cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អាដុហ្វ អ៊ីទ្លែរ
ញាតិសន្តាន
ឪពុករបស់អ៊ីទ្លែរមានឈ្មោះថាសឺរ. អាល្វី អ៊ីទ្លែរ(១៨៣៧ដល់ឆ្នាំ១៩០៣។
រពីងបំពង
ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អាពីងបំពងដាក់លក់នៅផ្សារស្គន់ រពីងបំពង ឬ អាពីងបំពង គឺជាអាហារ ដ៏មានឱជារសឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដែលមានប្រចាំតំបន់នៅ ប្រទេសកម្ពុជា ។ រពីងបំពង ជា​ស្តេច​អាហារ​សត្វល្អិត​ប្រចាំ​ទីប្រជុំជន​ស្គន់​ ជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលឆ្លងកាត់ស្រុកនេះ។
នៅសម័យខ្មែរក្រហម អាពីង ជាអាហារ មួយ ដែលប្រជាជនខ្មែរតែងតែហូប នៅពេលដែលខ្វះខាតអាហារ ។ អស់​រយៈពេល​មិន​តិច​ជាង២០ឆ្នាំ​ហើយ​ទេ​ដែល​ប្រជាជន​រស់នៅ​តំបន់​នោះ​ជាច្រើន​នាក់​បាន​ក្លាយ​ខ្លួន​ជា​អាជីវករ​លក់​រពីង​បំពង​ជូន​អ្នកដំណើរ​នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​នៅ​តាម​ចំណតរថយន្ត​ ​និង​ ​អាហារដ្ឋាន​នានា​នៅ​ទីនោះ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​តាំងពី​ព្រលឹម​រហូតដល់​ព្រលប់។
ជនជាតិ​ចិន​យក​វា​ទៅ​ធ្វើ​ថ្នាំបុរាណ​ចិន​សម្រាប់​ជំនួយ​សុខភាព។
ខែធ្នូជារដូវសត្វរពីងពង ​ដូចនេះធ្វើឲ្យសត្វរពីងធាត់មានសាច់និងពងច្រើនមានរសជាតិគួរឲ្យចង់ទទួលទានបំផុតខុសពីខែផ្សេងៗទៀត ហើយតម្លៃរបស់វាក៏កើនឡើងដែរ គឺរពីងបំពងមួយក្បាលមានតម្លៃចន្លោះពី៤០០០រៀល ដល់៤៥០០រៀល។ បើខុសពីរដូវរពីងពង អាជីវករនៅទីនេាះលក់វាក្នុងតម្លៃមួយ ៣០០០រៀល ចំណែករពីងតូចៗដែលដាច់ជើងខ្លះៗសល់ពីបំពង លក់ក្នុងតម្លៃ ១០ក្បាល ១៥០០០រៀល។
សព្វថ្ងៃចំនួនសត្វរពីងកាន់តែថយចុះ ហើយចំនួនអ្នកប្រមាញ់សត្វរពីងក៏ថយចុះផងដែរដោយសារកត្តាជាច្រើន។ នៅតំបន់ ស្គន់ ស្រុកជើងព្រៃនេះសឹងតែលែងមានអ្នកដើររកសត្វរពីងនៅតាមព្រៃដូចកាលពីជាង១០ឆ្នាំមុនទៅហើយ ព្រោះដីព្រៃជាច្រើននៅទីនោះត្រូវបានកាប់ឆ្ការដំណាំ និង អភិវឌ្ឍជាលក្ខណៈឯកជន ធ្វើឲ្យជម្រកធម្មជាតិរបស់សត្វរពីងត្រូវបានទទួលរងការគំរាមកំហែងខ្លាំង។ បច្ចុប្បន្ន សត្វរពីងដែលដាក់លក់នៅស្គន់នេះភាគច្រើនត្រូវបានគេដឹកតាមរថយន្តតាក់សុីពីឈ្មួញកណ្ដាលនៅ ខេត្តកំពង់ធំ និង ខេត្តព្រះវិហារ ជំនួសវិញ។ តំបន់ដែលសម្បូរអ្នកចាប់សត្វរពីងជាងគេ គឺ ឃុំសាគ្រាម ឃុំក្រយា និង ឃុំសាមគ្គី ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង ខេត្តកំពង់ធំ។
គួរបញ្ជាក់ថា រពីង គឺជាពពួករន្ធកសត្វមានរូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងសត្វពីងពាងធំ មានចង្កូមខុបធ្វើរន្ធនៅក្នុងដីពទ្ធ័សរសចាក់ស្រេះភ្ជិតមាត់រន្ធ។ រពីងមានពីរប្រភេទ គឺរពីងគោមានរូបតូចសម្បុរប្រផេះ និងរពីងក្របីមានសម្បុរខ្មៅហើយមានមាឌធំជាងរពីងគោ។ រពីងរស់នៅក្នុងរន្ធដែលធ្វើដោយខ្លួនវាផង ឬរស់នៅក្នុងរន្ធក្តាមដែលបោះបង់ចោល។ វារស់នោក្នុងរន្ធបានតែខែត្រជាក់ទេ។ សម្រាប់រដូវប្រាំងវិញ វាតែងតែលាក់ខ្លួនតាមដើមឈើ ឬក្នុងគម្ពោធព្រៃ។ ដើម្បីចាប់អាពីង គេត្រូវយកចបជីករន្ធរបស់វា រួចយកឈើតូចមួយរុកឲ្យវាចេញពីក្នុងរន្ធ។ ពេលរពីងចេញមកភ្លាម គេត្រូវយកឈើសង្កត់ខ្នងវា ហើយលូកដៃចាប់ឲ្យជាប់ពីលើតែម្តង។
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុខម្ហូបខ្មែរ
មីនាឈី សុនទរេសូរ មនឌៀរ
200x250px|thumb|[[ទេវស្ថាន|វត្តមីនាឈី សុនទរេសូរ មនឌៀរ .]]
វត្តមីនាឈី សុនទរេសូរ មនឌៀរ  ( மதுரை மீனாட்சி சுந்தரேசுவரர் கோயில், Meenakshi Temple, Madurai , मीनाक्षी सुन्दरेश्वर मन्दिर ) គឺ វត្តក្នុងព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទក្នុងសក្តិនិកាយ ។. នៃក្រុងទីក្រុងមទុរៃនគរ នៃ ស្រុកខេត្ទមិឡណាឌូ ឥណ្ឌាខាងត្បូង។. ជាប្រាសាទកសាងឡើង ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ ព្រះម៉ែមីនាឈី ។. , វត្តបែរមុខទៅទិសខាងកើត ។. , វត្តនេះត្រូវបានគេកោតសរសើរដោយសារភាពសម្បើម និងរុងរឿងនៃស្ថាបត្យកម្មនេះ ចម្លាក់ដែលលាតសន្ធឹង និងដោយសារស្ថាបត្យកម្មឥណ្ឌាមានរូបឥណ្ឌា ទេពធីតានិងទេវតា ដែលឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងវត្ត។
ប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង
ប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើងជាសំណង់ប្រាសាទ ដែលមានលក្ខណៈតូច ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើងឆៀងខាងកើតប្រាសាទបាយ័ន និងក្រោយប្រាសាទសួរព័ត្រក្នុងរាជធានីអង្គរធំ។
ឃ្លាំងខាងជើង
មហាវិថីម៉ៅសេទុង
មហាវិថីម៉ៅសេទុង Mao Tse Toung Boulevard (245)​គឺជាមហាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីព្រះនរោត្តម កែងនឹង វិថីសុធារស ទៅដល់ ស្ពានអាកាសតិចណូ កែងនឹង មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។
រចនាបថព្រះគោ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ
ស្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូលទី១
ខៀវ ស់ានដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ បានជាស្តេចប៉ាបទី២៦៣នៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក​ លោក អាល់ប៊ីណូ លូស្សាននី ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុង​ ប្រទេស អ៊ីតាលី នៅក្នុង ខែ តុលា ថ្ងៃទី ១៧ ឆ្នាំ ១៩១២ ដល់ ២៨ កញ្ញា ក៏ដូចនៅក្នុងរជ្ឋកាលសម្ដេចប៉ាបនៅក្នុង ព្រះសហគមន៏កាតូលិតដែលមានអំណាចត្រួតត្រាទៅលើទីក្រុងវ៉ាទីកង់ ចាប់ពីឆ្នាំ ២៦ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩៧៨ រហូតដល់គាតស្លាប់ចំនួន៣៣ថ្ងៃក្រោយមក។ ការក្រប់គ្រងរបស់គាតគឺជាចំនោមដ៏ក្លីបំផុតនៅក្នុង ប្រវត្តិរបស់ប៉ាបដែលបានបង្ហាញលទ្ធផលថ្មីៗប្រចាំឆ្នាំនៃស្ឍរាជបីនាក់។ យ៉ូហាន​បូលទីមួយ១បានក្លាយជាស្ដេចប៉ាបទីមួយនៅក្នុងសតវត្សរ៏ទី ២០ ហើយនិងក៏ជាស្ដេចទីមួយដែលបានល្លាប់ក្នុងនាមជាស្ដេចប៉ាប។ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលីគាតជាអ្នករំលឹកជាមួយនិងប្រភែទ ឈ្មោះ អីល​ ប៉ាប៉ា ដែល សូរីសូគឺជាស្នាមញឹញរបស់ស្ដេចប៉ាប ហើយនិង​ អីល សូរីសូ ដី ដាយអូ ដែលជាស្នាមញឹញរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទី២។ ទស្សនាវដ្តីហើយការបោះពុម្ភផ្សាយជាច្រើនបានសំដៅលើរូបគាតជា ស្ដេចប៉ាប​ យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ នៅក្នុងខែកញ្ញា។
ស្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ បានជាស្តេចប៉ាបទី២៦៣នៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក​ លោក អាល់ប៊ីណូ លូស្សាននី ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុង​ ប្រទេស អ៊ីតាលី នៅក្នុង ខែ តុលា ថ្ងៃទី ១៧ ឆ្នាំ ១៩១២ ដល់ ២៨ កញ្ញា ក៏ដូចនៅក្នុងរជ្ឋកាលសម្ដេចប៉ាបនៅក្នុង ព្រះសហគមន៏កាតូលិតដែលមានអំណាចត្រួតត្រាទៅលើទីក្រុងវ៉ាទីកង់ ចាប់ពីឆ្នាំ ២៦ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩៧៨ រហូតដល់គាតស្លាប់ចំនួន៣៣ថ្ងៃក្រោយមក។ ការក្រប់គ្រងរបស់គាតគឺជាចំនោមដ៏ក្លីបំផុតនៅក្នុង ប្រវត្តិរបស់ប៉ាបដែលបានបង្ហាញលទ្ធផលថ្មីៗប្រចាំឆ្នាំនៃស្ឍរាជបីនាក់។ យ៉ូហាន​បូលទីមួយ១បានក្លាយជាស្ដេចប៉ាបទីមួយនៅក្នុងសតវត្សរ៏ទី ២០ ហើយនិងក៏ជាស្ដេចទីមួយដែលបានល្លាប់ក្នុងនាមជាស្ដេចប៉ាប។ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលីគាតជាអ្នករំលឹកជាមួយនិងប្រភែទ ឈ្មោះ អីល​ ប៉ាប៉ា ដែល សូរីសូគឺជាស្នាមញឹញរបស់ស្ដេចប៉ាប ហើយនិង​ អីល សូរីសូ ដី ដាយអូ ដែលជាស្នាមញឹញរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទី២។ ទស្សនាវដ្តីហើយការបោះពុម្ភផ្សាយជាច្រើនបានសំដៅលើរូបគាតជា ស្ដេចប៉ាប​ យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ នៅក្នុងខែកញ្ញា។
មុនជីវិតនិងការអប់រំ
អាល់ប៊ីណូ លូស្សាននី កើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៧ តុលា ឆ្នាំ ១៩១២ ហ្វ៊ណូ ដី កានាលី នៅក្នុងទីក្រុងបែលលុនូជាប្រទេសមួយដែលតំបនមួយដែល នៅក្នុងទិលខាងជើញនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។ គាតជាក្មែងប្រុសម្នាក់ដែលនៅក្នុងឆ្នាំ(១៩១៥​ដល់ ១៩១៦) ហើយ​​ប្អូនប្រុសអីដូអារីដូ នៅក្នុងឆ្នាំ (១៩១៧​ ដ​ល់ ២០០៨) ​ហើយនិងបងប្អូនស្រី អាន់តូនៀននៅក្នុងឆ្នាំ​ (១៩២០ ដល់ ២០០៩)។ លូស្សានីបានចូលទៅធ្វើសិក្ខាសាលានៅក្នុងហ្វេលទ្រីនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៣ ហើយពេលក្រោយមកទៀតគាតបានទៅកន្លែងដែលធ្វើ សិក្ខាសាលាដែលសំខាន់បំផុតនៃទីក្រុង ប៉ែលលិនូ។ រយៈពេលដែលគាតស្នាក់នៅក្នុងប៉ែលលិន គាតបានប្រឹងប្រែងក្នុង ការចូលរួមជាអ្នកបួសនិកាយយ៉េស៊ូបន្តែគាតបានធ្វើ ការបធិសេធទៅលើការធ្វើសិក្ខាសិលារបស់ស្រេកទ័រ។
ការអនុម័តហើយការបង្រៀនអំពីការបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ
ការអនុម័តច្បាប់ទៅលើអ្នកបួសនៅថ្ងៃទី ០៧ ខែ កក្ដដា ឆ្នាំ ១៩៣៥ លូស្សានីបន្ទាប់ពីបានជួយអ្នកបួសគ្រិសថ្នាក់ទាប់នៅក្នុងសញ្ចាតិរបស់គាតគឺ​ហ្វូណូ ដី កានាលីបន្ទាប់ពីក្លាយទៅជា នាយកសកលវិទ្យាល័យ។នៅក្នុងប៉ែលលិនូនែការធ្វើសក្ខាសិលានៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៧។ ក្នុងចំនោមមុខវិជ្ជាដែលគាតបានបង្រៀនយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយនិងបង្រៀនអំពីសីលៈធម៏ ដែរទាក់ទងទៅនិងវិន័យនិងច្បាប់របស់អ្នកបួស។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១ នៅក្នុងលូស្សានីចាប់ផ្ដើមស្វែងរកថ្នាក់មហាបរិញ្ញានៅក្នុង សាសនវិទ្យាដែលមកពីសកលវិទ្យាល័យ សកលវិទ្យាល័យផុនទីហ្វឺខល គ្រីអូរៀនដែលជាសកលវិទ្យាល័យ មួយដែលមិនត្រូវការតំម្រូវការនៃការយក់ចិត្តទុកដាកនៅក្នុងឆ្នាំទីមួយនៅក្នុងថ្នាក់រៀន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៍ដោយ ការធ្វើសក្ខាសិលារបស់ល្អជាងនៅក្នុងអ្វីដែលគាតចង់ធ្វើ ការបង្រៀនដែលមានរយៈពេលដែលគាតជាបណ្តិតនៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យ។ ការស្នើរសំរបស់គាតគឺចងមានន័យថា( គឺជាដើមកំនើតនៃប្រលឹងមនុស្សយើងដែលអនុញ្ញាតិអោយទៅក្នុងទីក្រុង​អានតូនៀន រូស្មីនី ដែលាមានទំហំធំនៃការប្រហារនៅក្នុងសាសនាហើយភាពស្មោះត្រង់របស់គាតដែលការនៅជាបញ្ញវន្ត។
ការថ្លែងលិខិតរបស់ព្រះសង្ឃរាជវិហារកាតូលិក
យ៉ូហានប៉ូលទី១បានរៀបចំពេលអនាគតទៅលើលិខិតរបស់ព្រះសង្ឃររាជវិហាកាតូលិកដែលមានការអះអាងផ្សែងៗទៀតទៅលើសន្តិបាតទីពីដែលមានការខុសផ្លែកពីគ្នាទៅព្រឹត្តការណ៍ប្រវត្តិនៃសង្គមហើយ និងការកើនឡើងដែលជឿជាក់ទៅការអធិធ្ថាននៅលើព្រះវិហារដែលលោកតែងតែនិយាយនៅពេលដែលយើងចូលវិហារហើយច្បាប់វិន័យរបស់ព្រះវិហារនៅក្នុងជីវិតជាអ្នកបួសនិងមានចារឹកស្មោះត្រង់។នៅក្នុងវិន័យច្បាប់គាតបានកំណត់ដាក់តាំង  ឫជំនួសហើយនិងអ្នកនិពន្ធបានផ្ដើមកំនិតស្រប់ទៅដូចជាការថ្លែងលិខិតរបស់ព្រះសង្សរាជវិហារកាតូលិកដែលចែកជាចំនែក១%ដែលចូលនិវត្តិបានតិចតួចនៅក្នុងពិភពលោកទី៣។ លោក ចោច រីហ្វែលវិដីលា បានទៅមើលដែលក្នុងនាមគាតជាប្រធាននៅប្រទេស អាចែនទីណា​ ជំនឿ (ដូចជាព្រះជាម្ចាស់)ដែលបានចូលទៅធ្វើការសន្និបាតដែលមានឈ្មោះថា ទីក្រុងវ៉ាទីកង់ដោយរូបគាតបានពិចារណាទៅលើហេតុការណ៍ដែលបានជំទាសគ្នាដែលជារឿងពិសេសនៅពេលសម្ដេចប៉ាបបានរំលឹកទៅលើរូបលោករឿងច្បាប់មនុស្សដែលមានចិត្តលោបលនដែលបានប្ដូរទីកន្លែងនៅក្នុង អាចែនទីណាដែលមានរយៈពេលជាអ្នកតែងតាំងចិត្តអាក្រក់។
ច្បាប់វិន័យរបស់អ្នកដែលសិក្សាខាងព្រះអាទិទេព
ច្បាប់វិន័យរបស់អ្នករៀងខាងព្រះអាទិទេពក្នុងស្ដេច ប៉ូលទីមួយបានបើវេតិកាពិភាក្សាពីព្រោះចង់បានការបញ្ចញកំនិតរបស់គាតដែលបានបញ្ចាក់ទៅលើសន្លឹកនៃរឿងរាយដែលជាការគ្រប់គ្រងនៃច្បាប់វិន័យរបស់អ្នកដែលបានសិក្សាទៅលើព្រះអាទិទេព។ យ៉ូហាន ប៉ូលទីមួយមិនដែលមានកំនិតផ្ទុយនិង សម្ដេចប៉ាបយ៉ូហាន ប៉ូលទី៦ នៃការបង្រៀនទៅការហាមមិនឪឲ្យអ្នកបួសមានការបន្តពូជហើយមានភាពចិត្តស្និតទៅលើស្នេហាវាក៏ដូចជាព្រះសង្ឃរាជដែលតាំងជំហរទៅលើរឿងដែលបានកើតឡើងទៅលើការពង្រឹងអារម្មណ៏៍។ ទោះជាយ៉ាងណាវានៅតែមានហេតុផលសមរម្យទៅលើស្ដេច យ៉ូហាន ប៉ូលទីមួយដែលមិនជំទាសទៅលើយោលបលក្នុងមនុស្សយើងដែលឈ្លានព៉ាន និងជាសាធារណៈ ហើយវាប្រហែលជារាយរាប់នៅវរឿងដែលការពិតទៅលើការបង្រៀន។ មានប្រភពផ្សែងទៀតបង្ហាញផ្សែងៗគ្នាដោយពិពណ៏នាថាដែលខណៈពេលដែលការបម្រើព្រះសង្ឃរាជ​នៅក្នុង លូសីនីដែលបានផ្ដាច់ការជាមួយនិងការអភិវឌ្ឍន៏នៃការបង្រៀននៃព្រះវិហារហើយ និងការបម្រើជាមួយនិងពួកទាំងនោះដែលបានឆ្លង់កាតជាបញ្ញវន្តហើយដែលមិនជឿលើនែការតាំងចិត្តទៅការចូលវិហាររបស់ការហាមឃាត់ដែលស្ដេច យ៉ូហាន ប៉ូលទី៦បានបង្រៀនថាមិនឲ្យមានការបន្តពួជជាមួយ និងស្រី។ ប្រភពដែលបានមកពី ចន អ៊ល អាលែន ដែលបានអះអាងថា ឡូសីនីដែលចេះប្រមាណទៅលើការស្របមាតិនៅការក្រប់គ្រងរបស់សម្ដេចយ៉ូហាន ប៉ូលទីមួយ នោពេល សម្ដេចប៉ាបយ៉ូហាន ប៉ូលទី៦ ប្រមូលរឿងរាយនៃបញ្ហាមនុស្សយើង។ ឡូសីនីគឺអ្នកប្រមូលពាក្រនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤ ដែលបាននិយាយថា (ប្រសិនបើជាអទិទេពនៃកំរិតខ្ពស់នៃការអនុវត្តន៏ច្បាប់ ខ្ញុំនិងត្រូវលុបច្បាប់ទាំងនេះ)។
អំពីចារិករបស់លោក
សម្ដេច យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ បានយល់ឃើញថាគាតមានចំនាញខាងសរសេរ និងទំនាក់ទំនង ហើយបានបន្សល់ការសរសេររឿងបន្តិចបន្តួចនៅក្នុងសៀវភៅ។សៀវភៅរបស់គាតឈ្មោះ អៀលលាស់ទ្រីសីមី ដែលបាននិពន្ធខណៈដែលរូបគាត់ជាមនុស្សសំខាន់ម្នាក់ ដែលប្រមូលសៀវភៅបែបប្រវត្តិសាត្ត្រយ៉ាងធំទូលាយហើយបែបរឿងប្រឌិតបែបមនុស្សទីមួយ។ក្នុងចំនោមទាំងនេះគឺអាងទៅលើការសរសេរសំបុត្ររបស់គាត់ទៅព្រះព្រះយេស៊ូគ្រិះ និងស្ដេច ដាវិត និងព្រះនាងម៉ារី និង ពីនូជីអូ ផ្សែងៗទៀតដែលបានសរសេរទៅលើ ម៉ាក ត្វេន ចារលិស ដិកឃេន និង ច្រីសតូផឿ មាលូវី ។ សម្ដេច យ៉ូហាន ប៉ូលទី១ មានការចាប់អារម្មណ៍ទៅភាពកក់ក្ដៅជាមួយនិងប្រជាជន។ មានរបាយការណ៍ជាច្រើនដែលនៅក្នុង ទីក្រុង វាទីឃែន ដែលគាតបាននៅជាបញ្ញវន្តដែលមានឥទ្ធិពលមិនមែនការទទួលខុសត្រូវនៃការទទួលតំណែងជាសម្ដេចប៉ាប ទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ ដាវិត​ យ៉ាឡប់(ដែលមាននាមជាព្រះជាម្ចាស់) និយាយដែលថាទាំងនេះគឺជាទល្ធផលនៃការឃោសស្នាដែល បានមកពីមនុស្សនៅក្នុងទីក្រុង វ៉ាទីឃែនដែលបានប្រឆាំងទៅនិង អ្នកនយោបាយនៅក្នុងឡូសីនា។ នៅក្នុងនាមជា យ៉ូហាន ពួកគេបានគោរពលោកក្នុងនាមគាត់មានឋានៈខ្ពស់។ដែលមានការពិភាក្សាថាពួកគេនិងមានការបោះឆ្នោតមួយដែលមានលក្ខណៈតូចៗថែមទាំងមានអ្នករឹះគន់ដែលមានមាតិខុសៗគ្នាទៅ លើធម្មទេសនាដែលការនិយាយ ពីនូជីអូទៅលើការបានរៀនថ្លែងការនៃសម្ដេច ប៉ាបភីអ៉ើសទី​១២ រឺ សម្ដេច​ប៉ាបយ៉ូហានទី៦។អ្នកទស្សៈនាបាននិយាយថាការវែកញែករបស់គាត និងភាពឯកការហើយមុខមាត់ដែលគាត់ជាមនុស្សទីមួយនៃ សម្ដេចយ៉ូហានប៉ូលទី១នៅក្នុងទសវត្ស ពីមុនមិនមានមួយណាជាអង្គទូតនៃអ្នកកាន់ច្បាប់ដូចរូប ភីអ៉ើស ទី១១ រឺ ប៉ូលទី២៣​នៅក្នុងព្រះវិហារ។
ការស្លាប់
សម្ដេចយ៉ូហាន ប៉ូលទី១ត្រូវបានគេឃើញការស្លាប់របស់គាតនៅក្នុង គ្រេដ៍ខ្លីមួយរបស់គាតបន្ទាប់ពីមេឃជិតភ្លឺនៅថ្ងៃទី ២៩ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៨ បាន៣៣ថ្ងៃនៅក្នុងមុខងារគាតជាស្ដេចប៉ាប។​ការប្រែប្រួលនៃសេចក្ដីថ្លៃការណ៍ដែលបានបង្កើតឲ្យមានទំនាក់ទំនងជាមួយនិង មនុស្សដែលបានស្វែងរក់ឃើញសាក់សពរបស់សម្ដេចប៉ាប នៅពេលដែលគេបានរកឃើញក្រដាស់មួយសន្លឹកដែលនៅក្នុងដៃរបស់សម្ដេចយ៉ូហានប៉ូលទី១។ ហើយអ្នកយក់របាយការណ៍នៅទីក្រុងវ៉ាទីកុងមិនអាចធ្វើការប្ដឹងទៅរឿងក្ដីនេះបានទេ។
ការបញ្ចូលសមាជិកថ្មីនៃក្បួនធ្វើជាសន្តជន
ការធ្វើក្បួនជាន្តជនត្រឹមត្រូវបានចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩០ ជាមួយនិងពាក្យបណ្ដឹងតុលាការដោយមានសង្ឈនាយក២២៦នៅក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីល ព្រមទាំងអ្នកសំខានដែលជាសមណសត្តឹក្នុងគ្រឹស្តសាសនាទាំងបួន។ នៅក្នុងថ្ងៃ ២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០២ សង្ឈនាយក វិនសែនសូ សាវីអូបានប្រាប់ដំណឹងជាដំណាក់កាលដើម្បីប្រមូលប្រមូលឯកសារ និងភស្ភុតាងដែលមានសារៈសំខាននៃការចាប់ផ្ដើមនៅក្បួនធ្វើជាសន្តជន។ នៅថ្ងៃទី ០៨ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០០៣ អ្នកកាន់ធម្មវិន័យសំរាប់រស់នៅតាមវិន័យសាសនាដែលបានផ្ដល់ឲ្យនូវការយល់ព្រមទាំងវិន័យទាំងនេះ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចប៉ាប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអ៊ីតាលី
មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី
មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី គឺជាមហាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីព្រះមុនីវង្ស កែងនឹង វិថីក្រមួនស ទៅដល់ រង្វង់មូលចោមចៅ ទល់នឹង ផ្លូវជាតិលេខ៣ និង ផ្លូវជាតិលេខ៤ ។
ឃុំអូរអណ្តូង
=រដ្ឋបាល= មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
=មើលផងដែរ=
ស្រុកអរញ្ញ(ខេត្តស្រះកែវ)
ស្រុកអរញ្ញ ជាស្រុកដែលចំណុះអោយ ខេត្តស្រះកែវ។ ពីអតីតកាលអោយតែគេនិយាយពី ស្រុកអរញ្ញ គេតែងនឹកគិតដល់ ដងស្ទឹងអរញ្ញ។
ស្រុកអរញ្ញ មាន ឃុំ ÷ (នៅមានបន្ដទៀត)
វិថីនគររាជ
វិថីនគររាជ គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី វិថីប្រទេសបារាំង ទល់នឹងមហាវិថីព្រះមុនីវង្ស ចន្លោះ វត្តព្រះពុទ្ធឃោសាចារ្យ និង វត្ត ទៅដល់ ផ្លូវ បឹងកក់។ វិថីនគររាជ នេះតំណាងអោយ ភ្លេងនគររាជ និង ខេត្តនគររាជ។
រចនាបថបាខែង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរាណវិទ្យា
ឃុំស្រែជិះ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
វិថីកោះត្រល់
វិថីកោះត្រល់ គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី ខ្លោងទ្វារ វត្តស្រះចក ផ្នែកខាងជើង ទៅដល់ វិថីនគររាជ។ ដែលសក្ខីភាពថា កោះត្រល់ ជារបស់ខ្មែរ។
អេសាគុ សាតូ
អេសាគុ សាតូ (佐藤 榮作) ជាអ្នក​នយោបាយ​ជប៉ុនដែល​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ពី​ឆ្នាំ ១៩៦៤ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧២ លោក​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​យូរ​បំផុត​ទី​បី និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ក្នុងការបម្រើការដែលមិនមានការរំខានយូរបំផុតក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រី
លោកសាតូបានចូលសភានីតិបញ្ញត្តិជាតិនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ជាសមាជិករបស់គណបក្សសេរីនិយម ការកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ តាមរយៈជួរនៃនយោបាយជប៉ុន​ នៅឆ្នាំ ១៩៦៤ លោកបានស្នងតំណែងហាយ៉ាតុ អ៊ីកេដាជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេដែលបានកើតនៅសតវត្សទី ២០
ក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោកសាតូបានធ្វើជាអធិបតីក្នុងរយៈពេលនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស​ លោកបានរៀបចំសម្រាប់ការត្រឡប់មកវិញជាផ្លូវការរបស់ខេត្តអូគីណាវ៉ា (កោះរ្យូគ្យូ; កាន់កាប់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់តាំងពីចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២) លោកសាតូបាននាំជប៉ុនចូលទៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាមិនរីកសាយភាយនុយក្លេអ៊ែរ ដែលគាត់បានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពជាសហអ្នកទទួលនៅឆ្នាំ ១៩៧៤
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកឈ្នះរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព
ប្រាសាទថ្មសំលៀង
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសទថ្មសំលៀងឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ប្រាសាទសំលៀងពល (ហៅតាមអ្នកភូមិ)មានទីតាំង ស្ថិតនៅលើតំបន់កូនភ្នំប្រាសាទថ្មសំលៀង គឺនៅភូមិដូនឯម ឃុំគោកដូង ស្រុកអង្គរជុំ ខេត្តសៀមរាប សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរអាចចេញដំណើរពីសាលាស្រុកអង្គរជុំចម្ងាយ ៣០ គីឡូម៉ែត្រនឹងបានដល់ហើយ។ នេះយើងតាមការចង្អុលបង្ហាញពីមេភូមិដូនឯម លោក ឆង ឈត់ ។ប្រាសាទថ្មសំលៀង ឬប្រាសាទសំលៀងពលនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅលើតំបន់កូនភ្នំប្រាសាទថ្មសំលៀង ក្នុងភូមិដូនឯម ឃុំគោកដូង ស្រុកអង្គរជុំ ខេត្តសៀមរាប ដែលមានចម្ងាយពីសាលាស្រុកអង្គរជុំ ប្រមាណ ៣០ គីឡូម៉ែត្រ។ វាមិនត្រឹមតែជាប្រាសាទមួយ ដែលមិន៊ទាន់មាននៅក្នុងបញ្ជីរបស់អាជ្ញាធរអប្សរាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រាសាទមួយដែលមិនសូវមានអ្នកស្គាល់ ឬចង់ទៅទស្សនាកម្សាន្តឡើយ។ ប្រហែលជាកត្តាទាំង២ ខាងលើនេះហើយ ទើបបានជាប្រាសាទថ្មសំលៀងនេះ នៅតែស្ថិតក្នុងព្រៃក្រាស់ និងហ៊ុមព័ទ្ធដោយព្រៃឫស្សីយ៉ាងក្រាស់ យ៉ាងស្ងាត់ជ្រងំរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃបែបនេះ។តាមពិតទៅប្រាសាទសាងអំពីឥដ្ឋ ដែលមានសភាពទ្រឌទ្រោមខ្លាំងនេះ គឺពុំទាន់មានឈ្មោះហៅជាផ្លូវការច្បាស់លាស់នោះទេថា វាស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រុមនៃប្រាសាទអ្វី ហើយជាសមិទ្ធផលក្នុងរជ្ជកាលស្តេចអង្គណា និងសង់ឡើងនៅឆ្នាំណានៅឡើយ មកដល់ពេលនេះ ប៉ុន្តែដូនតាអ្នកស្រុកអង្គរជុំបានហៅតៗគ្នាមកមានឈ្មោះថា «ប្រាសាទភ្នំថ្មសំលៀង ឬប្រាសាទសំលៀងពល» ហើយទំនងជាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទនៅមុនសម័យអង្គរ ពីព្រោះគេឃើញមានតួប្រាសាទដែលនៅសេសសល់គឺត្រូវបានសាងសង់អំពីឥដ្ឋ។ប្រាសាទនេះ ទំនងជាប្រាសាទនៅមុនសម័យអង្គរពីព្រោះគេឃើញតួប្រាសាទដែលនៅសេសសល់ជាវត្ថុធាតុដើមសល់ប្រាសាទនោះគឺឥដ្ឋ ។
ឯកសារយោង
ថ្មសំលៀង
ងួណាំថុម
ងួណាំថុម ឬ ងួណាំធុំ (งั่วนำถุม) ជាព្រះមហាក្សត្រសុខោទ័យ អាណាចក្របុរាណរបស់ថៃ ទ្រង់មកពីសន្តតិវង្សព្រះរោង
នាំមុខដោយព្រះយាលើថៃ ទ្រង់​អាច​ឡើង​សោយរាជ្យ​សុខោទ័យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៣២៣/២៤ ទ្រង់​សោយ​រាជ្យ​រហូត​ដល់​សោយ​ទិវង្គត ដែល​អាច​កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៣៤៧/៤៨ ពេលសុគត​របស់​ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយមហាធម៌រាជាទី១ (លឺថៃ)
រចនាបថកោះកែ
រចនាបថកោះកែ (ពាក់កណ្តាលទី១នៃសតវត្សទី១០)
រចនាបថនេះមានលក្ខណៈដូចសម័យមុនដែរ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញថាប្រាសាទធំ ដែលសង់នៅលើខឿនចំនួន៧ជាន់ ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល៣៥មែត្រ។ ប្រាសាទដែលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថកោះកែ ជាប្រាសាទដែលកសាងឡើងនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៨-៩៤១) ដែលទ្រង់បានតាំងរាជធានី នៅកោះកែ(ខេត្តព្រះវិហារ) ចម្ងាយប្រមាណ ៩០គីឡូមែត្រ នៅទិសឦសាន នៃភូមិភាគអង្គរ ។ ប្រាសាទដែលគេរាប់បញ្ចូល នៅក្នុងរចនាបថនេះ គឺ ប្រាសាទកោះកែទាំងអស់ ហើយនៅក្នុងចំណោមប្រាសាទទាំងអស់នេះគេឃើញមាន ប្រាសាទមួយសង់លើខឿនប្រាំពីរជាន់ ដែលមានកំពស់ប្រមាណ ៣៥មែត្រ។ រីឯរូបបដិមា មានសភាពប្រហាក់ ប្រហែលគ្នាទៅនិងសម័យមុនៗដែរ តែច្រើនមាន មាឌធំៗ ប្រកបដោយចលនា ផ្សេងៗ ដូចជារូបដើរ រូបរាំ ឬរូប ប្រយុទ្ធគ្នា (សុគ្រិព និងពាលី)ដើម្បីបង្ហាញអំណាច និងថាមពលឱ្យស្របទៅតាមព្រះទ័យនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ដែលជាស្ដេចជ្រែករាជ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ
ហ្គាណា
ហ្គាណា មានជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋហ្គាណា គឺជាប្រទេសមួយនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច។  វាស្ថិតនៅលើឈូងសមុទ្រហ្គីណេ និង មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក នៅភាគខាងត្បូង ដោយមានព្រំប្រទល់ជាមួយ កូតឌីវ័រ នៅភាគខាងលិច បួគីណាហ្វាសូ នៅភាគខាងជើង និង តូហ្គោ នៅភាគខាងកើត។  ប្រទេសហ្គាណាមានផ្ទៃដី 238,535 km2 (92,099 sq mi) ដែលលាតសន្ធឹងលើជីវចម្រុះ ដែលមានចាប់ពីតំបន់ឆ្នេរសាវ៉ាណា រហូតដល់ព្រៃត្រូពិច។  ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង 31 លាននាក់ ហ្គាណាគឺជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច បន្ទាប់ពីនីហ្សេរីយ៉ា។  រាជធានី និងទីក្រុងធំជាងគេគឺ អាក្រា ។
ព្រះម៉ែមីនាឈី
រូបភាពតូច| [[ទេវរូប ព្រះម៉ែវិសាលាឈី-ព្រះម៉ែមីនាឈី-ព្រះម៉ែកាមាឈី សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
ហ្គាណា
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហធន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមអង់គ្លេស
ព្រះម៉ែមីនាឈី
ព្រះម៉ែមីនាឈី ( Goddess Meenakshi, พระแม่มีนากษี மீனாட்சி அம்மை ) គឺ ទេពធីតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាក្រុងមទុរៃនគរ .៕
រចនាបថបន្ទាយស្រី
រចនាបថ​បន្ទាយស្រី គិតចាប់ពី ពាក់កណ្ដាល​ទី២ នៃ គ.ស.វ ទី ១០ ដែលស្ថិតនៅក្នុង​រជ្ជកាល ​ព្រះបាទ​រា​ជិ​ន្ទ្រ​វរ្ម័ន (គ.ស ៩៤៤-៩៦៨) ដែល​ទ្រង់​បាន​តាំង រាជធានី​នៅ​អង្គរ​វិញ ។ ចំពោះ​ប្រាសាទ​រួមមាន​ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត (គ.ស ៩៥២) ប្រាសាទប្រែរូប (គ.ស ៩១៦) ប្រាសាទបន្ទាយស្រី (គ.ស ៩៦៧) យោងទៅតាម​ឯកសារ​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​ខ្លះ​និយាយថា ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ជា​ប្រាសាទ​របស់​ព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់​នាម យ​ជ្ញ​វ​រា​ហៈ ។ ប្រាសាទ​នេះ​ពុំមែន​ជា​ប្រាសាទភ្នំ​ទេ ជា​ប្រាសាទ ដែល​សង់​ក្បាច់​ម្នា​ក់នៅ​គង់វង្ស​ល្អ​ជាងគេ​រហូតមកដល់​បច្ចុប្បន្ន ។ ចំណែក​រូប​បដិមា​វិញ​មាន​ច្រើន មាន​រាងតូចៗ ទឹកមុខ​សុភាព មាន​បបូរមាត់​ក្រាស់​ហើយ​ខ្លី មាន​របៀប​តុបតែង​សក់​ថ្មី ហើយ​ពុំមាន​មកុដ​ឡើយ ។ បដិមា​ទាំង នេះ​មាន​ស្លៀកពាក់​សំពត់​ជីប​ជា​ផ្នត់​ផង សំពត់​លាត​រលីង​ផង ។
ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ
Chantha CT រព័ន្ធកុំព្យូទ័រគឺជាឧបករណ៍ដែលអាចត្រូវបានណែនាំឱ្យអនុវត្តការសំណុំបំពានប្រតិបត្តិការដោយស្វ័យប្រវត្តិនព្វន្ធឬឡូជីខលមួយ។ សមត្ថភាពនៃកុំព្យូទ័រទៅតាមលំដាប់នៃការប្រតិបត្ដិការដែលហៅថាកម្មវិធីមួយដែលធ្វើឱ្យកុំព្យូទ័រយ៉ាងខ្លាំងអនុវត្តទៅជួរធំទូលាយនៃភារកិច្ច។ កុំព្យូទ័របែបនេះត្រូវបានប្រើជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមួយសម្រាប់ពូជធំទូលាយណាស់នៃឧបករណ៍ឧស្សាហកម្មនិងអតិថិជន។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងឧបករណ៍គោលបំណងពិសេសធម្មតាដូចជាចង្ក្រានកំដៅម្ហូបនិងការត្រួតពិនិត្យពីចម្ងាយឧបករណ៍ដូចជាមនុស្សយន្តរោងចក្រឧស្សាហកម្មនិងការរចនាកុំព្យូទ័របានជួយនោះទេប៉ុន្តែនៅក្នុងឧបករណ៍គោលបំណងទូទៅដូចកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួននិងឧបករណ៍ចល័តដូចជាទូរស័ព្ទទំនើប។ អ៊ិនធឺណិត្រូវបានរត់នៅលើកុំព្យូទ័រហើយវាបានភ្ជាប់រាប់លាននាក់នៃកុំព្យូទ័រផ្សេងទៀត។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំដងបុរាណ, ឧបករណ៍ដោយដៃធម្មតាដូចជា abacus ដែលបានជួយប្រជាជនក្នុងការធ្វើការគណនា។ ដើមបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម, ឧបករណ៍មេកានិចមួយចំនួនត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីប្រើភារកិច្ចធុញទ្រាន់យូរមកហើយ, ដូចជាការណែនាំលំនាំសម្រាប់កីតម្បាញ។ ម៉ាស៊ីនអគ្គិសនីទំនើបបានមានឯកទេសគណនាអាណាឡូកក្នុងដើមសតវត្សទី 20 ។ ម៉ាស៊ីនគណនាឌីជីថលដំបូងអេឡិចត្រូនិត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលសង្រ្គាមលោកលើក versatile ref name=OEDComputer>
Conventionally, កុំព្យូទ័រសម័យទំនើបដែលមានធាតុយ៉ាងហោចណាស់មួយដំណើរការជាធម្មតាជាអង្គភាពដំណើរការកណ្តា (CPU) និងសំណុំបែបបទមួយចំនួននៃការចងចាំ។ ធាតុដំណើរការអនុវត្ដនព្វន្ធនិងប្រតិបត្តិការឡូជីខលនិងអង្គភាពលំដាប់លំដោយនិងការត្រួតពិនិត្យអាចផ្លាស់ប្តូរលំដាប់នៃការប្រតិបត្ដិការឆ្លើយតបទៅនឹងពត្រូវបានរក្សាទុក។ ឧបករណ៍គ្រឿងកុំព្យូទ័ររួមបញ្ចូលទាំងឧបករណ៍បញ្ចូល (ក្តារចុចកណ្តុរយ៉យស្ទីក, ល), ឧបករណ៍ទិន្នផល (អេក្រង់ម៉ូនីទ័រ, ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព, ជាដើម) និងឧបករណ៍បញ្ចេញ / បញ្ចូលដែលអនុវត្តមុខងារទាំងពីរ (ឧ, ការច់ស្គ្រីឆ្នាំ 2000 សម័យ) ។ ឧបករណ៍គ្រឿងកុំព្យូទ័រអនុញ្ញាតឱ្យពទៅនឹងត្រូវបានយកមកពីប្រភពខាងក្រៅហើយពួកគេបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រតិបត្ដិការនេះលទ្ធផលនៃការដើម្បីត្រូវបានរក្សាទុកនិងទៅយក។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាបណ្ដុំនៃសមាសភាគរាងកាយដែលបង្កើតប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមួយ។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាផ្នែករាងកាយឬសមាសភាគនៃកុំព្យូទ័រដូចជាម៉ូនីទ័រ, ក្តារចុច, ការផ្ទុកទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ, កាតក្រាហ្វិកកាតសំឡេង, motherboard និងដូច្នេះនៅលើទាំងអស់ដែលជាវត្ថុរូបីយ។ [1] ដោយផ្ទុយ, កម្មវិធីនេះគឺជាការណែនាំដែលអាចត្រូវបានរក្សាទុកនិងដំណើរការដោយផ្នែករឹង។
កុំព្យូទ័រ Desktop គឺជាកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួនបានរចនាឡើងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ធម្មតានៅទីតាំងតែមួយនៅលើឬនៅជិតតុមួយឬតុដោយសារតែការតម្រូវឱ្យមានទំហំនិងអំណាចរបស់ខ្លួន។ ការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធទូទៅបំផុតមានករណីដែលជាម្ចាស់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល, motherboard (ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសៀគ្វីមួយដែលបានបោះពុម្ពដោយមានការ microprocessor ជាអង្គភាពដំណើរការកណ្តា (CPU), ការចងចាំ, រថយន្តក្រុង, និងសមាសធាតុអេឡិចត្រូនិផ្សេងទៀត), ការផ្ទុកថាស (ជាធម្មតាមួយឬថាសរឹងបន្ថែមទៀត ដ្រាយ, ដ្រាយឌីសអុបទិក, ហើយនៅក្នុងម៉ូដែលដ្រាយថាសមួយដើមថាសទន់); ក្តារចុចនិងកណ្តុរសម្រាប់ការបញ្ចូល; និងម៉ូនីទ័រកុំព្យូទ័រនិងជាញឹកញាប់ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ពសម្រាប់លទ្ធផលមួយ។ ករណីនេះអាចនឹងត្រូវបានតម្រង់ទិសផ្ដេកឬបញ្ឈរនិងបានដាក់ទាំងក្រោម, នៅក្បែរឬនៅលើកំពូលនៃតុមួយ។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាបណ្ដុំនៃសមាសភាគរាងកាយដែលបង្កើតប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមួយ។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាផ្នែករាងកាយឬសមាសភាគនៃកុំព្យូទ័រដូចជាម៉ូនីទ័រ, ក្តារចុច, ការផ្ទុកទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ, កាតក្រាហ្វិកកាតសំឡេង, motherboard និងដូច្នេះនៅលើទាំងអស់ដែលជាវត្ថុរូបីយ។ [1] ដោយផ្ទុយ, កម្មវិធីនេះគឺជាការណែនាំដែលអាចត្រូវបានរក្សាទុកនិងដំណើរការដោយផ្នែករឹង។
ក្តារចុចកុំព្យូទ័រ
នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ, ក្តារចុចកុំព្យូទ័រមួយគឺជាឧបករណ៍ម៉ាស៊ីនអង្គុលីលេខបែបដែលប្រើការរៀបចំរបស់ប៊ូតុងឬគ្រាប់ចុចមួយដើម្បីធ្វើជាដងថ្លឹងមេកានិចឬប្តូរអេឡិចត្រូនិ។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃកាតកណ្តាប់ដៃនិងកាសែតក្រដាស, អន្តរកម្មតាមរយៈការក្តារចុច teleprinter បែបក្លាយជាឧបករណ៍បញ្ចូលសំខាន់សម្រាប់កុំព្យូទ័រ។
ក្តារចុចជាធម្មតាមានតួអក្សរឆ្លាក់ឬបោះពុម្ពលើគ្រាប់នេះ (ប៊ូតុង) ហើយចុចគ្នានៃកូនសោមួយជាធម្មតាត្រូវគ្នាទៅនឹងនិមិត្តសញ្ញាដែលបានសរសេរតែមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណា, ដើម្បីផលិតនិមិត្តសញ្ញាមួយចំនួនតម្រូវឱ្យមានការបន្ទាន់និងកាន់កូនសោជាច្រើនក្នុងពេលដំណាលគ្នាឬក្នុងលំដាប់។ ខណៈពេលដែលគ្រាប់ចុចក្តារចុចភាគច្រើនផលិតតួអក្សរលេខឬសញ្ញា (តួអក្សរ), គ្រាប់ចុចផ្សេងទៀតឬចុចគ្រាប់ចុចដំណាលគ្នាអាចផលិតសកម្មភាពឬប្រតិបត្តិពាក្យបញ្ជាកុំព្យូទ័រ។
ទោះបីជាមានការអភិវឌ្ឍន៍នៃឧបករណ៍បញ្ចូលជាជម្រើសដូចជាការទទួលស្គាល់កណ្តុរ, អេក្រង់, ឧបករណ៍ប៊ិច, ការទទួលស្គាល់តួអក្សរនិងសំឡេង, ក្តារចុចនេះនៅតែជាឧបករណ៍ដែលបានប្រើជាទូទៅបំផុតសម្រាប់ (មនុស្ស) បញ្ចូលលេខដោយផ្ទាល់ពីទិន្នន័យចូលទៅក្នុងកុំព្យូទ័រ។
ក្នុងការប្រើប្រាស់ធម្មតា, ក្តារចុចត្រូវបានប្រើជាចំណុចប្រទាក់ធាតុអត្ថបទដើម្បីវាយអត្ថបទនិងលេខទៅជាកម្មវិធីវាយអត្ថបទ, កម្មវិធីនិពន្ធអត្ថបទឬកម្មវិធីផ្សេងទៀត។ នៅក្នុងកុំព្យូទ័រទំនើប, ការបកស្រាយការចុចគ្រាប់ចុចនោះត្រូវបានជាទូទៅបានចាកចេញទៅកម្មវិធី។ ក្តារចុចកុំព្យូទ័រមួយខុសប្លែកគ្នាពីការចុចគ្រាប់ចុចរាងកាយនិងរាយការណ៍រាល់ផ្សេងទៀតទាំងអស់ដើម្បីចុចគ្រាប់ចុចកម្មវិធីបញ្ជានេះ។ ក្តារចុចត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ការលេងហ្គេមកុំព្យូទ័រទាំងជាមួយក្តារចុចទៀងទាត់ឬដោយប្រើក្តារចុចដែលមានលក្ខណៈពិសេសការលេងហ្គេមពិសេសដែលអាចពន្លឿនការបន្សំគ្រាប់ចុចខ្វាច់មួយចំនួនត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់។ ក្តារចុចត្រូវបានប្រើផងដែរដើម្បីផ្តល់នូវពាក្យបញ្ជាដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការរបស់កុំព្យូទ័រដូចជាការរួមបញ្ចូលគ្នាជំនួស-ការត្រួតពិនិត្យលុប-ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Windows ", ដែលបាននាំមកនូវបង្អួចភារកិច្ចឬបិទម៉ាស៊ីន។ ការចំណុចប្រទាក់បន្ទាត់ពាក្យបញ្ជាគឺជាប្រភេទមួយនៃចំណុចប្រទាក់អ្នកប្រើប្រតិបតិ្តការទាំងស្រុងតាមរយៈក្តារចុចឬឧបករណ៍ផ្សេងទៀតធ្វើការងារមួយ។
សាលាប៉ូលីតិចនិក
សាលាប៉ូលីតិចនិក ដែលជារឿយៗត្រូវបានគេហៅថា ប៉ូលីតិចនិក ឬនៅប្រទេសបារាំងគេហៅកាត់ថា l'«​X« ជាសាលាវិស្មកម្មបារាំងដែល ត្រូវបាន បង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៤  ក្នុងនាមជា សាលាជាន់ខ្ពស់ កិច្ចការសាធារណៈ និងត្រូវបានដាក់ឲ្យជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកិច្ចការ យោធារនៅឆ្នាំ ១៨០៤ ដោយអធិរាជបារាំង ព្រះចៅ ណាប៉ូឡេអុងទី១។ កាលពីដើម សាលានេះមានទីតាំងស្ថិតនៅទីក្រុង  ប៉ារីស និងបន្ទាប់មកផ្លាស់ទីមកកាន់ ប៉ាឡេហ្សូ នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ដែលជាបេះដូងនៃ​បណ្តុំបច្ចេកវិទ្យា  Paris-Saclay ។ សាលានេះ មាននាមជា គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ ដែលមានចរិត្តលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៏ និង វិជ្ជាជីវៈ (វ-វ-វ) ដែលជាសាលាយោធារដ៏ធំមួយស្ថិត នៅក្រោមការទំនុកបម្រុង របស់ក្រសួងការពារជាតិបារាំង ហើយក៏ជាសមាជិកស្ថាបនិក របស់សាកលវិទ្យាល័យ Paris-Saclay។ វាមានភាពល្បីល្បាញដោយសារ ការបណ្តុះបណ្តាលវិស្វករ ដែលសិស្សគ្រប់ជំនាន់នៃកម្មវិធីនេះ គេហៅថា « polytechniciens »។
មហាវិថីព្រះនរោត្តម
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Preah_Norodom_Boulevard_View_from_Kbal_Thnol_Overpass.jpg/220px-Preah_Norodom_Boulevard_View_from_Kbal_Thnol_Overpass.jpg|រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាពមហាវិថីព្រះនរោត្តម ពីលើស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ មហាវិថីព្រះនរោត្តម ( មហាវិថីព្រះនរោត្តម  ) ក៏មានឈ្មោះថា ផ្លូវលេខ ៤១ ( ផ្លូវលេខ៤១  ) គឺជា មហាវិថី ដ៏សំខាន់មួយក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា និងជា ផ្លូវសរសៃឈាម ដ៏ចំណាស់ជាងគេមួយរបស់រាជធានីភ្នំពេញ។ វាត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាម ព្រះបាទនរោត្តម ។ វាតភ្ជាប់ជាមួយ ស្ពានព្រះមុនីវង្ស នៅភាគអាគ្នេយ៍នៃទីក្រុងនៅ ទន្លេបាសាក់ ហើយភ្ជាប់ជាមួយភាគខាងជើងនៃទីក្រុងនៅ វត្តភ្នំ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ក្នុង ​សម័យ​អាណាព្យាបាល​បារាំង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា គេ​ហៅថា មហាវិថី ឌូ​អាត ដឺ ឡា​ក្រែ (Boulevard Doudart de Lagrée) ដើម្បី​ជា​កិត្តិយស​ដល់ ​លោក Ernest Doudart de Lagrée ដែល​ជា​ប្រធាន​ក្រុម corvette ជា​ស្ថាបត្យករ​ផ្ទេរ​រាជធានី​ពី ​ឧដុង្គ ​មក​ភ្នំពេញ​។
ក្នុង របបខ្មែរក្រហម អគារធនាគារកណ្តាលនៃកម្ពុជាត្រូវបានបំផ្ទុះ ហើយបានសាងសង់ឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩១ នៅទីតាំងមុននៅលើមហាវិថីនរោត្តម (ពេលនោះនៅតែជាមហាវិថី ទូ សាមុត)។
នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨៨ នៅពេលដែលមេទ័ពវៀតណាមចាកចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលកាន់ទង់ជាតិវៀតណាម និងកម្ពុជាតូចៗបានអង្គុយនៅលើផ្លូវកោងនៃមហាវិថី ទូ សាមុត ជាកន្លែងដែលអគារស្ថានទូតអាមេរិកចាស់ឈរ ដើម្បីគ្រវីតាមទម្រង់ឆ្លងកាត់។
បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា បានប្តូរឈ្មោះមហាវិថីជាកិត្តិយសរបស់ ទូ សាមុត ហើយបានរក្សាឈ្មោះនោះរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៥ នៅពេលដែលវាត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថាជាកិត្តិយសរបស់ព្រះបាទនរោត្តម ក្នុងយុទ្ធនាការប្តូរឈ្មោះដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងអំឡុងពេលដែលឈ្មោះផ្លូវរាជធានីភ្នំពេញបានតភ្ជាប់។ ឥស្សរជនកុម្មុយនិស្តត្រូវបានប្តូរទៅជាឈ្មោះដែលរំលឹកដល់ព្រះរាជវង្សខ្មែរ និងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។
នៅឆ្នាំ 2018 នៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីព្រះនរោត្តម ភ្លើងស្តុបថ្មីដែលមិនដំណើរការបានបិទបាំងទិដ្ឋភាពនៃភ្លើងស្តុបចាស់ ដែលនៅតែដំណើរការដូចធម្មតា ប៉ុន្តែអ្នកបើកបរមិនអាចមើលឃើញ។
ការពិពណ៌នា
វាឆ្លងកាត់ មហាវិថីព្រះសីហនុ ខាងកើត-លិចនៅ វិមានឯករាជ្យ និងជិត វត្តលង្កា ។
វាក៏ឆ្លងកាត់មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ដែលចេញពីមហាវិថីព្រះនរោត្តម ឆ្ពោះទៅ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ។
សាលាអន្តរជាតិភ្នំពេញ និង វិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ មានទីតាំងនៅលើមហាវិថី ដូច ស្ថានទូត សិង្ហបុរី និង មីយ៉ាន់ម៉ា ដែរ។
នៅឆ្នាំ ២០២០ ទីស្នាក់ការកណ្តាលថ្មីរបស់ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅមហាវិថីនរោត្តម។
ការ​ដឹកជញ្ជូន​សាធារណៈ
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Norodom_Boulevard_viewed_from_Wat_Phnom.jpg/220px-Norodom_Boulevard_viewed_from_Wat_Phnom.jpg|រូបភាពតូច| មហាវិថីនរោត្តម មើលពី [[វត្តភ្នំដូនពេញ|វត្តភ្នំ]] កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញថ្មីកាលពីថ្ងៃសុក្របានប្រកាសថា មហាវិថីព្រះនរោត្តម គឺជាផ្លូវមួយក្នុងចំណោមផ្លូវសំខាន់ៗចំនួន ១១ ដែលត្រូវរំដោះអាជីវករ។
ចំណតរថយន្តខុសច្បាប់ និងអាជីវករលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ដែលរំលោភលើចិញ្ចើមផ្លូវ តាមបណ្តោយមហាវិថីព្រះនរោត្តម ចន្លោះវត្តភ្នំ និងវិមានឯករាជ្យ នៅតែបន្តបង្កការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែមហាវិថីព្រះនរោត្តម ជាផ្លូវធំដែលប្រតិភូជាតិ និងអន្តរជាតិ ធ្វើដំណើរ ហើយចិញ្ចើមផ្លូវមានបំពាក់ក្បឿងប្រណិត ពិសេសសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង។ និងជនពិការប្រើប្រាស់។
ផ្លូវឡានក្រុង ពីរប្រើមហាវិថី។ ខ្សែទី២ រត់ពីទិសអាគ្នេយ៍ ពីរង្វង់មូល ជ្រោយចង្វារ តាមបណ្ដោយផ្លូវបារាំង (៤៧) ឆ្ពោះទៅវត្តភ្នំ បត់ចូលមហាវិថីព្រះនរោត្តម បន្តទៅផ្លូវជាតិលេខ២ ហើយឈប់ត្រង់គល់ស្ពានតាខ្មៅ។ ខ្សែទី 3 រត់ពីត្បូងទៅជើងពីចំណតរថយន្តក្រុងសួនឬស្សីកែវ តាម ផ្លូវជាតិលេខ 5 ទៅកាន់ផ្លូវ ព្រះស៊ីសុវត្ថិ បត់ស្តាំលើផ្លូវលេខ 106 បត់ឆ្វេងតាមមហាវិថីនរោត្តម បត់ស្តាំលើផ្លូវលេខ 130 ដល់ ផ្សារធំថ្មី បន្ទាប់មកធ្វើដំណើរតាមផ្លូវកម្ពុជាក្រោម (128) ខាងលិចឆ្ពោះទៅកាន់ មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី បត់ឆ្វេងត្រង់រង្វង់មូលចោមចៅ ឆ្ពោះទៅ ផ្លូវជាតិលេខ៣ ហើយបត់ឆ្វេងឆ្ពោះទៅចំណតឡានក្រុង បុរីសន្តិភាព២។
វប្បធម៌ប្រជាប្រិយ
ផលិតក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨ ខ្សែភាពយន្តរឿង ឆេកូស្លូវ៉ាគី Devět kruhů pekla (អង់គ្លេស៖ Nine Circles of Hell ) បង្ហាញរូបភាពនៃ របបខ្មែរក្រហម ឆ្ពោះទៅកាន់មហាវិថីនរោត្តម។
បឹងទំពុន
បឹងទំពុន បឹង​ទំពុន និង​បឹង​ជើងឯក៖ ក្រុមហ៊ុន ING Holding ទទួលបាន​សិទ្ធ​អភិវឌ្ឍន៍​បឹង​ទំពុន និង​បឹង​ជើងឯក ដើម្បី​ប្រែក្លាយ​ជា​ទីក្រុង​រណប​ដ៏​ទំនើប​មួយ​នាពេល​អនាគត ដោយ​គ្រោង​ចំណាយ​ប្រមាណ ៦៩៦លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក លើ​ផ្ទៃដី ២៥៧២​ហិកតា។ គម្រោង​សាងសង់​ទីក្រុង​រណប​នេះត្រូវបាន គេ​រំពឹងថា នឹង​បញ្ចប់​នៅអំឡុង​ឆ្នាំ​២០៣៥។
រចនាបថឃ្លាំង
រចនាបថឃ្លាំង គិតចាប់ពី ចុង គ.ស.វ ទី ១០ និងពាក់កណ្ដាលទី ១ នៃគ.ស.វទី ១១ ដែលស្ថិតនៅក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ (គ.ស ៩៦៨-១០០១)និង ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (គ.ស ១០០២-១០៥០) ដែលមានរាជធានីនៅអង្គរ ។ គេរាប់បញ្ចូលក្នុងរចនាបថឃ្លាំង នូវ ប្រាសាទតាកែវ ប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង ប្រាសាទវិមានអាកាស ។ ចំពោះរូបចម្លាក់បដិមាវិញមានទឹកមុខសុភាពដូចសម័យបន្ទាយស្រីដែរ លាក់តែសម្លៀកបំពាក់ជីបជាផ្នត់ជាដរាប ហើយគេឃើញសំពត់មួយថ្មី ប្លែកពីមុន គឺខាងក្រោយសំពត់ ឡើងរហូតដល់ខ្នង ឯខាងមុខធ្លាក់សំយេះមកក្រោម បញ្ចេញក្បាលពោះកណ្ដាលវាល។
វិថីនៅប្រទេសកម្ពុជា
=ខេត្តសៀមរាម=
មហាធម៌រាជាទី១
មហាធម៌រាជាទី១ (มหาธรรมราชาที่ ๑, ), ឈ្មោះកំណើតជា លិថៃ (ลิไทย, ), ជាព្រះមហាក្សត្រនៃអាណាចក្រសុខោទ័យ និងទស្សនវិទូព្រះពុទ្ធសាសនាដំបូងគេដែលសរសេរជាភាសាថៃ ព្រះអង្គសោយរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ ១៣៤៧ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៣៦៨ លិថៃគឺជាព្រះរាជបុត្ររបស់ស្តេចលើថៃ និងចៅប្រុសរបស់ស្តេចរាមកំហែងមហារាជ
រមណីយដ្ឋានទឹកឈូ
រូបភាពតូច|ទេសភាពរមណីយដ្ឋានទឹកឈូ ទឹកឈូជារមណីដ្ឋានធម្មជាតិមានទឹកជ្រោះហូរថ្លាឆ្វេង កាត់តាមផ្ទាំងថ្មតូចធំមានចម្ងាយ ៨គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពត។ នៅទីនោះសម្បូរទៅដោយទេសចរក្នុងស្រុកទៅងូចទឹកលេងកំសាន្តជាពិសេសពិធីបុណ្យជាតិ និងថ្ងៃឈប់សម្រាកពីការងារ ចំណែកឯភ្ញៀទេសចរអន្តរជាតិហាក់ពុំសូវឃើញមានច្រើនឡើយ។ នៅខាងឆ្វេងដៃជិតរមណីយដ្ឋានទឹកឈូមានសួនសត្វមួយ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងចម្ការដំណាំហូបផ្លែ ដែលគេសង្កេតឃើញមានដើមសាវម៉ាវ និងដើមធូរេនជាច្រើនដើម។ នៅទីនោះប្រជាជនមានលក់ដំណាំហូបផ្លែជាច្រើន ។
រចនាបថបាពួន
រចនាបថ​បាពួន គិតចាប់ពី ពាក់កណ្ដាល​ទី ២ នៃ​គ.ស.វ​ទី ១១ ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​រជ្ជកាលព្រះបាទ​ឧទយ​ទិ​ត្យ​វរ្ម័នទី២ (គ.ស ១០៥០-១០៦៦) ព្រះបាទ​ហ៌​សវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ១០៦៦-១០៨០)ដែលមាន​រាជធានី​នៅ​អង្គ​រដែរ ចំពោះ​ប្រាសាទ​ដែល​បញ្ចូល​ក្នុង​រចនាបថ​នោះ មានដូចជា ប្រាសាទបាពួន ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច និង​ប្រាសាទ​វត្ដ​ខ្នារ ។ នៅក្នុង​សម័យ​នោះ ការកសាង​ប្រាសាទភ្នំ​រិត​តែមាន​ការរីកចម្រើន​ឡើង​ថែមទៀត គឺ​ប្រាសាទបាពួន​មាន​ថែវ​ពីរ​ជាន់ ប្រក់​ថ្មភក់​ព័ទ្ធជុំវិញ ព្រមទាំង មាន​ប្រាង្គ​នៅ​គ្រប់​ជ្រុង​ថែវ និង​មាន​គោ​បុ​រៈ​នៅត្រង់​ជណ្ដើរ​គ្រប់​ទិស​ទាំង​បួន​ទៀត ។ នៅក្នុង​ប្រាសាទបាពួន គេ សង្កេតឃើញ​មាន​រចនា​ក្បាច់​រឿង នៅតាម​ជញ្ជាំង​គោ​បុ​រៈ​និង​ជញ្ជាំង​ប្រាង្គ​ជ្រុង​ជាន់​ទី២ក្បាច់​រឿង​ទាំងនេះ    ចែកជា​ផ្ទាំង​តូចដាច់ៗពីគ្នា​មាន​រាង​ចតុកោណ កែង​ស្មើរ។ ចតុកោណកែង ហើយ​ច្រើនតែ​រឿង​ដែល​ទាក់ទង​ទៅ និង​ព្រះ​វិស្ណុ រីឯ​រូប​បដិមា​វិញ ពុំ​ខុសពី​រចនាបថ​ឃ្លាំង​ឡើយ ។
វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិព្រឹក្ស(ព្រែកគយចាស់)
វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្ស(ហៅថាវត្តព្រែកគយចាស់) ចាប់ផ្តើមកសាងក្នុង ព.ស.២៥៦៦ គ.ស.២០២២។ ដោយយោងទៅតាមឯកសារការកសាងវត្ត ទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្សឆ្លងកាត់ជាច្រើនដំណព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការវត្ត។ តែការគ្រប់គ្រងនិងការកសាងវត្តរបស់ព្រះចៅអធិការមួយអង្គៗពីដំបូងរហូតមកមិនបានកត់ត្រាទុកទើបមកដល់ដំណព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការទី ២០ ដូចមានរាយនាមខាងក្រោមនេះ។ ១-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ភឿក‌‌ ២-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ អ៊ិន ៣-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់សោ ៤-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់សាក់ ៥-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់ហ៊ឹម ៦-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ស៊ើងពេជ្រ ៧-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់គុង ៨-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់ព្រហ្ម ៩-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់សឹម ១០-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់ស្រង ១១-ព្រៈចៅអធិការ ត្រឹងប៉ែល ១២-ព្រៈចៅអធិការ ឡឹមន័យ រូបភាពតូច ១៣-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់ម៉ាន ១៤-ព្រៈចៅអធិការ ឥន្ទត្ថេរោ(ឡឹមខេន) ១៥-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ជោតិត្ថេរប្បញ្ញោ (ថាច់គុង) ១៦-ព្រៈចៅអធិការសុវណ្ណសរថេរោ (លីង៉ុកឌីប) ១៧-ព្រៈចៅអធិការធម្មជោតោ (ត្រាសេន) ១៨-ព្រះភិក្ខុ (ថាច់ហ្វាងវូ) ១៩-ព្រះភិក្ខុ សុទ្ធសីលោ (ឡឹមមិញយឿង) ២០-ព្រះភិក្ខុ តិក្ខប្បញ្ញោ (ឡឹមហ៊ុងយឿង) លុះមកដល់ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍បទុមរតនវង្សាសើងពេជ្រពីឆ្នាំ ១៩១៣-១៩៥៦ព្រះអង្គបានគ្រប់គ្រងវត្តនិងសិស្សានុសិស្សគណះកម្មការព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទមានការរីកចំរើនច្រើន។
រូបភាពតូច|កណ្តាល ខាងវិស័យការកសាង ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍សើងពេជ្រ(៦) ព្រះអង្គបានកសាងសាលាដោកឬកុដិដោក វុច្ចកុដិមួយខ្នងជាពិសេសបានជួសជុលព្រះវិហារ។ ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ថាច់គុង(៧)ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ព្រះអង្គបានជាវគ្រួសតូច-ធំ៨០ម៉េត្រដើម្បីបន្តការកសាង។ ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការព្រហ្ម (៨)ទទួលដំណែងបាន ១ វស្សា។ ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ថាច់សឹម(៩) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥០-១៩៧០ព្រះអង្គបានគ្រប់គ្រងវត្តនិងសិស្សានុសិស្សព្រមទាំងដឹកនាំពុទ្ធបរិស័ទដុះដាលរីកចំរើនទាំងការសិក្សាបរិយត្តិធម៏មានថ្នាក់បាលីថ្នាក់ វិន័យជាប្រចាំរីឯវិស័យការកសាងយ៉ាងមានដូចតទៅនេះ - ទី១-បានកសាងហោត្រៃពីរជាន់ ១ ខ្នង (គ.ស.២០២៤) - ទី២-បានកសាងឧប្បដ្ឋានសាលា ១ ខ្នង (គ.ស.២០២៣) - ទី៣-បានជួសជុលសាលាជញ្ជាំងដោកស្រូវ(កុដិដោក គ.ស.១៩៦៤) - ទី៤-បានកសាងសាលាបាលី ១ ខ្នង (គ.ស.២៩៦៦) - ទី៥-បានកសាងកុដិ ២ ជាន់ ១ ខ្នង ជាប់នឹងហោត្រៃ (គ.ស.១៩៦៦) - ទី៦-បានកសាងរោងភត្ត ១ ខ្នង (គ.ស.១៩៦៥) - ទី៧-បានកសាងក្លោងទ្វាវត្ត។ ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ថាច់ស្រង (១០)ហៅថាផាត់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៨០ព្រះអង្គបានកសាងព្រះចេតិយធំទិសឦសាននិងក្លោងទ្វារចូលព្រះចេតិយ៍។ ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ត្រឹងប៉ែល (១១)តាំងពីឆ្នាំ១៩៨០-១៩៨៣ បានផ្តើមកសាងក្លោងទ្វារតែមិនទាន់ហើយទេ។ ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ឡឹមន័យ (១២) កម្រិតសិក្សាថ្នាក់វិន័យឯក ថ្នាក់ ១២ ផ្លូវលោក ពីឆ្នាំ ១៩៨៣-១៩៨៦ព្រះអង្គបានកសាងកំផែងខាងលិចវត្តនិងបន្តការកសាងក្លោងទ្វារតែមិនទាន់បានសម្រេច។ លុះដល់ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ថាច់ម៉ាន កម្រិតសិក្សាថ្នាក់បាលីរង ទី ៣ (១៣) ពីឆ្នាំ១៩៨៦-១៩៩១ បានកសាងបង្ហើយក្លោងទ្វារអំពូលបីនិងកំផែងវត្តទិសខាងលិចខាងជើងនិងយកអដ្ឋិធាតុចេញពីផ្នូរមួយៗដែលបានកប់សាកសពជាយូរមកហើយព្រមទាំងកសាងវុច្ចកុដិបន្ថែមនិងទទួលបានស្រែចំនួន ៣៦ ហិកតា។ កណ្តាល
ព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការ ព្រះភិក្ខុឥន្ទត្ថេរោ-ឡឹមខេន កម្រិតសិក្សាថបាលីរងថ្នាក់ទី ៣ (១៤)ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩១-១៩៩៩ ចុងសត្សវត្តន៍ទី ២០ ព្រះអង្គមានឧត្តមគតិយ៉ាងប្រសើរបានធ្វើឲ្យវត្តទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្សមានការរីកចំរើនគ្រប់វិស័យដោយស្នាព្រះហស្ថដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គព្រមទាំងការដឹកនាំពុទ្ធបរិស័ទក្នុងនិងក្រៅប្រទេសដូចជាប្រទេសកម្ពុជា(Cambodia) ប្រទេសអូស្រ្តាលី(Australian) កាណាដា នេវស៊ីឡែន(New Zealand ) សហរដ្ឋអាមេរិកាំង(American)ជាដើមហើយបានកសាងសមិទ្ធិផ្សេងៗទៀតចាប់តាំងពី ឆ្នាំ ១៩៩១-១៩៩៩ បានសម្រេចជោគជ័យ១០០% ទៅតាមផែនការតទៅនេះ ១.វិស័យសិក្សា ទី១-បានបើកថ្នាក់អក្ខរកម្មនៅក្នុងវត្តនិងក្រៅវត្តដូចនៅភូមិផ្នោកណ្តាល,ភូមិហូយទ្រុង,ភូមិផ្នោតានៀវ,ភូមិបឹងប្រលិត,ភូមិទ្រព្យដើមព្រមទាំងបើកថ្នាក់សាលាពុទ្ធិកបឋមសិក្សាបាលីទី ១-២-៣ ក្នុងវត្តជារៀងរល់ឆ្នាំចំនួនសិស្សឃរាវាសក្នុង១ឆ្នាំ៨៦៦នាក់ចមនែកព្រះសង្ឃមាន៨៥អង្គទាំងក្នុងនិងក្រៅវត្ត។
២.វិស័យការកសាង ក. ឆ្នាំ ១៩៩០ ព្រះអង្គបានដឹកនាំសិស្សានុសិស្សទៅកសាងសាលាទាននិងសាលារៀននៅភុមិផ្នោតានៀវសម្រាប់ឲ្យកូនចៅខ្នែរសិក្សា។ជាពិសេសសុំច្បាប់សាលាទានផ្នោតានៀវបានទៅជាវត្តស្របច្បាប់នៅថ្ងៃទី ១៤-៤-២០០៤ដាក់នាមថាវត្តឥន្ទត្ថេររោសុវណ្ណសាគរផ្នោតានៀវ។ ខ. ឆ្នាំ១៩៩១ បានជួសជុលកុដិ ២ ជាន់អស់ចំនួនទឹកប្រាក់ ១៣.៣៥៦.០០០ដុង។ គ. នៅថ្ងៃទី ២៥-១២-១៩៩១ បានដាក់ព្រះវិហារចាស់ហើយចាប់ផ្តើមកសាងព្រះវិហារថ្មីអស់រយះកាល ២ ឆ្នាំ ២ ខែ ១០ថ្ងៃ តែប៉ន្នោះបានធ្វើបុណ្យសម្ពោធិ៍ខ័ណ្ឌសីមានៅថ្ងៃសុក្រឆ្នាំ ច ឆស័ក ព.ស.២៥៣៨ ត្រូវនិងថ្ងៃទី ២៩-៤-១៩៩៤ អស់ចំនួនទឹកប្រាក់ ៣៨៥.០០០.០០០ដុង។ ឃ. ថ្ងៃទី៩-៩-១៩៩៥ បានកសាងសាលារៀន១ខ្នងប្រក់ទោនស៊ីម៉ងតិ៍ចំនួន ៤ បន្ទប់ទទឹង ១០ម៉េត្របណ្តោយ៦ម៉េត្រទិសខាងជើងព្រះវិហារអស់ចំនួនទឹកប្រាក់ ១៩៦.០០០.០០០ដុង។ ង. ថ្ងៃទី ៧-០១-១៩៩៦ បានកសាងជណ្តើរជុំវិញព្រះវិហារអស់ចំនួនទឹកប្រាក់ ៤១.០០០.០០០ដុង។ ច. ថ្ងៃទី ២៩-១២-១៩៩៧ កសាងរបងដែកព័ទ្ធជុំវិញព្រះវិហារនិងក្លោង ទ្វារទាំង៤អស់ចំនួនទឹកប្រាក់ ៥៨.០០០.០០០ដុង។ ព្រះភិក្ខុ សុវណ្ណសរថេរោ (លីង៉ុកឌីប គ.ស.២០០៤-២០០៨) កម្រិតសិក្សាសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ណាមបូ ថ្នាក់ ១២ ផ្លូវលោក បានកសាងពង្រីកឧប្បដ្ឋានសាលាបន្ថែមបាន ៤ ល្វែង និងវិច្ចកុដិ ១ចំនួន ៤ បន្ទប់។បើកសាលាបឋមសិក្សាបាលីទី ០១ គ.ស.២០០៦-២០០៧។ ព្រះភិក្ខុ ធម្មជោតោ (ត្រាសេន គ.ស.២០០៧-២០១០) កម្រិតសិក្សាវិន័យថ្នាក់ឯក បានកសាងរបងថ្មីខាងមុខវត្តក្លោទ្វាធំនិងក្លោងទ្វាចូលទីប៉ាឆា កសាងបន្ថែមដង្ទង់ចាស់ព្រមទាំងបានដឹកនាំភិក្ខុសាមណេរក្នុងវត្តដាំដើមឈើទាលខាងទិសឦសានគឺខាងជើងព្រៈវិហារ គ.ស.២០០៣។ ព្រះភិក្ខុ សុវណ្ណសរថេរោ (លីង៉ុកឌីប គ.ស.២០០៤-២០០៨) កម្រិតសិក្សាសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ណាមបូ ថ្នាក់ ១២ ផ្លូវលោក បានកសាងពង្រីកឧប្បដ្ឋានសាលាបន្ថែមបាន ៤ ល្វែង និងវិច្ចកុដិ ១ចំនួន ៤ បន្ទប់។បើកសាលាបឋមសិក្សាបាលីទី ០១ គ.ស.២០០៦-២០០៧។ ព្រះភិក្ខុ ធម្មជោតោ (ត្រាសេន គ.ស.២០០៧-២០១០) កម្រិតសិក្សាវិន័យថ្នាក់ឯក បានកសាងរបងថ្មីខាងមុខវត្តក្លោទ្វាធំនិងក្លោងទ្វាចូលទីប៉ាឆា កសាងបន្ថែមដង្ទង់ចាស់ព្រមទាំងបានដឹកនាំភិក្ខុសាមណេរក្នុងវត្តដាំដើមឈើទាលខាងទិសឦសានគឺខាងជើងព្រៈវិហារ គ.ស.២០០៣។ ព្រះភិក្ខុ ថាច់ហ្វាងវូ កម្រិតសិក្សាថ្នាក់បាលីទី ០១ ចាប់តាំងពីគ.ស.២០១០-២០១៥។ គណៈកម្មការវត្តបានរូសរើរនិងជួសជុលខឿនព្រៈវិហារតែមិនបានសម្រេចជាស្ថាពរ។ ព្រះភិក្ខុ សុទ្ធសីលោ (ឡឹមមិញយឿង គ.ស.២០១៦-២០១៧) កម្រិតសិក្សាសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ណាមបូ ថ្នាក់ ១២ ផ្លូវលោក បានកាសាងជាបន្តប់ៗសម្រាប់ព្រៈសង្ឃគង់នៅក្នុងសាលាកុដិដោកនិងជួសជុលរោងភត្ត សាលាបាលី។
ចូលមកដល់ថ្ងៃសៅរ៍ទី ១២ ខែ អាសាឍ ឆ្នាំ ច សំរីទ្ធិស័ក ព.ស.២៥៦២​ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១៣ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨ ភិក្ខុជោតិប្បញ្ញោ(ថាញ់ប៊ិញ)បានវិលមកកាន់វស្សានៅវត្ត ក្រោយពេលបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់(អនុបណ្ឌិត)ពីប្រទេស
ថៃឡង់ដ៍បានយកស្រែវត្តចំនួន ៤៥​ កុង(៤,៥ ហិកតា)ដែលបានជួលឱ្យពុទ្ធរិស័ទធ្វើមកគ្រប់គ្រង់វិញ។ថ្ងៃពុធទី ២៥ ខែ ធ្នូ គ.ស. ២០១៨
ក្នុងវត្តចំនួន ៤៥០ ឡាន។ មកដល់ថ្ងៃសុក្រទី ២៦ ខែ មេសា គ.ស.២០១៩ ត្រូវនឹងថ្ងៃ ៧ រោច ខែ ចេត្រ ឆ្នាំ កុរ ឯកស័ក ព.ស.២៥៦៣
បានចាប់ផ្តើមជួសជុលហោត្រៃនឹងកុដិព្រះតេជគុណជោតប្បញ្ញោ(ថាច់គុង)រហូតដល់ថ្ងៃអាទិត្យទី ១៦ ខែ មិថុនា គ.ស.២០១៩ ត្រូវនឹង
ថ្ងៃទី ១៤ កើត ពេញបូណ៌មី ខែ ជេស្ឋ ឆ្នាំ កុរ ឯកស័ក ព.ស.២៥៦៣ បានសម្រេចជាស្ថាពរ៕ រូបភាពតូច រូបភាពតូច
=== ជីវប្រវត្តិសងេ្ខបរបស់ព្រះតេជគុណព្រះជោតិត្ថេរប្បញ្ញោ-ថាច់គុង === រូបភាពតូច|ស្តាំ ព្រះតេជគុណប្រសូត្រនៅថ្ងៃអង្គារ៍ ៨កើត ខែកត្តឹក ឆ្នាំម្សាញ់ ព.ស ២៤៦០ គ.ស ១៩១៦ នៅភូមិផ្នោកណ្តាល,ឃុំលិចហូយធឿង,ស្រុកឡុងភូ,ខេត្តឃ្លាំង ។ បិតានាម ថាច់សុខ, មាតានាមយឿងធីកែវ. ព្រះតេជគុណមានបងប្អូនរួមផ្ទៃ នាក់គឺ៖ ១. ព្រះតេជគុណថាច់គុង ២. លោកតាថាច់សើរ ៣. លោកយាយថាច់ធីអែក ព្រះតេជគុណកាលនៅជាកុមាររស់នៅក្នុងការថែរក្សាថ្នាក់ថ្មមឃុំគ្រងរបស់មាតាបិតាក្នុងគ្រួសារមធ្យមមួយយ៉ាងស័ក្តិសម ។ កាលអាយុ ១០ ឆ្នាំ ឪពុកធ្លាក់ខ្លួនឈឺហើយមិនពេលធ្វើកាលកិរិយាទៅក៏បានហៅកុមារថាច់គុងមកផ្តាំថា នែ៎កូនប្រុស ឪពុកមិនអាចគេចផុតពីមច្ចុរាជទេ គឺឪពុកត្រូវតែស្លាប់ក្នុងរយពេលដ៍ខ្លីនេះមិនខានឡើយព្រោះជម្ងឺរបស់ឪពុកធ្ងន់ណាស់ ហើយក៍ស្រវាយកដែឪបកូននិយាយសម្លេងខ្សាវៗផ្តាំ កូនថា ‌‌៖ អត់ពីឪពុកកូនត្រូវតែទៅនៅវត្តបំរើព្រះសង្ឃហើយរៀនសូត្រអក្សរធម៌អាថ៍ទើកូនបានសុខចំរើន  ថ្កុំថ្កើង ។ បណ្តាំនេះបានធ្វើឧ្យកុមារថាច់គុងចាំជានិច្ចមិនអាច់បំភ្លេចបាន ។ បន្ទាប់ពិពេលដែលដែលឪពុកស្លាប់ទៅកុមារថាច់គុងក៏រស់នៅជាមួយម្តាយរហូតដល់អាយុ ១២ឆ្នាំទើបនឹកឃើញនៅពាក្យបណ្តាំរបស់លោកឪពុកដែលបានផ្តាំទុកមុននិងស្លាប់ទៅ។ ហេតុដូច្នោះក៏សុំអនុញាតិអំពីអ្នកម្តាយដើម្បីចូលទៅនៅអាស្រ័យវត្ត ។ ឆ្នាំ ១៩២៨ ពេលដែលបានអាយុគម្រប់ ១២ ឆ្នាំ អ្នកម្តាយក៏នាំទៅកាន់វត្តសេរីជុំបឹងទន្សាឧ្យសិក្សាអក្សរសាស្រ្តលេខនិពន្ធក្នុងសំណាក់ព្រះតេជគុណពុទ្ធវង្សវិនិយបញ្ញា នាមនង ។ ក្នុងខណះរស់នៅក្នុងវត្តកុមារថាច់គុងមានចិត្តព្យាយាមឧស្សាហ៍យកចិត្តទុកដាក់កិច្ចការរៀនសូត្រនៅចំណេះវិជ្ជាគ្រប់បែបយ៉ាងដោយឥតមានសំចៃកម្លាំងនិងបន្ថូបន្ថយនៅសេចក្តីព្យាយាមឡើយ ។ ក្រៅពីការសិក្សាកុមារថាច់គុងនៅឆ្លៀតឪកាសទៅបំរើលោកគ្រូទៀតផង ព្រោះហេតុដូច្នោះទើបលោកគ្រូមានការស្រឡាញ់អាណិតដល់កុមារថាច់គុងយ៉ាងខ្លាំងព្រមទាំងបានបង្រៀននៅវិជ្ជាផ្សេងៗដល់កុមារថាច់គុងជាច្រើន ។
បព្វជាបរិច្ឆេទ ក្នុង គ.ស ១៩៣២ ពេលមានអាយុគម្រប់ ១៦ឆ្នាំ ក៏កើតឧត្តមគតិខ្ពង់ខ្ពស់កើតសទ្ធាជ្រះថ្លាមានបំណងនិងសាងផ្នួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា បានទៅសុំការអនុញ្ញាតិអំពីអ្នកម្តាយៗក៏បានអនុញ្ញាតិព្រមទាំងសាធុនូវដំណើរដែលស្នើសុំ។ កាលបព្វជាជាសាមណេរបាននិមន្តព្រះតេជគុណបទមរតនវង្សាស៊ើងពេជ្រធ្វើជាព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍បំបួសក្នុងខ័ណ្ឌសីមាវត្តទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្ស ។ បន្ទាប់ពិពេលបួសរួចហើយសាមណេរគុងខំប្រឹងសិក្សាធម៌អាថ៌វិន័យនិងប្រព្រឹត្តបតិបត្តិព្រះវិន័យពុំឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ ក្រៅពីនោះបានរៀនព្រះបាតិមោក្ខភាសាបាលី ៤ ព្រះវស្សា ។ ឧប្បសម្បទាបរិច្ឆេទ លុះគ្រប់អាយុបំពេញឧបសម្បទាក៏បាននិមន្តព្រះតេជគុណបទុមរតនវង្សា ស៊ើងពេជ្រជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ,ព្រះតេជគុណសំវិរិយបញ្ញា ថាច់ដោកជាកម្មវាចារ្យ, និមន្តព្រះគ្រូធម្មជោតិ គីមសួនជាអនុស្សាវនា ចារ្យព្រមទាំងនិមន្តព្រះភិក្ខុសង្ឃចំនួន ២១អង្គ គង់ហត្ថបាស ប្រារព្ឋពិធីធ្វើឡើងនៅ ថ្ងៃអង្គារ ១៥ កើត ខែ មាឃ ឆ្នាំ ជូត គ.ស.១៩៣៦ ក្នុងខ័ណ្ឌសីមាវត្តទក្ចិណាវ័នពោធិព្រឹក្ស ។ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ប្រគេនព្រះនាមបញ្ញាតិថា ជោតិត្ថេរប្បញ្ញោ ។ បន្ទាប់ពីបានឧបសម្បទារួច ក្នុងវស្សាទី ១ រហូតដល់វស្សាទី ៨ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះតេជគុណ ស៊ើងពេជ្រ ភិក្ខុជោតិត្ថេរប្បញ្ញោ បានខំប្រឹងសិក្សាព្រះធម៌វិន័យនិងអក្សរសាស្រ្តជាភាសាបាលីផង ជួយដាំដើមឈើផង, ជួយកសាងរបងវត្តផង ព្រមទាំងប្រព្រឹត្តនៅកិច្ចវត្ត មានការបោសទីធ្លាវត្តអារាមនិងណែនាំព្រះភិក្ខុសាមណេរដទៃទៀតរៀនទន្ទេញធម៌អាថ៍ផង។
រហូតដល់ ឆ្នាំរកា គ.ស. ១៩៨១ ព្រះអង្គបានបំបួសសាជាថ្មីឡើងវិញនៅវត្តព្រហ្មវិសាល(ព្រែកគយថ្មី) ដោយមានព្រះតេជគុណ ត្រឹងគង់ ជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ព្រះតេជគុណតាំងកែវ ជាពហុសូត្រស្តាំ, ព្រះតេជគុណ លីហឿន ជាពហុសូត្រឆ្វេង។ បន្ទាប់ពីឧបសម្បទារួចហើយក៍ស្នាក់នៅក្នុងវត្តព្រហ្មវិសាល(ព្រែកគយថ្មី) អស់ ៤ ព្រះវស្សា ។ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨៥ គណៈមន្រី្តសង្ឃបាននិមន្តព្រះអង្គទៅគង់នៅ វត្តសោភ័ណរង្សីបឹងក្រចាប់ថ្មី ចំនួន ៥ព្រះវស្សា។ ឆ្នាំរោង គ.ស. ១៩៨៨ ព្រះអង្គបានទទួលជាព្រះចៅអធិការវត្ត សេរីពោធីដើមពោធិ៍ ក្នុងរយៈពេលគ្រប់គ្រង ៧ព្រះវស្សាព្រះអង្គបានផ្តល់ទុកនៅស្នាព្រះហស្ថដូចជា កសាងកុដិសាលា, ស្ពាន, បន្ទាប់អនាម័យជាដើម ។ ឆ្នាំ ១៩៩៦ ព្រះតេជគុណឥន្ទត្ថេរោ ឡឹមខេន ព្រះចៅអធិការបាននិមន្តព្រះអង្គ មកកាន់វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិព្រឹក្ស ហើយទទួលនាទីជាឧត្តមប្រឹក្សាអស់ ៣ព្រះវស្សា ។ ចូលដល់ថ្ងៃសុក្រ ១៥ កើត ពេញបូរមី ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ថោះ ព.ស. ២៥៤៣ ត្រូវនឺងថ្ងៃ ទី ៣០ ខែ មេសា គ.ស. ១៩៩៩ ព្រះចៅអធិការ ឥន្ទត្ថេរោឡឹមខេន បានលាចាកសិក្ខាបទ ។ ព្រោះហេតុដូច្នោះគណៈកម្មការនិងពុទ្ធបរិស័ទក្នុងចំណុះវត្ត រួមជាមួយគណៈមន្រី្តសង្ឃស្រុក - ខេត្តនិងក្រសួងសញ្ជាតិស្រុក - ខេត្តបានស្របមតិគ្នា តែងតាំងព្រះអង្គជាព្រះចៅអធិការវត្តថ្ងៃទី ៣០ មេសា គ.ស. ១៩៩៩ ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលតំណែងរយៈពេលតែ ៣ខែប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គមានគ្រោះថ្នាក់ដួលបាក់ព្រះបាទត្រគាគខាងឆ្វេង ពេលនិមន្តចុះពីគ្រែយាមអាធ្រាទមើលមិនឃើញ នារាត្រីទី ១នៃពិធីបុណ្យព្រះសព ព្រះតេជគុណ គីមចក់វត្តកំពង់មានជ័យទឹកប្រៃ ក្រោយពីពេលនោះមក ព្រះអង្គនិមន្តដើរលែងរួច រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ ចូលមកដល់ឆ្នាំ គ.ស. ២០០២ ព្រះជន្មាយុគម្រប់ ៨៦ ព្រះវស្សា បានព្រារព្ធធ្វើពិធីបុណ្យចំរើនព្រះជន្នព្រមទាំងមហាឆាកបង្សុកូលចំនួន ១០ ត្រៃដោយខ្លួនព្រះអង្គផ្ទល់ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលជូនដល់អតីតព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ព្រះចៅអធិការវត្ត ព្រមទាំងញាតិញោមគណះកម្មការដែលមានគុណសម្បតិ ព្រមទាំងបុណ្យអំណរថ្ងៃកំណើត វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិព្រឹក្ស អាយុគ្រប់ ៥០០ឆ្នាំ ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ គ.ស. ២០០០ - ២០០១ ព្រះអង្គបានជួសជុលរោងភត្តនិងឈាបនដ្ឋាន  ព្រមទាំងកសាងរបងព្រះចេតិយខាងទិសឦសាន្តជាដើម ។ ចូលមកដល់ថ្ងៃទី ១៨ ខែ មេសា គ.ស. ២០០៦ ចាប់ផ្តើមព្រះអាពាធឆាន់ចង្ហាន់មិនបាន ធ្វើអោយសិរីររាងកាយរបស់ព្រះអង្គទ្រុទទ្រោមយ៉ាងខ្លាំង ហេតុដូច្នោះព្រះសង្ឃព្រមទាំងគណៈកម្មការនិងពុទ្ធបរិស័ទក្នុងចំណុះជើងវត្ត បាននាំព្រះអង្គទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តសុក្រត្រាំង(ឃ្លាំង) អស់រយៈពេល ១០ ថ្ងៃ តែព្រះរោគារបស់ព្រះអង្គមិនបានធូរស្បើយសោះឡើយ ទើបលោកគ្រូពេទ្យអោយនាំព្រះអង្គវិលត្រឡប់ទៅកាន់អារាមដ្ឋានវត្តទក្ខិណាវ័នពោធិព្រឹក្សវិញ ។ គណៈមន្រ្តីសង្ឃស្រុកបានចាត់វេនអោយគ្រប់វត្តក្នុងស្រុកនិមន្តមកជួយចំរើនព្រះកាវតាសូត្ររល់រាត្រី ។ តែនៅរាត្រីទីមួយជាវេនព្រះសង្ឃនិងពុទ្ធបរិស័ទក្នុងចំណុះជើងវត្ត លុះដល់ពេលព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ១ កើត ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ច អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៥៥០ ត្រូវនឺងថ្ងៃទី ២៨ ខែ មេសា ២០០៦ វេលា ម៉ោង ៧:៣០នាទីព្រឹក ព្រះអង្គបានទទួលអនិច្ចធម្មក្នុងព្រះជន្មគម្រប់ ៩០ ព្រះវស្សាគត់ ។
ស៊ូគូ ហុង
ស៊ូគូ ហុង (Suku Hong) គឺជាអ្នកបង្រៀន (Guru) រកប្រាក់ចំណូលតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមួយរូប។ គាត់បានចាប់ផ្តើមជំនួញនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះ តាំងពីឆ្នាំ ២០១១មកម៉្លេះ ដោយរកប្រាក់ចំណូលតាមកម្មវីធី​មួយចំនួន​ដូចជា៖ Google AdSense Affiliate Marketing CPA Marketing។ល។ តាមរយៈចំនេះដឹង បទពិសោធន៍ និងការស្រាវជ្រាវ គាត់បានក្លាយទៅជាបុគ្គល​ដែលមាន​សក្តានុពល​ម្នាក់​ចំពោះ​ជំនួញនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះ ជាពិសេស គឺវគ្គទាំងពីរធំៗរបស់គាត់​ដែលមានឈ្មោះថា Sukuhong's Web Marketing Mantra និង Sukuhong's Youtube Video Manta។​ ម៉្យាងវិញទៀត គាត់ក៏បានសរសេរអត្ថបទមួយចំនួន និងសៀវភៅខ្លះៗដែលបានបោះពុម្ពជាសៀវភៅអេឡិចត្រូនិច (eBook) និងចែកចូនដល់ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែលមាន​បំណង​ចង់ចេះ ចង់ដឹងអំពីរបៀបរកប្រាក់ចំណូលនៅលើ​ប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះផងដែរ។ សៀវភៅដែលចេញចុងក្រោយរបស់គាត់មានឈ្មោះថា កំពូលយុទ្ធសាស្ត្រទាំងប្រាំ ជួយឲ្យអ្នក​រក​ប្រាក់ចំណូលបានលឿនជា​មួយ Youtube។
អ្វីទៅជា Sukuhong's Web Marketing Mantra?
វាជាវគ្គសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតមួយ ដែលមាន​វគ្គតូចៗចំនួនបីក្នុងនោះ។
ឯកសារ និងគេហទំព័រយោង៖
មហាធម៌រាជាទី២
មហាធម្មរាជាទី២ ( ថៃ : มหาธรรมราชาที่ 2 ) ហៅថា លឺថៃ ( ថៃ : ลือไทย )ជាស្តេចនេះ ព្រះរាជាណាចក្រសុខោទ័យ ដែលជាព្រះរាជាណាចក្រ ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ ប្រទេសថៃ ។
មហាវិថីនៅប្រទេសកម្ពុជា
=ខេត្តសៀមរាប=
វិថីព្រះអង្គឌួង
ជាវិថីដែលគិតចាប់ពីមុខ សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ទៅដល់ មហាវិថីម៉ៅសេទង់(ប្រវែង ១,៥គីឡូម៉ែត្រ) ទៅដល់ មហាវិថីព្រះសីហនុ(ជាផ្លូវទ្វេទិស ប្រវែង៣គីឡូម៉ែត្រ) ចាប់ពី មហាវិថីព្រះសីហនុ ទៅដល់ ផ្សារធំថ្មី(ជាផ្លូវឯកទិស មានប្រវែង៥,២គីឡូម៉ែត្រ) ទៅទល់នឹង ផ្សារធំថ្មី។
ឃុំស្តៅ(ស្រុកសេសាន)
ឃុំស្ដៅ ស្ថិតនៅ ស្រុកសេសាន ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ឃុំស្ដៅ មាន ២ ភូមិ÷
វិថីសុធារស
វិថីសុធារស គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីម៉ៅសេទុង កែង មហាវិថីព្រះនរោត្តម ទៅដល់ វិថីគន្ធបុផ្ផា ខាងជើង វត្តបុទម ។
វិថីត្រសក់ផ្អែម
Preah Trasak Paem St.(63) គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីម៉ៅសេទុង ផ្នែកខាងជើង ឆ្លងកាត់ មហាវិថីព្រះសីហនុ ទៅដល់ ផ្សារធំថ្មី ផ្នែកខាងត្បូង។
ឃុំចំបក់(ស្រុកបាទី)
ឃុំចំបក់ជាឃុំមួយនៅក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ មាន១២ភូមិ ។
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកបាទី ចំបក់ បាទី
វិថីខេមរភូមិន្ទ
វិថីខេមរភូមិន្ទ ជាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីព្រះស៊ីសុវត្ថិ មកដល់ ផ្សារធំថ្មី ផ្នែកខាងកើត។
ឃុំសន្តិភាព(ស្រុកសៀមប៉ាង)
ឃុំសន្តិភាព ស្ថិតនៅ ស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
វិថីតេជោដំឌិន
វិថីតេជោដំឌិន ជាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីព្រះស៊ីសុវត្ថិ ខាងជើង វត្តឧណ្ណាឡោម ដល់ មហាវិថីព្រះមុនីវង្ស។ វិថីនេះនៅចំណុចខាងត្បូង រោងកុនលុច្ស មានចង្ហុកធំ 3កន្លែង សូមលោកបងៗសារធារណៈការមើលផង។
ឃុំសន្តិភាព(ស្រុកសៀមប៉ាង)
=រដ្ឋបាល= ឃុំសន្តិភាព មាន ៦ ភូមិគឺ÷
វិថីបក្សីចាំក្រុង
វិថីបក្សីចាំក្រុង ជាវិថីដែលគិតចាប់ពី រង្វង់មូលវត្តភ្នំ ទៅដល់ មហាវិថីព្រះស៊ីសុវត្ថិ។
រចនាបថអង្គរវត្ត
រចនាបថ​អង្គរវត្ដ គិតចាប់ពី ពាក់កណ្ដាល​ទី ១ នៃ​គ.ស.វ​ទី ១២ ដែលស្ថិតនៅក្នុង​រជ្ជកាល ​ព្រះបាទ​សូរ្យ​វរ្ម័នទី២ (គ.ស ១១១៣-១១៤៥) ដែលមាន​រាជធានី​នៅ​អង្គរ។ ប្រាសាទ​ដែល​ចាក់​បញ្ចូល ក្នុង​រចនាបថ​នេះ​គឺ ​ប្រាសាទបឹងមាលា​ ប្រាសាទ​ព្រះបា​លិ​លេ​យ្យ ប្រាសាទ​កំពូល ប្រាសាទបាគង។ ល ។ នៅក្នុង​រចនាបថ​នេះ ស្ថាបត្យករ​ខ្មែរ មានការ​រីកចម្រើន​ឡើងដល់​កំពូល។ នៅលើ​ជញ្ជាំង​ថែវ​ជាន់​ទី ១ មាន​ក្បាច់​រឿង​ចែកជា ៨ ផ្ទាំងធំៗ ហើយ វែងៗ ហើយ​ក្បាច់​រឿង​ទាំងនោះ​មានរឿង ផ្សេងៗ ពីគ្នា​ដូចតទៅ ៖
ផ្ទាំង​ទី ១ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងលិច​ឆៀង​ខាងត្បូង) បង្ហាញ​ពី​ចម្បាំង​បា​ណ្ឍៈ និង ​កៅ​វរៈ​ក្នុង​មហាភារតៈ។
ផ្ទាំង​ទី ២ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច) បង្ហាញ​ពី​រាជ​ព្យូហ​ត្រា​ក្នុង​សម័យអង្គរ។
ផ្ទាំង​ទី ៣ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងកើត) អធិប្បាយ​ពី ​ឋានសួគ៌ និង ​ឋាននរក។
ផ្ទាំង​ទី ៤ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងកើត​ឆៀង​ខាងត្បូង) ចែង​ពី​ការ​កូ​សមុទ្រ​ដោះ ដើម្បី​បង្កើត​ទឹក​អ​ម្រិ​ត ដក ស្រង់​ពី​រឿង​ហ​មាយា​ណៈ ។
ផ្ទាំង​ទី ៥ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងកើត​ឆៀង​ខាងជើង) ពណ៌នា​ពី​ចម្បាំង​រវាង​ទេវតា និង​អសុ​រៈ ។
ផ្ទាំង​ទី ៦ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងជើង​ឆៀង​ខាងកើត) ពណ៌នា​ពី​ចម្បាំង​រវាង​ក្រឹ​ស្ណៈ និង​សុរ​ពាណៈ ដកស្រង់ ពី​គម្ពីរហរិ​វង្ស ។
ផ្ទាំង​ទី ៧ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងជើង​ឆៀង​ខាងលិច) ចែង​អំពី​ចម្បាំង​រវាង​ពួក​ទេវតា និង​អសុ​រៈ ក្នុង​ព្រា​ហ្មសាសនា ។
ផ្ទាំង​ទី ៨ ៖ (ជញ្ជាំង​ខាងលិច​ឆៀង​ខាងជើង) រៀបរាប់​អំពី​ចម្បាំង​រវាង​ព្រះរាម និង​រាម​ពណ៌ ក្នុង​រឿង​រាម​កេ​រិ៍ ។
នៅក្នុង​រចនាបថ​នេះ លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ ជាពិសេស​លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ គេ​សង្កេត ឃើញ​មាន​រូប ទេវតា ឬ​ទេពអប្សរ​ឈរ​រេ​រាំ​ញញឹម​ប្រិមប្រិយ ដោយ​គ្មាន​ស៊ុម​ជាទី​ជម្រក​ឡើយ ។ នៅ​ជញ្ជាំង​អង្គរវត្ដ រូប​ទេព អប្សរ​មាន​ច្រើន​ពន់ពេក​ណាស់ ហើយ​មានការ​វិការខុសៗគ្នា​ទាំងអស់ ច្រើន​ពាក់​មកុដ​កំពូល​បីខ្ពស់ៗ និង​ស្លៀក សំពត់​ផ្កាស្ដើងៗ គ្មាន​ផ្នត់ ដោយ​ទម្លាក់​ជាយ​សងខាង ម្ខាង​ធំ ម្ខាង​តូច ។ ឯ​ទេបអប្សរ​ខ្លះទៀត ឥតមាន​ពាក់​មកុដ ទេ តែមាន​ក្រង​សក់​ជាច្រើន​បែបយ៉ាង ដូច​ក្រង​ជា​ភួងផ្កា​ជាដើម ។ នៅក្នុង​សម័យនេះ​ដែរ គេ​សង្កេតឃើញ​មាន រូប​ព្រះពុទ្ធ​ជាច្រើន ហើយ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ទាំងនេះ ភាគច្រើន​សាង​ជា​បែប​ឈាន​មុ​ទ្រះ ដោយមាន​នាគ​មុច​លិ​ន្ទ ដក ពពារ​ប្រក់​ពីលើ ។
អ្នកនិពន្ធ និងស្នាដៃ
លោក អ៊ីឌ្វីន អែបត់ ជាទេវវិទូ និងគ្រូបង្រៀនជនជាតិអង់គ្លេសមួយរូប ហើយមានកិត្តិស័ព្ទល្បីល្បាញខាងនិពន្ធន៍គណិតសាស្រ្តភាពយន្ត ហ្វ្លេតឡេន (Flatland) ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៤។
American poet Will Carleton was born in Michigan in 1845. From the late 1800s until his death, he was a nationally-known poet, publishing work… Francis James Child was an American scholar and educationist, and collector of what came to be known as the Child Ballads. William Wilkie Collins was an English novelist, playwright, and writer of short stories. He was hugely popular in his time, and wrote 27 novels,… Joseph Conrad was an English novelist who was born in the Russian Empire in what is today Poland. He spent most of his adult… Maria Dinah Mulock Craik, also known as Miss Mulock, was an English novelist and poet. She is best known for her novel John Halifax,… The Reverend Charles Lutwidge Dodgson, better known by the pen name Lewis Carroll, was an English author, mathematician, logician, Anglican clergyman, and photographer. His… Samuel Taylor Coleridge was an English poet, Romantic, literary critic and philosopher who, with his friend William Wordsworth, was one of the founders of… Levi Leonard Conant, Ph. D., was an American mathematician specializing in trigonometry. James Fenimore Cooper was an American author best known for his adventure stories. His most popular work is The Last of the Mohicans. Cooper… Stephen Crane was an American journalist, novelist, and poet credited with the introduction of realism into American literature. His first novel, Maggie, A Girl…