cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឱក សុគន្ធកញ្ញា
ក្លាយជា អគ្គរដ្ឋទូតសុច្ឆន្ទៈ Huawei ឆ្នាំ (២០១៩)
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១៩ ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចល័ត ហ័រវេយ/Huawei គឺជាសាជីវកម្មបច្ចេកវិទ្យាពហុជាតិសាសន៍របស់ចិន ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុង (សិនចិន/Shenzhen) ប្រទេសចិន បានជ្រើសរើសយក តារាចម្រៀង ឱក សុគន្ធកញ្ញា ដោយប្រកាសតែងតាំងផ្លូវការណ៍ ជាតំណាង អគ្គរដ្ឋទូតសុច្ឆន្ទៈម៉ាកល្បី (Brand Ambassador) នៃក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូន (Huawei) ។ ក្រុមហ៊ុន Huawei បានសម្ពោធស៊េរី P30 ជើងទី 4 របស់ពួកគេជាមួយនឹងការប្រគុំតន្ត្រីផ្ទាល់៖ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកអគ្គរាជទូតម៉ាក Huawei ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាគឺកញ្ញា ឱក សុគន្ធកញ្ញា និង លោក នីកូ រួមជាមួយសិល្បករល្បីៗមួយចំនួនរបស់កម្ពុជាផងដែរ ។
សមិទ្ធិផល
Achievement
កាត់ឡុកតន្ត្រី
Discography
ដូច្នេះ
Also
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងខ្មែរ
ភូមិចំបក់
សំដៅទៅដល់÷
បទុមបុប្ផា
ព្រះស្នំឯកបទុមបុប្ផា ទ្រង់ជាព្រះស្នំនៃព្រះបាទចន្ទរាជា ហើយមានព្រះរាជបុត្រមួយព្រះអង្គ គឺព្រះបាទបរមិន្ទរាជា។ កាលពី ព.ស ​២០៦៤, គ.ស​ ១៥២០, ម.ស​ ១៤៤២, ច.ស ​៨៨២ ឆ្នាំរោង ​ទោស័ក ព្រះបាទចន្ទរាជាហ្លួងខាងលិច សិរី​រាជសម្បត្ដិ​ស្ដេច​គ្រប់គ្រង​នគរ​នៅ​ខេត្ត​ខាងលិច​បាន​ ៥ ​ព្រះ​វស្សា សម្ដេចព្រះ​អគ្គមហេសី​សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ព្រះរាមាធិបតី​នោះ សម្ដេចព្រះ​បិតុរង្គាធិរាជជា​អម្ចាស់​ត្រាស់​ឲ្យ​ព្រះរាជ​គ្រូ​បុរោហិត ព្រឹទ្ធាចារ្យ សេនាបតី រៀប​ទទួល​តាម​ព្រះ​សិរី​យស សម្ដេចព្រះ​ឱរសាធិរាជ​ឯក​តាម​ទំនៀម។ លុះ​បាន​មួយ​ខែ​ក្រោយមក​ទ្រង់​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​មុខងារ​ធ្វើ​ព្រះរាជ​ពិធី ​ចំរើន​ព្រះកេសា​ព្រៃ។ លុះ​ធ្វើ​ស្រេច​ហើយ អស់​សេនាបតី មន្ដ្រី​មុខងារ​ទាំងពួង​នាំ​កូនប្រុស​ស្រី និង​ទាសាទាសី គោ ក្របី សេះ រទេះ ទូកចេញ​ហែ​សុវណ្ណមាលា​ថ្វាយ​ភួង​ព្រះ​ហស្ថ​រាល់ៗ​គ្នា។ ឯ​សម្ដេចព្រះ​វររាជ​បិតា​ក៏​ទ្រង់​ព្រះ​រាជទាន​សួយសារអាករ​ក្នុង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ជា​ចំណង​ព្រះ​ហស្ថ​នៃ​សម្ដេចព្រះ​ប្រិយ​បុត្រ​បរិសុទ្ធ​ រាមាធិបតី។ ឆ្នាំម្សាញ់ ត្រីស័ក ព.ស ​២០៦៥, គ.ស​ ១៥២១, ម.ស ​១៤៥៣, ច.ស ​៨៨៣ នោះ អ្នក​ម្នាង​បទុមបុប្ផាជា​ព្រះ​ស្នំ​ឯក សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រោស​ព្រះ​នាម​ជា​ព្រះ​អង្គ​បរមិន្ទ​រាជា។ សម្ដេច​ព្រះ​វររាជ​បិតា ​ទ្រង់​ពេញ​ព្រះ​ស្នេហា​ទាំង​ពីរ​អង្គ​ដូច​គ្នា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្នំឯកសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្នំឯកនៃអាណាចក្រមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃអាណាចក្រមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
សទ្ទានុក្រម​វាក្យស័ព្ទ​សារព័ត៌មាន
សិទ្ធិទទួលព័ត៌មាន (Access to information): ជាសិទ្ធិរបស់សាធារណជន ក្នុងនោះរួមមានអ្នក កាសែតផងដែរ ក្នុងការស្វែងរក និងទទួលឯកសារសាធារណៈ ឬ សួរដេញដោលមន្ត្រីសាធារណៈអំពីសេចក្តី សម្រេច និងសកម្មភាពរបស់គេ ។
មុំ ឬ ជ្រុង (Angle): ជាចំណុចផ្តោតនៃរឿង ដែលអ្នកយកព័ត៌មានកំណត់យកធ្វើជា ប្រធានបទនៃដំណឹងមួយ ។
ប្រភពអនាមិក (Anonymous source): ជាប្រភពព័ត៌មានដែលយល់ព្រមផ្តល់ ព័ត៌មានដល់អ្នកកាសែត ក្នុងលក្ខខ័ណ្ឌមិនប្រាប់ឈ្មោះ ឬ បង្ហាញអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ។ អ្នកកាសែតត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការយល់ព្រមធ្វើកិច្ចសន្យាបែបនេះ ពីព្រោះអត្តសញ្ញាណ របស់ប្រភពជាព័ត៌មានសំខាន់ ដែលសាធារណៈត្រូវការ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើព័ត៌មានដែលគេ ផ្តល់ឱ្យនោះគួរឱ្យទុកចិត្តបានដែរ ឬក៏អត់។ អ្នកយកព័ត៌មានគួរតែយល់ព្រមរក្សា ការសម្ងាត់ របស់ប្រភពតែក្នុងករណីដែលប្រភពនឹងទទួលផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើគេស្គាល់ អត្តសញ្ញាណខ្លួន ហើយអ្នកយកព័ត៌មានប្រាកដក្នុងចិត្តថាព័ត៌មានដែលគេផ្តល់ឱ្យនោះគួរឱ្យ ទុកចិត្តបានតែប៉ុណ្ណោះ។ ព័ត៌មានដែល បានមកពីប្រភពអនាមិក ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភព ដទៃទៀត។
ការបញ្ជាក់បភព (Attribution): ការបង្ហាញប្រភពដែលបានប្រាប់ព័ត៌មាន ឬប្រភព ដទៃទៀត ដែល អ្នកកាសែតបានស្រង់ពត៌មានមក ដើម្បីឱ្យដឹងថាតើនរណាជាអ្នកនិយាយ ឬថាតើអ្នកយកព័ត៌មានបានព័ត៍មាននោះពីណាមក ។
ប្លក់ (Blog): ជាការរាយការណ៍ព័ត៌មាន ឬបទអត្ថាធិប្បាយតាមរយៈអ៊ីនថឺណិត ដែលសរសេរដោយអ្នកកាសែត ឬបុគ្គលផ្សេងៗ អំពីបញ្ហា និងហេតុការណ៍នានា ឬអំពី ចំណង់ចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ឬប្រធានបទដែលគេ មានចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង។ ប្លក់បាន ក្លាយជាប្រភពដំណឹងដ៏សំខាន់មួយ និងជាវេទិកាអន្តរជាតិសម្រាប់ការពិភាក្សា ផ្សេងៗ។ ជួនកាល គេហៅថាវ៉ិបប្លក់ (Weblog) ។
នាមអ្នកនិពន្ធ (Byline): ជាឈ្មោះអ្នកសរសេរព័ត៌មានដែលគេដាក់នៅចន្លោះចំណងជើង និងអត្ថបទ។
ការចាប់ពិរុទ្ធ ( Censorship): ការដាក់កំហិតលើការចុះផ្សាយព័ត៌មាន ឬទស្សនៈ ដោយ រដ្ឋាភិបាល ឬ បុគ្គលដែលមានអំណាចដទៃទៀត ក្នុងនោះរួមមានការត្រួតពិនិត្យខ្លឹមសារ សារព័ត៌មានមួយមុននឹងចេញផ្សាយ ដោយរដ្ឋាភិបាល ។ ប្រសិនបើមានច្បាប់បែបនេះ រដ្ឋាភិបាលអាចហាមប្រាមសារព័ត៌មានមិនឱ្យចុះផ្សាយព័ត៌មាន រូបភាព ឬទស្សនៈណាមួយ ដែលគេមិនពេញចិត្ត ។ នៅក្នុងប្រទេសកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី ជាគោលការណ៍ មិន មានការចាប់ពិរុទ្ធបែបនេះទេ លើកលែងតែក្នុងករណីកំពូលដែលផលប៉ះពាល់ និងគ្រោះថ្នាក់ នៃការចុះផ្សាយ មានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងការគំរាមកំហែងលើសេរីភាពសារព័ត៌មាន ដូចជាការចុះ ផ្សាយរឿងអណាចារលើក៉ីមារជាដើម ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា នៅក្នុងប្រទេសដែលលទ្ធិប្រជា ធិបតេយ្យមិនទាន់ពេញលក្ខណៈ អ្នកាសែតខ្លះធ្វើការចាប់ពិរុទ្ធ ខ្លួនឯង (self-censorship) ដោយចៀសវាងមិនផ្សាយព័ត៌មានដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលមិនពេញចិត្ត និងបង្ក គ្រោះថ្នាក់ដល់ ខ្លួន ។
សំណួរបិទមុខ (Close-ended question)​​: ជាសំណួរដើម្បីស្វែងរកព័ត៌មានឱ្យ ជាក់លាក់។
ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ (Conflict of interest): ជាភាពចម្រូងចម្រាស់ដែលកើត ឡើងនៅពេលដែលអ្នកកាសែតបណ្តោយឱ្យផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាមិត្តភាព ចំណងគ្រួសារ ជំនួញ ៘ មានឥទ្ធិពលទៅលើ ការយកព័ត៌មានរបស់ខ្លួន ។
ការមាក់ងាយតុលាការ (Contempt of court): បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌដែលកើតឡើង ដោយសារការល្មើសនឹងបទបញ្ញាតិ ឬបទបញ្ជារបស់តុលាការ។
បរិការណ៍ (Context): ជួនកាលហៅថា បរិបទ - ជាប្រវត្តិ​ ហេតុការណ៍ ស្ថានភាព ឬព័ត៌មានដទៃទៀត ដែលអ្នកអាន អ្នកស្តាប់ ឬទូរទស្សនិកជនចាំបាច់ត្រូវដឹង ដើម្បីជួយគេ ឱ្យយល់ហេតុការណ៍ និងការវិវត្តទៅមុខកាន់តែច្បាស់ ។
អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មាន (Correspondent): ជាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន ជាទូទៅប្រចាំនៅ តំបន់ឬប្រចាំប្រទេសណាមួយ ។
ជំនឿទុកចិត្ត (Credibility): ភាពដែលអាចទុកចិត្តបាននៃអ្នកកាសែត ឬ សារ ព័ត៌មានមួយ ។
ពេលកំណត់ (Deadline): ជាពេល ឬ ម៉ោងចុងក្រោយដែលសារព័ត៌មាននីមួយៗ កំណត់ឱ្យអ្នកយកព័ត៌មានបញ្ចប់រឿងរបស់ខ្លួនមុនពេលបណ្ណាធិការយកទៅកែសម្រួលដាក់ ចូលទៅក្នុងកាសែត និង បញ្ជូនទៅរោងពុម្ព។
ការបរិហារកេរ្ត៍ (Defamation): ព័ត៌មានដែលបានចុះផ្សាយ ហើយធ្វើឱ្យខូចដល់កេរ្ត៍ឈ្មោះ របស់មនុស្ស ម្នាក់ទៀត ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា នៅក្នុងសង្គមសេរី មានតែព័ត៌មានមិនពិត ប៉ុណ្ណោះដែលគេអាចប្តឹងបាន។ គេមិន អាចផ្តន្ទាទោសចំពោះការពិតនោះទេ ទោះបីជាវាធ្វើ ឱ្យខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្តី។
សេចក្តីផ្តើមដំអក់ (Delayed lead): ឬសេចក្តីផ្តើមលាក់ - ជាបច្ចេកទេសក្នុងការ សរសេររឿងមួយ ដោយចាប់ផ្តើមដោយកូនរឿងតូចមួយ ការពណ៌នាដ៏រស់រវើក ការលើកជា ប្រវត្តិ ឬការបកស្រាយ មុននឹងចូលដល់កថាខ័ណ្ឌសាច់រឿង ដែលសង្ខេបខ្លឹមសារសំខាន់ នៃរឿង។
បណ្ណាធិការ (Editor): ជាអ្នកកាសែតដែលធ្វើសេចក្តីសម្រេចនូវអ្វីដែលត្រូវចុះផ្សាយ។ បណ្ណាធិការ ជាន់ខ្ពស់ ឬអគ្គនិពន្ធនាយក ជាអ្នកកំណត់គោលនយោបាយ ឬយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ អង្គភាពសារព័ត៌មានមួយ។ បណ្ណាធិការខ្លះទៀត ជាអ្នកជ្រើសរើសប្រធានបទ ហើយចាត់តាំង អ្នកយកព័ត៌មានឱ្យទៅប្រមូល និងសរសេរព័ត៌មាន។ ចំណែកបណ្ណាធិការខ្លះ ជាអ្នកកែសម្រួល អត្ថបទកែវេយ្យាករណ៍ និងអក្ខរាវិរុទ្ធ។
វិចារណកថា (Editorial): ជាអត្ថបទទស្សនៈបង្ហាញនូវគោលជំហរដែលសារព័ត៌មាន មួយប្រកាន់យក ចំពោះបញ្ហាណាមួយ ។
ក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាន (Ethics in Journalism): ជាក្រមសីលធម៌ និងគោល ការណ៍វិជ្ជាជីវៈដែលអ្នកកាសែតត្រូវគោរពតាម។ គោលការណ៍ទាំងនេះ រួមមានការតាំងចិត្ត ប្រាប់ការពិត ដោយភាពសត្យានុម័ត និង ចៀសវាងទទួលឥទ្ធិពលពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ការរក្សាការសម្ងាត់របស់ប្រភពព័ត៌មាន និងការបញ្ជាក់ប្រភព ដែលបាននិយាយ។
ភស្តុតាង (Evidence): ជាការពិត ឬព័ត៌មានផ្តល់ដោយអ្នកកាសែត ដែលមានបំណង បញ្ជាក់ថាសម្មតិកម្មដែលលើកឡើងនៅក្នុងរឿងស៊ើបអង្កេតមួយពិតជាត្រឹមត្រូវ។
ការពិត (Fact): ហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើង ឬធាតុផ្សេងៗនៃព័ត៌មានដែល បានបញ្ជាក់ថាត្រឹមត្រូវ។
យុត្តិធម៌ (Fair): ក្នុងសារព័ត៌មាន ភាពយុត្តិធម៌មានន័យចង្អៀតផង និងន័យទូលាយ ផង។ ក្នុងន័យចង្អៀត ភាពយុត្តិធម៌សំដៅចំពោះភាពស្មើគ្នានៃឱកាសផ្តល់ដល់ប្រភពសំខាន់ៗ ដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងរឿង ដើម្បីឱ្យ គេសម្តែងមតិរបស់គេ ឬពន្យល់អំពីគោលជំហររបស់គេ ឱ្យអស់សេចក្តី។ ក្នុងន័យទូលាយ ភាពយុត្តិធម៌មានន័យថា ភាពសត្យានុម័ត ភាពអព្យាក្រិត និងគំនិតបើកទូលាយ ក្នុងការធ្វើរឿងមួយ ដោយមានការតាំងចិត្តស្វែងរក សច្ចភាពផង និងកាត់បន្ថយនូវគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចបង្កដោយសច្ចភាពផង។
អត្ថបទពណ៌នា (Feature): ជា រ៉ឿងបែបដំណឹងស្រទន់ ៉ ផ្ទុយពីរឿងកើតឡើងថ្មី។ វាជារឿងដែលគេសរសេរឱ្យអ្នកអានចាប់អារម្មណ៍ផង និងផ្តល់ព័ត៌មានផង ជាញឹកញាប់ មានប្រវែងវែង និង ស៊ីជម្រៅ ហើយរបៀបសរសេរមានលក្ខណៈដូចជាអក្សរសីល្ប៍  ដូចជាការ ប្រើការសន្ទនា និងការពណ៌នា។ រឿងពណ៌នា ជាធម្មតា ផ្តោតទៅលើស្ថានភាពមនុស្ស ។ រឿងពណ៌នាជាច្រើនទៀត និយាយអំពីជីវប្រវត្តិរបស់មនុស្ស ដែល គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ទាំងមនុស្សសំខាន់ ឬមនុស្សសាមញ្ញ។ រឿងពណ៌នាដទៃទៀត ធ្វើការពន្យល់ បកស្រាយ ពណ៌នា ឬអាចគ្រាន់តែរៀបរាប់រឿងដែលល្អមួយ។
សំណួរ “5Ws + H”: ជាសំណួរមូលដ្ឋានដែលអត្ថបទដំណឹងមួយត្រូវឆ្លើយ ក្នុងនោះ រួមមាន នរណា (Who?) អ្វី (What?) ពេលណា (When?) ឯណា (Where?) ហេតុអ្វី (Why?) និងដូចម្តេច (How?)។
រឿងបន្ត (Follow-up): ជារឿងបែបដំណឹង រាយការណ៍អំពីកីរាវិវត្តថ្មីៗ ឬផ្តល់ព័ត៌មានដែល មិនអាចរក បានទាក់ទងនឹងហេតុការណ៍ដែលរាយការណ៍នៅក្នុងរឿងមុន។
ដំណឹងក្តៅ (Hard news story): ជាដំណឹងសំខាន់ដែលទើបតែកើតឡើងថ្មីៗ ហើយជាទូទៅត្រូវបាន គេយកទៅចុះផ្សាយក្នុងទំព័រសារព័ត៌មាន ។
ចំណងជើង (Headline): ជាចំណងជើងរឿងនៅក្នុងកាសែត ឬទស្សនាវដ្តី។
រឿងអំពីចំណាប់អារម្មណ៍មនុស្ស (Human interest story): ជារឿងបែបពណ៌នា មួយដែលផ្តោតទៅ លើស្ថានភាពរបស់មនុស្ស និងធ្វើឱ្យរំជួលចិត្តចំពោះអ្នកអាន ។
សម្មតិកម្ម (Hypothesis): ការសន្និដ្ឋាន ឬ ការសន្មត ដើម្បីធ្វើជាមូលដ្ឋាននៃការ លើកហេតុផលចំពោះ ការចោទប្រកាន់សម្រាប់រឿងបែបស៊ើបអង្កេតមួយ ។
ពីរ៉ាមីតផ្ងារ (Inverted pyramid): អ្នកកាសែតខ្លះហៅថាពីរ៉ាមីតផ្កាប់ ឬសាជីផ្ងារ ។ វាគឺជារចនា សម្ព័ន្ធនៃដំណឹងមួយដែលយកព័ត៌មានសំខាន់ជាងគេដាក់នៅខាងលើ ហើយ ព័ត៌មាន និងសេចក្តីពិស្តារដែលមិនសូវ សំខាន់ដាក់នៅខាងក្រោម ។ ទម្រង់នេះអាចឱ្យអ្នក អានដឹងនូវខ្លឹមសារសំខាន់នៃដំណឹងបានឆាប់ ហើយបណ្ណាធិការ អាចកាត់អត្ថបទពីក្រោម ទៅលើ ដើម្បីតម្រូវចន្លោះដែលនៅសល់លើទំព័រ។
វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានបែបស៊ើបអង្កេត (Investigative journalism): ឬការយក ព័ត៌មានបែប ស៊ើបអង្កេត (Investigative Reporting) ។ វាជាវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ឬ ការយកព័ត៌មានមួយប្រភេទដែល តម្រូវឱ្យមានការស្រាវជ្រាវ និងការងារយ៉ាងច្រើន ដើម្បីជីក រកព័ត៌មានដែលកប់បាត់ ឬបិទបាំងដោយមនុស្សដែលទទួលប្រយោជន៍ពីការលាក់បាំងរឿង នោះមិនឱ្យគេចុះផ្សាយ។ រឿងស៊ើបអង្កេតជាច្រើន ជាញឹកញាប់ លាតត្រដាងនូវកំហុសឆ្គង ចំណែកឯរឿងផ្សេងទៀតផ្តល់ការពន្យល់យ៉ាងស៊ីជម្រៅថាតើហេតុការណ៍ស្មុគស្មាញ មួយបានកើតឡើងរបៀបណា។
ពាក្យបច្ចេកទេស (Jargon): ជាពាក្យឯកទេសដែលប្រើដោយអ្នកជំនាញ ឬក្នុង ការងារការិយាធិបតេយ្យ ដែលគេមិនប្រើប្រាស់ជាភាសាប្រចាំថ្ងៃ។
វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន (Journalism): ការងារក្នុងការប្រមូល សរសេរ កែសមម្រួល និងបោះពុម្ពផ្សាយ ព័ត៌មាន តាម​រយៈកាសែត ទស្សនាវដ្តី វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងអ៊ីនថឺណិត។
អ្នកកាសែត (Journalist): ជួនកាលគេហៅថាអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលសំដៅចំពោះ អ្នក​ប្រកប​អាជីព​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ ទាំងអ្នកយកព័ត៌មាន បណ្ណាធិការ អ្នកថតរូប និង អ្នកធ្វើការនៅក្នុងការិយាល័យនិពន្ធ ទាំងអស់ ។
សេចក្តីបញ្ចប់ពញ្ញាក់ (Kicker): ជាសេចក្តីបញ្ចប់ដោយរឿងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ឬឃ្លាពញាក់ស្មារតី។
សេចក្តីផ្តើម (Lead): ជាប្រយោគទីមួយ ឬប្រយោគពីរបីនៅខាងដើមរឿងមួយ។
អត្ថបទបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ (Libel): ការចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតដែលបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងបង្ហូចកេរ្តិ៍ ឈ្មោះបុគ្គលម្នាក់។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ (Media): សំដៅទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងពីរប្រភេទ ក្នុងនោះ រួមមានប្រព័ន្ធ ផ្សព្វផ្សាយផ្នែកបោះពុម្ព មានកាសែត ទស្សនាវដ្តី និងសៀវភៅ និង ប្រព័ន្ធ ផ្សព្វផ្សាយអេឡិចត្រូនិច មានវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងអ៊ិនថឺណិត ដែលផ្តល់ព័ត៌មានដល់ សាធារណៈ។
តម្រុយលុយ (Money trail): ជាការតាមដានលំហូរនៃលុយពុករលួយ ដើម្បីស្វែងរក និងរាយការណ៍ អំពីប្រភពនៃលុយ របៀប​ចំណាយ ឬការចំណាយមិនត្រឹមត្រូវ និងមូលហេតុដែលបណ្តាលឱ្យអំពើបែបខុសឆ្គងបែប នេះអាចកើតឡើងបាន ។
ការិយាល័យនិពន្ធ (Newsroom): ជាការិយាល័យដែលអ្នកកាសែតធ្វើការ។
ដែលមានតម្លៃជាដំណឹង (Newsworthy): ជាលក្ខណៈដែលព័ត៌មានគួរឱ្យចាប់ អារម្មណ៍ ឬសំខាន់ សម្រាប់អ្នកអាន អ្នក​ស្តាប់ និងអ្នកទស្សនា។ វាជាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចំពោះ ហេតុការណ៍មួយ ថាតើវាមានធាតុសំខាន់ៗ ដែល​គេ​អាច​កំណត់​វា​ថា​ជា​ដំណឹង​ដែរ​ឬ​ទេ ។
កថាខ័ណ្ឌសាច់រឿង (Nuth graph): ជាកថាខ័ណ្ឌដែលសង្ខេបព័ត៌មានដែលសំខាន់ ជាងគេ ហើយបង្ហាញនូវមុំ ឬ ចំណុចផ្តោតនៃរឿង ជាពិសេសនៅក្នុងអត្ថបទដែលចាប់ផ្តើម ដោយសេចក្តីផ្តើមដំអក់ ។
ភាពសត្យានុម័ត (Objectivity): ជាលក្ខណៈសម្បត្តិនៃអត្ថបទព័ត៌មានមួយដែល គ្មានលម្អៀង ឬ បុរេនិច្ឆ័យ។ ការងារ​របស់​អ្នកកាសែត គឺត្រូវរាយការណ៍ការពិត ដោយមិន បញ្ចូលទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន លើកលែងតែ នៅក្នុងអត្ថបទទស្សនៈ ឬ​វិចារណកថា ។
ក្រៅកំណត់ត្រា (Off the record): ជាព័ត៌មានដែលប្រភពនិយាយប្រាប់អ្នកកាសែត ប៉ុន្តែសុំមិនឱ្យ យកទៅចុះផ្សាយ ។ វា​ជា​កិច្ច​ព្រមព្រាង​មួយ​រវាងអ្នកយកព័ត៌មាន និងប្រភព ដែលថាព័ត៌មានដែលប្រភពផ្តល់ឱ្យ មិនត្រូវបានយកទៅចុះផ្សាយឡើយ ដោយ​គ្រាន់​តែ សម្រាប់ជួយអ្នកយកព័ត៌មានយល់ហេតុការណ៍នោះប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងកំណត់ត្រា (On the record): ជាព័ត៌មានដែលប្រភពនិយាយប្រាប់អ្នកកាសែត ហើយគេអាចឱ្យ យក​ទៅ​ចុះផ្សាយ​បាន ។
សំណួរបើកមុខ (Open-ended question): ជាសំណួរដែលតម្រូវឱ្យប្រភពព័ត៌មាន ឆ្លើយ ដោយធ្វើការបកស្រាយ និង ពន្យល់នូវចម្លើយរបស់ខ្លួន ។
ទស្សនៈ (Opinion): ជាជំនឿ ឬគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សម្នាក់អំពីប្រធានបទ ឬបញ្ហាមួយ។
តម្រុយឯកសារ (Paper trail): ជាការដេញតាមរកឯកសារសំខាន់ៗ ដែលជាទូទៅ ត្រូវគេលាក់ ដើម្បី​ធ្វើ​ជា​ភស្តុតាង​គាំទ្រ​សម្មតិកម្ម​ណាមួយ​ដែល​កំណត់ដោយអ្នកធ្វើរឿង បែបស៊ើបអង្កេត ។
តម្រុយមនុស្ស (People trail): ជាខ្សែបណ្តាញនៃប្រភពព័ត៌មានសំខាន់ៗ ក្នុងនោះ រួមមានប្រភព អនាមិក ដែល​អ្នក​ធ្វើ​រឿង​បែប​ស៊ើប​អង្កេត​ចាំបាច់ត្រូវសម្ភាសន៍ ដើម្បីប្រមូល ភស្តុតាងការពារសម្មតិកម្ម និង ការចោទប្រកាន់របស់ខ្លួន ។
សព្ទចោរនិយម (Plagiarism): ការលួចចម្លងស្នាដៃអ្នកដទៃ ទាំងសំណេរ និងទ្រព្យ ជាកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដទៃទៀត ហើយអះអាងថាជាស្នាដៃរបស់ខ្លួន ។
សព្ទចោរ (Plagiarist): អ្នកលួចចម្លងស្នាដៃអ្នកដទៃ ។
តឹកតាង (Proof): ការពិត ព័ត៌មាន ឯកសារ៘ ដែលបញ្ជាក់ឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្តាប់ និងអ្នកទស្សនា ជឿ​ថា​រឿង​មួយ​ជា​រឿង​ពិត ។
រង្វាន់ភុលីតហ្សឺរ៍ (Pulitzer Prize): រង្វាន់ភុលីតហ្សឺរ៍ គឺជារង្វាន់ប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់ សមិទ្ធផលផ្នែក សារព័ត៌មាន អក្សរសិល្ប៍ វិនាដកម្ម និងតន្ត្រីអាមេរិកាំង។ រង្វាន់នេះត្រូវបាន ផ្តល់ដោយសាកលវិទ្យាល័យខូឡុំបៀ នៅ​ទីក្រុង​ញូយ៉ក​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៩១៧ ផ្អែកលើអនុសាសន៍ របស់គណកម្មការរង្វាន់ភុលីតហ្សឺរ៍។ មានរង្វាន់ចំនួន១៤ ដែលគេផ្តល់ឱ្យសម្រាប់សារព័ត៌មាន។ រង្វាន់​នេះ បង្កើតឡើងដោយយកឈ្មោះលោក ចូសិហ្វ ភុលីតហ្សឺរ៍ ដែលជា ចាងហ្វាងកាសែត អាមេរិកាំង ដែល​បាន​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​សាលា​សារព័ត៌មាន និងរង្វាន់នេះផ្ទាល់។
ចាងហ្វាងការផ្សាយ (Publisher): អ្នកចេញដើមទុនដើម្បីបោះពុម្ពផ្សាយសារព័ត៌មានមួយ រួចហើយធ្វើ សេចក្តី​សម្រេច​លើ​កិច្ចការ​អាជីវកម្ម ដែលចាំបាច់ជួយឱ្យសារព័ត៌មាននោះដំណើរ ការទៅដោយចំណេញ។ នៅ កាសែតធំៗ ចាងហ្វាង​ការផ្សាយ​ខុស​ពី​អគ្គនិពន្ធ​នាយក ដែលជា អ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចលើកីរាងារនិពន្ធដោយឯករាជ្យ អំពីអ្វីដែលត្រូវចុះផ្សាយ និង​ការបោះពុម្ពផ្សាយ​ទាំងមូល ។
សម្រង់សម្តី (Quote): កំណត់ត្រានៃសម្តីដែលប្រភពព័ត៌មានបាននិយាយ ។
អ្នកយកព័ត៌មាន (Reporters): អាចហៅថាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន។ ជាអ្នកកាសែតដែល ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់តាំង​ឱ្យ​ទៅ​ប្រមូល​ព័ត៌មាន​មកសរសេរជារឿងដើម្បីចុះផ្សាយ ។
អត្ថបទអម (Sidebar): ជារឿងបន្ទាប់បន្សំ ដែលពន្យល់ បកស្រាយ ឬរាយការណ៍ព័ត៌មាន លើជ្រុងណាមួយនៃរឿង ជា​ញឹក​ញាប់ ដោយប្រើខ្ទង់ទំព័រមួយ និងឬក៏គំនូរក្រាហ្វិក នៅលើទំព័រទស្សនាវដ្តី ឬកាសែត ដែលផ្តល់ព័ត៌មានអំពីរឿងធំ ឬ​មាតិកា​រឿង ។
សម្តីបង្ខូចកេរ្តិ៍ (Slander): ស្រដៀងគ្នានឹងអត្ថបទបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ គ្រាន់តែវាជាសម្តី ជាជាងជា លាយលក្ខណអក្សរ។
ប្រភព (Source): ជាមនុស្សដែលផ្តល់ព័ត៌មានដែលមានតម្លៃជាដំណឹងដល់អ្នកយកព័ត៌មាន ទោះបីជា លក្ខណៈក្នុង ឬ​ក្រៅ​កំណត់​ត្រាក្តី ឬគ្រាន់តែទុកជា ស៉ាវតារឿង  ដ៉ោយមិនអាចបញ្ជាក់ប្រភពក្តី។
អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានឯករាជ្យ (Stringer): ជាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានឯករាជ្យប្រចាំនៅតំបន់ ឬ ប្រទេសណាមួយ ។
រចនាបទ (Style): ការកំណត់ភាសា និងរបៀបសរសេរ ដែលកាសែតមួយឯកភាពយកមក ប្រើប្រាស់ ។ ឧទាៈ កាសែត​រស្មី​កម្ពុជា​បាន​ជ្រើសរើសសរសេរអក្សរខ្មែរ ដោយប្រើព្យាង្គតម្រួត ជាជាងព្យាង្គរាយ ដើម្បី សរសេររឿងទាំងអស់។
ភាពអត្តនោម័ត (Subjectivity): ស្ថានភាពនៃការសរសេរព័ត៌មានដោយផ្អែកលើជំនឿ ឬទស្សនៈផ្ទាល់ ខ្លួន​របស់​អ្នកកាសែត ជាជាងផ្អែកលើការពិត ។
សេចក្តីផ្តើមសង្ខេបខ្លឹមសារ (Summary lead): ជាសេចក្តីផ្តើមប្រពៃណីដែលគេប្រើប្រាស់ សម្រាប់ ចាប់ផ្តើម​ដំណឹង​ក្តៅ​ភាគ​ច្រើន។ វាជាប្រយោគពីរបីខាងដើមនៃដំណឹងមួយ ដែល ជាទូទៅសង្ខេបនូវហេតុការណ៍ ហើយឆ្លើយនឹងសំណួរខ្លះ ឬ​សំណួរ​ទាំងអស់​នៃ សំណួរ “5Ws + H” ។
ឃ្លាភ្ជាប់សេចក្តី (Transition): ជាពាក្យគន្លឺះ ឃ្លា ប្រយោគ ឬកថាខ័ណ្ឌប្រើសម្រាប់ តភ្ជាប់សាច់រឿង ពី​ខ្លឹមសារ​មួយ​ទៅ​ខ្លឹមសារ​មួយ និង ពីកថាខ័ណ្ឌមួយទៅកថាខ័ណ្ឌមួយ ទៀតឱ្យហូរតាមលំដាប់លំដោយសមស្រប ពីដើមរហូតដល់ចប់ ។
ការផ្ទៀងផ្ទាត់ (Verification ): ជាការត្រួតពិនិត្យព័ត៌មានដែលមិនច្បាស់លាស់ ឬចម្រូង ចម្រាស់ឡើងវិញ ជាមួយ​ប្រភព​ដទៃ​ទៀត ឬជាមួយឯកសារ និង ដោយការអង្កេតផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រាកដថាព័ត៌មានដែល ទទួលបានពិតជាត្រឹមត្រូវ ។
សារព័ត៌មានពណ៌លឿង (Yellow Journalism): ជាការប្រើវិធីមិនសមស្រប និង ខុសក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ ក្នុង​ការសរសេរ​ព័ត៌មាន​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នកអាន ។ ពាក្យនេះ កើតឡើងនៅអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៨៩០ នៅ​ពេល​ដែល​កាសែត​មួយ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បោះពុម្ពកាសែតទំព័រលឿង ហើយចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដើម្បី លក់កាសែតឱ្យដាច់ ។
ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ឱសថ
ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ឱសថ
- បាន​ឃើញ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​១៩៩៣ ស្ដី​ពី​ការ​តែងតាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​១ និង នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​២ - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​០១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩៣ ស្ដី​ពី​ការ​តែងតាំង​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រម​លេខ​០២ នស.៩៤ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩៤ ស្ដី​ពី​ការរៀបចំ​និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស.រកត.១០៩៤.៨៣ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ខែ​តុលា ឆ្នាំ ១៩៩៤​ស្ដី​ពី​ការ​កែ​សំរួល​សមាសភាព​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស.រកត.១០៩៤.៩០ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ៣១ ខែ​តុលា ឆ្នាំ ១៩៩៤​ ស្ដី​ពី​ការ​កែ​សំរួល​សមាសភាព​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា - បាន​ឃើញ​ព្រះរាជក្រម​លេខ នស.រកម.០១៩៦.០៦ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ ១៩៩៦ ស្ដី​ពី​ការ​បង្កើត​ក្រសួង​សុខាភិបាល - តាម​សេចក្ដី​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ស្នើ​សុំ​អំពី​សម្ដេច​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទាំងពីរ និង អំពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​សុខាភិបាល
ប្រកាស​អោយ​ប្រើច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការគ្រប់គ្រង​ឱសថ ដែល​​រដ្ឋសភា​បាន​អនុម័ត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៩៦ នា​សម័យ​ប្រជុំ លើក​ទី​៦ នីតិកាល​១ ដែល​មាន​សេចក្ដី​ទាំង​ស្រុង​ដូច​ត​ទៅ :
ជំពូក​ទី ១
បទបញ្ញត្តិ​ទូទៅ
មាត្រា ១.-
ច្បាប់​នេះ​មាន​គោលដៅ​គ្រប់គ្រង​ឱសថ​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ។
មាត្រា ២.-
ឱសថ​គឺ​ជា​សារជាតិ​មួយ​មុខ ឬ​ច្រើន​មុខ​ដែល​មាន​ប្រភេទ​ជា​អាទិ៍​ពី ជាតិ​គីមី ជីវ​ផលិតផល ជាតិ​អតិសុខុម​ប្រាណ រុក្ខជាតិ លាយ​ផ្សំ​ឡើង​សម្រាប់ :
-ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការ​បង្ការ​ឬ​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​មនុស្ស សត្វ -ការ​ស្រាវជ្រាវ​វេជ្ជសាស្ត្រ ឱសថសាស្ត្រ ឬ​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ -កែប្រែ​ឬ​ទ្រទ្រង់​មុខងារ​នៃ​សរីរាង្គ ។
មាត្រា ៣.-
ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​ឱសថ​ដែរ :
១- សេរ៉ូម ឬ​វ៉ាក់សាំង
២- ឈាម ឬ​ផលិតផល​ដែល​បាន​មក​ពី​ឈាម
ប្រាសាទពិមាឃ
រូបភាពតូច| ប្រាសាទពិមាឃ រឺ ប្រាសាទភិមាយ [[ខេត្តនគររាជសីមា   ប្រទេសថៃ(សៀម)។.]]
ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ឱសថ
ជំពូក​ទី ១
៣- ឱសថ​បូរាណ
ភូមិព្រែកត្រែង
សំដៅទៅដល់÷
ប្រាសាទពិមាឃ
មើលផងដែរ
ពិមាឃ ក្រុងពិមាឃ
ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ឱសថ
ជំពូក​ទី ១
មាត្រា ៤.-
អាច​មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​ផលិតកម្ម អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​បាន​ចំពោះ​ឱសថ​ការី​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ :
​-មាន​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ -មាន​សញ្ញាប័ត្រ​ជា​ឱសថការី​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​ក្រសួង​សុខាភិបាល -មិន​ដែល​មាន​ទោស​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ណា​មួយ -មាន​សុខភាព​គ្រប់គ្រាន់​អាច​បំពេញ​ការងារ​បាន ។
ចំពោះ​ការ​ផលិត អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​បូរាណ ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ ។
ជំពូក​ទី ២
ការ​គ្រប់គ្រង​ជាតិពុល​សម្រាប់​វិស័យ​សុខាភិបាល
មាត្រា ៥.-
ជាតិ​ពុល​សំដៅ​លើ​ឱសថ ឬ​សារជាតិ ឬ​សមាសធាតុ​នៃ​សារជាតិ ឬ​រុក្ខជាតិ​ដែល​អាច​បង្ក​ឱ្យ​ គ្រោះថ្នាក់​ដល់​សុខភាព ឬ​ឱ្យ​ ញៀន​ដល់​មនុស្ស សត្វ ។
ជាតិ​ពុល​នេះ​ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ ។
មាត្រា ៦.-
បែបបទ​និង​លក្ខ័ខ័ណ្ឌ​ក្នុង​ផលិតកម្ម អាហរ័ណ នីហរ័ណ​កម្ម និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាតិ​ពុល​ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ ។
ជំពូក​ទី ៣
ផលិតកម្ម អាហរ័ណ នីហរ័ណ​កម្ម និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ
មាត្រា ៧.-
បែបបទ​និង​ល័ក្ខខ័ណ្ឌ​បច្ចេកទេស​ផលិត​កម្ម​និង​ការប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​​គ្រឹះស្ថាន​ផលិត​ឱសថ​ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​អនុក្រឹត្យ ។
ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ប្រកាស​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល​នូវ :
មាត្រា ៨.-
១- ត្រូវ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ចំពោះ :
-ការ​បើក បិទ ឬ​ប្ដូរ​ទី​តាំង​នៃ​គ្រឹះស្ថាន​លក់​ឱសថ គ្រឹះស្ថាន​អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​ឱសថ និង​គ្រឹះស្ថាន​ផលិត​ឱសថ -ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម អាហរ័ណ នីហរ័ណ​កម្ម​ឱសថ -ការ​នាំ​ចូល នាំ​ចេញ ស្ដុក​ឱសថ និង​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​សម្រាប់​ផលិត​ឱសថ -ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឱសថ ។
២- ផលិតកម្ម អាហរ័ណ នីហរ័ណ​កម្ម​និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​សម្រាប់​ផ្នែក​បសុពេទ្យ​ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ប្រកាស​រួម​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល និង​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ ។
៣- ក្នុង​គ្រឹះស្ថាន​លក់​ឱសថ ត្រូវ​មាន​វត្តមាន​របស់​ឱសថការី ។ ក្នុង​ករណី​អវត្តមាន​ត្រូវ​មាន​អ្នក​ជំនួស ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​សមស្រប​កំណត់​ដោយ​ក្រសួង​​សុខាភិបាល ។
ជំពូក​ទី ៤
សមត្ថកិច្ច​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង
មាត្រា ៩.-
ការ​ណែនាំ និង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សកម្មភាព​ឱសថ ជា​សមត្ថកិច្ច​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល ។
ចំពោះ​ការណែនាំ និង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ប្រភេទ​ឱសថ​សម្រាប់​ផ្នែក​បសុព្យាបាល ជា​សមត្ថកិច្ច​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ ។
ជំពូក​ទី ៥
ទោសបញ្ញត្តិ
មាត្រា ១០.-
ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី ១.០០០.០០០រៀល ( មួយ​លាន​រៀល )	ដល់​ ១០.០០០.០០០រៀល ( ដប់​លាន​រៀល ) និង​ផ្អាក​ផលិតកម្ម អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម​ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​ពី ០១​ខែ ដល់ ០៣​ខែ ឬ​ទោស​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ទោស​ទាំងពីរ​ខាង​លើ​ដោយ​ពុំ​ទាន់​គិត​ដល់​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ពី​បទល្មើស​ផ្សេងៗ​ទៀត​ចំពោះ​បុគ្គល​ណា​ដែល​បាន :
១- ផ្សព្វផ្សាយ​ឱសថ​ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ក្រសួង​សុខាភិបាល ។
២- ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​នឹង​បែបបទ ឬ​ល័ក្ខខ័ណ្ឌ ផលិតកម្ម អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម​និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ ។
៣- បើក ឬ​ប្ដូរ​ទី​តាំង គ្រឹះស្ថាន​លក់​ឱសថ គ្រឹះស្ថាន​ផលិត​ឱសថ ឬ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម​ឱសថ ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ក្រសួង​សុខាភិបាល ។
៤- ផលិត ឬ​នាំ​ចូល ឬ​នាំ​ចេញ ឬ​ស្ដុក​ឱសថ វត្ថុធាតុ​ដើម​ឱសថ ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ក្រសួង​សុខាភិបាល ។
៥- លក់​ឱសថ​គ្មាន​ទិដ្ឋាការ ឬ​បញ្ជី​ការ ឬ​ឱសថ​ដែល​ក្រសួង​សុខាភិបាល​បាន​ហាមឃាត់ ។
ក្នុង​ករណី​មិន​រាងចាល ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់ និង​ផ្អាក​ផលិតកម្ម អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម​ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​ទ្វេ​ឡើង​មួយ​ជា​ពីរ ឬ​ទោស​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ទោស​ទាំងពីរ​ខាង​លើ ។
ឱសថ វត្ថុ​ធាតុ​ដើម សម្ភារៈ ឧបករណ៍​ផ្សេងៗ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​បទល្មើស​ដែល​មាន​ចែង​​ក្នុង​ចំណុច ៤​និង​៥ ត្រូវ​រឹបអូស​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​រដ្ឋ ឬ​បំផ្លាញ​ចោល ។
ក្រសួង​សុខាភិបាល​មាន​សិទ្ធិ​ផ្អាក​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ភ្លាម​នូវ ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឱសថ​ផលិតកម្ម​ អាហរ័ណ​នីហរ័ណ​កម្ម និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱសថ​ដែល​ល្មើស រួច​រៀបចំ​សំណុំ​រឿង​បញ្ជូន​ទៅ​តុលាការ ។
មាត្រា ១១.-
ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី ១.០០០.០០០រៀល ( មួយ​លាន​រៀល ) ដល់​ ៥.០០០.០០០រៀល ( ប្រាំ​លាន​រៀល ) ឬ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី ០៦​ថ្ងៃ ដល់ ០១​ខែ ឬ​ទោស​ទាំងពីរ​នេះ ចំពោះ​ជន​ណា​ដែល​រារាំង​មិន​ឱ្យ ​ភ្នាក់ងារ​មាន​សមត្ថកិច្ច​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​៩​ខាង​លើ​បំពេញ​ភារកិច្ច​អធិការកិច្ច​របស់​ខ្លួន ។
មាត្រា ១២.-
មាត្រា ១៣.-
ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា ១០,១១ និង ១២ ដែរ ចំពោះ​មន្ត្រី​រាជការ​ណា​ដែល​ឃុបឃិត ឬ​ប្រព្រឹត្ត​រំលោភ​លើ​ភារកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​មាត្រា ១០,១១ និង ១២ ។
ជំពូក​ទី ៦
អន្តរបញ្ញត្តិ
មាត្រា ១៤.-
ក្រោយ​ពេល​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជាធរមាន​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០០៥ ក្រសួង​សុខាភិបាល​មាន​សិទ្ធិ​ចេញ​ប្រកាស​អនុញ្ញាត​ឱ្យ ​មន្ត្រី​សុខាភិបាល​ចូល​និវត្តន៍​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​បើក​គ្រឹះស្ថាន​លក់​ឱសថ​នៅ​តាម​ឃុំ សង្កាត់​ណា​ដែល​ពុំ​ទាន់​មាន​គ្រឹះស្ថាន​លក់​ឱសថ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ការ​កំណត់​ក្នុង​មាត្រា ៤​ និង​មាត្រា ៧ នៃ​ច្បាប់​នេះ ។
ជំពូក​ទី ៧
អវសាន​ប្បញ្ញត្តិ
មាត្រា ១៥.-
បទប្បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​ផ្ទុយ​នឹង​ច្បាប់​នេះ ត្រូវ​ទុក​ជា​និរាករណ៍ ។
ភូមិកំពង់ព្រីង
​
ស័ង្គ
ជាឧបករណ៍ប្រគុំក្នុងព្រះបរមរាជវាំង សម្រាប់ ពិធីអភិសេកព្រះរាជា ពិធីគ្រងរាជ្យសម្បត្តិ ពិធីចម្រើនព្រះជន្មា ពិធីដង្ហែរអង្គព្រះមហាក្សត្រ -ល-។
ភូមិកំពង់ព្រីង
=រដ្ឋបាល= ភូមិកំពង់ព្រីង ជារដ្ឋបាលដែលចំណុះអោយឃុំសិត្បូដែលមានផ្ទៃដី ប្រជាជន ស្រី
ដែនដី
=ប្រជាជន=
សរុប
ភូមិកំពង់ព្រីងមានប្រជាជន៖
ឆ្នាំ2015
=អប់រំ=
សាលាឯកជន
=មន្ត្រី=
សន្តិសុខភូមិ
=បេក្ខជនគណបក្សនយោបាយ=
=ថវិការភូមិ=
ភូមិកំពង់ព្រីង
= សូមមើលផងដែរ=
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកណ្តាល
មុកដាវ៉ាន់ សាន់ទិផន
មុកដាវ៉ាន់ សាន់ទិផន ឬ មុកដាវណ្ណ សន្តិពរ (ມຸກດາວັນ ສັນຕິພອນ) គឺជាតារាចម្រៀងស្រីឡាវ
ជីវប្រវត្តិ
កើតនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៩៧ ទីក្រុងកៃសុន ផុមវីហាន ខេត្ត​សួគ៌ខេត្ត ប្រទេសឡាវ គ្រួសារដែលធ្វើកសិកម្ម ប៉ុន្តែនៅពេលឪពុកម្តាយរបស់នាងទំនេរពីការធ្វើស្រែ អ្នកចុះកិច្ចសន្យានឹងច្រៀងដោយក្រុមតន្រ្តីរបស់ឪពុកនាងគឺក្រុមតន្ត្រីមួយ ក្នុងនោះឪពុកនាងរកប្រាក់បាន ៥ គីបក្នុងការច្រៀងពេលយប់
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងឡាវ
អ្នកថតភាពយន្តអាជីព
អ្នកថតភាពយន្តអាជីព (ភាសាអង់គ្លេស៖ Cinematographer) រីឯ Cinematography គឺការថតភាពយន្ត (មកពីភាសាក្រិចបុរាណ κίνημα, kìnema "ចលនា" និង γράφειν, gràphein "ដើម្បីសរសេរ") គឺជាសិល្បៈនៃរូបភាពចលនា (ហើយថ្មីៗនេះ កាមេរ៉ាវីដេអូអេឡិចត្រូនិច) ការថតរូប។
អ្នកថតកុនប្រើកែវលែនដើម្បីចាប់យកពន្លឺដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវត្ថុ បញ្ចូនទៅកាន់ កាមេរ៉ា រួចផ្ទេរទៅឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា និង បំលែងជារូបភាព។ ទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់ និង រក្សាទុកសម្រាប់ដំណើរការនៅពេលក្រោយ។ ការចាប់យករូបភាពដោយប្រើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញារូបភាពអេឡិចត្រូនិចបង្កើតបន្ទុកអគ្គិសនីសម្រាប់ភីកសែលនីមួយៗនៅក្នុងរូបភាព ដែលត្រូវបានដំណើរការដោយអេឡិចត្រូនិច និង រក្សាទុកក្នុងឯកសារវីដេអូសម្រាប់ដំណើរការ ឬ ការបង្ហាញជាបន្តបន្ទាប់។ រូបភាពដែលបានថតដោយសារធាតុ emulsion រូបថតជាលទ្ធផលនៅក្នុងស៊េរីនៃរូបភាពដែលមើលមិនឃើញនៅលើស្តុកខ្សែភាពយន្តដែលត្រូវបាន "បង្កើត" គីមីទៅជារូបភាពដែលអាចមើលឃើញ។ រូបភាពនៅលើស្តុកខ្សែភាពយន្តត្រូវបានព្យាករសម្រាប់ការមើលរូបភាពចលនាដូចគ្នា។
Cinematography រកឃើញការប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យជាច្រើននៃវិទ្យាសាស្ត្រ និង អាជីវកម្ម ក៏ដូចជាសម្រាប់គោលបំណងកម្សាន្ត និង ការទំនាក់ទំនងដ៏ធំ។
រមណីយដ្ឋានអន្លង់ជ្រៃ
thumb រមណីយដ្ឋានអន្លង់ជ្រៃ ដែលគេនិយមហៅថា"ភូមិសម្តេច ហេង" ត្រូវបានអ្នកទេសចរជាតិកំពុងចាប់អារម្មណ៍ និងនាំក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ញាតិសន្តាន ទៅលេងកម្សាន្ត និងញ៉ាំអាហារពេលថ្ងៃត្រង់ ថែមទាំងលេងទឹកនៅទំនប់បង្ហៀរទឹកក្នុងភូមិនេះយ៉ាងសប្បាយរីករាយថែមទៀតផង។ ភូមិអន្លង់ជ្រៃ បើថ្ងៃធម្មតាមិនសូវមានភ្ញៀវទេសចរទៅលេងកម្សាន្តនៅឯរមណីយដ្ឋានមួយនេះទេ តែបើថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ សៅរ៍ អាទិត្យ ឬថ្ងៃបុណ្យទានវិញ រកតែកន្លែងអង្គុយលេងស្ទើរតែគ្មានផង។នៅទីនោះមានទំនប់ទឹកយ៉ាងធំសម្រាប់លេងកម្សាន្ត និងមាន បរិយាកាសបរិសុទ្ធ ខ្យល់អាកាសធម្មជាតិតាមបែបស្រុកស្រែចម្ការ និងមានលក់ម្ហួបអាហារឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដូចជា មាន់ដុត កង្កែបបោក សាច់គោអាំង ត្រីអាំង និងម្ហូបអាហារជាច្រើនបែបតាមរបៀបអ្នកជនបទជាច្រើនមុខទៀត។រមណីយដ្ឋាន អន្លង់ជ្រៃ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិអន្លង់ជ្រៃ(ភូមិសម្តេច ហេង) ឃុំកក់ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ បើយើងធ្វើដំណើរចេញពីភ្នំពេញ បត់តាមស្ពានព្រែកតាមាក់ រហូតដល់រង្វង់មូលស្វាយអន្ទរ រួចបន្តដំណើរប្រមាណ ៤០ គីឡូម៉ែត្រទៀត ដោយបត់ទៅទិសខាងកើតឆ្ពោះទៅកាន់ស្រុកពញាក្រែក នោះនឹងឃើញរមណីយដ្ឋានអន្លង់ជ្រៃ ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៨ នេះតែម្តង។
ប្រាសាទប្រាំល្វែង
ទីតាំង និងប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទប្រាំល្វែង ត្រូវបានសាងសង់ឡើង នៅអាណាចក្រភ្នំ(វ្នំ) រឺ ហ្វូណន ដែលមានសិលាចារឹក K5។ កសាងនៅសតវត្សទី៥ តាមរចនាបថភ្នំដា និង រចនាបថសម្បូណ៍  ក្នុងរាជ ព្រះបាទគុណវរ្ម័ន។ ដែលស្ថិតនៅសារមន្ទីរព្រៃនគរ ទីក្រុងព្រៃនគរ។ បច្ចុប្បន្នវៀតណាម បានប្ដូរឈ្មោះទៅជា សារមន្ទីរហូជីមីញវិញ។ ជាប្រាសាទដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់កោ រឺ អង្គរបុរី  ដែលស្ថិតនៅ ឃុំអង្គរបុរី និងឃុំគោកធ្លក ស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវនិងកំពង់ផែអូរកែវ។ ជាប្រាសាទខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅលើប្រទេសវៀតណាម(យួន)។កាលពីក្រោយសម័យអង្គរ ។ នៅសតវត្សទី៥ ក្នុងរាជព្រះបាទរុទ្រ្ទវរ្ម័ន មុនទ្រង់សោយទីវង្គត់ បានសាងទេវាល័យមួយសំរាប់តំកល់ព្រះវិស្ណុមួយព្រះអង្គធ្វើអំពីមាសសុទ្ធ។ នៅឆ្នាំ៤៧០ ដល់៥១៤ ក្នុងរាជព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន និង រាជបុត្រា បុត្រី គង់នៅប្រាសាទនេះ។ ដែលប្រាសាទនេះស្ថិតនៅ ស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកឬស្សី ដែនដីកូសាំងស៊ីន។សិលាចារឹកប្រាសាទប្រាំល្វែងលេខ K-៧ សតវត្សរ៍ទី៥ ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមសព្វថ្ងៃ និយាយដល់ការកសាងវិស្ណុបាទ ។ តាមសិលាចារឹកបានចារឡើងដោយព្រះរាជកុមារ គុណវម៌្ម នៅដើម សតវត្សរ៍ទី៦ នៃគ.ស បានរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ ព្រះរាជកុមារ ឬ ផ្វានថាងចឹង បើ សរសេរជាភាសាចិន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និង កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ដែលបាន សោយទិវង្គត នៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស។ ព្រះអង្គជារាជបុត្រនៃព្រះមហាក្សត្រដែលជា ព្រះចន្ទនៃរាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ ព្រះអង្គបានត្រួតត្រា កាន់កាប់តំបន់មួយដែលបិតារបស់ទ្រង់បានកសាងនៅលើទីទឹកភក់ ដែលនៅស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកប្ញស្សី កម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ។ ព្រមពេលជាមួយគ្នាដែរ លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា មានការរីកចម្រើនដែរ។ នេះបើយើងសំអាងលើទិដ្ឋភាពរួមនៃសង្គមខ្មែរនាសម័យនគរវ្នំ ដែលជំនឿលើព្រហ្មញ្ញសាសនាបានគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់ច្រកល្ហក ពោលគឺមានអាទិភាពចម្បង។ សិលាចារឹកនៅវាលភក់ កម្ពុជាក្រោម បានបញ្ជាក់ថា មុននឹងសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស ព្រះមហារាជិនីនៃព្រះបាទជយវម៌្មដែលមានព្រះនាមថា កុលប្រភាវតី បានត្រាស់បង្គាប់ឲ្យរាជឌ្ឍកី ស្ថាបនាអាស្រមដើម្បីបូជាព្រះសិវ។ រីឯព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ដែលមានព្រះនាមថា ព្រះគុណវម៌្មដែលជានាយកលើអារាមមួយនៅក្នុងព្រះវិហារនេះ មានការគោរពបូជាស្នាមព្រះបាទព្រះវិស្ណុ ឈ្មោះចក្រវីរថស្វាមិគគួរឲ្យមោទនៈ។
ឯកសារយោង
ប្រាំល្វែង
ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច
ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច (Economic systems)
ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកចែកចេញជា 4 :
± ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបុរាណ (Traditional economic system)
> ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបុរាណមានភាពពេញនិយមជាសេដ្ឋកិច្ចដើម ឬ មិនអភិវឌ្ឍន៍នោះឡើយ ដែលមានឧបករណ៍និងបច្ចេកទេសហួសសម័យ ។
± ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការ (Planned economic system)
> ក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការឬសេដ្ឋកិច្ចបញ្ជា អាជ្ញាធរកណ្តាល(រដ្ឋាភិបាល) គឺជាអ្នកកំណត់ដំណើរការប្រព្រឹត្តិទៅនៃសេដ្ឋកិច្ច និង ជាអ្នកធ្វើ សេចក្តីសំរេចចិត្ត ថាតើត្រូវផលិតអី្វ ?​ ផលិតយ៉ាងដូចម្តេច ? បែងចែក យ៉ាងដូចម្តេច ? នរណាជាអ្នកទទួលយក ?
> ក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបញ្ជា អាជ្ញាធរកណ្តាលតែងតែដាក់ចេញនូវគំរោង ផែនការស្មុគ្រស្មាញ និង មានលក្ខណៈល្អិតល្អន់ក្នុងការប្រព្រឹត្តិទៅនៃខឿនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។
> ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការ ត្រូវបានអនុវត្តន៍ច្រើនកាលពីជាងមួយទស្ស វត្សមុន តែបច្ចុប្បន្ននេះប្រទេសដែលអនុវត្តន៍ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការនេះ ដូចជាប្រទេសចិន គូបា. . . . . បានងាកចេញមកអនុវត្តន៍ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច​ទីផ្សារវិញ ។
ប្រាសាទភ្នំទទឹង
ប្រវត្តិ
thumb នៅក្នុងខេត្តកំពត មានប្រាសាទឥដ្ឋក្នុងរូងភ្នំចំនួន៣ ដែលយើងខ្ញុំបានទៅដល់ និងឃើញមានរចនាបថប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដូចជា ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក ប្រាសាទភ្នំខ្យង និងប្រាសាទភ្នំទទុងនេះឯង។ ចំណែកប្រាសាទមួយទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ គឺជាប្រាសាទថ្មបាយក្រៀម សង់នៅលើដីរាបស្មើធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាសាទភ្នំទទុង ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបន្ទាយមាស ចូលតាមច្រកផ្លូវរោងចក្រ K.ស៊ីមែន អតីតរោងចក្រស៊ីម៉ងត៍ចក្រីទីង តាមផ្លូវបេតុងដោយប្រកាន់ខាងស្តាំដៃរហូតដល់បរិវេណវត្តមួយឈ្មោះ "វត្តកោះទង់" គឺដល់ជើងភ្នំ ដែលជាតំបន់ប្រាសាទនេះហើយ។ លោកអ្នកត្រូវបន្តដំណើរឡើងភ្នំតាមជណ្តើរថ្មប្រមាណជាង២០០កាំ ហើយដើរចូលក្នុងរូងភ្នំនោះ នឹងឃើញប្រាង្គប្រាសាទភ្នំទទុងនេះហើយ។ សូមលោកអ្នកកុំភ្លេចយកពិល ឬភ្លើងហ្វា ដើម្បីបំភ្លឺផ្លូវ និងសម្រាប់ថតរូបផង។ យើងខ្ញុំមិនធ្លាប់នឹកស្មានដល់សោះថា ខេត្តកំពត មានប្រាង្គប្រាសាទបុរេអង្គរ ដែលសាងសង់ក្នុងរូងភ្នំថ្មកំបោរគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បែបនេះសោះ។ ពិតជាគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងដល់ហត្ថវិស្វកម្មរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកមរតកដ៏មានតម្លៃនេះ ដល់កូនចៅខ្មែរជំនាន់នេះបានសិក្សាស្វែងយល់ និងទៅលេងកម្សាន្តដូចយើងខ្ញុំដែរ។ ខេត្តកំពត ពិតជាមានតំបន់ទេសចរណ៍សម្បូរបែប និងមិនសាមញ្ញដូចអ្នកផ្សេងនិយាយនោះទេ។
ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច
± ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ (Market economic system)
ប្រាសាទភ្នំទទឹង
ឯកសារយោង
ភ្នំទទឹង
ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច
> ក្នងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើសិទ្ធិនៃ ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជន និង ទីផ្សារ ដែលនៅក្នុងនោះនីតិបុគ្គលទាំងឡាយជាអ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ថាតើត្រូវផលិតអី្វ ?​ ផលិតយ៉ាងដូចម្តេច ? ផលិតប៉ុន្មាន ? ផលិតពេលណា ?
> ការពឹងផ្អែកលើកំលាំងទីផ្សារ មិនមែនមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលគ្មានតួនាទីក្នុងការសហការឬធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៃសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ ។ កំលាំង នេះមានឥទ្ធិពលទៅលើរបៀបដែលទីផ្សារដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច ?
± ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចំរុះ (Mixed economic system)
> ជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលរដ្ឋនិងឯកជនជាអ្នកដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ហាញពីចរិតលក្ខណៈ នៃសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារនិងសេដ្ឋកិច្ចផែនការ ។
> សេដ្ឋកិច្ចចំរុះ ភាគច្រើនអាចនិយាយបានថា ជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលមានការកែតម្រូវនៅលើទីផ្សារ ព្រមទាំងមានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ដែលត្រូវបានការពារបរិស្ថាន បទដ្ឋាន សុខុមាលភាពសង្គម និង ការពារការប្រកួតប្រជែង ។
ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
thumb ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមានទីតាំងនៅក្នុងបរិវេណវត្តប្រាសាទ ដែលមានទីតាំងនៅភូមិប្រាល ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត មានប្រាសាទបុរាណមួយសង់ពីថ្មបាយកៀ្រមតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១០ ដែលប្រាសាទនេះពីដើមមានឈ្មោះថា "ប្រាសាទប្រុស" ជាគូនឹង "ប្រាសាទស្រី" ដែលមានរចនាបថដូចគ្នា នៅវត្តកំពែង ឃុំកំពែង ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ។ នៅក្នុងតួប្រាសាទប្រុសនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម ដែលមានអាយុរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ត្រូវបានមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចុះទៅសិក្សាថា ដើមឈើនោះកំពុងពុកផុយបន្តិចម្តងៗ អាចនឹងដួលរលំបាក់សង្កត់ជញ្ជាំងប្រាសាទ ដែលនៅសល់ ក៏លើកផែនការទៅកាប់ដើមឈើកម្រនោះចេញ ស្រាប់តែអ្នកស្រុករាប់រយនាក់លើកគ្នាទៅរារាំងមិនឲ្យកាប់ដាច់ខាត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងដើមឈើនេះ លោកតាព្រឹទ្ធាចារ្យ ប៊ុន ឆេន អាយុ៨២ឆ្នាំ ជាពុទ្ធបរិស័ទវត្តប្រាសាទ ក្នុងឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត បានប្រាប់ថា ប្រាសាទបុរាណនេះសង់ពីថ្មបាយក្រៀមមានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំហើយនៅចំកណ្ដាលតួប្រាសាទនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម កម្ពស់ជាង១០ម៉ែត្រ គ្មានផ្កា គ្មានផ្លែ មានតែស្លឹករេចរិល ដែលអ្នកស្រុកហៅថា "ជ្រៃមាស" ព្រោះវាមានស្លឹកស្រដៀងស្លឹកជ្រៃ ដុះឯកោ គ្មានដើមឈើតូចៗ អមជាបរិវារនោះទេ។ ឥលូវនេះស្លឹកឈើ ដែលជ្រុះមកដីត្រូវបានអ្នកស្រុក អ្នកភូមិ ក្មេងចាស់ ប្រុសស្រី ដណ្តើមគ្នាយកទៅលក់ ក្នុងមួយសន្លឹក៥.០០០រៀល ដើម្បីយកទៅត្រាំទឹកផឹក ព្រោះគេល្បីតៗគ្នាថា "ជាជំងឺរាប់សិបមុខឯណោះ..."។ គួរបញ្ជាក់ថា រឿងរ៉ាវដែលមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចង់កាប់ដើមឈើនេះបានជ្រួតជ្រាបដល់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន ហើយសម្ដេចក៏បានបញ្ជាទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ មិនឲ្យកាប់ដើមឈើនេះទេ គឺរក្សាទុកដូចដើមឈើនានា ដែលដុះពីលើប្រាសាទបុរាណនៅតំបន់អង្គរ ដូចជាប្រាសាទតាព្រហ្ម ដែលមានដើមស្ពង់ដុះពីលើជាដើម ។
ឯកសារយោង
វត្តប្រាសាទ
អស់កល្ប
អស់កល្ប (អង់គ្លេស: Eternity) មានន័យថាជារៀងរហូត ឬគ្មានទីបញ្ចប់។
គំនិតស្ដីអំពីភាពអស់កល្ប ដែលគំនិតនេះទាក់ទងនឹងព្រះ ជាគំនិតដ៏សំខាន់នៅក្នងទេវវិទ្យា។ ពួកវេទនិយមនិយាយថាព្រះមាននៅ អស់កល្បជានិច្ច។ ពួកគេយល់ឃើញដូច្នេះ ដោយផ្អែកលើនិយមន័យនៃពាក្យ "អស់កល្ប" ដែលត្រូវបានប្រើ។ ម្យ៉ាងព្រះមាននៅ អស់កល្បជានិច្ច គឺមាននៅគ្មានទីបញ្ចប់ឡើយ ទាំងក្នុងពេលអតីតកាល បច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ ម្ប៉ាងទៀតព្រះមាននៅ ក្នុងពេលវេលាដ៏អស់កល្ប ឬមាននៅគ្រប់ពេលទាំងអស់។ ការកំណត់មួយផ្សេងទៀតបញ្ជាក់ថាព្រះស្ថិតនៅក្រៅពេលវេលា ខុសពីគំនិតរបស់មនុស្ស។ ព្រះមានបន្ទូលអំពីអង្គទ្រង់ថាជា “ដើមដំបូង និងជាទីបញ្ចប់។” ហើយថាព្រះអង្គជា “ព្រះអម្ចាស់ដែលគង់នៅសព្វថ្ងៃ គង់នៅតាំងពីដើម ហើយដែលត្រូវយាងមក គឺព្រះដ៍មានព្រះចេស្ដាលើអ្វីៗទាំងអស់។”
ឃុំសន្លុង(ស្រុកទ្រាំង)
ជាឃុំមួយ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ។
ព្រំប្រទល់ឃុំ
មានព្រំប្រទល់ដូចខាងក្រោម ៖
បញ្ជីភូមិ
មាន១២ភូមិ ៖
វត្តអារាម
- វត្តសន្លុង (ព្រះចៅអធិការ ព្រះនាម ឡូ នូច) - វត្តរស្មីមហារះភ្នំសន្លុង
សាលារៀន
- វិទ្យាល័យ និង អនុវិទ្យាល័យ សុខ អាន សន្លុង - បឋមសិក្សាវត្តសន្លុង - បឋមសិក្សាភ្នំសន្លុង
ប្រភព
__បង្ខំមាតិកា__
ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១
ព្រះនាងន្ឫបតីន្ទ្រទេវី (គ.ស ប្រហែល ?-៧៧០) រជ្ជកាល (គ.ស សតវត្សទី៨) ទ្រង់ជាមហេសីនៃវ្រះបាទរាជេន្ទ្រវម៌្មទី១ ព្រះ​នាង ន្ឫបតីន្ទ្រ​ទេវី ជា​ព្រះ​រជ្ជទាយាទ​របស់​ព្រះអធិរាជា​នៃ​វ្យាធបុរ ដែល​ប្រសូត​បាន​ព្រះ​រាជឱរស​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ថា មហីបតិវម៌្ម មាន​ន័យ​ថា ទ្រង់​ជា «យុទ្ធ​ជន​ឈាន​មុខ​គេ​នៅ​ក្នុង​រាល់​ការ​ប្រយុទ្ធ»។ ព្រះមហីបតិវម៌្ម ទ្រង់​បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ជាមួយ​ព្រះ​នាងរាជេន្ទ្រទេវី និង​ត្រូវជា​ព្រះ​បិតា​ព្រះ​នាង​ឥន្ទ្រទេវី ដែល​ជា​ព្រះ​មាតា​របស់​វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មទី១។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សវ្យាធបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ
សារមន្ទីរវាលពិឃាតជើងឯក
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរ
ម៉ូរ៉ានបង (ក្រុមតន្រ្តី)
ក្រុមតន្រ្តីម៉ូរ៉ានបង (모란봉악단 RR: Moranbong Akdan, ម៉ូរ៉ានបងអាក់តាន់) គឺជាក្រុមតន្រ្តីស្រីរបស់កូរ៉េខាងជើង សមាជិកត្រូវបានជ្រើសរើសពី គីម ជ៉ុងអ៊ឺន  មេដឹកនាំប្រទេស បង្ហាញស្ទីលនៃការបកស្រាយនៃ ប៉ុប រ៉ុក និង Fusion បើកដំណើរការក្រុមតន្រ្តីនេះនៅថ្ងៃទី ៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១២ ស្ទីលតន្ត្រីភាពខុសគ្នានៃពួកគេត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាពិរោះ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្ត្រី
រាមាធិបតី (លង្វែក)
ព្រះរាជជីវប្បវត្តិ
ព.ស ​២០៦៤, គ.ស​ ១៥២០, ម.ស​ ១៤៤២, ច.ស ​៨៨២ ឆ្នាំរោង ​ទោស័ក ព្រះបាទចន្ទរាជាហ្លួងខាងលិច សិរី​រាជសម្បត្ដិ​ស្ដេច​គ្រប់គ្រង​នគរ​នៅ​ខេត្ត​ខាងលិច​បាន​ ៥ ​ព្រះ​វស្សា សម្ដេចព្រះ​អគ្គមហេសី​សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ព្រះ​រាមាធិបតី​នោះ សម្ដេចព្រះ​បិតុរង្គាធិរាជជា​អម្ចាស់​ត្រាស់​ឲ្យ​ព្រះរាជ​គ្រូ​បុរោហិត ព្រឹទ្ធាចារ្យ សេនាបតី រៀប​ទទួល​តាម​ព្រះ​សិរី​យស សម្ដេចព្រះ​ឱរសាធិរាជ​ឯក​តាម​ទំនៀម។ លុះ​បាន​មួយ​ខែ​ក្រោយមក​ទ្រង់​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​មុខងារ​ធ្វើ​ព្រះរាជ​ពិធី ​ចំរើន​ព្រះកេសា​ព្រៃ។ លុះ​ធ្វើ​ស្រេច​ហើយ អស់​សេនាបតី មន្ដ្រី​មុខងារ​ទាំងពួង​នាំ​កូនប្រុស​ស្រី និង​ទាសាទាសី គោ ក្របី សេះ រទេះ ទូកចេញ​ហែ​សុវណ្ណមាលា​ថ្វាយ​ភួង​ព្រះ​ហស្ថ​រាល់ៗ​គ្នា។ ឯ​សម្ដេចព្រះ​វររាជ​បិតា​ក៏​ទ្រង់​ព្រះ​រាជទាន​សួយសារអាករ​ក្នុង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ជា​ចំណង​ព្រះ​ហស្ថ​នៃ​សម្ដេចព្រះ​ប្រិយ​បុត្រ​បរិសុទ្ធ​ រាមាធិបតី។ ឆ្នាំម្សាញ់ ត្រីស័ក ព.ស ​២០៦៥, គ.ស​ ១៥២១, ម.ស ​១៤៥៣, ច.ស ​៨៨៣ នោះ អ្នក​ម្នាង​បទុមបុប្ផាជា​ព្រះ​ស្នំ​ឯក សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រោស​ព្រះ​នាម​ជា​ព្រះ​អង្គ​បរមិន្ទ​រាជា។ សម្ដេច​ព្រះ​វររាជ​បិតា ​ទ្រង់​ពេញ​ព្រះ​ស្នេហា​ទាំង​ពីរ​អង្គ​ដូច​គ្នា។
ប្រាសាទនាងរង
​ ប្រាសាទនាងរង ជាស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅសម័យមហានគរ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ ស្រុកនាងរង ខេត្តនគររាជ។
រាមាធិបតី (លង្វែក)
សុគត
សម្ដេចព្រះរាមាធិបតី ព្រះបាទចន្ទរាជាបានតាំងឱ្យជាឧបយោវរាជ ក្សត្រកំលោះដែលមានឋានៈជាឧបរាជទី១ ឫឧបរាសាំមានវាំងនៅទួលខាងខេត្តលង្វែកមានរោងសេះ រោងដំរី គងយាម។ ឯព្រះបរមិន្ទាធិបតីនោះ ទ្រង់តាំងជាមហាឧបរាជ ព្រះរាជាបន្ទាប់គង់ក្នុងបន្ទាយលង្វែក។ ឯព្រះមហាឧបយោវរាជនោះមានព្រះរាជបុត្រីមួយព្រះអង្គ ព្រះនាមព្រះអង្គចន្ទមូលីមានរូបរាងស្អាតល្អប្រពៃ។ នាក្នុងឆ្នាំរោង អដ្ឋស័កនោះ សម្ដេចព្រះរាមាធិបតី មហាឧបយោវរាជ ព្រះអង្គចង់រួមប្រតិព័ទ្ធនឹងព្រះរាជបុត្រីនោះពន់ប្រមាណណាស់។ មានថ្ងៃមួយ ព្រះអង្គចេញគង់ចុងព្រះរាជរោងដូចប្រក្រតី ទើបព្រះអង្គត្រាស់ជាឧបាយសួរអស់នាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីថា: បើយើង គេដាំសារពើដំណាំបានផលផ្លែឡើងនឹងឱ្យអ្នកដទៃស៊ីប្រសើរ ឬស៊ីខ្លួនឯងប្រសើរជាង ខណៈនោះនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីពុំយល់ឧបាយ ក៏ក្រាបទូលថា: ទទួលព្រះរាជទានខ្លួនឯងប្រសើរជាង។ សម្ដេចព្រះមហាឧបយោវរាជ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រូវព្រះទ័យណាស់ ទ្រង់ត្រឡប់ចូលទៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងវិញ ទ្រង់ចូលរួមប្រតិព័ទ្ធនឹងព្រះអង្គចន្ទមូលីជាព្រះរាជបុត្រីអស់ ៧ ថ្ងៃក៏ស្រាប់តែ ឮលាន់ខ្ទ័រខ្ទារទាំងព្រះរាជវាំងហាក់នឹងរលើងរលំព្រះរាជវាំង។ នោះព្រះអង្គស្ទុះចេញមកក្រៅ ឃើញជាស្រុតព្រះរាជវាំង។ ព្រះអង្គស្រែកហៅក្រុមមន្ត្រីសេះឱ្យចងគ្រឿងមង្គលស្សតរនោះ ស្ទុះបោលរួចទាំងគ្រឿងទៅគង់នៅតែសេះមួយនៅជិតខាងព្រះអង្គឈ្មោះអាខ្នារ។ ទ្រង់ក៏ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យចងគ្រឿងអាខ្នារនោះ ហើយក៏គង់បរទៅទិសបស្ចឹម។ លុះដល់វាលមួយអន្លើ ព្រះធរណីស្រូបទាំងព្រះអង្គទាំងអាខ្នារសេះនោះទៅបានជាមានឈ្មោះហៅបឹងអាខ្នារស្រុត តែយារៗមកហៅថា ខ្នារស្រុតរៀងមកមានសណ្ឋានវែងពីខាងកើតទៅខាងលិចនៅក្នុងខែត្រលង្វែកសព្វថ្ងៃនេះ។ (ត្រង់ចំណុចអាចថាយករឿងនិទានមកបញ្ចូលដើម្បីបង្កើតនិយាយពីប្រវត្តិ បឹងខ្នារស្រុត បើសិនជាឧបរាជកំលោះហេតុអ្វីមានបុត្រ??)
ប្រាសាទនាងរង
=មើលផងដែរ=
នាងរង
រាមាធិបតី (លង្វែក)
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យលង្វែក
ប្រាសាទស្រី (កំពង់ឆ្នាំង)
ប្រវត្តិប្រាសាទ
thumb ប្រាសាទស្រី ជាប្រាសាទ ដែលធំ និងល្អផ្តាច់គេនៅក្នុងទឹកដីស្រុកកំពង់លែង និងនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងទាំងមូល។ ប្រាសាទស្រី ស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ក្នុងភូមិប្រាសាទ ឃុំដា ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ប្រាសាទនេះមានបណ្តោយប្រវែង១០ម៉ែត្រ ទទឹង៨ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ប្រហែល១៥ម៉ែត្រ។ តាមរយៈផ្តែរប្រាសាទនៅតាមទ្វារចូល និងទ្វារបញ្ឆោត យើងឃើញមានរចនាបថពីរយ៉ាងគឺ រចនាបថព្រៃក្មេង និងរចនាបថកំពង់ព្រះ។ ផ្តែរសំខាន់នៅទ្វារចូលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថព្រៃក្មេង។ ទោះបីជាផ្នែកខ្លះ នៃប្រាសាទនេះបានខូចខាតក៏ដោយ ក៏ទម្រង់ជាទូទៅនៃប្រាសាទនេះនៅស្អាតល្អ។ ប្រាសាទដ៏ធំមួយនេះ មានដំបូលនៅជិតល្អ ពុំទាន់ខូចខាត បាក់បែក ឬដាច់កំពូលនៅឡើយ។ ចម្លាក់កូនប្រាសាទ អណ្តែតនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ក៏នៅមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។ បរិវេណខាងក្នុងប្រាសាទ ពុំមានសេសសល់បដិមាបុរាណនោះទេ មានតែបដិមាព្រះពុទ្ធសាងអំពីស៊ីម៉ងត៍។ ប៉ុន្តែនៅខាងមុខប្រាសាទជាប់របងព្រះវិហារមានរូបបដិមា ដែលមានភិនភាគដូចព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី ត្រូវបានគេតម្កល់ទុកក្នុងបន្ទប់ ដែលមានចម្រឹងដែក២-៣ជាន់ និងចាក់សោរមាំទាំណាស់ ដែលដំបូលបន្ទប់នោះមិនសូវធានាសុវត្ថិភាពឡើយ ។
ឯកសារយោង
ស្រី កំពង់ឆ្នាំង
ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
thumb ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ មានវិសាលភាពផ្ទៃទឹកធំទូលាយ នាំខ្យល់បក់ត្រសៀកៗមកប៉ះកាយា ជាទីមនោរម្យសម្រាប់ទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់ ដែលវេចខ្ចប់ពីផ្ទះជាលក្ខណៈគ្រួសារ ជួបជុំមិត្តភក្តិ ឬក្រុមការងារនាឱកាសនៃដំណើរកម្សាន្តបុណ្យទានក្នុងខែភ្ជុំបិណ្ឌ និងចុងសប្តាហ៍ផងដែរ។ ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិអន្លង់ជ្រៃ ឃុំប្រាំបីមុំ ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោកអ្នកអាចចេញពីទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចម្ងាយប្រមាណ៤៨គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រសិនបើជិះហួសតំបន់ទំនប់បន្តិចប្រមាណ៥ ឬ៦គីឡូម៉ែត្រ លោកអ្នកនឹងទៅដល់វាលផ្កាពណ៌លឿងដ៏ស្រស់បំព្រងក្នុងចម្ការអំពៅរបស់ក្រុមហ៊ុនលោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់។ ទំនប់អន្លង់ជ្រៃ បានសាងសង់ពីជំនាន់ខ្មែរក្រហម បានប្រែក្លាយជាទំនប់វារីអគ្គិសនីថ្មី តាំងពីឆ្នាំ២០១២ ដែលទួលទំនប់មានប្រវែង ៦,២០គីឡូម៉ែត្រ ហើយផ្ទៃទឹកអាងទំនប់អន្លង់ជ្រៃ នារដូវវស្សាអាចមានផ្ទៃទឹកទំហំប្រមាណ៤៧៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីនេះជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់ផ្តល់ទឹកធ្វើកសិកម្ម និងប្រភពផ្ដល់ថាមពលអគ្គិសនីរបស់ស្រុកថ្ពង ផងដែរ។ ក្រៅពីជាទីលម្ហែកាយនោះ ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ គឺជាទីផ្តល់ថាមពលអគ្គិសនីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងស្រុកថ្ពង បានប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ក្នុងរដូវវស្សា តែនៅរដូវប្រាំងវិញ មិនបានគ្រប់គ្រាន់ទេ ដោយសារទឹកតិចពុំអាចផ្តល់ចរន្តខ្លាំងក្នុងការបង្កើតថាមពលអគ្គិសនីដូចរដូវវស្សាឡើយ។ ចំពោះតម្លៃថាមពលអគ្គិសនីមានតម្លៃ៨០០រៀល ក្នុង១គីឡូវ៉ាត់ ខណៈតម្លៃអាចនឹងចុះថ្លៃជាងនេះនៅពេលខាងមុខ។ ក្រៅពីនេះទំនប់អន្លង់ជ្រៃ ក៏ជាទីកន្លែងសម្រាប់ប្រារឰពិធីបុណ្យអុំទូកផងដែរ។ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ដែលជារដូវកាលប្រារព្ធបុណ្យអុំទូក ជារៀងរាល់ឆ្នាំរបស់ស្រុកថ្ពង គឺភ្ញៀវទេសចរមកលេងយ៉ាងច្រើនកុះករ។ ថ្មីៗនេះ ក៏បានលេចឮព័ត៌មានថា មានក្រុមហ៊ុនឯកជននានា ចង់សហការកែច្នៃតំបន់នេះ ឲ្យក្លាយជាតំបន់រមណីយដ្ឋានកសិ-ទេសចរណ៍ផងដែរ ។
ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី២
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទឹកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃឝម្ភុបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សឝម្ភុបុរ
សមាគមសប្បុរសធម៌ មេត្តា
អំពី
សមាគមសប្បុរសធម៌ មេត្តា (English: META Charity Association) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2022 ដោយ​ លោក តេង សុធា, លោក​ អៀប សំនៀងខេមរា, លោក លាង យូសុផាន្នា, អៀម សុភារ៉ា, HONORARY សមាគមសប្បុរសធម៌មេត្តា គឺជាអង្គការសប្បុរសធម៌មិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អង្គការបំណងផ្តល់ជំនួយដល់អ្នកខ្វះខាត ដែលជាជំនួយដ៏ច្រើន និងមានន័យ។ បុគ្គលម្នាក់ៗ យើងប្រហែលជាមិនអាចផ្លាស់ប្តូរពិភពលោកបានទេ ប៉ុន្តែយើងរួមគ្នាព្យាយាមជួយបុគ្គល និងសហគមន៍ឱ្យដើរលើជើងរបស់ពួកគេ។ ជាលទ្ធផល តម្លៃស្នូលរបស់យើងគឺធ្វើឱ្យការផ្ដល់សប្បុរសធម៌ជាផ្នែកមួយនៃជីវិតរបស់មនុស្សគ្រប់រូប។ បេសកកម្ម បេសកកម្មរបស់អង្គការគឺដើម្បីក្លាយជាវេទិកាសប្បុរសធម៌នៃជម្រើសសម្រាប់អ្នករួមចំណែក អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត និងអ្នកទទួលផលដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ធ្វើឱ្យការផ្ដល់សប្បុរសធម៌ជាផ្នែកមួយនៃជីវិតរបស់មនុស្សគ្រប់រូប។ តម្លៃស្នូល យើងទទួលយកគុណតម្លៃ 5 (តម្លៃ "បេះដូង") ដែលជួយកំណត់វិធីសាស្រ្តរបស់យើងចំពោះការងារសប្បុរសធម៌របស់យើង។
បេសកកម្ម
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះ ខ្យល់កន្ត្រាក់ តែងតែកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចច្នេះហើយភាពទាំងនេះវាពិតជាប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើកុមារ ជាពិសេសកុមារកំព្រា ពិការ អ្វីដែលពួកគាត់ត្រូវការគឺ អាហារ ការព្យាបាល ការសិក្សារ ការស្នាក់នៅ របស់របរប្រើប្រាស់ បែបនេះហើយទើប លោក តេង សុធា លោក សុខ ប៊ុនឆេង និង លោក អៀប សំនៀងខេមរា បានសហការណ៏គ្នាបង្កើតអង្គការសប្បុរសធម៌ មេត្តានេះឡើង។ សមាគមសប្បុរសធម៌ មេត្តា ជាអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំនេញ។ ជារៀងរាល់សប្តាហ៍ អង្គការនេះតែងតែប្រមូលថវិការពីមហាជនដើម្បីប្រមូលទិញអាហារ និងរបស់របរប្រើប្រាស់ដើម្បីចែកជូនកុមារនៅតាមមណ្ឌលកុមារកុំព្រា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការ
រមណីយដ្ឋានទេទឹកពុះ
ព័ត៌មានទូទៅ
thumb ទឹកពុះ នៅមណ្ឌលកម្សាន្ត "ទេទឹកពុះ" ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាសាល ឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ កំពុងតែល្បីល្បាញថា អាចព្យាបាលជំងឺសន្លាក់ឲ្យជាសះស្បើយបាន ប៉ុន្តែគ្មានការបញ្ជាក់ពីអ្នកជំនាញសុខាភិបាលនៅឡើយទេ។ ដើម្បីទៅដល់មណ្ឌលកម្សាន្តនេះ គេត្រូវធ្វើដំណើរចេញពីរាជធានីភ្នំពេញតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ រហូតដល់ទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រង់ចំណុចផ្លូវបំបែកក្រុងច្បារមន ចន្លោះគីឡូម៉ែត្រលេខ៤៧ និង៤៨ ហើយបត់ស្តាំរួចបន្តដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៤៤។ គេអាចធ្វើដំណើរចេញពីទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទៅកាន់ស្រុកឱរ៉ាល់ ដែលមានចម្ងាយ៥០គីឡូម៉ែត្រ និងទៅដល់រង្វង់មូលផ្សារកន្ទួត ហើយបន្តដំណើរទៅខាងលិចរង្វង់មូលផ្សារកន្ទួតតាមផ្លូវលំចម្ងាយ២២គីឡូម៉ែត្រទៀត ដល់ភូមិតាសាល ឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់នឹងបានឃើញមណ្ឌលកម្សាន្ត"ទេទឹកពុះ" ដែលនៅខាងឆ្វេងដៃ ដែលគេដាក់រូបសំណាកយាយ"ទេ" ផងដែរ។ មណ្ឌលកម្សាន្ត"ទេទឹកពុះ" មិនត្រឹមតែជាកន្លែងលំហែកាយនោះទេ ទីនេះត្រូវគេល្បីល្បាញថា ជាកន្លែងអាចព្យាបាលជំងឺសន្លាក់ឲ្យជាសះស្បើយផងដែរ ដោយជារៀងរាល់ថ្ងៃគេសង្កេតឃើញបងប្អូនពលរដ្ឋ ដែលមកកម្សាន្តនៅតំបន់ទេទឹកពុះ នាំគ្នាចុះត្រាំជើងក្នុងប្រឡាយ ដែលធ្វើអំពីរនាបឫស្សីនៅខាងកើតទឹកពុះបង្ហូរចូលសម្រាប់ឲ្យចូលត្រាំជើង ដើម្បីព្យាបាលជំងឺសន្លាក់។ លោក សៅ សារ៉ន ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រាប់ថា តំបន់ទេសចរណ៍ទេទឹកពុះ ជាតំបន់ទេសចរណ៍បុរាណវិទ្យា។ តំបន់នេះភាគច្រើនមានជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅច្រើនជាងគេក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ សំខាន់កន្លែងនេះជាទីសក្ការៈបូជារបស់ជនជាតិខ្មែរសួយ ដែលមានរូបសំណាកលោកយាយទេទៀតផង។ តំបន់ទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺទាំងអស់មានប្រាំបួនកន្លែង ហើយសព្វថ្ងៃនេះតំបន់ទេទឹកពុះ កំពុងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមកកម្សាន្តមិនចាញ់តំបន់ទឹកធ្លាក់ជ្រាវប៉ុន្មានទេក្នុងមួយសប្តាហ៍ៗ ។
ឃុំផ្លូវទូក
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មាន  ភូមិ៖
1	04040401	ថ្នល់ឈើទាល	Thnal Chheu Teal	ប្រកាសលេខ៤៩៣ ប្រ.ក 2	04040402	ពាមខ្នង	Peam Khnang	ប្រកាសលេខ៤៩៣ ប្រ.ក 3	04040403	ស្លត	Slat
Boundary East	ឃុំច្រណូក West	ឃុំកំពង់ស្វាយ South	ឃុំប្រឡាយមាស North	ស្រុកកំពង់ស្វាយ ​ខេត្តកំពង់ធំ
វ៉ាស្កូដាកាម៉ា
វ៉ាស្កូដាហ្គាម៉ា (កើតឆ្នាំ១៤៦០ - ២៤ ខែធ្នូ ១៥២៤) គឺជាអ្នករុករកជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ និងជាជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានទៅដល់ប្រទេសឥណ្ឌាតាមសមុទ្រ។
ឃុំផ្លូវទូក
ឃុំផ្លូវទូក មាន៣ភូមិ គឺ
វ៉ាស្កូដាកាម៉ា
ការធ្វើដំណើរដំបូងរបស់គាត់ទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌាដោយផ្លូវជ្រោយនៃក្តីសង្ឃឹម (១៤៩៧–១៤៩៩) គឺជាការធ្វើដំណើរដំបូងគេដែលភ្ជាប់អឺរ៉ុប និងអាស៊ីដោយផ្លូវមហាសមុទ្រ ដោយភ្ជាប់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិភពលោក ព្រោះ​វា​បាន​សម្គាល់​ការ​ចាប់​ផ្តើម​នៃ​ដំណាក់​កាល​ដែល​ផ្អែក​លើ​សមុទ្រ​នៃពហុវប្បធម៌​សកល។  របកគំហើញរបស់ដាកាម៉ាអំពីផ្លូវសមុទ្រទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា បានបើកផ្លូវសម្រាប់យុគសម័យនៃចក្រពត្តិនិយមសកលលោក ហើយបានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិព័រទុយហ្គាល់បង្កើតអាណានិគមដ៏យូរអង្វែងមួយនៅតាមផ្លូវពីទ្វីបអាហ្រ្វិកទៅអាស៊ី។ អំពើហឹង្សា និងការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងដែលជួលដោយដាកាម៉ា និងអ្នកដែលបានធ្វើតាមក៏បានផ្តល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ឃោរឃៅដល់ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ក្នុងចំណោមនគរជនជាតិដើមភាគតិចរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលនឹងបង្កើតគំរូសម្រាប់អាណានិគមនិយមខាងលិច ក្នុងយុគសម័យនៃការរុករក ។ ការធ្វើដំណើរតាមមហាសមុទ្របានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ជៀសវាងការជិះទូកឆ្លងកាត់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេដែលមានជម្លោះយ៉ាងខ្លាំង និងឆ្លងកាត់ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ដ៏គ្រោះថ្នាក់។ ផលបូកនៃចម្ងាយដែលគ្របដណ្តប់ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅខាងក្រៅ និងត្រឡប់មកវិញបានធ្វើឱ្យបេសកកម្មនេះក្លាយជាការធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រដ៏វែងបំផុតដែលមិនធ្លាប់បានធ្វើរហូតដល់ពេលនោះ។
បន្ទាប់ពីនាវិកជាច្រើនទស្សវត្សរ៍ព្យាយាមចូលទៅដល់ប្រទេសឥណ្ឌា ជាមួយនឹងជីវិតរាប់ពាន់នាក់ និងនាវារាប់សិបគ្រឿងបានបាត់បង់នៅក្នុងការលិចកប៉ាល់ និងការវាយប្រហារដាកាម៉ាបានចុះចតនៅកាលីខាត់ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៤៩៨ ។ ការចូលទៅកាន់ផ្លូវគ្រឿងទេស ឥណ្ឌាដោយមិនមានការជំទាស់បានជំរុញសេដ្ឋកិច្ចនៃចក្រភពព័រទុយហ្គាល់ ដែលពីមុនមានមូលដ្ឋាននៅភាគខាងជើង និងឆ្នេរសមុទ្រអាហ្វ្រិកខាងលិច។ គ្រឿងទេសសំខាន់ៗនៅពេលដំបូងដែលទទួលបានពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺ ម្រេច និង ដើមយីហ៊ុប ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានរួមបញ្ចូលផលិតផលផ្សេងទៀតដែលថ្មីទាំងអស់ទៅកាន់អឺរ៉ុប។ ព័រទុយហ្គាល់បានរក្សាភាពផ្តាច់មុខពាណិជ្ជកម្មនៃទំនិញទាំងនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ វាមិនទាន់ដល់មួយសតវត្សក្រោយមកទេ ដែលមហាអំណាចអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត ទីមួយសាធារណរដ្ឋហូឡង់ និងអង់គ្លេស ក្រោយមកបារាំង និងដាណឺម៉ាក អាចប្រឈមមុខនឹងភាពផ្តាច់មុខ និងឧត្តមភាពខាងកងទ័ពជើងទឹករបស់ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់នៅក្នុងផ្លូវជ្រោយ ។