cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
គុយ
ដើម​គុយ​មាន​រាង​ជា​វល្លិ និង​មាន​ស្លឹក​ពណ៌​ខៀវ តោង​តាម​ដើមឈើ ធំ​ៗ ។ ដល់​រដូវ​មាន​ផ្លែ​គុយ ទើប​ប្រជាពលរដ្ឋ​នាំ​គ្នា​ឡើង​ទៅ​លើ​ភ្នំ​គូលែន​យក​រណារ​ទៅ​អារ​ដើមឈើ ធំ​ៗ​នោះ ដើម្បី​បេះ​ផ្លែ​គុយ​យក​លក់​តាម​ទីផ្សារ​នានា ក្នុង​ក្រុង​សៀមរាប ។ នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​លើ​ខ្នងភ្នំ​គូលែន ស្ថិត​នៅ​ក្នុងស្រុក​ស្វាយ​លើ ខេត្តសៀមរាប មាន​គុយ​ច្រើន​ជាងគេ ជាង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ឧទ្យាន​អង្គរ ។ ផ្លែ​គុយ​នេះ​មាននៅ​ក្នុង​រដូវប្រាំង​ចាប់ពី​ខែមេសា រហូត​ដល់​ចុងខែ​ឧសភា ទើប​ផុត ។
អ្នកលក់​ផ្លែ​គុយ​តាម​ថ្នល់ជាតិ​ទាំងអស់ បាន​ទិញ​ពី​ម្ចាស់​គុយ នៅ​ឃុំ​នោះ​ដាក់​លក់ ដោយ​ក្នុង​មួយ​ចង្កោម​ទិញ​ក្នុង​តម្លៃ​១៥០០​រៀល ពេល​លក់​បាន​ថ្លៃ​ពី​៣០០០​ទៅ​៥​ពាន់​រៀល ។ ក្រៅពី​អ្នកទិញ​យក​ទៅ​ហូប​ធម្មតា ក៏​មាន​ឈ្មួញកណ្តាល​ទិញ​យក​ទៅ​លក់​បន្ត​ដល់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ផង​ដែរ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ឆ្នាំ ២០២០
'''គ.ស. ២០២០''' ត្រូវ​នឹង ព.ស. ២៥៦៤ ជាឆ្នាំបង្គ្រប់ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃពុធនៅក្នុងប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរៀន និងជា
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆ្នាំ ២០២០
ព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវី
រូបភាពតូច| [[រូបចំលាក់របស់ទ្វារបាលរក្សាបដិមាឃុនផាមឿង ខេត្តផេតឆាប៊ូន.]]
ព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវី  (พระนางสิงขระเทวีNang Sikhara Mahadevi) ឬ សិង្ខរទេវី, សុខរទេវី, សិខរទេវី ជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់ឃុនផាមឿង ដែលបានចារឹកទុកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមានឈ្មោះក្នុងចារឹកវត្តស្រីឈុម គោលទីពីរ ហើយចាត់ទុកថាជាបុគ្គលសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រតាមភ័ស្តុតាងដំបូង ព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវីជាព្រះរាជធិតារបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២) នៃអាណាចក្រខ្មែរសម័យបាយ័ន។ ព្រះនាងបានប្រតិព័ទ្ធស្នេហាចំពោះឃុនផាមឿង នាពេលបន្ទាប់មកទៀតទើបព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២) ទ្រង់ព្រះរាជទានព្រះនាងសិង្ខរទេវីព្រមទាំង ព្រះខន្ធជ័យស្រី (ដោយបន្តមក ជាគរុរាជភ័ណ្ឌដ៏សំខាន់ក្នុងចំណោមប្រាំតាមទំនៀមបុរាណ) ។ ព្រះពុទ្ធបដិមា ព្រះនាម ព្រះពុទ្ធមហាធម្មរាជា (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុង វត្តត្រៃភូមិ ក្រុងផេតឆាប៊ូន ខេត្តផេតឆាប៊ូន) តំណែងកម្មរតែងអញ្ញស្រីឥន្ទ្របដិន្រ្ទាទិព្វ ជូនដល់ឃុនផាមឿងដោយគុណូបក្ការៈដ៏ធំលើសលុបរបស់ព្រះនាងរាជធិតានៃព្រះចៅក្នុងស្រីសយោធរបុរៈ ធ្វើឲ្យអ្នកផេតឆាប៊ូនលើកសរសើរព្រះនាងជាទេពារក្សស្ដ្រីប្រចាំខេត្តផេតឆាប៊ូន។
ប្រវត្តិ
ព្រះនាងបានប្រតិព័ទ្ធស្នេហាចំពោះឃុនផាមឿង នាពេលបន្ទាប់មកទៀតទើបព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២) ទ្រង់ព្រះរាជទានព្រះនាងសិង្ខរទេវីព្រមទាំងព្រះខន្ធជ័យស្រី (ដោយបន្តមក ជាគរុរាជភ័ណ្ឌដ៏សំខាន់ក្នុងចំណោម ៥ តាមទំនៀមបុរាណ) ។ ព្រះពុទ្ធបដិមា ព្រះនាម ព្រះពុទ្ធមហាធម្មរាជា (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុង វត្តត្រៃភូមិ ក្រុងផេតឆាប៊ូន ខេត្តផេតឆាប៊ូន) តំណែងកម្មរតែងអញ្ញស្រីឥន្ទ្របដិន្រ្ទាទិព្វ ជូនដល់ឃុនផាមឿងដោយគុណូបក្ការៈដ៏ធំលើសលុបរបស់ព្រះនាងរាជធិតានៃព្រះចៅក្នុងស្រីសយោធរបុរៈ ធ្វើឲ្យអ្នកផេតឆាប៊ូនលើកសរសើរព្រះនាងជាទេពារក្សស្ដ្រីប្រចាំផេតឆាប៊ូន។ ចំណែក ឃុនផាមឿងជាបុគ្គលដ៏សំខាន់ម្នាក់ក្នុងការបង្កើតអាណាចក្រសុខោទ័យ ជារាជឱរសរបស់ឃុនស្រីណាណាំធំ អ្នកដឹកនាំសុខោទ័យ មុនរាជវង្សព្រះរួងបានក្លាយជាអភិបាលក្រុងរ៉ាត (បច្ចុប្បន្នគឺខេត្តផេតឆាប៊ូន) និងមានឋានៈជារាជទាយាទរបស់ក្រុងសុខោទ័យ ទើបបានរាជាភិសេកជាមួយព្រះរាជធិតានៃអាណាចក្រខ្មែរ គឺព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវី បានប្រគល់ព្រះខន្ធជ័យស្រីព្រះពុទ្ធបដិមាព្រះពុទ្ធមហាធម្មរាជានិងនាមស្រីឥន្ទ្របដិន្រ្ទាទិព្វពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២) និងជាអ្នកដឹកនាំទ័ពធ្វើសឹកឈ្នះខ្មែរស្លាតខ្លូញលំពង់ ហើយប្រគល់ឲ្យមិត្តភក្ដិគឺឃុនបាងក្លាងថាវ ព្រមទាំងអភិវសេកនិងប្រគល់នាមស្រីឥន្ទ្រាទិត្យជូន។ សិលាចារឹកវត្តស្រីឈុម គោលការណ៍​ទី​២ រៀបរាប់​ពី​វគ្គ​នេះ​ដូច​តទៅដោយបរិយាយថា ពេលឃុនផាមឿងសុខោទ័យបាន(ត្រង់នេះគេអត់មានសរសេរថាវាយបាន ចូលកាន់កាប់បានឬយ៉ាងណាទេ,សរសេរបាត់ពាក្យ) ក៏ចាត់ឱ្យឃុនបាងក្លាងថាវស្ដេចយាងចូលសុខោទ័យ តែឃុនបាងក្លាងថាវត្រូវការឱ្យឃុនផាមឿងតែងតាំងខ្លួនជាស្ដេចសុខោទ័យ មិនព្រមចូល ទេីបឃុនផាមឿងត្រូវលេីកទ័ពចេញពីក្រុងសុខោទ័យ ចាំរហូតដល់ឃុនបាងក្លាងថាវយាងចូលក្រុងសុខោទ័យហេីយ ទេីបតែងតាំងឃុនបាងក្លាងថាវជាបឋមក្សត្រ ទ្រង់ព្រះនាមថា ឃុនស្រីឥន្ទ្រាទិត្យ និងលេីកនាងសឿងដែលជាប្អូនស្រីអោយធ្វេីជាមហេសី។  នៅពេលដែលឃុនផាមឿង ត្រឡប់ទៅក្រុងមឿងរ៉ាត(សំដៅដល់សុខោទ័យ)វិញ ឃើញថាទីក្រុងមឿងរ៉ាតត្រូវបានឆេះទាំងស្រុង ដោយស្នាដៃព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវីដែល​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹងស្វាមីយក​ភាគី​ថៃ​មក​រួម​គ្នា​ មិនអើពើនឹងឋានៈដែលបិតារបស់ព្រះនាង(ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២) )បានប្រទានឱ្យ។ ដោយរឿងនិទានក្នុងប្រទេសថៃ​ថា ព្រះនាងសិង្ខរមហាទេវីលោត​ចូល​ទឹក​សម្លាប់​ខ្លួន ប៉ុន្តែតាមអ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ បានស្រាវជ្រាវថាព្រះនាងបាននាំបុត្រាព្រះនាងភៀសព្រះកាយមកក្រុងល្វោ(លពបុរី)។ ខណៈពេលដែលឃុនផាមឿង កំពុងមានការសោកសៅហើយនាំព្រះនាងនរោធរង្សីទេវី  មហេសីថៃបានចាកចេញពីទីក្រុងរ៉ាដ  ហើយបាត់ខ្លួននៅភាគខាងជើង ហើយគ្មាននរណាម្នាក់បានឮពីឃុនផាមឿងទៀតទេ។
មើលផងដែរ
​*ពិធីបង្វិលពពិល
សែន សុរិន្ទ្រា
សែន សុរិន្ទ្រា (១៥១១ – ១៥៨២) ប្រសូត ចេន ធៀន ហើយបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រ ឡានឆាង សោយរាជ្យ ១៥៧១-១៥៧៥ និងម្តងទៀត ១៥៨០-១៥៨២។ សែន សុរិន្ទ្រា មិន​មែន​ជា​ដើម​កំណើត​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​ទេ គឺ​ឡើង​ពី​រាជវង្ស​ដល់​ព្រះបាទ​ជេដ្ឋាធិរាជជាព្រះមហាក្សត្រ។ ក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះស្នងរាជ្យនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រឡានណា រវាងព្រះបាទជេដ្ឋាធិរាជ និងព្រះបាទមេគ្យុទី ។ សែន សុរិន្ទ្រា បានបម្រើជេដ្ឋាធិរាជជាមេទ័ព ហើយបានយកទីក្រុងជាច្រើននៃឡានណា រួមទាំងឈៀងសាន ដែលទ្រង់បានទទួលឈ្មោះជាកិត្តិយសថា លូជ័យ មានន័យថា "ជ័យជំនះ"។ សែន សុរិន្ទ្រា បានគាំទ្រដោយព្រះបាទជេដ្ឋាធិរាជ ក្នុងការដឹកនាំយុទ្ធនាការទ័ពព្រៃ កំឡុងពេលការឈ្លានពានរបស់ភូមាលើព្រះបាទបាយិនណោន។ នៅពេលដែលព្រះបាទសុទ្ឋធិរាជសោយទិវង្គតនៅជិតខេត្តអាចម៍ក្រពីក្រោមស្ថានភាពគួរឱ្យសង្ស័យនៅឆ្នាំ ១៥៧២ សែន សុរិន្ទ្រា បានដឹកនាំទ័ពរបស់ឡានសាងត្រឡប់ទៅវៀងចន្ទន៍វិញ។ជម្លោះ​បន្តបន្ទាប់​គ្នា​បាន​ផ្ទុះឡើង ដែល​ស្ទើរតែ​នាំ​ឱ្យ​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល និង​បាន​ផ្តល់​លេស​សម្រាប់​ការ​លុកលុយ​របស់​ភូមា​មួយ​ទៀត​ដែល​បញ្ជា​ដោយ បាយិនណោន និង​ដឹកនាំ​ដោយ​មន្ត្រី  បីនន្យា ដាឡា។
ហិរណ្យវម៌្មទី១
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទត្រូវការលុប
ណាហ្គាវើល F.C.
ណាហ្គាវើល F.C. ឬ ក្លឹបបាល់ទាត់ ណាហ្គាវើល (អង់គ្លេស: Naga World F.C.) ហៅកាត់ថា (NGWFC) គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ សង្កាត់ច្បារមន ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (NGW) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "នាគកំណាច ណាហ្គា" (The Fierce Naga) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាក្លឹបបាល់ទាត់ ណាហ្គាខប F.C. (Naga Corp F.C.) ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2001 និង បានប្ដូរឈ្មោះមក ណាហ្គាវើល F.C. (Naga World F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 2015 រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
គីម៉ូណូ
គីម៉ូណូ (着物) គឺជាសំលៀកបំពាក់បុរាណរបស់ជប៉ុន។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សំលៀកបំពាក់
ចក្រភពជប៉ុន
ចក្រភពជប៉ុន (大日本帝国) គឺជារដ្ឋជាតិប្រវត្តិសាស្ត្រ និងមហាអំណាចដែលមានពីការស្ដារឡើងវិញរបស់មេជិក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៨ រហូតដល់ការអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ឆ្នាំ ១៩៤៧ និងការបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់នៃប្រទេសជប៉ុនទំនើប គ្របដណ្តប់ប្រជុំកោះជប៉ុន និងអាណានិគមជាច្រើន អាណាព្យាបាល អាណត្តិ និងទឹកដីផ្សេងទៀត
ស្ថាប័ន
ស្ថាប័នសំដៅយកអ្វីទាំងឡាយដែលមនុស្សបង្កើតឡើង ដើម្បីសម្របសម្រួលរៀបចំសង្គមឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អប្រសើរ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងជាតិរបស់ខ្លួន។ គេអាចចាត់ទុកថាស្ថាប័នលុះត្រាតែអង្គការនោះបង្កើតឡើងរយៈពេលវែង ស្ថិតនៅយូរអង្វែង ហើយការបង្កើតឡើងរយៈពេលខ្លីពុំចាត់ទុកថាជាស្ថាប័ននោះទេ ។
ចក្រភពជប៉ុន
ក្រោមពាក្យស្លោករបស់ហ្វឹកុគឹក្យូហេ (富国強兵) និងស្សូគឹសាំងកូក្យូ (殖産興業) ប្រទេសជប៉ុនបានឆ្លងកាត់សម័យឧស្សាហូបនីយកម្ម និងយោធានីយកម្ម ការស្តារមេជិគឺជាទំនើបកម្មលឿនបំផុតនៃប្រទេសណាមួយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទិដ្ឋភាពទាំងអស់នេះបានរួមចំណែកដល់ការលេចចេញជារូបរាងរបស់ប្រទេសជប៉ុនជាមហាអំណាចមួយ និងការបង្កើតអាណាចក្រអាណានិគមមួយបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីមួយ ការបះបោររបស់អ្នកប្រដាល់ សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ជប៉ុន និងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ភាពចលាចលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩២០ រួមទាំងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ បាននាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃយោធានិយម ជាតិនិយម និងលទ្ធិផ្តាច់ការ ដូចដែលបានបង្កប់នៅក្នុងមនោគមវិជ្ជាស្ថិតិស្សូវ៉ា មនោគមវិជ្ជា ទីបំផុតឈានដល់សមាជិកភាពរបស់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងសម្ព័ន្ធភាពអ័ក្ស និងការសញ្ជ័យនៃផ្នែកធំនៃអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ
Japan's armed forces initially achieved large-scale military successes during the Second Sino-Japanese War (1937–1945) and the Pacific War. However, starting from 1942, particularly after the Battles of Midway and Guadalcanal, Japan was forced to adopt a defensive stance, and the American island hopping campaign meant that Japan was slowly losing all of the territory it had gained, and eventually, the Americans captured Iwo Jima and Okinawa Island, leaving the Japanese mainland completely unprotected. The U.S. forces had planned an invasion, but Japan surrendered following the atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki and the nearly simultaneous Soviet declaration of war on August 9, 1945, and subsequent invasion of Manchuria and other territories. The Pacific War officially came to a close on September 2, 1945. A period of occupation by the Allies followed. In 1947, with American involvement, a new constitution was enacted, officially bringing the Empire of Japan to an end, and Japan's Imperial Army was replaced with the Japan Self-Defense Forces. Occupation and reconstruction continued until 1952, eventually forming the current constitutional monarchy known as Japan.
The Empire of Japan had three emperors, although it came to an end partway through Shōwa's reign. The emperors were given posthumous names, and the emperors are as follows: Meiji, Taisho, and Shōwa.
កំណត់ចំណាំ
<references group="lower-alpha" />
ជយសិង្ហវម៌្ម (ចេនឡា)
វ្រះបាទជយសិង្ហវម៌្ម (គ.ស ?) រជ្ជកាល (គ.ស ?) ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចេនឡា​គោកហាក់​ដូច​ជា​ច្របូក​ឡូកឡំ​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេសលាវ ហើយ​ដែល​គេ​នៅ​មិន​សូវ​ដឹង​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ផង។ ក្នុង​ចំណោម​ព្រះរាជា​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បាន​សោយរាជ្យ​នៅ​ចេនឡា​ដី​គោកនោះ មាន​ព្រះរាជា​មួយ​ព្រះអង្គដែល​មាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ខ្លាំង​ពូកែ​ជាង​គេព្រះនាម ជយសិង្ហវម៌្ម ដែល​បាន​ថែរក្សា​មិត្តភាព​ចំណង​ការទូត ហើយ​បាន​បញ្ជូន​រាជទូត​ទៅ​ប្រទេស​ចិន។ រីឯ​រាជធានី​ចេនឡា​ដី​គោក ទំនង​ជា​ស្ថិត​ត្រង់​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​ចេនឡា​ដើមគឺ​ម្តុំ​វត្ត​ភូ ចម្ប៉ាសក្ដិ ក្នុង​ប្រទេស​លាវ បច្ចុប្បន្ន​នេះ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជគោកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្រៅចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ
ឃុំបន្ទាយដី
ឃុំបន្ទាយដី ពីអតីតជាឃុំចំណុះអោយស្រុកកណ្តៀង បច្ចុប្បន្នបានប្រែក្លាយទៅជា សង្កាត់បន្ទាយដី ក្រុងពោធិ៍សាត់ កន្លងមកមាន ភូមិ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ព្រះ​ម៉ែ​គង្គា
ព្រះ​ម៉ែ​គង្គា (Goddess Ganga, गंगा देवी ) គឺ ជាទេពធីតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា , ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះវេទ៕៚ .ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាទន្លេមួយ​ និង ទេពធីតាទៀងទាត់ទន្លេមួយគង្គា និង ព្រះនៃចំភាពបរិសុទ្និងទន្លេមួយ។ ៕៚
ឃុំបន្ទាយដី
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ព្រះ​ម៉ែ​គង្គា
ប្រវត្តិ
ព្រះម៉ែគង្គា ទ្រង់គឺជាព្រះម៉ែនៃក្រសែទឹកស័ក្តិសិទ្ធិ ដែលផ្តល់នូវជីវិត និងលាងជម្រះនូវមន្ទិលសៅហ្មងរបស់សព្វសត្វទាំងឡាយតាមជំនឿនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬសាសនាហិណ្ឌូ។ ទ្រង់តែងតែស្ថិតនៅក្នុងរូបជាព្រះម៉ែ ដែលមានសម្រស់ស្រស់ស្អាតផូរផង់ ទ្រង់គ្រឿងអម្ពរពណ៌-ស មានព្រះហស្ត២ ឬ៤ ដោយព្រះហស្តពីខាងក្រោយទ្រង់ផ្កាឈូក និងថូ“កលសៈ” ឯព្រះហស្តពីរខាងមុខស្ថិតក្នុងកាយវិការប្រទានអភ័យ និងកាយវិការប្រទានពរ, ហើយទ្រង់មានសត្វ“មករ”ជាយានជំនិះ ៕៚
រូបភាពតូច| [[ទេវរូប ព្រះ​ម៉ែ​គង្គាធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់ក្បាលព្រះសិវៈ សិល្បៈខ្មែរ  ប្រាសាទធម្មនន្ទ.]]
រឿងមហាភារតយុទ្ធ
ព្រះនាង គឺជាមាតានៃក្រុងហស្តិនបុរៈ​ នាងជាអគ្គមហេសីឯកព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃព្រះបាទសាន្តនុ  និងជាម្ដាយរបស់​ភីស្មៈ ។ នៃអក្សរសិល្ប៍រឿងមហាភារតយុទ្ធ. ។ ៚
ប្រវត្តិព្រះនាងនៃសិល្បៈខ្មែរ
ទេវរូបព្រះនាងនៃសិល្បៈខ្មែរ គឺ ទេវរូប  ព្រះឧមាគង្គាបតិស្វរ (Uma-Gangapatisvarar) អ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញឈ្មោះនេះនៅលើសិលាចារឹកប្រាសាទបាគង ដែលនិយាយថា ព្រះបាទឥន្ទ្រវម្ម៌ន(ទី១)ស្ថាបនារូបឥស្វរព្រះនាមថា ឧមាគង្គាបតិស្វរនេះដែលមានព្រះហស្ថនាងឧមា និងនាងគង្គាព័ន្ធគ្នា។ ដោយផ្អែកលើសិលាចារឹក និងចម្លាក់ទាំងបីនេះធ្វើឲ្យលោក សឺដេស សន្និដ្ឋានថា នេះជារូបចម្លាក់នោះឯង។ តែក្នុងសិល្បៈខ្មែរ ព្រះឥសូរបង្ហាញព្រះហស្ថ៤ ឬច្រើនជាងនេះ តែពេលរាំ។ សព្វថ្ងៃ ចម្លាក់ និងសិលាចារឹកនេះរក្សាក្នុងអភិរក្សដ្ឋានអង្គរ ៕៚. រូបភាពតូច| [[ទេវរូប ព្រះ​ម៉ែ​គង្គា សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
ស្ថានីយ៍សំរោងសែន
សំរោងសែនជាស្ថានីយ៍បុរេប្រវត្តិសាស្រ្តមួយ ស្ថិតនៅខាងឆ្វេងដៃជាប់មាត់ស្ទឹងជីនិត ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នៅឆ្នាំ១៨៧៦ រកឃើញដោយលោក រ៉ុក ។ លោក មូរ៉ា មកមើលស្ថានីនេះហើយបានឃើញ ឧបករណ៍វត្ថុប្រើប្រាស់ធ្វើអំពីថ្មជាច្រើននៅឆ្នាំ ១៨៧៧ ។ ពីឆ្នាំ១៨៨៧ ដល់ឆ្នាំ១៨៨៨ លោក ជេម បានមកធ្វើកំណាយ ជាច្រើនកន្លែងនៅតំបន់ទន្លេសាប។ នៅឆ្នាំ១៩០១ លោក ហង់រី ម៉ង់ស៊ុយ បានជួបប្រទះពពួកវត្ថុសិល្បៈអំពីថ្មរំលីងជាច្រើនដុំជាភស្តុតាង ។ ស្ថានីយ៍សំរោងសែន ត្រូវបានធ្វើកាលបរិច្ឆេទតាមវិទ្យុសកម្មកាបូន ១៤(C-14) លើសំបក ខ្យង ខ្ចៅ អាយុកាលរបស់វា ៣២៣០ មុនគ.ស ទៅ ១២៨០ មុនគ.ស។
ព្រះចៅសង់ស៊ីខាន់
ជីវប្រវត្តិព្រះចៅសង់ស៊ីខាន់
កាលនៅកុមារព្រះអង្គមានព្រះនាមថា តេមុតស៊ីន(បុត្រច្បងក្នុងចំណោមបុត្រទាងបួន)។ ព្រះបិតានាម យេស៊ូហ្គៃ ជាព្រះញាតិវង្សនៃអាណាចក្រម៉ុងហ្គោល ដែលត្រូវពួកតាតារ និងពួកគីតាត់កម្ទេចឱ្យសាបសូន្យនៅរវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១២។ ព្រះមាតានាម អ៊ូលុន មានដើមកំណើតនៅកុលសម្ព័ន្ធមែគីត។ យេស៊ូហ្គៃជាមេកុលសម្ព័ន្ធគីយ៉ាត់ ដែលជាចំណែកមួយនៃអាចក្រម៉ុងហ្គោល ដែលនៅមានមហិទ្ធិឬទ្ធីគ្រាន់បើជាងគេ ក្នុងចំណោមកុលសម្ព័ន្ធម៉ុងហ្គោលនានានៃសម័យនោះ។ លុះពេលព្រះអង្គមានព្រះជន្មបាន ១១វស្សាគឺបិតាយេស៊ូហ្គៃ បានសោយទីវង្គតកុលសម្ព័ន្ធគីយ៉ាត់ក៏សឹងតែរលាយបាត់រូប។ លុះធំពេញវ័យព្រះរាជកុមារប្រកបដោយថាមពលទាំងបញ្ញាវាងវៃផង។ គ្រួសារគីយ៉ាត់ចេះតែរីកដុះដាលចម្រើនឡើងដែរ។ ឃើញដូចនេះពួកអភិជនគីយ៉ាត់ចាស់ៗពិសេសពួលតៃស្វីតក៏នឹកភ័យខ្លាច ម្យ៉ាងក្រែងអំណាចនៃកុលសម្ព័ន្ធនេះវាតទីទំលំទូលាយដូចជំនាន់បុព្វបុរសមុន ម្យ៉ាងទៀតខ្លាចការសងសឹងព្រះអង្គតេមុតស៊ីនចំពោះខ្លួនផង គេក៏សម្រេចចិត្តចូលរួមគ្នាកម្ចាត់ព្រះអង្គតេមុតស៊ីនចោល។ ក្រោយពីពួកព្យាបាទចាប់យកទៅធ្វើទារុណកម្មអស់មួយរយៈមក ព្រះអង្គបានរស់រួចខ្លួន។ កុលសម្ព័ន្ធក្រោមកិច្ចដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គតេមុតស៊ីនបានរីកលូតលាស់ជាលំដាប់ ហើយតែងស្វែងបង្កើតមិត្តភាពជាមួយកុលសម្ពន្ធផ្សេងៗជាច្រើន។ លុះពេលបានព្រះជន្ម ២០វស្សាព្រះអង្គចាប់ផ្តើមវាយបង្ក្រាបកុលសម្ព័ន្ធនានានៃភូមិភាគម៉ុងហ្គោលបានច្រើន។ នៅឆ្នាំ១២០៦ ក្រុមប្រឹក្សាអភិជនកុលសម្ព័ន្ធទាំងអស់បានធ្វើមហាសន្និបាត ដើម្បីប្រកាសព្រះអង្គតេមុតស៊ីនជាអធិរាជ ក្នុងគោរម្យនាមថា ព្រះចៅសង់ស៊ីខាន់។ ក្រោយមកព្រះចៅសង់ស៊ីខាន់ផ្តើមវាយដណ្តើមយករដ្ឋនានា ដោយបង្កើតជាចក្រភពមួយដ៏សម្បើម ដែលមានទិតាំងនៅលើទ្វិបអាស៊ីខាងជើង ព្រំប្រទល់ខាងកើតទៅដល់ប៉េកាំង ខាងលិចដល់អ៊ុយក្រែនក្នុងសហភាពសង្គមសូវៀត ។
ដ្យាក្រាមអយល័រ
ដ្យាក្រាមអយល័រ (Euler diagram) គឺជាដ្យាក្រាមដែលប្រើក្នុងការពន្យល់ទំនាក់ទំនងរវាងសំណុំ។ ជាធម្មតា ពួកវាពាក់ព័ន្ធនឹងរាងត្រួតគ្នានិងអាចត្រូវបានធ្វើមាត្រដ្ឋានដូចជាផ្ទៃនៃរូបរាងមានសមាមាត្រទៅនឹងចំនួនធាតុដែលវាមាន។ ពួកវាមានអត្ថប្រយោជន៍ជាពិសេសសម្រាប់ពន្យល់ឋានានុក្រមស្មុគស្មាញនិងនិយមន័យត្រួតលើគ្នា។ ពួកវាតែងតែច្រឡំជាមួយដ្យាក្រាមវ៉ែន។ មិនដូចដ្យាក្រាមវ៉ែនដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងដែលអាចធ្វើបានរវាងសំណុំផ្សេងគ្នានោះដ្យាក្រាមអយល័របង្ហាញតែទំនាក់ទំនងដែលទាក់ទងប៉ុណ្ណោះ។
ការប្រើដំបូងនៃ "រង្វង់អយល័រ" ត្រូវបានសន្មតជាទូទៅទៅនឹងគណិតវិទូជនជាតិស្វីសឈ្មោះ លេអុនហាត អយល័រ (ឆ្នាំ ១៧០៧-១៧៨៣) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដ្យាក្រាមវ៉ែននិងអយល័រត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជផ្នែកមួយនៃការបង្រៀននៅក្នុងទ្រឹស្តីសំណុំដែលជាផ្នែកមួយនៃចលនាគណិតវិទ្យាថ្មីនៃទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពួកគេក៏ត្រូវបានទទួលយកដោយកម្មវិធីសិក្សាផ្សេងទៀតដូចជាការអាន ក៏ដូចជាអង្គការនិងអាជីវកម្ម។
ស្ថានីយ៍អន្លង់ផ្តៅ
ស្ថានីយ៍នេះរកឃើញដោយលោក ហង់រី ម៉ង់ស៊ុយ នៅឆ្នាំ ១៩០២ ស្ថិតនៅប្រមាណជា ៣០គីឡូម៉ែត្រ ទិសខាងត្បូងឈៀងខាងកើតស្ថានីយ៍សំរោងសែនជាប់ស្ទឹងជីនិត ។
ភូមិមានរិទ្ធ
ភូមិមានរិទ្ធ
thum|300px|right|ទេសភាពភូមិមានរិទ្ធ ភូមិមានរិទ្ធ គឺជាភូមិមួយដែលមានចំងាយ៤០គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត​ ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះមានប្រជាជនប្រហែលជាង ២០០០ គ្រួសារ ហើយភូមិនេះ កំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖​ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែ​វិស័យកសិកម្មដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលឡាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនទាំងអស់។ភូមិមានរិទ្ធគឺជាភូមិមួយដែលមានចំងាយ៧០គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត​ ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនក្នុងភូមិមានរិទ្ធក៏ដូចប្រជាជនទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងមូលផងដែរ ចំពោះប្រជាជននៅក្នុងភូមិការរស់នៅរបស់ពួកគេគឺចុះសម្រុងគ្នាយ៉ាងល្អ ពិភូមិមួយទៅភូមិមួយ ពីក្រុមគ្រួសារមួយទៅក្រុមគ្រួសារមួយ។ភូមិមានរិទ្ធគឺជាភូមិមួយស្ថិតនៅខេត្តកំពត​ ខាងកើតឈៀងខាងជើង នៅផ្លូវជាតិ៣៣ មានប្រវែង ៥២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួម ខេត្តកំពត​ដោយឆ្លងកាត់តាមស្រុកកំពង់ត្រាច និងស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងឈៀងខាងកើត នៃប្រទេសកម្ពុជា ភូមិនេះគឺជាភូមិមួយកំពុងអភិវឌ្ឍមួយផងដែរ ក្នុងចំណោមភូមិទាំងអស់នៅក្នុង ខេត្តកំពត ដែលជាភូមិនៅខាងត្បូងនៃ ប្រទេសកម្ពុជាហើយជាប់នឹងប្រទេសវៀតណាម។ ហើយនៅទីនោះមានផ្សារពាណិជ្ជកម្ម តូចល្មមពុំសូវជាធំប៉ុន្មានទេ ដែលមានលក់នូវផលិតផលនៅតាម​កូនតូបនីមួយៗ ជាពិសេសគឺឥវ៉ាន់ចាប់ហួយ​ លក់ដោយអាជីវករដែលរស់នៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ។
គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកមីយ៉ាន់ម៉ា
គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកមីយ៉ាន់ម៉ា မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ  គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក លេខកូដ IOC: MYA ) គឺជា គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក តំណាងឱ្យ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦ ដោយលោក ហ្សា វីក ។ រូបភាពតូច| ការិយាល័យ​ក​ណ្តា​ល
កីឡដ្ឋាន​វុន​ណា​ធី​កឌី​
កីឡដ្ឋាន​វុន​ណា​ធី​កឌី​ ( ဝဏ္ဏသိဒ္ဒိ အားကစားကွင်း  ) គឺជាពហុកីឡដ្ឋានដែលប្រើបានច្រើននៅ រដ្ឋធានី ណៃពិដោ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ វាអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាបាន ៣០ ០០០ នាក់។  ពហុកីឡដ្ឋាន​ជាតិ​រៀបចំ ​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ឆ្នាំ ២០១៣ និង​ពិធី​បើកនិង​បិទ ​អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម​ឆ្នាំ ២០១៤ ។  លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត វា​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍ ​មហោស្រព​កីឡា​ជាតិ​ឆ្នាំ ២០១៥  និង ​កីឡា​សាកលវិទ្យាល័យ​អាស៊ាន​ឆ្នាំ ២០១៨ ។ បច្ចុប្បន្នកំពុងរៀបចំការប្រកួតកីឡារដ្ឋ និងតំបន់។ មានការិយាល័យរបស់ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកមីយ៉ាន់ម៉ា និងនាយកដ្ឋានកិច្ចការយុវជននៃក្រសួងកីឡា និងកិច្ចការយុវជន។ រូបភាពតូច| កីឡដ្ឋាន
ភូមិមានរិទ្ធ
សេដ្ឋកិច្ចភូមិមានរិទ្ធ
[កែប្រែ​កូដ]
ប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ២០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ១៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៣០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​ ចេក​ ក្រូច​ ស្វាយ ទៀប ដំឡូង ត្រាវ ពោត​ ដូង...ល។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង​ ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារ ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។
ការអប់់រំ់់
ចំពោះវិស័យអប់រំក្នុងភូមិកោះខ្លូតមានការរីនចម្រើនយ៉ាងរហ័សដោយសារក្នុងភូមិមានការសាកសង់សាលារៀន​ ជាច្រើនតាំងពីថ្នាក់មតេយ្យ រហូតដល់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យនិងមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូ​ ចាំបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ។​ ហើយដោយសារតែប្រជាជន មានចំណេះដឺង ពួកគេបានបញ្ទូនកូនៗរបស់ពួកគេ មកសាលារៀន​ ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះវិជ្ចា​ អោយបានខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីយកចំណេះដឺងទាំងនេះយកទៅអភិវឌ្ឃន៍ ប្រទេេសជាតិ និង​ គ្រូសារ អោយការរីនចម្រើន។
សន្តិសុខ
[កែប្រែ​កូដ] ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងភូមិវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់​ គ្នានការជួរដូរក្រឿងញៀន គ្នានក្នេងទំនើង ដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។
វិស័យសុខាភិបាល
[កែប្រែ​កូដ] ចំពេោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំអី និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
វប្បធម៌់
[កែប្រែ​កូដ]
ភូមិមានរិទ្ធច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )
កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ
កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ (Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតកាហ្សាក់ស្ថាន ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថាន ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩។ គាត់បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្តីទីនៅថ្ងៃទី ២០ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៩ ដោយសារតែការលាលែងពីតំណែងរបស់ Nursultan Nazarbayev ដែលបានលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៩ បន្ទាប់ពីកាន់តំណែងអស់រយៈពេល ២៩ ឆ្នាំ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ស្ថានីយ៍ម្លូព្រៃ
នីយ៍នេះត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩៣៨ ដោយលោក ប៉ែលឡង់ បានស្រាវជ្រាវក្នុងសម័យ អាណានិគមបារាំង។ស្ថានីយ៍នេះស្ថិតនៅខាងជើងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងខេត្តព្រះវិហារសព្វថ្ងៃ ។
ស្វាយ
រូបភាពតូច| ផ្លែស្វាយ ផ្លែស្វាយ គឺជា ផ្លែឈើមួយដែលមានប្រភពមកពីតំបន់រវាងភាគពាយ័ព្យនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បង់ក្លាដែស និងភាគឦសាននៃ ប្រទេសឥណ្ឌា ។ ផ្លែស្វាយត្រូវបានដាំដុះនៅ អាស៊ីខាងត្បូង និង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។ មានប្រភេទផ្សេងទៀតដែលផលិតផ្លែឈើដែលអាចបរិភោគបាន ។
មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ស្ទើរ​រាប់​ឈ្មោះ​ពុំ​អស់ : ស្វាយ​កែវ, ស្វាយ​ក្បាល​ដំរី, ស្វាយ​ខ្ទិះ, ស្វាយ​ចេក, ស្វាយ​ទុរេន, ស្វាយ​ពង​ត្រង, ស្វាយ​ពុំសែន, ស្វាយ​មាស, ស្វាយ​មីង, ស្វាយ​ស ។ល។
ស្វាយជាផ្លែឈើដ៏ពេញនិយមមួយប្រភេទរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដោយសារតែវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ហើយអាចទទួលទានបានទាំងនៅខ្ចី និងពេលទុំ។ ប៉ុន្តែក្រៅពីរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសា ស្វាយនៅមានអត្ថបទប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពជាច្រើនទៀត។
ហ្សាវីក
ហ្សាវីក (7 មីនា 1911-25 ខែវិច្ឆិកា 2000) គឺជា អ្នកលើកទម្ងន់ ជនជាតិភូមា ដែលតំណាងឱ្យប្រទេសឥណ្ឌា។ គាត់​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​ក្នុង ​វិញ្ញាសា​ទម្ងន់​មធ្យម​បុរស ​នៅ​ក្នុង​ការ ​ប្រកួត​កីឡា​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៦ ។ នៅឆ្នាំ 1946 គាត់បានបង្កើត គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកភូមា ។
ស្វាយ
ផ្លែស្វាយ​គឺជា​ផ្លែឈើ​ស្រស់​ទី​២​របស់​កម្ពុជា​ដែល​អាច​នាំចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​ផ្ទាល់​បន្ទាប់ពី​ផ្លែចេក​។​​ ផ្លែស្វាយ​ស្រស់​កម្ពុជា​នាំចេញ​ទៅកាន់​ទី​ផ្សារ​ប្រទេស​ចិន​ ​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ ​ចិន​និង​កម្ពុជា​ ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​រួមគ្នា​ ​។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ខេត្តឌៀនបៀន
ខេត្តឌៀនបៀន គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តឡាយចឺវនៅភាគឦសានខេត្តសឺនឡា នៅភាគអាគ្នេយ៍ទីក្រុងពូអឺ ខេត្តយូណាន ប្រទេសចិន នៅភាគពាយ័ព្យនិងខេត្តផុលសាលី ក្នុងប្រទេសឡាវ នៅខាងលិច។ ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៩.៥៤១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ មានប្រជាជនចំនួន ៥៩៨.៨៥៦ នាក់។
ព្រះពិស្ណុការ
ព្រះពិស្ណុការ(विश्वकर्मान् Vishvakarmanพระวิษณุกรรม) ព្រះពិស្ណុការ៖ អាទិទេពខាងស្ថាបត្យកម្ម វិស្វកម្ម ទេព នៃព្រហ្មញ្ញសាសនា-ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា ទេពដែលទាក់ទងនឹងការសាងសង់ប្រាង្គប្រាសាទ គឺជាទេវតាមួយសំខាន់ ហេតុនេះព្រះអង្គត្រូវបាន ព្រាហ្មណ៍សាសនិកចាត់ទុកថាគឺជា ព្រះវិស្ណុគ្ម័ន ជាទេវតានៃស្ថាបត្យកម្ម ឬ ស្តេចស្ថាបត្យករដ៏ចំណាន។ ពាក្យវិស្ណុគ្ម័នជាភាសាសំស្រ្តឹត បានឲ្យ កំណើតទៅពាក្យខ្មែរយើងគឺ វិស្ណុការ ដែលមាននិយមន័យដូចគ្នា ។ ព្រះអង្គក៏ជាសិល្បករ និងជាយន្តការទាំងផ្នែកការជាង ជាទូទៅរបស់ទេវតា ហើយក៏ជាអ្នកផលិតគ្រឿងសព្វាវុធ ថ្វាយពួកទេវតាផងដែរ ។ គឺព្រះវិស្វករនេះហើយ ដែលបានផលិតអាវុធ ឈ្មោះគ្នីសាស្ត្រ និងបានបង្ហាត់បង្រៀនវិជ្ជាមួយឈ្មោះថា ស្ថាបត្យ វេទ ជាវិទ្យាផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្ម និងខាងយន្តកម្ម”។ ’ព្រះអង្គជាអម្ចាស់ ឬជាមេនៃសិល្បៈ ជាអ្នកផលិតវត្ថុសិល្បៈចំនួន មួយពាន់មុខងារ វឌ្ឍកី (ជាងសំណង់ / របស់ពពួកទេវតា ជាអ្នកឧបត្ថម្ភលើសិប្បករទាំងអស់ ។ ទ្រង់បានកសាងរថហោះនៅលើមេឃសម្រាប់ពពួកទេវតា” ។ ទ្រង់ ’បានកសាងទីក្រុងលង្កាឲ្យពួកយក្ស និង បិសាច និង បានបង្រៀនស្វាមួយឈ្មោះនល ឲ្យចេះសង់ស្ពានធ្វើអំពីថ្មបណ្តែកទឹក ឆ្លងកាត់ សមុទ្រ ពីប្រទេសឥណ្ឌា ចុងខាងត្បូងទៅកាន់កោះលង្កា ដោយដាក់ឈ្មោះថា រាមសេតុ ។
វត្តខ្មែរនៅព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
តារាងវត្តខ្មែរទាំង១៤១នៅខែត្រព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
ព្រះពិស្ណុការ
គឺក្នុងន័យហើយ បានជាសិល្បករខ្មែរគ្រប់ប្រភេទ មិនថាជាងសាងសង់ ឬ អ្នករបាំទេ គេរមែងតែងគោរពបូជាព្រះអង្គមួយនេះ ៕
វត្តខ្មែរនៅព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
០១ ពោធិសាលរាជ (កំពង់) ក្រុងត្រាវិញ ៦៤២ ចេនឡា ។
ព្រះពិស្ណុការ
+ការទាក់ទង់សាងប្រាសាទនគរវត្ត
វត្តខ្មែរនៅព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
០៣ ចម្បកមាស (ខឿន) ក្រុងត្រាវិញ ១៣៤៨ អង្គរ ។
០៤ នាគវនារាម (ខ្ទឹង) ក្រុងត្រាវិញ ១៤៨៥ ក្រោយអង្គរ ។
០៥ ពិសីវរារាម (ពិសី) កន្លង់ ១៧០០ ក្រោយអង្គរ ។
០៦ ពិសេសារាម (កន្លែងសេស) កន្លង់ ១៥០០ ក្រោយអង្គរ ។
០៨ ពោធិចុឡាមុនីចេតិយ (ឥដ្ឋ) កន្លង់ ១៥៤១ ក្រោយអង្គរ។
០៩ ជោវ័នសង្វាមាស (បាត់ក្រមា) កំពង់ស្ពាន ១៧៥៨ ក្រោយអង្គរ ។
១០ ព្រលានមានជ័យ (ចុងព្រលាន) កំពង់ស្ពាន ១៧៧៧ ក្រោយអង្គរ ។
១១ មង្គលឪទ្យាន (កិញ្ឆាង) កំពង់ស្ពាន ១៩៦០ ក្រោយអង្គរ។
១២ វេឡុវ័ន (ឫស្សីស្រុក) កំពង់ស្ពាន ១៥២៥ ក្រោយអង្គរ ។
១៣ ទេពឪទ្យាន (តាដេវ) កំពង់ស្ពាន ១៧១០ ក្រោយអង្គរ ។
១៤  មុនីរង្សី (មេពាំង) កំពង់ស្ពាន ១៨៥១ ក្រោយអង្គរ។
១៥ រតនះទីបារាមកោះកែវ (អូរមិច) កំពង់ស្ពាន ១៦៥៧ ក្រោយអង្គរ ។
១៦ ភិរម្យរាជ (ភិរម្យសុខ) កំពង់ស្ពាន ១០៩៧ អង្គរ។
១៧ មហាវន្ត (អូរសំពៅ) កំពង់ស្ពាន ១៩៦៨ ក្រោយអង្គរ។
១៩ សាលវន្ត (តាអោក) កំពង់ស្ពាន ១៧៣៦ ក្រោយអង្គរ។
២០ រតនះសាគរ (ព្រើម) កំពង់ស្ពាន ១៩៧២ ក្រោយអង្គរ។
២១ ពោធិសិរី (ចុងផ្នោ) កំពង់ស្ពាន ១៩០៣ ក្រោយអង្គរ ។
២២ បុទុមសាគរ (កំពង់ស្ពាន) កំពង់ស្ពាន ១៨១៨ ក្រោយអង្គរ ។
២៣ មហាពោធិវ័ន (តាថៀវ) កំពង់ស្ពាន ១៣៦៩ អង្គរ។
២៤ សម្បួរង្សី (សម្បួរ) កំពង់ស្ពាន ៣៧៣ ហ្វូណន។
២៦ ពោធិភិរម្យរង្សី (ចុងបឹង) កំពង់ស្ពាន ១៨៨៧ ក្រោយអង្គរ។
២៧ ពោធិមានជ័យសិរីឧត្តម(ពោធិ៍ធំ) កំពង់ស្ពាន ១៧៥៦ ក្រោយអង្គរ។
២៨ បទុមក្រពុំរត្នកេសរបុបា្ផចប្បាមាស (សំណឹងធំ) កំពង់ស្ពាន ១៣៦៤ អង្គរ។
២៩ សមោធារាម (កំបាំងបាត់) កំពង់ស្ពាន ១៦៨០ ក្រោយអង្គរ។
៣០ ជ្រោយប្រាសាទ (ចុងខ្សាច់) កំពង់ស្ពាន ១៥៧៦ ក្រោយអង្គរ។
៣១ ពោធិវង្សកំពង់ដូង (ផ្នោដូងចុង_ង) កញ្ចោង ១៧១៩ ក្រោយអង្គរ ។
៣២ សាលតិត្ថារាម (កំពង់រាំង) កញ្ចោង ១៧០០ ក្រោយអង្គរ ។
៣៣ ព្រះបាទកងចក្រ (កំពង់មាស) កញ្ចោង ១៧៦០ ក្រោយអង្គរ ។
៣៤ កំពង់ឈូក (ផ្នោសង្រ្កម) កញ្ចោង ១៧៧៥ ក្រោយអង្គរ ។
៣៥ សាសនសាមគ្គីរង្សី (អូរត្រាវ) កញ្ចោង ១៩៩៣ ក្រោយអង្គរ ។
៣៦ បុទុមប្រជុំនទី (អូរឈូក) កញ្ចោង ១៦៧៦ ក្រោយអង្គរ ។
៣៧ សុវណ្ណមុនីសាមគ្គី (ដៃទទឹង) កញ្ចោង ១៧៩០ ក្រោយអង្គរ ។
៣៨ សុវណ្ណគន្ធវារីរង្សី (ព្រែកទុង) កញ្ចោង ១៨៧៣ ក្រោយអង្គរ ។
៣៩ កញ្ចោងភ្នំពេញ (កញ្ចោងផ្សារ) កញ្ចោង ១៦៥៥ ក្រោយអង្គរ ។
៤០ កញ្ចោងកំពង់លាវ កញ្ចោង ១៥៥៦ ក្រោយអង្គរ ។
ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា
ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា នៃ [[ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី.]] ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា (गायत्री (मन्त्रः) Gayatri mantraคายตรี มนตรา) វាគឺជាការអធិស្ឋានសម្រាប់ការគោរពបូជានិងការចងចាំ ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី និង ព្រះអាទិត្យនៅ ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង ព្រហ្មញ្ញ សាសនា.
វត្តខ្មែរនៅព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
៤២ ទិព្វមង្គលនិលឪទ្យាន (ផ្នោព្រីង) កញ្ចោង ១៨៦២ ក្រោយអង្គរ ។
៤៣ នទីសមន្តា (អូរវែងចាស់) កញ្ចោង ១៨៧៣ ក្រោយអង្គរ ។
ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា
ការថ្វាយបង្គំ
ជា ភាសាសំស្ក្រឹត:
វត្តខ្មែរនៅព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម
៤៤ ស្ទឹងមានជ័យសិរីឧត្តម (អូរវែងថ្នី) កញ្ចោង ១៩៩២ ក្រោយអង្គរ ។
៤៥ សុវណ្ណនិគ្រោធ (ជ្រៃភេ) កញ្ចោង ១៨២៦ ក្រោយអង្គរ ។
៤៦ គោករាជសីមា (គោក) កំពង់ធំ ១៧៩៥ ក្រោយអង្គរ។
៤៧ កោះកែវសិរី (កោះ) កំពង់ធំ ៦១៣ ចេនឡា ។
៤៨ សំរោងឯក កំពង់ធំ ៦៤២ ចេនឡា ។
៤៩ អង្គររាជបុរី (អង្គ) កំពង់ធំ ៩៩០ អង្គរ ។
៥០ ចម្ប៉ាអង្គរជ័យ (ចំការ) កំពង់ធំ ១៦៤២ ក្រោយអង្គរ។
៥២ ស្រះនាគ កំពង់ធំ ១៦៣២ ក្រោយអង្គរ។
៥៣ សម្បូរិទ្ធិស័ក (សំបួរ) កំពង់ធំ ១៤២១ អង្គរ។
៥៤ ព្រះពន្លាជ័យ (ពន្លា) កំពង់ធំ ១៥៥៦ ក្រោយអង្គរ។
៥៥ បុទុមគង្គា (រួមមិត្ត) កំពង់ធំ ១៨០២ ក្រោយអង្គរ។
៥៦ ពោធិវង្សារាម (ចុងទ័ព) កំពង់ធំ ១៨០២ ក្រោយអង្គរ។
៥៧ បិដកត្យារាម (ក្នុងស្រុក) កំពង់ធំ ៦១៤ ចេនឡា ។
៥៨ គងជ័យរឹងរិទ្ធស័ក (ផ្នោកំបុត) កំពង់ធំ ១៧៦៥ ក្រោយអង្គរ ។
៥៩ ជុំប្រាសាទ (ខ្សាច់កណ្តាល) កំពង់ធំ ១៨៧២ ក្រោយអង្គរ ។
៦១ ចម្បីសោភ័ណ (ត្រោកកើត) កំពង់ធំ ១៦៧៧ ក្រោយអង្គរ ។
៦៣ កំពង់និគ្រោធ (កំពង់ជ្រៃ) ទីរួមស្រុកកំពង់ធំ ១៦៧៣ ក្រោយអង្គរ ។
៦៤ សីលាទ្រ (ថ្នទល់) ទីរួមស្រុកកំពង់ធំ ១៥១៩ ក្រោយអង្គរ។
៦៥ មហិង្គុទី (សំរោងធំ) កំពង់ធំ ១៨៤៥ ក្រោយអង្គរ ។
៦៦ ក្រពុំឈូក (ក្នក) កំពង់ធំ ១៦៥៥ ក្រោយអង្គរ ។
៦៧ ពោធិទេពចេត្យារាម (ផ្នោអណ្តែត) កំពង់ធំ ១៩៧៣ ក្រោយអង្គរ ។
៦៨ ទក្ខិណានិគ្រោធ (ចុងព្រៃ) ថ្កូវ ១៨៨៥ ក្រោយអង្គរ ។
៦៩ កោះកែវមណីសម្បាណ (ស្លែងថ្មី) ថ្កូវ ១៨៩៤ ក្រោយអង្គរ ។
៧១ ពោធិព្រឹកគិរីវង្ស (ស្វាយសៀមចាស់) ថ្កូវ ១៨៦២ ក្រោយអង្គរ ។
៧២ ពោធិព្រឹកគិរីវង្សារាម (ស្វាយសៀមថ្មី) ថ្កូវ ១៩០៥ ក្រោយអង្គរ ។
៧៣ ខេមរារចនាសម្ព័ន្ធ (ទួលតាថុក) ថ្កូវ ១៩៧៣ ក្រោយអង្គរ។
៧៤ ពោធិចុឡាមណីចេតិយ (ចេតីយ៍) ថ្កូវ ១៤៨៨ ក្រោយអង្គរ ។
៧៥ ពោធិបឹង (បឹង) ថ្កូវ ១៦២៤ ក្រោយអង្គរ។
៧៦ កំពង់ហ្លួង (កំពងក្តី) ថ្កូវ ១៥៦៨ ក្រោយអង្គរ ។
៧៧ ចម្ប៉ាបុរីសិរីតរាជ (ក្រ) ថ្កូវ ១៩១៦ ក្រោយអង្គរ ។
៧៨ មុនីរង្សីសិរីវរារាម (ស្វាយពក) ថ្កូវ ១៥៦៧ ក្រោយអង្គរ ។
៧៩ ជំនិតមានជ័យ (ជំនិត) ថ្កូវ ១៤៦៨ ក្រោយអង្គរ។
៨១ កប្បព្រឹក្ស (បាឆាវ) ថ្កូវ ១៦៧៣ ក្រោយអង្គរ ។
៨២ ជម្ពូទ្វីបវរារាម (ជ្រោយទន្សា) ថ្កូវ ១៧៨៣ ក្រោយអង្គរ ។
៨៣ ក្រពុំឈូកច្រាល (ចារ) ថ្កូវ ១៧៥២ ក្រោយអង្គរ ។
៨៤ កេតុសំរោងទងកប្បព្រឹក្ស (កោះស្លា) ថ្កូវ ១៨៩៩ ក្រោយអង្គរ។
៨៥ គោបាលនិគ្រោធ (ផ្នោព្រាល) ថ្កូវ ១៧១១ ក្រោយអង្គរ។
៨៦ ថ្មគោល (ក្បាលទូក) ថ្កូវ ១៦៧៤ ក្រោយអង្គរ ។
៨៧ សាលាពិភ័ក្ការាម (តាសឹក) ថ្កូវ ១៦៩៨ ក្រោយអង្គរ ។
៨៨ មជ្ឈឹមសាល (ឫស្សីម្គុំ) ថ្កូវ ១៦៩៨ ក្រោយអង្គរ ។
៨៩ លតាវ័ន (ព្រៃវល្លិ៍) ថ្កូវ ១៤៦៦ ក្រោយអង្គរ ។
៩០ សុវណ្ណមាលី (ព្រះប្រាង្គ) ថ្កូវ ១៩១៩ ក្រោយអង្គរ ។
៩១ សត្ថារាម (កំពង់សាលា) ថ្កូវ ១៦៩៩ ក្រោយអង្គរ ។
៩២ សុរិន្ទរាជព្រឹក្ស (ស្លាប៉ាង) ថ្កូវ ១៨៥៦ ក្រោយអង្គរ
៩៣ សុវណ្ណទេព្វីឯកវិមល្លារាម (ដំបងពាក់) ថ្កូវ ១៨០៦ ក្រោយអង្គរ។
៩៤ សត្ថារាមវ័ន (តារ៉ម) ថ្កូវ ១៦៩០ ក្រោយអង្គរ។
៩៥ និគ្រោធារាម (ជ្រៃប្រាសាទ) ថ្កូវ ១៤៥០ ក្រោយអង្គរ ។
៩៦ តាលភិរីឧត្តុង្គមានជ័យសិរីវង្សារាម (រំដួល) ថ្កូវ ១៥៧១ ក្រោយអង្គរ ។
៩៧ ឧត្តមភិរីរាជមន្ទីរ (បាយ៉ាម) ថ្កូវ ១៦៧៧ ក្រោយអង្គរ ។
៩៨ សុវណ្ណពិជ័យ (ជ្រៃគោក) ថ្កូវ ១៦៩៤ ក្រោយអង្គរ ។
៩៩ វិភាគរាជដួងកែវ (ផ្នោដូង) ថ្កូវ ១៦៧៨ ក្រោយអង្គរ។
១០០ សិរីពទ្ធជុំគម្ពីរសាគរ (ផ្នោសង្កែថ្មី) ថ្កូវ ១៨០៣ ក្រោយអង្គរ ។
១០១ កេតុបូគម្ពីរសាគរ (ផ្នោសង្កែចាស់) ថ្កូវ ១៦៥៩ ក្រោយអង្គរ ។
១០២ បន្ទាយប្រជុំពល (បន្ទាយក្រ) ថ្កូវ ១៦៧៥ ក្រោយអង្គរ ។
១០៣ ព្រះឥន្ទឪទ្យាន (បង្រៃថ្មី) ថ្កូវ ១៦៤៥ ក្រោយអង្គរ ។
១០៤ កំពង់ពោធិព្រឹក្ស (បង្រៃចាស់) ថ្កូវ ១៤៩៨ ក្រោយអង្គរ។
១០៥ លាវចន្ទស្សរារាម (ដីក្រហម) ថ្កូវ ១៨០៨ ក្រោយអង្គរ ។
១០៦ សិមារាម (ផ្នោអណ្តូង) ថ្កូវ ១៨០៣ ក្រោយអង្គរ។
១០៧ ពោធិភិរម្យឧត្តមសួស្តី (បាត្រាច) ថ្កូវ ១៧៣២ ក្រោយអង្គរ ។
១០៨ សេរីវង្សារាម (ផ្នោអំពូង) ថ្កូវ ១៨៣៥ ក្រោយអង្គរ។
១១០ រោងពិសីជ័យឧត្តម (រោងវាល) ថ្កូវ ១៧៨៣ ក្រោយអង្គរ ។
១១១ មុនីកោះកែវ (កោះទន្លាប់) ថ្កូវ ១៧៥៨ ក្រោយអង្គរ។
១១២ អរិយធម្មវង្សាបាហារីភូមិដូនជ័យគងមានបុណ្យ(ធំ) មាត់សមុទ្រ ១៨៨១ ក្រោយអង្គរ។
១១៣ ចន្ទគិរីឧត្តុង្គមានជ័យ (ជ្រៃតាសូល៍) មាត់សមុទ្រ ១៨៩៦ ក្រោយអង្គរ ។
១១៤ សត្ថារិនទី (ប្រខុប) មាត់សមុទ្រ ១៨៧២ ក្រោយអង្គរ ។
១១៦ បូព៌ាសាគរ (ត្រពាំងឈូក) មាត់សមុទ្រ ១៩៦៤ ក្រោយអង្គរ។
១១៧ ទក្ខិណាសាគរ (ទ្រលោង) មាត់សមុទ្រ ១៩២៩ ក្រោយអង្គរ ។
១២០ ជ័យសទ្ធារតនឧត្តម (ចេកជ្រំ) ផ្នោដាច់ ១៩០៨ ក្រោយអង្គរ ។
១២១ កងចក្ការាម (ធ្លក) ផ្នោដាច់ ១៤៩៩ ក្រោយអង្គរ ។
១២២ អង្គរជុំ (ភៀវ) ផ្នោដាច់ ១៦៦៧ ក្រោយអង្គរ។
១២៣ គិរីសុវណ្ណ (ចុងមីសចាស់) ផ្នោដាច់ ១៦៥៤ ក្រោយអង្គរ។
១២៤ ពោធិសយ្យារាម (កាន់ស្នម) ផ្នោដាច់ ១៧៤៩ ក្រោយអង្គរ ។
១២៥ កំពង់នាវា (កំពង់ទូក) ផ្នោដាច់ ១៦៤២ ក្រោយអង្គរ។
១២៦ លាយលក្ខណ៍​កងចក្រ​ផ្នោ​ទន្ទឹម​​ (អំពាំងសាន្ត) ផ្នោដាច់ ១៤៣៩ ក្រោយអង្គរ ។
១២៧ ពោធិវង្សទ្រង់លក្ខ (កោះស្វាយ) ផ្នោដាច់ ១៨៩០ ក្រោយអង្គរ ។
១២៨ លាយលក្ខកងចក្រ (ត្រពាំងវែង) ផ្នោដាច់ ១៦៤២ ក្រោយអង្គរ ។
១៣០ លាយលក្ខកងចក្រភូមិរាជឥន្រ្ទីជិត (ទ្រព្រះបាទ) ផ្នោដាច់ ១៣៥២ អង្គរ ។
១៣១ ពោធិស្រះស្រង់ កំពង់រការថ្មី (ដំបូកបី) ផ្នោដាច់ ១៨៥៦ ក្រោយអង្គរ ។
១៣២ គងចក្រលាយលក្ខណារាម (ប្រហូត) ផ្នោដាច់ ១៧៣៣ ក្រោយអង្គរ។
១៣៣ ដំបូកបីជ័យជំនះ (ទាវថ្មី) ផ្នោដាច់ ១៨០៧ ក្រោយអង្គរ។
១៣៤ ពោធិស្រះស្រង់ (ទាវចាស់) ផ្នោដាច់ ១៦៨៣ ក្រោយអង្គរ ។
១៣៥ មុនីស្នេហាសុវណ្ណាស្រះកែវ (កោះសោម) ផ្នោដាច់ ១៨៦៨ ក្រោយអង្គរ ។
១៣៦ មុនីបញ្ញាជ័យសេដ្ឋាសុវណ្ណារាម (ចុងផ្នោ) ផ្នោដាច់ ១៩៧៤ ក្រោយអង្គរ។
១៣៧ សាគរគិរីកោះកើយ (ផ្នោរាំង) ផ្នោដាច់ ១៦៨៣ ក្រោយអង្គរ។
១៣៨ គិរីនិគ្រោធ (កំពង់ទទឹង) ផ្នោដាច់ ១៩៦៦ ក្រោយអង្គរ។
១៣៩ យសមេត្រី (មេរងចាស់) ផ្នោដាច់ ១៥១២ ក្រោយអង្គរ ។
១៤០ គង់បន្ទាយជយារាម (មេរងថ្មី) ផ្នោដាច់ ១៦៣១ ក្រោយអង្គរ។
១៤១ បរមនិមិត្ត (វាលាក់) ១៦៥០ ក្រោយអង្គរ។
ស្រុកកំពង់ធំមាន ២២ និងទីរួមខែត្រមាន ៤ វត្ត។ ស្រុកកំពង់ស្ពានមាន ២២ វត្ត។ ស្រុកថ្កូវមាន ៤៤ វត្ត។ ស្រុកកញ្ចោងមាន ១៥ វត្ត។ ស្រុកកន្លង់ ៤ វត្ត។ ស្រុកមាត់សមុទ្រមាន ៧ វត្ត។ ស្រុកផ្នោដាច់មាន ២៣ វត្ត។ រួមទាំងអស់មាន ១៤១ ក្នុងខេត្តព្រះត្រពាំង។ អ្នកដាក់វត្តខ្មែរនៅកម្ពុជាក្រោម ចូលក្នុងវីគីភីឌា ដោយខ្មែរក្រោម។ ខ្ញុំបន្តសឺនសុរីយាអាប់រស្មី
នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
គឺជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីក៏ត្រូវជាប្រធានទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនិងជាតំណាងរដ្ឋាភិបាលទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេសផងដែរ។ ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្រ្តីគឺត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសម្រាប់រយៈពេល ៥ ឆ្នាំ (១ អាណត្តិ) ដោយមិនកំណត់អាណត្តិនោះទេ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៥ មក ប្រទេសកម្ពុជាគឺមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ៣៦ រូប ហើយក្នុងចំណោមនោះមាន ៤ រូបជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទី (បណ្តោះអាសន្ន)។
យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នាយករដ្ឋមន្រ្តីគឺតម្រូវឱ្យធ្វើជាសមាជិកនៃរដ្ឋសភាជាតិ។ លោក/នាងត្រូវតែជ្រើសតាំងដោយសភាភាគច្រើនសិន មុនពេលធ្វើពិធីស្បថឡើងកាន់អំណាចនៅឯព្រះបរមរាជវាំង។ ក្នុងនោះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីដែលបានតែងតាំងត្រូវតែធ្វើសច្ចាប្រណិធាននៅមុខព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ គណៈមហានិកាយ និងគណៈធម្មយុត្តិកនិកាយ។
នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺសម្តេចតេជោហ៊ុន សែន សម្តេចបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាតាំងពីថ្ងៃ១៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៥ មកម្លេះ។
រាយនាមនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា រាប់ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤៥
សាលាស្រុក
សាលាស្រុក
សាលាស្រុកគឺជាការិយាល័យធ្វើការរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងគណៈអភិបាលស្រុក។
សំណង់ដីរាងមូល
លោក ល្វី ម៉ាស់ឡឺរេ នៅឆ្នាំ១៩៥៩ លោកបានស្រាវជ្រាវលើតំបន់ដីក្រហមក្នុងខេត្តកំពង់ចាមនៃ ប្រទេសកម្ពុជានិងមួយភាគនៃប្រទេសវៀតណាម។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ លោក ប៊ែណាត ហ្វីលីប ហ្រ្គូសលីយេ (Bernard Phillipe Groshier)  បានធ្វើកំណាយ បុរាណវិទ្យានៅមេមុត ក្នុងសំណង់ដីរាងមូលនៅតំបន់ស្រុកមេមត់។ ក្រោយពីការពិនិត្យមើលពីលើអាកាសមក មានស្ថានីយ៏ជាច្រើន     ដែលគេអាចមើលឃើញនូវចំណែក យ៉ាងតូចៗនៃស្ថានីយ៏ទាំងមូល ហើយបានបង្ហាញអោយឃើញថា      ស្ថានីយ៏ទាំងនេះមានរូបរាងសាំញាំ តែមានសារៈសំខាន់មិនមែនធម្មតានោះទេ។    ការធ្វើកំណាយនៅឆ្នាំ១៩៨២ នៅលើជំរុំភូមិមូលមួយនៅក្នុងភូមិមេមត់ (ខេត្តកំពង់ចាម) បានបង្ហាញអោយឃើញនៅស្រទាប់ នៃយុគសម័យថ្មរំលីង ដែលមានភាពសំបូរបែបគួរអោយភ្ញាក់ផ្អើល។ គេបានហៅថាអរិយធម៏នេះថាអរិធម៏មេមត់ (Mimotian Culture) តំណាងដោយវត្ថុធ្វើអំពីថ្មរាប់ពាន់ដុំ និងបំបែកក្អមឆ្នាំង រឺកុលាភភាជន៏ ដល់ទៅជាងពីរមឿនដុំ។ តាមរយៈលទ្ធផលនេះ    យើងអាចធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឡើងវិញចំពោះវត្ថុប្រមូលបានពីផ្ទៃដី ផ្សេងៗទៀត កំណត់ទូទាំងតំបន់ភាគកណ្តាល នៃឥណ្ឌូចិន ។   ស្ថានីយ៏ភូមិមូលទាំងឡាយគឺរីករាយ ពាសពេញ តំបន់ដីក្រហម ចាប់ពីឡាបានសៀក (ខេត្តរតនគិរី)  ចុះដល់ឡុកនិញ (ប្រទេសវៀតណាម) ដោយឆ្លងកាត់ស្រុកមេមត់ មានន័យថាស្ថានីយ ភូមិមូលទាំងនេះទូទៅ ច្រើនស្ថិតក្នុងតំបន់ចំការ   កៅស៊ូដីក្រហម។ ស្ថានីយនេះមានអាយុកាលប្រហែលជា ១៥០០ មក ៥០០ ឆ្នាំមុនគ្រឹស្តសករាជ។
ស្ថានីយ៍ភ្នំល្អាង
ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧ នៅភ្នំល្អាង ខេត្តកំពត លោក កាបូណែល  បានឃើញនូវសំណល់ពពួកសត្វ និង កន្លែងផលិតឧបករណ៍ថ្មដែលបង្ហាញថាមានមនុស្សជាអ្នកផលិត។ នៅក្នុងស្ថានីយ៍ភ្នំល្អាងនេះ គេប្រទះឃើញឧបករណ៍ធ្វើអំពីឆ្អឹងសត្វជាច្រើន   ប៉ុន្តែមិនបានឃើញឧបករណ៍សម្រាប់ច្នៃនោះទេ ។
សារមន្ទីរសិល្បៈបូព៌ា ហ្គីមេត
រូបភាពតូច| [[រូបចំលាក់សិលាចារឹក - ចារឹកខ្មែរនិងសិល្បៈខ្មែរ សារមន្ទីរសិល្បៈបូព៌ា ហ្គីមេត បារាំង.]]
សារមន្ទីរសិល្បៈបូព៌ា ហ្គីមេត  ឬ  សារមន្ទីរហ្គីមេត (Guimet Museum,Musée national des Arts asiatiques - Guimet) គឺ សារមន្ទីរបារាំងផ្តល់ជូននូវការតាំងពិព័រណ៍ដើមជាមួយសិល្បៈខ្មែរ។
សិល្បៈខ្មែររបស់សារមន្ទីរ
សារមន្ទីរផ្តល់ជូននូវការតាំងពិព័រណ៍ដើមជាមួយសិល្បៈខ្មែរ។
ស្ថានីយ៍ល្អាងស្ពាន
ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ លោក រ៉ូឡង់ ម៉ូរែ បានធ្វើកំណាយនៅតំបន់រូងភ្នំថ្មកំបោរ ក្នុងខេត្ត បាត់ដំបង។ គេ បានអះអាងថាមានមនុស្សរស់នៅរូងភ្នំក្នុងសម័យយុគថ្មរំលីង។   ស្ថានីយ៍នេះស្ថិតលើកំណាត់ផ្លូវ រវាងពី បាត់ដំបង និងក្រុងប៉ៃលិន ចេញពីបាត់ដំបងប្រមាណ ៣៨ គ.ម ។ ស្ថានីយ៍នេះមានអាយុកាលពី៦៨០០ ឆ្នាំមុនគ.ស ទៅ ៤៣០០ឆ្នាំមុនគ.ស ។ ល្អាងស្ពានជាឈ្មោះដែលអ្នកបុរាណវិទ្យា កំណត់ហៅយកតាមរូបភាពផ្ទាំងថ្មមួយ ដែលមានស្ថានដូចជាស្ពានកោងដ៏ធំមួយសណ្ធឹងកាត់ល្អាងនោះ។
ស្ថានីយ៍ភ្នំក្បាលរមាស
នៅភាគខាងត្បូងចន្លោះពីខេត្តកំពតនិងក្រុងកែប ប្រហែលជា៣ ឫ៤ គ.ម ទៅសមុទ្រ។ មានគំនរ សំបកខ្យងខ្ចៅ ដែលលោក ប៉ាវី បានបង្ហាញតាំងពីឆ្នាំ ១៨៨១ មកម្ល៉េះ តែមិនទាន់បានធ្វើកំណាយ ។
ចាន់ វឌ្ឍនាកា
ចាន់ វឌ្ឍនាកា (កើតនៅថ្ងៃទី ) មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តកំពតប្រទេសកម្ពុជា។ចាន់វឌ្ឍនាកាជាកីឡាករបាល់ទាត់អាជីពរបស់កម្ពុជាដែលដើរតួជាខ្សែប្រយុទ្ធជួរមុខអោយបឹងកេតអេហ្វស៊ីនិងសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារល្បឿនជំនាញនិងសមត្ថភាពក្នុងការស៊ុតបាល់ហ្វ្រីឃីក។ គាត់ត្រូវបានអ្នកគាំទ្រចាត់ទុកជាកីឡាករបាល់ទាត់ឆ្នើមពីប្រទេសកម្ពុជា។
អាជីពក្នុងឆាកអន្តរជាតិ
គាត់បានធ្វើការបង្ហាញខ្លួនជាលើកអន្តរជាតិជាន់ខ្ពស់នៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនាឆ្នាំ 2013 នៅក្នុងវគ្គជម្រុះ AFC Challenge Cup ការប្រកួតក្នុងឆ្នាំ 2014 ក្នុងជំនួបទល់នឹងតួរមិនីស្ថាន ។
Miss World Cambodia
Miss World Cambodia
សារមន្ទីរ
រូបភាពតូច| [[រូបចំលាក់សិលាចារឹក - ចារឹកខ្មែរនិងសិល្បៈខ្មែរ សារមន្ទីរសិល្បៈបូព៌ា ហ្គីមេត បារាំង.]]
សារមន្ទីរសិល្បៈ  ឬ  សារមន្ទីរ (Museum,Musée) គឺ ដែលជាទីតាំងប្រមូលផ្ដុំសម្បត្តិវប្បធម៌​និងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏សំខាន់និង​ភស្ដុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រ​តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ​  និង សម័យក្រោយៗមកទៀត។
ព្រះម៉ែកាលី
រូបភាពតូច| [[ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]] រូបភាពតូច|[[ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]]
ព្រះម៉ែកាលី ឬ ព្រះនាងកាលី ឬ ចៅម៉ែកាលី ឬ នាងព្រះកាលី ឬ ព្រះកាលី (ພະແມ່ກາລີ, ພະນາງກາລີ, ເຈ້າແມ່ກາລີ , ພະກາລີ , Goddess Kali , พระแม่กาลี, เจ้าแม่กาลี , พระนางกาลี ) គឺ តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ ។ , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕
រូបភាពតូច|[[ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]]
សនិទានសូត្រ
សនិទានសូត្រ
[២៣] ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ ទ្រង់​គង់​នៅ​ជិត​ក្រុង​សាវត្ថី… ​ក្នុង​​ទី​​នោះ​ឯង ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​… ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ កាមវិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​កាម) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​បាន​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ; ព្យាបាទ​វិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការព្យាបាទ) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​បាន​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ; វិហឹសាវិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការបៀតបៀន) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​បាន​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ ។​
[២៤] ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ចុះ​កាមវិតក្កៈ (sensual thought) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុ; ព្យាបាទ​វិតក្កៈ (malicious thought) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុ; វិហឹសាវិតក្កៈ (cruel thought) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ តើ​ដូច​ម្តេច ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ កាមសញ្ញា (​សេចក្តី​សំគាល់​ក្នុង​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាមធាតុ (element of sensuality); កាមសង្កប្បៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាមសញ្ញា (sensual perceptions); កាមច្ឆន្ទៈ (​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាមសង្កប្បៈ (sensual thought); កាមបរិឡាហៈ (​សេចក្តី​ក្រហល់ក្រហាយ​ក្នុង​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាមច្ឆន្ទៈ (sensual desire); កាមបរិយេសនា (ការស្វែងរកកាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាមបរិឡាហៈ (sensual passion) ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ បុថុជ្ជន ​អ្នក​មិន​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​នូវ​កាមបរិយេសនា (search for sensual pleasure) ​រមែង​ប្រតិបត្តិខុស​ដោយ​ឋាន​ទាំង ​៣ ​គឺ​ កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​ ​
ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ព្យាបាទសញ្ញា (malicious perceptions) (​សេចក្តី​សំគាល់​ក្នុង​ព្យាបាទ) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​ព្យាបាទធាតុ (element of malice); ព្យាបាទសង្កប្បៈ (malicious thought) (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការព្យាបាទ) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ ព្យាបាទសញ្ញា; ព្យាបាទច្ឆន្ទៈ (malicious desire) (​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការព្យាបាទ) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យសង្កប្បៈ; ព្យាបាទបរិឡាហៈ (malicious passion) (​សេចក្តី​ក្រហល់ក្រហាយ​ព្រោះ​ការ​ព្យាបាទ) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យព្យាបាទច្ឆន្ទៈ; ព្យាបាទបរិយេសនា (malicious search) (ការស្វែងរកព្យាបាទ) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យព្យាបាទបរិឡាហៈ ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ បុថុជ្ជន ​អ្នក​មិន​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​នូវ​ព្យាបាទបរិយេសនា​​រមែង​ប្រតិបត្តិខុស​​ដោយ​ឋាន​ទាំង ​៣ ​គឺ​ កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​ ​
ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ វិហឹសាសញ្ញា (cruel perceptions) (​សេចក្តី​សំគាល់​ក្នុង​ការបៀតបៀន) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​វិហឹសាធាតុ (element of cruelty); វិហឹសាសង្កប្បៈ (cruel thoughts) (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការបៀតបៀន) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យវិហឹសាសញ្ញា; វិហឹសាឆន្ទៈ (cruel desires) (​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការបៀតបៀន) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យវិហឹសាសង្កប្បៈ; វិហឹសាបរិឡាហៈ (cruel passion) (​សេចក្តី​ក្រហល់ក្រហាយ​ព្រោះ​ការបៀតបៀន) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យវិហឹសាឆន្ទៈ; វិហឹសាបរិយេសនា (cruel searches) (ការស្វែងរក​នូវ​ការបៀតបៀន) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យវិហឹសាបរិឡាហៈ ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ បុថុជ្ជន ​អ្នក​មិន​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​នូវ​វិហឹសាបរិយេសនា ​រមែង​ប្រតិបត្តិខុស​ដោយ​ឋាន​ទាំង​ ​៣ ​គឺ​ កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​
[២៥] ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ​ដូច​ជា​បុរស​ដាក់គប់ស្មៅ​​ដែល​ភ្លើង​កំពុង​ឆេះ​ទៅ​ក្នុង​ព្រៃស្មៅ​ដ៏​ស្ងួត បើ​បុរស​នោះ​​មិន​លត់ភ្លើង​នោះ​​ឲ្យ​រលត់​ដោយ​ដៃ​ទាំង​ឡាយ​ផង​ ដោយ​ជើង​ទាំង​ឡាយ​ផង​ ឲ្យ​ឆាប់ទេ ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពួក​សត្វ​ដែល​អាស្រ័យ​នៅ​ដោយ​ស្មៅ​និង​ឈើ​មុខជា​ដល់​នូវ​សេចក្តី​មិន​ចម្រើន​​និង​ការវិនាស​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ​ឯង ​មាន​ឧបមា​ដូច​ម្តេចមិញ ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ សមណៈ​ ​ឬ​ព្រាហ្មណ៍ណា​មួយ​​មិន​លះបង់ ​មិន​បន្ទោបង់ ​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​វិនាស ​មិន​ឲ្យ​ដល់​នូវ​ការ​មិន​មាន​នូវ​អកុសលសញ្ញា (corrupt perception) ​ដែល​កើត​ឡើង​ មិន​រាបសា​យ៉ាងឆាប់ទេ សមណព្រាហ្មណ៍​នោះ​ នៅ​ជាទុក្ខ ប្រកប​ដោយ​សេចក្តី​ចង្អៀត​ចង្អល់ ប្រកប​ដោយ​សេចក្តី​តានតឹង ប្រកប​ដោយ​សេចក្តី​ក្តៅក្រហាយ​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន ​លុះ​បែក​ធ្លាយ​រាងកាយ ខាងនាយ​អំពី​មរណៈ​ទៅ​ ទុគ្គតិ​រមែង​ប្រាកដ ​ក៏​មាន​ឧបមេយ្យ​ដូច្នោះឯង ។​
[២៦] ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ នេក្ខម្មវិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការចេញ​ចាក​កាម) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ អព្យាបាទវិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ អវិហឹសាវិតក្កៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការ​មិន​បៀតបៀន) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ ។​
[២៧] ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ចុះ​នេក្ខម្មវិតក្កៈ (thought of renunciation) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ; អព្យាបាទវិតក្កៈ​ (thought of good will) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ; អវិហឹសាវិតក្កៈ​ (thought of harmlessness) ប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ទើបកើត​ឡើង​ មិន​មែន​ជា​មិន​មាន​ហេតុទេ តើ​ដូច​ម្តេច ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ នេក្ខម្មសញ្ញា (​សេចក្តី​សំគាល់​ក្នុង​ការចេញ​ចាក​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នេក្ខម្មធាតុ (elements of renunciation); នេក្ខម្មសង្កប្បៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការចេញ​ចាក​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នេក្ខម្មសញ្ញា (perceptions of renunciation); នេក្ខម្មច្ឆន្ទៈ (​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការចេញ​ចាក​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នេក្ខម្មសង្កប្បៈ (thought of renunciation); នេក្ខម្មបរិឡាហៈ (​សេចក្តី​ក្រហល់ក្រហាយ ​ក្នុង​ការចេញ​ចាក​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នេក្ខម្មច្ឆន្ទៈ (enthusiasm for renunciation), នេក្ខម្មបរិយេសនា (ការស្វែងរក​នូវ​ការ​ចេញ​ចាក​កាម) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នេក្ខម្មបរិឡាហៈ (fervor for renunciation) ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ អរិយ​សាវ័ក ​អ្នក​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​នេក្ខម្មបរិយេសនា ​(search for renunciation) តែង​ប្រតិបត្តិត្រូវ ​ដោយ​ឋាន​ទាំង​ ៣ ​យ៉ាង ​គឺ​កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ អព្យាបាទសញ្ញា​កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អព្យាបាទធាតុ​ ។បេ។​ អព្យាបាទសង្កប្បៈ (​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ)… អព្យាបាទច្ឆន្ទៈ (​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ)… អព្យាបាទបរិឡាហៈ (​សេចក្តី​ក្រហល់ក្រហាយ ​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ)… អព្យាបាទបរិយេសនា (ការស្វែងរក​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ) ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ អរិយ​សាវ័ក ​អ្នក​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​អព្យាបាទបរិយេសនា ​តែង​ប្រតិបត្តិត្រូវ ​ដោយ​ឋាន​ទាំង ​៣ ​យ៉ាង ​គឺ​កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ អវិហឹសាសញ្ញា (harmlessness perceptions) ​កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អវិហឹសាធាតុ (element of harmlessness); អវិហឹសាសង្កប្បៈ (harmlessness thoughts) ​កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អវិហឹសាសញ្ញា; អវិហឹសាឆន្ទៈ (enthusiasm for harmlessness) ​កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អវិហឹសាសង្កប្បៈ; អវិហឹសាបរិឡាហៈ (fervor for harmlessness) កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អវិហឹសាឆន្ទៈ; អវិហឹសាបរិយេសនា (search for harmlessness) ​កើត​ឡើង​​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អវិហឹសាបរិឡាហៈ ។​ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ អរិយ​សាវ័ក ​អ្នក​ចេះដឹង កាលស្វែងរក​អវិហឹសាបរិយេសនា​ ​តែង​ប្រតិបត្តិត្រូវ​ដោយ​ឋាន​ទាំង​ ៣​ គឺ​កាយ វាចា ​ចិត្ត​ ។​
[២៨] ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ​ដូច​ជា​បុរស​ដាក់គប់ស្មៅ​​ដែល​ភ្លើង​កំពុង​ឆេះ​ក្នុង​ព្រៃស្មៅ​ដ៏​ស្ងួត​គប្បី​លត់​គប់ស្មៅ​នោះ​​ដោយ​ដៃ​ទាំង​ឡាយ​ផង​ ដោយ​ជើង​ទាំង​ឡាយ​ផង​ ជាឆាប់ ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ឯ​ពួក​សត្វ​​ដែល​អាស្រ័យ​នៅ​ដោយ​ស្មៅ​​និង​ឈើ ​ក៏​មិន​ដល់​នូវ​សេចក្តី​មិន​ចម្រើន​ និង​ការវិនាស​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ​ឯង ​មាន​ឧបមា​ដូច​ម្តេចមិញ ​ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​សមណព្រាហ្មណ៍​ណា​​មួយ​ លះបង់ ​បន្ទោបង់ ​ធ្វើ​ឲ្យ​វិនាស ​ធ្វើ​ឲ្យ​ដល់​នូវ​ការ​មិន​មាន​ នូវ​អកុសលសញ្ញា​​ដែល​កើត​ឡើង​ មិន​រាបសា យ៉ាងឆាប់ សមណព្រាហ្មណ៍​នោះ​ រមែង​នៅ​ជាសុខ ​មិន​មាន​សេចក្តី​ចង្អៀត​ចង្អល់ ​មិន​មាន​សេចក្តី​តានតឹង ​មិន​មាន​សេចក្តី​ក្តៅក្រហាយ ​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន ​លុះ​បែក​ធ្លាយ​រាង​កាយ ខាងនាយ​អំពី​មរណៈ​ទៅ​ សុគតិ​រមែង​ប្រាកដ ​ក៏​មាន​ឧបមេយ្យ​ ដូច្នោះឯង ។​ ​
ចប់​សូត្រ ទី ២ ។​
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > និទានវគ្គ > ធាតុសំយុត្ត > សត្តធាតុវគ្គ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๖ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๘ > สังยุตตนิกาย > นิทานวรรค > ธาตุสังยุตต์ > สนิทานสูตร
Sanidāna Sutta​: With A Cause (SN 14.12)
Sanidāna Sutta: With a Cause (SN 14.12)
ខេត្តហ្វាបិញ
ខេត្តហ្វាបិញ គឺជាខេត្តភ្នំនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលមានទីតាំងនៅភូមិភាគពាយ័ព្យរបស់ប្រទេស។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តហ្វ៊ូថោះ និង ខេត្តសឺនឡា នៅភាគពាយ័ព្យទីក្រុងហាណូយនៅភាគឦសាន ខេត្តហាណាមខាងកើត ខេត្តនិញប៊ិញនៅភាគអាគ្នេយ៍ និង ខេត្តថាញ់ហ្វានៅភាគខាងត្បូង។ ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 4590.57 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ 2019 វាមានប្រជាជនចំនួន 854,131 នាក់។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២០ GDP ក្នុង​មនុស្ស​ម្នាក់​នៃ​ខេត្ត​ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់​ស្មាន​ថា​មាន​ចំនួន ២៦២៥ ដុល្លារ (ស្មើ​នឹង ៦០,៥ លាន ​វៀតណាម )។
ព្រះម៉ែលក្ម្សី
ព្រះម៉ែលក្ម្សី រឺ ព្រះម៉ែឡាក់ស្មី  រឺ  ព្រះម៉ែរស្មី  រឺ  ព្រះនាងលក្ម្សី  រឺ  នាងលក្ម្សី (Lakshmi); (พระลักษมี); (락슈미);   តេបធីតានៃព្រហ្មញ្ញសាសនា  ទេពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ព្រះម៉ែ នៃទ្រព្យ ទេវី​តំណាង​ទ្រព្យសម្បត្តិ ទេវី​តំណាង​សោភណភាព  ព្រះមហេសីភរិយាទី ១  នៃព្រះនរាយណ៍. រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី [[សិល្បៈ កោះ​បាលី.]] រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី [[សិល្បៈឥណ្ឌា).]]    ព្រះនាងគឺព្រះសក្តិនៃព្រះនរាយណ៍., ព្រះនាងកើតឡើងដំបូងក្នុងរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ ព្រះនាងមានរូបសម្ផស្សដ៏ល្អលើសលប់ ដែលជាទីចាប់អារម្មណ៍របស់ព្រះអាទិទេពជាច្រើនក្នុងស្ថានសួគ៌។ ដោយសារសម្រស់និងកំណើតដ៏អស្ចារ្យនេះទើបគេហៅព្រះនាងថា៖ បទ្មាវត្តី  ឬ បទុមវត្តី  (ផ្កាឈូក) ព្រះនាងកាន់កេតនភណ្ឌជា ផ្កាឈូក។.,ព្រះនាងជាអាទិទេពខាងភោគទ្រព្យ និងសម្រស់។ ព្រះនាងត្រូវជាបងថ្លៃរបស់ព្រះនាងទុគ៌ាដែលជាមហេសីរបស់ព្រះឥសូរ។.,ពេលខ្លះព្រះនាងក៏ត្រូវបានគេហៅផងដែរថា៖  ព្រះស្រីទេវី ជាអាទិទេពនៃភពផែនដីដោយមានដៃទាំងពីរកាន់ផ្កាឈូកជាលក្ខណៈសម្គាល់។., ព្រះនាងគង់​លើ​ទីទុយ  រឺ  ដំរី ជា​ពាហនៈ ព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន គឺ៖ ជីស៊ាងធាន។ រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  [[សិល្បៈ ចាម.]]
​អវតារព្រះម៉ែឡាក់ស្មី
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី [[សិល្បៈអយុធ្យា.]] មានអវតារព្រះម៉ែឡាក់ស្មី គឺ៖