្វីទាក់ទងនឹងលទ្ធិសង្គមនិយមពិតប្រាកដទេ, ម៉ាក្សនិយមក៏មិនមានអ្វីពាក់ព័ន្ធជាមួយមនោគមវិជ្ជារបស់សង្គមរាស្រ្តនិយមដែរ។ ដោយខ្វះទស្សនៈនយោបាយ, សង្គមបានបូកបញ្ចូលបាវចនា (ពាក្យស្លោក) សង្គមនិយមជាមួយនឹងតម្លៃសង្គមអភិរក្សនិយម, រាជានិយម, ជាតិនិយម, និងគោលលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ រដ្ឋបាលសង្គមបានបញ្ជាក់ថា"សង្គមនិយមគឺសម្រាប់សុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន ហើយរាជានិយមគឺសម្រាប់កិត្យានុភាពនិងការរួបរួមជាតិ"។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ សង្គមរាស្រ្តនិយមគឺត្រូវបានបង្កើតមកដើម្បីជម្រុញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេស និងខំគ្រប់គ្រងស្ថេរភាពនយោបាយ។ ជាជាងទទួលយកមនោគមវិជ្ជាជាក់លាក់មួយ សង្គមត្រូវបានកំណត់ដោយសីហនុ និងអ្វីដែលជាប្រជាប្រិយភាពរបស់ទ្រង់។
សង្គមរាស្រ្តនិយមបានអនុវត្តអំណាចតាមគោលការណ៍"សង្គមនិយមព្រះពុទ្ធសាសនា" ហើយបានអះអាងថាមនោគមវិជ្ជាមួយនេះនឹងអាចធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកការរីកចម្រើន និងបញ្ឈប់ភាពអយុត្តិធម៌សង្គម។ លើសពីនេះទៅទៀត មនោគមវិជ្ជាមួយនេះបានអាស្រ័យតាមទំនៀមទម្លាប់សាសនា និងសង្គមអភិរក្សរបស់កម្ពុជា។ ជាជាងរឹបអូសផលប្រយោជន៍ឱ្យតែខ្លួនឯង 'សង្គមនិយម' បានអប់រំមនុស្សឋានៈកណ្តាល ឫអ្នកមានឱ្យចេះជួយយល់អាសារអ្នកខ្វះខាតដើម្បីទទួលបានបុណ្យកុសល។ ឥស្សារជនល្បីៗក៏ត្រូវបានណែនាំឱ្យមានគណនេយ្យភាពពេញលេញចំពោះជនខ្វះខាត ដូចជាការប្រព្រឹត្តអំពើអ្វីមួយមកលើជនខ្វះខាត និងពេលខ្លះថែមទាំងឱ្យឈប់សម្រាកទៀងទាត់ទៀតផងដើម្បីអនុវត្តិការងារទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម (ជារឿយៗ សីហនុតែងតែយាងចុះមកតាមទីជនបទដើម្បីជួយធ្វើការងារពលកម្មជាមួយប្រជាកសិករខ្មែរ)។
ការអនុវត្តិការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចបានរីកចម្រើនតាមបែបលក្ខណៈ'សង្គមនីយកម្ម'ដែលមានភាពស្រដៀងគ្នានឹង'មូលធននីយកម្ម'ដែរ: សហគ្រាសរដ្ឋត្រូវបានបង្កើតឡើងហើយបន្ទាប់មកត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកវរជននៃសង្គមនិយម ភាគច្រើនគឺដើម្បីផលប្រយោជន៍ខ្លួន។ អង្គការរដ្ឋដែលត្រូវបានបង្កើតក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្តនិយមគឺ OROC, the Office royale de coopération ដែលគ្រប់គ្រងខាងជំនួញពាណិជ្ជកម្ម និងការនាំចេញនាំចូល។
ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ នរោត្តម សីហនុបានបង្កើតស្លាបយុវជនមួយដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា"យុវជនសង្គមរាជានិយមខ្មែរ" (ភាសាបារាំង: Jeunesse socialiste royale khmère, JSRK)។
នយោបាយក្នុងស្រុកសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម
ការរិះគុនរបស់សីហនុទៅលើគូប្រជែងរបស់ព្រះអង្គនៅលើវេទិកាសាធារណៈបានផ្តល់លទ្ធផលចំនួនពីរគឺ: ឱ្យពួកគេចុះចូលជាមួយព្រះអង្គដើម្បី"ជួយសង្គមខ្មែរទាំងមូល" ហើយបើខុសពីអ្វីៗដែលបានគ្រោងទុកនោះក្រុមប្រឆាំងព្រះអង្គនឹងកាន់តែប្រឆាំងនឹងទ្រង់បន្ថែម។ ព្រះអង្គបានប្រកាន់យកនយោបាយអព្យាក្រឹត ទាំងនៅក្នុងជាតិ និងអន្តរជាតិ។
នៅក្នុងសម័យដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គសីហនុ, សង្គមរាស្រ្តនិយមបានស្រូបយកហើយបូកបញ្ចូលធាតុផ្សំនៃនយោបាយស្លាបស្តាំនិងកណ្តាល ក៏ដូចជានយោបាយស្លាបឆ្វេងនិងលទ្ធិកុម្មុយនិស្តមជ្ឈន្តិកផងដែរ។ មានតែក្រុមបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាទេដែលតែងតែគេចមិនចង់ចូលក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្តនិយមរបស់សីហនុ។ ប៉ុន្តែមានសមាជិកកុម្មុយនិស្តសំខាន់ៗពីរនាក់គឺលោកហូ នឹម និងខៀវ សំផន ដែលបានចូលរួមធ្វើការងារនយោបាយជាមួយសីហនុ។ នៅដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ខៀវ សំផនត្រូវបានសីហនុអំពាវនាវឱ្យបន្តអនុវត្តកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចដែលផ្អែកលើផែនការដែលបានចែងក្នុងនិក្ខេបបទបណ្ឌិតរបស់លោក។
ខណៈដែលគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងអ្នកសាធារណរដ្ឋ ដែលនៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋាននយោបាយកម្ពុជា ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងសង្គមរាស្រ្តនិយមក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ ក្រុមអ្នកសាធារណរដ្ឋមជ្ឈន្តិកជាច្រើនបានគេចចេញពីកិច្ចការនយោបាយរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧០។
ក្រៅពីពួកកុម្មុយនិស្តនិយម, ធាតុដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយដែលនៅក្រៅរបបសង្គម គឺពួកស្តាំនិយម និងក្រុមជាតិនិយមដែលប្រឆាំងរាជាធិបតេយ្យ ដឹកនាំដោយលោកសឺង ង៉ុកថាញ់ ដែលមានឈ្មោះថាខ្មែរសេរី។ សីហនុបានបែងចែកក្រុមប្រឆាំងទ្រង់ជាពីរបក្សពួកគឺ ក្រុមប្រឆាំងខាងស្តាំនិយម និងឆ្វេងនិយម។ នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និងដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ គេឃើញមានអំពើហិង្សាតិចតួចណាស់ប្រឆាំងនឹងសីហនុ និងប្រទេសជាតិទាំងមូល (ដូចជា ការគំរាមកំហែងម្តងហើយម្តងទៀតពីគណបក្សប្រជាជនដែលចោតប្រកាន់សង្គមថាចេះតែជួយយួន)។ មានតែក្រុមខ្មែរសេរីដែលត្រូវសង្គមប្រព្រឹត្តអំពើយ៉ាងឃោរឃៅដាក់គឺ: នៅឆ្នាំ១៩៦៣ មានសកម្មជនខ្មែរសេរីម្នាក់ឈ្នោះព្រាប អ៊ីន ដែលប៉ុនប៉ងចង់ចរចាជាមួយសីហនុ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនហើយប្រហារជីវិត ការប្រហារជីវិតរបស់អ៊ីនត្រូវបានដាក់បញ្ចាំងនៅតាមរោងកុនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ១៩៦៧ ប្រព្រឹត្តិកម្មដដែរបានធ្វើឡើងដាក់ក្រុមមេដឹកនាំខ្មែរសេរីមានដូចជាលោកឆាវ បូរី, ឆាវ ម៉ាធូរ៉ា, និងសៅ ង៉ុយ។
ដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃសង្គមរាស្រ្តនិយម
ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ សីហនុត្រូវបានតែងតាំងជាប្រមុខរដ្ឋនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាអស់ពេញមួយជីវិតព្រះអង្គ។ ចាប់ពីពាក់កណ្តាលទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ របបសង្គមរាស្រ្តនិយមបានចាប់ផ្តើមបែកបាក់បន្តិចម្តងៗ។ ជាលទ្ធផលក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៦៦ ជ័យជម្នះត្រូវបានទៅលើក្រុមអ្នកឈរឈ្មោះស្តាំនិយម, ព្រះអង្គសីហនុបានឆ្លើយតបទៅនឹងជ័យជម្នះរបស់ពួកស្តាំនិយមវិញដោយបានបង្កើត"រដ្ឋាភិបាលប្រឆាំង"ដែលដឹកនាំដោយពួកឆ្វេងនិយមមានដូចជាលោកហូ នឹម និងខៀវ សំផន, ដើម្បីរារាំងរបបសង្គមពីការដួលរលំទាំងស្រុង។
ភាពកើនឡើងនៃការវាយតបទៅវិញដោយពួកឆ្វេងនិយម, ដែលដឹកនាំដោយលន់ នល់ និងកម្លាំងយោធាសីហនុ, បានធ្វើឱ្យចំណងមិត្តភាពរវាងក្រុមកុម្មុយនិស្តដែលនៅសេសសល់និងសង្គមបានបែកបាក់ ជាពិសេសគឺពួកសីហនុនិយមដែលជំពាក់គុណទៅនឹងវៀតណាម និងក្រុមវៀតមិញ។ ការរិះគុណជាសាធារណៈរបស់សីហនុទៅនឹងក្រុម'ខ្មែរវៀតមិញ'បានផ្តល់ឥទ្ធិពលបំផ្លិចបំផ្លាញកំណើនគោលនយោបាយប្រឆាំងនឹងវៀតណាមក៏ដូចជាក្រុមប្រឆាំងរាជានិយមដែរ, ដែលដឹកនាំដោយប៉ុល-ពត។ ការផ្ទុះឡើងនៃសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី២ បានជះឥទ្ធិពលអស្ថេរភាពមកលើស្ថានភាពនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។ សង្គមរាស្ត្រនិយមបានជាប់ខ្លួននៅក្នុងភាពលំបាក់តស៊ូជូរចត់កាន់តែខ្លាំងឡើងដោយសារទាហានភាគីសង្គ្រាមវៀតណាមបានឈានចូលប្រយុទ្ធគ្នានៅលើទឹកដីកម្ពុជា ជាពិសេសគឺក្រុមវៀតមិញ និងប៉ាថេតឡាវ: សីហនុបានថ្លែងដំណឹងតាមវិទ្យុទីក្រុងភ្នំពេញថា "ពួកយើងបានដុតពួកវាទាំងរស់ [...] យើងបានបោះសពពួកវាទៅឱ្យសត្វត្មាតស៊ី"។
កលល្បិចដ៏ឃោរឃៅគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលដែលត្រូវបានអនុម័តដោយសង្គមរាស្ត្រនិយមមិនត្រឹមតែអនុវត្តទៅលើពួកឆ្វេងនិយមពីក្រៅព្រំដែនកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែក៏បានប្រព្រឹត្តិមកលើ"ខ្មែរឆ្វេងនិយម"ផងដែរ, ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបះបោរនៅតាមជនបទខេត្តបាត់ដំបងក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧ ដែលដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា (បកក), នេះគឺជាដំណាក់កាលមួយជំហានឈានទៅដល់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ របាយការណ៍ជាច្រើនបានបញ្ជាក់ថាក្រុមកុម្មុយនិស្តដែលបានចាប់ខ្លួន ត្រូវបានសម្លាប់ចោលដោយស្រាវពោះវៀន ឫបោះទម្លាក់ពីលើកំពូលភ្នំ។ អ្នកតំណាងក្រុមកុម្មុយនិស្តចំនួន៣រូបគឺ ខៀវ សំផន, ហ៊ូ យន់ និងហូ នឹម បានភៀសខ្លួនរត់ចូលទៅក្នុងព្រៃនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៦៧-៨, មានពាក្យចចាមអារាមថាពួកគេត្រូវបានសម្លាប់ដោយកម្លាំងនគរបាលសង្គមរាស្ត្រនិយម (ក្រោយពីពួកគេបានបង្ហាញខ្លួនឡើងវិញជាសាធារណៈនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០, ពួកគេត្រូវបានមនុស្សមួយចំនួនហៅថា"ខ្មោចទាំងបី")។
ការទម្លាក់ព្រះអង្គសីហនុចេញពីតំណែង
ចំពេលកំពុងតែមានអស្ថេរភាពនយោបាយកើនឡើង ទីបំផុតនៅឆ្នាំ១៩៧០ ព្រះអង្គសីហនុត្រូវបានឧត្តមសេនីយ៍លន់ នល់ និងពួកស្តាំនិយមដូចជាលោកអ៊ិន តាំ និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញពីតំណែង។ ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារ ក្រុមឧទ្ទាមខ្មែររំដោះដែលប្រដាប់និងបណ្តុះបណ្តាលដោយវៀតណាមខាងជើងបានបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គសីហនុដដែរ ជាពិសេសគឺអតីតសហសេវិករបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ កលល្បិចរបស់សីហនុគឺការបង្កើតបុព្វហេតុរួមជាមួយក្រុមបះបោរកុម្មុយនិស្តខ្មែរដើម្បីទាក់ទាញប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យមកខាងពួកគេ។ សង្គមរាស្រ្តនិយមត្រូវបានរំលាយជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៧១។
ធាតុនយោបាយនានានៃសង្គមរាស្រ្តនិយមរបស់សីហនុបានទៅបន្តបង្កើតគណបក្សនយោបាយរាជានិយមមួយហៅថាហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចដែលមានស្លាបយោធាឈ្មោះថាទ័ពជាតិសីហនុ ហើយបានគ្រប់គ្រងតំបន់ជាច្រើននៅតាមជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជាក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០។
ការវាយតម្លៃ
មតិ​នៅ​តែ​មាន​ការ​បែក​បាក់​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ចលនា​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ក៏ដូចជាសម្តេច​សីហនុ​។ អ្នកអត្ថាធិប្បាយជាច្រើន ជាពិសេសពួកឆ្វេងនិយម ឬអ្នកដែលប្រឆាំងផ្ទាល់នឹងសម្ដេចសីហនុ បានពណ៌នាសង្គមរាស្ត្រនិយមថាជាចលនាអភិរក្សនិយមដែលព្យាយាមរក្សាអំណាច និងឥទ្ធិពលនៃស្ថានភាពកម្ពុជាក្រោមតាមរយៈរបបផ្តាច់ការ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តីអ្នកផ្សេងទៀតបានកត់សម្គាល់ថា វាបានបង្កើនការចូលរួមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាសាមញ្ញក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យយ៉ាងច្រើន ហើយពិពណ៌នាថាវាជាចលនាជាក់ស្តែងដែលស្វែងរកពិតប្រាកដដើម្បីនាំយកការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍មកកម្ពុជាតាមរយៈការណែនាំពីអ្នកជំនាញ និងការបញ្ចុះបញ្ចូលដ៏ទន់ភ្លន់។
នៅបច្ចុប្បន្នមាន​ការ​អាឡោះអាល័យ​មួយ​កម្រិត​ក្នុង​មួយចំណោម​ប្រជាជន​កម្ពុជា​វ័យ​ចំណាស់​សម្រាប់​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ជាពិសេសក្នុងការរក្សាសន្តិភាពរវាងឆ្នាំ ១៩៥៥ និង១៩៦៥ ពេលការប្រៀបធៀបទៅនឹងសម័យក្រោយៗទៀត។ បន្ទាប់ពីដំណោះស្រាយនយោបាយឆ្នាំ ១៩៩១ និងការឡើងសោយរាជ្យលើកទី២នៃព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅឆ្នាំ១៩៩៣ គណបក្សនយោបាយខ្មែរមួយចំនួនបានប្រើពាក្យ "សង្គម" ក្នុងនាមខ្លួនដើម្បីភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយសម័យនេះ។
គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ
គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ ក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ( คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์) គឺជាគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកក្នុងប្រទេសថៃ សម្រាប់ចលនាកីឡាអូឡាំពិក ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងអម្ពាវាន់ ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។ វាគឺជាអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញ ដែលជ្រើសរើសក្រុម និងប្រមូលថវិកាដើម្បីបញ្ជូនអ្នកប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសថៃទៅកាន់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកដែលរៀបចំដោយ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីដែលរៀបចំដោយ ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) និងព្រឹត្តិការណ៍ កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលរៀបចំដោយ សហព័ន្ធកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEAGF) ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
អ្នកនាំមុខនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ គឺជា "គណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិសម្រាប់កីឡា" ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលដើមឡើយជាសង្គមសម្រាប់ជនបរទេសដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃដើម្បីចូលរួមក្នុងកីឡា និងរៃអង្គាសប្រាក់តាមរយៈការលក់សំបុត្រសម្រាប់ការចូលរួមកីឡាសាធារណៈ និង សមាគមកាកបាទក្រហមថៃ ។.
គណៈកម្មាធិការបានសម្រេចចិត្តបង្កើតអង្គការអូឡាំពិកផ្លូវការមួយដើម្បីជួយអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតតាមរយៈកីឡា ហើយគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី 20 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1948 ។ ហើយក្រោយមកត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ នៅឯកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ នៅទីក្រុងខូបេញេគេន នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥០។ ព្រះមហាក្សត្រ ភូមិពលអតុល្យតេជ (រាមាទី ៩) ទ្រង់បានប្រទានព្រះរាជសម្បត្តិដល់គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៩ ក៏ដូចជានិមិត្តសញ្ញាផ្លូវការរបស់គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកថៃ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៥១។
ន្ឫបតេន្ទ្រទេវីទី១
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំព័រត្រូវលុបចោល
ឃុំទួលសាលា
(Tuol Sala Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៧ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
សិវកៃវល្យ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំព័រត្រូវលុបចោល
ខេត្តក្យុងគី
ខេត្តក្យុងគី  ) គឺជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ឈ្មោះរបស់វាក្យង់គី មានន័យថា "京 (រាជធានី) និង畿 (តំបន់ជុំវិញ)" ។ ដូច្នេះ ខេត្តក្យុងគីអាចត្រូវបានបកប្រែជា "ទីក្រុងសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញនៃទីក្រុងសេអ៊ូល"។ ទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលជាទីក្រុងនិងរដ្ឋធានីដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសគឺស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃតំបន់នេះ ប៉ុន្តែត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយឡែកពីគ្នាជា ទីក្រុងពិសេសកម្រិតខេត្តចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៦ ។ អ៊ីនឆុន ដែលជាទីក្រុងធំជាងគេទី៣ របស់ប្រទេសនេះ ស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃខេត្តនេះ ហើយត្រូវបានគ្រប់គ្រងស្រដៀងគ្នាជាទីប្រជុំជនទីក្រុង កម្រិតខេត្តចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨១ ។ យុត្តាធិការទាំងបីត្រូវបានហៅជារួមថាស៊ូដូក្វុន និងគ្របដណ្តប់ 11730 km2   ដែលមានចំនួនប្រជាជនសរុបចំនួន ២៥.៥ លាននាក់ ដែលស្មើនឹងជាងពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
Jonathan Fogelberg
Jonathan Fogelberg (កើតថ្ងៃទី 3 ខែមេសា ឆ្នាំ 1990) គឺជាសហគ្រិនជនជាតិស៊ុយអែត ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការងាររបស់គាត់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា។ គាត់គឺជាស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មជោគជ័យជាច្រើន រួមទាំងវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទូរស័ព្ទ។
= ជីវិតដំបូង និងការអប់រំ = Fogelberg កើតនៅប្រទេសស៊ុយអែត ហើយធំឡើងក្នុងគ្រួសារសហគ្រិន។ ឪពុករបស់គាត់បានបើកក្រុមហ៊ុនសូហ្វវែរដ៏ជោគជ័យមួយ ដែលជំរុញទឹកចិត្ត Fogelberg ឱ្យបន្តអាជីពផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ គាត់បានចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ Stockholm ជាកន្លែងដែលគាត់ទទួលបានសញ្ញាបត្រផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ។
= អាជីព = បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ លោក Fogelberg បានធ្វើការជាវិស្វករផ្នែកទន់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ មុនពេលចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មដំបូងរបស់គាត់នៅក្នុងឆ្នាំ 2014។ ក្រុមហ៊ុន ដែលជាវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដែលមានគោលបំណងសម្រាប់មនុស្សវ័យជំទង់ ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយត្រូវបានទិញដោយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំជាងពីរឆ្នាំក្រោយមក។
ក្នុងឆ្នាំ 2017 Fogelberg បានបង្កើតការចាប់ផ្តើមទីពីររបស់គាត់ ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទូរស័ព្ទដែលមានជំនាញក្នុងការបង្កើតកម្មវិធីសម្រាប់អាជីវកម្មខ្នាតតូច។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការជាមួយម៉ាកល្បីៗជាច្រើន ហើយត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន។
បន្ថែមពីលើការងារជាសហគ្រិន លោក Fogelberg ក៏ជាសមាជិកសកម្មនៃសហគមន៍បច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។ គាត់និយាយជាញឹកញាប់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឧស្សាហកម្ម និងណែនាំសហគ្រិនវ័យក្មេងដែលទើបតែចាប់ផ្តើម។
= ជីវិត​ឯកជន = Fogelberg បានរៀបការមានកូនពីរនាក់ ហើយរស់នៅក្នុងទីក្រុង Stockholm ប្រទេសស៊ុយអែត។ ពេលទំនេរ គាត់ចូលចិត្តធ្វើដំណើរ និងស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ថ្មីៗ។ គាត់​ក៏​ជា​អ្នក​ថត​រូប​ដ៏​ពេញ​ចិត្ត ហើយ​តែង​តែ​ចែក​រំលែក​ការងារ​របស់​គាត់​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម។
= ឯកសារយោង =
ឃុំកក់(ស្រុកបរសេដ្ឋ)
(Kak Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
សុីវត្ថា
ស៊ីវត្ថា ជា​ចៅ​ប្រុស​របស់​ព្រះបាទ​អង្គ​អេង (១៧៧២-១៧៩៦) និង​ជា​បុត្រ​របស់​ព្រះបាទ ​អង្គឌួង ។ ជីវប្រវត្តិ​របស់​ព្រះអង្គ​បាន​កត់ត្រា​តែ​ថា ព្រះអង្គ​មាន​បុត្រី​មួយ​អង្គ​ព្រះនាម​អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់ (ព្រះអង្គម្ចាស់) ព្រះអង្គដួង រ័ត្ន​វត្ថា។ ស៊ីវត្ថា មានបងប្អូនបង្កើតពីរនាក់គឺ ព្រះបាទនរោត្តម និង ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ  ដោយព្រះបាទនរោត្តម គឺជាអ្នកស្នងរាជសម្បត្តិរបស់ព្រះបិតា។ ពេលដែលព្រះបាទអង្គឌួងសោយទីវង្គត់ ការតស៊ូបន្តបន្ទាប់គ្នាបានកើតឡើង ដោយ ស៊ីវត្ថា ព្យាយាមឡើងកាន់អំណាច នៅដែលព្រះអនុជរបស់ព្រះអង្គ នរោត្តម ត្រូវបានកាន់កាប់ដោយការបះបោរ។ ទី​បំផុតព្រះបាទ​នរោត្តម​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី ​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ ។
ការបះបោរ
នៅពេលដែលព្រះបាទនរោត្តម ឡើងសោយរាជ្យជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៨៦៤ ក្នុងព្រះរាជពិធីគ្រងរាជ្យរួមគ្នាមួយ ដែលគ្រប់គ្រងដោយមន្ត្រី បារាំង និង សៀម ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីវត្ថា ជាថ្មីម្តងទៀតមិនបានលាក់បាំងពីចេតនារបស់ព្រះអង្គក្នុងការទាមទាររាជ្យបល្ល័ង្ករបស់នៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ រាជបល្ល័ង្ករបស់ព្រះបាទនរោត្តម នឹងមានភាពមិនច្បាស់លាស់បំផុត ប្រសិនបើគ្មានការគាំទ្រពីបារាំង។ ស៊ីសុវត្ថិ​ទំនង​ជា​មាន​ឥរិយាបទ​ដូច​ស៊ី​វត្ថា បើ ​ស្តេច​សៀម ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ទ្រង់​ចាក​ចេញពី ​ទីក្រុងបាងកក ។ ប្រវត្តិដ៏យូរលង់របស់ ស៊ីវត្ថា នៃការប្រឆាំងព្រះបាទនរោត្តម ដែលនាំឱ្យព្រះអង្គដឹកនាំជីវិតដ៏លំបាកនៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាលបំផុតនៃព្រះរាជាណាចក្រ បង្ហាញពីការប្រឆាំងផ្ទាល់ខ្លួនយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរវាងព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងពីរ។
ក្នុង​អំឡុង​ទស្សវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៨៧០ ដោយ​ឆ្លៀត​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ការ​បះបោរ​ថ្មី​ប្រឆាំង​នឹង​អំណាច​របស់​នរោត្តម ស៊ីវត្ថា បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ពី ​ប្រទេស​ថៃ ។ ដោយ​សុំ​ការ​លើក​លែង​ទោស​ពី​ស្តេច​សៀម​ចំពោះ​ការ​ចាក​ចេញ​ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត ស៊ីវត្ថា​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​បាងកក ឆ្លង​កាត់ ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ​យ៉ាង​លឿន ហើយ​ធ្វើ​ដំណើរ​បន្ត​ទៅ​កាន់​តំបន់​ខ្ពស់​នៃ​​ទន្លេមេគង្គ ។ គាត់បានជួបការលំបាកតិចតួចក្នុងការប្រមូលអ្នកគាំទ្រមួយក្រុមធំយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយចាប់ផ្តើមបង្កជម្លោះជាមួយមន្ត្រីដែលស្មោះត្រង់នឹងព្រះបាទនរោត្តម។ ទ្រង់បានឡោមព័ទ្ធរាជធានី ខេត្តកំពង់ធំ ហើយបានឆ្លងកាត់ខេត្តកំពង់ស្វាយដ៏ច្របូកច្របល់។ កម្លាំង​ដែល​បញ្ជូន​តាម​បញ្ជា​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ព្រះអង្គ។ នៅចុងឆ្នាំ១៨៧៦ ស៊ីវត្ថានៅតែស្ថិតក្នុងការបះបោរ ដោយវាយលុកនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាលរបស់នរោត្តម ហើយបានរអិលថយក្រោយទៅកាន់ទីសក្ការៈរបស់ព្រះអង្គក្នុងចំ នោម ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធមួយនៅជាប់សង្គមកម្ពុជា។
បារាំងបានបដិសេធក្នុងការជួយព្រះបាទនរោត្តមទម្លាក់ការបះបោររបស់ស៊ីវត្ថារហូតដល់ស្តេចបានបញ្ចប់សន្ធិសញ្ញាដែលគាំទ្រការកែទម្រង់ជាច្រើន។ ដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៨៧៧ សន្ធិសញ្ញាត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ព្រះបាទនរោត្តមបានប្រកាសកំណែទម្រង់ជាបន្តបន្ទាប់ក្រោមសន្ធិសញ្ញាថ្មី។ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​ត្រឡប់​មក​វិញ បារាំង​បាន​លុត​ជង្គង់​ចុះ​ឡើង​ដើម្បី​កម្ចាត់​ការ​បះបោរ​របស់​លោក ស៊ីវត្ថា។ ការបះបោររបស់ ស៊ីវត្ថា បានអូសបន្លាយរហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៨៥-១៨៨៦ ដោយមានជំនួយពីព្រះអង្គម្ចាស់ខ្មែរ ដួងចក្រ ដែលជាបុត្ររបស់នរោត្តម។ វាជាកិត្យានុភាពរបស់នរោត្តម ដែលនាំឱ្យការតស៊ូរបស់ ស៊ីវត្ថា ដល់ទីបញ្ចប់។ ស៊ីវត្ថា លាក់ខ្លួននៅព្រំប្រទល់ភូមិភាគឦសាននៃរាជាណាចក្រ មានការរំខាន ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីទៀតទេ។
ក្រោយ​ពី​បាត់​បង់​ជីវិត​អស់​មួយ​ជីវិត ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីវត្ថា បាន​សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩១។ បន្ទាប់ពីការបរាជ័យនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់គាត់នៅឆ្នាំ 1885-1886 អ្នកដើរតាមរបស់គាត់កាន់តែតិចទៅ ៗ ថយចុះដល់ដៃគូមួយចំនួននៅពេលគាត់ស្លាប់។ ក្នុង​ឆ្នាំ​បញ្ចប់​នៃ​ជីវិត​របស់​លោក ស៊ីវត្ថា បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​ចរចា​ដោយ​ស្ទាក់ស្ទើរ និង​មិន​ទាន់​ចប់​ជាមួយ​បារាំង។ ដោយមានការធុញទ្រាន់នឹងការរស់នៅក្នុងចំណោមពួក កុលសម្ព័ន្ធភ្នំដែលមិនសូវស៊ីវិល័យនៅក្នុងព្រៃនៃភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ស៊ី វត្ថា នៅទីបំផុតបានដាក់ពាក្យទៅជនជាតិបារាំង។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ព្រះអង្គ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​បដិសេធ​មិន​ចុះ​ចូល​ចំពោះ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម ជា​បង​ប្អូន​របស់​ព្រះអង្គ។
ស្ទើរតែត្រូវបានបោះបង់ចោលទាំងស្រុងដោយអ្នកដើរតាមរបស់គាត់ ហើយស្ទើរតែគ្មានធនធាន គាត់បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃឆ្នាំ 1891 ។ ជីវិត​តស៊ូ​ឥត​ឈប់ឈរ​របស់​ស៊ី​វត្ថា មិន​ដែល​នាំ​ឱ្យ​គាត់​ឈាន​ដល់​ការ​ផ្តួល​រំលំ​នរោត្តម​ចេញពី​បល្ល័ង្ក​ឡើយ ។ គាំទ្រដោយពួកបារាំង នរោត្តម តែងតែអាចទប់ទល់នឹងការបះបោររបស់ ស៊ី វត្ថា បើទោះបីជាមានការអំពាវនាវដ៏ពេញនិយមពីក្រោយ ឬអំណោយនៃការនិយាយក៏ដោយ។
បរាជ័យ
ជនជាតិបារាំងដែលព្យាយាមពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា នៅពេលនោះ មានការពេញចិត្តចំពោះការបរាជ័យរបស់លោក ស៊ីវត្ថា ដោយសារតែគាត់ជាអ្នករិះគន់ដោយឥតសំចៃមាត់ចំពោះ អាណានិគមអឺរ៉ុប នៅក្នុងតំបន់។ លោក ស៊ី វត្ថា បាន​ក្លាយ​ជា​ឥស្សរជន​សម្រាប់​ការ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង។ ការបះបោររបស់ ស៊ីវត្ថា ភាគច្រើនមិនបានជោគជ័យនោះទេ ហើយនៅឆ្នាំ១៨៨៧ ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងសហភាព ឥណ្ឌូចិន ដែលគ្រប់គ្រងដោយបារាំង។
លោក ស៊ីវត្ថា មក​ធ្វើ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង ​អាណានិគម​បារាំង ​នៅ​កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ​ការ​បះបោរ​របស់​ព្រះអង្គ​ភាគច្រើន​កើត​ចេញ​ពី​ការ​ច្រណែន និង​គំនុំ​ចំពោះ​ព្រះ​អង្គ​នរោត្តម ជា​ព្រះ​អង្គ​ជា​ព្រះ​អង្គ ជា​ជាង​ការ​ចង់​បាន​ឯករាជ្យ​នៃ​ប្រទេស​របស់​ព្រះអង្គ​ពី​ប្រទេស​បារាំង។ ក្នុង​សម័យ​ទ្រង់​មិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​តស៊ូ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​អ្នក​បះបោរ ​ដណ្តើម​រាជបល្ល័ង្ក​កម្ពុជា។
កូនចៅ​របស់​ព្រះអង្គ​ដែល​ជា​បុត្រី​តែ​មួយ​គត់​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​ក្សត្រីយ៍​រ័ត្ន​វិជ្ជា គង់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​សព្វថ្ងៃ​ក្រោម​នាម​ត្រកូល​យសវរា។
មឿងឧប្បលរាជធានី
មឿងឧប្បលរាជធានី ( เมืองอุบลราชธานี ,  ) គឺជាស្រុករាជធានី ( អាំភើមឿង ) នៃខេត្តឧប្បលរាជធានី ភាគឦសានប្រទេសថៃ ។
ឃុំព្រះខែ
(Preah Khae Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
រាជាធិរាជ
រាជាធិរាជ (ရာဇာဓိရာဇ် [យ៉ាហ្សាឌ្រិ]; ราชาธิราช, ; राजाधिराज "ស្ដេចលើស្ដេច"; ១៣៦៨–១៤២១) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទីប្រាំបួននៃនគរហង្សាវត្តីពគោនៅភូមាចាប់ពីឆ្នាំ១៣៨៤ ដល់ ១៤២១។ ទ្រង់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្សត្រមួយអង្គក្នុងចំណោមក្សត្រមហស្ចារ្យបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា ព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមតំបន់និយាយភាសាមនទាំងបីនៅភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) ខាងត្បូង និងបានបង្ក្រាបការរំលោភបំពានធំៗពីសំណាក់នគរអវៈ (អ៊ិនវ៉ា) ដែលនៅភាគខាងជើងជានគរនិយាយភាសាភូមាក្នុងសម័យកាលសង្គ្រាមសែសិបឆ្នាំ (១៣៨៥-១៤២៤)។
នៅពេលដែលរាជាធិរាជបានក្លាយជាអ្នកគ្រងរាជ្យនគរហង្សាវត្តីនៅឆ្នាំ១៣៨៤ ក្សត្រក្មេងវ័យព្រះជន្ម ១៦ ព្រះវស្សាអង្គនេះបានកាន់កាប់បានតែខេត្តពគោ (បាហ្គោ) ស្របពេលដែលតំបន់និយាយភាសាមនសំខាន់ពីរផ្សេងទៀតគឺ ដីសណ្ដឥរាវត្តី និង មុំហ៍ (មោត្តមៈ) ស្ថិតនៅក្នុងការបះបោរយ៉ាងបើកចំហ។ ដោយសារតែឆន្ទៈមោះមុត និងសមត្ថភាពដឹកនាំកងទ័ពរបស់ទ្រង់ ព្រះអង្គបានបង្ក្រាបរលកនៃការលុកលុយលើកទីមួយរបស់អវៈនៅទសវត្សឆ្នាំ១៣៨០ ហើយជិតដល់ឆ្នាំ១៣៩០ ទ្រង់ក៏អាចឯកភាពតំបន់មនទាំងបីបានសាជាថ្មីឡើងវិញ។ កំឡុងពាក់កណ្ដាលទីពីរនៃរយៈកាលសង្គ្រាមសែសិបឆ្នាំ ព្រះអង្គបានប្រឈមមុខនឹងព្រះបាទមិនហ្កោនទី១នៃនគរអវៈ និងបុត្រារបស់ទ្រង់ មិនយ៉ឺទ្ជ៏ហ្ស្វាក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានៅភូមាក្រោម ភូមាលើ និងនៅរក្ខៈ។
រាជាធិរាជ គេបានចងចាំព្រះអង្គទុកថាជាតួអង្គដែលមានបុគ្គលិកលក្ខណៈពិបាកយល់: ទ្រង់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពដ៏អង់អាចក្លាហានមួយរូប ដែលបានបង្ក្រាបព្រះបាទមិនហ្កោនទី១នៅក្នុងការប្រយុទ្ធមួយទល់នឹងមួយ និងបានថែរក្សាគាំពារព្រះនគរនេះឱ្យនៅតែជានគរឯករាជ្យ ជាអ្នករដ្ឋបាលមួយរូបប្រកបដោយសមត្ថភាពរៀបចំចាត់ចែងព្រះនគរ ហើយក៏មានបុគ្គលិកលក្ខណៈជាមនុស្សសង្ស័យផ្ដេសផ្ដាសច្រើន ឥតធម៌មេត្តា ដែលបណ្ដាលឱ្យស្នេហាគ្រាដំបូងរបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាងតឹឡាមេឌ៏សំរេចព្រះទ័យធ្វើអត្តឃាត ហើយទ្រង់ក៏ជាអ្នកចេញរាជបញ្ជាប្រហារជីវិតព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ដែលជាមនុស្សគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីទាល់តែសោះ គឺព្រះអង្គម្ចាស់ប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏។ ស្ដេចអង្គនេះបានសោយទិវង្គតដោយសារមានរបួសក្នុងការប្រមាញ់ដំរីព្រៃមួយក្បាលនៅឆ្នាំ ១៤២១ ក្នុងព្រះជន្ម ៥៣ វស្សា។ ព្រះអង្គបានបន្សល់ទុកនូវនគរឯករាជ្យដ៏ខ្លាំងក្លាមួយឱ្យបណ្ដាជនមនដែលជានគរនៅគង់វង្សរុងរឿងថ្កុំថ្កើងក្នុងកំឡុងរយៈកាល ១១៨ ឆ្នាំ។ បច្ឆាញាតិបីអង្គរបស់ព្រះអង្គបានក្លាយជាស្ដេចគ្រងរាជ្យនៃនគរហង្សាវត្តីជាបន្តបន្ទាប់។ បុត្រីព្រះអង្គឝ៊ិនចៅពុគឺជារាជានុសិទ្ធិដំបូងគេ និងថែមទាំងជារាជានុសិទ្ធិស្រីតែមួយគត់ ហើយក៏ជាក្សត្រមួយអង្គផងដែរក្នុងចំណោមក្សត្រគ្រងរាជ្យប្រកបដោយបញ្ញាញាណបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា។
រឿងរ៉ាវក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទរាជាធិរាជត្រូវបានគេកត់ត្រាទុកក្នុងវីរកថាបុរាណដែលមានទំរង់ជាភាសាមន ភូមា និង សៀម។ ការតស៊ូរបស់ព្រះរាជាធិរាជទល់នឹង ព្រះបាទមិនហ្កោនទី១ និង អង្គមិនយ៉ឺទ្ជ៏ហ្ស្វាត្រូវបានគេនិទានជារឿងព្រេងក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយរបស់ភូមា។