cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បឹងយក្សឡោម
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
បឹងយក្សឡោមជាបឹងមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំយក្សឡោម ស្រុកបានលុង [ខេត្តរតនគិរី]។ បឹងយក្សឡោមជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ ដ៏ស្រស់ត្រកាលគ្មានពីរក្នុង ប្រទេសដែលបានកើតឡើង ដោយសារបន្ទុះភ្នំភ្លើងតាំងពីរាប់ រយឆ្នាំមុនមកម៉េ្លះ។ ទិដ្ឋភាពក្នុងបឹងយក្សឡោម មើលទៅដាច់កន្ទុយភែ្នក មានព្រៃព្រឹក្សា ដុះអមជុំវិញ បឹងដែលជាម្លប់សម្រាប់ កម្សាន្ត រីឯផៃ្ទទឹកមានពណ៏ខៀវស្រងាត់ ទឹកត្រជាក់ថ្លាឆ្វង់ស្ទើរតែអាចឆ្លុះមុខបាន រហូតធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមិនចង់ឃ្លាតពីកនែ្លងនេះ ឡើយ។ រមណីយដ្ឋានបឹងយក្សឡោមមានចម្ងាយប្រមាណ ៩គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបានលុងដែល ជាបេះដូងនៃខេត្តរតនគិរី។ បឹងនេះមានបរិមាត្រ ២៦១២ម៉ែត្រ ដែលមានអង្កត់ផ្ចិត ៨០០ម៉ែត្រ និងជម្រៅ៥០ម៉ែត្រ។ ដោយសារតែខេត្តនេះជាខេត្តមួយសម្បូរទៅដោយសម្បត្តិធម្មជាតិបែបនេះ បានជាធ្វើឲ្យបណ្តាប្រជាជន ដែលរស់នៅ ជុំវិញខេត្តនេះនាំគ្នាទៅរស់នៅទីនោះ។ thumb|ទិដ្ឋភាពបឹងយក្សឡោមមើលពីលើ ពេលដែលយើងធ្វើដំណើរទៅដល់បឹងយក្សឡោមភ្លាម នៅពីមុខត្រូវ បានគេដាក់បារ៉ាសឲ្យ ឈប់ដើម្បីបង់ប្រាក់មុននឹងចូលទៅ កម្សាន្តនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មកយើងធ្វើដំណើរចុះពីលើជណ្តើរ ដើម្បីឆ្ពោះទៅ បឹងយក្សឡោមប៉ុនែ្តអ្វីដែលមិនគួរឲ្យជឿដូចពាក្យគេ និយាយថា បានឰមួយពាន់ដង មិនស្មើនឹងបាន ឃើញម្តងនោះទេ ពីព្រោះតែនៅលើ ផៃ្ទទឹកមានពណ៏ខៀវ ស្រងាត់មើលទៅដាច់កន្ទុយភែ្នកហើយ មានព្រៃព្រឹក្សាដុះអមជុំវិញសងខាងគួរជាទីគយគន់។ ភ្ញៀវទេសចរម្នាក់ៗ ពេលដែលទៅដល់ បឹងនេះភ្លាមគេ ប្រញាប់ប្រញាល់ផ្លាស់ សំលៀកបំពាក់ និងទាញម៉ាស៊ីនថតដើម្បីទៅហែលទឹក និងថតរូបទុកជាអនុស្សាវរីយ បង្អួតមិត្តភក្តិបងប្អូន ប៉ុនែ្តមុននឹងពួកគេចុះ ទៅហែល គេត្រូវជួលអាវការពារជាមុនសិនគឺមួយតមៃ្ល​ ២០០០រៀលតែបើមនុស្សចាស់ មិនចង់ជួលក៏បានដែរ ឲ្យតែចេះហែលទឹក។ ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ៗគ្នា ដែលទៅទស្សនានៅ បឹងយក្សឡោម បានសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ឡើយថា បឹងនេះមានទេសភាពស្អាត ទឹកបឹង មានពណ៏ខៀវស្រងាត់ បើមុជទៅឆ្ងាយ កាន់តែត្រជាក់ទៅៗ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកដែលបានទៅកម្សាន្តនៅទីនោះមិនចង់ត្រឡប់មកវិញ ឡើយ យើងក្រេឡកមើល ទៅខាងឆេ្វងដៃ មុននឹងចូលទៅ អាងហែលទឹកនោះ យើងនឹងឃើញខ្ទមជនជាតិព្នងពីរដែលគេសង់ឡើង ដើម្បីឲ្យ ភ្ញៀវទេសចរ ឃើញថានោះជាខ្ទមតំណាងឲ្យកូនស្រី កូនប្រុសហើយ ភ្ញៀវ ទេសចរអាចថតរូប ឡើង និងចុះបានដោយសេរី។ ភ្ញៀវទេសចរខ្លះដែលមិនទាន់ចុះមុជទឹកគឺពួកគេនាំគ្នា ដើរជុំវិញបឹងនេះ ដើម្បីគយគន់ ទេសភាពភាគ ច្រើនអ្នកដែលទៅទស្សនា និង ទៅងូតទឹកនៅទីនោះគឺនៅពេលរសៀលម៉ោង២ ឬម៉ោង ៣ពីព្រោះពេលព្រឹក គេនាំគ្នាទៅកម្សាន្ត នៅទឹកជ្រោះផេ្សងៗ កាលពី មុនប្រជាជនរស់នៅជុំវិញ បឹងយក្សឡោមមានជំនឿថា បឹងនេះមានអារក្សទឹក និងអារក្សភ្នំថែរក្សាការពារ ពួក គេមិនហ៊ានកាប់ ឆ្ការព្រៃនៅទីនោះ ឡើយព្រោះខ្លាច បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពួកគេ ជាងនេះទៅទៀត ពេលដែលកូនចៅរបស់ពួកគេ មានជំងឺម្តងៗពួក គេតែងយកជ្រូក មាន់ ទាទៅ សែនដើម្បីសុំសេចក្តីសុខ តែពេលនេះជំនឿ ទាំងអស់នោះត្រូវបានសាបរលាបអស់ ទៅហើយ ដោយ គេគ្រាន់តែទុកទីនោះ ជាកនែ្លងរមណីយដ្ឋានសម្រាប់កម្សាន្តប៉ុណ្ណោះ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរតនគិរី
ល្ខោនយីកេ
ការសម្តែង
ការ​សម្ដែង ​យីកេ ​ច្រើន​តែ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ដោយ​ការ​សម្ដែង​របាំ​មួយ​ឈ្មោះ​ថា របាំ ​យីកេ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់ ​ការ​ហៅ ​។ សម្រាប់ការសម្តែងភាគច្រើន ក្បាច់រាំស្រដៀងនឹង រាំក្បាច់ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលស្រាលៗ។
រឿងរ៉ាវទាំងនោះ ច្រើនតែជាចាតក ឬ រឿងនិទាន អំពីជីវិតរបស់ ព្រះពុទ្ធ ។ ការ​សម្ដែង​រឿង ​ទុំទាវ ​ក្នុង​រឿង​យីកេ ក៏​ជា​រឿង​ធម្មតា​ដែរ។ វាត្រូវបានអនុវត្តជារង្វង់ ដូច្នេះអ្នកទស្សនាអាចមើលឃើញវាពីគ្រប់ជ្រុងទាំងអស់។ ការសម្តែងនេះទទួលបានប្រជាប្រិយភាពពីកសិករខ្មែរ ដូច្នេះហើយទើបវាបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាទម្រង់សិល្បៈល្ខោន ដើម្បីលើកស្ទួយការបង្រៀនរបស់ ព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រហ្មញ្ញសាសនា។
នៅក្នុងល្ខោនយីកេ ស្គរមេ (ក្រុម ស្គរធំ ជាងគេ) ចាប់ផ្តើម និងបញ្ចប់តន្ត្រី។ អាចមានពី ២ ទៅ ១៣ ស្គរនៅក្នុងក្រុម។ ស្គរ​ស្គរ​ម៉ី​ដែល​ធំ​បំផុត​លេង​មុន​គេ ខណៈ​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​ចូល​រួម​បណ្តើរ។ ទី​បំផុត​ឧបករណ៍​ទាំង​នោះ​រលំ​រហូត​ទាល់​តែ​ស្គរមេកំពុង​លេង។
ក្រុមអសនិក (អាកាសចរណ៍)
ក្រុមអសសនិកនៅក្នុងកម្លាំងខ្យល់អាកាសចរណ៍កងទ័ពឬកងទ័ពជើងទឹកអាកាសចរណ៍គឺជាចម្បងអង្គភាពមានចំនួនយន្ដហោះយោធាមួយនិងនាវិកការហោះហើររបស់ពួកគេជាធម្មតានៃប្រភេទដូចគ្នានេះដែរជាធម្មតា 12 ទៅ 24 យន្តហោះពេលខ្លះបានបែងចែកជាបីឬបួនជើងហោះហើរដោយផ្អែកលើយន្តហោះ ប្រភេទនិងកម្លាំងខ្យល់។ ក្រុមអសសនិកដីដែលមានមូលដ្ឋានបំពាក់ដោយយន្ដហោះប្រភេទធ្ងន់ដូចជាជួរវែងបំផ្ទុះគ្រាប់បែកឬយន្ដហោះដឹកទំនិញឬរថយន្តដឹកចាក់បមបេញខ្យល់មាននៅជុំវិញ 12 យន្តហោះជាធម្មតាការអនុញ្ញាតខណៈពេលដែលភាគច្រើនគ្រឿងបំពាក់ចម្បាំងមានចំនួនសិទ្ធិអំណាចនៃ 18 ទៅ 24 ។
នៅក្នុងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធភាគច្រើនក្រុមអសសនិកពីរឬច្រើននឹងបង្កើតក្រុមមួយឬស្លាបមួយ។ កងកម្លាំងខ្យល់មួយចំនួន (រួមទាំងកងទ័ពអាកាសភូមិន្ទរាជហូល្លង់ទ័ពអាកាសនិងកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក) ក៏ប្រើពាក្យនេះសម្រាប់ការក្រុមអសសនិកដែលមិនមែនជាការហោះហើរឧគ្រឿងដី រ៉ាដានិងមីស៊ីលក្រុមអសសនិក។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កងកម្លាំងអាកាស
ឃុំអូរសំព័រ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៤ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកម៉ាឡៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ទេព​អប្សរ​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ មាន​រូប​រាង​ដូច​ស្រ្តី​ខ្មែរ​លើ
ចាប់តាំងពី ​សម័យ​ទំនើប​បាន​ឈាន​មកដល់ ទម្លាប់​ស្លៀក​ប៉ឹង​របស់​ជនជាតិ​ខ្មែរលើ ជាពិសេស​របស់​ស្ត្រី​ខ្មែរដែល​មានមក​តាំង តែ​ពី​សម័យ​បុ​រេ​អង្គរ និង​អង្គរ ក៏​ត្រូវបាន​បោះបង់ចោល​បន្តិចម្តងៗ ។ តែ​នៅសម័យអង្គរ​ សម្ព័ន្ធភាព​វប្បធម៌​រវាង​ខ្មែរ និង​កុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរលើ​មាន​ភាពជិតស្និទ្ធ​នឹង​គ្នា​ជាទីបំផុត ។ អ្វីមួយ​ដែល​ចម្លាក់​បុរាណ​បានបង្ហាញ​បញ្ជាក់ប្រាប់ គឺ​ក្នុង​បរិបទ​សង្គម​វប្បធម៌​នេះហើយ​ដែល​ចម្លាក់​ស្រី​របាំ ឬ​ស្រី​ទេពអប្សរ​ចំនួន​ជាង ១៥០០ ត្រូវបាន​ឆ្លាក់​លម្អ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​គួរឱ្យ​ចង់​គយគន់​ជា​អនេក ។ វត្តមាន​របស់​ស្រី​របាំ​ទាំងនោះ ពិតជា​ធ្វើឱ្យ​យើង​ស្គាល់​នូវ​បរិយាកាស​សង្គម​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នា​សម័យ​មហានគរ ​កាលពី ១០០០ ឆ្នាំមុន ។
រហូតមកទល់ ​សព្វថ្ងៃ​នេះ ការស្រាវជ្រាវ​បាន​ផ្តោត​ជា​អាទិភាព​តែ​ទៅលើ​ផ្នែក​ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​ ប្រាសាទបុរាណតែប៉ុណ្ណោះ ។ នេះ​ជា​កង្វះខាត​មួយ​គប្បី​យើង​ត្រូវបំពេញ ។
បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប
អត្ថបទនេះគឺស្តីអំពីបញ្ជីនៃប្រទេសនិងទឹកដីអនិស្សរភាពទាំងប៉ុន្មាននៅលើពិភពលោកដោយផ្អែកទៅលើចំណាត់ថ្នាក់ផ្ទៃក្រឡាសរុប។
ទេព​អប្សរ​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ មាន​រូប​រាង​ដូច​ស្រ្តី​ខ្មែរ​លើ
ក្នុងន័យ ​នេះហើយ ការសិក្សា​អំពី​សម្លៀកបំពាក់​រវាង​ស្រី​ទេពអប្សរ និង​ជនជាតិ​ខ្មែរលើ ដោយឡែក​ជនជាតិបុ​ឌិះ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ខាងត្បូង​បច្ចុប្បន្ន បានបង្ហាញ​ឱ្យដឹងថា ខេត្តសៀមរាប​អង្គរ​ក្នុង​អតីតកាល​ពិតជាមាន​ទំនាក់ទំនង​វប្បធម៌​យ៉ាង​ ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​កុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរលើ​ទាំងឡាយ​ដែល​រស់នៅក្នុង​ភូមិភាគ​ ឥណ្ឌូចិនយើង​នេះ ហើយ​ទំនាក់ទំនង​នេះ​ត្រូវបាន​លាតត្រដាង​តាម​លក្ខណៈ​នៃ​ប៉ឹង​ដែល​ស្រី​ ទេពអប្សរ​ស្លៀក​នា​ជំនាន់​នោះ ហើយ​ដែល​ត្រូវគេ​ឆ្លា​ក់លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ។
បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប
រដ្ឋជាសមាជិកទាំង ១៩៣ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបូករួមទាំងរដ្ឋសង្កេតការណ៍ទាំងពីរត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងលេខរៀងនៅក្នុងបញ្ជីខាងក្រោមនេះ។ រដ្ឋដែលគ្មានការទទួលស្គាល់និងមិនមានស្តង់ដា ISO ៣១៦៦-១ ក៏ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីនេះទៅតាមលំដាប់លំដោយដែរ។ សម្រាប់ព័ត៌មានផ្សេងៗ សូមមើលជួរ"កំណត់សម្គាល់"នៃប្រទេសនីមួយៗនៅក្នុងបញ្ជី។
តំបន់អង់តាកទិកនិងសហភាពអឺរ៉ុប គឺមិនរាប់បញ្ចូលនោះទេព្រោះអង្គភាពទាំងពីរមិនមែនជាប្រទេសអធិបតេយ្យឬទឹកដីអនិស្សរភាព។ ក្នុងករណីតំបន់អង់តាកទិកវិញ ភូមិភាគដែលស្ថិតនៅក្រោមប្រទេសឯករាជ្យណាមួយគឺមិនត្រូវរាប់បញ្ចូលជាទឹកដីរបស់ប្រទេសនោះឡើយ។
ទេព​អប្សរ​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ មាន​រូប​រាង​ដូច​ស្រ្តី​ខ្មែរ​លើ
ការដែល ​ស្រី​ទេពអប្សរ​មានតែ​ក្រណាត់​មួយ​ចំអាម​សម្រាប់​គ្រប​កេរ្តិ៍ខ្មាស់ និង​ទុក​ដើមទ្រូង​នៅ​ទទេ​ដោយគ្មាន​អាវ​ដណ្តប់​ខ្លួន​នោះ ធ្វើឱ្យ​យើង​យល់ថា នាង​គឺជា​ជនជាតិភាគតិច​កំពុង​រស់នៅក្នុង​ទីក្រុង​ដ៏​រុងរឿងថ្កើងថ្កាន​មួយ គឺ​រាជបុរី ឬ​ទីក្រុង​យ​សោធរ​បុ​រៈ ។ នេះ​ជា​សក្ខីភាព​មួយ​បង្ហាញឱ្យឃើញ​នូវ​ទំនាក់ទំនង​វប្បធម៌ និង ជាតិ​ពិ​ន្ធុ​វិទ្យា​រវាង​ខ្មែរ​កាន់​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា និង​កុលសម្ព័ន្ធ​មន-ខ្មែរ​រស់នៅ ក្នុង​តំបន់​នៃខេត្តសៀមរាប​នា​សម័យ​នោះ (ម.ត្រា​ណេ) ។
បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប
បញ្ជីនេះបានរួមបញ្ចូលរង្វាស់ទំហំក្រឡាផ្ទៃចំនួនបីប្រភេទ៖
ទេព​អប្សរ​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ មាន​រូប​រាង​ដូច​ស្រ្តី​ខ្មែរ​លើ
ឯកសារ:Apsara.jpg ឯកសារ:Khmer leu woman.jpg
បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប
ទិន្នន័យទាំងអស់ត្រូវបានដក់ស្រង់ចេញពីស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទិន្នន័យខុសពីស្ថិតិ អសប នឹងត្រូវបញ្ជាក់នៅក្នុងជួរកំណត់សម្គាល់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បញ្ជីរាយនាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បញ្ជីរាយប្រទេសតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្រចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្ទៃទឹកតាមប្រទេស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចំណាត់ថ្នាក់អន្តរជាតិ
ទេព​អប្សរ​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ មាន​រូប​រាង​ដូច​ស្រ្តី​ខ្មែរ​លើ
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
អាទិត្តវង្ស
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ឃុំម៉ាឡៃ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៨ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកម៉ាឡៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ស្រុកបន្ទាយអំពិល
(Banteay Ampil District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលមានរដ្ឋបាល ៤ឃុំ និង ៨៦ភូមិ÷
=ប្រាសាទ=
ឃុំអូរស្រឡៅ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៨ភូមិ ។
រឿងដូនចាស់ក្នុងឃ្លោក
ដំណើររឿង
កន្លងយូរមកហើយ ដូនចាស់ម្នាក់ចេញដំណើរទៅសួរសុខទុក្ខកូនស្រីគាត់ដែលមានប្ដីទៅនៅស្រុកឆ្ងាយ។ គាត់ដើរកាត់ព្រៃក្រាស់ពីមួយទៅមួយ ក៏ជួបនឹងកញ្ជ្រោងមួយ «យាយចាស់! អញអត់អីស៊ី១០ថ្ងៃហើយ យាយឯងមិនអាចទៅទៀតឆ្ងាយពីនេះបានទេ ព្រោះអញនឹងស៊ីយាយឯងអស់ឥឡូវនេះហើយ» កញ្ជ្រោងនិយាយ។ ដូនចាស់ឆ្លើយតបថា «សូមអត់ទ្រាំសិន ចៅសម្លាញ់អើយ! ខ្ញុំសុំទៅសួរសុខទុក្ខកូនស្រីខ្ញុំ តែមួយខែទៀតខ្ញុំនឹងត្រឡប់មកតាមផ្លូវនេះវិញដូចនេះសូមចៅឲ្យខ្ញុំទៅសិនចុះ។ ឥឡូវនេះខ្ញុំនៅស្គម​ប៉ុន្ដែដល់ពេលនោះខ្ញុំនឹងធាត់ហើយចៅឯងអាចស៊ីខ្ញុំបានតាមចិត្ដប្រាថ្នា។
កញ្ជ្រោងនឹកក្នុងចិត្ដថា «មនុស្សស្រីធាត់ជាអាហារឆ្ងាញ់ជាងមនុស្សស្គម » ដូចនេះវាក៏ឲ្យដូនចាស់នោះបន្ដដំណើរទៅ។ គាត់ក៏ស្រូតដំណើរដោយនឹកសង្ឃឹម​ថាគ្មានសត្វអ្វីមករារាំង​គាត់ទៀត​ទេ។ គាត់ដើរមិនទាន់បានឆ្ងាយប៉ុន្មានផងស្រាប់តែស្ដេចព្រៃដ៏សាហាវគឺខ្លាធំចេញមកហើយគ្រហឹមថា «យាយចាស់អញអត់ចំណីចំនួនម្ភៃថ្ងៃហើយ យាយឯងនឹងត្រូវជាចំណីអញ ភាវនាឲ្យហើយទៅ! » «ឱ!លោកអើយ សូមលែងឲ្យខ្ញុំទៅផង។ លោកអាចស៊ីខ្ញុំបាននៅពេលខ្ញុំត្រឡប់មកពីសួរសុខទុក្ខកូនស្រីខ្ញុំវិញ ដល់ពេលនោះខ្ញុំនឹងធាត់ហើយមានឱជារសឆ្ងាញ់ មិនមែនស្គមកំព្រឹងហើយស្វិតដូចឥឡូវនេះទេ» ដូនចាស់និយាយ។ ឭដូចនោះ ខ្លាក៏បើកផ្លូវឲ្យទៅ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ស្ដេចស្វាមួយអន្លើដោយបរិវារឈររាំងផ្លូវគាត់។ ដើម្បីបំភាន់ភ្នែក ស្ដេចស្វាទទួលគាត់យ៉ាងគួរសមដោយជូនផ្កាដ៏ក្រអូបមួយបាច់ទៅគាត់។
បន្ទាប់មកវាពោលទាំងញញឹមថា «យាយបានអញ្ជើញមកទាន់ពេល្អ។ ខ្ញុំមានសេចក្ដីរីករាយនឹងស៊ីយាយឯង។ » ដូនចាស់តបថា «ឱ! លោកម្ចាស់ស្វាអើយ! សូមលោកអត់ទ្រាំបន្ដិចសិន ខ្ញុំកំពុងតែធ្វើដំណើរទៅសួរសុខទុក្ខកូនស្រីខ្ញុំ ដូចនេះសូមលោកលែងឲ្យខ្ញុំទៅផង! ឥឡូវនេះខ្ញុំស្គមណាស់ ប៉ុន្ដែក្នុងរវាងមួយខែទៀត ខ្ញុំនឹងមានសាច់ធាត់ ហើយពេលនោះ លោកម្ចាស់អាចស៊ីខ្ញុំបានតាមចិត្ដប្រាថ្នា។» ប៉ុន្ដែ ស្ដេចស្វាមិនមែនជាសត្វងាយបោកបាន ដូចជាកញ្ជ្រោងនិងខ្លាទេ។ តាមបញ្ជារបស់ស្ដេចវា ស្វាមួយហ្វូងមកឡោមព័ទ្ធដូចចាស់ ដោយស្រែកចេកចាចផង។ កូនស្វាតូចមួយហ៊ានឡើងលើស្មា ហើយលោតទំលើក្បាលគាត់ទៀត។ គាត់អង្វរពួកស្វាឲ្យបើកផ្លូវឲ្យគាត់ទៅ តែស្ដេចស្វានិយាយថា«ខ្ញុំមិនជឿថាយាយឯង​ពិតជាត្រឡប់មកតាមផ្លូវនេះវិញទេ ល្គឹកណាយាយឯងមិនស្បថនៅចំពោះភ័ក្រ្ដព្រះពុទ្ធនោះ!
ដូនចាស់ក៏ស្បថ ហើយគាត់ក៏បានត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យបន្ដដំណើរទៅទៀត។ យូរក្រោយមកគាត់មកដល់ផ្ទះកូនស្រី ហើយរស់នៅទីនោះយ៉ាងសុខសាន្ដ។ ប៉ុន្ដែពេលវាលាកន្លងទៅយ៉ាងលឿន ហើយមួយខែក៏បានកន្លងផុតទៅយ៉ាងឆាប់ណាស់ដែរ។ ពេលនោះ គាត់នឹកដល់ពាក្យសន្យារបស់គាត់ជាមួយនឹងសត្វទាំងឡាយ ហើយក៏ប្រាប់រឿងទាំងអស់នេះដល់កូនស្រីគាត់។ ម្ដាយនិងកូនរួមគំនិតគ្នាហើយធ្វើគម្រោងការមួយ។ កូនស្រីទៅយកផ្លែឃ្លោកធំៗពីរមក។ ឃ្លោកមួយឈ្មោះលង្កា ដែលមានរាងដូចដប ហើយមួយទៀតឈ្មោះចិន្ដា ដែលមានរាងដូចពស់។ កូនស្រីដាក់ដូនចាស់ក្នុងឃ្លោកលង្កាហើយឲ្យឃ្លោក ចិន្ដានាំផ្លូវចេញទៅ។ ដូចនេះឃ្លោកទាំងពីរធ្វើដំនើរចូលទៅក្នុងព្រៃសំដៅទៅកន្លែងដែល ស្វា ខ្លា និងកញ្ជ្រោងកំពុតតែរង់ចាំដូនចាស់ដោយស្រេកឃ្លាន។ មកដល់ផ្លូវបំបែកស្វាប្រជុំគ្នាយ៉ាងកុះករខុសពីធម្មតា។
រំពេចនោះ ពួកស្វាលឺសូរសំឡេងចម្លែកកម្យ៉ាង ហើយឃើញឃ្លោកចិន្ដាដើរមកជិត ដោយមានឃ្លោកលង្កាតាមពីក្រោយ។ បើកផ្លូវឲ្យយើង! ឃ្លោកចិន្ដាស្រែកឡូឡើង។ តើពួកអ្នកឯងរាល់គ្នាចង់យ៉ាងម៉េច បានជាមករាំងផ្លូវយើងយ៉ាងនេះ!» ស្ដេចស្វាស្រដីយ៉ាងគួរសមដោយថយក្រោយមួយជំហ៊ាន ពួកយើងកំពុងចាំដូនចាស់ម្នាក់ដែលសន្យាប្រគល់ខ្លួន ធ្វើជាចំណីពេលល្ងាចរបស់យើង។ តើអ្នកបានឃើញគាត់នៅតាមផ្លូវដែររឺទេ?»។ តើយើងមានទាក់ទងអ្វីនឹងដូនចាស់របស់ពួកឯង? ឃ្លោកចិន្ដាតបយ៉ាងក្រអឺត ចៀសចេញពីផ្លូវយើង! រួកឃ្លោកចិន្ដា និងលង្កាបន្ដដំណើរទៅមុខទៀត។ បន្ដិចក្រោយមក ឃ្លោកទាំងពីរមកដល់កន្លែងដែលខ្លាកំពុងរង់ចាំ។ ខ្លាបានសម្ចិត្ដថា មិនស្ដាប់សម្តីមួយមាត់របស់យាយចាស់នេះទៀតឡើយ ហើយប្រុងប្រៀបខ្លួននឹងលោតទៅកាច់ក នឹងហែកគាតស៊ីមួយរំពេច។ ដំបូងសូរសម្លេងមួយបានលាន់ឮពីចម្ងាយបន្ទាប់មកខ្លា​ក៏ឃើញឃ្លោកចិន្ដារមៀលមករកវា​ដោយមានឃ្លោកលង្កា​តាមពីក្រោយផង។
បើកផ្លូវឲ្យយើង! ឃ្លោកចិន្ដាស្រែកឡើង។ ខ្លាស្រលាំងកាំង គិតអ្វីមិនយល់ក៏ចៀសផ្លូវ។ រួចភ្លាមនោះវានឹកឃើញក៏ពោលឡើងថា «អូ!តើអ្នកបានឃើញយាយចាស់ដែលបាន​សន្យា​ប្រគល់​ខ្លួនធ្វើជាចំនីពេលល្ងាចរបស់ខ្ញុំទេ?។ តើយើងមានទាក់ទងអ្វីនឹងដូនចាស់ពួកអែង ឃ្លោកចិន្ដានិយាយតប ចៀសចេញផ្លូវយើង! ឃ្លោកចិន្ដា និងឃ្លោកលង្កាក៏ធ្វើដំនើរហួសទៅ។ ពេលនោះកញ្ជ្រោងបានលឺសូរយានចំលែកដែលរមៀលកាត់ព្រៃ វាមានការសង្ស័យណាស់។ វាក៏យកដុំថ្មស្រួចមកដាក់កណ្ដាលផ្លូវ។ រួចវាទៅពួនចាំលបមើលពីក្រោយឈើមួយដើម។ បន្ដិចមកឃ្លោកចិន្ដានិងលង្ការមៀលមកដល់ទីនោះយ៉ាងលឿន។ ដូចចាស់អស់សំណើចខ្លួនឯងនិងដំនើរដ៏ប៉ិនប្រសប់ដែលឃ្លោកទាំងពីរបានបំភាន់ភ្នែកពួកសត្វ ស្វានិងខ្លា។
«ក្រាក់! » ឃ្លោកលង្កាទង្គិចនិងដុំថ្មស្រួច ហើយបែករយះពីលើដល់ក្រោម គ្រវាត់ដូនចាស់ចេញមកលើផ្លូវ។ ពេលនោះស្វានិងខ្លាបានយល់កលល្បិចដែលគេបោកវា ហើយដេញតាមមកដែរ។ ចំពេលដែកញ្ជ្រោងរៀបចំស៊ីដូនចាស់តែម្នាក់ឯង សត្វឯទៀតនោះក៏រត់មកដល់ដែរ។ ដូនចាស់ដឹងថា ពេលនេះគាត់រត់គេចមិនរួចពីក្រញាំសត្វទាំងនេះទេ តែគាត់មិនទាន់អស់សង្ឃឹមឡើយ​គាត់សុខចិត្ដអោយសត្វទាំងនោះស៊ីគាត់ ប៉ុន្ដែគាត់ស្រដីថា «បើយកល្អ អាំងខ្លួនខ្ញុំសិនធ្វើយ៉ាងនេះទើបមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់។ លឺដូចនោះ ពួកសត្វនាំគ្នាបង្កាត់ភ្លើងអាំងគាត់។ «អុសត្រូវក្លាយជាផេះសិន មុនពេលដាក់ខ្ញុំអាំង ហើយខ្ញុំនឹងឆ្អិនមួយរំពេច» ដូនចាស់និយាយដោយសង្ឃឹមថា នឹងអាចពន្យាពេលឲ្យបានយូរបន្ដិច។ទីបំផុត ពេលអុសក្លាយជាផេះហើយ ដូនចាស់យកថ្មមួយដុំមកដាក់កន្ដាលភ្នក់ភ្លើងរួចក៏អង្គុយពីលើ។ ដោយគិតថា ចំណីរបស់ខ្លួនមុខជាបានឆ្អិនក្នុងពេលឆាប់ៗនោះ សត្វទាំងអស់ក៏បិទភ្នែកហើយសូត្រធម៌តាមទំនៀមទម្លាប់។ ភ្លាមនោះដូនចាស់ក្ដាប់ផេះមួយដៃ រួចបាចចំមុខសត្វទាំងនោះ ធ្វើឲ្យពួកវាមើលអ្វីមិនឃើញ។ គាត់ក៏រត់ចេញពីក្នុងព្រៃ ហើយបានរួចខ្លួន មុនពេលពួកវាអាចបើកភ្នែកមើលបានវិញ។
ពោរពេញដោយកំហឹង ហើយថែមទាំងឃ្លានខ្លាំងផង កញ្ជ្រោងខ្លានិងស្ដេចស្វានាំគ្នារកដូនចាស់គ្រប់ទិសទី ប៉ុន្ដែពួកនោះលែងឃើញគាត់ទៀតហើយ។
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែររបស់មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅស្វីស
ឃុំទួលពង្រ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៧ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកម៉ាឡៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយអៀរ៉ាក់
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយអៀរ៉ាក់=
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ http://www.khmer.rfi.fr/Iraq%207%20year%20after%20the%20war
ស្រុកអន្លង់វែង
ប្រវត្តិ
តំបន់អន្លង់វែងត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីយូរអង្វែង់ណាស់មកហើយ។ មុនពេល ដែលតំបន់នេះក្លាយជាតំបន់កាន់កាប់ចុងក្រោយដ៍ល្បីល្បាញរបស់ចលនាកុំម្មុយនិស្តខ្មែរក្រហម។ នៅឆ្នាំ១៩០៥ តំបន់អន្លង់វែងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអ្នកគូរផែនទីជនជាតិបារាំង នៅពេលអ្នកគូរផែនទីទាំងនេះ កំពុងបង្កើតខ្សែរបន្ទាត់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងនៅភាគខាងជើងប្រទេស។ ដូចសហគមន៍ផ្សេងៗទៀត ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនខាងទឹកដីថៃដែរ តំបន់អន្លង់វែងត្រូវបានតាំងទីលំនៅដោយជនជាតិខ្មែរ ដែលបានធ្វើចំណាក់ស្រុកមកពីភាគខាងត្បូងនៃទឹកដីសៀម ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្នុខេត្តស៊ីសាកេត ប្រទេសថៃ ។
រដ្ឋបាលទូទៅ
ស្រុកអន្លង់វែងគឺជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលមានរដ្ឋបាល ៥ឃុំ និង ៥៨ភូមិ÷
រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាល
តំបន់អន្លង់វែងមានប្រវត្តផ្លាស់ប្តូរច្រើនដងរវាងការគ្រប់គ្រងដោយកម្ពុជា និងការគ្រប់គ្រង់ដោយថៃ។ មុនឆ្នាំ១៨៦៧ អន្លង់វែងស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ រវាងឆ្នាំ១៨៦៧ និងឆ្នាំ១៩០៧ តំបន់អន្លង់វែងស្ថិតនៅក្នុងអតីតខេត្តថៃមួយ ដែលមានឈ្មោះថាខេត្តសៀមណាខន។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង។ ដោយមានការដាក់សម្ពាធពីបារាំង សៀមបានប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាបមកឱ្យកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩០៧។ នៅឆ្នាំ១៩៤១ តំបន់អន្លង់វែងនេះបានធ្លាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ថៃសារជាថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីមានជម្លោះរយៈពេលខ្លីរវាងថៃនឹងបារាំង។ នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៤១ និងឆ្នាំ១៩៤៦ អន្លង់វែងត្រូវបានបញ្ជូនទៅក្នុងខេត្តរបស់ប្រទេសថៃ ដោយមានឈ្មោះថា ប្លែងភីប៊ុនសង់ក្រាម ដែលជាឈ្មោះរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសថៃនៅពេលនោះ។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ ថៃបានគ្រប់គ្រងខេត្តសៀមរាប និងខេត្តបាត់ដំបងរបស់ខ្មែររហូតដលឆ្នាំ១៩៤៦ នៅពេលបារាំងនឹងថៃបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើសន្ធិសញ្ញាព្រំដែន ដែលបានប្រគល់ខេត្តទាំងពីរមកឱ្យកម្ពុជាវិញ។ នៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមខេត្តឧត្តរមានជ័យត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយកាត់ចេញពីខេត្តសៀមរាប។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តីក្រោយឆ្នាំ១៩៧០ តំបន់អន្លង់វែងបានក្លាយទៅជា ដែនដីមួយ ដែលមិនមានរដ្ឋបាលគ្រប់គ្រង ដែលនៅឆ្លាស់គ្នាក្រោមខេត្ត ឬជាស្រុកនៅតាមរបបដឹកនាំក្រោយៗមកទៀត។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ខេត្តឧត្តរមានជ័យត្រូវបាបង្លើតឡើងហើយតំបន់អន្លង់វែង ដែលធ្លាប់ជាភូមិមួយ បានក្លាយទៅជាស្រុកមួយ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ
ភ្លេងជាតិកូរ៉េខាងជើង
ចម្រៀងស្នេហាជាតិ (애국가, អក្សររ៉ូមាំង: Aegukka) គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និពន្ធនៅឆ្នាំ 1945 ជាចម្រៀងស្នេហាជាតិអបអរសាទរឯករាជ្យពីការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននិងត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិនៅឆ្នាំ 1947
អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៥៤
អាស៊ីហ្គេមលើកទី២ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ពីថ្ងៃទី១ ដល់ទី៩ ឧសភា ១៩៥៤។
ប្រទេសដែលចូលរួម
(លេខនៅក្នុងវង់ក្រចកជាចំនួនកីឡាករនិងប្រតិភូដឹកនាំ​របស់ប្រទេសនីមួយៗ) កំនត់សំគាល់៖
កំនត់ត្រាមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ ជប៉ុន
The Japan national football team (サッカー日本代表) represents Japan in association football and is operated by the Japan Football Association (JFA), the governing body for association football in Japan. Their head coach is Alberto Zaccheroni.
Japan is one of the most successful football team in Asia, having qualified for the last five consecutive FIFA World Cups with second round advancements in 2002 & 2010, and having won the AFC Asian Cup a record four times in 1992, 2000, 2004 & 2011. The team has also finished second in the 2001 FIFA Confederations Cup.
The Japanese team is commonly known by the fans and media as Soccer Nippon Daihyō (サッカー日本代表), Nippon Daihyō (日本代表), or Daihyō (代表) as abbreviated expressions. Although the team does not have an official nickname as such, it is often known by the name of the manager. For example, under Takeshi Okada, the team was known as Okada Japan (岡田ジャパン). Recently the team has been known or nicknamed as the "Samurai Blue", while Japanese news media still refer it to by manager's last name, as "Zaccheroni Japan" (ザッケローニジャパン), or "Zac Japan" (ザックジャパン) in short.
ឃុំតាគង់
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៦ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកម៉ាឡៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ប្រពៃណី​លែង​ដើម​ទ្រូង​ទទេ​របស់​ស្ត្រី​ខ្មែរ
នៅតាម​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទខ្មែរ​បុរាណ​នា​សម័យ ​បុ​រេ​អង្គរ និង​អង្គរ គេ​ឃើញ​មាន​ចម្លាក់​បុរាណ​ជាច្រើន ដូចជា​ព្រះ​ទេពី ស្រី​រាំ ឬទេពអប្សរ ព្រមទាំង​ប្រជានុរាស្ត្រដែលមាន​ឋានៈ​ខ្ពង់ខ្ពស់​ជាទីបំផុត ឬក៏​ឋានៈ​ទាប​ស្ថិតនៅក្នុង​ឥរិយាបថលែង​ទ្រូង​ទទេដូចៗគ្នា​ដែរ ។ ឧទាហរណ៍​ដ៏​ជាក់ស្តែង​មួយ គឺថា​បើ​យើងក្រឡេកមើល​ចម្លាក់​ព្រះ​នាង​ម្ចាស់​ក្ស​ត្រី​ឥន្ទ្រ​ទេវី ​ដែលជា​ព្រះ​ជាយា​របស់ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ដ៏​ខ្លាំងពូកែ​កប់​កំពូល គឺ​ព្រះបាទ​ជយ​វ័រ្មន​ទី ៧ យើង​នឹងសម្គាល់​ឃើញថា ព្រះ​នាង​ក៏​ស្ថិតក្នុង​ឥរិយាបថ​ខ្លួន​ទទេ​ដែរ ។ ដោយឡែកតាមការ វិភាគ​រូបសំណាក​នា​សម័យ​នគរ​ភ្នំ​ពីស.វ​ទី ១ ដល់ទី ៧ និង​សម័យ​ចេនឡា​ពីស.វ​ទី ៧ ដល់ទី ៩ នៃ​គ.ស ក៏បាន​បញ្ជាក់​នូវ​ប្រពៃ​ណី​លែង ខ្លួន​នេះដែរ ។ យោងតាម​ប្រភព​ឯកសារ​បុរាណវិទ្យា យើង​អាច​សន្និដ្ឋានបានថាប្រពៃណីដោះអាវ​នេះ​មាន​តាំងពី​សម័យ​ បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ មកម្ល៉េះ ។
ដូច្នេះ ទំនៀមទម្លាប់​លែងខ្លួន​របស់​ស្ត្រី​ខ្មែរ គឺជា​ប្រពៃណី​ទូទៅ​ដែលមានតាំងតែ​ ពី​បុរាណកាល​មក​គ្មាន​លក្ខណៈ​អាវាសែ​ទេ ។ ម្យ៉ាងទៀត​តាមរយៈ​ឯកសារ​បានបញ្ជាក់​ឱ្យដឹងថា កាលដែល​គេ​ឆ្លាក់​រូប​ទេវតា ឬ​រូប​មនុ​ស្សនាសម័យបុរាណ គឺ​ពុំមែន​ជា​រឿងប្រឌិត​នោះទេ គឺជា​ប្រពៃណីពិតៗដែល​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ប្រពៃណី​ដូនតា​ខ្លួន ។ អ្វីមួយ​ដែល​ខុស​នឹង​ចម្លាក់ ឬ​គំនូរ​នា​សម័យ​ទំនើប​ប្រកបដោយ​ភាព​ស្រើបស្រាល ។
សូមបញ្ជាក់ថា ការដែល​ស្ត្រី​ខ្មែរ​ដោះអាវ ឬ​អត់​អាវ​ ចំហ​ដើមទ្រូង​ឱ្យ​លេច​សុដន់​ទាំង​គូ​នៅ​ទទេ​បែបនេះ គឺ​មិនមែន​មានន័យថា ស្ត្រី​ខ្មែរ​មិនចេះ​ពាក់អាវ​នោះទេ នោះជាការ​និយម​ឱ្យ​តម្លៃ​ជាទូទៅ​ក្នុង​ព្រះរាជ​នគរ​ខ្មែរ​បុរាណ​រហូតដល់​ សម័យ​បារាំង​ចូល​ស្រុក​ ទើប​ប្រពៃណី​នោះ​ក៏ត្រូវ​រអាក់រអួល​ទៅវិញ។
រហូតមកដល់​ស.វ​ទី ១៩ ស្ត្រី​ខ្មែរ​នៅតែ​និយម​ប្រពៃណី​ដោះអាវ​នេះ​រហូត ទោះជា​ស្ថិតនៅក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណាក៏ដោយ ព្រោះ​វា​បានក្លាយ​ទៅជា​ទម្លាប់​ធម្ម​ ជាតិ​នៅ​គ្រប់​ទី​ច្រកល្ហក​ទៅហើយ ប៉ុន្តែ​តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​ក្រោយមកទៀតទើប​គេ​ដឹងថា​ប្រពៃណី​នេះ បាន​ប្រែប្រួល​បន្តិចម្តងៗរហូតដល់​បាត់អស់​នៅពេលដែល​ឥទ្ធិពល​អឺរ៉ុប​បាន​ជះ​ មកលើ​សង្គម​ខ្មែរ​នា​ជំនាន់​នោះ ។ ប៉ុន្តែ​ជនជាតិខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​តាម​តំបន់​ព្រៃភ្នំ​នៅតែ​រក្សា​ប្រពៃណី​នេះ​ បាន​គង់វង្ស​ស្ថិតស្ថេរ​រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
គួរបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា បងប្អូន​ខ្មែរលើ​ទាំងនោះ ក៏ដូចជា​បុព្វបុរស​នាសម័យអង្គរ និង​មុន​អង្គរ​ផងដែរ ។ កាយវិកា​ស្រាត​ននល​ដងខ្លួន ពុំមែន​មានន័យថា ឆ្អេះឆ្អាប​នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ​ប្រកបដោយ​លក្ខណៈ​ស្អាតស្អំ​បរិសុទ្ធ ។
សូមជម្រាបថាថ្មីៗនេះ​ អ្នកស្រាវជ្រាវ​ថៃ​បាន​រកឃើញ​នូវ​រូបចម្លាក់​បុរាណ​នា​ស.វ​ទី ១២ តំណាង​អ្នករបាំ​ខ្មែរ​នា​សម័យអង្គរ​ពាក់​អាវ​យ៉ាង​ស្តើង​ខុសពី​ស្ត្រី​ ទេពអប្សរ​មួយ​ភាគ​ធំដែលមាន​នៅលើ​ប្រាសាទ​សិលា​អង្គរ ឬ​វត្ត​បាពួន (ម.ត្រា​ណេ) ។
ឯកសារ:Khmer woman1.jpg ឯកសារ:Khmer woman2.jpg ឯកសារ:Khmer woman3.jpg
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
វិជ្ជាជីវៈខាងសារព័ត៌មាន
វិជ្ជាជីវះខាងសារពត៌មាន គឺជាការ ស្វែងរកដោយខ្ជាប់ខ្ធួន នឹង រាយការណ៍នូវហេតុការណ៍រឿង ទាំងឡាយឬ ការនិយមទៅរកសវនាការក្រៅប្រទេសមួយ​ ហើយនិងពិតប្រាកដ៏ ។ ថ្វីបើសារពត៍មានមានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនក័ដោយ ឧត្តមគតិគឺប្រាប់នូវសវនាការអនាគត។សារពត័មាន រួមមាន វប្បធម៌ ទិដ្ឋភាពសង្គម ដូចជាសិល្បះកំសាន្តផងដែរ។កាបោះពុម្ពផ្សាយរួមបញ្ចូល រូបថតពត៌មាន ​ ហើរូបថតនោះត្រូវតែមានលក្ខណះជ្រាលជ្រៅ នឹងជាលក្ខណ ឯកសារ។ នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ការផ្សាព្វផ្សាយពត៌មានបានក្លាយជាអ្នកផ្តល់ នៃពត៌មាន និងមតិយោបលអំពីករណីកិច្ចសាធារណះយ៉ាងសំខាន់ប៉ុន្តែមុខងារ និងខបញ្ញត្តិនៃសារពត៌មាន ស្របទៅនឹងប្រភេទនៃប្រពន្ធ័ផ្សព្ធផ្សាយ អ៊ីនធឺណេត ដទៃទៀត កុំពុងដែលដំណើលការផ្លាស់ប្តូរ ក្រាហ្វ៊ីតពត៌មាន និងរបៀបកាន់កាប់ពត៌មានហើយត្រូវបានប្រើ ដោយបានប្រើប្រាស់គំនិតគ្រូវភ្លេងល្បីល្បាញត្រូវបានបដិវត្តបន្ទុប់សារពត៌មាន។
ប្រវត្តសាស្រ្ត
កាសែតដំបូងគេត្រូវបានចែកចាយនៅក្នុងឧបលរណ៍សតវត្សរ៍ទី17 ពីរដងក្នុងមួយអាទិត្យ។ កាសែតអង់គ្លេសផ្សេងទៀតដែលបានជោគជ័យគឺThe Daily Courant.។ កាសែតទីមួយនៃជនជាតិអាមេរិកាំង – Benjamin Harris's Publick Occurrences both Foreighn និង Domestick ​ នៅក្នុងឆ្នាំ1690ត្រូវបានបោះពុម្ភប៉ុន្តែត្រូវបានយ៉ាងរហ័សដោយមិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណ។ភាគច្រើនកាសែតជនជាតិអាមេរិកាំងនៃសម័យកាល ជំទាស់ននឹងរដ្ឋភិបាលប្រជាជនអង់គ្លេស។ជាហេតុបណ្តាលអោយប្រទេសអង់គ្លេសចាត់វិធានការបំបាត់ទៅលើសាព័ត៌មាន ជិត1800 មានកាសែតប្រាំពីររយនៅសហរដ្ឋអាមេរិច។នៅក្នុងឆ្នាំ1833​ Benjamin Day បានបើក The Sun (រដ្ឋនិរយ៉ក)និង  "Penny Press."បានបង្កើតក្រសែតប្រចាំថ្ងៃ​ បន្ថែមជាមួយនឹងមាតិការរឿងដែលភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយ  និងគោលបំណងក្នុងសកម្មភាពការងារអ្នកគ្រាំទ្រ ចំនួនលក់កាន់តែច្រើន។ក្នុងអំឡុងពេលសង្រ្គាមស៊ីវិល  ភាពលំអដោយរូបត្រូវអនុញ្ញាតអោយច្រើន រូបភាព​ និងទូរលិខសាស្រ្ត​ បង្កើនល្បឿនយ៉ាងសំខាន់ ដែលបានអភិវឌ្ឍន៍ ឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ1846  The Associated Press ខ្សែបម្រើត្រូវបានបង្កើតឡើងការផ្សងរួមគ្នាចន្លោះកាសែតធំៗពីរបីដើម្បីចែកចែយពត៌មានទៅដល់ខាងទូរលេខពីអឺរ៉ុប។ APនៅបច្ចុប្បន្នគឺទីភ្ញាក់ងារសារព័ត៍មានរបស់ពិភពលោកដែលចាស់ជាងគេ។នៅឆ្នាំ1851 George Jones (អ្នកបោះបុម្ភផ្សាយ) និង Henry Raymond បានបើក The New York Daily Times ហើយបានប្តូរឈ្មោះនៅពេលក្រោយ The New York Times។នៅក្នុងឆ្នាំ1890  Joseph Pulitzer​​​​​ ម្ចាស់ការសែតនៅក្នុងរដ្ឋនិវយ៉ត និងកន្លែងដទៃៗ​  "yellow journalism"បានតបទៅវិញ ក្រោយមកមានឈ្មោះមាន​   comic strip – "The Yellow Kid"​  ដែលបានបោះពុម្ភផ្សាយដោយ​​  Pulitzer។
តាម​ច្បាស់
"សេរីភាពសាព័ត៍មាន" រដ្ឋភិបាលមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងទូលាយ និងតទៅអ្នកសារព័ត៍មានប្រតិបត្តិមានជាមួយនឹងការត្រួតពិនិត្យដែលអាចអោយពួកគេស្រាវជ្រាវ និងសរសេរ ហើយអង្គការសារព័ត៍មានអាចធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ។រដ្ឋភិបាលខ្លះបានធានាទៅលើសេរីភាពនៃសាព័ត៍មាន ខណះដែលប្រទេសផ្សេងកំណតដោយតឹងរ៉ឹង អ្វីទៅជាសារព័ត៍មានដែលអាចស្រាវជ្រាវ ឬផ្សព្វផ្សាយ។
អ្នកសារព័ត៍មានជាច្រើននៅប្រទេសមួយចំនួនមានសិទិ្វខ្លះៗមិនមែនត្រឹមសមជិកនៃសាធារណជនទូទៅ រាប់បញ្ចូលការចូលដែលល្អប្រសើរចំពោះព្រឹតិ្តការណ៍ កន្លែលកើតបទឧក្រិដ្ឋ នឹងសនិ្នសិទិអ្នកការសែត និងពង្រីកការសម្ភាសន៏ជាមួយមន្រ្តីរាជ្ជការល្បីល្បាញ និង​ភ្នែកសាធារណជនដទៃទៀត។
លក្ខណះអ្នកសារព័ត៏​មាន
ជាទូទៅអ្នកសារព័ត៍មានត្រូមានលក្ខណះសម្បត្តិជាច្រើនដូចជាត្រូវមានភាពស្មោះត្រង់ សច្ចធម៌ គុណធម៌ យុទ្ធត្តិធម៌ និងមិនមានភាពលំអៀងទៅខាងណា ឫបក្សណាមួយនោះទេ។ ហើយអ្នកសារព័ត៍មាន គឺមានតួនាទីជាច្រើនដែលស្មើរនិងភ្នែកច្រមុះ របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលពួកគេតែងតែមានជំនឿទៅលើអ្នកកាសែត ប៉ុន្តែអ្នកកាសែតត្រូវមានភារកិច្ចជាប់ខ្លួន ពោលគឺស្វែងរកនៅព័ត៌មានណាដែរថ្មីៗ និងរឿងហេតុដែលមានការកើតឡើងនៅក្នុងសង្គម ឫនៅជុំវិញពិភពលោកដើម្បីចែកចាយនិងធ្វើការចាក់ផ្សាយទៅកាន់មនុស្សក្នុងសង្គម និងមនុស្សនៅជុំវិញពិភពលោក។អ្នកសារព័ត៍មានជាតិមួយចំនួនដែលមានឯកសិទ្ធិទូទៅគឺមិនបានធ្វើវាទេនិងជាផ្លូវចូលដ៏ល្អនៃការផ្សព្វផ្សាយហេតុទៅកាន់ទីសាធារណះអោយកាន់តែប្រសើរថែមទៀតហើយត្រូវស្វាសស្វែងក្នងការរកវិធីយ៉ាងណាអោយបានកាន់តែល្អ។
សេចក្តីបញ្ជាក់
អ្នកកាសែតក៏ត្រូវមាននៅការបញ្ជាក់នៅរូបថតមួយចំនួនផងដែរព្រោះវាបានជាប់ទាក់ទងជាមួយនិងហេតុការណ៍ឬាំងនោះផងដែរនិងងាយស្រួលអោយអ្នកអានឫអ្នកមើលឆាប យល់។ព័ត៌មានដែលបានផ្សាយចេញទៅបានធ្វើអោយនិយោជិកបានដឹងនៅព័ត៌មានដែរល្អៗអំពីព័ត៌មានដែលផ្សាយចេញទៅ និងមានមនុស្សមួយចំនួនទៀតបានចូលចិត្តច្រៀងចំរៀង អំពីវិជ្ជាជីវះសារព័ត៌មានផងដែរហើយពួកគេក៏មិនដែរចាក់ចេញពីរង្វងនៃសារព័ត៌មានដែរឯមនុស្សឯទៀតដែរចូលចិត្តសារព័ត៌មាននិងចូលចិត្តថតរូបដែរ។
Format
Newspapers and periodicals often contain features (see Feature style) often composed by journalists who specialize in this form.
អត្ថបទលក្ខណៈពិសេសជាធម្មតាជាទម្រង់នៃការសរសេរយូរជាងនេះ; ការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែច្រើនគឺត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរចនាប័ទ្មជាងនៅក្នុងរបាយការណ៍ព័ត៌មានត្រង់។ ពួកវាច្រើនតែត្រូវបានផ្សំជាមួយរូបថត គំនូរ ឬ "សិល្បៈ" ផ្សេងទៀត។ ពួកវាក៏អាចត្រូវបានបន្លិចដោយឥទ្ធិពលវាយអក្សរ ឬពណ៌ផងដែរ។
Writing features can be more demanding than writing straight news stories, because while a journalist must apply the same amount of effort to accurately gather and report the facts of the story, the journalist should also write it to be creative and interesting. The lead (or first few paragraphs of the story; see Nut graph) must grab the reader's attention and still accurately embody the ideas of the article.
In the last half of the 20th century, the line blurred between straight news reporting and feature writing. Journalists and publications today experiment with different approaches to writing. Tom Wolfe, Gay Talese, Hunter S. Thompson are some of these examples. Urban and alternative newsweeklies go even further in blurring the distinction, and many magazines include more features than straight news.
Some television news shows experimented with alternative formats, and many TV shows that claimed to be news shows were not considered as such by traditional critics, because their content and methods do not adhere to accepted journalistic standards. National Public Radio, on the other hand, is considered a good example of mixing straight news reporting, features, and combinations of the two, usually meeting standards of high quality. Other U.S. public radio news organizations have achieved similar results.
Role of journalism
In the 1920s, as modern journalism was just taking form, writer Walter Lippmann and American philosopher John Dewey debated over the role of journalism in a democracy. Their differing philosophies still characterize a debate about the role of journalism in society and the nation-state.
Lippmann understood that journalism's role at the time was to act as a mediator or translator between the public and policy making elites. The journalist became the middleman. When elites spoke, journalists listened and recorded the information, distilled it, and passed it on to the public for their consumption. His reasoning behind this was that the public was not in a position to deconstruct the growing and complex flurry of information present in modern society, and so an intermediary was needed to filter news for the masses. Lippman put it this way: The public is not smart enough to understand complicated, political issues. Furthermore, the public was too consumed with their daily lives to care about complex public policy. Therefore the public needed someone to interpret the decisions or concerns of the elite to make the information plain and simple. That was the role of journalists. Lippmann believed that the public would affect the decision-making of the elite with their vote. In the meantime, the elite (i.e. politicians, policy makers, bureaucrats, scientists, etc.) would keep the business of power running. In Lippman's world, the journalist's role was to inform the public of what the elites were doing. It was also to act as a watchdog over the elites, as the public had the final say with their votes. Effectively that kept the public at the bottom of the power chain, catching the flow of information that is handed down from experts/elites.
Dewey, on the other hand, believed the public was not only capable of understanding the issues created or responded to by the elite, it was in the public forum that decisions should be made after discussion and debate. When issues were thoroughly vetted, then the best ideas would bubble to the surface. Dewey believed journalists should do more than simply pass on information. He believed they should weigh the consequences of the policies being enacted. Over time, his idea has been implemented in various degrees, and is more commonly known as "community journalism".
This concept of community journalism is at the centre of new developments in journalism. In this new paradigm, journalists are able to engage citizens and the experts/elites in the proposition and generation of content. It's important to note that while there is an assumption of equality, Dewey still celebrates expertise. Dewey believes the shared knowledge of many is far superior to a single individual's knowledge. Experts and scholars are welcome in Dewey's framework, but there is not the hierarchical structure present in Lippman's understanding of journalism and society. According to Dewey, conversation, debate, and dialogue lie at the heart of a democracy.
While Lippman's journalistic philosophy might be more acceptable to government leaders, Dewey's approach is a better description of how many journalists see their role in society, and, in turn, how much of society expects journalists to function. Americans, for example, may criticize some of the excesses committed by journalists, but they tend to expect journalists to serve as watchdogs on government, businesses and actors, enabling people to make informed decisions on the issues of the time.
Professional and ethical standards
In the UK, all newspapers are bound by the Code of Practice of the Press Complaints Commission. This includes points like respecting people's privacy and ensuring accuracy. However, the Media Standards Trust has criticised the PCC, claiming it needs to be radically changed to secure public trust of newspapers.
នេះគឺផ្ទុយស្រឡះពីបរិយាកាសប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមុនសតវត្សរ៍ទី 20 ដែលទីផ្សារប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយកាសែតតូចៗ និងខិត្តប័ណ្ណដែលជាធម្មតាមានរបៀបវារៈហួសហេតុ និងញឹកញាប់ ដោយមិនមានការសន្មតថាមានតុល្យភាព ឬវត្ថុបំណង។
Failing to uphold standards
Such a code of conduct can, in the real world, be difficult to uphold consistently. Journalists who believe they are being fair or objective may give biased accounts—by reporting selectively, trusting too much to anecdote, or giving a partial explanation of actions. (See Media bias.) Even in routine reporting, bias can creep into a story through a reporter's choice of facts to summarize, or through failure to check enough sources, hear and report dissenting voices, or seek fresh perspectives.
ថវិការបស់ស្ថាប័នព័ត៌មានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការសម្រេចចិត្តដោយជៀសមិនរួចអំពីព័ត៌មានណាដែលត្រូវគ្របដណ្តប់ សម្រាប់ទស្សនិកជនណា និងក្នុងជម្រៅអ្វី។ ការសម្រេចចិត្តទាំងនោះអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពលំអៀងដោយដឹងខ្លួន ឬដោយមិនដឹងខ្លួន។ នៅពេលដែលថវិកាត្រូវបានកាត់បន្ថយ អ្នកកែសម្រួលអាចលះបង់អ្នកយកព័ត៌មាននៅក្នុងការិយាល័យព័ត៌មានឆ្ងាយៗ កាត់បន្ថយចំនួនបុគ្គលិកដែលត្រូវបានចាត់តាំងទៅតំបន់ដែលមានចំណូលទាប ឬលុបសហគមន៍ទាំងមូលចេញពីតំបន់ចាប់អារម្មណ៍នៃការបោះពុម្ពផ្សាយ។
Publishers, owners and other corporate executives, especially advertising sales executives, can try to use their powers over journalists to influence how news is reported and published. Journalists usually rely on top management to create and maintain a "firewall" between the news and other departments in a news organization to prevent undue influence on the news department. One journalism magazine, Columbia Journalism Review, has made it a practice to reveal examples of executives who try to influence news coverage, of executives who do not abuse their powers over journalists, and of journalists who resist such pressures.
Self-censorship is a growing problem in journalism, particularly in covering countries that sharply restrict press freedom. As commercial pressure in the media marketplace grows, media organizations are loath to lose access to high-profile countries by producing unflattering stories. For example, CNN admitted that it had practiced self-censorship in covering the Saddam Hussein regime in Iraq in order to ensure continued access after the regime had thrown out other media. CNN correspondent Christiane Amanpour also complained of self-censorship during the invasion of Iraq due to the fear of alienating key audiences in the US. There are claims that the media are also avoiding covering stories about repression and human rights violations by the Israeli and Iranian regimes in order to maintain a presence in those countries.
ស្ថានភាពផ្លូវច្បាប់
រដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយ និងការអនុវត្តផ្សេងៗគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលគ្រប់គ្រងនូវអ្វីដែលពួកគេអាចស្រាវជ្រាវ និងសរសេរ និងអ្វីដែលស្ថាប័នសារព័ត៌មានអាចបោះពុម្ពបាន។ រដ្ឋាភិបាលខ្លះធានាសេរីភាពសារព័ត៌មាន។ ខណៈពេលដែលប្រទេសផ្សេងទៀតដាក់កម្រិតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនូវអ្វីដែលអ្នកសារព័ត៌មានអាចស្រាវជ្រាវ និង/ឬបោះពុម្ពផ្សាយ។
អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងប្រទេសជាច្រើនមានឯកសិទ្ធិមួយចំនួនដែលសមាជិកនៃសាធារណជនទូទៅមិនមាន។ រួម​មាន​ការ​ចូល​ទៅ​កាន់​បាន​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​សាធារណៈ ទិដ្ឋភាព​ឧក្រិដ្ឋកម្ម និង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន និង​ការ​សម្ភាសន៍​បន្ថែម​ជាមួយ​មន្ត្រី​សាធារណៈ តារា​ល្បីៗ និង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ភ្នែក​សាធារណៈ។
Journalists who elect to cover conflicts, whether wars between nations or insurgencies within nations, often give up any expectation of protection by government, if not giving up their rights to protection by government. Journalists who are captured or detained during a conflict are expected to be treated as civilians and to be released to their national government.
Right to protect confidentiality of sources
Journalists' interaction with sources sometimes involves confidentiality, an extension of freedom of the press giving journalists a legal protection to keep the identity of a confidential informant private even when demanded by police or prosecutors; withholding sources can land journalists in contempt of court, or in jail.
In the United States, there is no right to protect sources in a federal court; Though federal courts will refuse to force journalists to reveal sources, unless the information the court seeks is highly relevant to the case, and there's no other way to get it. State courts provide varying degrees of such protection. Journalists who refuse to testify even when ordered to can be found in contempt of court and fined or jailed.
T-80
ក្រុមហ៊ុន T-80 គឺជារថកុ្រះជំនាន់ទីបី (MBT) រចនានិងផលិតនៅសហភាពសូវៀត។ ការអភិវឌ្ឍរបស់ក្រុមហ៊ុន T-64 នេះវាបានចូលបម្រើក្នុងឆ្នាំ 1976 និងជាធុង៏ផលិតដំបូងគេដែលត្រូវបានបំពាក់ដោយម៉ាស៊ីនកង្ហារឧស្ម័នសម្រាប់ propulsion មេ។ [NB 1] T-80U ត្រូវបានផលិតនៅក្នុងរោងចក្រនៅក្នុង Omsk, រុស្ស៊ីមួយមុន ខណៈដែលក្រុមហ៊ុន T-80UD និងបន្តការអភិវឌ្ឍន៍អា84 បន្តត្រូវបានផលិតនៅក្នុងអ៊ុយក្រែន។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេរថក្រោះសមរភូមិ
បរមរាជារាមាធិបតី
ព្រះបាទបរមរាជារាមាធិបតី រឺ ពញាសួស្តិ៍ រឺ បរមរាជាទី១ (គ.ស ៦២៦-១០៧៤) រជ្ជកាល (គ.ស ១០២៦-១០៧៤) ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម​ ​ព្រះ​មហាក្រ​ត្រ​ខ្មែរ​ទី​២៧​ ​មាន​អាថ៌​កំបាំង​ច្រើន​ក្នុង​ប្រវត្ដិ​ព្រះ​អង្គ​ ​ដែល​គេ​ពុំ​អាច​ដឹង​ ​និង​យល់​បាន​ឡើយ។​ ​អាថ៌​កំបាំង​ក៏​មាន​ច្រើន​ដែរ​ ​ចំពោះ​ព្រះមហាក្សត្រ​ដែល​សោយរាជ្យ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​អង្គ។​ ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​សរសេរ​ថា​ពញាសួស្តិ៍​ ​ដែល​ត្រូវជា​ប្អូន​ ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​បង​នៅ​ឆ្នាំខាល​ ​ព.ស ​១៥៧២ ត្រូវជា​ម.ស​​ ៩៤៨, ច.ស​៣៨៨ និង​ត្រូវជា​គ.ស ១០២៦។ កាលនោះ​តា​សួស្តិ៍​ ​មាន​អាយុ​ ៤០០ ​ឆ្នាំ។​ ​ព្រះ​អង្គ​ទទួល​ព្រះ​បរម​នាម​ព្រះបាទ​បរមរាជា​រាមាធិបតី។​ ព្រះ​អង្គ​បាន​តែងតាំង​ក្មួយ​ ​ព្រះ​សិរីរត្ន​ ​ជា​ឧបរាជ។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ​៤៤៨​ឆ្នាំ។ បន្ទាប់ ​មក​ ​គឺ​ព្រះ​សិរីរតន៍​ ​ព្រះ​លំពង្ស​ ​ព្រះរាជឱង្ការ ​ព្រះ​ស្រីសុរិយោពណ៌​ ​ដែល​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​លំដាប់លំដោយ​រៀង​មក។ សម្ដេចព្រះមហាឧបរាជ ពញាសួស្តិ៍ ស្ដេចឡើងសោយរាជ្យ ស្នងសម្ដេចព្រះបរមជេដ្ឋាធិរាជ ទ្រង់ព្រះនាមថា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះឱង្ការ ព្រះបរមរាជាមាធិបតី ទ្រង់ប្រទានឲ្យ ព្រះសិរីរតន៍ឡើងជាមហាឧបរាជ។ ព្រះបរមបពិត្រ ស្ដេចឲ្យប្រជុំ សាមលរាជចូលមកធ្វើព្រះសុមេរុ ថ្វាយព្រះសពសម្ដេចព្រះជេដ្ឋា ជាឧឡារិក សន្ធឹកមហិមា៣៧ថ្ងៃ ជាសូរេចការបុណ្យ។
ក្នុងរាជ្យ
ចាប់តាំងពីព្រះអង្គ បានឡើងសោយរាជ្យវេលាណាមក ព្រះបរមបពិត្រពញាសួស ព្រះអង្គទ្រង់ប្រព្រឹត្តដោយយុត្តិធម៌ ឥតមានល្អៀងពី ព្រះរាជបណ្ដាំ ដែលសម្ដេចព្រះជេដ្ឋា ទ្រង់ផ្ដាំទាំងប៉ុន្មានៗ ក៏ទ្រង់ធ្វើតាមគ្រប់ជំពូក។ ព្រះអង្គចំណាយព្រះរាជទ្រព្យ ឲ្យសាងវត្តអារាម ឲ្យជួសជុលព្រះអារាម ដែលពុកបាក់បែកនោះប្រមាណជាង ១០០ ព្រះវិហារ។ រាស្ត្រប្រជា ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រ បានសុខសប្បាយគ្រប់គ្នា, ភ្លៀងក៏ធ្លាក់ត្រូវរដូវ រាស្ត្រធ្វើស្រែចំការ បានផលច្រើន, ផលប្រយោជន៍ក្នុងព្រះនគរ ក៏ចម្រើនច្រើន។
ក្នុងឆ្នាំចទោស័ក ព.ស. ១៦១៤ គ.ស ១០៧០, ម.ស ៩៩២, ច.ស ៤៣២ ព្រះអង្គសោយរាជ្យបាន ២២ឆ្នាំ មានម្នាក់ឈ្មោះ ជៃ បានទៅតាំងសិល្ប៍នៅភ្នំខ្ជោល ហើយលើកខ្លួនជាអ្នកមានបុណ្យ។ លុះការណ៍នេះ បានជ្រាបដល់ព្រះបរមបពិត្រហើយ, ស្ដេចក៏ត្រាស់ប្រើសម្ដេចចៅពញាចក្រី, សម្ដេចចៅពញាក្រឡាហោម ឲ្យលើកយោធាទាហានទៅប្រាបប្រាម។ សេនាទាហាន ចាប់បានខ្លួនសិល្ប៍ជៃ ហើយក៏ប្រហារជីវិតទៅ។ លុះបានជោគជ័យសព្វគ្រប់ហើយ មេទ័ពទាំងពីរនោះ ក៏ចូលមកក្រាបបង្គំទូល តាមកិច្ចការ។ ព្រះបរមបពិត្រ ទ្រង់ជ្រាបហើយ ទ្រង់ព្រះអំណរណាស់ ទ្រង់ប្រទានរង្វាន់ នាយទ័យ នាយកង តាមគុណបំណាច់ ដែលប្រើបាន។ ព្រះនគរក៏បានសុខក្សេមក្សាន្តតរៀងមកទៀត។
សម្ដេចព្រះបរមរាជា រាមាធិបតី ពញាសួស ជាស្ដេចអា ឥតព្រះរាជបុត្រសោះ។ លុះព្រះអង្គសោយរាជ្យបាន ៤៨ឆ្នាំ ទ្រង់ប្រឈួនរោគជាទម្ងន់ ទើបព្រះអង្គត្រាស់ឲ្យហៅព្រះសិរីរតន៍ មហាឧបរាជ មកផ្ដាំថា : រាជសម្បត្តិនេះ ឲ្យចៅគ្រប់គ្រងតទៅ​ តាមព្រះរាជបណ្ដាំ សម្ដេចព្រះបរមជេដ្ឋា ជាសម្ដេចព្រះបិតាចៅ។ បើចៅសោយរាជ្យហើយ សូមឲ្យចៅ ជួយទំនុកបំរុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងការផែនដីឲ្យមាំមួន តាមសេចក្ដីប្រព្រឹត្តរបស់សម្ដេចព្រះវរបិតានៃចៅ កុំឲ្យឃ្លៀងឃ្លាត។
ទ្រង់ព្រះបណ្ដាំហើយ សម្ដេចព្រះបរមបពិត្រ ស្ដេចសុគតទៅ។ មន្ត្រីទាំងឡាយអញ្ជើញព្រះសព តម្កល់ក្នុងព្រះកោដ្ឋហើយ ក៏អញ្ជើញព្រះសិរីរតន៍ ឲ្យឡើងសោយរាជ្យ។
អ្នកស្រាវជ្រាវសូមជំរាបថា អំពីព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ ព្រះរាជពង្សាវតារ ដែលតម្កល់ទុកក្នុងព្រះរាជបណ្ណាល័យនោះ ពុំបានពណ៌នាទេ។ បើតាមឯកសារនេះ ព្រះសន្តតិវង្ស ជាតំណពីព្រះបាទត្រសក់ផ្អែមមក គឺព្រះនិព្វានបាទ។ ឯកសារដទៃទៀត ដែលយើងមានក្នុងពេលឥឡូវនេះ "ក៏មិនឃើញមានព្រះនាមព្រះអង្គដែរ"។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ជ្រូកទឹក
Dugong ឬ​ក៏ ជ្រូក​ទឹក គឺ​ជា​ថនិកសត្វ​ធំ​មួយ​ដែល​រស់​នៅ​ពេញ​មួយ​ជីវិត​របស់​វា​នៅ​ក្នុង​ទឹក​សមុទ្រ។ វា​រស់​នៅ​ត្រង់​កន្លែង​ណា​ដែល​ក្ដៅ​ឧណ្ហៗ រាក់ ហើយ​ថែម​ទាំង​មាន​ស្មៅ​សមុទ្រ​ដុះ។
ដំណរភ្ជាប់
ដំណរភ្ជាប់ (Link) គឺជាការតភ្ជាប់ទៅកាន់ទីតាំងថ្មីមួយទៀត។ មានន័យថា ពេលអ្នកមានដំណរភ្ជាប់ ទៅកាន់ទីតាំងថ្មី នោះមាន័យថា អ្នកពុំចាំបាច់ ចូលទៅកាន់ទីតាំងនោះទេ។ លោកអ្នកគ្រាន់តែ ចុចត្រង់ដំណរនោះតែប៉ុណ្ណោះ។
លក្ខណៈសណគាល់ដំណរ
ភាគច្រើន (ជាពិសេស HTML) នៅពេលដែលអ្នកមិនទាន់ធ្វើការកំណត់ វានឹងចេញជាពណ៌ខៀវចាស់ ហើយនៅពេលដែលអ្នកយក កូនកណ្ដុរ ទៅដាក់ពីលើវា វានឹង ប្ដូរពីព្រួញ ទៅជា ដៃចង្អុរវិញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពាក្យដែលមានដំណរភ្ជាប់នោះ នឹងលេចចេញបន្ទាត់ពណ៌ខៀវ​ (ដូចដែលអ្នកបានឃើញក្នុង វីគីភីឌា ដូចច្នោះដែរ។
ការប្រើដំណរក្នុង Microsoft Word, Excel, Powerpoint ឬ OpenOffice
ជាការងាយស្រួល នៅក្នុងកម្មវិធីទាំងនេះ អ្នកគ្រាន់តែចុចលើរូបភាពដំណរ ឬ ស្វែងរកពាក្យ Hyperlink តែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុង Microsoft Word អ្នកអាចធ្វើការ Select ជាមុនសិន រួចអាចប្រើឌំណរភ្ជាប់ទៅកាន់ ឯកសារ ឬ កម្មវិធីផ្សេងៗ បាន។ អ្នកអាចដំណរពី page មួយ ទៅ page មួយទៀត ឬ ពី ចំណងជើង មួយ ទៅ ចំណងជើងមួយទៀតបាន។ ក្នុង Microsoft Excel អ្នកអាចដំណរពីរ sheet ឬ សន្លឹកកិច្ចការ មួយ ទៅ មួយទៀតបាន ដូចគ្នា ឬ ក្នុង Microsoft Powerpoint អាចភ្ជាប់ពី ស្លាយ មួយ ទៅ ស្លាយមួយទៀតបាន។
ការប្រើដំណរក្នុង HTML
យើងមាន tag យុថ្កា ដើម្បីភ្ជាប់ដំណរ គឺ <a>
អេប៉ុងហ្ស៍ (ពពុះទឹក)
អេប៉ុងហ្ស៍​ ឬពពុះទឹកជា​សត្វ​កោសិកាច្រើន ប្រភេទ​ Porifera (/pɒˈrɪfərə/) រស់នៅក្រោមសមុទ្រ សម័យមុនប្រើឆ្អឹងវាដែលសាច់​ផុយ​ស្រួយ ធ្វើ​កន្ទុយ​បារី​ជាដើម។
HTML tag
ខាងក្រោមនេះ ជាបញ្ជី HTML tag៖
!
!doctype
A
a = anchor (ដំណរភ្ជាប់)
B
b = bold (អក្សរដិត)
big = អក្សរធំ
blink = អក្សរលោតភ្លឹបភ្លែត
blockquote
body = តួរអត្តបទ
br = break (ចុះបន្ទាត់)
C
caption = កំណត់ទីតាំងតារាង
code = លេខកូដ
D
dd = definition data of term
div = division
dl = definition list
dt = definition term
E
em = អក្សរទ្រេត
F
fieldset កំណត់ដំបន់
font = ម៉ូតអក្សរ
form = ទំរង់
H
h2 = ចំណងជើងទី ២
h3 = ចំណងជើងទី ៣
h4 = ចំណងជើងទី ៤
h5 = ចំណងជើងទី ៥
h6 = ចំណងជើងទី ៦ (សូមមើល ចំណងជើង)
head = ក្បាលទំព័រ
hr = បន្ទាត់កាត់ទទឹង
html = HTML
I
i = italic (អក្សរទ្រេត)
img = បញ្ចូលរូបភាព
input = បញ្ចូលទិន្នន័យ
M
meta
O
ol = បញ្ជីតាមលំដាប់ (សូមមើល បញ្ជី)
optgroup = ជំរើសក្រុម
option = ជំរើស
P
p = paragraph (កថាខណ្ឌ)
S
select = ជ្រើសរើស
small = អក្សរតូច
strike = ឆូតកណ្ដាល
style
sub = សរសេរពីក្រោម
sup = សរសេរពីលើ
T
td = បញ្ជីក្នុងតារាង
textarea = ដំបន់អត្តបទ
th = ចំណងជើងលើតារាង
tr = ខណ្ឌជួរដេកតារាង title = ចំណងជើង
U
u = underline (គូសបន្ទាត់ពីក្រោម)
ស្រុកចុងកាល់
(Chong Kal District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលមានរដ្ឋបាល ៤ឃុំ និង ៣៥ភូមិ÷
អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៥៨
កំនត់ត្រាមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ចំនួនសនិទាន
ចំនួនសនិទាន ជាចំនួនដែលអាចសរសេរជាផលធៀបនៃចំនួនគត់ដែលភាគបែងខុសពីសូន្យ ហេីយមានទម្រង់ a:b /a,b ខុសពីសូន្យនិងជាចំនួនគត់
ល្ខោនបាសាក់
ទម្រង់​សិល្បៈ​ទស្សនីយភាព​ខ្មែរ​បាន​យោន​យក​ឈ្មោះ​ក្នុង​លក្ខណៈ​ខុស​ៗ ប្លែក​គ្នា​ជា​ច្រើន។ ទម្រង់​ខ្លះ​បាន​យក​ឈ្មោះ​ចេញ​អំពី​ឧបករណ៍​តន្ត្រី ឬវង់​តន្ត្រី ណា​មួយ ដូចជា​ល្ខោន​យីកេ ឬ​ល្ខោន​មហោរី​ជា​ដើម។ ប៉ុន្តែ​ទម្រង់​ខ្លះ​ទៀត​បាន​យក​ឈ្មោះ​ពី​សិល្ប​ករ​ដែល​មាន​ប្រជាប្រិយ​ភាព​ខ្លាំង​លើស​លប់​ដូចជា​សិល្បៈ​ចម្រៀង​អាយ៉ៃ។
ចំណែក​ល្ខោន​បាសាក់​វិញ ក៏​មិន​ខុស​ពី​ទម្រង់​ដទៃ​ទៀត​ប៉ុន្មាន​ដែរ ប៉ុន្តែ​បាន​យក​ឈ្មោះ​របស់​ខ្លួន​ពី​ទី​កន្លែង​កំណើត​នៃ​ទម្រង់​សិល្បៈ​នេះ​បាន​រីក​ចម្រើន​ទៅ​វិញ ពោល​គឺ​ល្ខោន​បាសាក់​មាន​ដើម​កំណើត​នៅ​ ស្រុកបាសាក់ ​ខេត្តឃ្លាំង ​ទល់​មុខ​ខេត្តព្រះ​ត្រពាំង ​កម្ពុជា​ក្រោម ។
ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពួក​អាណានិគម​និយម​បារាំង​កាត់​ទៅ​ឲ្យ​វៀតណាម ថ្ងៃ​ទី ២១ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤៩។ ឥឡូវ​ស្ថិត​នៅ “ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​សង្គម​និយម​វៀតណាម​សព្វ​ថ្ងៃ”។ បាសាក់​ ជា​ឈ្មោះ​ទន្លេ​មួយ​ដែល​ជា ខ្នែង​មួយ​នៃ​ទន្លេ​មេគង្គ​ទាំង​បួន​​ដែល​ប្រសព្វ​គ្នា​នៅ​ភ្នំ​ពេញ “ចតុម្មុខ” ។ ទន្លេ​នេះ​បាន​ហូរ​កាត់​ទៅ​ទិស​ខាង​ត្បូង​ចាក់​ទៅ​ក្នុង​ឈូង​សមុទ្រ​ចិន ហើយ​នៅ​លើ​ដង​ទន្លេ​នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​ទី​តាំង​នៃ​ស្រុក​បាសាក់ ខេត្ត​ឃ្លាំង​ទល់​មុខ​នឹង​ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង ដែល​ល្ខោន​បាសាក់​បាន​ចាប់​កំណើត​ឡើង ។ តំបន់​នេះ​ក៏​ដូច​ជា​តំបន់​ដទៃ​ទៀត ​មាន​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​រស់​នៅ​ច្រើន​ជា​តំបន់​មាន​អារ្យធម៌ និង​មាន​កេរ​ដំណែល​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ពី​បរម​បុរាណ​ច្រើន​ដូចជា​ប្រាសាទ ស្រះ​បុរាណ ​វត្ត​អារាម តន្ត្រី​ច្រើន​វង់ និង​ល្ខោន​ច្រើន​ប្រភេទ ដូចជា​យីកេរ្តិ៍ និង​ល្ខោន​យក្ស​រាំ​ជា​ដើម ។ល។ និង ។ល។
តាម​ព័ត៌មាន​ដែល​ទទួល​បាន ល្ខោន​បាសាក់ ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោង ហើយ​បាន​រីក​ចម្រើន​ឡើង​ដោយ​ស្នាដៃ​បញ្ញវន្ត​មួយ​ក្រុម​ដែល​មាន​ចំណេះ​ជ្រៅ​ជ្រះ​ខាង​អក្សរសិល្ប៍ និង​សាសនា​ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ របស់​អតីត​ចៅ​អធិការ​វត្ត​ខ្សាច់​កណ្ដាល “បាសាក់​ព្រះ​ត្រពាំង” កម្ពុជា​ក្រោម ឈ្មោះ​លោក​គ្រូ​សួរ ។ ​ប្រវត្តិ​ជា​ហូរ​ហែ​នោះ មាន​ដូច​ត​ទៅ​នេះ៖
ក្រោយ​ពេល​សឹក​មក គោល​បំណង​ថែ​រក្សា​ជំរុញ​លើក​តម្លៃ​វប្បធម៌​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​លោក​គ្រូ “សួរ” ក៏​បាន​ប្រមែប្រមូល​អ្នក​សឹក​ពី​បួស “បណ្ឌិត” ដូច​គ្នា​ព្រម​ដោយ កូន​សិស្ស កូន​គណ ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ផ្សេងៗ​ទៀត បង្កើត​ជា​ល្ខោន​មួយ​វង់ ។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​កាល​ណោះ​នៅ​មាន​កង្វះ​ខាត​ខាង​ផ្នែក​សម្ភារៈ និង​ឆាក​ល្ខោន​នេះ​ត្រូវ​គេ​នាំ​គ្នា​សម្ដែង​ដោយ​ផ្ទាល់​ដី​ក្នុង​រោង​ដែល​សង់​ឡើង​ដោយ​ប្រក់ ឫ​កាប់​មែក​ឈើ​យក​មក​គ្រប​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា នឹង​ទ្រើង​ដែល​គេ​ដាំ​ឃ្លោក ទើប​អ្នក​ស្រុក​គេ​និយម​នាំ​គ្នា​ហៅ​ល្ខោន​នេះ​ថា ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក ។ ​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក​នេះ មាន​វត្ត​មាន​រហូត​ដល់​អំឡុង​ឆ្នាំ ១៩៥៣ ឫ ក៏​ក្រោយ​នោះ​បន្តិច​ផង នៅ​ជាយ​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ និងជន​បទ​នានា។
ក្នុង​ពេល​ដែល​ហូរ​ចុះ​មក​ជន​ជាតិ​ចិន​ទាំង​នោះ បាន​នាំ​យក​នូវ​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃ​ណី និង​សិល្បៈ​ផ្សេងៗ​ដូចជា “ល្ខោន​ហ៊ី” ជា​ដើម​មក​ជា​មួយ​ផង ។ ទាំង​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក​ខ្មែរ ទាំង​ល្ខោន​កៃ​លឿង​វៀតណាម​ទាំង​ល្ខោន​ហ៊ី​ចិន បាន​ប្រលង​ប្រជែង​ខំ​ប្រឹង​បញ្ចេញ​ឥទ្ធិពល​រៀងៗ​ខ្លួន ដណ្ដើម​យក​ប្រជាប្រិយភាព​ស្រូប​យក​ចំណង់ និង​ចំណូល​ចិត្ត​ទស្សនិកជន​ក្នុង​តំបន់​នោះ ។ ទី​បំផុត​ល្ខោន​ហ៊ី​ចិន​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​ដ៏​ធំធេង ។ ឃើញ​ហេតុ​ផល​យ៉ាង​នេះ ដើម្បី​ទាម​ទារ​ប្រជាប្រិយភាព​ក្នុង​ចំណោម​ទស្សនិកជន​ចម្រុះ​ជាតិសាសន៍​នោះ អ្នក​ដឹក​នាំ​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក បាន​ចម្លង​យក​ចំណុច​សំខាន់ៗ ខ្លះ​ពី​ល្ខោន​ហ៊ី​ចិន​ដែល​ខ្លួន​យល់​ថា​មាន​សារសំខាន់​សម្រាប់​ល្ខោន​ខ្លួន ។ ចាប់​ពី​ពេល​នោះ​មក​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក បាន​ទទួល​ប្រជាប្រិយ​ដ៏​ធំធេង​ក្នុង​តំបន់​កូសាំងស៊ីន​នេះ​​ព្រោះ​ពេល​នោះ ទាំង​អ្នក​ដឹក​នាំ​វង់​ល្ខោន ទាំង​សិល្ប​ករ អ្នក​សម្ដែង​មាន​ការ​ឆ្លាត​វាង​វៃ​ណាស់ នៅ​ទី​ណា​កន្លែង​ណា​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ជា​អ្នក​មើល​ភាគ​ច្រើន​គេ​តែង​នាំ​គ្នា សម្ដែង​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​សុទ្ធ​កន្លែង​ណា​ដែល​មាន​ប្រជាជន​វៀតណាម​មើល​ច្រើន ការ​សម្ដែង​តែង​ឆ្លូក​គ្នា​ជា​ពីរ​ភាសា គឺ​ខ្មែរ​ផង វៀតណាម​ផង​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ កន្លែង​ណា​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ចិន​មើល​ច្រើន គេ​តែង​និយាយ និង​ច្រៀង​ភាសា​ខ្មែរ​ផង និង​ភាសា​ចិន​ផង សម្រប​សម្រួល​ខ្លួន​ទៅ​តាម​លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ​ទឹក​ដី និង​ប្រជាជន​នៅ​តាម​តំបន់។
ចំពោះ​ប្រវត្តិ​ដែល​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក ឫយូរ​កេរ្តិ៍ ជា​មរតក​ដែល​បាន​ចាប់​កំណើត​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ហើយ​បាន​ត្រូវ​គេ​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​មក​ជា​ល្ខោន​បាសាក់​នៅ​កម្ពុជា​យើង​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ នោះ​គឺ​មាន​ដំណើរ​រឿង​ដូច​ត​ទៅ​នេះ៖
នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ ១៩២០ មាន​បង​ប្អូន​ពីរ​នាក់ បង​ឈ្មោះ លី កាញ់ និង ប្អូន​ឈ្មោះ លី សួន និង​មាន​ដើម​កំណើត​កើត​ជា​នៅ​ស្រុក​បាសាក់ ដែន​ដី​កម្ពុជា ក្រោម ។ លី កាញ់ ជា​បង​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ស្រុក​កំណើត​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ទៅ​រស់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង ។ ក្រោយ​មក​ដោយ​ការ​ខំប្រឹង​ប្រែង​រក​ទទួល​ទាន​មាន​បាន លី កាញ់ ក៏​ក្លាយ​ជា​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ធនធាន​បង្គួរ​នៅ​ប្រទេស​បារាំង ។
ថ្ងៃ​មួយ លី សួន ជា​ប្អូន​ផ្ញើ​សំបុត្រ​ទៅ​សួរ​សុខ​ទុក្ខ លី កាញ់ ជា​បង ហើយ​ក៏​បាន​សុំ​ប្រាក់​មួយ​ចំនួន​ពី​បង ដើម្បី​ប្រកប​របរ​ជំនួញ​ជួញ​ដូរ​នៅ​ឯ​ស្រុក​កំណើត របស់​ខ្លួន ។​លី កាញ់ ក្នុង​ទឹក​ចិត្ត​អាណិត​ប្អូន​ក្នុង​ទឹក​ចិត្ត​ស្រណោះ​ស្រណោក ស្រុក​កំណើត​ជា​ទី​រលឹក​របស់​ខ្លួន និង​ក្នុង​ស្មារតី​ចង់​ថែ​រក្សា​វប្បធម៌​ពណ៌​សម្បុរ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​មជ្ឈដ្ឋាន​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍​ឲ្យ​គង់​វង្ស ក៏​បាន​ផ្ញើ​ប្រាក់​មក​ឲ្យ លី សួន ជា​ប្អូន ហើយ​បាន​សរសេរ​សំបុត្រ​ប្រាប់​ថា​សូម​ប្អូន​កុំ​ធ្វើ​ជំនួញ​ដូរ​អ្វី​ក្រៅ​ឲ្យ​សោះ លុយ​ដែល​បង ផ្ញើ​ឲ្យ​នេះ​សូម​ប្អូន​គិត​យ៉ាង​ណា​ជួយ​ពង្រីក និង​ថែ​រក្សា​សិល្បៈ យូរ​កេរ្តិ៍ ដែល​មាន​កំណើត​នៅ​ឃ្លាំង នៅ​ព្រះ​ត្រពាំង​ហើយ​ដែល​យើង​បាន​មើល​ទាំង​អស់​គ្នា​ជា​ញឹក​ញាប់​កាល​នៅ​ពី​តូច​ៗ នោះ​ឲ្យ​គង់​វង្ស​ផង ។
ដោយ​សារ​បណ្ដាំ និង​ជំនួយ​ពី លី កាញ់ ជា​បង លី សួន ក៏​ក្លាយ​ទៅ ជា​ថៅកែ​ល្ខោន​បាសាក់​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​ដំបូង​គេ​បង្អស់​ដែល​ទស្សនិកជន​និយម​ហៅ​ឈ្មោះ គាត់​ថា ថៅកែ “ឆា​គ្រួន” ។
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣០ ក្នុង​ពេល​ដែល​ទម្រង់​នេះ​រីក​ចម្រើន​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម “វៀតណាម ខាង​ត្បូង”​ថៅ​កែ​ក្រុម​ល្ខោន​ឈ្មោះ​លោក ឆា​គ្រួន នេះ​បាន​នាំ​ក្រុម​សិល្បៈ​ល្ខោន របស់​ខ្លួន​មក​សម្ដែង​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​នៅ​ភ្នំពេញ និង​ខេត្ត​នានា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ដំណើរ​បេសកកម្ម​ទី១ របស់​ក្រុម​ល្ខោន​លោក ឆា​គ្រួន​ដែល​បាន​មក​សម្ដែង​នៅ ប្រទេស​កម្ពុជា មិន​សូវ​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ទេ មូល​ហេតុ​មក​ពី​ទម្រង់​ល្ខោន​នេះ​ត្រូវ​ប្រឡង​ប្រជែង​ជា​មួយ​ទម្រង់​ដទៃ​ទៀត ដែល​មាន​យ៉ាង​សំបូរ​បែប​នៅ​កម្ពុជា​ភាគ​កណ្ដាល ដូចជា​ល្ខោន​ប្រាមោជទ័យ “១៩២០-១៩៤០” និង​ល្ខោន​មហោរី​ដែល​កើត​មាន​ជា​យូរ​លង់​មក​ហើយ ។ ពិត​មែន​តែ​លើក​ទី១​នេះ ល្ខោន​បាសាក់​បាន​ទទួល​បរាជ័យ ប៉ុន្តែ​ពេល​នោះ​សិល្ប​ករ​ល្ខោន​បាសាក់​បាន​ហាត់​រៀន និង​ស្រូប​យក​នូវ​ចំណេះ​ថ្មីៗ មួយ​ចំនួន​ពី​ទម្រង់​ល្ខោន​នៅ​ភ្នំពេញ ដូចជា​ភ្លេង​មហោរី ឫ​ចម្រៀង​មហោរី​ជា​ដើម មុន​ពេល​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​វិញ ។