cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស២០១៩
ការគ្រប់គ្រង
The WHO, the Chinese National Health Commission, and the United States' National Institutes of Health have published recommendations for taking care of people who are hospitalised with COVID‑19. Intensivists and pulmonologists in the U.S. have compiled treatment recommendations from various agencies into a free resource, the IBCC.
Medications
For symptoms, some medical professionals recommend paracetamol (acetaminophen) over ibuprofen for first-line use. The WHO and NIH do not oppose the use of non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) such as ibuprofen for symptoms, and the FDA says currently there is no evidence that NSAIDs worsen COVID‑19 symptoms.
While theoretical concerns have been raised about ACE inhibitors and angiotensin receptor blockers, as of 19 March 2020, these are not sufficient to justify stopping these medications. One study from April 22 found that people with COVID-19 and hypertension had lower all-cause mortality when on these medications.
The Australasian Society of Clinical Immunology and Allergy recommend that tocilizumab should be considered as an off-label treatment option for those with COVID-19 related acute respiratory distress syndrome. It recommends this because of its known benefit in cytokine storm caused by a specific cancer treatment, and that cytokine storm may be a significant contributor to mortality in severe COVID-19.
Medications to prevent blood clotting have been suggested for treatment, and anticoagulant therapy with low molecular weight heparin appears to be associated with better outcomes in severe COVID‐19 showing signs of coagulopathy (elevated D-dimer).
Protective equipment
Precautions must be taken to minimise the risk of virus transmission, especially in healthcare settings when performing procedures that can generate aerosols, such as intubation or hand ventilation. For healthcare professionals caring for people with COVID‑19, the CDC recommends placing the person in an Airborne Infection Isolation Room (AIIR) in addition to using standard precautions, contact precautions, and airborne precautions.
The CDC outlines the guidelines for the use of personal protective equipment (PPE) during the pandemic. The recommended gear is a PPE gown, respirator or facemask, eye protection, and medical gloves.
When available, respirators (instead of facemasks) are preferred. N95 respirators are approved for industrial settings but the FDA has authorised the masks for use under an Emergency Use Authorisation (EUA). They are designed to protect from airborne particles like dust but effectiveness against a specific biological agent is not guaranteed for off-label uses. When masks are not available, the CDC recommends using face shields or, as a last resort, homemade masks.
ម៉ាក់ តុង
អ្នកសម្ដចព្រះសុទត្ដម៉ាក់ តុង (Mạc Thiên Tứ 莫士麟 ១៧០០-១៧៨០) រឺ ម៉ាក់ ធានទឺ គឺ​ជាអភិបាលខេត្តពាមពីគ.ស. ១៧៣៦ ដល់ គ.ស. ១៧៧៧
ជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស២០១៩
Mechanical ventilation
Severe cases are most common in older adults (those older than 60 years, and especially those older than 80 years). Many developed countries do not have enough hospital beds per capita, which limits a health system's capacity to handle a sudden spike in the number of COVID‑19 cases severe enough to require hospitalisation. This limited capacity is a significant driver behind calls to flatten the curve. One study in China found 5% were admitted to intensive care units, 2.3% needed mechanical support of ventilation, and 1.4% died. In China, approximately 30% of people in hospital with COVID‑19 are eventually admitted to ICU.
ម៉ាក់ តុង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ម៉ាក់ ទឺសាញ
ម៉ាក់ ទឺសាញ (Mạc Tử Sanh 鄚子泩 ១៧៦៩-១៧៨៨) គឺ​ជាអភិបាលខេត្តពាមពីគ.ស. ១៧៨៤ ដល់ គ.ស. ១៧៨៨
ជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស២០១៩
Acute respiratory distress syndrome
Mechanical ventilation becomes more complex as acute respiratory distress syndrome (ARDS) develops in COVID‑19 and oxygenation becomes increasingly difficult. Ventilators capable of pressure control modes and high PEEP are needed to maximise oxygen delivery while minimising the risk of ventilator-associated lung injury and pneumothorax. High PEEP may not be available on older ventilators.
Experimental treatment
The FDA has granted temporary authorisation to convalescent plasma as an experimental treatment in cases where the person's life is seriously or immediately threatened. It has not undergone the clinical studies needed to show it is safe and effective for the disease.
បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន
In February 2020, China launched a mobile app to deal with the disease outbreak. Users are asked to enter their name and ID number. The app can detect 'close contact' using surveillance data and therefore a potential risk of infection. Every user can also check the status of three other users. If a potential risk is detected, the app not only recommends self-quarantine, it also alerts local health officials.
Big data analytics on cellphone data, facial recognition technology, mobile phone tracking, and artificial intelligence are used to track infected people and people whom they contacted in South Korea, Taiwan, and Singapore. In March 2020, the Israeli government enabled security agencies to track mobile phone data of people supposed to have coronavirus. The measure was taken to enforce quarantine and protect those who may come into contact with infected citizens. Also in March 2020, Deutsche Telekom shared aggregated phone location data with the German federal government agency, Robert Koch Institute, to research and prevent the spread of the virus. Russia deployed facial recognition technology to detect quarantine breakers. Italian regional health commissioner Giulio Gallera said he has been informed by mobile phone operators that "40% of people are continuing to move around anyway". German government conducted a 48 hours weekend hackathon with more than 42.000 participants. Two million people in the UK used an app developed in March 2020 by King's College London and Zoe to track people with COVID‑19 symptoms. Also, the president of Estonia, Kersti Kaljulaid, made a global call for creative solutions against the spread of coronavirus.
Psychological support
Individuals may experience distress from quarantine, travel restrictions, side effects of treatment, or fear of the infection itself. To address these concerns, the National Health Commission of China published a national guideline for psychological crisis intervention on 27 January 2020.
The Lancet published a 14-page call for action focusing on the UK and stated conditions were such that a range of mental health issues was likely to become more common. BBC quoted Rory O'Connor in saying, "Increased social isolation, loneliness, health anxiety, stress, and an economic downturn are a perfect storm to harm people's mental health and wellbeing."
Prognosis
The severity of COVID‑19 varies. The disease may take a mild course with few or no symptoms, resembling other common upper respiratory diseases such as the common cold. Mild cases typically recover within two weeks, while those with severe or critical diseases may take three to six weeks to recover. Among those who have died, the time from symptom onset to death has ranged from two to eight weeks.
Children make up a small proportion of reported cases, with about 1% of cases being under 10 years and 4% aged 10–19 years. They are likely to have milder symptoms and a lower chance of severe disease than adults; in those younger than 50 years the risk of death is less than 0.5%, while in those older than 70 it is more than 8%. Pregnant women may be at higher risk for severe infection with COVID-19 based on data from other similar viruses, like SARS and MERS, but data for COVID-19 is lacking. In China, children acquired infections mainly through close contact with their parents or other family members who lived in Wuhan or had traveled there.
Some studies have found that the neutrophil to lymphocyte ratio (NLR) may be helpful in early screening for severe illness.
Most of those who die of COVID‑19 have pre-existing (underlying) conditions, including hypertension, diabetes mellitus, and cardiovascular disease. The Istituto Superiore di Sanità reported that out of 8.8% of deaths where medical charts were available for review, 97.2% of sampled patients had at least one comorbidity with the average patient having 2.7 diseases. According to the same report, the median time between the onset of symptoms and death was ten days, with five being spent hospitalised. However, patients transferred to an ICU had a median time of seven days between hospitalisation and death. In a study of early cases, the median time from exhibiting initial symptoms to death was 14 days, with a full range of six to 41 days. In a study by the National Health Commission (NHC) of China, men had a death rate of 2.8% while women had a death rate of 1.7%. Histopathological examinations of post-mortem lung samples show diffuse alveolar damage with cellular fibromyxoid exudates in both lungs. Viral cytopathic changes were observed in the pneumocytes. The lung picture resembled acute respiratory distress syndrome (ARDS). In 11.8% of the deaths reported by the National Health Commission of China, heart damage was noted by elevated levels of troponin or cardiac arrest. According to March data from the United States, 89% of those hospitalised had preexisting conditions.
The availability of medical resources and the socioeconomics of a region may also affect mortality. Estimates of the mortality from the condition vary because of those regional differences, but also because of methodological difficulties. The under-counting of mild cases can cause the mortality rate to be overestimated. However, the fact that deaths are the result of cases contracted in the past can mean the current mortality rate is underestimated. Smokers were 1.4 times more likely to have severe symptoms of COVID‑19 and approximately 2.4 times more likely to require intensive care or die compared to non-smokers.
ភាពស៊ាំ
It is unknown (as of April 2020) if past infection provides effective and long-term immunity in people who recover from the disease. Some of the infected have been reported to develop protective antibodies, so acquired immunity is presumed likely, based on the behaviour of other coronaviruses. However, cases in which recovery from COVID‑19 was followed by positive tests for coronavirus at a later date have been reported. These cases are believed to be lingering infection rather than reinfection, or false positives due to remaining RNA fragments. Some other coronaviruses circulating in people are capable of reinfection after roughly a year.
រោគរាតត្បាតវិទ្យា
Several measures are commonly used to quantify mortality. These numbers vary by region and over time and are influenced by the volume of testing, healthcare system quality, treatment options, time since the initial outbreak, and population characteristics such as age, sex, and overall health.
The death-to-case ratio reflects the number of deaths divided by the number of diagnosed cases within a given time interval. Based on Johns Hopkins University statistics, the global death-to-case ratio is (/) as of. The number varies by region.
Other measures include the case fatality rate (CFR), which reflects the percent of diagnosed individuals who die from a disease, and the infection fatality rate (IFR), which reflects the percent of infected individuals (diagnosed and undiagnosed) who die from a disease. These statistics are not time-bound and follow a specific population from infection through case resolution. Many academics have attempted to calculate these numbers for specific populations.
Outbreaks have occurred in prisons due to crowding and an inability to enforce adequate social distancing. In the United States, the prisoner population is aging and many of them are at high risk for poor outcomes from COVID-19 due to high rates of coexisting heart and lung disease, and poor access to high-quality healthcare.
Infection fatality rate
Our World in Data states that as of March 25, 2020, the infection fatality rate (IFR) cannot be accurately calculated. In February, the World Health Organization estimated the IFR at 0.94%, with a confidence interval between 0.37 percent to 2.9 percent. The University of Oxford Centre for Evidence-Based Medicine (CEBM) estimated a global CFR of 0.72 percent and IFR of 0.1 percent to 0.36 percent. According to CEBM, random antibody testing in Germany suggested an IFR of 0.37% (0.12% to 0.87%) there, but there have been concerns about false positives. Firm lower limits of infection fatality rates have been established in a number of locations. In New York City, with a population of 8.4 million, as of April 25, 16,673 (0.20% of the population) have died from COVID-19, and 20,800 (0.25% of the population) excess deaths have occurred, and in Bergamo province, where 0.57% of the population has died. To get a better view on the number of people infected initial antibody testing have been carried out, but there are no valid scientific reports based on any of them as of yet.
ភាពខុសគ្នាប្រាំមួយយ៉ាង
The impact of the pandemic and its mortality rate are different for men and women. Mortality is higher in men in studies conducted in China and Italy. The higher risk for men appears in their 50s, and begins to taper off only at 90. In China, the death rate was 2.8 percent for men and 1.7 percent for women. The exact reasons for this sex-difference are not known, but genetic and behavioural factors could be a reason. Sex-based immunological differences, a lower prevalence of smoking in women, and men developing co-morbid conditions such as hypertension at a younger age than women could have contributed to the higher mortality in men. In Europe, of those infected with COVID‑19, 57% were men; of those infected with COVID‑19 who also died, 72% were men. As of April 2020, the U.S. government is not tracking sex-related data of COVID‑19 infections. Research has shown that viral illnesses like Ebola, HIV, influenza, and SARS affect men and women differently. A higher percentage of health workers, particularly nurses, are women, and they have a higher chance of being exposed to the virus. School closures, lockdowns, and reduced access to healthcare following the 2019–20 coronavirus pandemic may differentially affect the genders and possibly exaggerate existing gender disparity.
Ethnic differences
In the U.S., a greater proportion of deaths due to COVID-19 have occurred among African Americans. Structural factors that prevent African Americans from practicing social distancing include their concentration in crowded substandard housing and "essential" occupations such as public transit employees and health-care workers. Greater prevalence of lacking health insurance and care and of underlying conditions such as diabetes, hypertension and heart disease also increase their risk of death. Similar issues affect Native American and Latino communities. Leaders have called for efforts to research and address the disparities.
Existing respiratory problems
When someone with existing respiratory problems is infected with COVID-19, they are at greater risk for severe symptoms. COVID-19 also poses a greater risk to people who misuse opioids and methamphetamines, insofar as their drug use may have caused lung damage.
ឈ្មោះ
During the initial outbreak in Wuhan, China, the virus and disease were commonly referred to as "coronavirus" and "Wuhan coronavirus",  with the disease sometimes called "Wuhan pneumonia". In the past, many diseases have been named after geographical locations, such as the Spanish flu, Middle East Respiratory Syndrome, and Zika virus.
The official names COVID‑19 and SARS-CoV-2 were issued by the WHO on 11 February 2020. WHO chief Tedros Adhanom Ghebreyesus explained: CO for corona, VI for virus, Dfor disease and 19 for when the outbreak was first identified (31 December 2019). The WHO additionally uses "the COVID‑19 virus" and "the virus responsible for COVID‑19" in public communications. Both the disease and virus are commonly referred to as "coronavirus" in the media and public discourse.
Misinformation
After the initial outbreak of COVID‑19, conspiracy theories, misinformation and disinformation emerged regarding the origin, scale, prevention, treatment and other aspects of the disease and rapidly spread online.
Decreased emergency room use
In Austria, 39% fewer persons sought help for cardiac symptoms in the month of March. A study estimated that there were 110 incidents of preventable cardiac death as compared to 86 confirmed deaths from Coronavirus as of March 29.
A preliminary study in the U.S. found 38% under-utilization of cardiac care units as compared to normal. The head of cardiology at the University of Arizona has stated, "My worry is some of these people are dying at home because they're too scared to go to the hospital." There is also concern that persons with symptoms of stroke and appendicitis are delaying seeking help.
សត្វផ្សេងៗ
Humans appear to be capable of spreading the virus to some other animals. A domestic cat in Liège, Belgium, tested positive after it started showing symptoms (diarrhoea, vomiting, shortness of breath) a week later than its owner, who was also positive. Tigers at the Bronx Zoo in New York, United States, tested positive for the virus and showed symptoms of COVID‑19, including a dry cough and loss of appetite. Minks at two farms in the Netherlands also tested positive for COVID-19.
ការស្រាវជ្រាវ
No medication or vaccine is approved to treat the disease. International research on vaccines and medicines in COVID‑19 is underway by government organisations, academic groups, and industry researchers. In March, the World Health Organisation initiated the "SOLIDARITY Trial" to assess the treatment effects of four existing antiviral compounds with the most promise of efficacy.
There has been a great deal of COVID-19 research, involving accelerated research processes and publishing shortcuts to meet the global demand. To minimise the impact of misinformation, medical professionals and the public are advised to expect rapid changes to available information, and to be attentive to retractions and other updates.
វ៉ាក់សាំង
There is no available vaccine, but various agencies are actively developing vaccine candidates. Previous work on SARS-CoV is being used because both SARS-CoV and SARS-CoV-2 use the ACE2 receptor to enter human cells. Three vaccination strategies are being investigated. First, researchers aim to build a whole virus vaccine. The use of such a virus, be it inactive or dead, aims to elicit a prompt immune response of the human body to a new infection with COVID‑19. A second strategy, subunit vaccines, aims to create a vaccine that sensitises the immune system to certain subunits of the virus. In the case of SARS-CoV-2, such research focuses on the S-spike protein that helps the virus intrude the ACE2 enzyme receptor. A third strategy is that of the nucleic acid vaccines (DNA or RNA vaccines, a novel technique for creating a vaccination). Experimental vaccines from any of these strategies would have to be tested for safety and efficacy.
On 16 March 2020, the first clinical trial of a vaccine started with four volunteers in Seattle, United States. The vaccine contains a harmless genetic code copied from the virus that causes the disease.
Antibody-dependent enhancement has been suggested as a potential challenge for vaccine development for SARS-COV-2, but this is controversial.
Medications
At least 29 phase II–IV efficacy trials in COVID‑19 were concluded in March 2020 or scheduled to provide results in April from hospitals in China. There are more than 300 active clinical trials underway as of April 2020. Seven trials were evaluating already approved treatments, including four studies on hydroxychloroquine or chloroquine. Repurposed antiviral drugs make up most of the Chinese research, with nine phase III trials on remdesivir across several countries due to report by the end of April. Other candidates in trials include vasodilators, corticosteroids, immune therapies, lipoic acid, bevacizumab, and recombinant angiotensin-converting enzyme 2.
The COVID‑19 Clinical Research Coalition has goals to 1) facilitate rapid reviews of clinical trial proposals by ethics committees and national regulatory agencies, 2) fast-track approvals for the candidate therapeutic compounds, 3) ensure standardised and rapid analysis of emerging efficacy and safety data and 4) facilitate sharing of clinical trial outcomes before publication.
Several existing medications are being evaluated for the treatment of COVID‑19, including remdesivir, chloroquine, hydroxychloroquine, lopinavir/ritonavir, and lopinavir/ritonavir combined with interferon beta. There is tentative evidence for efficacy by remdesivir, as of March 2020. Clinical improvement was observed in patients treated with compassionate-use remdesivir. Remdesivir inhibits SARS-CoV-2 in vitro. PhaseIII clinical trials are underway in the U.S., China, and Italy.
In 2020, a trial found that lopinavir/ritonavir was ineffective in the treatment of severe illness. Nitazoxanide has been recommended for further in vivo study after demonstrating low concentration inhibition of SARS-CoV-2.
Oseltamivir does not inhibit SARS-CoV-2 in vitro and has no known role in COVID‑19 treatment.
Anti-cytokine storm
Cytokine release syndrome (CRS) can be a complication in the later stages of severe COVID‑19. There is preliminary evidence that hydroxychloroquine may have anti-cytokine storm properties.
Tocilizumab has been included in treatment guidelines by China's National Health Commission after a small study was completed. It is undergoing a phase2 non-randomised trial at the national level in Italy after showing positive results in people with severe disease. Combined with a serum ferritin blood test to identify cytokine storms, it is meant to counter such developments, which are thought to be the cause of death in some affected people. The interleukin-6 receptor antagonist was approved by the FDA to undergo a phase III clinical trial assessing the medication's impact on COVID‑19 based on retrospective case studies for the treatment of steroid-refractory cytokine release syndrome induced by a different cause, CAR T cell therapy, in 2017. To date, there is no randomised, controlled evidence that tocilizumab is an efficacious treatment for CRS. Prophylactic tocilizumab has been shown to increase serum IL-6 levels by saturating the IL-6R, driving IL-6 across the blood-brain barrier, and exacerbating neurotoxicity while having no impact on the incidence of CRS.
Lenzilumab, an anti-GM-CSF monoclonal antibody, is protective in murine models for CAR T cell-induced CRS and neurotoxicity and is a viable therapeutic option due to the observed increase of pathogenic GM-CSF secreting T-cells in hospitalised patients with COVID‑19.
Passive antibodies
Transferring purified and concentrated antibodies produced by the immune systems of those who have recovered from COVID‑19 to people who need them is being investigated as a non-vaccine method of passive immunisation. This strategy was tried for SARS with inconclusive results. Viral neutralisation is the anticipated mechanism of action by which passive antibody therapy can mediate defence against SARS-CoV-2. Other mechanisms, however, such as antibody-dependent cellular cytotoxicity and/or phagocytosis, may be possible. Other forms of passive antibody therapy, for example, using manufactured monoclonal antibodies, are in development. Production of convalescent serum, which consists of the liquid portion of the blood from recovered patients and contains antibodies specific to this virus, could be increased for quicker deployment.
Medical journals
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺបង្ករោគ
១០០រៀល(ឆ្នាំ១៩៥៨)
100រៀល
=មើលផងដែរ=
ម៉ាក់ គូ
ម៉ាក់ គូ ឬ ម៉ក់ កូវ (Mạc Cửu 鄚玖 ១៦៥៥-១៧៣៦) គឺ​ជាអភិបាលខេត្តពាម។
ឃុំសំឡី(ស្រុកំពង់រោទិ៍)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷
ហ្សមប៊ី
រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល|ភាពយន្តរឿង​ Night of the Living Dead ដោយចច រ៉ូម៉េរ៉ូ​ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបុព្វបុរសរបស់ហ្សមប៊ីប្រឌិតរបស់វប្បធម៌ទំនើប ហ្សមប៊ី (Zombie) គឺជាវត្ថុ​មានជីវិតដែលស្លាប់និងរស់ឡើងវិញក្នុងរឿងប្រឌិតដែលបង្កឡើងសពមាន​ជីវិត​រស់​ឡើង​វិញ​ ហ្សមប៊ីជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ភាពភ័យរន្ធត់ និងរវើរវាយ ពាក្យនេះមកពីរឿងនិទានប្រជាប្រិយជនជាតិហៃទីដែលថាហ្សមប៊ីជាសាកសពមនុស្សស្លាប់ដែលត្រលប់មកជីវិតវិញដោយវិធីសាស្រ្តផ្សេងៗ ភាគច្រើនមកពីវេទមន្ត ការពណ៌នាដល់ហ្សមប៊ីក្នុងសម័យថ្មីមិនចាំបាច់ទាក់ទងនឹងវេទមន្តទេ ប៉ុន្តែដោយប្រើវិធីសាស្រ្តវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជា វិទ្យុសកម្ម ជំងឺ​ផ្លូវចិត្ត វីរុស គ្រោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ។ល។
ឃុំសំឡី(ស្រុកំពង់រោទិ៍)
ព្រំប្រទល់នៃ
ម៉ាក់ គូ
នៅឆ្នាំ១៧៤២ ម៉ក់ ទៀងតូ បានសរសេរសារលិខិតទូត ចុះថ្ងៃទី១២ ឧសភា ១៧៤២(ខាងក្រោម)ទៅអធិរាជជប៉ុនតូកូកាវា ក្នុងនាមជា អ្នកសម្តេចព្រះសោទាត្ថស្ឋិកាម្វុជាធិតេ្យ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ហ្សមប៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មោច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំនឿ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អបិយជំនឿ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺវប្បធម៌
នេពយីដោ
រូបភាពតូច ទីក្រុងនេពយីដោជារដ្ឋធានី ប្រទេសភូមា មីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីឆ្នាំ២០០៦ ទីក្រុងណៃពីដោត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៥ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃក្រុង យុាំងហ្គូន ទីក្រុងមួយនេះចែកជា៨ ខណ្ឌ ដែលមានប្រជាជនចំនួន ៩២៤៦០៨នាក់និងដង់សុីតេចំនួន១៣១/km2 នេពយីដោវាគឺស្ថិតនៅ ចំកណ្តាលប្រទេសភូមា( មីយ៉ាន់ម៉ា)និងមានភូមិសាស្ត្រល្អប្រសើរ ដូចនេះហើយទើបរដ្ឋាភិបាល មីយ៉ាន់ម៉ាបាន ជ្រើសរើសទីតាំងនេះជាទីក្រុងនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ទីក្រុងមួយនេះមាន ផ្ទៃដីចំនួន ៧០៥៤,៣៧ Km2 ណៃពិដោគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំលំដាប់ទីបីរបស់ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ ទីក្រុងនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃ ដែនដីសហភាពណៃពីដោរ ។  ទីក្រុងដែលត្រូវបានគេស្គាល់តែថាជាស្រុកភីនម៉ាណាបានក្លាយជារដ្ឋធានី នេពយីដោ ជំនួស ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន ជាផ្លូវការជារាជធានីរដ្ឋបាលមីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី ៦ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០០៥ ឈ្មោះផ្លូវការរបស់ខ្លួនត្រូវបានគេបង្ហាញឱ្យដឹងជាសាធារណៈដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនាឆ្នាំ ២០០៦ ។
ពាក្យ
ណៃពិដោ គឺជា ភាសាភូមាសម្រាប់“ ការស្នាក់នៅរបស់ស្តេច” ហើយជាទូទៅត្រូវបានបកប្រែថាជា“ រាជធានី”  “ អាសនៈរបស់ស្តេច” ឬ“ កន្លែងស្នាក់នៅរបស់ស្តេច” ។ តាមប្រពៃណី, វាត្រូវបានគេប្រើជាបច្ច័យមួយដើម្បីឈ្មោះនៃរាជធានីដូចជា ទីក្រុង ម៉ាន់ដាឡាយ ដែលត្រូវបានគេហៅ យ៉ាថាន់ណារ៉ុង ទីក្រុងណៃពិដោ ( ရတနာပုံနေပြည်တော် ) ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
មូលហេតុនៃការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋធានីរ៉ង់ហ្គូនទៅណៃពិដោរ
ការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធានីនេះគឺដោយសារទីក្រុង រ៉ង់ហ្គូន គឺជារដ្ឋធានីសេដ្ឋកិច្ច យ៉ាងសំខាន់របស់ភូមានិងប្រជាជនដ៏ច្រើនដែលកំពុងតែរស់នៅ ការប្តូររដ្ឋធានីនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយសារការខ្វះខាតនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅទីក្រុងរ៉៉ង់ហ្គូន បច្ចុប្បន្នទីតាំងមួយនេះនៃទីក្រុង ណៃពិដោ គឺជាទីតាំងនៃទីបញ្ជាការយោធាឯករាជ្យ ភូមា (BIA) ដែលដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ភូមា គឺលោក អង់សាន
ប្រវត្តិ
ណៃពីដោមានប្រវត្តិខ្លីថាជាទឹកដីដែលត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងទ័ព ឯករាជ្យភូមា ដែលដឹកនាំដោយ ឧត្តមសេនីយ៍ អង់សានទឹកដីទាំងនេះមានប្រវត្តិយូរណាស់ដែរហើយព្រោះវាជា អតីតទីស្នាក់ការនាយឧត្តមសេនីយ៍ អង់សាន បានដើរចេញពី យូដូម៉ាហើយបានបើក ទីស្នាក់ការ យោធានៅ ភូនី ម៉ាណា- ឡេវទើបទីក្រុង ណៃពិដោស្ថិតនៅក្នុង ភូមាដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃឯករាជ្យភូមា ។ ទីក្រុងនេះបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦ជារដ្ឋធានីនៃប្រទេស។
ឯកសារយោង
<references group="វីគីភីឌាភាសាមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយការបកប្រែ និងស្រង់អត្ថបទពាក្យខ្លះ មកសរសេរ" />
រឿង​សាមកុក
កណ្ឌ​ទី ២០
ឡៅពី​លុះ​ឃើញ​កង​ទ័ព​លើក​មក​ពី​ចម្ងាយ ក្រឡេក​ឃើញ​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ទ័ព​ចូឆូ ក៏​សំគាល់​ថា​ចូឆូ​លើក​មក​ខ្លួន​ឯង ។ បំរើ​សេះ​ល្បាត​​មក​ប្រាប់​ឡៅពី​ថា កង​ទ័ព​អួនសៀរ​ប្រឹក្សា​មិន​ចុះ​រុះ​គ្នា នៅ​រា​រង់​មិន​បាន​ចេញ​ច្បាំង​នឹង​ចូឆូ​ទេ ១ ទៀត​កង​ទ័ព​ចូឆូ​នោះ នឹង​បាន​ឃើញ​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ទ័ព​ចូឆូ​ក៏​ឥត​អង្គឺ​មាន កាល​ខ្ញុំ​បាទ​ត្រឡប់​មក ប្រទះ​នឹង​កង​ទ័ព លើក​មក​ជិត​ស្រុក​នេះ​ហើយ ឃើញ​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ទ័ព​ចូឆូ​ដោយ​ពី​មុខ​តែ​ខ្លួន​ចុឆូ​នឹង​នៅ​ក្នុង​កង​ទ័ព​ខាង​ណោះ​មិន​ច្បាស់​ប្រាកដ ។
ឡៅពី​បាន​ស្ដាប់​ដូច្នោះ ក៏​ប្រឹក្សា​នឹង​តាន់តេង​តាម​ពាក្យ​បម្រើ​សេះ​ហើយ​ថា យើង​មាន​សេចក្ដី​សង្ស័យ​មិន​ដឹង​ជា​ចូឆូ​នៅ​ខាង​ទ័ព​ណា ។ តាន់​តែង​ឆ្លើយ​ថា កលឧបាយ​ចុឆូ​នោះ​មាន​ច្រើន​ប្រការ​ណាស់ កម្រ​មនុស្ស​ណា​នឹង​ដឹង​ដល់ ដែល​កង​ទ័ព​នៅ​ឬារង់​បម្រុង​នឹង​ច្បាំង​អួនសៀរ​នោះ គ្មាន​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ទ័ព​ចូឆូ​សោះ ខ្ញុំ​បាទ​យល់​ថា ចូឆូ​មុខ​ជា​នៅ​ក្នុង​កង​ទ័ព​នោះ​ជា​ប្រាកដ ឯ​កង​ទ័ព​ដែល​លើក​មក​ខាង​ស្រុក​យើង​នេះ​ទាហាន​ក៏​តិច តែ​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ចូឆូ​មក​ផង ដែល​ចូឆូ​គិត​ធ្វើ​ការ​គ្រា​នេះ​ប្រាថ្នា​នឹង​ឲ្យ​លោក​បារម្ភ​ក្រែង​ថា ខ្លួន​ចូឆូ​មក​ក្នុង​កង​ទ័ព​នេះ ។ ឡៅពី​បាន​ស្ដាប់​ដូច្នោះ​ក៏​ងាក​ទៅ​សួរ​គួនអ៊ូ តៀវហ៊ុយ​ថា ប្អូន​ទាំង​ពីរ​នាក់ តើ​នរណា​នឹង​យក​អាសារ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ ឲ្យ​ដឹង​ច្បាស់​ហេតុ​ផល​ជា​ចូឆូ ឬ​មិន​មក ? ។ តៀវហ៊ុយ​ឆ្លើយ​ទទួល​ថា ខ្ញុំ​បាទ​សូម​យក​អាសា​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​ដឹង​ហេតុ បើ​ជួយ​នឹង​ចូឆូ ហើយ​ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ចាប់​ខ្លួន​ចូឆូ​មក​ឲ្យ​បាន ។ ឡៅពី​និយាយ​តប​ទៅ​តៀវហ៊ុយ​វិញ​ថា ប្អូន​ឯង​នៅ​ក្មេង​សេចក្ដី​ខ្ចី​គំនិត​ណាស់ ទាំង​ចិត្ត​ថ្លើម​ក៏​រួស​រហ័ស នឹង​ឲ្យ​ទៅ​មិន​បាន​ទេ ។ គួនអ៊ូ​ថា ខ្ញុំ​បាទ​សូម​យក​អាសា​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ ។ ឡៅពី ថា បើ​គួនអ៊ូ ចេញ​ទៅ​យើង​ល្មម​ទុក​ចិត្ត​បាន ។ គួនអ៊ូ ក៏​លា​ឡៅពី​លើក​ទាហាន​សេះ ៣ ពាន់​ចេញ​ទៅ ពេល​នោះ​ទេសកាល​ជា​រដូវ​រងា​ផង​ទឹក​សន្សើម​ចុះ​ខ្លាំង​ណាស់ ទាហាន​ទាំង​ពួង​ក៏​រងា​ត្រជាក់​ពន់​ពេក គួនអ៊ូ​ឧស្សាហ៍​នាំ​ទាហាន​ចូល​ទៅ​ដល់​មុខ​បន្ទាយ​អងតុង ហើយ​គួនអ៊ូ​បេ​សេះ​ចេញ​ទៅ​ឈរ​មុខ​ទាហាន​​ស្រែក​ថា នរណា​ជា​មេ​ទ័ព ចូរ​ប្រញាប់​ចេញ​មក​យើង​នឹង​សាក​សួរ ។
អងតុង​បាន​ឮ​គួនអ៊ូ​ស្រែក​សួរ​ដូច្នោះ ក៏​ជិះ​សេះ​ចេញ​មក​ឈរ​នៅ​​មុខ​បន្ទាយ​ហើយ​ស្រែក​ប្រាប់​ថា មហា​ឧបរាជ​លើក​មក​ដល់​ទី​នេះ​ហើយ ហេតុ​ម្ដេច​ខ្លួន​ទើប​មិន​ចូល​មក​គំនាប់ ។ គួនអ៊ូ​តប​ថា បើ​មហា​ឧបរាជ​មក​មែន​ឲ្យ​អញ្ជើញ​ចេញ​មក យើង​នឹង​ថ្លែង​សេចក្ដី​ជម្រាប់​លោក ។ អងតុង​តប​ថា ខ្លួន​ជា​អ្នក​តូច​ទាប​គួរ ឬ​នឹង​ឲ្យ​មហា​ឧបរាជ​ចេញ​មក​ជួប ។ គួនអ៊ូ​ខឹង​ណាស់​ក៏​បរ​សេះ​រាំ​ដាវ​ចូល​ទៅ ។ អងតុង​ក៏​បរ​សេះ​រាំ​លំពែង​​ចេញ​មក​ត​ច្បាំង នឹង​គួនអ៊ូ​បាន ៥ ភ្លេង ។ គួន​អ៊ូ​ធ្វើ​ជា​ញាក់​សេះ​ថយ​រត់​ទៅ​ក្រោយ ងតតុង​មិន​ដឹង​កល​ក៏​ដេញ​បណ្ដោយ​តាម​ដល់​ជើង​ភ្នំ គួនអ៊ូ​រា​មក​តទល់​ដល់​ជិត​គ្នា ទើប​លើក​ដាវ​ឡើង​កាប់​ឲ្យ​អង​តុង​គេច​ចុះ ហើយ​គួនអ៊ូ​ក៏​ស្ទុះ​ទៅ​រួប​ចាប់​យក​ខ្លួន​អងតុង​បាន ដាក់​លើ​សេះ​ពី​ក្រោយ​នាំ​ចូល​ទៅ​ឲ្យ​ឡៅពី​ ហើយ​ពណ៌នា​ឲ្យ​ឡៅពី​ស្ដាប់​គ្រប់​ប្រការ ។ ឡៅពី​ក៏​មាន​ចិត្ត​សោមនស្ស​ប្រីតា តែ​មិន​បាន​ស្គាល់​កិរិយា​អងតុង​ច្បាស់​ក៏​សាក​សួរ​ថា អ្នក​ឯង​ជា​នាហ្មឺន​ចូឆូ​តំនែង​អ្វី ? ហេតុ​ម្ដេច​មក​ធ្វើ​កល​ឧបាយ​ក្លែង​ថា ចូឆូ​មក​នៅ​ក្នុង​កង​ទ័ព​នេះ ? អងតុង​ឆ្លើយ​ថា ខ្ញុំ​បាទ​ឈ្មោះ​អងតុង​ជា​សេនា​ទោ​របស់​ចូឆូ ឯ​ខ្លួន​ចូឆូ​មិន​បាន​មក​​ក្នុង​ទ័ព​នេះ​ទេ ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ឡៅតាយ​លើក​ទ័ព​មក គំនិត​ខ្ញុំ​បាទនឹង​បាន​គិត​ធ្វើ​កល​សឹក​ខ្លួន​ឯង​ក៏​ទេ ដែល​យក​ទង់​ជ័យ​សម្រាប់​ទ័ព​ចូឆូ​លើក​មក​ក្នុង​កង​ទ័ព​នេះ ព្រោះ​ចូឆូ​បង្គាប់​ប្រើ​ខ្ញុំ​បាទ​ខ្លាច​អាជ្ញា​ក៏​តាម​បង្គាប់​ចូឆូ ។ ឡៅពី​បាន​ស្ដាប់ ក៏​យក​គ្រឿង​សម្លៀក​បំពាក់​មួយ​ប្រដាប់​មក​ឲ្យ​អងតុង ហើយ​រៀប​តុ​លៀង​ភោជនាហារ​ឲ្យ​អងតុង​បរិភោគ រួច​ឲ្យ​ទាហាន​យក​ខ្លួន​អងតុង​ទៅ​ឃុំ​ទុក បើ​ចាប់​ឡៅតាយ​បាន​វេលា​ណា​នឹង​បាន​គិត​ការ​តទៅ​ទៀត ។ គួនអ៊ូ​បាន​និយាយ​នឹង​ឡៅពី​ថា ខ្ញុំ​បាទ​ប្រមាណ​ចិត្ត​លោក​ឃើញ​ថា លោក​នៅ​បារម្ភ​ខ្លាច​ចិត្ត​ចូឆូ បាន​ជា​មិន​សម្លាប់​អងតុង​ចេញ បើ​ដឹង​ដូច្នេះ ខ្ញុំ​បាទ​មិន​ចាប់​ទាំង​រស់​មក​ជូន​លោក​ទេ ។ ឡៅពី​តប​ថា ដែល​យើង​មិន​ប្រើ​តៀវហ៊ុយ​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​នោះ ព្រោះ​គិត​ឃើញ​ថា​ចិត​តៀវហ៊ុយ​រួស​រហ័ស​ណាស់ បើ​ចាប់​មេទ័ព​បាន​​មុខ​ជា​សម្លាប់​មិន​ខាន ដែល​យើង​បាន​ខ្លួន​អងតុង​មក​ទុក​ដូច្នេះ ទោះ​ចូឆូ​ដឹង​ថា​ប្រការ​ម្ដេច​ក៏​មាន​ផ្លូវ​នឹង​ដោះ​ស្រាយ​កៃខៃ​ទៅ​បាន​ដោយ​ងាយ ។
តៀវហ៊ុយ​ក៏​ជម្រាប​ឡៅពី​ថា គួនអ៊ូ​ទៅ​ចាប់​ខ្លួន​អងតុង​បាន​មក​ហើយ​ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​យក​អាសា​ចេញ​ទៅ​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​មក​ជូន​លោក​ទៀត ។ ឡៅពី​តប​ថា ឯ​ឡៅតាយ​នោះ​ជា​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​គុយជីវ កាល​ចៅហ្វាយ​ខែត្រ​ទាំង ១៨ មណ្ឌល លើក​ទៅ​កំចាត់​តាំង​តុ​ពី​គ្រា​មុន​នោះ ឡៅតាយ​ក៏​លើក​ពល​ទៅ​ធ្វើ​ការ​​ជាមួយ​ផង គ្រា​នោះ​ចូឆូ​ឃើញ​ឡៅតាយ​មាន​ដំរេះ​ប្រាជ្ញា បាន​ជា​ប្រើ​ឲ្យ​ធ្វើ​មេទ័ព​លើក​មក ដែល​ប្អូន​ឯង​នឹង​លើក​ទាហាន​ចេញ​ទៅ​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​នោះ បង​យល់​ឃើញ​ថា​មិន​មែន​បាន​បំណង​គិត​ទេ ។ តៀចហ៊ុយ​ឆ្លើយ​តប​ថា នឹង​រាប់​ទុក​ជា​ពូកែ​ដូច​ម្ដេច​ថ្វី​ដៃ​ឡៅតាយ​ប៉ុណ្ណេះ ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ចាប់​យក​មក​ឲ្យ​បាន ។ ឡៅពី​ថា បង​ក្រែង​ប្អូន​ឯង​ចេញ​ទៅ​ច្បាំង​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អន្តរាយ​ដល់​ជីវិត​ឡៅតាយ​តែ​ម្ដង មិន​ខ្លួន​ទាំង​រស់​មក​ដូច​ជា​គួនអ៊ូ ។ តៀវហ៊ុយ​ថា ខ​នេះ​លោក​កុំបី​វតក្ក​ឡើយ បើ​ខ្ញុំ​បាន​សម្លាប់​ឡៅតាយ​ក្ដី ឬ​ចាប់​ខ្លួន​មិន​បាន​ទាំង​រស់​ក្ដី ឲ្យ​លោក​កាត់​ក្បាល​ខ្ញុំ​ចេញ ។ ឡៅពី​បាន​ឮ​ដូច្នោះ​ក៏​ពេញ​ចិត្ត​ណាស់ ទើប​ចាត់​ទាហាន​សេះ ៣ ពាន់​ឲ្យ​តៀវហ៊ុយ​ៗ ក៏ លា​ឡៅពី​លើក​ចេញ​ទៅ ។
ឯ​ឡៅតាយ​កាល​ដឹង​ថា គួនអ៊ូ​ចាប់​ខ្លួន​អងតុង​ទៅ​បាន រួច​ឃើញ​តៀវហ៊ុយ​លើក​ទ័ព​មក​ទៀត ឡៅតាយ​ក៏​នឹង​ញញើត​ដៃ​តៀវហ៊ុយ​មិន​បាន​ចេញ​ច្បាំង​ប្រុង​តែ​រក្សា​បន្ទាយ​រាយ​កង​ទ័ព​យាម​ល្បាត​ពី​ក្នុង​បន្ទាយ​ ។ ឯ​តៀវហ៊ុយ នោះ​លុះ​មិន​បាន​ឃើញ​ឡៅពី​ចេញ​មក​ច្បាំង​សោះ ក៏​លើក​ទាហាន​ចូល​ទៅ​ដល់​មុខ​បន្ទាយ​ឡៅតាយ ហើយ​ឲ្យ​ទាហាន​ស្រែក​ជេរ​ជា​ពាក្យ​អាស្រូវ​ភាស​ផ្សេង​ៗ ។ ឡៅតាយ​ក៏​សម្ងំ​ស្ងៀម​មិន​បាន​លើក​ទ័ព​ចេញ​ច្បាំង ដែល​រារង់​ដូច្នេះ ៥​ថ្ងៃ ។ តៀវហ៊ុយ ក៏​គិត​កល​ឧបាយ​បង្គាប់​ទាហាន​ទាំង​ពួង​ថា កណ្ដាល​យប់​ស្ងាត់​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ ពេល​យាម ៣​ ប្លាយ យើង​នឹង​លើក​ចូល​ទៅ​ប្លន់​យក​បន្ទាយ​ឡៅតាយ​ឲ្យ​បាន ឲ្យ​ទាហាន​ទាំង​អស់​ត្រៀម​ខ្លួន​ឲ្យ​ស្រេច ។ តៀវហ៊ុយ ផឹក​ស្រា​ហើយ​ធ្វើ​កិរិយា​បែប​ស្រវឹង​មិន​ដឹង​ខ្លួន ក៏​រក​រឿង​យក​ទោស​ទាហាន​ម្នាក់ ឲ្យ​វាយ​ ប្រហែល ៣០ រំពាត់ ហើយ​និយាយ​នឹង​ទាហាន​ដែល​មាន​ទោស​នេះ​ថា ពេល​យាម​ ៣ ប្លាយ​ក្នុង​យប់​នេះ យើង​នឹង​កាត់​ក្បាល​ឯង​សែន​ទង់​ជ័យ ហើយ​លើក​ពល​ចូល​ទៅ​វាយ​បន្ទាយ​ឡៅតាយ ។ តៀវហ៊ុយ បង្គាប់​ឲ្យ​ចង​ទាហាន​នោះ​ទុក ។ លុះ​ពេល​យាម ១ ប្លាយ តៀវហ៊ុយ​ក៏​លប​ប្រើ​មនុស្ស​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​ស្រាយ​ចំណង​ទាហាន​មាន​ទោស​នោះ​ចេញ ទាហាន​នោះ​ក៏​លប​រត់​ទៅ​ដោយ​មាន​ចិត្ត​ខឹង​ក្ដៅ​នឹង​ខ្លាច​សេចក្ដី​ស្លាប់ ក៏​គេច​ចូល​ទៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ឡៅតាយ ហើយ​នាំ​យក​រឿង​​ដែល​តៀវហ៊ុយ​គិត​នោះ​ប្រាប់​ឡៅតាយ​គ្រប់​ប្រការ ។ ឡៅតាយ​បាន​ស្ដាប់​ហើយ​ឃើញ​របួស​ស្លាក​ស្នាម​ទាហាន​នោះ​ជា​បន្ទាល់ ក៏​គ្មាន​ពិភាល់​សង្ស័យ​សំគាល់​ថា​ពិត ទើប​កេណ្ឌ​ទាហាន​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ពួន​បង្កប់​ក្រៅ​បន្ទាយ​ជា ២ កង ក្នុង​បន្ទាយ​នោះ​គ្មាន​មនុស្ស​នៅ​សោះ ។
តៀវហ៊ុយ​ដឹង​ថា​ទាហាន​ដែល​មាន​ទោស​នោះ​ត្រូវ​វាយ​នោះ រត់​ទៅ​ហើយ​ក៏​គិត​ថា ហេតុ​ល្អ​អាក្រក់​ទាហាន​នេះ​វា​គង់​រត់​ទៅ​ប្រាប់​ឲ្យ​ឡៅតាយ​ដឹង​មុខ​ជា​ឡៅតាយ​នឹង​ចោល​បន្ទាយ ឲ្យ​ទាហាន​ចេញ​ពួន​បង្កប់​មិន​ខាន អញ​នឹង​រិះ​គិត​អាន​ត្រួត​កល​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​ឲ្យ​បាន ។ លុះ​ដល់​ពេល​យាម ៣ ប្លាយ តៀវហ៊ុយ​ក៏​លើក​ទាហាន​ញែក​គ្នា​ទៅ​ពួន​បង្កប់​ជា ២ កង ហើយ​បង្គាប់​ថា បើ​ឃើញ​ពន្លឺ​ភ្លើង​ឆេះ​បន្ទាយ​ឡៅតាយ ត្រូវ​ឲ្យលើក​គ្នា​​វាយ​ប្រសព្វ​ខ្ទប់​ទាំង​សង​ខាង ខ្លួន​តៀវហ៊ុយ​ជា​កង​កណ្ដាល​ប្រចាំ​ជូន ហើយ​បង្គាប់​ទាហាន ៣០ នាក់​ជា​កង​មុខ​ចូល​​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​ប្លន់​បន្ទាយ​ហើយ​ដុត​ភ្លើង​ឆេះ​ឡើង ។
ឯ​ទាហាន​ឡៅតាយ​ដែល​ពួន​បង្កប់​ទាំង ២ កង លុះ​ឃើញ​ដូច្នោះ ក៏​លើក​វាយ​ខ្ទប់​ទាំង​សង​ខាង ។ ទាហាន​តៀវហ៊ុយ ដែល​បង្កប់​នៅ​ពី​ខាង​ក្រៅ នឹង​ខ្លួន​តៀវហ៊ុយ លុះ​ឃើញ​ពន្លឺ​ភ្លើង​​ឆេះ​ឡើង​ក្នុង​បន្ទាយ​នៃ​ឡៅតាយ ក៏​លើក​សម្រុក​ចូល​ទៅ​វាយ​ខ្ទប់​ជា​ ៣ ផ្លូវ ។ ចំណែក​ទាហាន​ឡៅតាយ​ដែល​បាន​ឃើញ​ទាហាន​តៀវហ៊ុយ​វាយ​ខ្ទប់​ពី​ក្រោយ ហើយ​ចាក់​កាប់​សម្លាប់​ខ្លះ​របួស​ពិការ​ខ្លះ ទាំហាន​ទាំង​នោះ​​ក៏​បែក​ខ្ចាត់​ខ្ចាយ​ទៅ​ខ្លះ ។ តៀវហ៊ុយ​ក៏​បរ​ពល​ចូល​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ឡៅតាយ​បាន​មួយ​ស្របក់​តៀវហ៊ុយ​ក៏​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​​បាន​ហើយ​ឲ្យ​ទាហាន​ចង​ទុក ។ បណ្ដា​ទាហាន​ដែល​បែក​ខ្ញែក​ទៅ​នោះ ក៏​ត្រឡប់​ចូល​ចំណុះ​ចូល​តៀវហ៊ុយ​ជា​ច្រើន តៀវហ៊ុយ​ក៏​ឲ្យ​ទាហាន​ស្រូត​ទៅ​ជម្រាប​ឡៅពី​ៗ បាន​ស្ដាប់​​ក៏​មាន​សេចក្ដី​ត្រេកអរ ហើយ​និយាយ​នឹង​គួនអ៊ូ​ថា តៀវហ៊ុយ​ជា​មនុស្ស​ចិត្ត​ស្រាល​រហ័ស​កាច​សាហាវ​ណាស់ គ្រា​នេះ​គិត​កល​ឧបាយ​​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​បាន ដែល​តៀវហ៊ុយ​មាន​សតិ​បញ្ញា​គិត​ឃើញ​បាន​ការ​ដូច្នេះ​ដោយ​បុណ្យ​សំណាង​របស់​យើង​ៗ មាន​សេចក្ដី​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់ ។
លុះ​វេលា​ព្រឹក​ឡើង ឡៅពី​ក៏​នាំ​គួនអ៊ូ​ចេញ​ទៅ​ទទួល​ដល់​ក្រៅ​លំពែង​ស្រុក ​តៀវហ៊ុយ​ឃើញ​ឡៅពី​, គួនអ៊ូ​ទៅ​ដល់​ក៏​ចូល​មក​គំនាប់ ហើយ​និយាយ​ថា ​បង​តិះ​ដៀល​ថា ខ្ញុំ​បាទ​ជា​មនុស្ស​ចិត្ត​រហ័ស ឥឡូវ​ខ្ញុំ​បាទ​ចេះ​រិះ​គិត​ឧបាយ​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​បាន បង​បាន​ឃើញ​ដំរេះ​ប្រាជ្ញា​ខ្ញុំ​បាទ​ហើយ​ឬ​ ? ។ ឡៅពី តប​ថា បើ​បង​មិន​សង្កត់​សង្កិន​ប្អូន​ឯង​យ៉ាង​នេះ​ទេ​ប្អូន​ឯង​ក៏​ភ្លើន​ចិត្ត ណា​ឡើយ​នឹង​រីះ​គិត​ចាប់​ខ្លួន​ឡៅតាយ​បាន ។ តៀវហ៊ុយ​ក៏​អស់​សំណើច ទើប​ឡៅពី​ចុះ​ពី​លើ​សេះ​ចូល​ទៅ​ស្រាយ​ចំណង​ឡៅតាយ​ចេញ ហើយ​និយាយ​ថា ដែល​ប្អូន​យើង​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ដល់​ទី​នេះ អ្នក​ចូរ​អភ័យ​ទោស​ចុះ​កុំបី​ប្រកាន់​ឡើយ " និយាយ​​ហើយ​ឡៅពី​ក៏​នាំ​ឡៅតាយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្រុក ហើយ​ឲ្យ​រៀប​តុ​លៀង​ភោជនាហារ ប្រើ​បម្រើ​ឲ្យ​ទៅ​នាំ​ខ្លួន​អងតុង​ពី​ក្នុង​ឃុំ​​នាំ​មក​បរិភោគ​ជាមួយ​នឹង​ឡៅតាយ ។
បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា
បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ( CPB ), ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា គណបក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ( BCP ),  គឺជា គណបក្សកុម្មុយនិស្ត ក្រោមដែនដីនៅក្នុង ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) ។ វាជា គណបក្សនយោបាយ ដែលមានអាយុកាលចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេស។
រឿង​សាមកុក
កណ្ឌ​ទី ២០
ជន​ជា​សំឡាញ់​មក​កាន់​ផ្ទះ​នៃ​ជន​ណា ដើម្បី​កិច្ច​ការ​ណាមួយ ជន​នោះ​ឈ្មោះ​ថា ជា​អ្នក​មាន​បុណ្យ ជា​អ្នក​មាន​កល្យាណ​ធម៌​ជា​អ្នក​គួរ​គេ​សសើរ នៅ​នា​លោក​នេះ ។ បញ្ចតន្ត្រៈ
បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា
ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៩ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ដំបូងបានប្រយុទ្ធជាមួយកងកម្លាំងអាណានិគមអង់គ្លេស មុនពេលចូលរួមជាមួយពួកគេនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពបណ្តោះអាសន្នដើម្បីបណ្តេញ កងទ័ពអធិរាជជប៉ុន ដែលឈ្លានពានអោយចេញពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ នៅក្នុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃសង្រ្គាម បក្សកុម្មុយនិស្តភូមាបានជួយបង្កើតសម្ព័ន្ធនយោបាយ និងយោធាឆ្វេងនិយមហៅថា សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស (AFPFL)។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានធ្លាក់ចេញពីការពេញចិត្តជាមួយនឹងអ្នកសង្គមនិយមដែលមានកម្រិតមធ្យមនៅក្នុង សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស ដោយសារតែទស្សនៈផ្សេងគ្នាអំពីរបៀបដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាឯករាជ្យគួរតែត្រូវបានគ្រប់គ្រង។ បក្សសម្ព័ន្ធមធ្យមនៃ សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស បានក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយលេចធ្លោនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បន្ទាប់ពីឯករាជ្យរបស់ប្រទេសក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨ ។ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ត្រូវបានបណ្តេញចេញពី សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយរដ្ឋាភិបាលបានបង្រ្កាបសកម្មភាពនយោបាយរបស់គណបក្សនេះ ដោយជំរុញឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ភៀសខ្លួនចេញពីរដ្ឋធានីរ៉ង់ហ្គូន ( យ៉ាំងហ្គោន បច្ចុប្បន្ន)។ បន្ទាប់មក បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានចាប់ផ្តើម ការបះបោររយៈពេលបួនទស្សវត្សរ៍ នៅទីជនបទ ដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបះបោរប្រដាប់អាវុធនៅ ប៉ោគង្យី តំបន់ ប៉េគុ ( តំបន់បាហ្គោ នាពេលបច្ចុប្បន្ន) ហើយបានបញ្ចប់ដោយការបះបោរផ្ទៃក្នុង និងការដឹកនាំរបស់បក្សបានភៀសខ្លួនទៅកាន់ ប្រទេសចិន ។
រឿង​សាមកុក
កណ្ឌ​ទី ២១
ឯ​ទីប្រឹក្សា​ទាំង​ពួង​ក៏​និយាយ​នឹង​ឡៅពៀវ​ថា យីអេង​ពោល​ទ្រគោះ​មើលងាយ​លោក​ខ្លាំង​ណាស់ ហេតុ​ម្ដេច​បាន​ជា​លោក​មិន​សម្លាប់​ចេញ ? ។ ឡៅពៀវ​តប​ថា​យើង​ដឹង​ដំណឹង​ថា យីអេង​នេះ​មាន​ដំរេះ​ប្រាជ្ញា តែ​ជា​មនុស្ស​គ្មាន​អធ្យាស្រ័យ​សោះ, កាល​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ហ៊ូតោ​នោះ ក៏​បាន​ពោល​ទ្រគោះ​មើលងាយ​ចូឆូ​ជា​ច្រើន​លើក ចូឆូ​ឧស្សាហ៍​ទ្រាំ​អត់​សង្កត់​ចិត្ត​មិន​បាន​សម្លាប់​យីអេង ព្រោះ​រអែង​ខ្លាច​មនុស្ស​ទាំង​ពួង នឹង​គរហានិន្ទា​ប្រការ ១ ទៀត​បើ​មាន​អ្នក​ឯ​ណា​ចូល​មក​យក​អាសា​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​ផង ក៏​រមែង​ស្ទើរ​ចិត្ត​ដ្បិត​ឃើញ​សម្លាប់​មនុស្ស​ល្អ បាន​ជា​ចូឆូ​ក្រែង​ប្រើ​យ៉អេង​មក​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​យើង ប្រាថ្នា​ដើម្បី​នឹង​ខ្ចី​ដៃ​យើង​ឲ្យ​សម្លាប់​យីអេង​ចេញ នឹង​ឲ្យ​សេចក្ដី​អាក្រក់​នោះ​ធ្លាក់​មក​លើ​យើង ៗ ត្រូវ​ក្លែង​ឲ្យ​យីអេង​ទៅ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ហងច ព្រោះ​ហងច​ចិត្ត​ស្រាល​រហ័ស​គ្មាន​អ្វី​ទប់ បើ​យីអេង​ទៅ​និយាយ​ទ្រគោះ​បោះបោក​ឲ្យ​ហងច​ប្រការ​ម្ដេច ហងច​ក៏​នឹង​សម្លាប់​យីអេង​មិន​ខាន បើ​ដំណឹង​នេះ​ដឹង​ទៅ​ដល់​ចូឆូ​វេលា​ណា ឃើញ​ថា​ចូឆូ​នឹង​កោត​ខ្លាច​គំនិត​យើង​ថា យើង​ដឹង​ដល់​គំនិត​ចូឆូ ។
បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា
បន្ទាប់ពី រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២១ កម្មាភិបាល របស់ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានរៀបចំខ្លួនឡើងវិញ ហើយបានចូលទៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានប្រកាសជាបន្តបន្ទាប់ថាខ្លួនបានចាប់ផ្តើម " សង្រ្គាមប្រជាជន " ប្រឆាំងនឹង ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ ដែលជា របបយោធា ដែលបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារ។
រឿង​សាមកុក
កណ្ឌ​ទី ២១
ទីប្រឹក្សា​ទាំង​ពួង​ក៏​សរសើរ​ឡៅពៀវ​ថា មាន​ប្រាជ្ញា​ឈ្លាសវៃ​ស្រដី​ថា លោក​គិត​នេះ​ត្រូវ​ល្អ​ណាស់ ។ ខណៈ​នោះ មាន​បំរើ​អ៊ួនសៀវ​កាន់​សំបុត្រ​មក​ឲ្យ​ឡៅពៀវ សេចក្ដី​ថា "ឲ្យ​ឡៅពៀវ​ជួយ​គិត​ការ​ទំនុក​បំរុង​ផែនដី" ។ ឡៅពៀវ​ក៏​ប្រឹក្សា​នឹង​សេនា​ទាហាន​ទាំង​ពួង​ថា ចូឆូ​នឹង​អ៊ួនសៀវ​ជា​សត្រូវ​នឹង​គ្នា ឥឡូវ​ចូឆូ​នឹង​អ៊ួនសៀវ​ឲ្យ​មក​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​យើង​ទាំង​សងខាង តើ​អ្នក​ទាំង​ពួង​នឹង​យល់​ឃើញ​ប្រការ​ម្ដេច ? ។
ហាន់សុង​ឆ្លើយ​ថា ចូឆូ​នឹង​អ៊ួនសៀវ​គ្រា​នេះ​ជា​ទោស​ទាស់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នឹង​គ្នា បើ​លោក​មិន​ចូល​ទៅ​ខាង​ណា នឹង​គិត​ឲ្យ​ជា​ប្រយោជន៍ ចូរ​មើល​កល​ការ បើ​ឃើញ​ខាង​ណា​ភ្លាត់​ចំណាប់​ត្រូវ​លោក​លើក​កងទ័ព​ទៅ​ព្រួត​វាយ​ខាង​ណោះ​យក​ស្រុក​ឲ្យ​បាន តែ​ខ្ញុំ​បាទ​ខ្លាច​ក្រែង​នៅ​ខ ១ ថា​ចូឆូ​នោះ​មាន​សតិ​បញ្ញា​ច្រើន​ណាស់ ឈ្លាស​យល់​ទាំង​ក្បួន​ពិជ័យ​សង្គ្រាម​ស្ទាញ​ស្ទាត់​ជាង​អ៊ួនសៀវ ហើយ​ចេះ​ចិញ្ចឹម​រក្សា​មនុស្ស​ល្អ​មាន​លក្ខណៈ​តាម​វិជ្ជា​នឹង​ថ្វី​ដៃ​មនុស្ស​ទាំង​ពួង​ក្នុង​ផែនដី ក៏​ចុះ​ចូល​ទៅ​នៅ​នឹង​ចូឆូ​ជា​ច្រើន​មិន​ដាច់​សោះ ខ្ញុំ​បាទ​យល់​ឃើញ​ថា ចូឆូ​នោះ នឹង​ធ្វើការ​សឹក​សង្គ្រាម​គង់​មាន​ជ័យជំនះ​អ៊ួនសៀវ​មិន​ខាន បើ​ចូឆូ​បាន​ស្រុក​គីជីវ​ហើយ​មុខ​ជា​លើក​កងទ័ព​ទៅ​វាយ​យក​ស្រុក​ធំ ៗ ខាង​ទិស​ឯ​កើត​រហូត​ដល់​ស្រុក​កាំងតាំង ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក៏​តទល់​នឹង​ចូឆូ​មិន​បាន សូម​ឲ្យ​លោក​ស្ម័គ្រ​រាប់អាន​ចូល​ទៅ​ខាង​ចូឆូ​ចុះ មុខ​ជា​ចូឆូ​នឹង​ទំនុក​បំរុង​លោក​ជា​ប្រក្រតី​តទៅ ។
ឡៅពៀវ​ឆ្លើយ​ថា បើ​ដូច្នោះ​ចូរ​អ្នក​ចេញ​ទៅ​ស៊ើប​ស័ព្ទ​ស្ដាប់​ការណ៍​ក្នុង​ក្រុង​ហ៊ូតោ​ចុះ បើ​ដឹង​ការណ៍​យ៉ាង​ណា​ហើយ ចូរ​អ្នក​វិល​ត្រឡប់​មក​ប្រាប់​យើង ៗ នឹង​បាន​ត្រិះរិះ​គិត​ការណ៍​នេះ​តទៅ​ទៀត ។ ហាន់សុង​ជំរាប​ថា​ដែល​លោក​នឹង​ប្រើ​ឲ្យ​ទៅ​យ៉ាង​ម្ដេច ខ្ញុំ​បាទ​មិន​ទទឹង​នឹង​ប្រាសាទ​ទេ ខ្លាច​តែ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ​នឹង​ជប់លៀង ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​នាហ្មឺន​ខាង​ក្នុង នឹង​មិន​បាន​ត្រឡប់​មក​ជា​ភឿន​ស្លាប់​រស់​ជា​មួយ​នឹង​លោក មុខ​ជា​លោក​មាន​សេចក្ដី​សង្ស័យ​នឹង​ខ្ញុំ​បាទ ។ ឡៅពៀវ​តប​ថា ដែល​អ្នក​និយាយ​ដូច្នេះ​គួរ​ហើយ តែ​ថា​ទោះបី​យើង​នឹង​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា​យ៉ាង​ណា ក៏​ត្រូវ​ឲ្យ​មាន​ចិត្ត​ស្រឡាញ់​គ្នា​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ដូច​ជីវិត ១, ដែល​អ្នក​នឹង​ទៅ​នោះ បើ​បាន​ដឹង​កិច្ច​រាជការ​អ្វី ៗ ខ្លួន​មិន​បាន​មក ក៏​ត្រូវ​ផ្ញើ​សំដី​ដោយ​សំបុត្រ​លិខិត​មក​ដល់​យើង​ឲ្យ​ដឹង ដើម្បី​នឹង​បាន​គិត​ការ​តទៅ ។
ហាន់សុង​ទទួល​ពាក្យ​ចូឆូ​ហើយ​ក៏​លា​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​កេងជីវ លុះ​ទៅ​ដល់​ហើយ​ក៏​អធិប្បាយ​រឿង​ដែល​ចូឆូ​និយាយ នឹង​តាំង​ខ្លួន​ឲ្យ​ធញវើ​នាហ្មឺន​នោះ​ឲ្យ​ឡៅពៀវ​ស្ដាប់​គ្រប់​ប្រការ ហើយ​ថា ចូឆូ​នោះ​មាន​ចិត្ត​ធូរ​ទូលាយ​រួសរាយ​រាប់អាន​មនុស្ស​ទាំង​ពួង គួរ​ណាស់​លោក​នឹង​ចូល​ទៅ​ធ្វើ​រាជការ​ជា​មួយ​ផង សូម​ឲ្យ​លោក​ចាត់​យក​សំបុត្រ​របស់​លោក​ចូល​ទៅ​ថ្វាយ​ជា​ខ្ញុំ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ នឹង​បាន​ធ្វើ​រាជការ​ជា​នាហ្មឺន​តទៅ ។ ឡៅពៀវ​បាន​ឮ​ដូច្នោះ​ក៏​ខឹង​ណាស់​និយាយ​ថា "ខ្លួន​មិន​យក​សេចក្ដី​អាថ៌កំបាំង​របស់​យើង​ទៅ​ប្រាប់​ចូឆូ​ហើយ​ឬ ? បាន​ជា​ចូឆូ​តាំង​ឲ្យ​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​ជា​នាហ្មឺន, ដែល​ខ្លួន​គិត​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​នេះ ក៏​ឃើញ​ថា​ទូរយស​នឹង​យើង" ហើយ​បង្គាប់​ឲ្យ​ចាប់​ខ្លួន​ហាន់សុង​ទៅ​សម្លាប់ ។ ហាន់សុង​ឆ្លើយ​ថា ខ្ញុំ​បាន​នឹង​គិត​ប្រទូសរ៉ាយ​នឹង​លោក​ក៏​ទេ នឹង​បាន​លះបង់​ចោល​លោក​ក៏​ទេ ហេតុ​ម្ដេច​លោក​ត្រឡប់​លះបង់​ចោល​ខ្ញុំ​បាទ​វិញ ។
កេងលៀង​បាន​ឮ​ដូច្នោះ ក៏​និយាយ​នឹង​ឡៅពៀវ​ថា កាល​លោក​ប្រើ​ហាន់សុង​ឲ្យ​ទៅ​នោះ ហាន់សុង​ក៏​បាន​ឆ្លើយ​ជំរាប​លោក​ទុក​ថា ដែល​លោក​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​ស្រុក​ក្រុង​ក្រែង​លោក​នៅ​មាន​សេចក្ដី​សង្ស័យ លោក​ក៏​បាន​ថា​មិន​មាន​សង្ស័យ​អ្វី​ទេ បាន​ជា​ហាន់សុង​ទៅ ឥឡូវ​ហាន់សុង​ត្រឡប់​មក​វិញ ជូន​ដំណឹង​កិច្ច​រាជការ​ឲ្យ​លោក​ជ្រាប​តាម​ពិត, ដែល​លោក​ប្រើ​ឲ្យ​គេ​សម្លាប់​ហាន់សុង​ចេញ មិន​គួរ​សោះ ។ ឡៅពៀវ​យល់​ថា​ខ្លួន​គិត​ខុស​ក៏​ព្រម​លើក​ទោស​ហាន់សុង ។ ខណៈ​នោះ​ទទួល​បំរើ​សេះ​មក​ប្រាប់​ឡៅពៀវ​ថា យីអេង​ដែល​ទៅ​និយាយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ហងច​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​កាំងហែ​នោះ ហងច​រៀប​តុ​លៀង​អាហារ​ឲ្យ​យីអេង​បរិភោគ​តាម​ទំនៀម លុះ​សេព​សុរា​ស្រវឹង​ផង​គ្នា ហងច​ក៏​សួរ​យីអេង​ថា ក្នុង​ក្រុង​ហ៊ូតោ​នោះ អ្នក​បាន​ឃើញ​នាហ្មឺន​ណា​មាន​សតិ​បញ្ញា​ជ្រៅ​ទូលាយ​ខ្លះ យីអេង​ប្រាប់​ថា ខុងយ៉ុង​នឹង​អៀវពីវ ២ នាក់​នេះ សុទ្ធ​តែ​មាន​ដំរេះ​ចេះ​គិតគូរ​គ្រាន់​បើ ក្រៅ​ពី​នេះ​មិន​ឃើញ​មាន​នរណា​សោះ ហងច​ថា​ដំរេះ​ខុងយ៉ុង​នឹង​អៀវពីវ​ហើយ​នឹង​ដំរេះ​យើង​នេះ អ្នក​ឯង​ឃើញ​យ៉ាង​ម្ដេច​ពី​គ្នា​ខ្លះ ? យីអេង​ថា ដំរេះ​អ្នក​ឯង​នេះ​ឧបមា​ដូចជា​ដុំ​ថ្ម​នៅ​ក្នុង​ខ្ទម​ទេពារ័ក្ស ទោះ​នឹង​មាន​គេ​មក​សែនព្រេន​ថា​ប្រការ​ម្ដេច ដុំ​ថ្ម​នោះ​ក៏​មិន​ចេះ​ឆ្លើយ​ត​នឹង​អ្នក​ដែល​បួងសួង​នោះ​ឡើយ ឧបមា​ដូចជា​សំពះ​ដុំ​ឈើ ១ កំណាត់ ហងច​បាន​ឮ​ដូច្នោះ​ក៏​ខឹង​ខ្លាំង​ណាស់ ហូត​ក្រប៊ី​ចេញ​ហើយ​ក៏​លើក​ឡើង​កាប់​យីអេង ៗ ជេរ​ប្រទេច​ហងច​ទាល់​តែ​ដាច់ខ្យល់​ស្លាប់ ។ ឡៅពៀវ​បាន​ស្ដាប់​ដូច្នោះ​ក៏​មាន​ចិត្ត​អាណិត​យីអេង​ណាស់ ប្រើ​មនុស្ស​ឲ្យ​ទៅ​រៀប​សង្ការ​សព​កប់​យីអេង ទុក​នៅ​តំបន់​​អ៊េងប៊ូជីវ ឯ​ឡៅពៀវ​នោះ​ក៏​មិន​បាន​គិត​នឹង​ចូល​ទៅ​ខាង​ចូឆូ​ទេ ។
កាល​ចូឆូ​ឮ​ដំណឹង​ថា​យីអេង​ស្លាប់ ក៏​អស់​សំណើច​ហើយ​និយាយ​ថា យីអេង​នេះ​ជា​មនុស្ស​អាក្រក់​ណាស់ មាត់​របស់​វា​ជា​អាវុធ​សម្លាប់​ខ្លួន​វា​ទៅ​ឯង ។ ខណៈ​នោះចូឆូ​នៅ​ចាំ​ស្ដាប់​ដំណឹង​ឡៅពៀវ តែ​មិន​បាន​ដំណឹង​ប្រការ​ម្ដេច​សោះ ទើប​ប្រមូល​សេនា​ទាហាន​ទាំង​ពួង​នឹង​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយ​យក​ស្រុក កងជីវ ។ ស៊ុនហុក​ក៏​ហាម​ឃាត់​ចូឆូ​ថា អ៊ួនសៀវ​មាន​កំឡាំង​ច្រើន​ណាស់ ទាំង​ឡៅពី​ក៏​ប្រែ​គំនិត​ចិត្ត​ចេញ​ពី​លោក​ទៅ​ផង មុខ​ជា​ចូល​គំនិត​គ្នា​នឹង​អ៊ួនសៀវ ត្រូវ​តែ​គិត​បង្ក្រាប​អ៊ួនសៀវ​នឹង​ឡៅពី​ឲ្យ​រៀប​ទាប​ចេញ​សិន សឹម​លើក​ទ័ព​ទៅ​ប្រាបប្រាម​ឡៅពៀវ​នឹង​បាន​ដោយងាយ ។ ចូឆូ​យល់​ឃើញ​ត្រូវ ក៏​គិត​ថា​នឹង​លើក​កងទ័ព​ទៅ​ច្បាំង​នឹង​អ៊ួនសៀវ,​ឡៅពី, តែ​សេចក្ដី​នេះ​ចូឆូ​មិន​ទាន់​ប្រឹក្សា​នឹង​អ្នក​ឯ​ណា​ក៏​បង្អង់​នៅ​ស្ងៀម ។ លុះ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ​្ដេច​ទៅ​គង់​ក្នុង​ស្រុក​ហ៊ូតោ​បាន ៥ ព្រះ​វស្សា​ហើយ ខណៈ​នោះ​ជា​ទេសកាយ​ខែ​មាឃ​ចូល​ឆ្នាំ​ចិន ចូឆូ​នឹង​នាហ្មឺន​មុខ​មន្ត្រី​ខ្ញុំ​រាជការ​ទាំងឡាយ តាក់តែង​ធូប​ទៀន​មាន​ផ្កា​ឈើ​នឹង​គ្រឿង​ប្រដាប់​ចូល​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​គាល់​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ​តាម​ទំនៀម​។ តាំងស៊ិន​នឹង​មន្ត្រី​ទាំង​ពួង ឃើញ​ចូឆូ​ធ្វើ​ឫកពា​មិន​កោត​ខ្លាច​មិន​ចង់​ថហវាយ​បង្គំ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ នាហ្មឺន​ដែល​មាន​ចិត្ត​សុចរិត​ទៀង​ត្រង់​នឹង​ផែនដី​ក៏​នាំ​គ្នា​ខឹង​ក្ដៅ​នឹង​ចូឆូ​ជា​ច្រើន លុះ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ​ស្ដេច​យាង​ចូល​ហើយ ចូឆូ​នឹង​បណ្ដា​ខ្ញុំ​រាជការ​តូច​ធំ​ក៏​នាំ​គ្នា​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ ឯ​តាំងស៊ិន​នោះ តាំង​ពី​ក្រោយ​ឡៅពី​លើក​ទ័ព​ចេញ​ទៅ ទាំង​ម៉ាថេង​ក៏​លើក​ទ័ព​ចេញ​ទៅ​ក្រុង​សេលៀង​ទៀត តាំងស៊ិន​នឹង​ជូហុក, ជូឡាន់, តាំងអ៊ិប, ង៉ោហួន​លប​គិត​គ្នា​រាល់ ៗ ថ្ងៃ​ដើម្បី​នឹង​រំលាយ​បំផ្លាញ​ចូឆូ តែ​មិន​សម​តាម​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ទាំងអស់​គ្នា​ក៏​មាន​បរិវិតក្ក​ទុក្ខ​ទោមនស្ស​មិន​ដេក មិន​ស៊ី​ឲ្យ​សប្បាយ, តាំងស៊ិន​នោះ​ក៏​បណ្ដាល​ជម្ងឺ​ក្ដៅ​ក្រហាយ​ដេក​ឈឺ​ក្នុង​ផ្ទះ ។
កៀតប៉ឹង​បាន​ឃើញ​តាំងស៊ិន​មមើ​ជេរ​ចូឆូ​ដូច្នោះ ក៏​ដឹង​ថា តាំងស៊ិន​មាន​ចិត្ត​ស្អប់​ចូឆូ ប្រុង​នឹង​ប្រទូសរ៉ាយ​ចូឆូ កៀតប៉ឹង​ក៏​ជជីក​សួរ​តាំងស៊ិន​ថា លោក​ប្រុង​ធ្វើ​អន្តរាយ​មហា​ឧបរាជ​ឬ ! ខ្ញុំ​នឹង​នាំ​យក​សេចក្ដី​នេះ​ទៅ​ប្ដឹង​ឲ្យ​មហា​ឧបរាជ​ជ្រាប ។ តាំងស៊ិន​បាន​ឮ​កៀតប៉ឹង​ថា​ដូច្នោះ ក៏​ភ័យ​ស្លុត​ស្មារតី​មិន​ឆ្លើយ​តប​ថា​អ្វី​សោះ ។ កៀតប៉ឹង​ឃើញ​តាំងស៊ិន​ភ័យ​ខ្លាច​ដូច្នោះ​ក៏​និយាយ​ថា លោក​កុំ​ភ័យ​ខ្លាច ខ្ញុំ​បាទ​ថា​ដូច្នេះ​ព្រោះ​ចង់​ពិសោធ​ចិត្ត​លោក​ទេ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ខ្ញុំ​បាទ​គ្រាន់​តែ​ធ្វើ​ពេទ្យ តែ​ដួង​ចិត្ត​គិត​នឹង​តប​ស្នង​គុណ​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ​ជា​ដរាប ដែល​ខ្ញុំ​បាទ​មក​នៅ​ព្យាបាល​រោគ​លោក​យូរ​ថ្ងៃ ហើយ​មិន​បាន​ដឹង​ប្រាកដ​ថា រោគ​លោក​នោះ​កើត​អំពី​អ្វី ឃើញ​លោក​ចេះ​តែ​ដក​ដង្ហើម​ធំ​រឿយ ៗ ខ្ញុំ​បាទ​ក៏​មិន​អាច​ហ៊ាន​សួរ ឥឡូវ​ខ្ញុំ​បាទ​បាន​ឃើញ​លោក​មមើ​ជេរ​ចូឆូ ក៏​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ដក​ដង្ហើម​ធំ ឯ​ការ​ដែល​លោក​គិត​ទុក​ប្រការ​ម្ដេច​នោះ ចូរ​លោក​កុំ​លាក់​ឡើយ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​បាទ​ឲ្យ​ត្រង់​មក​ចុះ បើ​ល្មម​ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ទទួល​ធ្វើ​បាន ខ្ញុំ​បាទ​ក៏​ទទួល​យក​អាសា ។
តាំងស៊ិន​បាន​ឮ​កៀតប៉ឹង​និយាយ​ដូច្នោះ​ក៏​យំ​ហើយ​ថា យើង​បារម្ភ​តែ​ចិត្ត​នាក់​នឹង​មិន​ដូច​មាត់​និយាយ "បើ​លោក​សង្ស័យ​ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ជា​បន្ទាល់​ច្បាស់" និយាយ​ហើយ​កៀតប៉ឹង​ក៏​យក​ក្រប៊ី​កាត់​ម្រាម​ដៃ ឲ្យ​លោហិត​ហូរ​ចេញ​មក​ដាក់​លាយ​នឹង​ស្រា​ក្នុង​ពែង ហើយ​លើក​ឡើង​ស្បថ​សច្ចា​ថា "ខ្ញុំ​បាទ​មាន​ចិត្ត​សុចរិត​ត្រង់​នឹង​ផែនដី បើ​មាន​សេចក្ដី​វៀច​ក្លែង​បញ្ឆោត​លោក ក៏​សូម​ឲ្យ​ជីវិត​ខ្ញុំ​បាទ​អន្តរាយ​ដោយ​អាវុធ​ផ្សេង ៗ ចុះ" លុះ​សច្ចា​ហើយ​កៀតប៉ឹង​ក៏​ផឹក​អស់​ទៅ ។ តាំងស៊ិន​បាន​ឃើញ​កៀតប៉ឹង​ស្បថ​សច្ចា​ជា​ទី​អស្ចារ្យ​ដូច្នោះ​ក៏​អស់​សង្ស័យ ទើប​យក​ឡាយព្រហស្ត​មក​បង្ហាញ​ឲ្យ​កៀតប៉ឹង​មើល ហើយ​ថា "ដែល​យើង​រួម​គំនិត​គិត​គ្នា​នឹង​កំចាត់​ចូឆូ​ចេញ​នោះ ៧ នាក់​ទាំង​ខ្លួន​យើង ឥឡូវ​ឡៅពី​នឹង​ម៉ាថេង​ក៏​ចេញ​ពី​ស្រុក​ក្រុង​អស់​ទៅ​ហើយ នៅ​តែ​យើង​នឹង​មន្ត្រី​មាន​ឈ្មោះ ៤ នាក់​បាន​ជា​គិត​ការ​មិន​ធ្លុះ​ធ្លាយ យើង​ក៏​ទៅ​ជា​ឈឺ​ព្រោះ​ហេតុ​នេះ ។ កៀតប៉ឹង​ឃើញ​ឡាយព្រហស្ត​ព្រះ​ចៅ​ហៀនតេ ហើយ​ស្ដាប់​ពាក្យ​តាំងស៊ិន​និយាយ​ដូច្នោះ ក៏​ឆ្លើយ​តប​ថា ការ​ដែល​គិត​នឹង​ធ្វើ​អន្តរាយ​ចូឆូ​នោះ ទុក្ខ​ជា​កិច្ច​ធុរៈ​លើ​ខ្លួន​ខ្ញុំ​បាទ​ចុះ​នឹង​ទទួល​យក​អាសា ។
តាំងស៊ិន​សួរ​ថា អ្នក​នឹង​គិត​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា ? ។ កៀតប៉ឹង​ឆ្លើយ​ថា ចូឆូ​នោះ​រមែង​មាន​រោគ​ឈឺ​ក្បាល ហៅ​ខ្ញុំ​បាទ​ទៅ​មើល​ជានិច្ច បើ​ចូឆូ​ឈឺ​ទៀត​វេលា​ណា ខ្ញុំ​បាទ​នឹង​ទៅ​ព្យាបាល​ប្រកប​ថ្នាំ​ឲ្យ​ផឹក​ដាក់​ថ្នាំ​បំពុល​បញ្ចូល​ផង បើ​ចូឆូ​ផឹក​ហើយ​គង់​នឹង​ស្លាប់ ការណ៍​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​គិត​នេះ​ឃើញ​ថា​មិន​លំបាក​ដល់​សេនា​ទាហាន ។ តាំងស៊ិន​បាន​ឮ​ដូច្នោះ​ក៏​សោមនស្ស​ក្នុង​ចិត្ត​ទើប​ឆ្លើយ​ថា អ្នក​មាន​សេចក្ដី​សត្យ​កតញ្ញូ​នឹង​ម្ចាស់​ផែនដី​ប្រាកដ, រាជសម្បត្តិ​នេះ​នឹង​មិន​អន្តរាយ​ឡើយ គុណ​គាប់​ដ៏​ប្រសើរ​នឹង​មាន​ដល់​ខ្លួន​អ្នក​ទៅ​ឯ​មុខ ។ លុះ​វេលា​ព្រឹក កៀតប៉ឹង​ក៏​លា​តាំងស៊ិន​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ។