cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ភូមិសំរិត
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ហើយប្រវត្តរបស់លោកតាគាត់ធ្លាប់ធ្វើជាឈ្លបកាលពីសម័យរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ណាមួយគាត់ជាអ្នកធ្លាប់ឆ្លងកាត់ច្រើនដំណាក់កាលនៃរបបសង្ក្រោមដូចច្នេះគាត់យល់ដឹងច្រើន​។
ប៉ុន្ដែគួរអោយស្ដាយឥទ្បូវគាត់​ បានបាត់បង់ជីវិតទៅហើយ តែចាស់នៅក្នុងភូមិបាននិយាយពីរឿងរាវដកំសត់របស់លោកតា។ ក្នុងភូមិនេះកាលពីរបប៣ឆ្នាំ៨ខែ២០ថ្ងៃមានរណ្ដៅមួយនៅចំកណ្ដាលភូមិ។សាច់ញ្ញាតិរបស់លោកតាទេនក៏ត្រូវបានគេយកទៅ វាយទំលាក់រណ្ដៅនោះជាច្រើននាក់ផងដែរ។​ តែឥទ្បូវរណ្ដៅនោះត្រូវបានគេលុបចោលរូចចាក់ដីបន្ថែមធ្វើជាសាលារៀន។ ចំនែកបច្ចុប្បន្ននេះវិញចំនួនប្រជាជនបានកើនទឿងយ៉ាងរហ័យ ប៉ុន្តែដីស្រែវិញនៅដដែល​ធ្វើអោយមនុស្សមូយចំនួនតូច​នៅតែមានកង្វះខាតស្បៀងអាហារដដែល។ ភូមិនេះមានប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារដែលក្រីក្រ ហើយមានគ្រួសារមួយចំនួនតូចផងដែរដែលក្មេងៗមិនបានទៅចួលរៀននៅសាលានឹងគេ។ ពីព្រោះម្ដាយ ឪពុករបស់ពួកគេមិនមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់សំរាប់អោយពួកគេ។
យ៉ាងណាមិញក្នុងឆ្នាំ២០១១ ប្រជាជនក្នុងភូមិបានប្រកបរបរកសិកម្មរបស់ពួកគេទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ដោយសារប្រពលរដ្ឋយល់ដឹងច្រើនអំពីការប្រើប្រាស់ជីកសិកម្ម និងជីធម្មជាតិ ដើម្បីអោយដំណាំស្រូវរបស់ពួកគេទទួលបានទិន្នផលច្រើនសំរាប់ឲ្យគ្រួសារមានការរីកចំរើនជាលំដាប់។
សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ឋកិច្ចភូមិតាទេនកាលពីឹឆ្នាំ២០១៤ ។ ការប្រមូលផលគឺមានការមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាលំដាប់ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៦​ មានការធ្លាក់ជាលំដាប់ពីព្រោះអាកាសធាតុមិនអំណោយផល មានគ្រោះទឹកជំនន់ ហើយកសិករធ្វើស្រែដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង ។
វប្បធម៌
ស្រុកបន្ទាយមាសច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )
អាសកាសធាតុ
អាកាសធាតុប្រែប្រួលទទួលខ្យល់មូសុង ។ក្ដៅហើយសើមពេលខ្លះក្ដៅខ្លាំងពេលខ្លះក្ដៅល្មម ។
ការអប់រំ
នៅភូមិតាទេននេះពុំសូវមានការអប់រំប៉ុន្មានទេ ព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពខ្វះខាត់ពុំសូវអោយកូនទៅរៀននោះទេ ខ្លះបានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ទី១០ប៉ុនោះ ។​ ខ្លះទៀតគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមអាចឲ្យកូនរបស់គាត់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យខ្លះទៀតបន្តនៅកលកវិទ្យាល័យ។
ទេសចរណ៍
ភូមិតាទេន ខេត្តកំពត  ។ គ្មានកន្លែងសំរាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍សំរាប់ដើរទស្សនាកំសាន្តនោះទេ។
ការអភិវឌ្ឍន៏
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ​។ ​មិនត្រឹមតែប៉ណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ។
thumb|200px|រូបភាពតូច|ស្ដាំ|ដំនាំស្រូវភូមិតាទេន
right|thumb|200px|នេះគឺជាអាជីវករនៅក្នុងផ្សារសាមគ្គី ខេត្តកំពត
ពញារាមទី២
ពញារាមទី២ (ဒုတိယ ဗညားရံ, [ឌុតិយ៉ាប្ញាយ៉ាន់] (ទុតិយពញារាម); មន: ဗညားရာံ; ១៤៦៩–១៥២៦) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី១៧នៃនគរហង្សាវត្តីនៅក្នុងប្រទេសភូមាពីឆ្នាំ១៤៩២ ដល់ ១៥២៦។ ព្រះអង្គត្រូវបានគេគោរពសក្ការៈដោយសារតែភាពស្លូតបូតរបស់ទ្រង់ ទោះបីជាពីដំបូងពេលទ្រង់បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្របានអនុវត្តវិនាសការព្រះញាតិវង្សានុវង្ស ដោយកាត់ទោសប្រហាររាជបច្ឆាញាតិទាំងអស់យ៉ាងណាក៏ដោយ។
កំឡុងពេលច្របូកច្របល់ខណៈដែលព្រះបាទពញារាមកំពុងឡើងសោយរាជ្យ មីនជីញ៉ូនៅតោនងូ ដែលកាលណោះតោនងូជានគរចំណុះនៃអវៈ ដោយគ្មានការរាជានុញ្ញាតពីព្រះបាទមីនហ្កោនទី២ ទ្រង់ក៏បានលួចឆ្មក់ជន្លៗចូលទៅក្នុងទឹកដីហង្សាវត្តី។ ពញារាមទី២ក៏បានវាយឆ្មក់ទីក្រុងរបស់តោនងូវិញ។ បន្ទាប់ពីបង្ហាញកំលាំងកងទ័ពរួមមក ហង្សាវត្តីក៏លែងមានការលុកលុយឈ្លានពានតទៅទៀតដែរ។
នៅឆ្នាំ ១៥០១ ព្រះអង្គបានកេណ្ឌកងទ័ពមួយកងចំនួនរាប់ពាន់នាក់ធ្វើដំណើរឡើងទៅទន្លេឥរាវត្តីដើម្បីធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ចេតិយឝ្វេហ៊្សីហ្កូននៅបាកាននៅខាងក្នុងទឹកដីអវៈ។ នៅពេលនោះព្រះមហាក្សត្រប្រំម៍ ដែលជានគរតូចមួយស្ថិតនៅចន្លោះកណ្ដាលរវាងអវៈ និង ហង្សាវត្តី ចង់ត្រួតពិនិត្យទ្រង់ ទ្រង់ក៏បានឆ្លើយតបថា: "យើងអាចសញ្ជ័យយកទាំងនគរព្រះអង្គ និង អវៈបាន ប៉ុន្តែយើងមិនធ្វើដូច្នេះទេ។ យើងមានចេតនាត្រឹមតែមកគោរពបូជាពីមុខព្រះចេតិយឝ្វេហ្ស៊ីហ្កូនប៉ុណ្ណោះ"។ ព្រះអង្គក៏បានយាងត្រឡប់មកព្រះនគរវិញដោយសុខសន្តិភាព បន្ទាប់ពីគោរពបូជាសក្ការៈនៅទីនោះចប់សព្វគ្រប់ជាសូរេចហើយ។
ធម្មចេតី
ធម្មចេតិ (ဓမ္မစေတီ, [ដ្មាហ្សេឌិ]; រ. ១៤០៩–១៤៩២) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី១៦នៃនគរហង្សាវត្តីក្នុងប្រទេសភូមាចាប់ពីឆ្នាំ១៤៧១ ដល់ ១៤៩២។ ដោយយល់ថាទ្រង់ជាក្សត្រមួយអង្គក្នុងចំណោមក្សត្រដែលប្រកបដោយបញ្ញាញាណបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា តាមរយៈដំណើររឿងរៀបរាប់ផ្សេងៗបានហៅទ្រង់ថាជា "ក្សត្រល្បីល្បាញបំផុត" ក្នុងចំណោមក្សត្រហង្សាវត្តីទាំងឡាយ។ ជាអតីតព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនាថេរវាទមួយអង្គ បានបួសរៀននៅនគរអវៈដែលជានគរគូសត្រូវ ក្នុងវ័យជាយុវភិក្ខុ ទ្រង់បានក្លាយជាទីប្រឹក្សា និង ព្រះរាជសុណិសាដ៏គួរឱ្យទុកចិត្តមួយអង្គនៃព្រះមហាក្សត្រីឝ៊ីនចៅពូ។ នៅក្នុងវ័យ ៤៨ ឆ្នាំ ទ្រង់បានលាចាកសិក្ខាបទ ក្រោយមកទ្រង់ក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូជារជ្ជទាយាទ ហើយរៀបអភិសេកនឹងព្រះបុត្រីមួយអង្គរបស់ព្រះមហាក្សត្រីអង្គនេះ។ ព្រះអង្គភ្លាមៗក៏បានក្លាយជាមេដឹកនាំនៃនគរនេះយ៉ាងពិតប្រាកដ ខណៈពេលដែលព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូបានផ្ទេរកិច្ចការរាជការទាំងឡាយឱ្យទៅព្រះអង្គទាំងអស់។
កំឡុងរជ្ជកាលដ៏យូររបស់ព្រះបាទធម្មចេតិ នគរនិយាយភាសាមនមួយនេះបានឡើងដល់ចំណុចកំពូលនៃយុគមាស។ ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយបញ្ញាវាងវៃ នគរនេះមិនដូចនគរអវៈដែលជាគូសត្រូវឡើយ ជានគរប្រកបដោយសន្តិភាព និង បានសេចក្ដីចំរើនលូតលាស់យ៉ាងខ្លាំងក្លាដោយសារតែពាណិជ្ជកម្មជាមួយពួកបរទេស។ រជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ គឺជាវេលាមួយនៃសន្តិភាព ហើយទ្រង់អង្គឯងគឺជាអង្គក្សត្រសុចរិតមួយអង្គ មានកិត្តិសព្ទល្បីរន្ទឺដោយសារតែបញ្ញាញាណរបស់ទ្រង់។ សមូហកម្មនៃការដឹកនាំរបស់ទ្រង់គឺ ធម្មចេតិព្យាធម៌ ដែលបានសេសសល់គង់វង្សនៅ។ នគរនេះក៏បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃពុទ្ធសាសនាថេរវាទដ៏ល្បីល្បាញ ដោយមានចំណងយ៉ាងរឹងមាំនឹងសិង្ហលៈ ហើយបានបន្តបញ្ជូនគណៈសាសនាទូតទៅកាន់ពុទ្ធគយា។ កំណែទំរង់សាសនារបស់ទ្រង់ក្រោយមកបានផ្សព្វផ្សាយទូទាំងប្រទេស។ ព្រះអង្គក៏បានថែរក្សាចំណងមិត្តភាពជាមួយយូនណានដែរ។
តាមរយៈ លោកឌីជីអ៊ី-ហល "ព្រះអង្គគឺជាប្រភេទស្ដេចពុទ្ធសាសនិកដ៏ប្រពៃបំផុត ដែលមានព្រះទ័យទុកដាក់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៅលើបន្សុទ្ធកម្មសាសនា។ ស្ថិតនៅក្រោមព្រះរាជតំរិះរបស់ទ្រង់ អរិយធម៌បានថ្កុំថ្កើងរុងរឿង និងស្ថានភាពប្រទេសមនលេចធ្លោផ្ទុយគ្នាស្រឡះជាមួយភាពចលាចល និង អរញ្ញយុគ ដែលគេបានឃើញមាននៅនគរអវៈភាគច្រើន។"
វិទ្យាល័យអន្លង់វែង
thumb| វិទ្យាល័យអន្លង់វែង ក្រោយពីស្រុកអន្លង់វែង ទទួលបានសុខសន្តិភាពបរិបូរណ៍ហើយនោះគេសង្កេតឃើញថា មានភាពរីកចម្រើនស្ទើរគ្រប់វិស័យ។ ពិសេសវិស័យអប់រំ ព្រោះមានអគារសិក្សា ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យមានគ្រប់ឃុំ និងអគារថ្នាក់វិទ្យាល័យផងដែរ។ វិទ្យាល័យអន្លង់វែង មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិថ្នល់កែង ឃុំអន្លង់វែង ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ។ បច្ចុប្បន្នវិទ្យាល័យនេះ មានអគារសិក្សាជាច្រើនខ្នង ក្រោមកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោម អគារសិក្សាទាំងនោះ មានអាគារសិក្សារមួយខ្នង ដែលបន្សល់ទុក តាំងពីសម័យសង្រ្គាម នោះគឺ #អតីតសាលារៀនតាម៉ុក# ដែលបានសាងសង់ឡើងនៅថ្ងៃ ទី១ ខែមេសា ១៩៩៣ (យោងតាមផេក Ânlóng Vêng Peace Center) សាលាត្រូវបានសាងសង់ពីឥដ្ឋ មានកម្ពស់៣ជាន់ និង១២បន្ទប់។ក្នុងអំឡុងពេល ដែលក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ មករស់នៅស្រុកអន្លង់វែង កាលពីថ្ងៃ ទី ២៣ សីហា ១៩៩៣ និងប្រហែលដើមឆ្នាំ១៩៩៤ ពេលខ្ញុំឆ្លងកាត់បានសង្កេតឃើញថាសាលានេះមិនទាន់បានសាង់សង់រួចនៅឡើយទេ។អំឡុងចុងឆ្នាំ១៩៩៤ ឬប្រហែលដើមឆ្នាំ១៩៩៥ សាលារៀននេះបានបើកបង្រៀនពីថ្នាក់ទី១ដល់ទី៥ បង្រៀនតាមសៀវភៅបោះពុម្ភដោយកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានបង្រៀនគណិតវិទ្យា ភូមិវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា និងអក្សរសាស្រ្ត ដែលនិយាយពីសង្រា្គមឈ្លប និងការឈ្លានពានរបស់វៀតណាម។ក្រោយការបើកបង្រៀនដំបូង ខ្ញុំមានឱកាសបានចូលទៅមើលសាលារៀននេះដោយរំពឹងថានឹងបានរៀនក្នុងសាលាប្រណីតនេះដែរ។ កាលណោះខ្ញុំឃើញមានដងទង់ជាតិនៅមុខសាលា។ នៅក្នុងបរិវេណសាលានេះ មានទ្វាររនាំងដែកសម្រាប់បិទបើកទៅជាន់លើ ក្នុងបន្ទប់មានតុស្អាតៗ មានអំពូលម៉ែត្រ២ ក្នុងមួយបន្ទប់។ ប៉ុន្តែក្ដីរំពឹងមិនសមដូចបំណង ដោយខ្ញុំខ្វះមធ្យោបាយដើម្បីមករៀនក្នុងសាលាមួយនេះ។ក្រោយសាលារៀននេះ បើកបង្រៀនបានបន្តិច ប្រហែលពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ១៩៩៥ ដោយសិស្សជំនាន់នោះទទួលបាននូវវប្បធម៌អូសទាញកូនកម្មាភិបាល និងកូនអ្នកមានជីវភាពធូរធាមួយក្រុមក្នុងសាលាបានហៅក្រុមនោះថា #ក្រុមឫស្សីស ដើម្បីបង្កវិទ្ធង្សនា។មិនយូរប៉ុន្មានក្រុមបងៗ "ឫស្សីស"បានមកដល់សាលារៀនរបស់ពួកខ្ញុំ កាលណោះសាលានេះ ស្ថិតនៅភូមិទួលព្រេច ឃុំថ្លាត ២~៣ដងដែរ ព្រោះសាលារៀនខ្ញុំជាគោលដៅទី១របស់ពួកគេ។ មិនយូរប៉ុន្មានតាម៉ុកបញ្ជាឲ្យចាប់មេខ្លោង និងបិទសាលារៀននេះចោល ។ ប្រហែលចុងឆ្នាំ១៩៩៥ឬដើម១៩៩៦ យន្តហោះ រាជរដ្ឋាភិបាលព្យាយាមទម្លាក់គ្រាប់បែកបំផ្លាញសាលារៀននេះ និងទីតាំងផ្សេងៗទៀត ប៉ុន្តែទម្លាក់គ្រាប់បែកមិនត្រូវទេ។ ក្រោយខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៨ សាលារៀននេះបានក្លាយជា បញ្ជាការដ្ឋានកងរថក្រោះ និងកាំភ្លើងធំរបស់ទាហាន រាជរដ្ឋាភិបាល។អំឡុងពេលប្រទាញប្រទង់ជាមួយកងទ័ព"តាម៉ុក" សាលារៀនមួយខ្នងនេះក្លាយជាជ័យភណ្ឌរបស់ជនឆ្លៀតឱកាសលួចគាស់ទ្វារ បង្អួច ដោះអំពូល ក្ដារខៀន តុ ស្ទើរគ្មានសេសសល់ឡើយ។ក្រោយសមាហរណកម្ម សាលារៀននេះបានប្រគល់ឲ្យ ការិយាល័យអប់រំស្រុកអន្លង់វែង និងបើកបង្រៀនឡើងវិញនៅដើមឆ្នាំ១៩៩៩ បង្រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៣។ការរំពឹងរបស់ខ្ញុំបានកើតឡើងជាថ្មី ព្រោះចង់រៀនក្នុងសាលាមួយនេះជាយូរមកហើយ តែទិដ្ឋភាព ដែលខ្ញុំបានឃើញម្ដងទៀតនោះ ស្ទើរស្លុតចិត្ត ដ្បិតបង្គន់ស្ទះ ខូចទ្វារ បង្អួច តុ ក្ដារខៀន អំពូលភ្លើងបាត់អស់ ក្នុងបន្ទប់រៀនសល់តែតុ បាក់បែកប៉ុណ្ណោះ។ សិស្ស ដែលមករៀនមានតែអង្គុយផ្ទាល់លើផ្ទៃស៊ីម៉ង់។ ក្រោយមកមានអង្គការបានឧបត្ថម្ភ តុ ទ្វារ បង្អួច និងសម្ភារការសិក្សា។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៤ អនុវិទ្យាល័យអន្លង់វែង បានរៀបចំប្រឡងសញ្ញាប័ត្របឋមភូមិ ជាលើកដំបូងដោយសិស្សមកពីអនុវិទ្យាល័យត្រពាំងប្រាសាទក៏មកប្រឡងទីនេះដែរ។ថ្ងៃ ៦ សីហា ២០០៧ សិស្សវិទ្យាល័យអន្លង់វែង ជំនាន់ទី១ បានប្រឡងសញ្ញាប័ត្រទុតិយភូមិជាលើកដំបូង ។ ក្នុងនាមខ្ញុំ ជាអ្នកអន្លង់វែង និងជាអតីតសិស្សវិទ្យាល័យអន្លង់វែង បាក់ឌប់ជំនាន់ទី១ សូមអភ័យទោស រាល់កំហុសខុសឆ្គង ដែលរៀបរាប់ខាងលើ៕
ធម្មចេតី
សង្ខេប
ពង្សាវតារភូមាផ្សេងៗ បានរាយការណ៍នូវកាលបរិច្ឆេទដែលមានការខុសគ្នាតិចតួចអំពីព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៃខ្សែជីវិតរបស់ទ្រង់។
ឃុំក្រាំងលាវ(ស្រុករលាប្អៀរ)
រដ្ឋបាល
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
បទអក្សរលូន
តើអាចបញ្ជូលនូវបទ អក្សរលូនបាន ដែរ ឫ ទេ​?
បវរកញ្ញាហ្រ្គែនកម្ពុជា
Miss Grand Cambodia
International pageants
Declared as Winner
Past
Declared as Winner
Ended as runner-up
Ended as one of the finalists or semifinalists
External links
Miss Grand Cambodia
ឃុំបន្ទាយព្រាល
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
ឃុំរលាប្អៀរ
(Rolea B'ier Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ៦ភូមិ÷
Boundary East	ផ្លូវជាតិលេខ៥ ឃុំអណ្ដូងស្នាយ West	ឃុំព្រៃមូល និងឃុំជើងគ្រាវ South	ឃុំទឹកហូត និងឃុំជើងគ្រាវ North	ឃុំជ្រៃបាក់
Mister Cambodia
Mister Cambodia
ភីឌាផ្រេស
ជំពូក ១ គណនេយ្យសម្រាប់កិច្ចប្រតិបត្តិការទំនិញ
ក្រុមហ៊ុនទិញលក់ទំនិញ
២. ការទិញទំនិញ 	នៅពេលទំនិញត្រូវបានទិញសម្រាប់លក់បន្តទៅឱ្យអតិថិជន,គណនីស្តុកទំនិញត្រូវបានកត់ត្រាខាងឥណពន្ធនៃថ្លៃដើមទំនិញ។ដូចជា ការលក់ ការទិញអាចត្រូវបានជាសាច់ប្រាក់ឬក៏ជឿ(ឥណទាន) ។ 	ការទិញនេះជាធម្មតាត្រូវបានកត់ត្រាដោយអ្នកទិញនៅពេលដែលទំនិញត្រូវបានទទួលពីអ្នកលក់។ 	ការទិញជឿត្រូវតែមានវិក័យប័ត្រទិញសម្រាប់ជាភស្តុតាងគាំទ្រ។
ត្បូងមោរា
មោរា (មោរា អ. ថ. ម៉ូរា) ឈ្មោះត្បូងកែវមួយប្រភេទដែលមានសម្បុរឆ្នូត (ជាពួកត្បូងពណ៌ទឹកសមុទ្រមានឆ្នូត) ជាត្បូងដែលមានប្រើក្នុងរឿង នាងកែវមណីមេខលា ។
ឃុំជ្រៃបាក់
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
រឿន​ រាជ
១.ជីវប្រវត្តិរបស់លោក រឿន រាជ លោក រឿន​ រាជ​ បានកើតនៅថ្ងៃទី៣ មករា​ ឆ្នាំ១៩៩៥ នៅភូមិត្បែង ឃុំត្រពាំងស្រែ ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង។ លោកជាកូនច្បងនៅក្នុងគ្រួសារចំនោមបងប្អូនប្រុស៤ នាក់។
នៅឆ្នាំ២០០០ដល់២០០៧ លោកបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សារអង្គរឃ្លោកចាស់ ស្ថិតនៅភូមិផ្លាំង ឃុំត្រពាំងស្រែ ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង។ នៅឆ្នាំ២០០៧ដល់២០១០ លោកបានចូលរៀននៅអនុវិទ្យាល័យត្រពាំងជ្រែ​ ស្ថិតនៅភូមិព្រៃគុយ ឃុំត្រពាំងស្រែ ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង។ នៅឆ្នាំ២០១០ដល់២០១៣ លោកបានចូលរៀននៅវិទ្យាល័យមេសាង ស្ថិតនៅភូមិជីផុច ឃុំជីផុច ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង។ នៅឆ្នាំ២០១៣លោកបានប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សារទុតិយភូមិបាននិទ្ទេសD សម័យប្រឡង៥ សីហា ២០១៣។ នៅឆ្នាំ២០១៣ដល់២០១៤បានចូលធ្វើការរោងចក្រនៅភ្នំពេញជាកម្មករ។ នៅឆ្នាំ២០១៤ដល់២០១៨ បញ្ជប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនីតិសាស្រ្តនៃ សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច។ នៅឆ្នាំ២០១៥ដល់២០១៩​ បញ្ជប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេស​​ នៃសកលវិទ្យាល័យបញ្ញាស្រ្តកម្ពុជា។ នៅថ្ងៃទី២៣ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៥​ ត្រូវបានឧប្បសម្បទារជាភិក្ខុ ធម្មរក្ខិតោ រឿន រាជ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៨។ លោកអ្នកក៏ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងទៅបណ្តាញសង្គមរបស់លោកមានដូចជា៖ ១. បណ្តាញសង្គមហ្វេសបុកៈ https://web.facebook.com/sovannreach.victoria , https://web.facebook.com/roeurnreachofficial/?ref=bookmarks ២. Instagram: https://www.instagram.com/roeurn_reach/
២.ដំណើរជីវិតរបស់លោករឿន រាជ ជាកូនប្រុសច្បង នៅក្នុងគ្រួសារកសិករមួយ នៅខេត្តព្រៃវែង ពិតជាតស៊ូ ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គ ទម្រាប់បានបញ្ជប់ថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ។ កាលនៅពីក្មេងលោកតែងតែជួយការងារឪពកម្តាយ ពេកសម្រាកពីការសិក្សា។
ជ័យជេដ្ឋា (អង្គ)
សម្ដេចព្រះភាគិនេយ្យយសរាជាជាកែវនាយកនោះ ព្រះអង្គប្រាប់ប្រាម សឹកសង្គ្រាមបានរាបទាបសព្វគ្រប់ហើយ ព្រះអង្គតាំងចៅហ្វាយស្រុកឱ្យនៅរក្សាខែត្រខណ្ឌព័ទ្ធសីមាស្រេច ស្ដេចត្រឡប់ទ័ពទៅក្រាបបង្គំគាល់ ព្រះបរមរាជបិតុលាធិរាជ។ ព្រះបរមរាជបិតុលា ទ្រង់ជ្រាបហើយ ទ្រង់ព្រះអំណរណាស់ទ្រង់ព្រះរាជទានរង្វាន់ សម្ដេចព្រះភាគិនេយ្យ តាមមានគុណបំណាច់។ ឯសម្ដេចព្រះភាគិនេយ្យ យសរាជាព្រះអង្គមានព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គ ព្រះនាមព្រះជ័យជេដ្ឋាក្នុងឆ្នាំនោះ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មវស្សា ២៩ ឆ្នាំ ទ្រង់ព្រះអាពាធ សុវណ្ណគតតទៅ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់សម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់សៀម
សុជាតិក្សត្រី
សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីរតន៍រាជទេវី រឺ សុជាតិក្សត្រី (គស.១៥២៧-១៥??) រជ្ជកាល (១៥៦៦-១៥៧៦) ព្រះនាងសុជាតិក្សត្រី ជាបុត្រីនៃព្រះភាគិនេយ្យយសរាជា ដែលជាបុត្រព្រះបាទឝ្រីឝៅគន្ធបទ។ ព្រះរាជពង្សាវតារភាគបីរបស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យថា : ព្រះភាគិនេយ្យនេះមានព្រះជន្មាយុ ៣៣ ឆ្នាំ មានព្រះរាជបុត្រីមួយព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមជា សុជាតិក្សត្រី ទ្រង់សុគតក្នុងឆ្នាំកុរ នព្វស័ក ព.ស. ២០៧១, គ.ស. ១៥២៧។
ព្រះរាជពង្សាវតារ របស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យភាគ ៣ លេខ ត ៥៣-៣ មានសេចក្ដីថា : ព្រះបាទបរមិន្ទរាជាតាំងព្រះសុជាតិក្សត្រី ជារាជបុត្រី ព្រះយសរាជា ដែលត្រូវជាព្រះភាគិនេយ្យោ ព្រះអយ្យកោមួយ ជាព្រះអគ្គមហេសី ព្រះនាមជាសម្ដេចព្រះភគវតី សិរីរតន៍រាជទេវី ទៅវិញទេ គឺថាមិនមែនព្រះនាងទេពបុប្ផាទេ។ ព្រះអគ្គមហេសីអង្គនេះ មានព្រះនាមនៅក្នុងសិលាចារឹកសម័យកណ្ដាល ដែលត្រូវជាព្រះមាតានៃព្រះបាទសត្ថាទី១។ ព្រះនាងមានព្រះរៀមព្រះនាមជ័យជេដ្ឋា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់សៀមចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះក្សត្រីយានីសម័យលង្វែក
ឃុំព្រៃមូល
ឃុំព្រៃមូល ស្ថិតនៅ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំព្រៃមូល មាន ៧ភូមិ÷ ($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
វ្លាមឺទីង
រូបភាពតូច Vlamertinge គឺជាភូមិមួយនៅក្នុងខេត្តប៊្លុងដ៍ខាងលិចរបស់បែលហ្ស៊ិកនិងជាទីក្រុងមួយនៃទីក្រុង Ypres ។ មជ្ឈមណ្ឌលភូមិ Vlamertinge ស្ថិតនៅកណ្តាលទីក្រុង Ypres តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ N38 ទៅកាន់ទីក្រុង Poperinge ក្បែរនោះ។
ក្រៅពីមជ្ឈមណ្ឌលនៃទីក្រុង Ypres ខ្លួនវាផ្ទាល់គឺ Vlamertinge គឺជាទីក្រុងធំបំផុតនៃទីក្រុង Ypres ។ នៅភាគខាងលិចនៃ Vlamertinge តាមបណ្តោយផ្លូវទៅ Poperinge គឺជាភូមិរបស់ Brandhoek ។
ប្រវត្តិ
ទិន្នន័យដំបូងបង្អស់អំពីកាលបរិច្ឆេទ Vlamertinge ពីមជ្ឈឹមអាយុ។ នៅឆ្នាំ 857 វិហារតូចមួយត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅវីឡាមេងដេង។ នៅ 970 Ypres ត្រូវបានបំផ្លាញហើយវិហាររបស់ Vlamertinge ត្រូវបានដុតបំផ្លាញ។ ឯកសារចាស់បំផុតដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាំងពីពេលនោះមកដែលមានឈ្មោះ Flambertenges គឺជាពាក្យស្លោកនៃឆ្នាំ 1066. Baldwin V, Count of Flanders, ប្រពន្ធរបស់គាត់ឈ្មោះ Adela និងកូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះ Baldwin នៅក្នុងកិច្ចការនេះបានប្រគល់ទំនិញទៅព្រះវិហារនិងជំពូក ) ពី Sint-Pieters ដោយ Lille ។ ទំនិញទាំងនេះត្រូវបានគេក្នុងចំណោមអ្នកដទៃទៀតមួយភាគដប់ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង Elverdinge និងមួយភាគដប់ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ Vlamertinge មួយ - "In territorio Furnensi, in villa Elverzenges, decinam unam ; Flambertenges decinam similiter unam". រូបភាពតូច នៅក្នុង Ancien Régime Vlamertinge គឺជា "Heerlijkheid" របស់ Veurne Ambacht ដែលមាន 22 នាក់ហើយបានរងគ្រោះយ៉ាងច្រើនពីឡោមព័ទ្ធនៅក្បែរទីក្រុង Ypres ។
ភូមិសាស្ត្រ
រូបភាពតូច Vlamertinge មានកម្ពស់ 17 ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូសមុទ្រ។ ទីក្រុងនេះក៏មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងទីក្រុង Ypres នៅភាគខាងកើត Voormezele នៅភាគអាគ្នេយ៍ Kemmel និង Dikkebus នៅភាគខាងត្បូង Reningelst នៅភាគនិរតី Poperinge នៅខាងលិច Elverdinge នៅភាគខាងជើងនិង Brielen នៅភាគឦសាន។
ការអភិវឌ្ឍប្រជាសាស្រ្ត
រូបភាពតូច ពីឆ្នាំ 1487 ដល់ឆ្នាំ 1697 យើងឃើញមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃចំនួនប្រជាជននៃវីឡាមេនឌី។ ការពន្យល់ដែលអាចជឿទុកចិត្តបានបំផុតសម្រាប់រឿងនេះនឹងជាសង្រ្គាមអាយុកាលប្រាំបួនឆ្នាំនៅក្នុងខេត្តដប់ប្រាំពីរ។
ឃុំប្រស្នឹប
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
ទ្វារវត្តី
The សម័យទ្វារវត្តីDvaravati (ทวารวดี, ) បានអូសបន្លាយចាប់ពីសតវត្សទី៦ ដល់ទី១៣។period lasted from the 6th to the 13th centuries. ទ្វារវត្តីសំដៅទៅលើទាំងវប្បធម៌ និង បណ្ដុំនៃក្សត្របុរីជាប់គ្នាមិនដាច់។ Dvaravati refers to both a culture and a disparate conglomerate of principalities.
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នគរមនទ្វារវត្តីនេះ ដែលប្រហែលជាមាន រឺ គ្មានអត្ថិភាព តាំងពីដើមសតវត្សទីប្រាំ និងទីប្រាំមួយបើតាមមើលទៅ នគរនេះប្រហែលជាកំពុងគ្រប់គ្រងស្ថានីយពុទ្ធសាសនានៅព្រះបឋម ពងទឹក យ៉ាងហោចណាស់ក៏នៅក្នុងសតវត្សទីប្រាំពីរដែរ The Mon Kingdom of Dvaravati, which may or may not have existed as early as the fifth and sixth centuries, was controlling at least in the seventh century the Buddhist sites of Phra Pathom and Phong Tuk; រឿងនិទានបានចារក្នុងព្រះកោដ្ឋរបស់ព្រះរាជវង្សបានរាយការណ៍អំពីព្រះមហាក្សត្រជាបន្តបន្ទាប់: សូរ្យវិក្រម (៦៧៣-៦៨៨), ហរិវិក្រម (៦៨៨-៦៩៥), សីហវិក្រម (៦៩៥-៧១៨)។legends engraved in on royal urns report the following kings: Suryavikrama (673-688), Harivikrama (688-695), Sihavikrama (695-718). A Khmer inscription dated 937 documents a line of princes of Chanasapura started by a Bhagadatta and ended by a Sundaravarman and his sons Narapatisimhavarman and Mangalavarman. But at that time, the 10th century, Dvaravati began to come under the influence of the Khmer Empire and central Thailand was ultimately invaded by King Suryavarman II in the first half of the 12th century. Hariphunchai survived its southern progenitors until the late 13th century AD when it was incorporated in the Lanna Kingdom. The people of the region used the Mon language, but whether they were Mon people is unknown. There is evidence that these principalities may comprise many cultural groups of people, including Malays and Khmer people. The theory of Thai migration into Dvaravati has been refuted and is now known to have happened much later.
The term Dvaravati derives from coins which were inscribed in Sanskrit śrī dvāravatī. The Sanskrit word dvāravatī means "that which has gates" (from dvar "door gate"). Its name may derive from the city of Dvārakā in ancient India.
Little is known about the administration of Dvaravati. It might simply have been a loose gathering of chiefdoms rather than a centralised state, expanding from the coastal area of the upper peninsula to the riverine region of Chao Phraya River. Hinduism and Buddhism were significant. The three largest settlements appear to have been at Nakhon Pathom, Suphanburi, Praak Srigacha, with additional centers at U Thong, Chansen, Khu Bua, Pong Tuk, Muang Phra Rot, Lopburi, Si Mahasod, Kamphaeng Saen, Dong Lakhorn, U-Taphao, Ban Khu Muang, and Sri Thep.
The traditional chronology of Dvaravati is mainly based on the Chinese textual account and stylistic comparison by art historians. However,the results from excavations in Chansen and Tha Muang mound at U-Thong do not support the traditional dating. Newly dated typical Dvaravati cultural items from the site of U-Tong indicate that the starting point of the tradition of Dvaravati culture can be pushed back to 200 CE and lasted until 600 CE. Thus a tradition of "Early" or"Proto-Dvaravati culture" might have been established during this period.
សិល្បៈ
Dvaravati itself was heavily influenced by Indian culture, and played an important role in introducing Buddhism and particularly Buddhist art to the region. Stucco motifs on the religious monuments include garudas, makaras, and Nāgas. Additionally, groups of musicians have been portrayed with their instruments, prisoners, females with their attendants, soldiers indicative of social life. Votive tablets have also been found, also moulds for tin amulets, pottery, terracotta trays, and a bronze chandelier, earring, bells and cymbals.
External links
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ
ឃុំស្រែថ្មី
ឃុំស្រែថ្មី ស្ថិតនៅ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំស្រែថ្មី មាន ១២ភូមិ÷ ($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
ស៊ីនសោប៊ូ
ឝ៊ីនចៅពូ (ရှင်စောပု, [ឝ៊ីនស៊ពូ]; မိစဴဗု; ១៣៩៤–១៤៧១) គឺជាក្សត្រទី១៥នៃនគរហង្សាវត្តីក្នុងប្រទេសភូមាកាលពីឆ្នាំ១៤៥៤ ដល់ ១៤៧១។ ព្រះមហាក្សត្រីឝ៊ីនចៅពូត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ពញាសៅ (MY ဗညားထောဝ်ဨကရာဇ်ဗြဲဗညာထဴ) រឺ ព្រះមហាក្សត្រីចាស់ជាភាសាមន។ ព្រះមហាក្សត្រីឝ៊ីនចៅពូ និង ព្រះមហាក្សត្រីចាមទេវីនៃហរិបុញ្ជយ (ហរិភុញ្ជយ) ទាំងពីរអង្គគឺជាព្រះមហាក្សត្រីដែលប្រកបដោយព្រះកិត្តិនាមល្បីរន្ទឺបំផុតក្នុងចំណោមព្រះមហាក្សត្រីភាគតិចដែលបានគ្រងរាជ្យនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក។
សង្ខេប
ពង្សាវតារភូមាផ្សេងៗមិនស្របគ្នានឹងកាលបរិច្ឆេទសំខាន់ៗនៃខ្សែជីវិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រីអង្គនេះឡើយ។ ប្រាសាទកែវរាជវង្ស គឺជាពង្សាវតារចុងក្រោយក្នុងចំណោមពង្សាវតារជាច្រើន ដែលបានកែតំរូវកាលបរិច្ឆេទពីមុនៗចេញ។
ព្រះរាជជីវប្បវត្តិដំបូង
ឝ៊ីនចៅពូគឺជាព្រះរាជធីតាតែមួយអង្គគត់នៃស្ដេចមនរាជាធិរាជ ដែលព្រះអង្គក៏មានព្រះរាជឱរសពីរអង្គទៀតដែរ។ ព្រះនាងបានប្រសូតនៅថ្ងៃ ១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៣៩៤ (ថ្ងៃពុធ ១២ កើត ខែតាបោង មី.ស. ៧៥៥) ជាបុត្ររបស់ព្រះអគ្គមហេសីសុធម្មមាយា (MY သုဒ္ဓမာယာ)។ នៅពេលប្រសូតរួច ព្រះនាងត្រូវបានគេថ្វាយព្រះនាមថា វិហារទេវី។ ព្រះជន្មបាន ២០ វស្សា ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកនឹងពញាប្វេ (ស្មេនចេសៅ) ដែលត្រូវជាព្រះភាគិនេយ្យរបស់រាជាធិរាជ ហើយមានបុត្រាមួយអង្គ ពញាហ្វារ្យូ និងបុត្រីពីរអង្គ នេតាកាត៏ និង នេតាកាធីន។ ព្រះស្វាមីព្រះនាងបានសុគត នៅពេលព្រះនាងទើបតែមានព្រះជន្មបាន ២៥ វស្សាតែប៉ុណ្ណោះ។
ការគង់នៅអវៈ
ពេលដែលព្រះនាងយាងទៅអវៈ ព្រះនាងមានព្រះជន្ម ២៩ វស្សា ជាក្សត្រីមេម៉ាយ និង ជាព្រះមាតាមួយអង្គដែលមានបុត្រាមួយអង្គ និង បុត្រីពីរអង្គ។ ក្នុងរយៈពេលដែលព្រះនាងគង់ប្រថាប់នៅអវៈ ព្រះនាងមិនមានបុត្របន្ថែមទៀតឡើយ។ ព្រះបាទសីហសុពេញព្រះរាជហឫទ័យនឹងព្រះនាងណាស់ ក៏ប៉ុន្តែព្រះអង្គបានសោយទិវង្គតកំឡុងពេលបេសនកម្មយោធានៅភាគខាងជើងក្នុងឆ្នាំ១៤២៥បាត់ទៅ។ ឝ៊ីនចៅពូនៅតែបន្តគង់នៅអវៈរយៈពេលបួនឆ្នាំទៀត។ កំឡុងពេលព្រះនាងគង់នៅអវៈ ឝ៊ីនចៅពូបានក្លាយជាឧបដ្ឋាកដល់ព្រះសង្ឃមនពីរអង្គ ធម្មញាណ និង បិតកហរៈ ដែលបានគង់នៅវត្តអរិយធជនៅហ្សឹហ្កេនក្បែរក្រុងអវៈ។ ក្នុងឆ្នាំ១៤២៩ ព្រះជន្មបាន ៣៥ វស្សា ព្រះមហាក្សត្រីបានភៀសព្រះកាយដោយមានជំនួយពីឧបជ្ឈារបស់ព្រះសង្ឃមនទាំងពីរអង្គ ហើយក៏បានយាងត្រឡប់ទៅបារគូរួមគ្នាជាមួយព្រះភិក្ខុសង្ឃទាំងពីរអង្គនោះទៅ។
សោយរាជ្យនៅបារគូ
សមាជិករាជវង្សជាឱរសនៃនគរហង្សាវត្តី ដែលត្រូវឡើងសោយបន្តទាំងអស់បានដាច់ព្រះវង្សអស់ហើយ ឝ៊ីនចៅពូក៏បានឡើងសោយរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រីនៅដើមឆ្នាំ១៤៥៤ ទៅ។ ព្រះភាតាពីរអង្គរបស់ទ្រង់ ពញាធម្មរាជា និង ពញារាមទី១ ហើយនិងបុត្រាមួយអង្គចំណោមបុត្ររបស់ព្រះនាង ពញាហ្វារ្យូ ក្សត្រទាំងប៉ុន្មានអង្គនេះបានឡើងគ្រងរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រនៃបារគូរួចអស់ទៅហើយ។
បន្ទាប់ពីគ្រងរាជ្យនៅបារគូអស់រយៈកាលប្រហែល ៧ ឆ្នាំមក ក្នុងឆ្នាំ១៤៧០ ព្រះនាងបានសំរេចព្រះទ័យដាក់រាជ្យ ហើយបានរើរាជធានីពីបារគូទៅដាហ្កូនវិញ ជាទីដែលព្រះនាងអាចលះបង់កាយចិត្តដើម្បីបូជាទៅដល់សាសនានៅក្បែរព្រះចេតិយឝ្វេដាហ្កូន។
ឝ៊ីនចៅពូបានជ្រើសរើសភិក្ខុុមួយអង្គឱ្យឡើងសោយរាជ្យបល្លង្កនៅបារគូ។ ព្រះភិក្ខុបិតកហរៈ ដែលបានជួយយកអសាព្រះនាងឱ្យភៀសព្រះកាយចាកចេញពីអវៈ ដោយបានលាចាកសិក្ខាបទទៅត្រូវបានទទួលគោរម្យងារថា បុញ្ញរាជ និង ធម្មចេតិ ហើយបានក្លាយជាព្រះរាជសុណិសារបស់ព្រះនាង ហើយក៏ជាអ្នកដែលសក្ដិសមជារជ្ជទាយាទដោយសារតែបានរៀបអភិសេកនឹងព្រះបុត្រីពៅរបស់ព្រះនាងមីប៉ាកាធិន។
សោយរាជ្យនៅដាហ្កូន
ឝ៊ីនចៅពូបានគង់ប្រថាប់នៅដាហ្កូនក្បែរព្រះចេតិយឝ្វេដាហ្កូនរហូតដល់អវសានជីវិតរបស់ព្រះនាងក្នុងឆ្នាំ១៤៧១។ ទោះបីយ៉ាងណាក្រោយពីព្រះនាងបានរើទៅគង់នៅដាហ្កូន ក៏ព្រះនាងត្រូវបានគេនិយាយថានៅតែគ្រងម្កុដរាជ្យដដែល។
តាមជាក់ស្ដែង អំណាចបានផ្ទេរពីព្រះឝ៊ីនចៅពូទៅឱ្យព្រះធម្មចេតិ ដែលព្រះអង្គបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រស្ថិតនៅក្រោមគោរម្យងារ រាមាធិបតីក្នុងឆ្នាំ១៤៥៧ ត្រូវបានគេរំលឹកក្នុងសិលាចារឹកមួយដែលសរសេរជាភាសាមន។
នៅដាហ្កូន ព្រះមហាក្សត្រីអង្គនេះបានបូជាពេលវេលា និង ព្រះទ័យទុកដាក់របស់ទ្រង់ទៅលើចេតិយឝ្វេដាហ្កូន ដោយពង្រីកបរិវេណជុំវិញចេតិយនេះ ដោយក្រាលថ្ម និងដាក់បង្គោលថ្ម ហើយនិងចង្កៀងនៅខាងក្រៅជុំវិញចេតិយ។ ព្រះនាងបានពង្រីកដីធ្លីចំណុះជើងវត្តឧបត្ថម្ភវត្ត នៅដាណុក។ ស្ទើរតែអ្វីគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ដែលព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូបានធ្វើ ព្រះនាងធ្វើមួយទ្វេជាបួន::
"មានឆត្របួន បាតមាសបួន ភាជន៍ដីបួន និង ទេយ្យទានបួនសំរាប់ធ្វើជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ មានបុរសម្ភៃប្រាំពីរនាក់ ឱ្យចាំអុជចង្កៀងរាល់ថ្ងៃ។ មានបុរសម្ភៃនាក់ជាឆ្មាំយាមចេតិយភណ្ឌ។ មានរោងជាងទងបួន វង់ភ្លេងបួន ស្គរបួន រោងបួន ឆ្មាំទ្វារប្រាំបីនាក់ អ្នកបោសជ្រះបួននាក់ និង អ្នកអុជចង្កៀងម្ភៃនាក់។ ព្រះនាងបានសាងសង់កំពែងរាងមូលប្រាំពីរជាន់យ៉ាងរឹងមាំ។ ចន្លោះពីកំពែងនីមួយៗ ព្រះម្ចាស់ក្សត្រីយានីពញាសៅបានដាំដើមតាលព្រឹក្ស និងដើមដូង។"
ព្រះនាងមានមាសទំងន់ ៤០,៧៥ សហាតិក្រាម បានផែឱ្យចេញជាសន្លឹកមាស និងយកទៅបិតលើចេតិយឝ្វេដាហ្កូនជាមួយសន្លឹកមាសទាំងនេះ។ អ្នករស់នៅដាហ្កូនបាន បរិច្ចាគសំរឹទ្ធិ ៨១៥០ សហាតិក្រាមថ្វាយព្រះចេតិយនេះ។
សិលាចារឹក
សិលាចារឹកបីផ្ទាំងត្រូវបានគេបង្កើតឡើងតាំងពីរជ្ជកាលរបស់ឝ៊ីនចៅពូ។
សិលាចារឹកដំបូងត្រូវបានគេស្គាល់ថា ក្យាំម្រំហ៍ទី១ រំលឹកដល់ការថ្វាយដីធ្លីមួយកន្លែង។ នៅថ្ងៃ ២៥ កញ្ញា ឆ្នាំ១៤៥៥ ព្រះម្ចាស់ក្សត្រីបានឧទ្ទិសដីថ្វាយចេតិយក្យាំម្រំហ៍ ដែលព្រះនាងបានកសាង។ សិលាចារឹកនេះកត់ត្រាថា គ្រឿងអលង្ការណ៍ វត្ថុមានតំលៃ និង បដិលាភនៃកន្លែងមួយ ឈ្មោះ "ត្កូ' ម្បុន" ត្រូវបានវេរទៅឱ្យព្រះចេតិយមោហស្មេន [ព្រះរាជជ្រោយខ្ពស់] នៅម្យ៉ាសេនដាន់ក្បែរមុំហ៍។ ផ្នែកទីពីរនៃសិលាចារឹកធ្វើដើម្បីប្រសិទ្ធិពរជ័យដល់ពួកអ្នកមកគោរពបូជាព្រះចេតិយ និង អ្នកធ្វើពុទ្ធបដិមាជាច្រើនអង្គ។ ផ្នែកទីបីនៃសិលាចារឹកគូសបញ្ជាក់ត្រង់ទារុណកម្មធ្លាក់ទៅនរក។ សិលាចារឹកនេះសំបូរដោយព័ត៌មានខាងភាសាសាស្ត្រ សាសនា និង ប្រវត្តិសាស្ត្ររួមជាមួយឥទ្ធិពលខាងភាសាវិទ្យាភូមា និង ពាក្យ "ចាវ" រឺ "ចៅ" ដែលមានន័យថា "បតី" រឺ​ "ម្ចាស់" យកមកពីភាសាទៃដែលបានប្រើប្រាស់ដោយសន្មត ព្រោះតែ គោរម្យងារនេះត្រូវបានថ្វាយដល់រាជវង្សហ្វារ្យូដោយព្រះមហាក្សត្រសៀម។"
ប្រពៃណីអ្នកស្រុកមន
នៅចុងនៃសតវត្សទីដប់ប្រាំបួន មានបណ្ដាជនមនមួយចំនួនត្រូវបានគេនិយាយថាបានចាត់ទុកព្រះមហាក្សត្រីវិកធរៀជាតួអង្គសជាតិនៃព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូ។
រឿងរ៉ាវនិយាយអំពីវិធីដែលព្រះមហាក្សត្រីជ្រើសរើសអ្នកស្នងរាជ្យបន្ត។ បន្ទាប់ពីគ្រងរាជ្យបានប្រាំពីរឆ្នាំ ព្រះនាងក៏សំរេចព្រះទ័យដាក់រាជ្យ។ ព្រះនាងបានព្រះតំរិះរកវិធីដើម្បីជ្រើសរើសព្រះថេរៈមួយអង្គក្នុងចំណោមពីរអង្គដែលបានរួមដំណើរជាមួយព្រះនាងកំឡុងពេលព្រះនាងគង់នៅអវៈ ថាតើអង្គណាគួរសោយរាជ្យបន្តពីព្រះនាង:
"ព្រឹកមួយ នៅពេលព្រះថេរៈទាំងពីរអង្គនិមន្តមកទទួលចង្ហាន់ ព្រះនាងបានលាក់សារុងដែលមានលក្ខណៈជាគ្រឿងបញ្ចក្សត្រទុកក្នុងបាតមួយក្នុងចំណោមបាតរបស់ព្រះសង្ឃទាំងពីរអង្គ (សំលៀកបំពាក់របស់ឧបាសក) បន្ទាប់មកបានបួងសួងផ្សងរកអ្នកដែលមានបុណ្យ ព្រះនាងក៏ទទួលយកបាតទាំងនោះត្រឡប់មកវិញ។ ត្រូវនឹងព្រះធម្មចេតិ។ ចំពោះនរណាដែលមានបាតផ្សងនិស្ស័យភ្ជាប់មក ក៏ត្រូវតាមរាជបញ្ជាពិសិដ្ឋ នឹងទទួលបានបុត្រីរបស់ព្រះនាងរៀបអភិសេកជាមួយ ហើយកាន់ការងាររាជការ។ ព្រះភិក្ខុអង្គផ្សេងដោយក្ដីមិនសមបំណងបានកើតក្ដីមន្ទិល ហើយក៏ត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅផោងលីន ភាគខាងជើងដាហ្កូន។ ពួកលោកម្ចាស់ជាច្រើនក៏មិនបានពេញចិត្តនូវការជ្រើសរើសនេះតាំងពីដំបូងដែរ ប៉ុន្តែបានត្រូវផ្សះផ្សាមកវិញដោយសារតែឧត្តមលក្ខណៈរបស់ព្រះធម្មចេតិ នៅពេលនោះពួកលោកម្ចាស់ភាគខ្លះបានបន្តខ្សឹបខ្សៀវថា ព្រះអង្គមិនមែនជាពូជពង្សក្សត្រឡើយ ព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូទ្រង់មានកាំជណ្ដើរមួយយកមកបង្ហាញដែលវាបានឆ្លាក់ជារូបព្រះពុទ្ធ ហើយបង្ហាញរូបនោះទៅកាន់ពួកអស់លោកទាំងនោះដោយ មានព្រះរាជសវនីយ៍ថា 'យេនិយាយថាទ្រង់មានឈាមជ័រជារាស្ត្រសាមញ្ញ ទ្រង់មិនអាចក្លាយជាព្រះមហាក្សត្ររបស់អស់លោកបានឡើយមែនទេ។ សូមមើលឈើធម្មតានេះ កាលពីម្សិលមិញវាត្រូវបានកន្លងដោយបាទារបស់អស់លោក ប៉ុន្តែពេលនេះ តើវាមិនមែនជារូបព្រះទេ រឺ យ៉ាងណា ហើយចុះយើងមិនបានថ្វាយបង្គំពីមុខឈើកាំជណ្ដើរនោះដែរ រឺ ក៏អត់ទេ?'។"
អ្នកចំរៀងបានច្រៀងជាសាច់រឿងមួយខុសពីនេះដោយថាមានចៅហ្វាយស្រុកខែត្រកុសិមៈ ពញាអេនបានរៀបអភិសេកជាមួយបុត្រីច្បងព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូ មីផាកាតោ លោកក៏បានធ្វើការបះបោរដោយសារតែលោកមិនបានត្រូវជ្រើសតាំងជាព្រះមហាក្សត្រជួសឱ្យធម្មចេតិ។ ការបះបោរនេះចប់នៅពេលលោកត្រូវបានគេដាក់ថ្នាំបំពុល។
"កាលពីព្រេងនាយ គ្រាដែលគេកំពុងសែងគ្រែស្នែងដ៏ល្អល្អះសោភ័ណសោភាហែជុំវិញទីក្រុង ព្រះនាងទ្រង់ព្រះខឌ្ដក្នុងព្រះហស្ថ ហើយនិងមានព្រះម្កុដរាជ្យគ្រងលើព្រះសិរសា ព្រះនាងបានព្រះសណ្ដាប់លឺបុរសចាស់ឧទាន ខណៈពេលដែលរាជបរិពាររបស់ព្រះនាងបានច្រានគាត់ទៅម្ខាង "ខ្ញុំត្រូវចេញពីផ្លូវនេះ មែនទេ? ខ្ញុំគឺជាមនុស្សចាស់ភ្លីភ្លើ មែនទេ? ខ្ញុំមិនសូវចាស់ណាស់ណាទេ អញ្ជឹងខ្ញុំមិនអាចមានកូនបានមែនទេ ចាស់ជាងព្រះម្ចាស់ក្សត្រីចាស់របស់ពួកលោកឯងមែនទេ!" ដោយភ័ន្តភាំងស្ទើរតែមិនចង់ជឿ ព្រះនាងក៏បានទទួលយកដោយលំអោនថា ជាសញ្ញាមួយមកពីស្ថានសួគ៌ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកព្រះនាងឱ្យគេទូលហៅព្រះអង្គឯងថា 'ព្រះមហាក្សត្រីចាស់' (ព្រះមហាក្សត្រយានី)។
ប្រវត្តិជាភាសាមន និទានរាមាធិបតីកថាមានសាច់រឿងខុសប្លែកគ្នា ដោយថាពញាសៅបានគង់នៅអវៈជារៀងរហូត ហើយបានពោលថាព្រះនាងធ្លាប់បានសោយរាជ្យនៅបារគូ ជាព្រះមហាក្សត្រី នៅពេលនោះមកព្រះនាងត្រូវបានគេចាប់ព្រះកាយ និង នាំយកទៅអវៈ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះអគ្គមហេសី។
ជំលោះអំពីរយៈពេលនៃរជ្ជកាល
អ្នកខ្លះប្រកាន់ថា ឝ៊ីនចៅពូបានគ្រងរាជ្យបានប្រាំពីរឆ្នាំ អ្នកផ្សេងថាដប់ប្រាំពីរឆ្នាំ។ លោកឝថូដំបូងបានឱ្យសម្មតិកម្មថា ព្រះនាងប្រហែលគ្រងរាជ្យរួមគ្នាជាមួយព្រះធម្មចេតិ។ លោកហ្គុយយ៉ុងលើកឡើងថាឝ៊ីនចៅពូ និងធម្មចេតិបានគ្រងរាជ្យរួមគ្នាដោយធម្មចេតិគ្រងរាជ្យនៅបារគូ និង ឝ៊ីនចៅពូគ្រងរាជ្យនៅដាហ្កូន។ ដាហ្កូនធ្លាប់ជាដីនៃព្រះមហាក្សត្រីមនតាំងពីបុរាណ។
ទីតាំងព្រះរាជវាំង និង ព្រះសុសាន
លោកផ្វឺនីវ៉លបានពោលថា "កំពែងនៃព្រះរាជដំណាក់របស់ព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូនៅដាហ្កូន" គឺជា"ឧបសគ្គដីខ្សាច់នៃវាលវាយកូនគោល"សម័យអាណានិគមក្បែរវិថីប្រមុំម៍ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងថាសំណល់បាក់បែកទាំងនេះតាមការពិតទៅ ជាកំពែងមួយខ្សែដែលកសាងក្នុងឆ្នាំ១៨៤១ទៅវិញទេ។
ស្តូបដែលមានព្រះអដ្ឋិធាតុព្រះនាងត្រូវបានគេនិយាយថា ស្ថិតនៅវត្តមួយនៅទីប្រជុំជនភាពសាន់ចោននៅឯយ៉ាងហ្កូនសព្វថ្ងៃនេះ ក្បែរព្រះចេតិយឝ្វេដាហ្កូននៅលើដីធ្លានៃវត្តមួយដែលកាលណោះមានឈ្មោះថា វត្តព្រះធាតុឝ៊ីនចៅពូ ដែលស្ថិតនៅខាងលិចនៃវិថីប្រមុំម៍លើវិថីឝ៊ីនចៅពូ (វិថីវីនស៊)។
គន្ថនិទ្ទេសន៍
[Summarizing the "Thaton-hnwe-mun Yazawin" below, but also giving the slightly different chronology of the Burmese chronicle "Hmannan Yazawin"]
បាល់ទាត់ពិភពលោក ឆ្នាំ២០១៨
=ប្រវត្តិ= ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA 2018 នឹងក្លាយជាការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA លើកទី 21 ដែលជាការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ ដែលប្រារព្ធឡើង 4ឆ្នាំម្ដង ដោយក្រុមជម្រើសជាតិដែលជាសមាជិកនៃសមាគមសមាជិករបស់ FIFA ។ វាត្រូវបានគ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់ពីថ្ងៃទី 14 ខែមិថុនា ដល់ ថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដាឆ្នាំ 2018 ។ បន្ទាប់ពីប្រទេសនេះត្រូវបានគេផ្តល់សិទ្ធិបង្ហោះនៅថ្ងៃទី 2 ខែធ្នូឆ្នាំ 2010 ។ នេះគឺជាការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោកលើកទីមួយដែលបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទ្វីបអឺរ៉ុបចាប់តាំងពីការប្រកួតឆ្នាំ 2006 នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ទាំងអស់ប៉ុន្តែកន្លែងមួយនៃកីឡដ្ឋាននេះគឺនៅក្នុងប្រទេសអ៊ឺរ៉ុបនៅភាគខាងលិចនៃភ្នំ Ural ដើម្បីរក្សាការធ្វើដំណើរពេលវេលាគ្រប់គ្រងបាន។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនឹងមានក្រុមជម្រើសជាតិចំនួន 32 ក្រុមដែលក្នុងនោះមានក្រុមចំនួន 31 ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយការប្រកួតជម្រុះនិងក្រុមម្ចាស់ផ្ទះមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់។ ក្នុងចំណោមក្រុមទាំង 32 ក្រុមនេះមាន 20 នាក់នឹងបង្ហាញខ្លួនក្រោយការប្រកួតចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ 2014 រួមទាំងម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកអាល្លឺម៉ង់ផងដែរខណៈដែលអ៊ីស្លង់និងប៉ាណាម៉ានឹងត្រូវបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅ FIFA World Cup ។ សរុបចំនួន 64 ការប្រកួតនឹងត្រូវបានលេងនៅក្នុង 12 កន្លែងដែលមានទីតាំងនៅ 11 ទីក្រុង។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដានៅឯកីឡដ្ឋាន Luzhniki ក្នុងទីក្រុងម៉ូស្គូ។ [3] [4] [5] ជ័យលាភីពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកនឹងមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រកួតបាល់ទាត់ FIFA Confederations Cup ឆ្នាំ 2021 ។
=វគ្គសន្សំពិន្ទុកតាមពូល= វគ្គសន្សំតាមពូល មាន 32ក្រុម ក្នុង 1ពូល មាន 4ក្រុម។ ក្នុងនោះក្រុមដែលប្រកួតចប់គ្រប់ការប្រកួតហើយមានពិន្ទុកខ្ពស់ នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ1 និងចំណាត់ថ្នាក់លេខ2 មាន 2ក្រុម ដែលត្រូវបន្តទៅលេងនៅជុំបន្ទាប់ វគ្គជម្រុះ16ក្រុម។ ចំណែកក្រុមដែលមានពិន្ទុកទាប លំដាប់លេខ3 និងលេខ4 ត្រូវធ្លាក់ចេញពីការប្រកួត។
ពូល B
បាល់ទាត់ពិភពលោក ឆ្នាំ២០១៨ ពូល B
ពូល H
=វគ្គជម្រុស=
ក្រុមទាំង16 ដែលបានទៅប្រកួតវគ្គបន្ទាប់
The top two placed teams from each of the eight groups will qualify for the knockout stage.
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល C vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល D
<section begin=r16-1 /><section end=r16-1 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល A vs Runners-up Group B
<section begin=r16-2 /><section end=r16-2 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល B vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល A
<section begin=r16-3 /><section end=r16-3 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល D vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល C
<section begin=r16-4 /><section end=r16-4 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល E vsក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល F
<section begin=r16-5 /><section end=r16-5 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល G vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល H
<section begin=r16-6 /><section end=r16-6 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល F vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល E
<section begin=r16-7 /><section end=r16-7 />
ក្រុមឈ្នះលេខ1 ពូល H vs ក្រុមឈ្នះលេខ2 ពូល G
<section begin=r16-8 /><section end=r16-8 />
វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ
=ប្រាក់រង្វាន់នៃការប្រកួត=
ឃុំពង្រ
សំដៅទៅដល់÷
ឃុំទឹកហូត(ស្រុករលាប្អៀរ)
ឃុំទឹកហូត ស្ថិតនៅ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំទឹកហូត មាន ៩ភូមិ÷ ($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
នន្ទបុរី
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> នន្ទបុរី ឬ ទេសបាលនរគនន្ទបុរី ( นนทบุรี ,  ) គឺជាទីក្រុងសំខាន់នៃស្រុក និង ខេត្ត ដែលមានឈ្មោះដូចគ្នាក្នុង ប្រទេសថៃ ។ ឆ្នាំ២០១៩ វាមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ២៥៤ ៣៧៥នាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាក្រុង ដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសថៃ (មិនរាប់បញ្ចូលទីក្រុងបាងកក)។ មានសហគមន៍ចំនួន៩៣ ( ជុំជន ) ទោះបីជាមិនត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្ទាល់ដោយប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានក៏ដោយ ដែលផ្តល់ដំបូន្មាន និងអនុសាសន៍ដល់អង្គការរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន។ ដោយសារតែវានៅជិត ទីក្រុងបាងកក ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាតំបន់ជាយក្រុងនៃទីក្រុងបាងកក ដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ទីក្រុងបាងកក ។
ស័ក (ហោរាសាស្ត្រ)
ក្នុងសៀវភៅ តម្រា – ហោរាស្រាស្ត្រប្រចាំគ្រួសារ របស់លោក អ៊ឹម បុរិន្ទ ដែលចេញផ្សាយ នៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ត្រូវនឹងពុទ្ធសករាជ ២៥៤៣ បានបកស្រាយយ៉ាងដូច្នេះថា ៖
ក្នុងឆ្នាំទាំងឡាយរបស់ហោរាសាស្ត្រខ្មែរ តែងតែប្រើជាមួយនឹងស័ក ផង ។ ស័ករបស់ឆ្នាំនៃហោរាសាស្ត្រមានចំនួន ១០ គឺៈ
១. ឯកស័ក
២. ទោស័ក
៣. ត្រីស័ក
៤. ចត្វាស័ក
៥. បញ្ចស័ក
៦. ឆស័ក
៧. សប្តស័ក
៨. អដ្ឋស័ក
៩. នព្វស័ក
១០. សំរិទ្ធិស័ក
ស័កទី ១ គឺឯកស័ក ត្រូវបានចាប់ប្រើពីឆ្នាំកុររៀងមក គឺកុរ ឯកស័ក, ជូត ទោស័ក, ឆ្លូវ ត្រីស័ក ។ល។
ឧទាហរណ៍ៈ គ្រិស្តសករាជ ១៩៩៥ ចុល្លសករាជ ១៣៥៧ គឺឆ្នាំកុរ សប្ដស័ក ពុទ្ធសករាជ២៥៣៩។
ឆ្នាំនេះ គ្រិស្តសរាជ ២០២៣ ត្រូវនឹងឆ្នាំ ថោះ បញ្ចស័ក ព.ស ២៥៦៧ ។
រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង ឯកសារយោង
ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា - ជប៉ុន
ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ជប៉ុន គឺជាទំនាក់ទំនង បរទេសរវាង កម្ពុជា និង ជប៉ុន ។ ជប៉ុន​មាន​ស្ថានទូត​នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយ​កម្ពុជា​មាន​ស្ថានទូត​នៅទីក្រុងតូក្យូ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ទំនាក់ទំនងរបស់ជប៉ុនជាមួយកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៦០៣។ កប៉ាល់កម្ពុជានឹងធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅកំពង់ផែណាហ្គាសាគី ។ នៅក្នុងបេសកកម្មដំបូងបំផុតរបស់កម្ពុជា ជំនួយផ្នែកយោធាត្រូវបានស្នើសុំ។ តូគូកាវ៉ា ឡេយ៉ាសូ បានបញ្ជូនដាវ និងអាវុធផ្សេងៗទៀត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឡេយ៉ាសូ មិនចង់ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ។ នៅឆ្នាំ១៧៤២ ទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយជប៉ុន និងកម្ពុជាបានបញ្ចប់។ មន្ត្រី​កម្ពុជា​ឈប់​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ណាហ្គាសាគី។
ពាណិជ្ជកម្ម
ពាណិជ្ជកម្មមានទំហំធំទូលាយរវាងប្រទេសទាំងពីរ៖
ការវិនិយោគ របស់ជប៉ុននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជារួមមានធនាគារភ្នំពេញពាណិជ្ជកម្ម ដែលជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាក់ទុនរួមគ្នារបស់ក្រុមហ៊ុនហ្យ៉ុនដៃ ស៊្វីតសឺឡេន និង ជប៉ុន SBI Group បានបើកដំណើរការក្នុងឆ្នាំ២០០៨។
ស្រុក​ប៉ាកក្រេត
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ប៉ាកក្រេត ( ปากเกร็ด ,  ) ជាស្រុកមួយនៅភាគឦសាននៃខេត្តនន្ទបុរី ភាគកណ្តាលប្រទេសថៃ ។
ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា - ជប៉ុន
ជំនួយរបស់ជប៉ុន
ប្រទេសជប៉ុននៅតែជាប្រទេសម្ចាស់ជំនួយកំពូលរបស់កម្ពុជាដែលផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការសរុបចំនួន ១.២ ពាន់លានដុល្លារចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២។ ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៦ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន និង​កម្ពុជា​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​កម្មវិធី​ជំនួយ​ថ្មី​របស់​ជប៉ុន​ដែល​មាន​តម្លៃ ៥៩ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។
រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានផ្តល់ជំនួយយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ ការដោះមីន និងការអប់រំ។
ស្រុក​ប៉ាកក្រេត
ស្រុកនេះឆ្លងទន្លេចៅព្រះយ៉ា ។ ទន្លេ​គោ​ដ៏​ធំ​មួយ​ត្រូវ​បាន​កាត់​ដោយ​ប្រឡាយ​មួយ​ឈ្មោះ ខ្លងឡាត់ក្រេត ដែល​បាន​ជីក​នៅ​ឆ្នាំ១៧២២ ក្នុង​សម័យ​អយុធ្យា ដើម្បី​បង្កើត​ជា​កោះកោះក្រេត ។
រដ្ឋបាល
ស្រុកនេះចែកចេញជា ១២ ស្រុក ( ឃុំ )។ ភូមិទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកជា ៨៥ ភូមិ ( មូបាន )។
១. ប៉ាកក្រេត
៣.បានម៉ៃ
៤.បាងពូត
៥.បាងតានៃ
៦.ខ្លងព្រះឧត្តម
៧.ថាអិឋ
៨.កោះក្រេត
៩.អមក្រេត
១០.ខ្លងខយ
១១.បាងព្លាប
១២.ខ្លងក្លឿ
ដ្កាយុពី
ស៊ូឝ៊ីនដ្កាយុពី (MY သုရှင်တကာရွတ်ပိ រឺ ដ្កាយុពី MY တကာရွတ်ပိ ១៥១១–១៥៣៩) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី១៨នៃនគរហង្សាវត្តីបារគូក្នុងប្រទេសភូមាពីឆ្នាំ១៥២៦ ដល់ ១៥៣៩។ នៅក្នុងពេលព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យ ព្រះអង្គមានព្រះជន្មា ១៥ វស្សាបានទទួលមរតកពីព្រះរាជាណាចក្រដ៏រុងរឿង និង មានអំណាចបំផុតក្នុងចំណោមនគរក្រោយសម័យបាកានទាំងឡាយ។ ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនមានអំណាចលើសាមន្តរដ្ឋរបស់ទ្រង់ឡើយ ដែលសាមន្តរដ្ឋទាំងនោះយល់ថាទ្រង់អសមត្ថភាព។ ដប់ពីរឆ្នាំក្រោយមក ដោយសារតែកង្វះបទពិសោធន៍ និង ការគ្រប់គ្រងខុសទំនងរបស់ព្រះមហាក្សត្រវ័យក្មេង នគរនិយាយភាសាមនដែលបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១២៨៧ បានដួលរំលំដោយសារតែតោនងូដែលជានគរមួយតូចជាង។
សង្ខេប
ដ្កាយុពីគឺជាព្រះរាជបុត្រច្បងនៃព្រះបាទពញារាមទី២នៃនគរហង្សាវត្តី។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្ម ១៥ វស្សាតែប៉ុណ្ណោះនៅពេលទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបិតា។ មិនដូចបិតាទ្រង់ឡើយ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គក្នុងចំណោមក្សត្រដែលមានសមត្ថភាពបំផុតនៃរាជាណាចក្រតាមមាត់ឆ្នេរ ស្ដេចក្មេងអង្គនេះមិនដែលយកព្រះទ័យទុកដាក់ក្នុងការកាន់កាប់ព្រះនគរឡើយ។ ព្រះអង្គ "មិនដែលមើលក្បួនច្បាប់មួយក្បាលណាឡើយ ព្រះអង្គបានបោះបង់ចោលដោយក្រសាលក្នុងព្រៃជាមួយពួកដំរី និងសេះ ព្រះអង្គយាងរើសសំបកលៀសគ្រំក្ដាមខ្យង ព្រះអង្គហាក់បីដូចជាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅ"។ ព្រះអង្គមិនដែលទទួលបានការគោរពកោតក្រែងពីពួកសាមន្តរាជរបស់ទ្រង់ឡើយ។ ព្រះភាតាថ្លៃរបស់ទ្រង់ ចៅពញាបានគ្រប់គ្រងខេត្តមុំហ៍ (មោត្តមៈ) ហាក់បីដូចជាក្សត្រទ្រង់រាជ្យ។
ការដឹកនាំទន់ខ្សោយរបស់ព្រះបាទដ្កាយុពីបានផ្ដល់ជាឱកាសដល់ស្ដេចដែលពោរពេញដោយមហិច្ឆតារបស់តោនងូ ព្រះបាទឌ្បិនឝ្វេធិ និងឧបមេទ័ពព្រះរៀមអង្គ។ ផ្ដើមឆ្នាំ១៥៣៤ តោនងូបានចាប់ផ្ដើមការវាយឆ្មក់រដូវប្រាំងប្រចាំឆ្នាំចូលទៅក្នុងទឹកដីហង្សាវត្តី។ ចៅពញាមិនបានបញ្ជូនជំនួយណាមួយទៅកាន់ដ្កាយុពីឡើយ។ តោនងូមិនអាចធ្វើការរុលទៅមុខទល់នឹងខ្សែការពារយ៉ាងរឹងមាំរបស់បារគូដែលដឹកនាំដោយមន្ត្រីជើងចាស់ពីរនាក់ (ពញាល៏ និង ពញាចាន់) ហើយនិងមានជំនួយពីពួកទាហានស៊ីឈ្នួលបរទេសតាមរយៈកាំភ្លើងឡើយ។ ជិតដល់ឆ្នាំ១៥៣៧ ខ្សែការពារបារគូបានរុញច្រានការលុកលុយប្រចាំឆ្នាំជាប់គ្នាបីលើករបស់តោនងូដោយជោគជ័យ។ ដោយមិនអាចទំលុះខ្សែការពាររបស់បារគូ តោនងូជាចុងក្រោយបានប្រើប្រាស់កលល្បិចដើម្បីធ្វើឱ្យមានការបែកបាក់ក្នុងជំរំរបស់ហង្សាវត្តី។ ដ្កាយុពីដោយសារភាពឆោតល្ងង់បានជឿលើដំណឹងបង្ខូចរបស់តោនងូអំពីភាពស្មោះត្រង់របស់មន្ត្រីទាំងពីរ ដែលពួកលោកធ្លាប់ជារាជគ្រូរបស់ទ្រង់តាំងពីវ័យកុមារ ហើយក៏ហ៊ានពលីជីវិតដើម្បីទ្រង់ដែរ ក៏ប៉ុន្តែទ្រង់បែរជាប្រហារជីវិតពួកលោកចោលទៅវិញ។
នៅពេលតោនងូបានលុកលុយម្ដងទៀតនៅចុងឆ្នាំ១៥៣៨ ដ្កាយុពី កាលណោះដោយគ្មានមេទ័ពខ្លាំងពូកែ ទ្រង់ក៏បានបាត់បង់រាជធានី ហើយបានភៀសព្រះកាយពីបារគូទៅរកនគរព្យី (ផ្យ៉ាយ) ដែលព្រះភាតាថ្លៃរបស់ទ្រង់ នរបតី ជាព្រះមហាក្សត្រនៅទីនោះ។ (ព្រះអង្គមិនបានដកថយទៅមុំហ៍ទេ ដែលវានៅតែជាប៉ែកនៃទឹកដីហង្សាវត្តីដដែល ដោយហេតុថាទ្រង់មិនទុកព្រះទ័យនឹងចៅហ្វាយស្រុកចៅពញា (សប៊ិនញ៉ា) នៅទីនោះ។) តោនងូបានដណ្ដើមបានទីក្រុងរាជធានីបារគូដោយគ្មានការតបតអ្វីទាល់តែសោះ។ តាមផ្លូវគេចព្រះកាយទៅកាន់ព្យី កងទ័ពបាក់ទឹកចិត្តរបស់ទ្រង់ ថ្វីត្បិតតែមានចំនួនច្រើនលើសលប់ តែត្រូវបានបង្ក្រាបដោយកងទ័ពតូចៗរបស់ព្រះរៀមអង្គ ដែលជាកងទ័ពមានវិន័យល្អនៅក្នុងសមរភូមិណោនយ៉ូ។
ដោយបានមកដល់ព្យីជាមួយកងទ័ពមួយកងថយចំនួនប្រាំបួនភាគ ដ្កាយុពីបានរំអុកឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ទ្រង់ ស្ដេចព្យី និងសមូហសហព័ន្ធរដ្ឋឝាន ឱ្យជួយព្រះអង្គដណ្ដើមយករាជបល្លង្កមកវិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានពួកគេបដិសេធចោល។ ក្នុងឆ្នាំដដែល ក្សត្រអង្គនេះបានចូលទៅកាន់ដីសណ្ដឥរាវត្តីរួមនិងក្រុមប្រដាប់អាវុធមួយក្រុមតូចដើម្បីកេណ្ឌដំរីចំបាំង។ នៅអ៊ីនហ្កាប៊ីន ក្បែរម៊្អូប៊ីន មួយរំពេចនោះ ទ្រង់បានធ្លាក់ព្រះកាយប្រឈួន និងសោយទិវង្គតនៅទីនោះបាត់ទៅ។
កេរ្តិ៍ដំណែល
ដ្កាយុពីគឺជាព្រះមហាក្សត្រហង្សាវត្តីចុងក្រោយដែលមានសិទ្ធិធម្មានុរូប រឺ ព្រះនាមនិទ្ទេសលើរាជាណាចក្រភូមាភាគខាងក្រោមមួយនេះដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១២៨៧។ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គសោយទិវង្គតទៅ ចៅពញា ដែលជាក់ស្ដែងមានឥស្សរភាពតាំងពីឆ្នាំ១៥៣៤មកម៉្លេះ បានប្រកាសខ្លួនឯងជាព្រះមហាក្សត្រនៅមុំហ៍។ លោកត្រូវបានបង្ក្រាប និងប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៥៤១។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតនៃព្រះឌ្បិនឝ្វេធិនៅឆ្នាំ១៥៥០ ស្មេនចៅធុ និងស្មេនធ៏ក៏បានប្រកាសខ្លួនឯងជាព្រះមហាក្សត្រដែរ។ ពួកគេមិនដែលមានអំណាចលើទឹកដីត្រង់ណាមួយជាក់លាក់ឡើយ ហើយត្រូវបានកំរាបអោយរាបទាបនៅកៀកឆ្នាំ១៥៥២។
ស្រីសាកេត
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ស្រីសាកេត ឬ សិរីសាកេត ( ศรีสะเกษ, ) គឺជាទីរួមខេត្តមួយនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ដោយរួមបញ្ចូលសង្កាត់មឿងនឿ និងមឿងតៃ និងផ្នែកខ្លះនៃចាម ណងក្រក ពោ ផុនខា និងយ៉ាផ្លុង ទាំងអស់នៅក្នុងស្រុកមឿងស្រីសាកេត ទីរួមខេត្តនៃខេត្តស្រីសាកេត ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៧ វាមានប្រជាជនចំនួន ៤០ ១១៧នាក់ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៅថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text
ខេត្តមហាសារគាម
ខេត្តមហាសារខាម (ភាសាថៃៈ จังหวัดมหาสารคาม;"មហាសារ៉ាខាម" ជាខេត្តមួយសិ្ថតនៅភាគខាងកើតឆៀងខាងជើង (ឦសាន) នៃប្រទេសថៃ។
ភូមិសាស្រ្ត
ខេត្តមហាសារខាម នៅចំំណុចកណ្តាលនៃភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ មានផ្ទៃដី 5,300 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (3,307,300 រ៉ៃ) មានចំងាយ 475 គីឡូម៉ែត្រ ពីទីក្រុងបាងកក ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តដូចជាៈ
អាកាសធាតុ
លក្ខណៈទូទៅ ខេត្តមហាសារខាម មានសណ្ឋានដីរាបស្មើ និងរាងទឹករលក មានកំពស់ពីនីវ៉ូទឹកសមុទ្រប្រហែល 130 - 230 ម៉ែត្រ។ អាកាសធាតុខេត្តមហាសារខាម រងឥទ្ធិពលខ្យល់មូសុងក្តៅ មានភ្លៀងធា្លក់លាយឡំនឹងខ្យល់ស្ងួត។ នៅក្នុងឆ្នាំ 2012 មានបរិមាណទឹកភ្លៀងជាមធ្យម 118.1 មីលីលីត្រ/ខែ និងបរិមាណទឹកភ្លៀងខ្ពស់បំផុត 414.9 មីលីលីត្រក្នុងខែឧសភា ចំណែកសីតុណ្ហភាពជាមធ្យម ក្នុងខែមករា - កក្កដា គឺ 27.91 អង្សាសេ សីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុតគឺ 39.3 អង្សាសេនៅក្នុងខែមេសា និងមានសីតុណ្ហភាពទាបបំផុតគឺ 15.0 អង្សាសេក្នុងខែមករា។
ការបែងចែករដ្ឋ​បាលគ្រប់គ្រង
ខេត្តមហាសារខាម ត្រូវបានបែងចែកជា 13 ស្រុក 133 ឃុំ និង 1,804 ភូមិ 1. ស្រុកមឿងមហាសារខាម  8. ស្រុកផៈយ័គខៈភូមិភិស័យ 2. ស្រុកកែដាំ           9. ស្រុកវ៉ាពីបធុម 3. ស្រុកកូស៊ុមភិស័យ     10. ស្រុកណាឌូន 4. ស្រុកក័នថរៈវិឆ័យ     11. ស្រុកយ៉ាងស៊ីស៊ុរ៉ាត 5. ស្រុកឆៀងយឺន       12. ស្រុកគុឌរ៉ាំង 6. ស្រុកបរៈប៉ឺ          13. ស្រុកឆឺនឆុម 7. ស្រុកណាឆឿក
ឯកសារយោង
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%B2%E0%B8%A1 ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ឃុំពង្រ(ស្រុករលាប្អៀរ)
ឃុំពង្រ ស្ថិតនៅ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំពង្រ មាន ១២ភូមិ÷
បុស្សរាគម័
បុស្សរាគម័ ( ន. ) [បុស-សារ៉ា-គាំ] ( សំ., បា. ) ប្រភេទត្បូងអង្កាំតូចៗមានចំរុះពណ៌ គេយកមកដោតជាខ្សែរអង្កាំ សម្រាប់ពាក់នៅក ក និង កដៃ ។
និលរ័ត្ន
200x250px|thumb|កែវនិល​រ័ត្ន. និល​រ័ត្ន ( ន. ) [និលៈរ័ត ] និល​រ័តន៍ ( សំ., បា. ) (នីល​រត្ន; នីល​រតន) កែវ​មាន​ព័ណ៌​ខៀវ (ត្បូង​កណ្ដៀង) (Nil) និល ជាឈ្មោះត្បូងកណ្ដៀងពណ៌ខៀវរបស់ប្រទេស ស្រីលង្កា ។
កែវមុក្តា
មុក្ដា មុក-ដា ជើង ដ, សំ. ឬ បា. ( ន. ) ឈ្មោះ​កែវ​ឬ​ត្បូង​មាន​តម្លៃ​មួយ​ប្រភេទ; ត្បូង​ដែល​កើត​អំពី​ខ្យង, គជ់​ខ្យង; ខ្យង​ដាំ : កែវ​មុក្តា ។ មុក្ដាហារ ឬ មុត្ដាហារ (សំ. មុក្ដា, ឬ បា. មុត្ដា + ហារ “ខ្សែ-ក កង-ក”) ខ្សែ-ក ឬ កង-ក ដែល​ប្រដាប់​ដោយ​មុក្ដា : ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​រាជ​បាន​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្ដាប់​សម្ដី​នៃ​ខត្តិយ​កញ្ញា​នាម​កិសា​គោតមី​សរសើរ​ព្រះ​អង្គ​ដូច្នោះ ស្ដេច​ក៏​ដោះ​មុក្ដាហារ​ចាក​ព្រះ​សូរង្គ ឲ្យ​រាជ​អមាត្យ​យក​ទៅ​ប្រទាន​នាង​នោះ​ភ្លាម ដោយ​តាំង​ព្រះ​រាជ​ហ្ឫទ័យ​ថា​ជា​រង្វាន់​បូជា​មាត់​អាចារ្យ​... (រឿង​ពុទ្ធ​ប្រវត្តិ) ។
ទំនាក់ទំនងបរទេសរបស់កម្ពុជា
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសភាគច្រើន រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និង បារាំង ព្រមទាំងប្រទេសជិតខាងអាស៊ីទាំងអស់ រួមមាន ចិន ឥណ្ឌា វៀតណាម ឡាវ កូរ៉េខាងត្បូង និង ថៃ ។ រដ្ឋាភិបាល​គឺ​ជា​សមាជិក​នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ធំៗ​ជាច្រើន រួម​មាន ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​ទីភ្នាក់ងារ​ឯកទេស​របស់​ខ្លួន​ដូចជា ធនាគារពិភពលោក និង ​មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ ។ រដ្ឋាភិបាល​គឺ​ជា​សមាជិក ​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) សមាជិក ​អាស៊ាន និង​របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ។ នៅឆ្នាំ២០០៥ កម្ពុជាបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា ។ រដ្ឋាភិបាលក៏ជាសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធប៉ាស៊ីហ្វិក (ជាអ្នកសង្កេតការណ៍) និង អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (ជាដៃគូសន្ទនា)។
ជម្លោះអន្តរជាតិ
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ប្រតិភូ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​ថត​រូប​នៅ​វិមាន​សន្តិភាព [[ភ្នំពេញ|រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២។]] កម្ពុជា​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ទាក់ទិន​នឹង​កោះ​នៅ​ឈូង​សមុទ្រ និង​ផ្នែក​នៃ​ព្រំដែន​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ព្រំដែន​សមុទ្រ ​កម្ពុជា​មាន​ជាមួយ​វៀតណាម​ក៏​មិន​ទាន់​កំណត់​ដែរ។ ផ្នែកខ្លះនៃព្រំដែនកម្ពុជាជាមួយថៃមិនមានកំណត់ទេ ហើយព្រំប្រទល់ដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសថៃក៏មិនត្រូវបានកំណត់ច្បាស់លាស់ដែរ។
គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់
កម្ពុជា​ជា​កន្លែងដឹកជញ្ជូនហេរ៉ូអ៊ីន ​ត្រីកោណ​មាស ហើយ​អាច​ជា​កន្លែងលាងលុយ ។ មាន​អំពើ​ពុករលួយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​គ្រឿង​ញៀន​ក្នុង​ផ្នែក​នៃ​រដ្ឋាភិបាល យោធា និង​ប៉ូលិស។ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ជា​កន្លែង​ផលិត ​អាភៀន​ខ្នាត​តូច ហេរ៉ូអ៊ីន និង ​អំហ្វេតាមីន ។ ប្រទេសនេះគឺជាអ្នកផលិតកញ្ឆា ដ៏ធំសម្រាប់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ទំនាក់ទំនងការទូត
alt=|កណ្តាល|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល| ទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា។
ប្រទេសគ្មានទំនាក់ទំនង
មានប្រទេសចំនួន ១៧ ដែលមិនទាន់បង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកម្ពុជា៖
ឃុំស្វាយជ្រុំ(ស្រុករលាប្អៀរ)
($ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មាន ២២ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
Boundary East	ឃុំខ្សាម West	ឃុំមេលំ South	ផ្លូវជាតិលេខ៥ ឃុំពង្រ និងឃុំស្រែថ្មី North	ទន្លេក្រៅ ឃុំកំពង់ព្រះគគីរ ឃុំប្រឡាយមាស និងឃុំពោធិ
គង
គងវង់មានពីរប្រភេទគឺ គងវង់តូច និង គងវង់ធំ គងទាំងពីរនេះប្រើប្រាស់នៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យបច្ចុប្បន្ន។ គងទាំងពីរមានសណ្ឋានដូចគ្នា និងរបៀបធ្វើដូចគ្នាមានផ្លែសំនៀងចំនួន ១៦ផ្លែ អន្លូងសម្រាប់គោះដូចគ្នា ផ្លែសំនៀងដូចគ្នាដែរ ប៉ុន្តែសំដៅគងធំ ឬតូចសំដៅទៅលើរង្វង់គងធំ ឬតូច និងសំដៅទៅលើផ្លែសំនៀងធំ ឬតូចតែប៉ុណ្ណោះ។ គង់វង់តូច ឬគងវង់ធំគឺជាគងដែលមានអាយុកាលរាប់សតវត្សរ៍ណាស់មកហើយ វាមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ ដែលជាវង់ភ្លេង ដែលបម្រើឱ្យព្រហ្មញ្ញសាសនាកាលពីសម័យដើម។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានមានបន្ទូលថាគងវង់ខ្មែរទាំងពីរបែបនេះ ខ្មែរយើងបានបំបែកចេញពីគងពាក់កណ្តាលវង់ដែលមានផ្លែសំនៀង៨ ឬ៩ បានចេញគងវង់ធំ ទើបបន្ទាប់មកបំបែកជាគងវង់តូចទៀត នៅក្នុងចន្លោះសតវត្សរ៍ទី៩ និងទី១២រីឯគងពាក់កណ្តាលវង់ខ្មែរមានទាំងពីសម័យមុនអង្គរ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
រាក្យៈសាទេវី
រាក្យៈសាទេវី (អង់គ្លេស: Reakyaksa Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។
រាក្យៈសាទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
Reakyaksa Devi of Devata Sangkran
ទំនាក់ទំនង រវាងហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន បានចាក់ឬសគល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងរឹងមាំ ចាប់តាំងពីស.វទី១០ មកម៉្លេះ ដោយជំនឿនៃបរិបទសាសនាទាំងពីរ ត្រូវបានផ្គួបបញ្ចូលគ្នា តាមរយៈរឿងព្រេងទេវៈកថាជាច្រើន ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការច្នៃ រឿងព្រេងទេវៈកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ ឱ្យទៅជារឿងព្រេងដែលមានចរឹតលក្ខណៈ ខុសប្លែកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីបង្កើតបាននូវរចនាបថដែលជារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រែសម្រួល (Versions Edition) បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពល សាសនា វប្បធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌាយ៉ាងណាក្ដី ក៏ផ្នត់គំនិតនៃបុព្វបុរសខ្មែរ បានធ្វើការប្រែសម្រួលកែច្នៃលម្អនូវសិល្បៈរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពខុសប្លែកដាច់ដោយឡែកពី ប្រទេសឥណ្ឌា ផងដែរ ។ តាមរយៈរឿងទេវៈកថា អំពីចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ដំណើររឿង ធម្មបាលកុមារ ដែលជា អវតារ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន បានភ្នាល់គ្នាអំពីសិរី ទាំងបីប្រការ របស់មនុស្ស ជាមួយនិង មហាព្រហ្ម ដែលជាអទិទេព នៃហិណ្ឌូសាសនា ដែលជាអវតាររបស់ ព្រះព្រហ្ម ដែលភ្នាល់ចាញ់ នូវប្រស្នាទាំងបីប្រការនោះ ហើយព្រះសិរសា របស់ព្រះកុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវបានបុត្រីខ្លួន ទាំង៧អង្គ ផ្លាសវេនគ្នា មកដង្ហែរព្រះសិរសា ដែលជាក្បាលឪពុករបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលត្រូវជាថ្ងៃសង្កាន្ត នៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ អ្នកនិពន្ធកម្ពុជា បានបំប្លែងឱ្យយើងយល់បានថា ព្រះមហាព្រហ្ម ដែលជាហិណ្ឌូសាសនា បានភ្នាល់ចាញ់ ធម្មបាលកុមារ នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បានបែងភាគទៅជាព្រះ ឈ្មោះ លោកកេរស្វរៈ នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលមានតឹកតាងជា ប្រាសាទបាយ័ន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ មិនថា ហិណ្ឌូសាសនា មិនថា ពុទ្ធសាសនា មហាយាន សុទ្ធតែមានជំនឿគោរពទៅលើព្រះ និង ពួកទេវតា ដែលមានចំនួន ៣៣ពួក ដូចនេះហើយ ទើបហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន មានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយពាក្យនៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ទេវតានៃឆ្នាំថ្មី ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជា រៀបចំគ្រឿងដង្វាយ គោរពបូជាបួងសួងមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ដោយការយាងមកដល់ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោករបស់ទេវតា នៃហិណ្ឌូសាសនា និង ទេវតា នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបកម្ពុជាហៅថៃ្ងនៃការមកដល់នេះថា មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran) ដែលមាននៃថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលធ្វើការហៅសម្គាល់មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។
រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
ទេវតាសង្ក្រាន្ត ជាតួអង្គរូបធាតុមួយ តំណាងឱ្យ រាង្គកាយជាធម្មជាតិ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង វិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គ្រប់តួអង្គអទិទេពទេវៈ របស់កម្ពុជា សុទ្ធតែបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ មិនមែនជាការនិពន្ធឱ្យតែបានៗ និងមិនមែនជាការបង្កើតតួអង្គ ដោយមិនមានអត្ថន័យពេញលេញនោះទេ ។ តួអង្គទេវតាសង្ក្រាន្ត គ្រងពណ៌សំលៀកបំពាក់ ទៅតាមចរឹតលក្ខណៈ នៃរូបធាតុ ដែលជារាង្គកាយធម្មជាតិ ដែលកើតមាននៅក្នុងចក្រវាឡ របស់យើងនេះ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទៅ និង សង្គមវិទ្យាសាស្ត្រពិត របស់មនុស្សននៅលើផែនដី ។
នាង រាក្យៈសាទេវី គឺជាអទិទេព តំណាងឱ្យ ភពអង្គារ និង តំណាងឱ្យ ថ្ងៃអង្គារ នៃថ្ងៃទាំង៧របស់ផែនដី ។
ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត
The color of happiness of Devata Sangkran