cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃុំស្វាយទង់ខាងជើង
ទំនាក់ទំនង​រវាង​ការដាំដុះ អាជីវកម្មព្រៃឈើ និង​នេសាទ
ការដាំដុះ ព្រៃឈើ​ និង​នេសាទ ជា​ភោគទ្រព្យយ៉ាង​សំខាន់​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពូជា ហើយ​កសិករ​បាន​ពង្រីក​ប្រព័ន្ធ​ផលិត​កម្ម​ដែល គេ​បាន​រ៉ាប់​បញ្ចូលធាតុ​គន្លឹះ​ ទាំង​បី​នេះ។ នៅ​ពេល​ដែល​កសិកររំពឹង​លើ​ដី​ដាំដុះ​ដើម្បីធ្វើ​ផលិតកម្ម (ដំណាំ និង ការ​ចិញ្ចឹមសត្វ)កម្រៃ ​ដែល​បាន​មកពីអាជីវកម្មព្រៃ​ឈើ និងនេសាទ ក៏​ជា​ ចំណែកមួយសំខាន់​នៃ​ប្រព័ន្ធ​កសិកម្ម​មួយដែរ។ មុន​ឆ្នាំ​ ១៩៧០ សកម្មភាព​អភិ វឌ្ឍហាក់បី​ដូចជា​មាន​លំនឹង ក៏​ប៉ុន្តែ​ជាមួយ​នឹង​កំណើនប្រជាជន ដែល​កើន​ឡើង​ ឥត​ឈប់ឈរ និង​កំណែប្រែសេដ្ឋកិច្ច​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​សេដ្ឋកិច្ ច​ទីផ្សារ​ក្រោយ​ឆ្នាំ ១៩៩៣ គេ​សង្កេត​ឃើញ​សញ្ញាណនៃ​ការ​បំផ្លិច បំផ្លាញ​បរិស្ថាន​មាន​សភាព​ធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ។ អតិផល​នៃ​ប្រព័ន្ធ​កសិកម្ម​នាំ​ឲ្យ ​មាន​កំណើន​បម្រើបម្រាស់ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត និងជីគីមី ប៉ុន្តែ​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ ល្អិត និង​ជី​គីមី​ទាំង​នោះ​ហូរទៅ​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​ទន្លេ និង បឹង​ដែល​បំផ្លាញ​ មច្ឆាជាតិ​មិន​តិច​ទេ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំពត
សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២
សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២ជាបងប្អូននឹងសង្កាត់ច្បារអំពៅ១នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។
ប្រវត្តិ
សង្កាត់នេះធ្លាប់ជាប៉ែកមួយនៃអតីតស្រុកច្បារអំពៅ ខេត្តកណ្ដាលដូច សង្កាត់ច្បារអំពៅ១ដែរ ដែលសង្កាត់ទាំងពីរនេះយកឈ្មោះតាម ស្រុកច្បារអំពៅកាលពីមុន។
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនក្រុងទេពនិម្មិតប៉ៃលិន
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋ
វិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ក្រុងទេពនិម្មិត ប៉ៃលិន មាន៤២ បន្ទប់ មានអគារធនធាន និង មានបុគ្គលិកការងារ ៧៨ នាក់ ដែលមាននាយកសាលា គឺ លោកគ្រូ លីសាន​ ហើយមាននាយករង ៣នាក់គឺ អ្នកគ្រូនាយិការង ឡុង វណ្ណះ លោកគ្រូ សុផល លោកគ្រូ ខាំយ៉ារិន។ វិទ្យាល័យនេះ មានថ្នាក់សិក្សា ពីថ្នាក់ទី៧ ដល់ថ្នាក់ទី១២ ហើយសិស្ស រៀនពីម៉ោង ៧ រហូតដល់ម៉ោង ១១ និង ពីម៉ោង​២ ដល់ម៉ោង៤។
ការសិក្សា
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនក្រុងទេពនិម្មិតប៉ៃលិន ជា ថ្នាលបណ្ដុះគំនិតយុវជន និង សម្រាប់អភិវឌ្ឍ សង្គមជាតិ។ ការសិក្សា នៅសាលានេះសិស្ស អាច ផ្លាស់ប្តូរ បទពិសោធន៍គ្នា ទៅវិញទៅមក តាមរយះ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា សិក្សា ពន្យល់មេរៀនដល់គ្នា ទៅវិញទៅមក។ សិស្សានុសិស្ស ទាំងអស់ គោរពវិន័យ និង គោរពពេលវេលា យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ដើម្បី ក្រេបយក ចំណេះដឹង ពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូ។ ការសិក្សា នៅវិទ្យាល័យ វាមានលក្ខណះខុសប្លែក ពីការសិក្សា នៅបឋមសិក្សា ព្រោះយើងត្រូវខិតខំ រៀនដោយខ្លួនឯង ហើយស្រាវជ្រាវ នៅតាមបណ្ណាល័យ ឬ តាម អ៊ីនធើណែតផ្សេងៗ។
សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២
ផ្សារ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្កាត់នៃខណ្ឌមានជ័យ ច្បារអំពៅទី២
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនក្រុងទេពនិម្មិតប៉ៃលិន
ការប្រកួតប្រជែង
ពេលវេលា រៀនរបស់សិស្សនៅ វិទ្យាល័យនេះ មានរយះពេល៦ឆ្នាំ ពីថ្នាក់ទី៧ ដល់ទី១២ ហើយថ្នាក់ទី៩ មាន ការប្រលងសញ្ញប័ត្របឋមភូមិ ហើយមានការ ត្រួតពិនិត្យដោយ មន្ដ្រីអប់រំយុវជននិងកីឡា ខេត្តប៉ៃលិន ចំណែកឯថ្នាក់ទី១២ ក៏ដូចគ្នា គឺប្រលង សញ្ញប័ត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ដែលមានការ ត្រួតពិនិត្យដោយ មន្ដ្រីអប់រំយុវជន និង កីឡា នៅតាមខេត្តក្រុងនានា។ នៅក្នុងនោះផងដែរ វិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ក្រុងទេពនិម្មិត ប៉ៃលិន មានការប្រលងសិស្សពូកែ ស្របតាមគោលការណ៍ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលក្នុងនោះមាន សិស្សពូកែគណិតវិទ្យា ភាសាខ្មែរ រូបវិទ្យា ហើយការប្រលង គឺមានមុខវិទ្យាឯកទេស និង ចំណេះដឹងទូទៅ។ នៅ ខេត្តប៉ៃលិន ទាំងមូល សិស្សដែល អាចមានសមត្ថភាពទៅ ប្រលងទូទាំងប្រទេស គឺ៦នាក់ ១ឯកទេសម្នាក់ ទាំងទី៩ និង ទី១២។ ការប្រលងស្ថិតនៅលើ ពិន្ទុរបស់ សិស្សពូកែ។ ចំណែកឯ ការប្រលងឆមាសវិញ គឺ គិតទៅលើការសិក្សា សំរង់អវត្តមាន និង សីលធម៌របស់ សិស្សម្នាក់ៗ។ លទ្ធផលឆមាស ត្រូវបូក និង ពិន្ទុប្រចាំខែ ដើម្បីវាស់ស្ទង ចំណេះដឹងសិស្ស ទាំងអស់។ សិស្ស នៃវិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ក្រុងទេពនិម្មិត ប៉ៃលិននៅឆ្នាំ២០១០-២០១១ អត្រា ជាប់សញ្ញប័ត្រទុតិយភូមិ មាន ៨០%  នៃ សិស្សវិទ្យាល័យទាំងមូល។​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាលា
បរិស្ថានវិទ្យា
សេចក្តីផ្តើម
និវេសនប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ
ផ្ទៃទឹកនិងផ្ទៃទ្វីបដែលមានលើភពផែនដីយើងនេះ គឺមានរបាយមិនស្មើគ្មាទេ ដោយផ្ទៃទឹក មានច្រើនជាងផ្ទៃទ្វីប។ ផ្ទៃទឹក គឺវាមានវិសាលភាពធំធេងណាស់ដែលមានរហូតដល់ទៅ ៧៣% នៃផ្ទៃផែនដី រីឯផ្ទៃទ្វីបវិញមានត្រឹមតែ ២៧% តែប៉ុណ្ណោះ។ ផ្ទៃទឹកទាំងអស់មានទឹកសាបប្រហែល ៣% ក្នុងនោះមានទឹកប្រហែល០‚០៣% ដែលអាចប្រើប្រាស់បាន។ ទឹកទាំងនោះមាននៅក្រោមដី ស្ទឹង បឹង ស្រះ និងទន្លេជាដើម។ ក្នុងបណ្តាតំបន់ដែលមានទឹកសាបទាំងអស់ ទឹកនៅក្នុងទន្លេ ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍តាមផ្លូវទឹក ដែលភ្ជាប់ពីសមុទ្រចូលមកក្នុងទ្វីប។ ទន្លេទាំង អស់បានជូយសម្រួល និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ការរស់នៅរបស់មនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ និងភាវៈ មានជីវិតជាច្រើនដែលនៅក្នុងទឹកទន្លេ និងបណ្តាដងទន្លេ។
មេគង្គជាទន្លេដ៏សំខាន់មួយ មានប្រវែង ៤,២០០គ.ម ជាទន្លេវែងជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាទន្លេវែងទី១២នៅលើពិភពលោក។ បើគិតតាមធារទឹកប្រចាំឆ្នាំ (៥០០ ពាន់លានម៉ែតគូប ក្នុងមួយឆ្នាំ) ទន្លេមេគង្គជាទន្លេមួយក្នុងចំណោមទន្លេបី ដែលធំជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។
ទន្លេមេគង្គមានប្រភពនៅខ្ពង់រាបទីបេ ត្រង់កំពស់ ៥,០០០ម ហើយហូរកាត់ខេត្តយូណាន នៃប្រទេសចិន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា(ភូមា) ថៃ ឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាម ។ តាមបណ្តាប្រទេស ដែលវាហូរកាត់ទន្លេមេគង្គមានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា។ នៅប្រទេសចិន ទន្លេមានឈ្មោះថា ឡានកាមចាង (ទន្លេរំជួល)។ នៅថៃ និងឡាវ ឈ្មោះ ម៉ែវណាមគង់ (មេទឹក)។ នៅកម្ពុជា ឈ្មោះ ទន្លេធំ។ នៅវៀតណាម ឈ្មោះ គូលូង(នាគ៩)។ ទឹកទន្លេមេគង្គបានមកពីការរលាយទឹកកកនៅភ្នំទីបេ និង ទឹកភ្លៀងប្រមាណ ៨៥%។ នៅរដូវវស្សា ទឹកទន្លេមេគង្គចាប់ឡើងពីខែ ឧសភាដល់ខែតុលា ហើយស្រកទៅវិញនៅរដូវប្រាំង ពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែ មេសា។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទន្លេមេគង្គហូរនាំទឹក ប្រមាណ ៤៧៥ ០០០ លានម៣ ចាក់ចូលទៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយបង្កើតបានដីសណ្តដ៏ ធំមួយនៅវៀតណាមភាគខាងត្បូង។
អាងទន្លេមេគង្គផ្នែកខាងក្រោម ដែលត្រូវបានវាស់វែងចាប់តាំងពីព្រំប្រទល់ត្រីកោណ រវាង ប្រទេសទាំង៣ គឺភូមា ថៃ ឡាវ មានទំហំផ្ទៃ៣ភាគ៤នៃផ្ទៃអាងសរុប។ ទន្លេមេគង្គចូលក្នុង ប្រទេសឡាវ ក្នុងកំពស់ចំនួនតែ៥០០ម ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីវាហូរចុះយ៉ាងគំហ៊ុកពីភ្នំហិម៉ាល័យ ហើយបង្កើតបានជាទន្លេធំមួយប្រកបដោយផ្លូវទឹកដែលបែកចេញ និងអត្រានៃលំហូរក្រោយពីការ ហូរក្នុងចំងាយខ្លីមួយមកដូចជាខ្សែព្រំសីមាប្រទេសថៃ និងប្រទេសឡាវផងដែរនោះ ទន្លេមេគង្គ ប្តូរទិសទៅខាងកើតវិញ នៅជិតឈៀងរ៉ៃក្នុងប្រទេសថៃខាងជើង (ប្រហែល២០ដឺក្រេខាងជើង) ដែលមានចំងាយផ្លូវហូរ ៦០០គម ក្នុងប្រទេសឡាវ។ ទន្លេមេគង្គប្តូទិសហូរម្តងទៀត ចាប់ពី ចំណុចខាងជើងលួងប្រាបាង ហើយហូរទៅទិសខាងត្បូងវិញ។ នៅជិតសាណាខាំចំងាយប្រហែល ១០០ គម ទៅខាងលិចទីក្រុងវៀងចន្ទ ទន្លេមេគង្គបត់កោងទៅខាងកើតវិញដែលបង្កើតបានជា ព្រំប្រទល់ថៃ ឡាវ ដដែល។ នៅទីនោះ នៃភាគឦសានប្រទេសថៃ ហើយក៏កាត់ជាយ ថ្មខ្សាច់នៃខ្ពង់រាបកូរាតតាមបណ្តោយខ្សែកូនភ្នំទាបៗប្រវែងប្រហែល ២៥គម ទៅកាន់ទិសខាង លិចទីក្រុងវៀងចន្ទ (ប៉ាន់ទូលូឆ្នាំ ១៩៨៦)។
ទន្លេមេគង្គហូរបន្តទៅទិសខាងកើតរហូតដល់ប៉ាក់កាឌិញ ជាទីដែលវាបត់ប្តូរទិសជាថ្មី ទៀតទៅខាងត្បូង។ ចាប់តាំងពីទីនេះរហូតដល់ព្រំប្រទល់ប្រទេសកម្ពុជា ទន្លេមេគង្គហូរតាមរឹម ជាយនៃខ្ពង់រាបកូរាតកាត់ជ្រលងភ្នំធំៗ ដែលមានទីតាំងឋានលេខា ហើយនឹងមុខកាត់បើកទូលាយ ។ កំណកល្បាប់ធម្មជាតិកំណត់បានជាព្រំដែនទន្លេដោយភាគច្រើន។ ទន្លេណាមមុន និងដៃរបស់ វាបង្ហូតផ្ទៃដីជាងពាក់កណ្តាលនៃខ្ពង់រាបកូរាតចូលទៅក្នុងទន្លេណាមជី និងទន្លេមេគង្គ។ ទន្លេទាំង អស់នេះបានរួមគ្នាផ្តល់ ១៥ ភាគរយ នៃតំបន់រងទឹកភ្លៀងសរុបនៃទន្លេមេគង្គ និង៥% នៃធាតុទឹក សរុប។ ព្រំប្រទល់អាងទន្លេមេគង្គស្ថិតនៅតំបន់ដីខ្ពស់ផ្នែកកណ្តាលតាមបណ្តោយជើងខ្ពង់រាប កូរាតផ្នែកខាងលិច ដែលខ័ណ្ឌចែកតំបន់ជំរាលនេះចាប់តាំងពី ចៅប្រាយ៉ា និងវាលទំនាប កណ្តាលនៃប្រទេសថៃ។ នៅផ្នែកខាងត្បូងជួរភ្នំដងរ៉ែកខ័ណ្ឌចែកខ្ពង់រាបកូរាតចាប់តាំងពីដីទំនាប កម្ពុជា ទោះបីតំបន់នេះស្ថិតនៅក្នុងអាងជំរាលទន្លេមេគង្គក៏ដោយ។ ទន្លេធំៗជាច្រើនបង្ហូរទឹកចុះ ពីផ្នែកខាងប្រទេសឡាវ ដែលគួរឲ្យកត់សំគាល់បំផុតនោះគឺ ទន្លេណាមងឿម និងណាមលីក ដែលបង្ហូរទឹកពីតំបន់ដីខ្ពស់ទាំងឡាយទៅខាងជើង និងខាងកើតទីក្រុងវៀងចន្ទ។
ទន្លេមេគង្គបែកចេញឆ្ងាយពីខ្ពង់រាបកូរាតនៅចំនុចចុងអាគ្នេយ៏ ដែលវាហូរដាំទីងពីលើ ល្បាក់ខោន និងព្រំប្រទល់ឡាវជាមួយកម្ពុជា។ នៅពីក្រោយទឹកធ្លាក់ទន្លេមេគង្គហូរឆ្លងកាត់ ទីចោទមួយចំនួនមុននឹងហូរចូលទៅក្នុងតំបន់ទំនាបលិចទឹកកណ្តាលនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ដៃទន្លេ ធំចុងក្រោយបង្អស់នៃទន្លេមេគង្គគឺទន្លេសាបដែលបង្ហួតតំបន់ភាគច្រើនខាងលិច និងខាងជើងនៃ ប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈបឹងធំទន្លេសាប។ លំហូរទឹកក្នុងទន្លេនេះដូចដែលបានពិពណ៌នាក្នុងផ្នែក ខាងក្រោយនៃរបាយការណ៍នេះ ប្តូរទិសនៅរដូវប្រាំងដោយបញ្រ្ចាសទិសលំហូរពីទីខ្ពស់ នៃទន្លេ មេគង្គហូរត្រឡប់ឡើងវិញលើចូលទៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ហើយក៏បង្កើតទំហំបឹងទៅតាមលំដាប់ មួយ។ នៅខាងត្បូងចំណុចប្រសព្វមុខជាមួយទន្លេសាបនៅភ្នំពេញ ទន្លេមេគង្គបានបំបែកខ្លួន ហើយបង្កើតពីរគឺ ទន្លេមេគង្គ និងទន្លេបាសាក់។ នៅត្រង់ចំណុចនេះអាងទន្លេមេគង្គផែ្នកខាង ក្រោមមានប្រវវែងទទឹងតូចចង្អៀតបំផុតតិចជាង ១០០ម មុននឹងរីកទូលាយនៅក្នុងដីសណ្តរាង ត្រីកោណដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ ផ្ទៃនៃដែនដីសណ្តជាទីដែលវាជួបជាមួយ សមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះបាននាំទៅដល់ការបង្កើតឡើងនូវមាត់ព្រែក ស្ទឹង មួយចំនួនធំ។ តំបន់ នេះហៅថាគូឡុងដែលមានន័យថាទន្លេនៃនាគទាំង៩។ ទន្លេមេគង្គហូរនាំយកសារជាតិសំបូរបែប និងដីល្បាប់មានជីជាតិសំរាប់កសិកម្មទៅផ្តល់ឱ្យតំបន់នានា មុននឹងហូរចូលទៅក្នុងសមុទ្រ។ ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ ជាប្រភពធនធានធម្មជាតិដ៏សំបូរបែប ដូចជា ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ រ៉ែ ទឹក លើដី និងក្រោមដី ត្រី សត្វក្នុងទឹក ជីវសាស្ត្រចំរុះក្នុងទឹក ធនធានតំបន់ដីសើម និងល្បាក់ទឹកសំខាន់ៗ សំរាប់ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី…។ ធនធានដ៏សំបូរបែបទាំងនេះ ធ្វើឱ្យទន្លេមេគង្គមានសារៈ សំខាន់ពុំចាញ់ទន្លេវែងៗទាំងឡាយ នៅលើពិភពលោកឡើយ។
ទន្លេមេគង្គមានប្រវែង ៤,២០០គ.ម ទន្លេនេះបានហូរកាត់ចំនួន៦ ប្រទេស។ ក្នុងនោះយើង សង្កេតឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជាបានទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដូចជា ការនេសាទ ការ ទាញយកថាមពលអគ្គីសនី គមនាគមន៍ ទេសចរណ៍ និងកសិកម្ម…។
យ៉ាងណាមិញ ការទាញយកធនធានធម្មជាតិយកទៅប្រើប្រាស់នេះបានផ្តល់នូវគុណ សម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិទន្ទឹមគ្នា។ ភាគច្រើនគុណសម្បត្តិ និងប្រាក់ចំណេញបានទៅដល់ម្ចាស់ ក្រុមហ៊ុន រីឯគុណវិបត្តិ ឬផលប៉ះពាល់បានជះឥទ្ធិពលដល់ប្រជាជនក្រីក្រ ជាពិសេសចំពោះ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់នោះផ្ទាល់តែម្តង។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយបានជាយើងលើក យកប្រធានបទ “ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទន្លេមេគង្គ” មកសិក្សា និងមានគោលបំណងដូចខាងក្រោម៖
មុននឹងសិក្សាទៅលើប្រធានបទនេះឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងស៊ីជំរៅទៀតនោះ យើងគម្បីកំណត់ និយមន័យនិងពាក្យគន្លឹះមួយចំនួន៖
ស្រុកកំពង់លែង
(Kampong Leaeng District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលមាន ០៩ឃុំ និង  ៤៤ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ស្រុកកំពង់លែង គឺជាស្រុក១ ក្នុងចំណោមស្រុកទាំង៦ និងក្រុង១ របស់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រួមមាន៖ ស្រុកបរិបូរណ៍ ស្រុកជលគិរី ស្រុករលាប្អៀរ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ ស្រុកទឹកផុស និងក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ ស្រុកកំពង់លែងមាន៩ឃុំ ដូចជា៖ ឃុំកំពង់ហាវ ឃុំច្រណូក ឃុំស្វាយរំពារ ឃុំដារ ឃុំពោធិ៍ ឃុំត្រងិល ឃុំសំរោងសែន ឃុំប្រឡាយមាស និងឃុំផ្លូវទូក។
ប្រវត្តិ និង និរុត្តិសាស្ត្រ
ឯកសារ​មហា​បុរស​ខ្មែរ ត្រង់ប្រវត្តិតេជោមាស តេជោយ៉ត ជំទាវស្រែន្យ ដូចការរៀបរាប់ដោយត្រួសៗ ខាងក្រោមនេះ។ ...បន្ទាប់បង្ក្រាបស្តេចសម្រែ បានមក អ្នកជំទាវទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ បានទៅជួបស្វាមី ឧកញ៉ា តេជោបុរារាជមាស សុំឱ្យស្វាមីកោះអញ្ជើញចៅមឿង ខេត្តកំពង់ហៅ និង​ក្រមការខេត្តនេះ ដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការជួយធ្វើឧបាយកលបង្ក្រាបស្តេចសម្រែបាន ព្រមទាំងញាតិសាលោហិតក្រមការទាំងនោះ មកឱ្យរួចពន្ធរាជធានី៣ឆ្នាំ និង​សូមឱ្យប្រែឈ្មោះខេត្តនោះ មកជា “ខេត្តកំពង់លែង”។ ហេតុនេះហើយបានជាជាប់ហៅខេត្តកំពង់លែង រៀងមក ព្រោះឧកញ៉ាតេជោ លើកលែងឱ្យរួចពន្ធ ៣ឆ្នាំនោះ។ឯកសារចារទុកទៀតថា បន្ទាប់ពីលើកលែងបណ្តារាស្ត្រឱ្យរួចពន្ធមក ឧកញ៉ាតេជោ បុរារាជ បានចាត់ឱ្យក្រុមជាងសាងរូបសំណាករបស់លោក១ រូបអ្នកឧកញ៉ារាមរាជ តេជោយ៉ត១ រូបអ្នកជំទាវ មហាទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ១ តម្កល់ទុកនៅភ្នំទូកមាស (ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង)។ ដោយឡែក រូបសំណាក តេជោមាស ក៏ក្លាយជាអ្នកតាក្រហម.ក មានប្ញទ្ធិបារមីស័ក្តិសិទ្ធណាស់។ ឆ្លងតាមរយៈបទសម្ភាសន៍ និងឯកសារប្រវត្តិ- សាស្ត្រ យើងអាចសរុបបានថា ធម្មតាការតំណាលតៗ គ្នា មិនសូវពិតទេ តែងតែមានលើកដាក់បញ្ចេញ បញ្ចូលតាមពាក្យ​សម្តីថ្វី​​មាត់របស់អ្នកនិយាយ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលចារឹកទុកក្នុងសិលាចារឹក គម្ពីរស្លឹករឹត ក្រាំងសាវតារ គឺជារឿងពិត។ ជាពិសេស ប្រវត្តិតេជោមាស តេជោយ៉ត អ្នកសិក្សាឱ្យតម្លៃ​ខ្លាំង​ណាស់ សូម្បីរាជរដ្ឋាភិបាលក៏គោរពបូជាដល់វីរបុរសខ្មែរ ទាំង២ នេះដែរ។ ជាក់ស្តែង រាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ឱ្យសាង រូបសំណាកលោកទាំង២ តម្កល់ទុកនៅមុខវត្ត​ឧណ្ណាលោម រាជធានីភ្នំពេញ។ ហេតុនេះ គួរតែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកកំពង់លែង ងាកមកជឿតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ វិញ គឺមកពីតេជោមាស ស្តេចត្រាញ់ខេត្ត​កំពង់ស្វាយ មិនឱ្យយកពន្ធពីបណ្តារាស្ត្រដ៏ក្រីក្រ ដែលជួយសហការបង្ក្រាបស្តេចសម្រែ បាន ទើបលោកឱ្យហៅឈ្មោះស្រុកនេះថា “កំពង់លែង” យ៉ាងនេះទៅ៕
សង្កាត់៤ (ក្រុងព្រះសីហនុ)
សង្កាត់ ៤ ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត សង្កាត់ ៤ គឺជាសង្កាត់មួយក្នុងចំណោមសង្កាត់ទាំងបួននៃខេត្តព្រះសីហនុ។ សណ្ឋានដីមានលក្ខណះចែកជា ពីរប្រភេទ - តំបន់ឆ្នេរជាប់មាត់សមុទ្រ - តំបន់ខ្ពងរាប( ភ្នំ ) លក្ខណះសណ្ឋានដីដូចនេះហើយទើបធ្វើឲ្យសង្កាត់នេះមានលក្ខនះអាកាសធាតុក្តៅហើយសើម សំបូរទឹកភ្លៀងនៅរដូវវស្សា នឹងក្តៅខ្លាំងនៅរដូវក្តៅ។ សង្កាត់នេះមិនសំបូរដំណាំកសិកម្មទេ ព្រោះដីគ្មានជីជាតិសំបូរដោយដីខ្សាច់ ដែលមិនសូវអនុគ្រោះទៅដល់ដំណាំកសិកម្ម និង ដំណាំស្រូវទេ។ រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលស្រុក សង្កាត់ ៤ មានប្រជាជនប្រហែលចំនួន ២៦០០គ្រួសារ មានមនុស្សសរុបចំនួន៧៧៤៤០នាក់ ដង់ស៊ីតេប្រជាជន១១០នាក់/១គមការេ។ ប្រព័ន្ធផ្លូវគមនាគមន៍ សង្កាត់៤ មានផ្លូវជាតិលេខ៤ កាត់តាមខណ្ឌ័ព្រៃនប់និងខណ្ឌ័ស្ទឹងហាវ ។ និងមានផ្លូវជាតិជាច្រើន ផ្លូវលំ ឃុំនៅក្នុងសង្កាត់ សង្កាត់នេះមានឃុំចំនួន៥ គឺ ភូមិ១​ ភូមិ២ ភូមិ៣ ភូមិ៤ និង ភូមិ៥។ ដោយឡែកភូមិ១ មានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេ ឯភូមិ៥ គឺមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
សង្កាត់ពីរ ក្រុងព្រះសីហនុ
សង្កាត់លេខពីរ ជាមណ្ឌលនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ។ ស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយ វិថីឯករាជ្យ ហើយស្ថិត នៅជាប់តំបន់មាត់សមុទ្រប្រហែលបីគិឡូម៉ែត ពីមាត់សមុទ្រ។
សង្កាត់នេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប្រជុំជន ហើយសំបូរមនុស្សរស់នៅយ៉ាងច្រើនកុះករ និងសំបូរទៅដោយលំនៅដ្ឋានធ្វើអំពីថ្មធំៗ សំបូរទៅដោយហាងលក់ទំនិញជាច្រើន ព្រមទាំងមានសាលារៀនជាច្រើន ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់នេះ។
មន្ទីរ
នៅក្នុង សង្កាត់នេះ មានមន្ទីរជាច្រើនដូចជា
ពាណិជ្ចកម្ម
ម្យ៉ាងទៀត នៅក្នុងសង្កាត់នេះ ហាងជាច្រើនដូចជា
មុខរបរ
មិនត្រឹមតែប៉ុននោះ ប្រជាជននៅក្នុងសង្កាត់២មួយចំនួនប្រកបមុខរបរកសិកម្មដូចជា ដំនាំស្ពៃ ដាំត្រកួន   បណ្ដុះផ្សិត និងមានការចិញ្ចឹមសត្វផងដែរដូចជា     ចិញ្ចឹមមាន់​   ទា ​ គោ​  ពពែ​។
ប្រជាជនខ្លះប្រកបមុខរបរជាអាជីវករលក់ដូរនៅតាមផ្សារ ឯមួយចំនួនទៀត  ធ្វើការនៅតាមសហគ្រាសផ្សេងៗ នៅតាមក្រសួងឬមន្ទីររបស់រដ្ឋ។
រីឯមួយចំនួនទៀតបើកជាមុខរបរផ្សេងៗ សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់ខ្លួននិង មួយចំនួនទៀត ពុំសូវមានចំនេះវិជ្ជាជ្រៅជ្រះ ពួកគាត់ជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុបឬស៊ីឈ្នួលគេទៅតាមលទ្ធភាពដែលខ្លួនមាន។
ការចំនាក់ស្រុក
កន្លែរនេះជាកន្លែងដែលសំបូរទៅដោយប្រជាជនចំនាក់ស្រុកចូលមករស់នៅទីកន្លែងនេះគឺដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារនៅ ឯ ស្រុកកំនើតនិងមួយចំនួនទៀតធ្វើការផ្លាស់ទីលំនៅមកទីនេះគឺដើម្បីបន្តការសិក្សារីឯមួយចំនួនទៀតពួកគេមកទីនេះមកជ្រកកោណជាមួយសាច់ញ្ញាតិបងប្អូននិងមួយចំនួនទៀតពួកគេធ្វើការចំនាក់ស្រុកដោយការរៀបការជាប្ដីរឺជាប្រពន្ធហើយបានធ្វើការចំនាក់មករស់នៅមួយប្ដីរឺប្រពន្ធនោះ។ លក័ខណ្ឌនេះបានធ្វើអោយប្រជាជននៅក្នុងសង្កាត់នេះមានការកើនឡើងនូវចំនួនប្រជាជនជាលំដាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃធ្វើសង្កាត់នេះមានការខុសប្លែកជាខ្លាំងពីមុនពុំសូវមានមនុស្សរស់នៅទេហើយផ្ទះរបស់ពួកគេក៏មានលក្ខណសាមញ្ញផ្ទះមានលក្ខណដាច់ពីគ្នាហើយផ្ទះរបស់ពួកគេនៅជុំវិញសុទ្ធតែព្រៃព្រមទាំងមានសំរាមពាសពេញគ្មានបង្គន់អនាម័យត្រឹមត្រូវនៅតាមផ្ទះគ្របផ្ទះនៅឡើយ។ក្រោយពីរមានការអប់រំរបស់មន្រ្តីនៅទីនោះ ពូកបានធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរជាច្រើន​ ធ្វើ់អោយលំនៅដ្ឋានរបស់ពូកស្រស់ស្អាតឡើងវិញ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
ស៊ីនុស
អនុគមន៍ស៊ីនុស​ជា​ប្រភេទ​មួយ​នៃ​អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ​គ្រឹះ​។ តំលៃ​នៃ​អនុគមន៍​ស៊ីនុស​ក្នុង​ដែនកំនត់​ពិត​គឺ​ស្ថិតនៅ​ចន្លោះ \ [-1, 1] ។ ស៊ីនុស​ជា​អនុគមន៍ខួប​ដែល​មាន​ខួប​ស្មើនឹង \ 2\pi ។ ចំពោះ​អាគុយម់ង់ (ដែល n ជា​ចំនួន​គត់) អនុគមន៍មានតំលៃ​ធំបំផុត​ស្មើនឹង ១ ។ ចំពោះ​អាគុយម៉ង់  អនុគមន៍​មាន​តំលៃ​តូច​បំផុត​ស្មើនឹង​ − ១ ។ 400px|right|thumb|ដំណើរនៃ​ក្រាបនៃ​អនុគមន៍ស៊ីនុស​ y = sin x (x គិតជា​រ៉ាដ្យង់) ដោយប្រើ​[[រង្វង់​ត្រីកោណមាត្រ]]
ក្នុងត្រីកោណកែង
right|250px ស៊ីនុស​នៃមុំ​មួយ \ (\theta ) គឺជា​ផលធៀប​រវាង​រង្វាស់​ប្រវែង​នៃ​ជ្រុងឈម និង រង្វាស់​អ៊ីប៉ូតេនុស។ យើងតាង
យើងបាន
ក្រាប
center|700px||thumb|ក្រាប​នៃ​អនុគមន៍​ត្រីកោណមាត្រ​ក្នុង​ប្លង់ xy ដែលតំលៃ​នៅលើ​អ័ក្សអាប់ស៊ីសត្រូវនឹង \pi [[រ៉ាដ្យង់​ដង​នៃ​តំលៃ​នោះ។ អនុគមន៍ស៊ីនុស​ត្រូវ​បាន​គេហៅថា​[ស៊ីនុយសូអ៊ីត]]
center|700px||thumb|ក្រាប​នៃ​អនុគមន៍​ត្រីកោណមាត្រ​ក្នុង​ប្លង់ xy ដែលតំលៃ​នៅលើ​អ័ក្សអាប់ស៊ីសគិតជា​[[ដឺក្រេ]]
ទ្រឹស្តីបទ​ស៊ីនុស
ទ្រឹស្តីបទស៊ីនុស​ចំពោះ​គ្រប់​ត្រីកោណ ABC ដែល​មាន​រង្វាស់ a, b, c និង មុំ​ឈមនឹង​ជ្រុង​និមួយៗ​រៀងគ្នា A, B, និង C សំដែងដោយ
បើ R ជា​កាំ​នៃ​រង្វង់ចារឹកក្រៅត្រីកោណ ABC នោះទ្រឹស្តីបទសំដែងដោយ៖
ចំពោះសេចក្តីលំអិត​បន្ថែម សូមមើលទ្រឹស្តីបទស៊ីនុស​។
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន
ក្រុមបច្ចុប្បន្ន
Phnom Penh Crown Players with Multiple Nationalities
អង់រី បិកកឺរ៉ែល
អង់ត័ន អង់រី បិកកឺរ៉ែល (១៥ ធ្នូ ១៨៥២ – ២៥ សីហា ១៩០៨) ជារូបវិទូជាតិបារាំង ដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា ដោយបានរកឃើញ​វិទ្យុសកម្ម ជាមួយ ម៉ារី គុយរី និង ព្យែរ គុយរី នៅឆ្នាំ១៩០៣។
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន
Head Coaches
Coaches by Years (2009–present)
អង់រី បិកកឺរ៉ែល
ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន
បិកកឺរ៉ែល ចាប់កំណើត​នៅប៉ារីស ក្នុង​គ្រួសារ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មួយ (៤ជំនាន់​​បើ​គិត​ទាំង​កូនប្រុស​របស់គាត់ផ្ទាល់​ឈ្មោះ ហ្សង់។ គាត់សិក្សា​ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាលាពហុបច្ចេកទេស (École Polytechnique) និង ផ្នែកវិស្វកម្ម​នៅ​សាលាជាតិផ្នែកស្ពាននិងថ្នល់ (École Nationale des Ponts et Chaussées)។ នៅឆ្នាំ​ ១៨៩០ គាត់បានរៀបការជាមួយ​នាង ល្វីសិ៍ ដេស៊ីរ៉េ ឡូរីយ៉ឺ (Louise Désirée Lorieux) ។
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន
External links
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្លឹបបាល់ទាត់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បាល់ទាត់
អង់រី បិកកឺរ៉ែល
អាជីព
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៩២, គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ទី​បី​ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ​ ដែល​បាន​កាន់កាប់​តំណែង​រូបវិទ្យា​ នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​នៃ​សត្តវិទ្យាសាស្ត្រ (Musée National d'Histoire Naturelle) ។ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៩៤, គាត់​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​វិស្វករ​នៅ​ការិយាល័យ​ស្ពាន​ថ្នល់​។ ក្នុង​អំលុង​ពាក់​កណ្ដាលចុង​ក្រោយ​​នៃ​អាជីព​របស់​គាត់, បិកកឺរ៉ែល បាន​ស្នាក់​នៅ​គ្លិហ្វតុន នា​ជា​ទី​ក្រុង​ប្រ៊ិស្តុល (Clifton, Bristol) ដែល​ក្នុង​ពេល​នោះ គាត់​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ពន្លឺ​ផូស្វរ (phosphorescence) នៃ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ដែល​ជា​របក​គំហើញ​មួយ​ដ៏​ល្បី​បំផុត​របស់​គាត់​។
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៩៦ នៅ​ពេល​ដែល​កំពុង​តែ​ស្រាវជ្រាវ​ពី​ពន្លឺ​ផូស្វរ​នៃ​អំបិល​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម, បិកកឺរ៉ែល បាន​រក​ឃើញ​វិទ្យុសកម្ម​ដោយ​ចៃដន់។ ដោយ​ស្រាវជ្រាវ​លើ​កិច្ចការ​របស់​លោក វិល្ហេម ខន់រ៉ាដ រើនត៍ហ្គេន (Wilhelm Conrad Röntgen), បិកកឺរ៉ែល បាន​ខ្ចប់​សារធាតុ​ភ្លុយអរ​ (fluorescent) គឺ ប៉ូតាស្យូមអ៊ុយរ៉ានីល​ស៊ុលផាត (potassium uranyl sulfate), ទៅ​ក្នុង​បន្ទះ​ថតរូប (photographic plate) និង សំភារៈ​ខ្មៅ ដើម្បី​រៀប​ចំ​ការ​ពិសោធ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ការ​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ខ្លាំង​។ ប៉ុន្តែ​ មុន​នឹង​ការ​ពិសោធ​នោះ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម, បិកកឺរ៉ែល បាន​រក​ឃើញ​ថា បន្ទះ​ថត​រូប​ នោះ បាន​ចាប់​យក​រូបភាព​រួច​ជា​ស្រេច​ទៅ​ហើយ ដោយ​វា​បង្ហាញ​ពី​រូបភាព​នៃ​សារធាតុ​ fluorescent នោះ​។ របក​គំហើញ​នេះ បាន​នាំ​ឱ្យ​ បិកកឺរ៉ែល ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ការ​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​នៃរំភាយនុយក្លេអ៊ែរ (nuclear radiation)។
គាត់​បាន​រៀបរាប់​វិធី​របស់​គាត់​ទៅ​កាន់​បណ្ឌិត្យសភា​វិទ្យាសាស្ត្រ​បារាំង​ ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី ២៤ មករា ឆ្នាំ ១៨៩៦ ថា ៖ "បើ​គេ​ខ្ចប់​បន្ទះ​ថត​រូប ជា​មួយ​អេមុលស្យុង​ប្រូម (bromide emulsion) ក្នុង​សន្លឹក​ក្រដាស​ខ្មៅ​ក្រាស់​ពីរ ដែល​យ៉ាង​ណា​ឱ្យ​បន្ទះ​នោះ​មិន​ស្រអាប់​នៅ​ពេល​ប៉ះ​នឹង​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​នៅ​ពេល​ថ្ងៃ​។ គេ​ដាក់​នៅ​លើ​សន្លឹក​ក្រដាស នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ នូវ​បន្ទះ​សារធាតុ​ពន្លឺ​ផូស្វរ​មួយ ហើយ គេ​ដាក់​ទាំង​អស់​នេះ ឱ្យ​ប៉ះ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​រាប់​ម៉ោង​។ នៅ​ពេល​គេ​យក​បន្ទះ​ថត​រូប​នោះ​ទៅ​ផ្ដិត គេ​នឹង​ឃើញ​ថា ស្រមោល​នៃ​សារធាតុ​ពន្លឺ​ផូស្វរ​នោះ លេច​ចេញ​ជា​ពណ៌​ខ្មៅ​នៅ​លើ​ហ្វ៊ីល។ If one places between the phosphorescent substance and the paper a piece of money or a metal screen pierced with a cut-out design, one sees the image of these objects appear on the negative. … One must conclude from these experiments that the phosphorescent substance in question emits rays which pass through the opaque paper and reduces silver salts."
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩០៣ គាត់​ទទួល​បាន​រង្វាន់​ណូបែល​រូបវិទ្យា​រួម​គ្នា ជា​មួយ ព្យែរ គុយរី និង ម៉ារី គុយរី ចំពោះស្នាដៃ​របស់​គាត់​​ក្នុង​របក​គំហើញ​នៃ​វិទ្យុសកម្ម​។
ការ​ផ្ដល់​កិត្តិយស​ និង រង្វាន់
។
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩០៨, ឆ្នាំ​ដែល​គាត់​ទទួល​មរណភាព, បិកកឺរ៉ែល ត្រូវ​បាន​បោះឆ្នោត​ជា​លេខា​អចិន្ត្រៃយ៍​របស់​នៃ​បណ្ឌិតសភា​វិទ្យាសាស្ត្រ (Académie des Sciences) ។  គាត់​ស្លាប់​នៅ​អាយុ ៥៥ ឆ្នាំ នៅ​ទី​ក្រុង​ឡឺ​គ្រ័រស៊ិក (Le Croisic)  ។
ឯកតា SI សម្រាប់​វិទ្យុសកម្ម ដែល​ហៅ​ថា បិកកឺរ៉ែល តាង​ដោយ Bq គឺ​ដាក់​តាម​ឈ្មោះ​របស់​គាត់​។ នៅ​លើ​ព្រះ​ចន្ទ​មាន​មាត់​ភ្នំភ្លើង​មួយ​ មាន​ឈ្មោះ​ថា បិកកឺរ៉ែល ហើយ​នៅ​លើ​ភព​ព្រះ​អង្គារ ក៏​មាន​មាត់នំភ្លើង​មួយ​មាន​ឈ្មោះ​ថា បិកកឺរ៉ែល​ ដែរ​ ។
ក្រៅ​ពី​ទទួល​បាន​រង្វាន់​ណូបែល ក្នុងឆ្នាំ ១៩០៣ គាត់ បាន​ទទួល​រង្វាន់​កិត្តិយស​នានា​ដូច​តទៅ​នេះ ៖ មេដាយ​រុំហ្វ៊័ដ៌ (*Rumford Medal) នៅ​ឆ្នាំ ១៩០០, មេដាយ​ហែល្មហុល្សិ៍ (*Helmholtz Medal) នៅ​ឆ្នាំ ១៩០១, មេដាយ​បារណារដ៍ (*Barnard Medal) នៅ​ឆ្នាំ ១៩០៥ ។
អរហន្តវគ្គបាឡី
ភិក្ខុឃឹម សាលីម
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #B8C7D9; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:regular;"> <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:regular;"> អរហន្តវគ្គបាឡី
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #B8C7D9; padding:0px;"
<h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:regular;"> នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស
ខុទ្ទកនិកាយ
ធម្មបទបាឡិ
៧. អរហន្តវគ្គោ
៩០.
គតទ្ធិនោ វិសោកស្ស, វិប្បមុត្តស្ស សព្ពធិ;
សព្ពគន្ថប្បហីនស្ស, បរិឡាហោ ន វិជ្ជតិ។
ឧយ្យុញ្ជន្តិ សតីមន្តោ, ន និកេតេ រមន្តិ តេ;
ហំសាវ បល្លលំ ហិត្វា, ឱកមោកំ ជហន្តិ តេ។
៩២.
យេសំ សន្និចយោ នត្ថិ, យេ បរិញ្ញាតភោជនា;
សុញ្ញតោ អនិមិត្តោ ច, វិមោក្ខោ យេសំ គោចរោ;
អាកាសេ វ សកុន្តានំ [សកុណានំ (ក.)], គតិ តេសំ ទុរន្នយា។
៩៣.
យស្សាសវា បរិក្ខីណា, អាហារេ ច អនិស្សិតោ;
សុញ្ញតោ អនិមិត្តោ ច, វិមោក្ខោ យស្ស គោចរោ;
អាកាសេ វ សកុន្តានំ, បទំ តស្ស ទុរន្នយំ។
៩៤.
យស្សិន្ទ្រិយានិ សមថង្គតានិ [សមថំ គតានិ (សី. បី.)], អស្សា យថា សារថិនា សុទន្តា;
បហីនមានស្ស អនាសវស្ស, ទេវាបិ តស្ស បិហយន្តិ តាទិនោ។
៩៥.
បថវិសមោ នោ វិរុជ្ឈតិ, ឥន្ទខិលុបមោ [ឥន្ទខីលូបមោ (សី. ស្យា. ក.)] តាទិ សុព្ពតោ;
រហទោវ អបេតកទ្ទមោ, សំសារា ន ភវន្តិ តាទិនោ។
៩៦.
សម្មទញ្ញា វិមុត្តស្ស, ឧបសន្តស្ស តាទិនោ។
៩៧.
អស្សទ្ធោ អកតញ្ញូ ច, សន្ធិច្ឆេទោ ច យោ នរោ;
ហតាវកាសោ វន្តាសោ, ស វេ ឧត្តមបោរិសោ។
គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, និន្នេ វា យទិ វា ថលេ;
យត្ថ អរហន្តោ វិហរន្តិ, តំ ភូមិរាមណេយ្យកំ។
៩៩.
រមណីយានិ អរញ្ញានិ, យត្ថ ន រមតី ជនោ;
វីតរាគា រមិស្សន្តិ, ន តេ កាមគវេសិនោ។
អរហន្តវគ្គោ សត្តមោ និដ្ឋិតោ។
នៅមានត។ ភិក្ខុ ឃឹម សាលីម សរសេរអត្ថបទ។
រសសាស្ត្រ
រសសាស្ត្រ (អានថា: រៈ'សៈសាស) ជាប្រពៃណៃដ៏មានឥទ្ធិពលមួយ ដែលពួកអ្នកបដិបត្តិវិជ្ជានេះមាន ពីសម័យបុរាណ អះអាងថាអ្នកដែលប្រារភប្រតិបត្តិវាឡើងដើម្បីបានអំណាចឫទ្ធានុភាពដ៏ខ្លាំងពូកែ។ វត្ថុបំណងកំណត់នូវក្នុងរសសាស្ត្រមានផ្សេងៗដោយឡែកៗ ប៉ុន្តែតាមប្រវត្តិសាស្ត្រមានគោលដៅសំខាន់ៗមួយ រឺ ច្រើនដូចតទៅ: បង្កើតថ្មទិព្វតាមរឿងព្រេង ដែលមានសមត្ថភាពបំលែងលោហធាតុដើមទៅជាលោហមានតម្លៃ (មាស រឺ ប្រាក់) និងការចម្រើនថ្នាំអាយុវែង ដែលនឹងរក្សាវ័យ និងអាយុយឺនយូរ។
ទោះបីយ៉ាងណា រសាយនសាស្ត្របានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចម្រើនជឿនលឿននៃវិទ្យាសាស្ត្រដើមសម័យទំនើបនេះដែរ វាខុសប្លែកយ៉ាងខ្លាំងពីវិទ្យាសាស្ត្រទំនើបដោយសារតែការរួមបញ្ចូលនៃគោលការណ៍ និង កិច្ចបដិបត្តិខាងហេមេទិកពាក់ព័ន្ធនឹងទេវកថា វេទមន្ត សាសនា និង ចេតោភាព។ វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ជាមូលវិទ្យាសាស្ត្រមួយដែលបានរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍនៃរសាយនសាស្ត្រ និង វេជ្ជសាស្ត្រ។ ពួករសសាស្ត្រិនបានអភិវឌ្ឍរចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ជាមូលដ្ឋាន ទ្រឹស្ដី បច្ចេកសព្ទ និង វិធីពិសោធន៍ ភាគខ្លះក្នុងនោះនៅតែមានប្រើក្នុងពេលសព្វថ្ងៃនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ពួករសសាស្ត្រិនបានភ្ជាប់មុននូវមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃរសាយនសាស្ត្រ ដូចជាមជ្ឈធាតុនិយមវិទ្យាសាស្ត្រ ទ្រឹស្ដីបរមាណូ ការយល់ដឹងបែបថ្មីខាងធាតុរសាយនៈ និង សារធាតុរសាយនៈ តារាងខួប និងអភិរក្សនៃដុល និងធាតុមាត្រ។ ជំនួសមកវិញ ពួកលោកបានយល់ថាក្នុងធាតុបួន និងជាលា ហើយនិងនិមិត្តសញ្ញានិយមនិងអាថ៌កំបាំងនិយមខាងគុយ្ហៈ ដែលជាផ្នែកបញ្ចូលគ្នានៃស្នាដៃតាមបែបរសសាស្ត្រ។
សញ្ញាជាតិរបស់បណ្ដាប្រជាជាតិនៅអាស៊ី
ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីសញ្ញាជាតិរបស់បណ្ដាប្រជាជាតិនៅអាស៊ី (រួមបញ្ចូលទាំងដែនដីឬតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសផងដែរ)។
ប្រទេស
(1)ប្រទេសជាផ្នែកមួយរបស់ទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបផងដែរ។
មជ្ឈិមនិកាយ
ព្រះត្រ័យបិដក > សុត្តន្តបិដក > មជ្ឈិមនិកាយ
សង្ខេប
គម្ពីរមជ្ឈិមនិកាយ បានប្រជុំរួបរួមព្រះសូត្រមានទំហំមធ្យម ១៥២ សូត្រ ទុកក្នុងបណ្ណាសកៈ (ពួក ៥០) ទាំង ៣ និង មាន ១៥ វគ្គ គឺ ៖
ការតម្រៀប​សៀវភៅ​តាម​ក្បួន​ខ្មែរ អ្នក​អាន​អាច​រក​ឃើញ​មជ្ឈិមនិកាយ​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ចាប់​ពី​ភាគ២០ រហូត​ដល់​ភាគ២៨ ។
សូម​ប្រើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​សៀវភៅ​ខាង​ក្រោម​ដើម្បី​ស្វែង​រក​វគ្គ​ដែល​ចង់​អាន ។
សៀវភៅ​ភាគ២០
មូលបរិយាយសូត្រ ទី​១  ទំព័រ​ទី​៣
សព្វាសវសំវរសូត្រ ទី​២ ទំព័រ​ទី​២៣
ធម្មទាយាទសូត្រ ទី​៣ ទំព័រ​ទី​៤១
ភយភេរវសូត្រ ទី​៤ ទំព័រ​ទី​៥២
អនង្គណសូត្រ ទី​៥ ទំព័រ​ទី​៧៩
អាកង្ខេយ្យសូត្រ ទី​៦ ទំព័រ​ទី​១០៧
វត្ថូបមសូត្រ ទី​៧ ទំព័រ​ទី​១១៧
សល្លេខសូត្រ ទី​៨ ទំព័រ​ទី​១៣១
សម្មាទិដ្ឋិសូត្រ ទី​៩ ទំព័រ​ទី​១៥៣
សតិប្បដ្ឋានសូត្រ ទី​១០ ទំព័រ​ទី​១៨៥
ចូឡសីហនាទសូត្រ ទី​១ ទំព័រ​ទី​២៤៣
មហាសីហនាទសូត្រ ទី​២ ទំព័រ​ទី​២៥៩
មហាទុក្ខក្ខន្ធសូត្រ ទី​៣ ទំព័រ​ទី​៣១១
ចូឡទុក្ខក្ខន្ធសូត្រ ទី​៤ ទំព័រ​ទី​៣៣៧
អនុមានសូត្រ ទី​៥ ទំព័រ​ទី​៣៥៥
ចេតោខីលសូត្រ ទី​៦ ទំព័រ​ទី​៣៨៣
វនបត្ថសូត្រ ទី​៧ ទំព័រ​ទី​៣៩៥
មធុបិណ្ឌិកសូត្រ ទី​៨ ទំព័រ​ទី​៤០៩
ទ្វេធាវិតក្កសូត្រ ទី​៩ ទំព័រ​ទី​៤២៩
វិតក្កសណ្ឋានសូត្រ ទី​១០ ទំព័រ​ទី​៤៤៣
សៀវភៅ​ភាគ២១
កកចូបមសូត្រ ទី​១ ទំព័រទី​៣
វម្មិកសូត្រ ទី​៣ ទំព័រទី​៧៣
រថវិនីតសូត្រ ទី​៤ ទំព័រទី​៨១
និវាបសូត្រ ទី​៥ ទំព័រទី​១០១
បាសរាសិសូត្រ ទី​៦ ទំព័រទី​១២៧
ចូឡហត្ថិបទោបមនស្ស ទី​៧ ទំព័រទី​១៧១
មហាហត្ថិបទោបមសូត្រ ទី​៨ ទំព័រទី​១៩៥
មហាសារោបមសូត្រ ទី​៩ ទំព័រទី​២១៧
ចូឡសារោបមសូត្រ ទី​១០ ទំព័រទី​២៣៧
សៀវភៅ​ភាគ២២
ចូឡគោសិង្គសាលសូត្រ ទី​១​ ទំពីរទី​៣
មហាគោសិង្គសាលសូត្រ ទី​២ ទំពីរទី​២១
មហាគោបាលសូត្រ ទី​៣ ទំពីរទី​៤១
ចូឡគោលបាលសូត្រ ទី​៤ ទំពីរទី​៥៥
ចូឡសច្ចកសូត្រ ទី​៥ ទំពីរទី​៦៣
មហាសច្ចកសូត្រ ទី​៦ ទំពីរទី​៨៨ (MN 36)
ចូឡតណ្ហាសង្ខយសូត្រ ទី​៧ ទំពីរទី​១៣៧
មហាតណ្ហាសង្ខយសូត្រ ទី​៨ ទំពីរទី​១៥០
ចូឡអស្សបុរសូត្រ ទី​១០ ទំពីរទី​២២៥
សាលេយ្យកសូត្រ ទី​១ ទំពីរទី​២៣៩
វេរញ្ជកសូត្រ ទី​២ ទំពីរទី​២៥៧
មហាវេទល្លសូត្រ ទី​៣ ទំពីរទី​២៩៦
ចូឡធម្មសមាទានសូត្រ ទី​៥ ទំពីរទី​៣០៥
មហាធម្មសមាទានសូត្រ ទី​៦ ទំពីរទី​៣១៧
វិមំសកសូត្រ ទី​៧ ទំពីរទី​៣៣៩
កោសម្ពិយសូត្រ ទី​៨ ទំពីរទី​៣៤៧
ព្រហ្មនិមន្តនិកសូត្រ ទី​៩ ទំពីរទី​៣៦១​ (MN 49)
មារតជ្ជនីយសូត្រ ទី​១០ ទំពីរទី​៣៨១
សៀវភៅ​ភាគ២៣
កន្ទរកសូត្រ ទី១
អដ្ឋកនាគរសូត្រ ទី២
បោតលិយសូត្រ ទី៤
ជីវកសូត្រ ទី៥
ឧបាលិវាទសូត្រ ទី៦
កុក្កុរោវាទសូត្រ ទី៧
អភយរាជកុមារសូត្រ ទី៨
ពហុវេទនីយសូត្រ ទី៩
អបណ្ណកសូត្រ ទី១០
ចូឡរាហុលោវាទសូត្រ ទី១
មហារាហុលោវាទសូត្រ ទី២
ចូឡមាលុង្ក្យោវាទសូត្រ ទី៣
មហាមាលុង្ក្យវាទសូត្រ ទី៤
លដុកិកោបមសូត្រ ទី៦
ចាតុមសូត្រ ទី៧
នឡកបានសូត្រ ទី៨
គោលិស្សានិសូត្រ ទី៩
កីដាគិរិសូត្រ ទី១០
សៀវភៅ​ភាគ២៤
មជ្ឈិមបណ្ណាសកៈ
ចូឡវច្ឆគោត្តសូត្រ ទី​១
អគ្គិវច្ឆគោត្តសូត្រ ទី​២
មហាវច្ឆគោត្តាសូត្រ ទី​៣
ទីឃនខសូត្រ ទី​៤
មាគណ្ឌិយសូត្រ ទី​៥
សន្ទកសូត្រ ទី​៦
មហាសកុលុទាយិសូត្រ ទី​៧
សមណមុណ្ឌិកសូត្រ ទី​៨
ចូឡសកុលុទាយិសូត្រ ទី​៩
វេខណសសូត្រ ទី​១០
រាជវគ្គ
ឃដិការសូត្រ ទី​១
រដ្ឋបាលសូត្រ ទី​២
មឃទេវសូត្រ ទី​៣
មធុរសូត្រ ទី​៤
ពោធិរាជកុមារសូត្រ ទី​៥
អង្គុលិមាលសូត្រ ទី​៦
បិយជាតិកសូត្រ ទី​៧
ពាហិតិយសូត្រ ទី​៨
ធម្មចេតិយសូត្រ ទី​៩
កណ្ណកត្ថលសូត្រ ទី​១០
សៀវភៅ​ភាគ២៥
ព្រហ្មាយុសូត្រ ទី១
សេលសូត្រ ទី២
អស្សលាយនសូត្រ ទី៣
ឃោដមុខសូត្រ ទី៤
ចង្កីសូត្រ ទី៥
ឯសុការីសូត្រ ទី៦
ធនញ្ជានិសូត្រ ទី៧
វាសេដ្ឋសូត្រ ទី៨
សុភសូត្រ ទី៩
សគារវសូត្រ ទី១០
សៀវភៅ​ភាគ២៦
ទេវទហវគ្គ
ទេវទហសូត្រ ទី១
បញ្ចត្តយសូត្រ ទី២
កិន្តិសូត្រ ទី៣
សាមគ្គាមសូត្រ ទី៤
សុនក្ខត្តសូត្រ ទី៥
អានេញ្ជសប្បាយសូត្រ ទី៦
គណកមោគ្គល្លានសូត្រ ទី៧
គោបកមោគ្គល្លានសូត្រ ទី៨
មហាបុណ្ណមសូត្រ ទី៩
ចូឡបុណ្ណមសូត្រ ទី១០
អនុបទវគ្គ
អនុបទសូត្រ ទី១
ឆវិសោធនសូត្រ ទី២
សប្បុរិសសូត្រ ទី៣
ពហុធាតុកសូត្រ ទី៥
ឥសិគិលិសូត្រ ទី៦
មហាចត្តារីសកសូត្រ ទី៧
អានាបានស្សតិសូត្រ ទី៨
សង្ខារូបបត្តិសូត្រ ទី១០
សៀវភៅ​ភាគ២៧
ចូឡសុញ្ញតសូត្រ ទី​១
មហាសុញ្ញតសូត្រ ទី​២
អច្ឆរិយព្ភូតធម្មសូត្រ ទី​៣
ពក្កុលត្ថេរច្ឆរិយព្ភូតសូត្រ ទី​៤
ទន្តភូមិសូត្រ ទី​៥
ភូមិជសូត្រ ទី​៦
អនុរុទ្ធសូត្រ ទី​៧
ឧបក្កិលេសសូត្រ ទី​៨
ពាលបណ្ឌិតសូត្រ ទី​៩
ទេវទូតសូត្រ ទី​១០
សៀវភៅ​ភាគ២៨
វិភង្គវគ្គ
ភទ្ទេករត្តសូត្រ ទី១
អានន្ទភទ្ទេករត្តសូត្រ ទី២
មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសូត្រ ទី៣
លោមសកង្គិយសូត្រ ទី៤
ចូឡកម្មវិភង្គសូត្រ ទី៥
មហាកម្មវិភង្គសូត្រ ទី៦
សឡាយតនវិភង្គសូត្រ ទី៧
អរណវិភង្គសូត្រ ទី៩
ធាតុវិភង្គសូត្រ ទី១០
សច្ចវិភង្គសូត្រ ទី១១​
(ការ​ញ៉ាំង​ធម្មចក្រ​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ទំព័រ​ទី​២០៣; ទុក្ខអរិយសច្ច ទំព័រ​ទី​២០៥; ទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ច ទំព័រ​ទី​២០៩; មគ្គអរិយសច្ច ទំព័រ​ទី​២១១; ការ​ប្រាប់​នូវ​អរិយសច្ច ទំព័រ​ទី​២១៣)
ទក្ខិណាវិភង្គសូត្រ ទី១២
សឡាយតនវគ្គ
អនាថបិណ្ឌិកោវាទសូត្រ ទី១
ឆន្នោវាទសូត្រ ទី២
បុណ្ណោវាទសូត្រ ទី៣
នន្ទកោវាទសូត្រ ទី៤
ចូឡរាហុលោវាទសូត្រ ទី៥
ឆឆក្កសូត្រ ទី៦
នគរវិន្ទេយ្យសូត្រ ទី៨
បិណ្ឌបាតបារិសុទ្ធិសូត្រ ទី៩
ឥន្ទ្រិយភាវនាសូត្រ ទី១០
ឯកសារ​យោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះត្រៃបិដក
ប្រវត្តិរូបសង្ខប
រូបភាពតូច|ស្តាំ|ស្រី អាយ
ប្រវត្តិរូបសង្ខេប
នាងខ្ញុំឈ្មោះ លី ស្រី អាយ ភេទ ស្រី អាយុ ១៧ ឆ្នាំ ជាសិស្សរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូ ខេត្តកែប ថ្ងៃ ខែឆ្នាំកំណើត ០៤ មិថុនា ១៩៩៩ ទីកន្លែងកំណើត ភូមិទួលទឹទង សង្កាត់ព្រៃនប់ ខណ្ឌ័ព្រៃនប់ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ ឪពុកឈ្មោះ ហៅ រី មុខរបរ ស្លាប់ ម្ដាយឈ្មោះ លី សាវ៉េត មុខរបរ មេផ្ទះ មានបងប្អូនពីរនាក់ ជាកូនទីពីរ
បឋមសិក្សា
ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាហ៊ុនសែនក្រុងនៅអាយុ៤ឆ្នាំរហូតដល់អាយុ៩ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ២០០៨
វិទ្យាល័យ
នៅពេលដែលខ្ញុំបានចូលដល់វិទ្យាល័យខ្ញុំបានចូលរៀនអស់រយះពេល៣ឆ្នាំ នៅពេលដែលរៀនចប់ខ្ញុំបានគិតថាត្រូវទៅរៀនបន្តនៅទីណាហើយខ្ញុំក៍គិតថានិងមក រៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូខេត្តកែប។ហើយខ្ញុំរើសយកផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមនិងសាពត័មានឆ្នាំទី១ជំនាន់ទី៤។
ដុន​ បូស្កូ
ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូនៅឆ្នាំ២០១៤ដល់២០១៦ផ្នែកតទំនងសង្គមនិងសារពត័
ស្រុកព្រៃកប្បាស
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
ស្រុកព្រៃកប្បាសជាស្រុកមួយ ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងកើតឆៀងខាងជើងនៃទីរួមខេត្តតាកែវ។ ប្រជាជនក្នុងស្រុកប្រកបមុខរបចឹញ្ចឹមជីវិតដូចជាកាត្បាញហូល ដាំបន្លែ ចឺញ្ចឹមសត្វ ធ្វើស្រែប្រាំង ធ្វើការរោងចក្រ ហើយខ្លះទៀតចំណាកស្រុកដើម្បីទៅធ្វើការងារនៅក្នុងខេត្តនានាជាពិសេសទៅធ្វើការនៅភ្នំពេញ។​​ ស្រុកព្រៃកប្បាសសំបូរទៅដោយផ្សារជាច្រើនសំរាប់អោយភ្ញៀវទេសចរណ៏ចូលមកទិញសម្ភារៈគ្រប់ប្រភេទបាន។ ហើយនៅស្រុកនេះមានបង្កើតជាសាលារៀន ជាច្រើនសំរាប់ក្មេងៗដែលរស់នៅទីនោះ ។ ដោយឡែកនៅក្នុងចំនោមឃុំទាំងនោះមានភូមិមួយគឺមានសាលាសំណាក់សំរាប់ធ្វើជាពិធីបុណ្យផ្សេងៗ និងមានការប្រជុំ ដោះស្រាយរាល់ចំណោទបញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ធ និងមានការបង្រៀនអក្សរ ចំរៀងដល់កុមារនៅទីនោះទៀតផង។ ដោយសារមនុស្សគ្រប់ៗរូបចេះរួមសាមគ្គីជាធ្លុងមួយដូចជានៅក្នុងភូមិដែលរៀបរាប់ខាងលើបង្កើតជាកន្លែងជាច្រើនសំរាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។យ៉ាងណាមិញប្រទេសយើងទើបតែបានរួចផុតពីសង្រ្គាម ដូចនេះហើយនៅគ្រប់កន្លែងទាំងអស់នៅប្រទេសកម្ពុជាសុទ្ធតែត្រូវការកែប្រែ បង្កើតជាសាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ស្ពាន ថ្នល់ គ្រប់កន្លែង ដើម្បីអោយមនុស្សជំនាន់ក្រោយ និង មនុស្សរស់នៅបច្ចុប្បន្នមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត។ ស្រុកព្រៃកប្បាសមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង៖
រដ្ឋបាល
(Prey Kabbas District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តតាកែវ ដែលមានរដ្ឋបាល ១៣ឃុំ និង ១១០ភូមិ៖
ការអភិវឌ្ឍន៏
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍វិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវជាតិ ផ្លូលំសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីអោយមនុស្សជំនាន់ក្រោយ និង មនុស្សរស់នៅបច្ចុប្បន្នមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អគ្មានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបររបស់ប្រជាជនឡើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ និង មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ បើនិយាយពីស្ថានភាពរស់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ប្រជាជននៅទីនោះគឺមិនសូវជាជឿនលឿនប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះមានអ្នកចេះដឹងតិចតួច។ សព្វថ្ងៃនេះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ ២០០០ គឺវាមានភាពផ្ទុយស្រលះពីមុន ព្រោះពេលនេះមាន អ្នកដឹកនាំជាច្រើនមានភាពវៃឆ្លាតដែលបានសាងសង់សាលារៀនគឺ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យជាច្រើនដែលអាចអោយកុមារចូលរៀនបានស្ទើរទូទាំងស្រុកដែលអាចកាត់បន្ថយអត្រាការមិនចេះអក្សរបានមួយភាគធំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសនឹងបានកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗក្នុងកាធ្វើដំណើរទៅរៀននៅសាលាឆ្ងាយពីផ្ទះ។ នេះគឺជាសមិទ្ធផលល្អសំរាប់ប្រទេសជាតិក្នុងការជួយអភិវត្តន៏ប្រទេសលើគ្រប់វិស័យ។
ទេសចរណ៏
<បើនិយាយពីទេសចរណ៏វិញស្រុកព្រៃកប្បាសក៏មានការអភិវឌ្ឍនមួយចំនួនដែរ ដែលភ្ញៀវទេសចរណ៍អាចទស្សនា វត្តអារាមនៅខែរដូវបុណ្យទានផ្សេងៗបានយ៉ាងសប្បាយរីករាយ ហើយភ្ញៀវក៏អាចទស្សនាភ្នំចំបាប់ដែលជាភ្នំមួយដែលមានវត្តអារាមដែលជាទីគោរពរបស់ប្រជាជននៃ កាលពីដើម រហូតមកដល់បច្ចប្បន្ន។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ស្រុកព្រៃកប្បាសជាស្រុកមួយដែលមានវ័យចំណាស់មួយផងដែលនៅក្នុងខេត្តតាកែវដែលពីដំបូងឡើយស្រុកនេះមានប្រជាជនរស់នៅមិនច្រើនប៉ុន្មានទេពីព្រោះមិនទាន់មាន សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់ ដែលងាយស្រួលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបញ្ជូនកូនអោយទៅរៀន និង ផ្លូវថ្នល់ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទើបមិនសូវមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ។
សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ឋកិច្ចស្រុកព្រៃកប្បាសតាំងពីដើមប្រជាជនស្រុកនេះប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងត្បាញហូលជាដើម ។ល។ បច្ចុប្បន្ននេះប្រជាជនភូមិនេះមានការបង្កើនមុខរបរបន្ថែមដូចជាត្បាញហូល ធ្វើនំតាមរដូវនិងមានការលក់ដូរ ធ្វើការនៅរោងចក្រផ្សេងៗ ។ បើប្រៀបធៀបប្រជាជនតាំងពីមុនមកបច្ចុប្បន្ននេះមានជីវភាពធូរធារច្រើនណាស់។ កាលពីឹឆ្នាំ ២០១៤ ។ ការប្រមូលផលដំណាំផ្សេងៗគឺមានការមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាលំដាប់ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៦ មានការធ្លាក់ជាលំដាប់ពីព្រោះអាកាសធាតុមិនអំណោយផល ហើយកសិករធ្វើស្រែដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង ហើយប្រជាជនមួយចំនួនធ្វើស្រែដោយការជីកអណ្ដូងដើម្បីយកទឹកមកធ្វើស្រែអោយបានគ្រប់គ្រាន់ ។
ការអប់រំ
សព្ចថ្ងៃនេះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០០០ គឺវាមានភាពផ្ទុយស្រលះពីមុន ព្រោះពេលនេះមាន អ្នកដឹកនាំជាច្រើនមានភាពវៃឆ្លាតបានធ្វើអោយអាចបង្កើតសាលារៀនគឺសាលាបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យជាច្រើនដែលអាចអោយកុមារចូលរៀនបានស្ទើរទូទាំងស្រុកដែលអាចកាត់បន្ថយអត្រាការមិនចេះអក្សរបានមួយភាគធំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសនឹងបានកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗក្នុងកាធ្វើដំណើរទៅរៀននៅសាលាឆ្ងាយពីផ្ទះនេះគឺជាសមិទ្ធផលល្អសម្រាប់ស្រុកព្រៃកប្បាស ។នៅស្រុកព្រៃកប្បាសនេះពុំមានការអប់រំព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពរីកចម្រើនិងគ្រួសារខ្លះខ្វះខាត់ពុំសូវអោយកូនទៅរៀននោះទេ ខ្លះបានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ទី១០ប៉ុនោះហើយត្រូវទៅជួយរកប្រាក់ឪពុកម្ដាយដោយធ្វើការងារផ្សេងៗ។ ខ្លះទៀតគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមអាចឲ្យកូនរបស់គាត់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យខ្លះទៀតបន្តនៅសាកលវិទ្យាល័យ។
វត្តអារាម
វត្តអារាមដែលស្ថិនៅក្នុងស្រកព្រៃកប្សាសមាន ៖
ជម្ងឺកញ្ជ្រឹល
ជម្ងឺកញ្ជ្រឹល (Measles ហើយខ្លះហៅថា morbilli, English measles, ឬ rubeola — តែសូមកុំច្រឡំជាមួយ rubella) គឺជាការឆ្លងទៅលើប្រព័ន្ធដកដង្ហើម ដែលបង្កឡើងដោយវីរ៉ុស, specifically a paramyxovirus of the genus Morbillivirus. Morbilliviruses, like other paramyxoviruses, are enveloped, single-stranded, negative-sense RNA viruses. Symptoms include fever, cough, runny nose, red eyes and a generalized, maculopapular, erythematous skin rash, the symptom for which measles is best known.
ក្រុងដូនកែវ
ក្រុង​ដូនកែវជាក្រុ​ងមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តតាកែវ។ ក្រុងនេះមានសង្កាត់ចំនួន​៣​ ៖៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងដូនកែវ
តារាងដេរីវេធម្មតា
ខាងក្រោមនេះគឺជាតារាងនៃអនុគមន៍ដេរីវេដែលត្រូវគេប្រើជារឿយៗ។
រឿង ឆ្កែមើលឃើញខ្មោច
ដ្បិត​ខ្មោច​បិសាច​ វាដើររាតត្បាតធ្វើមនុស្សឱ្យឈឺចាប់ សឹងតែគ្រប់ៗគ្នា ព្រោះឆ្កែមើលឃើញខ្មោច។ ដំណើរចាស់ៗថា ឆ្កែមើលឃើញខ្មោចនោះអាស្រ័យដោយរឿងដើមថា ៖ យូរយារណាស់ មកហើយ មានបុរសម្នាក់ដើរទៅមើលគេលៀងមេមត់ ប៉ុន្ដែមិនបានប្រាកដឈ្មោះ បុរសនោះដើរក្បែរដីទូលមួយដែល មានព្រៃស៊ុបទ្រុប គេកប់ខ្មោចក្នុងព្រៃនោះជាច្រើន។ លុះដល់ទន្ទឹមព្រៃមានខ្មោចស្រែកហៅគាត់ថា ៖ ពូៗផ្ដាំទៅប្រាប់ ប្រពន្ធខ្ញុំឱ្យមកផង។ បុរសនោះមិនចេះខ្លាចខ្មោចទេ គាត់ដឹងថាខ្មោចហៅពិតណាស់ គាត់ធ្វើព្រងើយ ហើយឆ្លើយទៅវិញថា ៖ - ប្រពន្ធឯងនៅឯណា ? ខ្មោចឆ្លើយវិញថា ៖ - ប្រពន្ធខ្ញុំ នៅឯផ្ទះលៀងអារក្សឯណោះ ! បុរសឮហើយ សួទៅវិញថា ៖ - ចុះឯងឱ្យអញប្រាប់ម៉េចបាន ? បើអញមើលប្រពន្ធឯងមិនឃើញនោះ ! ក្នុងពេលនោះខ្មោចក៏ឱ្យ ប្រទាលប្រហោង គឺថ្នាំសម្រាប់មើលខ្មោចឃើញទាំងអស់។ ខ្មោចឱ្យប្រទាលនោះទៅ ហើយប្រាប់ទាំងឈ្មោះប្រពន្ធវាផង។ បុរសនោះ កាលបើបានប្រទាលប្រហាងនោះហើយ មើលឃើញខ្មោចនៅពេញតែព្រៃ គាត់ចេះតែដើរទៅៗ គ្មានភិតភ័យខ្លាចអ្វីឡើយ។ គាត់ដើរតម្រង់ទៅរកផ្ទះដែលគេលៀងអារក្ស លុះដល់ផ្ទះនោះ គាត់ឃើញខ្មោចស្រីៗកំពុង ស៊ីពែសំណែន ដែលគេសែននៅពោរពេញជាច្រើនគ្នាណាស់។ បុរសនោះស្រែកហៅ ទៅតាមឈ្មោះដែលប្ដីវាផ្ដាំមក ហើយបោយដៃហៅចំពីមុខ និយាយថា ៖ - ប្ដីហងឱ្យទៅឱ្យឆាប់ ព្រោះកូនយំខ្លាំងណាស់ ! ខ្មោចនឹកឆ្ងល់ណាស់ ម៉េចក៏បុរសនេះមើលឃើញអញ ទើបដើរសំដៅហើយសួរថា ៖ - ចុះអ្នកឯង ម៉េចក៏មើលអញឃើញ? បុរសនោះក៏ បង្ហាញប្រទាលប្រហាងហើយឆ្លើយថា ៖ - នេះប្រទាលដែលប្ដីហងឱ្យអញ បានអញមើលឃើញ។ ខ្មោចនោះគ្រាន់តែ ឃើញប្រទាលភ្លាម ស្ទុះទៅដណ្ដើមយក ប៉ុន្ដែបុរសពុំព្រមឱ្យ ក៏មានការប្រវាយប្រតប់គ្នាដណ្ដើម ប្រទាលប្រហោង នោះ។ បុរសចេះតែស្រែកហៅឱ្យគេឯងជួយ ប៉ុន្ដែអ្នកណាក៏មើលទៅមិនឃើញជាប្រយុទ្ធជាមួយនរណាសោះ ឃើញតែ ស្ទុះស្ទាតែម្នាក់ឯង ម្លោះហើយគេនាំគ្នាទៅជាស្រឡាំងកាំងរកជួយមិនកើត។ លុះប្រតាយ ប្រតប់អស់មួយសន្ទុះធំ បុរសក៏រសាយដៃរបូតប្រទាលនោះពីដៃទៅ។ ខ្មោចស្ទុះប្រុងមករើសយក តែពេលនោះឆ្កែ ឃើញភ្លាមស្ទុះភ្លែតមក ត្របាក់លេបចូលទៅក្នុងពោះបាត់ទៅ។ ហេតុនេះហើយបានជាឆ្កែមើលខ្មោចឃើញ។ ដោយសារមានរឿងនិទាន យ៉ាងនេះ បានជាមានជំនឿថា ឆ្កែវាមើលខ្មោចឃើញ បើឆ្កែព្រុសលូក្នុងពេលយប់ ព្រោះវាឃើញខ្មោចដើរ។ មួយវិញទៀត មានមនុស្សច្រើនណាស់ ដែលនៅជឿជាក់ហើយខំស្វែងរកប្រទាលប្រហាង ដើម្បីយកមកប្រើការស័ក្ដិសិទ្ធផ្សេងៗ។
ដូច្នេះ
ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
សញ្ញាជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន
right|300px|thumb|សញ្ញាជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន​ដែលប្រើតាំងពីឆ្នាំ២០០២
សញ្ញាជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន ឃើញមានជាច្រើនសណ្ឋាននៅលើទង់ជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន តាំងពីកំណរកំណើតប្រជាជាតិនេះមក។ តែគេក៏ឃើញមានអវត្តមាន​ក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ គឺនៅពេលដែលរបបកុម្មុយនីសកាន់កាប់ និងនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ពេលដែលពូកតាលីបង់កាន់កាប់។
ព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ
ព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ (ឆ្នាំ១៥០៤-ឆ្នាំ១៥១២នៃគ.ស)
នៅពេលព្រះបាទធម្មរាជាសោយទីវង្គតនៅឆ្នាំ១៥០៤ បុត្រច្បងរបស់ព្រះបាទធម្មរាជាគឺចៅពញាដាំខាត់រាជាបានសោយរាជ្យស្នង ដោយមានព្រះស្រីសុគន្ធបទគង់នៅរាជធានីចតុមុខ។ ក្រោយបន្តិចមកព្រះអង្គសព្វព្រះទ័យលើករាជធានីទៅតាំងនៅទួលបាសានវិញ ដោយព្រះអង្គឈ្វេងយល់ថាទីនោះជាចំណុចយុទ្ធសាស្រ្តមួយមានឧបសគ្គធម្មជាតិ(ព្រៃ បឹង ទន្លេ)ស្រួលការពារខ្លួនជាងរាជធានីចតុមុខ។ រីឯព្រះអនុជនាមពញាចន្ទរាជា ត្រូវបានតែងតាំងជាមហាឧបរាជនៅឆ្នាំ១៥០៨ ហើយនៅការពាររាជធានីចតុមុខ និងមើលការខុសត្រូវលើអាណាខេត្តខាងត្រើយខាងលិច ។ នៅរាជធានីទួលបាសានព្រះបាទសុគន្ធបទបានសព្វព្រះទ័យនឹងនារីម្នាក់ឈ្មោះស ដែលមានបិតាឈ្មោះពិជ័យនាគ និងមាតាឈ្មោះបាន និងមានប្អូនប្រុសឈ្មោះនាយកន។ បន្ទាប់បានតែងតាំងនាងសជាស្រីស្នំ ចំនែកនាយកនមានឋានៈជាមហាតលិក។
ស្រុកត្រាំកក់
ស្រុកត្រាំកក់
ស្រុកត្រាំកក់ គឺជាស្រុកមួយស្ថិតនៅខេត្តតាកែវភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ យោងតាមការធ្វើជំរឿនឆ្នាំ 1998 នៃប្រទេសកម្ពុជាមានប្រជាជន 144.032 នាក់។ ស្រុកត្រាំកក់រួមមាន១៥ ឃុំ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកត្រាំកក់ ត្រាំកក់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តតាកែវ
សញ្ញាជាតិកាតារ
300px|thumb|សញ្ញាជាតិកាតារដែលប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៦
សញ្ញាជាតិកាតារ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៦ ដោយកែច្នៃពីសញ្ញាជាតិចាស់ដែលប្រើតាំងពិឆ្នាំ១៩៦៦។ សញ្ញាជាតិកាតារ​មានប្រើរូប ទូកដៅ ដើមត្នោត និង ដាវសាមសៀ ដែលគេឃើញមានប្រើនៅក្នុងសញ្ញាជាតិរបស់ប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា​ដទៃទៀតដែរ។
សញ្ញាជាតិកូរ៉េខាងជើង
300px|rigth|thumb|សញ្ញាជាតិកូរ៉េខាងជើងដែលមានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៨
សញ្ញាជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ​(កូរ៉េខាងជើង) បច្ចុប្បន្នមានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៨។ ការរចនារបស់​សញ្ញាជាតិនេះ​យកលំនាំតាមសហភាពសូវៀត ដោយតំណាងនូវមនោគមវិជ្ជា​កុម្មុយនីស និងកំណរកំណើតប្រទេសនេះនៅដើមសង្គ្រាមត្រជាក់។
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៤៖សពស្នេហា
រាត្រីកំសត់កន្លងទៅដោយលំបាក។ បរិយាកាសក្នុងផ្ទះវិសេសក្លាហានឃើញថា តឹងតែងហួសប្រមាណ។ បុគ្គលវិសេសក្លាហានដេកសន្ធឹងគ្មានកម្រើក សំពត់សគ្របពីលើនាងទេវី នាងភួង ស្រ្ដីចាស់ខ្លះទៀតយំទ្រហឹងអឹងកង។ សកម្មភាពនៃមនុស្សក្នុងខ្ទមតូចនេះ ក៏មានខុសពីធម្មតា។ អ្នកជិតខាងមកកុះករជាច្រើន ខ្លះឈូសឈើ ខ្លះធ្វើក្ដារមឈូស ខ្លះជួយធ្វើម្ហូបអាហារ ខ្លះជួយចាត់ចែងការផ្សេងៗ ខ្វែងដៃខ្វែងជើង។ គេជជែកគ្នាអ៊ូអរ សំដែងសេចក្ដីអាណិតដល់អ្នកដែលស្លាប់ទៅ។ ព្រះសុរិយារះខ្ពស់បន្ដិចទៅហើយ ព្រះសង្ឃប្រាំអង្គនិមន្ដមក យូរបន្ដិចមក គេឮសូរធម៌លាយទៅក្នុងអាកាសអន្ដែតទៅតាមខ្យល់ ច្រានព្រលឹងនាងទេវីកំព្រាឲ្យទៅខ្ពស់តែអែង ដល់ស្ថានមួយដ៏ចម្លែកដែលអ្នកផងទៅមិនដល់។ សូរធម៌នាំឲ្យចិត្ដនាងរីកធំ ស្គឹកឆួលប្លែក សូរធម៌ចូលទៅក្នុងក្រឳចិត្ដនាង សូរធម៌នាំឲ្យកើតសង្វេគ ភ្លឹកភ្លាំងអស់ស្មារតី។ ធីតាចង់ឲ្យបិតានាងរស់ឡើងវិញ និយាយឡើងវិញ អង្គុយឡើងវិញ ដើរឡើងវិញ តែរូបកាយសពនៅធ្មឹងឥតធ្វើតាមចិត្ដនាងចង់នេះសោះ។ កញ្ញានឹកដល់ទឹកមន្ដដែលគេអាចប្រោសមនុស្សឲ្យរស់ជីវិតវិញបាន។ បើមានមែន កញ្ញានឹងយកមកធ្វើឲ្យឪពុកនាងរស់ដោយទឹកមន្ដនោះ ឲ្យឃើញយ៉ាងជាក់ស្ដែងឡើង។ បើបានដូចនោះមែន ម៉្លេះពុំដឹងជាសប្បាយយ៉ាងណាទេ។ តែគ្មានសោះ។
កញ្ញានឹកដល់សង្ខារឪពុក ដែលចេញពីរូបទៅពុំដឹងជាទៅណាហើយទេ។ តាមពាក្យចាស់គេថា មនុស្សស្លាប់ ព្រលឹងមិនទាន់ដឹងខ្លួនទេ ព្រលឹងនេះនៅវិលវល់ជិតៗនោះ ពេលយប់ដេកលើចុងឈើ ពេលថ្ងៃដើរលើលោកយើងនេះ។ តែដល់ផុតមួយអាទិត្យទៅ ព្រលឹងនេះទៅសោយសុខនៅឋានសួគ៌ រឺ ទៅសោយទុក្ខនាឋាននារក រឺ ទៅកើតទៀតនៅភពឋានកណ្ដាលយើងនេះ។ស្រីឆោមអាណិតឪពុកនាងយ៉ាងគ្រលួចក្នុងដួងចិត្ដ។ នាងចោទសួរទៅទៀតថា រឺមួយមនុស្សស្លាប់ទៅសូន្យសោះតែម្ដង។ បើពុំសូន្យទេគួរតែយកវត្ថុនេះ នោះមានអង្ករ ឆ្នាំង ទ្រព្យសម្បត្ដិ បុណ្យសក្ដិទៅជាមួយផងបាន។ នេះគ្មានយកអ្វីទៅបានសោះ វត្ថុដែលប្លុងនៅជ្រងោនឹងមុខនាង។ ប្រសិនបើមានព្រំដែន ពីសេចក្ដីរស់ទល់នឹងសេចក្ដីស្លាប់ ហើយបើមានគេអាចលាគ្នាបាន ម៉្លេះនាងសំពះលាឪពុកនាងរួចប្រុងប្រៀបរៀបចំបាយទឹក ស្បៀងអាហារ ចានក្បាន ខោអាវ ខ្នើយ មុងជូនលោកឪពុកនាងមិនខាន។ ឱ! ក្នុងពេលនេះហើយ ទើបនាងនឹករលឹកដល់ធម៌ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូដែលអធិប្បាយហាក់ដូចលេងសោះថា ស្លាប់គឺធ្វើដំនើរចេញពីផ្ទះទៅដោយឥតប្រាប់អ្នកណា ដោយឥតយកអ្វី ដោយឥតគេមើលឃើញ ស្លាប់គឺចែកឋានគ្នាជាពីរស្រលះ។ ស្រីស្រស់ភ្ញាក់ស្មារតីទៀតថា ព្រោះហេតុនេះហើយបានជាឪពុកនាងពុំស្រលាញ់ទ្រព្យ រឺ បុណ្យសក្ដិ រឺ ប្រាក់កាសដូចគេ រួចបែរជាស្រលាញ់កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អវិញ។ ឱ ! មានតែកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អនេះទេ ដែលគង់វង្សនិត្យនៅជានិច្ចលើលោកនេះ។ វត្ថុនានាសឹងជាវត្ថុអនត្ដាដែលវិនាសអន្ដរាយទៅវិញទាំងអស់។ អ្នកព្យាយាមប្រមូលធន ឪពុកនាងប្រមូលកិត្ដិនាម។ អ្នកផងឱបក្រសោបទ្រព្យធ្វើជាដើមទុន ឪពុកនាងទុកឈ្មោះដើមទុន។ កញ្ញាទេវីយល់ថា ឪពុកនាងមានចិត្ដខ្ពស់ពិតមែន ត្បិតលោកស្គាល់តម្លៃពិតរបស់ជីវិតមនុស្ស ហើយបានដើរផ្លូវត្រូវផង។ អាស្រ័យហេតុនេះ កំលាំងមួយហាក់មកសណ្ឋិតក្នុងខ្លួននាង ធ្វើឲ្យឆវីកម្សត់រីកកាយរួចជឿថា ឪពុកនាងមុខជាទៅកើតនៅឋានសួគ៌បានសប្បាយមិនខាន ពីព្រោះក្នុងលោកយើងនេះ ក្នុងសង្គមខ្មែរយើងនេះ ចំពោះជនជាតិខ្មែរយើង ឪពុកនាងបានបូជាពលិកម្មគ្រប់យ៉ាងស្រេចអស់ហើយ។
ទឹកភ្នែករីករាយពីរដំនក់ហូរធ្លាក់ពីភ្នែកនាង។ នៅវេលាថ្ងៃបែរបន្ដិច ក្ដារមឈូសរបស់លោកវិសេសក្លាហានដើរព័ទ្ធជុំវិញប៉ាឆាចំនួនបីជុំ ដូចតែក្ដារមឈូសមនុស្សឯទៀត រួចឡើងយឺតៗ ទៅទំនៅលើគំនរឧស។ អគ្គីឆាបឆេះឡើងចោលអណ្ដាតធ្លោកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ភ្លើងឆេះឧសទេ តែដូចឆេះបន្ដូលចិត្ដទេវី។ ធីតាគយគន់មើលសព្វគ្រប់ទាំងអស់ តាំងពីកម្ទេចភ្លើងដែលហុយឡើងទៅលើអាកាស ដោយពុំលែងភ្នែកចោលឡើយ។ យុវតីចង់ផុតយំហើយ នាងរង់ចាំស្វាមីសម្លាញ់របស់នាង តែពុំទាន់ឃើញមកសោះ។ភ្លើងឆេះកាន់តែខ្លាំងឡើង នាងទេវីឆួលរអាក់រអួលកាន់តែខ្លាំងឡើងដែរ។ កល្យាណអាណិតឪពុកនាង ដែលឥលូវដូចគល់ឧសមួយដែរ។ ស្រីជូនលោកមកបានតែត្រឹមប៉ាឆានេះទេ។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ នាងអស់បានឃើញមុខលោកទៀតហើយ។ ទឹកភ្នែកដែលខះក៏ស្ទុះបម្រាសបានពីរបីតំណក់ទៀតចេញមកក្រៅជាចុងក្រោយបង្អស់។ នារីហាក់ឃើញព្រលឹងឪពុកនាង ឡើងពីមឈូសទៅតាមផ្សែងភ្លើង។ រួចមានពួកមច្ចុរាជមាឌធំៗ មាំៗ មកនាំឪពុកនាងទៅ។ អគ្គីឆេះរូបវិសេសក្លាហានដែលមានសាច់របេះ ឆេះឮសូរគួរឲ្យព្រឺក្បាល។នាងទន្ទេញក្នុងចិត្ដថា ឪពុកនាងកើតឡើងជាខ្មែរ បានធ្វើការជូនជាតិខ្មែរ បានរស់ក្រលំបាកដូចខ្មែរអែទៀត រួចបានស្លាប់ទៅវិញជាខ្មែរជាខ្មែរស្នេហាជាតិទៀតយ៉ាងពិតប្រាកដ។ អនុស្សាវរីយ៍និមួយៗ រឿងនីមួយៗ ដែលផុសឡើងក្នុងមនោគតិរបស់នាងទេវីសុទ្ធសឹងជាវត្ថុដ៏ថ្លៃថ្លូរដែលមកទង្គិច និងចំណុចខ្សោយនៃចិត្ដរបស់នាង។ភ្លើងឆេះ នាងមើលភ្លើង នាងស្គាល់សូរសាច់ដែលផ្ទុះ នាងរកាំណាស់ តែអនុស្សាវរីយ៍នៃជីវិតឪពុកនាងចេះតែមានមកហូរហែបន្ដៗគ្នា។ រឿងនីមួយៗ ដែលនាងនឹកឃើញសុទ្ធសឹងជារឿងដែលទាញទឹកចិត្ដឲ្យទោរទន់ល្វីងចត់ប៉ុណ្ណោះ។ ឱ ! ជីវិតមនុស្សគិតទៅអស្ចារ្យមែន កើតមកមានប្រុសស្រី ក្មេង ចាស់ មានស្លាប់ មានកើត មានឈឺ មានជរា។ រីឯសន្ដានចិត្ដវិញក៏ប្លែកដែរ។ ចិត្ដកូនចំពោះឪពុកម្ដាយមានជំរៅមួយបែបទៅ។ ចិត្ដប្ដីចំពោះប្រពន្ធមានទម្ងន់មួយបែបទៅ។ចិត្ដគូសង្សារស្រលាញ់គ្នាមានអាថ៌កំបាំងដែលជាក់ជានិច្ច។ ឯចិត្ដទាំងអស់នេះប្រទាក់ប្រទងគ្នាយ៉ាងក្រៃអនេក។
នៅលើចំណងដែលជំពាក់គ្នាស្មុកស្មាញនេះមានទង់ពីរ គឺទង់ទុក្ខ និងទង់សុខ។ ទង់ទាំងពីរនេះរលុបរលាយនៅពេលតែមួយដូចៗគ្នាក្នុងគ្រប់រូបមនុស្ស រឺសត្វ គឺសេចក្ដីស្លាប់។ អាស្រ័យហេតុនេះអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយដែលចំណានខាងវិជ្ជាគ្រប់គ្រងមនុស្សតើលទ្ធិណា មានជំរៅជាងគេដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាជីវិតមនុស្សឲ្យបានស្ដាល់តែសុខមួយមាត់?។ តាមយើងដឹង សព្វថ្ងៃមានលទ្ធិពីរដែលមានទ្រិស្ដីចោទបញ្ហានេះចំពីមុខគឺលទ្ធិមនុស្សដែល មនុស្សធ្វើ និង លទ្ធិព្រះដែលព្រះតែង។ លទ្ធិមនុស្សរកសុខឲ្យមនុស្សដោយប្រឹងប្រែងដោះស្រាយចំណោទសេដ្ឋកិច្ច ប្រើវិទ្យាសាស្រ្ដបង្កើតផលឲ្យបានបរិបូណ៌ រួចធ្វើវិភាគកម្មចែកផលនោះឲ្យមនុស្សគ្រប់ៗគ្នា មានស៊ី មានផ្ទះនៅ មានសម្លៀកបំពាក់មានថ្នាំពេទ្យ មានសំភារៈប្រើប្រាស់គ្រប់យ៉ាង។ លទ្ធិនេះនឹកស្មានថា ធ្វើបានប៉ុណ្ណោះ មនុស្សបានសុខផុតអស់ទុក្ខហើយ។ សួរថា តើអស់ត្រឹមប៉ុណ្ណោះ រឺអ្វី រឿងមនុស្សនោះ? ឱ ! ទេមិនទាន់អស់ទេ លទ្ធិព្រះគិតដូចខាងលើនេះដែរ តែដល់ពេលនោះ ព្រះបន្ដទៀតថា មនុស្សរកសុខមួយទៀត គឺសុខគ្មានទុក្ខពិតៗ មែនៗសុខនេះគឺព្រះនិព្វាន។ ហេតុនេះ មានតែលទ្ធិព្រះទេ ទើបចប់ចុងចប់ដើម គឺឋានព្រះនិព្វានជាឋានគ្មានរូបគ្មានខន្ធ គ្មានតណ្ហា ជាស្ថានសន្ដិភាពពិតៗ។ គឺឋានអស់កើត អស់ស្លាប់ អស់ទុក្ខ មានសុខតែមួយជាទីអវសាន។ ទស្សនៈដូចមានខាងលើនេះជាទស្សនៈដែលកើតក្នុងមនោគតិនាងទេវី ព្រោះសមុទ្រទុក្ខធ្វើឲ្យមនុស្សចេះគិត។
លុះល្ងាចជ្រេព្រះសុរិយា នាងទេវីរើសឆ្អឹងខ្មោចឪពុកជាទីស្នេហាមកទុកដាក់អែទីវត្ដអារាមតាមសមគួរ។ នៅផ្ទះនាងភួងជួយលក់ដូររកប្រាក់ចញ្ចឹមនាង។ ចំនែកមានន្ទប្ដីនាង បាត់សូន្យមិនឃើញសោះ៕
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ប្រទេសប៉ូឡូញ
ប្រទេសប៉ូឡូញ (ភាសាប៉ូឡូញ៖ Polska, ប្រកបថា "ប៉ូល–ស្កា") ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជា​ផ្លូវការ​ថា សាធារណរដ្ឋ​ប៉ូឡូញ គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅតំបន់​អឺរ៉ុបកណ្តាល។ ប្រទេសនេះមានខេត្តរដ្ឋបាលចំនួន ១៦ និងបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីចំនួន ៣១២,៦៩៦ គម២។ វាមានចំនួនប្រជាជនជាង ៣៨ លាននាក់ ហើយជារដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតទីប្រាំ។ ប៉ូឡូញមានរដ្ឋធានីឈ្មោះថា វ៉ាសូរី។
ប្រទេសប៉ូឡូញ​មាន​ព្រំប្រទល់​ខាងលិច​ជាប់​នឹង​ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ខាងត្បូង​ជាប់​នឹង​សាធារណរដ្ឋ​ឆែក និងប្រទេស​ស្លូវ៉ាគី ភាគខាងកើត​ជាប់​នឹង​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន បេឡារុស និងលីទុយអានី ហើយ​និង​ខាង​ជើង​ជាប់​នឹង​សមុទ្រ​បាល់ទិក និងអូប្លាស​កាលីនីនក្រាដរបស់ប្រទេស​រុស្ស៊ី។
ឯកសារ​យោង
ប៉ូឡូញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបកណ្តាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
សញ្ញាជាតិកូរ៉េខាងត្បូង
right|300px|thumb|សញ្ញាជាតិកូរ៉េខាងត្បូងដែលមានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៣
សញ្ញាជាតិសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (កូរ៉េខាងត្បូង) បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៣។ តាមក្រឹត្យប្រធានាធិបតីលេខ៥១៥១ ចុះថ្ងៃទី៣ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៧០ សញ្ញាជាតិនេះ​អនុញ្ញាតអោយប្រើសំរាប់ជាត្រាតំណាង​អោយប្រទេសនេះ បោះលើឯកសារផ្លូវការ ឯកសារសំខាន់ៗរបស់ជាតិ អាគារ ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋជាដើម។
អាភាណូវិទ្យា
Photonics គឺជាវិទ្យាសាស្ត្ររូបវិទ្យានៃរលកពន្លឺ។ វាទាក់ទងនឹងវិទ្យាសាស្ត្រដែលនៅពីក្រោយជំនាន់ ការរកឃើញ និងការរៀបចំពន្លឺ។ពន្លឺមានធម្មជាតិពីរដែលគេស្គាល់ថាជារលកភាគល្អិតទ្វេ។ នោះ​គឺ​ជា​ការ​និយាយ​ថា ពន្លឺ​មាន​លក្ខណៈ​ទាំង​រលក​អេឡិចត្រូម៉ាញេទិក​បន្ត និង​ភាគល្អិត (ហ្វូតុន)។ លក្ខណៈនៃពន្លឺណាដែលដំណើរការគឺអាស្រ័យលើប្រភេទនៃអន្តរកម្មដែលកំពុងត្រូវបានអង្កេត។ ជាឧទាហរណ៍ ពន្លឺដែលបត់តាមកែវ ឬបង្វែរនៅគែមនៃជំរៅ គឺបង្ហាញពីធម្មជាតិនៃរលករបស់វា។ ពន្លឺដែលត្រូវបានបង្កើត ឬស្រូបដោយឧបករណ៍សភាពរឹង ដូចជាឡាស៊ែរឌីយ៉ូត ឬឧបករណ៍ចាប់បន្ទុក (CCD) កំពុងបង្ហាញពីធម្មជាតិនៃភាគល្អិតនៃពន្លឺ។
ពាក្យ "photonics" ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ជាមួយនឹងការបង្កើតឡាស៊ែរ និងក្រោយមកទៀតគឺឡាស៊ែរឌីយ៉ូត។ វាមានគោលបំណងដើមដំបូងដើម្បីពណ៌នាអំពីវិស័យមួយដែលគោលដៅគឺប្រើប្រាស់ពន្លឺដើម្បីអនុវត្តមុខងារដែលសម្រេចបានតាមបែបប្រពៃណីដោយប្រើអេឡិចត្រូនិច ដូច្នេះឈ្មោះ។ ពាក្យនេះបានចូលមកក្នុងការប្រើប្រាស់កាន់តែពេញនិយមជាមួយនឹងការមកដល់នៃទំនាក់ទំនងខ្សែកាបអុបទិកនៅក្នុងទសវត្សរ៍ទី 80 ។
សព្វថ្ងៃនេះ photonics សំដៅទៅលើការបង្កើត ឧបាយកល និងការរកឃើញពន្លឺនៅក្នុងសេវាកម្មនៃការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលធម្មជាតិភាគល្អិតនៃពន្លឺមានសារៈសំខាន់។