ធម្មវិចារណា
តចប់
សេដ្ឋី​បុត្រ​ដែល​យល់​ឃើញ​គោ​ស្រួល ហើយ​ក៏​តាំង​ផ្ដើម​ប្រព្រឹត្ត​វត្ត​គោ យក​ស្នែង​គោ​មក​ចង​បន្តុប​ពី​លើ​ក្បាល​ធ្វើ​ជា​ស្នែង យក​កន្ទុយ​គោ​មក​ចង​ភ្ជាប់​ពី​ក្រោយ​ធ្វើ​ជា​កន្ទុយ​របស់​ខ្លួន ដៃ​ទាំង​ពីរ​ធ្វើ​ជា​ជើង ។ គោវត្តៈ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​របស់​គោ គោសីល ប្រក្រតី​របស់​គោ គវាកប្បៈ អាកប្ប​កិរិយា (សណ្ដាប់​ធ្នាប់) របស់​គោ គវាចារៈ អាចារៈ (មារយាទ) របស់​គោ យ៉ាង​ណា ឯ​សេដ្ឋី​បុត្រ​នោះ ក៏​ប្រព្រឹត្ត​ដូច​ជា​គោ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ។ សេដ្ឋី​បុត្រ​ដែល​យល់​ឃើញ​ថា​ឆ្កែ​ស្រួល ក៏​តាំង​ប្រព្រឹត្ត​វត្ត​ឆ្កែ គឺ​យក​កន្ទុយ​ឆ្កែ​មក​ចង​ពី​ខាង​ក្រោយ​ធ្វើ​ជា​កន្ទុយ​របស់​ខ្លួន​ដៃ​ទាំង​ពីរ​ធ្វើ​ជា​ជើង ។ កុក្កុរវត្តៈ ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​ឆ្កែ កុក្កុរ​សីលៈ ប្រក្រតី​របស់​ឆ្កែ កុក្កុរាកប្បៈ អាកប្បកិរិយា​របស់​ឆ្កែ កុក្កុរាចារៈ អាចារៈ​របស់​ឆ្កែ យ៉ាង​ណា សេដ្ឋី​បុត្រ​នោះ ក៏​ប្រព្រឹត្ត​ដូច​ជា​ឆ្កែ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ។ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​វត្ត​គោ នឹង​វត្ត​ឆ្កែ​របស់​សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ​អស់ ១២ ឆ្នាំ ។ ថ្ងៃ​មួយ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នោះ​បាន​ជួប​គ្នា ក៏​តាំង​ពោល​អួត​គុណ​វិសេស​របស់​ខ្លួន ៗ ថា​គ្រាន់​បើ​ប្រសើរ​ជាង​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ប៉ុន្តែ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នោះ មិន​អាច​ញ៉ាំង​គ្នា​នឹង​គ្នា​ឲ្យ​សុខ​ចិត្ត​បាន​ឡើយ ។ ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ ឮ​ដំណឹង​ថា ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​បាន​ត្រាស់​ដឹង​ឡើង​ក្នុង​លោក ព្រះ​អង្គ​មាន​ប្រាជ្ញា​ញាណ​ដ៏​មោះ​មុត​ប្រសើរ​ជាង​មនុស្ស ទេវតា មារ និង​ព្រហ្ម​ទាំង​អស់ ទោះបី​មាន​អ្នក​ណា​មួយ​សួរ​បញ្ហា​ដ៏​ល្អិត​ជ្រាល​ជ្រៅ​យ៉ាង​ណា ព្រះ​អង្គ​ក៏​អាច​ដោះ​ស្រាយ​បាន​ទាំង​អស់ ដោយ​ឥត​មាន​ទើស​ទាក់​នឹង​អ្វី​ឡើយ ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​កាន់​សំណាក់​ព្រះ​អង្គ លុះ​ដល់​ហើយ​ក៏​ថ្វាយ​បង្គំ ហើយ​ក្រាប​ទូល​អំពី​គុណ​វិសេស​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា តើ​ខាង​ណា​ប្រសើរ​ជាង​ខាង​ណា ? ខណៈ​នោះ ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​បរម​គ្រូ​ទ្រង់​មិន​ព្យាករ​ថា​អ្នក​ណា​វិសេស​ជាង​អ្នក​ណា​ទេ ព្រោះ​ព្រះ​អង្គ​ជ្រាប​ថា ការ​ប្រព្រឹត្តិ​វត្ត​គោ​នឹង​ឆ្កែ​របស់​សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នេះ​ជា​អត្តកិលមថានុយោគ​ដូច​គ្នា ។ លំដាប់​នោះ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សំដែង​អំពី​វត្ត​ទាំង​ឡាយ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​យល់​ខុស​ហើយ​ប្រព្រឹត្ត​វត្ត​ញ៉ាំង​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​សេចក្ដី​ទុក្ខ​លំបាក​ឥត​ផល​ប្រយោជន៍ ដូច​ជា​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​វត្ត គឺ​ព្យាយាម​អង្គុយ​ហា​លក់​កំដៅ​ថ្ងៃ​ក្ដី បង្អត់​អាហារ​ខ្លួន​ឯង​អស់​ជា​ច្រើន​ថ្ងៃ​ក្ដី ដុត​ភ្លើង​ឆ្អើរ​ខ្លួន​ឯង​ក្ដី យ៉ាង​នេះ​ជា​ដើម យ៉ាង​នេះ​ជា​ដើម ក៏​រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​អត្តកិលមថានុយោគ​វត្ត​ទាំង​អស់ ។ សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ លុះ​ស្ដាប់​ធម្មទេសនា​របស់​ព្រះ​អង្គ​ចប់​ហើយ ក៏​យល់​ថា វត្ត​ដែល​ខ្លួន​បាន​ព្យាយាម​ប្រព្រឹត្ត​អស់​តយៈកាល ១២ ឆ្នាំ ត្រឡប់​ជា​គ្មាន​ផល​ប្រយោជន៍​អ្វី​សោះ ក៏​ទ្រហោ​យំ​ដោយ​នឹក​ស្ដាយ​បង់​គំនិត​ដែល​គិត​ខុស​នោះ ។ ក្នុង​ខណៈ​នោះ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​នាំ​គ្នា​លះ​បង់​វត្ត​គោ​នឹង​វត្ត​ឆ្កែ​នោះ​ចេញ ហើយ​ប្រកាស​ខ្លួន​ជា​សាវ័ក​ចូល​ក្នុង​ពុទ្ធ​សាសនា​វិញ ។ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​វត្ត​គោ​នឹង​វត្ត​ឆ្កែ​របស់​សេដ្ឋី​បុត្រ​ទាំង​ពីរ​នាក់ ដូច​បាន​ពណ៌នា​មក​នេះ ក៏​ហៅ​ថា សីលព្វតបរាមាសៈ​ដែរ ។ ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​ធម៌​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ពិនិត្យ​មើល​សេចក្ដី​ជា​ច្រើន​អន្លើ​ក្នុង​អដ្ឋកថា​នៃ​សុត្តន្តបិដក​ ព្រម​ទាំង​មតិ​របស់​ខ្ញុំ​ផង​យល់​ថា សីលព្វតបរាមាសៈ​នេះ​ប្រែ​ថា ការ​ស្ទាប​អង្អែល ឬ ការ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​សីល និង​វត្ត បាន​ន័យ​ថា ការ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​សីល និង វត្ត បាន​ន័យ​ថា ការ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​សីល​និង​វត្ត​របស់​សមណ​ព្រហ្មណ៍ (អ្នក​បួស​ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា) ដោយ​គំនិត​យល់​ថា សេចក្ដី​បរិសុទ្ធិ​របស់​អាត្មា​អញ​មិន​មែន​ដោយ​ហេតុ​ដទៃ​ទេ គឺ​ដោយ​សារ​សីល និង​វត្ត​ដែល​អាត្មា​អញ​បាន​កាន់​ប្រព្រឹត្ត​នេះ​ឯង ។ សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ជា​អ្នក​បួស​ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា​នោះ តើ​សំដៅ​យក​អ្នក​បួស​បែប​ណា ? សំដៅ​យក​បុគ្គល​ដែល​មាន​សេចក្ដី​នឿយ​ណាយ​ក្នុង​កាម ទាំង​ឃើញ​ទោស​ផ្សេង​ៗ របស់​កាម ហើយ​ចេញ​ទៅ​បួស​ជា​តាបស​ឬ​ឥសី ។ តាបស ឬ ឥសី ពួក​នេះ​ជា​កម្ម​វាទី​បុគ្គល (អ្នក​ជឿ​កម្ម​និង​ផល​របស់​កម្ម) បាន​ប្រព្រឹត្ត​តប​ធម៌ គឺ​សីល​និង​វត្ត​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង ទាំង​មាន​គំនិត​យល់​ថា​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធិ​ផុត​ចាក​ទុក្ខ​របស់​អាត្មា​អញ​ក្នុង​សង្សារ​នេះ អាស្រ័យ​ដោយសារ​សីល​និង​ វត្ត​ដែល​អាត្មា​អញ​ប្រព្រឹត្ត​នេះ ។ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​កាន់​សីល​និង​វត្ត​របស់​តាបស ឬ​ឥសី​ពួក​នេះ​ដោយ​មាន​បំណង​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​សុខ​ក្នុង​ភព​តែ​ម្យ៉ាង​ប៉ុណ្ណោះ ឈ្មោះ​ថា សីលព្វតបរាមាសៈ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី ? ព្រោះ​ហេតុ​ថា តាបស ឬ ឥសី ពួក​នេះ ប្រព្រឹត្ត​តប​ធម៌​នៅ​ជាប់​ជំពាក់​ដោយ​កិលេស​តណ្ហា​នៅ​ឡើយ ឬ​ថា​មិន​ទាន់​ឃើញ​ទោស​ក្នុង​ភព​នៅ​ឡើយ ។ ត្រង់​តាបស ឬ​ឥសី​ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា ប្រព្រឹត្ត​កាន់​សីល​និង​វត្ត​ដោយ​មាន​គំនិត​យល់​ដូច​បាន​ពោល​មក​ហើយ​នោះ លោក​ចាត់​ថា​ជា​សីលព្វតបរាមាសៈ ចុះ​ចំណែក​ខាង​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ទាំង​បព្វជិត​ទាំង​គ្រហស្ថ ក្នុង​ពុទ្ធ​សាសនា បើ​ប្រព្រឹត្ត​ព្រហ្មចរិយធម៌​គឺ សីល​និង​វត្ត ហើយ​មាន​គំនិត​យល់​ដូច​ជា​ពួក​តាបស ឬ ឥសី​ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា​នោះ​ដែរ តើ​អាច​ចាត់​ថា ជា​សីលព្វតបរាមាសៈ​បាន​ដែរ​ឬ​ទេ ? អាច​ចាត់​ថា​ជា​សីលព្វតបរាមាសៈ​បាន​ដោយ​ពិត ព្រោះ​នៅ​មាន​គំនិត​ជាប់​ជំពាក់​ដោយ​កិលេស​តណ្ហា ក្នុង​ភព​ដូច​គ្នា ។ បើ​យើង​យល់​ថា សីលព្វតបរាមាសៈ មាន​តែ​លើ​បុគ្គល​ខាង​ក្រៅ​ពុទ្ធ​សាសនា​តែ​ម្យ៉ាង ឯ​បុគ្គល​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធ​សាសនា​មិន​មាន​សីលព្វតបរាមាសៈ​ទេ ចុះ​ហេតុ​អ្វី​ក្នុង​គម្ពីរ​ជា​ច្រើន​អន្លើ​និយាយ​ថា បុគ្គល​អ្នក​បាន​ដល់​នូវ​សោតាបត្តិមគ្គ ឬ​សោតាបត្តិផល ទើប​អាច​លះ​ផ្ដាច់​នូវ​សីលព្វតបរាមាសៈ​ចេញ​បាន ។ សេចក្ដី​នេះ យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា បុគ្គល​ណា​មួយ​ដែល​មាន​សន្ដាន​ចិត្ត​នៅ​ជា​បុថុជ្ជន​នៅ​ឡើយ បុគ្គល​នោះ​ឈ្មោះ​ថា​នៅ​ជាប់​ដោយ​សីលព្វតបរាមាសៈ​ដូច​គ្នា​ទាំង​អស់ ដោយ​ហេតុ​ថា សីលព្វតបរាមាសៈ​នេះ​ជា​ពួក​នៃ​សំយោជន​ធម៌ លុះ​តែ​អរិយ​មគ្គ​អរិយ​ផល​កើត​ឡើង​កាល​ណា ទើប​អាច​លះ​បង់​បាន​នូវ​សីលព្វតបរាមាសៈ​កាល​នោះ ។