លីលាវតី_ភាគ​ទី​_២
ទេវកិច្ច
ព្រាហ្មណ៍កម្លោះបាលកៈឱនចុះក្រាបថ្វាយបង្គំខ្ញុំព្រះករុណាទៀបបាទមូលហើយនិយាយចេញមកដោយ​សោមនស្សចិត្តថា "បពិត្រលោកម្ចាស់ដ៏ចម្រើន ! គំនិតយោបល់របស់លោកម្ចាស់ស្រួចស្រាល់ណាស់ ហេតុអ្វី​បានជាខ្ញុំកណានឹកមិនឃើញរឿងនេះតាំងតែពីមាន​ការស៊ើបអង្កេតរឿងនេះលើកដំបូងហ្ន បើខ្ញុំកណាបានគំនិត​យោបល់បែបនេះ ថ្មើរនេះខ្ញុំកណាគង់នឹងរស់នៅសុខសាន្តជាមួយនឹងបុត្រភរិយាទៅហើយ ខ្ញុំកណានឹងបដិបត្តិ​តាមអនុសាសន៍របស់លោកម្ចាស់តាំងពីយប់នេះជាដើមទៅ ខ្ញុំកណាសូមអរគុណលោកម្ចាស់ជាអនេកដែល​ជួយ​ប្រោសខ្ញុំកណា" បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! បាលកៈបាត់មុខទៅប្រហែល ៣ ថ្ងៃ ហើយក៏វិលត្រឡប់មករាយការណ៍ឲ្យ​ខ្ញុំព្រះករុណាដឹងថា "បពិត្រលោកម្ចាស់ដ៏ចម្រើន ! ផែនការរបស់លោកម្ចាស់ជិតនឹងសម្រេចហើយ ខ្ញុំកណាបាន​អែបទៅជួបភរិយាតាំងពីយប់ថ្ងៃនោះ នាងស្លន់ស្លោណាស់នៅពេលបានជួបនឹងខ្ញុំកណាម្តងទៀត ក្រោយពេល​អង្វរសុំចិត្តអាណិតអាសូរអស់ពេលជាយូរ នាងក៏ទទួលសម្តីថានឹងទៅពន្យល់ប្រាប់ប្រមុខព្រាហ្មណ៍ឲ្យ លុះយប់​ថ្ងៃតមក ខ្ញុំកណាបានទៅសួរនាងថាបានលទ្ធផលយ៉ាងណាដែរ នាងប្រាប់ថាប្រមុខព្រាហ្មណ៍យល់ចិត្ត​អាណិត​ខ្ញុំកណា ហើយជឿថាខ្ញុំកណាជាអ្នកបរិសុទ្ធពិតមែន ប៉ុន្តែរឿងវាចប់ទៅហើយ មិនចង់សើរើឲ្យស្មុគស្មាញ​ម្តង​ទៀតទេ បើទុកជាសើរើរឿងនោះឡើងវិញ ក៏មិនប្រាកដថាខ្ញុំកណាឈ្នះដែរ ព្រោះមនុស្សម្នាក់មិន​អាចទៅស៊ូ​នឹងមនុស្ស ១០ នាក់បានទេ ប៉ុន្តែកាលបើភរិយារបស់ខ្ញុំកណាណែនាំវិធីសាកសួរជាឯកត្តជនទៅ ម្នាក់ៗក៏​យល់​ស្រប ហើយទទួលសម្តីថានឹងពិគ្រោះយោបល់ជាមួយនឹងព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធាចារ្យក្នុងភូមិមើល កាលពីយប់មិញ ខ្ញុំកណាបានទៅសួរភរិយាម្តងទៀត នាងប្រាប់ថាព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយយល់ព្រមនឹងបើកការស៊ើបអង្កេត​សាជាថ្មី និងកំណត់បើកសម័យប្រជុំនៅរសៀលថ្ងៃនេះឯង លទ្ធផលស៊ើបអង្កេតយ៉ាងណានោះ ខ្ញុំកណានឹង​វិលត្រឡប់មករាយការណ៍លម្អិតប្រគេនលោកម្ចាស់ម្តងទៀត "និយាយហើយគេក៏លាចាកចេញទៅដោយ​ដំណើររហើតរហាំង ។ នៅល្ងាចថ្ងៃនោះឯង បាលកៈក៏វិលត្រឡប់មកជួបខ្ញុំព្រះករុណាម្តងទៀត ពេលនេះមិនមែនមកម្នាក់ឯងទេ ប៉ុន្តែមានភរិយារបស់គេនិងព្រាហ្មណ៍ចាស់ម្នាក់តាមមកជាមួយផង ឫកពាគេញញឹមញញែមប្រិមប្រិយមាន សេចក្តីសុខស្រស់ស្រាយជាភិយ្យោភាព ខ្ញុំព្រះករុណាជឿជាក់ថាគេមុខជាបានឈ្នះក្តីក្តាំហើយមិនខាន "ជិតំ មេ ភន្តេ បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ខ្ញុំកណាបានឈ្នះហើយ "គេរាយការណ៍យ៉ាងត្រេកអរកខិប​កខុប "ខ្ញុំកណានាំភរិយាមកថ្វាយបង្គំអរព្រះគុណលោកម្ចាស់ផង ចំណែកឯលោកអ៊ំម្នាក់នេះ គឺ ប្រមុខ​ព្រាហ្មណ៍ជាប្រធានវណ្ណៈក្នុងភូមិរបស់យើង ខ្ញុំកណាតំណាលរឿងរ៉ាវរបស់លោកម្ចាស់ឲ្យលោកអ៊ំស្តាប់ លោកអ៊ំទើបមានចំណាប់ចិត្តដិតអារម្មណ៍សុំតាមមកសន្ទនាជាមួយនឹងលោកម្ចាស់ដែរ" "អាត្មាត្រេកអរដែលដឹងថាញោមបានឈ្នះក្តី ហើយត្រេកអរដែលបានជួបញោមដែលជាប្រធានវណ្ណៈ" ព្រាហ្មណ៍ចាស់លើកដៃសំពះខ្ញុំព្រះករុណាហើយនិយាយថា "វិធីសួរចម្លើយដែលព្រះតេជគុណណែ​នាំទៅ​នោះឃើញថាឆ្លៀវឆ្លាស់ណាស់ សូម្បីតែពួកយើងក៏នឹកស្មានមិនដល់ដែរ បើមិនបានអាស្រ័យព្រះតេជគុណ​ទេ ឥឡូវនេះបាលកៈមុខជាទទួលជតាកម្មនេះដោយអយុត្តិធម៌ ចាត់ទុកថាព្រះតេជគុណបានជួយស្រោច​ស្រង់​គេឲ្យរួចផុតពីទុក្ខ ហើយបានជួយជ្រោមទង់យុត្តិធម៌ឲ្យកើតឡើងក្នុងភូមិស្រុករបស់យើងដោយពិត" "ម្នាលឧបាសក ! ក្នុងការពិចារណាកាត់សេចក្តីណានីមួយនោះមិនសុទ្ធតែប្រើសម្លេងភាគច្រើនជាវិធាន​វិនិច្ឆ័យនោះទេ ព្រោះជួនកាលសម្លេងភាគច្រើនក៏ជាភាគីមានកំហុសដែរ សមដូចរឿងក្តីដែល​ប្រាកដឲ្យ​ឃើញនេះឯងជាតួយ៉ាងស្រាប់ គួរប្រើហេតុផល ស្ថានភាពបរិដ្ឋានប្រកបច្រើនយ៉ាង គួរពិចារណាយ៉ាង​ហ្មត់ចត់ ហើយត្រូវចំណាយពេលយូរបង្គួរ ណ្ហើយចុះ ! រឿងនោះក៏កន្លងហួសទៅហើយ អាត្មាត្រេកអរចិត្ត​ដែលបានជួយបង្កើតយុត្តិធម៌ឲ្យកើតមានឡើងក្នុងភូមិរបស់ញោម ប៉ុន្តែអាត្មាចង់ដឹងជតាកម្មរបស់ព្រាហ្មណ៍​ទាំង ១០ នាក់នោះ​ថាតើញោមចាត់ការយ៉ាងណាហើយ?" "បពិត្រលោកសមណៈ ! ខ្ញុំកណានិងព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធាចារ្យទាំងឡាយបាន​កាត់សេចក្តីឲ្យបណ្តេញ​ចេញពី​វណ្ណៈ​រួចហើយ " ព្រាហ្មណ៍ចាស់ឆ្លើយតប "ចុះញោមជឿជាក់ឬថាការសម្រេចសេចក្តីរបស់ញោមប្រកបដោយយុត្តិធម៌?" សំណួររបស់ខ្ញុំព្រះករុណាធ្វើឲ្យព្រាហ្មណ៍ជាប្រធានភីងភាំង ប៉ុន្តែគាត់ក៏ឆ្លើយតបថា "ខ្ញុំកណាយល់ឃើញថាយុត្តិធម៌ល្អហើយ ព្រោះគេមានទោសដល់ទៅ ២ ករណី ករណីដំបូង គេបានប្រព្រឹត្ត​ខុស​ទំនៀមទម្លាប់ព្រាហ្មណ៍យ៉ាងធ្ងន់ដោយបរិភោគភត្តពីឆ្នាំងរបស់មនុស្សចណ្ឌាល ករណីទី ២ កាលបើខ្លួន ប្រព្រឹត្តខុសហើយបែរជាមួលបង្កាច់មនុស្សបរិសុទ្ធ ដោយអាស្រ័យសម្លេងភាគច្រើនរបស់ខ្លួនជាឧបករណ៍ រហូតដល់ព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធាចារ្យភាន់ច្រឡំហើយដាក់ទោសបាលកៈអ្នកបរិសុទ្ធទៅ ខ្ញុំកណាគិតឃើញថាគេ​មានគរុទោស​សមគួរនឹងទទួលបព្វាជនីយកម្មបណ្តេញចេញពីវណ្ណៈ" ។