បណ្ឌិត​កថា
បណ្ឌិត​ចែក​ដោយ​ន័យ ជា​ដំណើរ​មក ដោយ​សង្ខេប​មាន ៤០ គឺ៖
១- សីប្បិយបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ស្ទាត់​ខាង​សិល្បៈ​មាន​សិល្បៈ​ធ្នូ​ជា​ដើម, ២- ឧគ្គណ្ហនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​រៀន​ចេះ​អក្សរ​សាស្ត្រ ធម្មសាស្ត្រ បរិយត្តិ​ជា​ដើម, ៣- ពាហុសច្ចបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ចាំ​ច្រើន រៀន​សូត្រ​ស្ដាប់​ច្រើន, ៤- បណ្ឌិត​បសំសេវបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចូល​សេព​បណ្ឌិត​រៀន​ស្ដាប់​ជា​មួយ, ៥- សុតបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ស្ដាប់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​សំដែង​រឿយ ៗ, ៦- ចិត្តបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​គិត​ត្រិះ​រិះ រាវ​រក ពិនិត្យ​ពិសោធ ល្បង, ៧- ភាវនាបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ការ​ចំរើន​នូវ​គន្ធ ធាតុ អាយតនៈ ឥន្ទ្រិយ សច្ច, ៨- សជាតិបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មាន​បញ្ញា​ពី​កំណើត​ដែល​កើត​អំពី​ធ្លាប់​អប់រំ, ៩- អត្តវិមោចនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ដោះ​ខ្លួន​ឲ្យ​រួច​អំពី​ឧបសគ្គ កណ្ដាប់​ដៃ​សត្រូវ, ១០- ឧបាយកោសល្លបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ឈ្លាស​ក្នុង​ឧបាយ​សព្វ​ផ្លូវ, ១១- ការណាការណជាននបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ស្គាល់​ហេតុ​តូច-ធំ គួរ​មិន​គួរ, ១២- លោកវត្តជាននបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ស្គាល់​វត្ត​ទំនៀម​លោក ប្រើ​ឫក​ពា​សម​តាម, ១៣- កាលវិចក្ខណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ប្រសប់​លៃ​ទុក​ដាក់​ខ្លួន​តាម​កាលៈ​ទេសៈ, ១៤- បញ្ហាវិស្សជ្ជនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​វាង​វៃ​ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា, ១៥- ធនសន្និចយបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ដំកើង​ខ្លួន​ដោយ​សន្សំ​ទ្រព្យ​ឲ្យ​មាន, ១៦- ឃរាំវាសបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​គ្រប់​គ្រង​ផ្ទះ តាម​ប្រយោជន៍​ទាន់​ភ្នែក​នឹង​ឯ​ភ្នែក, ១៧- អជ្ឈាសយគ្គហណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​តម្រូវ​អធ្យាស្រ័យ បុគ្គល បរិស័ទ, ១៨- កតញ្ញូកតវេទិបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ដឹង​គុណ​គេ ហើយ​ធ្វើ​តប​វិញ, ១៩- សង្គហបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​សង្គ្រោះ​ដោយ​ទាន សំដី​ផ្អែម ប្រយោជន៍​ស្មោះ​ស្មើ, ២០- អត្តប្បដិជគ្គនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ថែ​ទាំ​ខ្លួន​ដោយ​ល្អ ប្រាស​ចាក​អកុសល, ២១- បដិរូបនិវេសនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​ដំកល់​ខ្លួន​ក្នុង​គុណ​ដ៏​សម​គួរ, ២២- កល្យាណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មាន​កល្យាណកម្ម អំពើ​ល្អ​ជា​ទី​គាប់​ចិត្ត, ២៣- មលនិទ្ធមបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ព្យាយាម​កំចាត់​មន្ទិល​ដោយ​បំពេញ​កុសល, ២៤- បុញ្ញឧច្ចយបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​សន្សំ​បុណ្យ​បន្តិច​ម្ដង ៗ ២៥- បរិច្ចាគបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​លះ​កំណាញ់​បំពេញ​ទាន, ២៦- សីលបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មាន​សីល ៥-៨-១០-៤, ២៧- បញ្ញាបណ្ឌិ = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មាន​បញ្ញា​ដឹង​នូវ​ទុក្ខ ហេតុ​ទុក្ខ​ការ​រលត់​ទុក្ខ ហេតុ​រលត់​ទុក្ខ, ២៨- ពុទ្ធិបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​សច្ចៈ ហើយ​ឲ្យ​គេ​ត្រាស់​ដឹង​ផង, ២៩- អនុពុទ្ធិបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​សច្ចៈ​តាម​ក្រោយ, ៣០- ខន្តិបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ចេះ​អត់​ធន់​នឹង​សភាវធម៌ ធម្មជាតិ អន្តរាយ, ៣១- វីរិយបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ព្យាយាម​កំចាត់​កិលេស​អកុសល​លាមក, ៣២- អវេរបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មិន​មាន​ពៀរ​ភ័យ​រវាង​ខ្លួន​នឹង​អ្នក​ដទៃ, ៣៣- សមចរិយាបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​ស្មើ​ដោយ កាយ វាចា ចិត្ត, ៣៤- មោនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ការ​ដឹង​នូវ​លោក ព្រោះ​ស្ងៀម​ចាក​អកុសល, ៣៥- បច្ចវេក្ខណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ពិចារណា​ឃើញ​ត្រកូល​វ័យ​ជា​ដើម វៀរ​ចាក​អកុសល, ៣៦- អត្ថគ្គហណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​មាន​បញ្ញា​ចក្ខុ​កាន់​យក​នូវ​ប្រយោជន៍​ទាំង​ពីរ, ៣៧- អត្តបរហិតបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ធ្វើ​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​ខ្លួន​ផង​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​ផង, ៣៨- សុខីករណបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ធ្វើ​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​ស្រួល​ឲ្យ​សុខ​សាន្ត, ៣៩- អត្តវិសោធនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ការ​ឆ្នៃ​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​ចំរើន​ល្អ ចេះ, ៤០- កាមាទីនវទស្សនបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ព្រោះ​ការ​ឃើញ​ទោស​កាម​គុណារម្មណ៍ ។ បណ្ឌិត​ទាំង​នេះ មាន​សទិសភាព​តែ​មួយ ដោយ​លក្ខណៈ ៣ គឺ​ការ​ធ្វើ​ល្អ ការ​និយាយ​ស្ដី​ល្អ ការ​គិត​ល្អ ។ បំប្រួញ​មក​នៅ​ត្រឹម ៣ គឺ ៖ ១- សយម្ភូបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ចេះ ដឹង​ឯង ដោយ​ផល​បារមី​ធម៌, ២- អនុបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ចេះ​ដឹង តាម​សយម្ភូបណ្ឌិត, ៣- ពីជបណ្ឌិត = បណ្ឌិត​ដែល​មាន​ពូជ​ជាតិ​បណ្ឌិត​ក្នុង​ខ្លួន ។