cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ព្រាប សុវត្ថិ
ជីវិតចាប់ផ្ដើម
ព្រាប សុវត្ថិ កើតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥ កំឡុងពេលដែលកងទ័ព ខ្មែរក្រហម ធ្វើការជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ម្តាយរបស់លោកបានបង្កើតលោក នាតាមផ្លូវធ្វើដំណើរពេលកំពុងជម្លៀស ដែលជាពេលយប់ក្រោមដើមស្នាយមួយ ដូចនេះម្ដាយលោកក៏ដាក់ឈ្មោះអោយលោកថា (ស្នាយ) ។ ឪពុករបស់ព្រាប សុវត្ថ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយកងទ័ពខ្មែរក្រហមនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ក្រោយមកលោក និងម្តាយរបស់លោកបានផ្លាស់លំនៅទៅ ស្រុកកោះធំ ក្នុង ខេត្តកណ្តាល ម្តាយរបស់លោកត្រូវ បានពួកខ្មែរក្រហមបង្ខំអោយទៅធ្វើការនៅកសិដ្ឋានប្រមូលផ្តុំជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនទៀតជារៀងរាល់ថ្ងៃខណៈពេលដែល ព្រាប សុវត្ថិ ធំធាត់នៅក្នុងមណ្ឌលកុមារ ក្នងរបបវាលពិឃាត ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ប៉ុលពត ។ ក្រោយពេលដួលរលំរបបខ្មែរក្រហម គ្រួសាររបស់លោក ព្រាប សុវត្ថិ បានផ្លាស់ទីលំនៅទៅរស់នៅទី ក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២ លោកស្រីបានចូលធ្វើទាហ៊ាននៅអគ្គស្នងការនយោបាយ ហើយបានរៀនផ្នែកបរិក្ខាហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបានចូលបម្រើការងារក្នុងក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋ ជាហរិញ្ញឹក។ បន្ទាប់មកម្តាយរបស់លោកបានខិតខំយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបញ្ជូនលោក ព្រាប សុវត្ថ ទៅសាលារៀនហើយនៅទីបំផុតលោកបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ ហើយបន្តការសិក្សាបរិញ្ញាប័ត្រច្បាប់និងសេដ្ឋកិច្ចនៅសកលវិទ្យាល័យសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងអំឡុងពេលនោះផងដែរ លោកបានដាក់ពាក្យបម្រើកងទ័ព ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ លោកបានចូលធ្វើទាហាន​ នៅអគ្គស្នងការនយោបាយ ពេលលោកបានចូលទាហាន លោកឩស្សាហ៍ បានឡើងច្រៀងក្នុងកម្មវីធីជប់លៀង សម្លេងទឹកដមរបស់លោក ត្រូវបានមិត្តភ័ក្ដនែនាំ អោយទៅចេញច្រៀងតាមរាង្គសាល និង តាមបារប៊ីហ្គាដេន ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ លោកដើរច្រៀងតាមភោជនីដ្ឋានផ្សេងៗផងដែរ លោកចេញច្រៀងបានរយៈពេលតែ ១ឆ្នាំ លោកក៏បានទៅច្រៀងឱ្យ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៥ ពេលនោះហើយដែល លោក បានបោះជំហ៊ានឈានចូលក្នុងវិស័យសិល្បះយ៉ាងពេញលេញជាលើកដំបូង និង បានចេញបទចម្រៀងជាលើកដំបូងក្នុងបទ "អូនជាបេះដូងបង" (Oun Chea Besdong Bong) ចេញផ្សាយក្នុងអាល់ប៊ុម RHM Album (CD Vol.04)។
អាជីពតន្ត្រី
Music career
ព្រាបសុវត្ថិ បទចម្រៀងក្នុងឆ្នាំ (១៩៩៥ - ១៩៩៩)
Preap Sovath Song in (1995 - 1999)
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៩៥ ព្រាប សុវត្ថិ បានចូលច្រៀងក្នុង ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស និងបានចេញបទចម្រៀងជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួនចំនួន២បទ ដែលមានចំណងជើងថា "ចាំអូនមួយជីវិត" (Cham Oun Mouy Jivit) និងបទ "អូនជាបេះដូងបង" (Oun Chea Besdong Bong) ចេញផ្សាយក្នុងអាល់ប៊ុម RHM Album (CD Vol.04) ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ ព្រាប សុវត្ថិ ក្នុងបទចម្រៀងលើកដំបូងពេលនោះមិនទាន់ទទួលបាន ការពេញនិយមស្ដាប់ច្រើននោះទេ ត្បិតពេលនោះ ព្រាប សុវត្ថិ ត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយតារាចម្រៀងជួរមុខ និងតារាចម្រៀងរាមច្បងជាច្រើនទៀត ក្នុងផលិតកម្មដូចគ្នា។ ព្រាប សុវត្ថិ បានបន្តច្រៀងក្នុងផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស ពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៧ ជាមួយតារាចម្រៀងជាច្រើនដូចជា៖ លោក សុះ ម៉ាច និង អ្នកស្រី សួន ចន្ថា ក្នុងអាល់ប៊ុមរស្មីហង្សមាស RHM Album (CD Vol.19) និង កញ្ញា ទូច ស៊ុននិច ក្នុងអាល់ប៊ុមរស្មីហង្សមាស RHM Album (CD Vol.20), RHM Album CD Vol.24, RHM Album CD Vol.25។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨-១៩៩៩ ព្រាប សុវត្ថិ បានចាប់ដៃគូចម្រៀង ជាមួយអ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន និង អ្នកស្រី សួន ចន្ថា ចេញនូវអាល់ប៊ុមរួមគ្នា ក្នុងអាល់ប៊ុមរស្មីហង្សមាស RHM Album CD Vol.26, RHM Album CD Vol.27 និង RHM Album CD Vol.29, RHM Album CD Vol.33, RHM Album CD Vol.34 ដែលជាអាល់ប៊ុមចម្រៀងឆ្លងឆ្លើយដែលមានការពេញនិយមស្ដាប់ជាច្រើនផងដែរ។
ភាពពេញនិយម (២០០០-២០០៥)
Popularity (2000 - 2005)
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០០ លោក ព្រាប សុវត្ថិ បានចេញនូវបទចម្រៀង រាំវង់ ដើម្បីចូលរួមអបអរ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ក្នុងនោះមានបទ "រាំវង់សហស្សវត្សរ៍ថ្មី" ចេញក្នុងអាល់ប៊ុម RHM Album (CD Vol.56), និងបានចេញក្នុងអាល់ប៊ុមដៃគូ (Partner Album) ជាមួយអ្នកស្រី ហុឹម សុីវន ក្នុងអាល់ប៊ុម RHM Album (CD Vol.58) បទចម្រៀងដែលធ្វើឱ្យលោក ព្រាប សុវត្ថិ កាន់តែមានភាពល្បីល្បាញក្នុងពេលនោះគឺបទ "មានថ្មីម្ដេចមិនប្រាប់" ចេញក្នុងអាល់ប៊ុមទោល (Solo Album) RHM Album (CD Vol.63) បទមួយនេះបានជាប់ក្នុងកម្មធី Top1 Music Apsara Radio FM.97 ផងដែរ ដែលក្លាយជាបទចម្រៀងមានការចាក់ស្ដាប់ច្រើនបទផុតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០១ លោក ព្រាប សុវត្ថិ បានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីប្រគុំតន្រ្តី សុខភាពមាតា ពិភពលោក ដែលរៀបចំឡើងដោយ អង្គការ យូនីសេហ្វ (UNICEF) ស្ដីពី "សប្ដាហ៍ពិភពលោក បំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ" (World Breastfeeding Week) និងមានការផ្សាយផ្ទាល់ក្នុងទូរទស្សន៍ បុស្តិ៍លេខ៣ ផងដែរ។
Joined Japan Asean Pop Concert (2003)
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០៣ ជាកិត្តិយសមួយផងដែរសម្រាប់លោក ព្រាប សុវត្ថិ តំណាងឱ្យតារាចម្រៀងពេញនិយមរបស់កម្ពុជា ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ នៃការប្រគុំតន្ត្រី J-ASEAN POPs ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Yokohama ប្រទេសជប៉ុន ដែលរៀបចំដោយមូលនិធិជប៉ុន បទចម្រៀងដែលនិពន្ធរួមគ្នាដោយសិល្បករជប៉ុន និងសិង្ហបុរី និងរៀបចំតាមរបៀបរបស់ពួកគេតាមភាសារបស់ពួកគេគឺជា បទចម្រៀងដោយសិល្បករកំពូលរបស់ប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសអាស៊ានទាំងដប់ច្រៀង ក្នុងគោលបំណង ស្វែងរកការរួមផ្សំគ្នាក្នុងចំណោមវប្បធម៌ចម្រុះនៃប្រទេសជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងនាំមកនូវអារម្មណ៍នៃការរួមគ្នា និងសហគមន៍ក្នុងចំណោមប្រជាជនដ៏ធំទូលាយដែលគាំទ្រវាតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរតន្ត្រីដ៏ពេញនិយម។
ព្រាបសុវត្ថិ បទល្បីប្រចាំឆ្នាំ (២០០៤ - ២០០៦)
Preab Sovath Hits Songs of the Year (2004 - 2006)
សមិទ្ធិផល
Achievement
កាត់ឡុកតន្ត្រី
Discography
ព្រាប សុវត្ថិ អាល់ប៊ុម (១៩៩៥ - ១៩៩៩)
Preap Sovath Album (1995 - 1999)
លីងឃីន ផាគ
លីងឃីន ផាគ (Linkin Park) គឺជាក្រុមតន្រ្តីរ៉ុក អាមេរិច មកពី Agoura Hills រដ្ឋ California ​បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦។ អាល់ប៊ុមចេញផ្សាយ ដោយក្រុមនេះ ត្រូវបានលក់ដាច់ ៥០លាន អាល់ប៊ុមទូទាំងពិភពលោក ហើយក្រុមនេះ ទទួលបានពានរង្វាន់ Grammy ពីរលើកផងដែរ។
ក្រុមនេះទទួលជោគជ័យបំផុត ជាមួយអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ហើយបន្តរល្បីល្បាញ ជាមួយ អាល់ប៊ុម Studio ឈ្មោះ Meteora។
ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ក្រុមនេះត្រូវបានគេអោយឈ្មោះថា​ ជា ក្រុមតន្រ្តី អស្ចារ្យបំផុត ទី៦ ក្នុងយុគសម័យ តន្រ្តី-វីឌីអូ ហើយ ទទួលបាន ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ផងដែរ ក្នុងសហស្សវត្ស៍នេះ។ នេះគឺជាក្រុមដ៏ល្បីល្បាញមួយ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ចំរៀង និង វីឌីអូ រាប់រយ ពាន់ ត្រូវបាន គេដោនឡូដ។ ប្រសិនបើបងប្អូន ពេញចិត្តក្រុមតន្រ្តីនេះ ដូចរូបខ្ញុំ សូមបងប្អូនធ្វើការអាននូវ ព័ត៌មាន និង ប្រវត្តិ នៃក្រុមតន្រ្តីនេះខាងក្រោម ជាមួយរូបខ្ញុំបាទ!
ប្រវត្តិសង្ខេប Linkin Park
ការបង្កើតក្រុមនេះ ចាប់ផ្តើមពី Mike Shinoda, Brand Delson និង Rob Bourdon អ្នកទាំងបីជាមិត្តរួម វិទ្យាល័យ នៅរដ្ឋកាលីហ្វនីញ៉ា ដែលពួកគាត់ចូលចិត្តលេង ជាមួយគ្នា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាវិទ្យាល័យ ពួកគេបានសំរេចចិត្ត សំលឹងមើលទៅឆ្ងាយ ថាពួកគាត់អាចបង្កើតជាក្រុមតន្រ្តីមួយ ហើយ បន្ទាប់មក បន្តរសំរេចចិត្ត ជ្រើសរើស សមាជិកថ្មី Joe Han, Dave Ferrell និង Mark Wakefield មករួមក្រុម។ ក្រុមតន្រ្តីថ្មីនេះ បានដាក់ឈ្មោះខ្លួនឯងថា “ Zero” ហើយចាប់ផ្តើមថត និង បង្កើតចំរៀងរបស់ពួកគេ។ ចំរៀងដើម ត្រូវបានថតក្នុង studio Mike’s Bedroom តែពួកគេជួបបញ្ហា ចុះកិច្ចសន្យាថតចំរៀង។
ក៏ដូចជាក្រុមដទៃទៀត កង្វះភាពជោគជ័យ បណ្តាលអោយមានភាពតានតឹងកើតឡើង។ ហេតុនេះហើយ សមាជិកពីររូប បានចាកចេញពីក្រុម ទី១ Wakefield អ្នកចំរៀងក្រុម Zero ទី២គឺ Farrell ដែលចាកចេញទៅ ទៅចួលរួមតន្រ្តីទេសចរណ៏ ជាមួយក្រុមដទៃ។
ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានជ្រើសរើស អ្នកចំរៀងថ្មី ឈ្មោះថា Chester Benigton, ស្តាយចំរៀងមានតែមួយ របស់គាត់ ធ្វើអោយធ្វើអោយគាត់ទទួលបាន ចំណុចចាប់អារម្មណ៏មួយ ហើយក្រុមតន្រ្តីថ្មីនេះ បានប្តូរឈ្មោះថ្មី ទៅជា Hybrid Theory។ ពេលក្រុមតន្រ្តីនេះ ចាប់ផ្តើរស់រានមានជីវិត ពួកគាត់ក៏ប្តូរ ឈ្មោះក្រុមជាថ្មីម្តងទៀត ទៅជា Linkin Park។
ក្រុមតន្រ្តីនេះ នៅតែជួបឧបសគ្គ។ ពួកគាត់បានតម្រងទិសដៅ ទៅកាន់ នាយករង Warner Bros លោក Jeff Blue ដែលបានណែនាំ Chester Bennington ទៅកាន់ក្រុមនេះ កាលពីអតីតកាល។ ដោយសារជំនួយរបស់គាត់ ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយ Wanner Bros។ ផ្តើមថតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ អាល់ប៊ុមតំបូងដ៏ជោគជ័យ Hybrid Theory ត្រូវបានចេញផ្សាយ ក្នុងឆ្នាំ ២០០០។
អាល់ប៊ុមតំបូងជាអាល់ប៊ុម ពោពេញទៅដោយ ការប្រឹងប្រែងរបស់សមាជិក អំឡុងពេល១០ឆ្នាំកន្លងទៅ។ អ្នកគាំតន្រ្តីចូលចិត្ត អាល់ប៊ុមនេះ ហើយវាត្រូវបានលក់អស់ 4.8 លានបន្ទះ ក្នុងឆ្នាំតំបូង។ ចំរៀង មួយចំនួនពីអាល់ប៊ុមពួកគាត់ ពេញនិយមគ្រប់ទីកន្លែង ហើយរួមបញ្ចូលដល់បទខ្លះ ដែលពេញនិយមក្នុង ខ្សែភាយន្ត។ អាល់ប៊ុមពួកគាត់ត្រូវបាន ជ្រើសរើស សំរាប់ Grammies ៣,​ ឈ្នះពាន Grammy លើការសំដែង ចំរៀងរ៉ុកល្អបំផុត ដែលរឹតតែធ្វើអោយ ក្រុមនេះកាន់តែទទួលបានប្រជាប្រិយភាព។
រយះពេលកន្លងមក អ្នកកាន់បាស Dave Farrell បានមករួមក្រុមឡើងវិញ ហើយពួកគេបានចេញផ្សាយ អាល់ប៊ុម រីមិច Reanimation ដែលបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ លើ Billboard 200។ ក្រុមនេះបានចាប់ផ្តើម ធ្វើទេសចរណ៏តន្រ្តី ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០០២ ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានចេញផ្សាយ អាល់ប៊ុមទី៣របស់ពួកគាត់ Meteora លក្ខណះពិសេសរបស់វា គឺបញ្ចូលនូវ ស្តាយតន្រ្តីចំរុះជាច្រើន។
អំឡុងឆ្នាំ ២០០៤ និង ២០០៦ ក្រុមនេះបានសំរាកពីការថត មួយរយះ អនុញ្ញាត្តិអោយ សមាជិកអាចធ្វើការ លើគំរោងផ្សេងៗ ខណះក្រុមនេះ បានធ្វើដំណើរទេសចរណ៏ ប្រគុំតន្រ្តី មួយចំនួនផងដែរ។ Linkin Park ផ្តុំគ្នាជាថ្មី នៅឆ្នាំ​ ២០០៦ ធ្វើការថតនូវ អាល់ប៊ុម Minutes to MIdnight, ដែលចេញផ្សាយ រហូតដល់ខែ វិច្ឆិការ ២០០៨ ខណះក្រុមនេះ រវល់នឹងការប្រគុំតន្រ្តីទេសចរណ៏។
ព័ត៌មានបន្ទាប់បន្សំរបស់ Linkin Park
- ឈ្មោះក្រុមនេះ យកតាម Lincoln Park នៅ Santa Monica
- បទចំរៀងចំណងជើង Leave out All the rest របស់ Linkin Park ត្រូវបានដាក់ក្នុងរឿង Twillight
- បទចំរៀងចំណងជើង Shadow of the day ជាវីឌីអូ តន្រ្តី តំបូងរបស់ Linkin Park តែមិនបង្ហាញមុខសមាជិកក្រុមទាំងមូល
- បទចំរៀងចំណងជើង What I’ve Done ល្បីពេញ youtube
- ក្រុមតន្រ្តីនេះ មាន ក្រុមហ៊ុនថត ផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះថា Machine Shop Records
- ក្របអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ឌីសាញដោយ Mike
- ឈ្មោះ Meteora កើតពីក្រុមបព្វជិត នៅក្រិច
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្ត្រី
នូ ហាច
ការ​សិក្សា​អប់រំ
កាលពីកុមារភាពលោកសិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តកំពង់ព្រះ ដែលមានគ្រូជាព្រះសង្ឃនៅសាលានេះ​ ហើយដែលលោកចេះអានសាស្រ្តាស្លឹករឹតយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ឆ្នាំ១៩៣២ លោកបានប្រលងជាប់ ចូលរៀននៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ រាជធានីភ្នំពេញ ហើយលោកតស៊ូរៀនសូត្ររហូតបានទទួលសញ្ញាប័ត្រកម្រិតមធ្យមសិក្សា
ប្រវត្តិការងារ
បន្តាប់ពីទទួលបានសញ្ញាបត្រ័នៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្តិ លោកនូ​​ ហាច បានចេញទៅបំពេញការងារនៅ ខេត្តសៀមរាប ជាចៅក្រម។
ស្នាដៃ​តែង​និពន្ធ
លោកនូ​ ហាច ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាពិសេសក្នុងស្នាដៃរឿងមនោសញ្ចេតនាដែល មានចំណងជើងថាផ្កាស្រពោន។ តែជារួមលោកមានស្នាដៃផ្សេងៗទៀតដូចជារឿងខ្លី កំណាព្យ (លោកសរសេរកំណាព្យជាកាព្យបែបបារាំង)។ល។ ហើយលោកជាអ្នកនិពន្ធ ដែលសរសេរ អោយទស្សនាវដ្តីរាត្រីថ្ងៃសៅរ៍ ទស្សនាវដ្តីនារី ទស្សនាវដ្តីរួមមិត្ត។ល។ ចំណងជើងអត្ថបទនានាដែលប្រមូលបានមាន៖
ជីវិត​អាពាហ៍​ពិពាហ៍
លោកនូ ហាច បានរៀបការជាមួយអ្នកស្រីតាន់ រ៉េម និងមានបុត្រចំនួន៨នាក់។ សព្វ ថ្ងៃកូនៗ របស់លោកមួយចំនួនរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្រ្តាលី។ ចុងក្រោយ ខ្មែរក្រហម បានសំលាប់ លោកប្រហែលនៅឆ្នាំ១៩៧៥។
ឯកសារ​យោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធល្បី
អិហ៊ីម៉ិ(ខេត្ត)
ខេត្តអិហ៊ីមិ (ភាសាជប៉ុន: 愛媛県, Ehime-ken) ជាខេត្តមួយនៅតំបន់ស៊ីកុកឹ ប៉ែកពាយព្យនៃប្រទេសជប៉ុន។ ខេត្តនេះមានទីរួមខេត្តឈ្មោះ ក្រុងម៉ាហ្សឹយ៉ាម៉ា(松山市, Matsuyama)។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជប៉ុន
ស៊ីហ្គេម
ការប្រកួតកីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលហៅកាត់ថាស៊ីហ្គេម (មកពីពាក្យអង់គ្លេស Southeast Asian Games ឬ SEA Games) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពហុជាតិសាសន៍​នៃបណ្ដាប្រទេស​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១១។ ស៊ីហ្គេមត្រូវគេប្រារព្ឋធ្វើឡើងរៀងរាល់២ឆ្នាំម្ដង​ ដោយប្រទេសជាសមាជិកផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្នាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះរៀបចំឡើងដោយ​ សហព័ន្ឋកីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Games Federation) ក្រោមការត្រួតពិនិត្យពី គណកម្មការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (International Olympic Committee ហៅកាត់ថា IOC ) និង ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (Olympic Council of Asia)។
ប្រទេសដែលចូលរួម
1 -គិតតាំងពីវៀតណាមខាងត្បូង
ប្រវត្តិ
សមាជិកដំបូងៗមាន ថៃ ភូមា(បច្ចុប្បន្នមីយ៉ាន់ម៉ា) ម៉ាឡាយ៉ា(បច្ចុប្បន្នម៉ាឡេស៊ី) ឡាវ វៀតណាមខាងត្បូង សិង្ហបុរី និងកម្ពុជា។ ប្រទេសទាំងនេះ​យល់ព្រមអោយរៀបចំការប្រកួតកីឡា​រៀងរាល់២ឆ្នាំម្ដង។ គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានលេចរូបរាងឡើង។
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ធ្វើឡើងនៅបាងកក ពីថ្ងៃទី១២ដល់១៧ ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលមានកីឡាករនិងមន្ត្រីច្រើនជាង៥២៧នាក់មកពីប្រទេសថៃ ភូមា ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី វៀតណាមខាងត្បូងនិងឡាវបានចូលរួម ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា១២វិញ្ញាសា។
នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានពិចារណារាប់បញ្ជូលឥណ្ឌូនេស៊ី និងហ្វីលីពីន។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប្រទេសទាំង២នេះបានចូលជាផ្លូវការ ហើយគណកម្មការនេះក៏ប្ដូរឈ្មោះជា គណកម្មការកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Games Federation (SEAGF)) ហើយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក៏ប្ដូរឈ្មោះជា កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រឺ ស៊ីហ្គេម (Southeast Asian Games) ទៅ។ ប៊្រុយណេ​ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលនៅ​ស៊ីហ្គេមលើកទី១០នៅចាការតា ឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនែកទីម័រខាងកើត​ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលរួម​នៅស៊ីហ្គេមលើកទី២២នៅហាណូយ វៀតណាម។
ព្រឹត្តិការណ៍
សូមមើលផងដែរ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡានៅស៊ីហ្គេម
ប្រវត្តិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ
+រាប់បញ្ចូលទាំងពេលអនាគតឆាប់ៗនេះ។
កំនត់ត្រាមេដាយមាស
ជ័យលាភីរួម
ចំនាត់ថ្នាក់លេខ២
ចំនាត់ថ្នាក់លេខ៣
ចំនាំ៖ កំនត់ត្រានេះគិតពីកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥៩ដល់១៩៧៥។ ម៉ាឡេស៊ីនិងម៉ាឡាយ៉ាគឺគិតតែមួយ
កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬ ស៊ីហ្គេម
គណកម្មការស៊ីហ្គេមបានកំនត់ឈ្មោះប្រទេសដែលនឹងត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម​រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ ទោះជាប្រទេសទាំងនោះមិនទាន់បានសំរេចច្បាស់លាស់ពីទីកន្លែងសំរាប់ប្រារព្ឋស៊ីហ្គេមក៏ដោយ។
1 ប្ដូរឈ្មោះនៅពេលហ្វីលីពីននិងឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលរួម។
កំនត់ត្រាពីមេដាយមាស
ជ័យលាភីរួម
ចំនាត់ថ្នាក់លេខ២
ចំនាត់ថ្នាក់លេខ៣
សូមមើលផងដែរ
ឡាអាស៊ីខាងកើត]]
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊ីហ្គេម ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីហ្គេម
វត្តស្វាយពក
ប្រវត្តិសង្ខេបវត្តមុនីរង្សីសិរីវរារាមស្វាយពក ឃុំកំពង់រាជ ស្រុកថ្កូវ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែនដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ
​​​​​​         ក្នុងពុទ្ធសតវត្សរ៍ទី ២១ ព.ស. ២១១១ ត្រូវនឹងគ្រឹស្តសតវត្សរ៍ទី ១៥ នៃ គ.ស.១៥៦៧ត្រូវនឹងឆ្នាំថោះនព្វស័ក។ នៅក្នុងរយៈកាលនោះមានឧបាសក ថាច់ពុធ និងឧបាសិកានាម គឹមប្រឺ ដោយគាត់យល់ឃើញថាប្រជាពុទ្ធបរិសទ្យ មានការលំបាកក្នុងការបំពេញនូវ បុញ្ញកិរិយាវត្ថុទាំងឡាយ ព្រោះនៅក្នុង សម័យនោះ ផ្នែកខាងវត្តអារាមនៅមានការ ខ្សត់ខ្សោយពន់ពេកណាស់ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងចំណុះស្រុកទាំងមូល ក៏មានចំនួនប្រជាជន ច្រើនកុះករ ។ ដោយមានឆន្ទៈជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីឲ្យមានទីស្ថានមួយសម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជន ទូទៅបំពេញនូវកុសលធម៌ទាំងពួង ទើបពួកគាត់ជាមគ្គុទ្ទេសក៍ ហើយទៅអារាធនានិមន្ត ព្រះពហ្សូតព្រះនាម ថាច់ ច័ន្ទ គង់នៅវត្តកំពង់ហ្លួង ( កំពុងក្តី ) ដើម្បីធ្វើជាប្រធាន ក្នុងការកសាង ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសោត ឧបាសក ឧបាសិកា នេះថែមទាំងបាន ប្រគេនដីភូមិ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនចំនួន២០កុង(២ហិកតា)ដើម្បីកសាងវត្ត។ ក្នុងការកសាងវត្តនេះ មានការជួបប្រទះនូវមហាឧបសគ្គច្រើនបែប ច្រើនយ៉ាងណាស់ តែអាស្រ័យនៅលើគោល ជំហរ តស៊ូ ប្តូរផ្តាច់របស់ព្រះតេជគុណ រួមជាមួយនឹងពុទ្ធបរិស័ទ បានជំនះទៅលើរាល់ការ  លំបាក និងពុះពាគ្រប់ឧបសគ្គ ព្រមទាំងប្តេជ្ញា តស៊ូក្នុងការស្ថាបនាកសាងនេះឲ្យបាន សម្រេចដូចបំណង។ ព្រះតេជគុណ ក៏ដូចជាពុទ្ធបរិស័ទ បានមូលមតិគ្នាជាឯកច្ឆ័ន្ទ បញ្ចញអស់ពីសមត្ថភាព ទាំងកម្លាំងកាយ និងកម្លាំងសទ្ធាឥតមានរួញរាដរាបដល់បាន សម្រេច។ ឆ្នាំម្សាញ់ ឯកស័ក ព.ស. ២១១៣ គ.ស. គ.ស. ១៥៦៩ ធ្វើបុណ្យបញ្ចុះសីមា ព្រមទាំងបដិស្ឋាន ព្រះពហូស្សូត ព្រះនាម ថាច់ ច័ន្ទ ឡើងជាចៅអធិការ ។ វត្តនេះ ប្រាកដនាមថា ព្រះពោធិវង្សារាម ដោយមានត្រាធ្វើអំពី ស្ពាន់ទុកជា សក្ខីភាព ។
សណ្ឋានភូមិស្វាយពក
ភូមិស្វាយពកជាភូមិមួយនៅចន្លោះភូមិជំនិត និងភូមិជ្រៃធំ, មានបណ្តោយជា ៣គ.ម.។ បុរាណស្ថានក្នុងភូមិស្វាយពកនាពេលបច្ចុប្បន្ន៖ ១. នៅភាគខាងកើតមានត្រពាំងវែងមួយមានបណ្តោយប្រហែល ៣០០ ម៉ែត្រ ទទឹងជាង ៥០ ម៉ែត្រ ។ ត្រពាំងនេះពីសម័យដើមជារម្មណីយដ្ឋាន មួយសម្រាប់ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ នៅក្នុងស្រុកនេះ។ នៅក្នុងឆ្នាំច ឆស័ក ព.ស. ២៤១៨ គ.ស. ១៨៧៤ ពុទ្ធបរិស័ទក្នុងតំបន់នេះ បានជីករកឃើញ សិលារចនា (ឬក្បាច់ចម្លាក់ដោយថ្ម) មួយផ្ទាំង សព្វថ្ងៃ មកតម្កល់ នៅក្នុងមុខអាសនៈក្នុងព្រះវិហារ។ បើតាមសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ប្រហែលជាពីជំនាន់ដើម នៅទីត្រពាំងនេះមានកសាងជាប្រសាទឬស្ថូបព្រះចេតិយអ្វីមួយ។ ២. ត្រពាំងទទឹងថ្ងៃ, នេះជាឈ្មោះត្រពាំងមួយមានទំហំរាង ៤ ជ្រុងទ្រវែង ប្រមាណ ១៥ កុងដី, នៅក្បែរមាត់ត្រពាំងនេះ មានតម្បូកមួយ ចម្ងាយពីត្រពាំងប្រមាណ ៥៥ ម. ។ ទីដម្បូកនេះ គឺ ប្រាសាទពីបុរាណ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ នៅសល់តែគំនូរថ្ម តូចធំ ពាសពេញក្នុងព្រៃ, មានថ្មចម្លាក់ទៅជារូបទង់និងក្បាច់ផ្សេងៗ។ល។ នៅក្នុងឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៣៩០ ពួកជ្វា បានមកគាស់យកកំណប់មាសអស់ពីរ ពន្តុង (ពីរក្រឡ) នៅត្រង់ជ្រុងទិសអាគ្នេយ៍ នៃតម្បូកនេះ។ ៣. ត្រពាំងថ្មល់បត, ជាឈ្មោះត្រពាំងមួយនៅក្នុងភមិស្វាយពកខាងលិច ។ ត្រពាំងនេះ មានប្រវែងប្រហែល២៥០ម. ទទឹង២៥ម.។ បើយោងទៅតាមវត្ថុបុរាណ ជាភស្តុតាងខ្លះ ៗ  ដូចបានរៀបរាប់មកខាងលើនេះ ជាការមួយ បញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ស្វាយពក ជាស្រុកមួយ មានអាយុជាង ៥០០ ឆ្នាំមកហើយ ។​
ភិក្ខុ គម្ភីរប្បញ្ញោ សឺន សុខ​ ចាំង អ្នកដាក់ប្រវត្តិ វត្តមុនីរង្សីសិរីវរារាម ស្វាយពក ចូលក្នុងវិគីភីឌា
អុនសេន
thumb|200px|រូបសញ្ញាអុនសេននៅប្រទេសជប៉ុន
អុនសេន ជាភាសាជប៉ុន 温泉 ជាភាសាអង់គ្លេស Hot Spring។ អុនសេនជាភាសាជប៉ុនមានន័យថាអណ្តូងទឹកក្តៅ។​ អុនសេនសំដៅលើទឹកក្តៅធម្មជាតិដែលផុសពីក្នុងដី។ ជនជាតិជប៉ុននិយមងូតនិងចូលត្រាំអុនសេនដើម្បីឱ្យស្បែកស្អាត និងសុខភាពល្អ។ នៅប្រទេសជប៉ុន កន្លែងដែលមានអុនសេន គឺជាទីរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមក្នុងចំនោមប្រជាជនក្នុងស្រុកក៏ដូចជាជនបរទេសដែលចូលមកទស្សនា​ប្រទេសនេះ។​ អុនសេនត្រូវបានចែកជា២ប្រភេទតាមប្រភពកំដៅរបស់វាគឺ
កំនរកំនើត
thumb|right|200px|ស៊ុវ៉ាអុនសេននៅខេត្តណាហ្គាណុ
អុនសេនកើតឡើងដោយធម្មជាតិដោយទឹកក្តៅផុសចេញពីក្នុងដី និងដោយមនុស្សជីកចូលទៅក្នុងសសៃទឹកក្តៅក្នុងដី។ អុនសេនត្រូវបានចែកជា២ប្រភេទតាមប្រភពកំដៅរបស់វាគឺ កន្លែងមានអុនសេនជាតំបន់ភ្នំភ្លើង ឬ នៅក្បែរនោះ។ ហេតុនេះហើយនៅក្នុងទឹកនោះសំបូរឧស្ម័នភ្នំភ្លើងដូចជា​ស៊ុលផួរ និងសារធាតុរ៉ែអំបិល។
អុនសេននៅប្រទេសជប៉ុន
ដោយសារប្រទេសជប៉ុនសំបូរភ្នំភ្លើង ប្រទេសនេះមានអុនសេនភាគច្រើនជាប្រភេទទី១។ នៅក្នុងរឿងព្រេងនិទាន ទេវកថា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ បញ្ជាក់ថាជប៉ុនបានស្គាល់និងប្រើប្រាស់អុនសេនតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ ចាប់ពីសម័យអិដុ(江戸時代)(១៦០៣-១៨៦៨) អុនសេនបានក្លាយជាទីពេញនិយមសំរាប់ប្រជាជនទូទៅ។ សំរាប់ប្រជាជនទូទៅគេនិយមងូតនៅតាមអុនសេនផ្សេងៗគ្នាតាមរដូវ ក្នុងរូបភាពជាការបំបាត់ការនឿយហត់និងការព្យាបាលជំងឺ។ នៅសម័យមេជី(明治時代)(១៨៦៨-១៩១២) ឬសករាជពន្លឺ មានការសិក្សាតាមរបៀបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីអុនសេនកាន់តែច្រើនឡើង។ ការរីកចំរើននៃការវិភាគសារធាតុគីមី និងវេជ្ជសាស្ត្រ បានបញ្ជាក់អំពីប្រសិទ្ឋភាពនៃការព្យាបាលជំងឺរបស់អុនសេន។​ជាលទ្ឋផល ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់អុនសេនមានការកើនឡើងជាលំដាប់។ នាពេលបច្ចុប្បន្នអុនសេនក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ចំបង។ ហេតុនេះការស្រាវជ្រាវរុករកអុនសេនកើនឡើងទូទាំងប្រទេស រួមទាំងទីក្រុងធំៗដូចជាតូក្យូ ក៏ត្រូវបានគេស្ថាបនាអោយមានអុនសេនសាធារណៈដែរ។
អុនសេននៅអាមេរិក
អាមេរិកមានអុនសេនដោយកន្លែងតាមតំបន់ខ្សែក្រវាត់ភ្នំភ្លើង។ នៅឆ្នាំ ១៥៤១ ជនជាតិអេស្ប៉ាញបានរកឃើញ​អុនសេនដែលប្រើប្រាស់ដោយពួកជនជាតិដើមតាំងពីបុរាណ។ អុនសេននៅអាមេរិកមានទឹកច្រើនតែមិនសូវក្តៅ គេប្រើវាសំរាប់តែងូត ចំហុយខ្លួន(Sauna) និងម៉ាស្សា​ ជាដើម។
អុនសេននៅអូសេអានី
ប្រទេសណូវ៉ែលហ្សឺឡង់ ឬ ញូហ្សីឡេន សំបូរអុនសេនដោយសារវាមានភ្នំភ្លើងច្រើន។ គេនិយាយថាជនជាតិ​ដើមឈ្មោះ ម៉ាអូរីបានស្គាល់និងដឹងពីប្រសិទ្ឋភាពព្យាបាលជំងឺរបស់អុនសេន។ អុនសេននៅទីនោះត្រូវបានប្រើប្រាស់ដូចជាអាងហែលទឹក។
អុនសេននៅអាស៊ី
នៅប្រទេសកូរ៉េ គេមានទំលាប់ចូលត្រាំក្នុងអុនសេនដូចជប៉ុនដែរ។​ វប្បធម៌នេះត្រូវបាននាំមកដោយពួកទាហានជប៉ុន​សម័យសង្គ្រាមដែលបានរុករកអុនសេននៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ អុនសេននៅកូរ៉េមិនសូវមានទេ តែមានទឹកមានកំដៅក្តៅ។​
អុនសេននៅកម្ពុជា
​ដោសសារប្រទេសកម្ពុជាមិនមានភ្នំភ្លើង ការនិយាយថាកម្ពុជាមានអុនសេន អាចជារឿងចំលែកមួយ។ តាមពិតប្រទេសកម្ពុជាក៏មានអុនសេនដែរ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឈ្មោះថារមណីយដ្ឋានទេរទឹកពុះ។ នៅទីនោះមានទឹកក្តៅធម្មជាតិដែលមានកំដៅប្រហែល៨០អង្សា ផុះពីក្នុងដី។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសក្តៅ ការងូតទឹកក្តៅមិនមែនជាការពេញនិយមទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ដោយសារទឹកនោះក្តៅពេកនិងការភ័យក្លាចការមានសារធាតុពុលលាយឡំក្នុងទឹកនោះ។ ប្រសិនបើមានការសិក្សា​ល្អិតល្អន់ពីសារធាតុគីមីក្នុងទឹកនោះ អនាគតកម្ពុជាអាចមានអុនសេនសំរាប់ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវបរទេសជប៉ុនជាមិនខាន។
ការប្រើប្រាស់អុនសេន
ប្រជាជនជប៉ុននិយមងូតនិងត្រាំទឹកក្តៅ ហេតុនេះអុនសេនបានក្លាយជាកន្លែងងូតទឹកទូទៅ។ នៅក្នុងសម័យដែលខ្វះចំនេះដឹងពីអនាម័យនិងការព្យាបាលជំងឺតាមរបៀបវិទ្យាសាស្ត្រ អុនសេនត្រូវបានប្រើប្រាស់​សំរាប់ព្យាបាលរបួសសើស្បែក និងជំងឺផ្សេងៗយ៉ាងមានប្រសិទ្ឋភាព។ មានរឿងដំនាលជាច្រើនអំពីសត្វមានរបួស​ដែលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអុនសេនហើយឆាប់ជាពីរបួសនៅពេលបន្ទាប់។ បច្ចុប្បន្នកន្លែងដែលមានអុនសេនតែងមាន ផ្ទះសំណាក់និងសណ្ឋាគារកកកុញ ព្រោះវាជាកន្លែងទេសចរនិងកំសាន្តសំរាប់ ដំនើរទស្សនកិច្ចសិក្សា និងការដើរលេងបញ្ចប់ឆ្នាំសិក្សារបស់សិស្សសាលា និងភ្ញៀវទេសចរទូទៅ។
បំនែងចែកអុនសេនតាមសារធាតុរ៉ែ
​
អុនសេនសាមញ្ញ
មានសារធាតុរ៉ែនិងឧស្ម័នលាយឡំតិចតួចបំផុត(ក្រោម១ក្រាមក្នុង១លីត្រ)។ ប្រតិកម្មជាមួយស្បែកតិចតួច។​ ថ្លាគ្មាន​ពណ៌ គ្មានក្លិន គ្មានរស់ជាតិ។ ព្យាបាលជំងឺទាក់ទងនិងសសៃប្រសាទ សាច់ដុំ សន្លាក់ ជាំ ថ្លោះគ្រេច អាការរងា និងបំបាត់ភាពនឿយហត់។ ពាក្យថាសាមញ្ញនេះមានន័យថា មានសារធាតុអុនសេនច្រើនប្រភេទក្នុងបរិមាណតិចតូច លាយឡំគ្នាក្នុងសមាមាត្រយ៉ាងល្អ។
អុនសេនអំបិល
សំបូរសារធាតុអំបិល ជាពិសេសគឺអំបិលសំល។ ក្នុង១លីត្រមានអំបិលលើសពី១ក្រាម។ មានប្រសិទ្ឋភាពចំពោះ​របួសសើស្បែក ជំងឺសើស្បែក ជាំ ថ្លោះគ្រេច ជំងឺសន្លាក់ សសៃឈាម។
អុនសេនដែក
សំបូរដែកកាបូណាត និងដែកស៊ុលផួរិច។ ដោយសារជាតិដែកមានប្រតិកម្មជាមួយខ្យល់ ទឹកនេះតែងមានពណ៌ច្រែស។ មានប្រសិទ្ឋភាពសំលាប់បាក់តេរី។
អុនសេនទង់ដែង-ដែក
សំបូរសារធាតុទង់ដែងនិងដែក។ មានពណ៌លឿង។​ មានប្រសិទ្ឋភាពសំរាប់ជំងឺទាក់ទងនឹងឈាមដូចជាជំងឺលើសឈាម។
អុនសេនអាស៊ីត
មានសារធាតុស៊ុលផួរិចនិងក្លរួ ដែលជាសមាសធាតុអាស៊ីត(pH ក្រោម ៣)។ មានប្រតិកម្មខ្លាំង និងមានសមត្ថភាព​សំលាប់បាក់តេរីខ្ពស់។ មានប្រសិទ្ឋភាពចំពោះជំងឺសើស្បែក។
អុនសេនកាបូនឌីអុកស៊ីត
ថ្លាគ្មានពណ៌ សំបូរកាបូនឌីអុកស៊ីត។ មានប្រសិទ្ឋភាពធ្វើអោយសសៃឈាមដើរស្រួល និងព្យាបាលជំងឺបេះដូងនិងលើសឈាម។ មានផលមិនល្អចំពោះអ្នកមានជំងឺផ្លួវដង្ហើម។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អុនសេន
ជំងឺហើមសួត
រោគ​នេះ​អាច​កើត​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ និង គ្រប់​ប្រភេទ។
វិធី​ព្យាបាល​រោគ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
ឃុំព្រែកឫស្សី (ស្រុកល្វាឯម)
ឃុំព្រែកឫស្សីជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៥ភូមិ៖
ឃុំព្រែករៃ
ឃុំព្រែករៃជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៣ភូមិ៖
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំសំបួរ (ស្រុកល្វាឯម)
ឃុំសំបួរជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៣ភូមិ៖
ប្រាសាទអ៊ីវ៉ាឃឹនី
150px|right ប្រាសាទអ៊ីវ៉ាខឹនី（ភាសាជប៉ុន: 岩国城, いわくにじょう, Itamijō, ភាសាអង់គ្លេស: Iwakuni Castle）ជាឈ្មោះប្រាសាទមួយនៅក្រុងអ៊ីវ៉ាឃឹនី ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ នៃប្រទេសជប៉ុន។
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងដោយ ឃិកខាវ៉ា ហ៊ីរ៉ូយអិ (ភាសាជប៉ុន: 吉川広家, ភាសាអង់គ្លេស: Kikkawa Hiroie) (៧ ធ្នូ ១៥៦១ - ២២ តុលា ១៦២៥) ពីឆ្នាំ១៦០១​ ដល់ឆ្នាំ១៦០៨ ដើម្បីធ្វើជាប្រាសាទផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។
សមុទ្រឡាប់តែវ
សមុទ្រឡាប់តែវ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Laptev Sea, ជាភាសារុស្ស៊ី៖ мо́ре Ла́птевых) ជា​សមុទ្រស្ទើរបិទ​មួយ​នៅ​មហាសមុទ្រអាកទិក។ វា​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ច្រាំង​ខាងកើត​របស់​ស៊ីបេរី ឧបទ្វីបតៃមីរ កំរង​កោះ​សិវើណាយ៉ា ហ្សឹមលីយ៉ា និង​កំរងកោះស៊ីបេរីថ្មី។ ព្រំ​ដែល​ខាងជើង​របស់​វា​កាត់​ពី​ជ្រោយអាកទិក (កូអរដោនេ 79°N និង 139°E) ទៅ​ជ្រោយអានីស៊ី។ នៅ​ខាង​លិច​សមុទ្រ​ឡាប់តែវ​គឺសមុទ្រការ៉ា ចំនែក​នៅ​ខាងកើត​គឺ​សមុទ្រស៊ីបេរីខាងកើត។ សមុទ្រឡាប់​តែវ​មាន​ផ្ទៃទឹក ៦៧២ ០០០គ.ម២ និង​អាច​ធ្វើ​ចរាចរ​បាន​តែ​ក្នុង​រវាង​ខែសីហា​និង​កញ្ញា​ប៉ុណ្ណោះ។
ឈ្មោះ​សមុទ្រឡាប់តែវ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​អ្នករុករក​សញ្ជាតិរុស្ស៊ី លោក ឌ្មីទ្រី ឡាប់តែវ (Dmitry Laptev) និង​លោក ខារីតុង ឡាប់តែវ (Khariton Laptev)។ គេ​ទាំង​២នាក់​ជា​បងប្អូន​ជីដូនមួយ​នឹងគ្នា ដែល​បាន​រុករក​និង​ព្យាយាម​គូរ​ផែនទីសមុទ្រ​នេះ​នៅ​សតវត្សរ៍ទី១៨។
ឡាប់តែវ
ឃុំសារិកាកែវ
ឃុំសារិកាកែវជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៣ភូមិ៖
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់
ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Bay of Bengal) គឺជាផ្នែកខាងជើងនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ វាមានរាងជាត្រីកោណដែលហ៊ុមព័ទ្ឋពីខាងកើតដោយឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងពីខាងលិចដោយឧបទ្វីបឥណ្ឌា។ នៅខាងជើងឈូងសមុទ្រនេះគឺរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិចរបស់ឥណ្ឌា និងប្រទេសបង់ក្លាដែស្ស នៅខាងលិចគឺប្រទេសឥណ្ឌានិងស្រីលង្កា នៅខាងកើតគឺប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ែកខាងត្បូងប្រទេសថៃនិងកំរងកោះអង់ដាម៉ង់និងនីកូបារ។ ព្រំដែនខាងត្បូងរបស់វាជាខ្សែប្រឌិតភ្ជាប់ពីចុងខាងត្បូងកោះស្រីលង្កាទៅ​ចុងខាងជើងកោះស៊ូម៉ាត្រា។
ទន្លេ
ទន្លេសំខាន់ៗដែលហូរចូលមកក្នុងឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់មាន៖
ការតាំងសមាធិ
សមាធិ គឺការតាំងចិត្តមាំក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ ឬការដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍នោះៗដោយសច្ចភាព។ សមាធិមានពីរយ៉ាងគឺ សមថកម្មដ្ឋាន និងវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន។ សមថកម្មដ្ឋាន គឺជាការគ្រៀកចិត្ត​ឬចងចិត្តឲ្យជាប់ក្នុងអារម្មណ៍តែមួយមិនបណ្តោយឲ្យចិត្តត្រាច់ចរទៅរកអារម្មណ៍ផ្សេងៗ។ សមថសមាធិមាន៣កំរិតតាមកម្លាំងនៃការប្រតិបត្តិ៖
ឃុំថ្មគរ
ឃុំថ្មគរជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន២ភូមិ៖
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
បណ្ដាំក្រមង៉ុយ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំនាព្យខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំនាព្យខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី
ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី (ភាសាអាល្លឺម៉ង់​៖ Österreichisch-Ungarische Monarchie) ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថា ​រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរ ឬហៅសាមញ្ញាថា អូទ្រីស-ហុងគ្រី គឺជារដ្ឋ​មហាអំណាច​មួយ​ស្ថិតនៅ​តំបន់អឺរ៉ុបកណ្ដាលនៅរវាងឆ្នាំ១៨៦៧ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨។ ចក្រភពនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងអូទ្រីស-ហុងគ្រីឆ្នាំ១៨៦៧ ក្រោយចប់សង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុស និងត្រូវបានរំលាយទៅវិញក្រោយពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ បានបញ្ចប់។
អូទ្រីស-ហុងគ្រីត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរាជវង្សហាបស្បួក និងត្រូវជារដ្ឋពហុជាតិសាសន៍ និងមហាអំណាចមួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុបនៅសម័យនោះ។ អូទ្រីស-ហុងគ្រីជាប្រទេសធំបំផុតទីពីរប្រចាំទ្វីបអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីចក្រភពរុស្ស៊ី ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ៦២១,៥៣៨ គម២ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបី (បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ី និងចក្រភពអាល្លឺម៉ង់)។ ចក្រភពនេះផងដែរ​បាន​ស្ថាបនាខ្លួនក្លាយជាអ្នកផលិតឧស្សាហកម្ម​សំណង់​ម៉ាស៊ីន​ធំ​ជាង​គេ​ទី​បួន​នៅលើ​ពិភពលោក បន្ទាប់​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ និង​ចក្រភព​អង់គ្លេស។. លើសពីនេះ អូទ្រីស-ហុងគ្រីជាប្រទេសជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីបីក្នុងការផលិត និងនាំចេញគ្រឿងឧបករណ៍អគ្គិសនីប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ គ្រឿងឧស្សាហកម្មអគ្គិសនី និងឧបករណ៍ផលិតថាមពលសម្រាប់រោងចក្រថាមពលផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអាល្លឺម៉ង់។
អូទ្រីស-ហុងគ្រីជារដ្ឋមួយក្នុងសម្ព័ន្ធភាពមហាអំណាចកណ្តាលនាសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដោយបានផ្ទុះឡើងក្រោយពីខ្លួនបានប្រកាសសង្គ្រាមទៅលើព្រះរាជាណាចក្រស៊ែប៊ីនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៤។ ចក្រភពនេះត្រូវបានរំលាយជាផ្លូវការបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរយោធាបានចុះហត្ថលេខាលើយុទ្ធសន្តិភាពវីឡាជូស្ទីនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩១៨។ ព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី និងសាធារណរដ្ឋអូទ្រីសទីមួយត្រូវបានចាត់ទុកជារដ្ឋស្នងតាមច្បាប់។ ចំណែកឯតំបន់ប៉ែកខាងលិច និងខាងត្បូងនៃចក្រភពត្រូវបានបង្កើតចេញជា សាធារណរដ្ឋឆេកូស្លូវ៉ាគីទីមួយ សាធារណរដ្ឋប៉ូឡូញទីពីរ និងព្រះរាជាណាចក្រយូហ្គោស្លាវី ហើយទឹកដីដែលនៅសល់ទាំងប៉ុន្មានត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យព្រះរាជាណាចក្ររូម៉ានី និងអ៊ីតាលីនៅក្នុងឆ្នាំ១៩២០។
ឈ្មោះ
ឈ្មោះ​នៃ​ចក្រភព ជា​ភាសា​ផ្លូវការ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួលស្គាល់​ដោយ "ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី" មាន​៖
ការបង្កើត
ការចាប់បដិសន្ធិ​នៃ​ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៧ បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៃ​ចក្រភព​រាជានិយម​ក្បាលពីរ ដើម្បី​ជំនួស​ចក្រភពអូទ្រីស ដ៏​មាន​អំណាច បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចុះ​ដុនដាប​ជាខ្លាំង ទាំង​នៅ​ឧបទ្វីបអ៊ីតាលី (ដោយសារ​សង្គ្រាម​អូទ្រីស-សារឌីនី ឆ្នាំ​១៨៥៩) និង បណ្ដា​រដ្ឋ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​អាល្លឺម៉ង់ (ទីនោះ​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​រាជាណាចក្រព្រុស ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​លើ​បណ្ដា​រដ្ឋ​និយាយ​ភាសាអាល្លឺម៉ង់ ដោយ​សង្គ្រាម​អូទ្រីស-ព្រុស ឆ្នាំ​១៨៦៦) ។ កត្តា​ផ្សេងទៀត នៅក្នុង​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ រួមមាន​ការមិនសប្បាយចិត្ត​របស់​ហុងគ្រី​ចំពោះ​រដ្ឋអំណាច​ក្រុងវ្យែន​នៅតែ​បន្ត​មាន ហើយនិង ការកើនឡើង​នូវ​ស្មារតី​ជាតិនិយម​របស់​ប្រជាជាតិ​ដទៃ នៅលើ​ចក្រភពអូទ្រីស​។ ការមិនសប្បាយចិត្ត​របស់​ហុងគ្រី បាន​រីកធំឡើង​ដោយ​អន្លើ បណ្ដាលមក​អំពី​ការសង្កត់សង្កិន​របស់​អូទ្រីស ពី​សំណាក់​បដិវត្តន៍​រំដោះ​ហុងគ្រី (១៨៤៨-១៨៤៩) ដែល​មាន​ការគាំទ្រ​ពី​រុស្ស៊ី​។ ទោះជាយ៉ាងណា​ក៏ដោយ ការមិនសប្បាយចិត្ត​ជាមួយនឹង​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ចក្រភពអូទ្រីស បាន​រីកធំធាត់​អស់​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ពី​សំណាក់​ហុងគ្រី និង មាន​បុព្វហេតុ​ជាច្រើន​ទៀត​។
នៅក្នុង​កិច្ចប្រឹងប្រែង​ស្ដារ​ការគាំទ្រ​រាជានិយម​ឡើងវិញ ព្រះចៅអធិរាជ "ហ្វ្រង់ ហ្សូសែហ្វ" បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចរចា​ស្រុះស្រួល​គ្នា​ជាមួយ​អភិជន​ហុងគ្រី ដើម្បី​ធានា​បាន​ការគាំទ្រ​ពី​ពួកគេ​។ ដោយឡែក ប្រមុខដឹកនាំ​ជនជាតិ​ហុងគ្រី បាន​ទាមទារ និង​ទទួល​បាន​ការអភិសេក​ពី​ព្រះចៅអធិរាជ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​អាណាចក្រ​ហុងគ្រី និង ការ​បង្កើត​សភា​នៅ​ប៊ុនដាប៉េស្ត ដែល​មាន​អំណាច​អនុម័ត​ច្បាប់​នៅលើ​អាណាចក្រ​ហុងគ្រី ដែល​នឹង​ការពារ​អំណាច​របស់​អភិជន​ហុងគ្រី​
សន្ធិសញ្ញាប្រេស្ត-លីតូវស្ក
កិច្ចចរចា​សន្តិភាព
កិច្ចចរចា​សន្តិភាព បាន​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ថ្ងៃទី​២២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩១៧ មួយ​សប្ដាហ៍​ក្រោយពី​បញ្ចប់​ការឈប់បាញ់​រវាង​រុស្ស៊ី និង មហាអំណាច​កណ្ដាល នៅ​ទីក្រុងប្រេស្ត-លីតូវស្ក​។ ភាគី​ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ តំណាងដោយ​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស Richard von Kühlmann, ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី តំណាងដោយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស Ottokar Czernin, ចក្រភពអូតូម៉ង់ អញ្ជើញ​ចូលរួម​ដោយ Talat Pasha ។
ឃុំទឹកឃ្លាំង
ឃុំទឹកឃ្លាំងជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៣ភូមិ៖
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ស្ពានឃីងតៃ
ស្ពានឃីងតៃ (ភាសាជប៉ុន: 錦帯橋, きんたいきょう, Kintai-kyō, ភាសាអង់គ្លេស: Kintai Bridge) គឺជាស្ពានមួយដ៏ស្រស់ស្អាត មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងក្រុងអ៊ីវ៉ាខឹនី ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ ស្ពាននេះកសាងដំបូងនៅឆ្នាំ១៦៧៣ ប៉ុនែ្តជាអកុសល ត្រូវបានខ្យល់ព្យុះទីហ្វុងបំផ្លិចបំផ្លាញនៅឆ្នាំ១៩៥០។ ការកសាងស្ពានឡើងវិញធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៣ និងស្តាររួចជាស្ថាពរនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០១និង ២០០៤ ដែលនៅស្ថិតថេររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ពាននៅប្រទេសជប៉ុន
រឿងអន្ទង់វែងឆ្នាំងវែង
ដំនើររឿង
ក្នុង​កាល​កន្លង​ទៅ​ហើយ មាន​មនុស្ស​ពីរ​នាក់ ជា​ប្តី​ប្រពន្ធ ។ ថ្ងៃ​មួយ ប្តី​ចេញ​ទៅ​រក​អន្ទង់​ដើម្បី​ជា​អាហារ បាន​អន្ទង់​១ យក​មក​ប្រគល់​ឲ្យ​ប្រពន្ធ ប្រាប់​ថា «ចូរ​ឯង​យក​អន្ទង់​នេះ​ទៅ​ស្ល​ស៊ី» ។ ប្រពន្ធ​ឆ្លើយ​ថា «ចុះ​បើ​អន្ទង់​នេះ​វែង​ម្ល៉េះ បាន​ឆ្នាំង​វែង​ពី​ណា​នឹង​យក​មក​ស្ងោរ​អន្ទង់​នេះ​បាន?» ។ ប្តី​ឮ​ហើយ នឹក​ក្នុង​ចិត្ត​ថា «ប្រពន្ធអញ​ល្ងង់​អី​ម្ល៉េះ!» ហើយ​ប្រាប់​ប្រពន្ធ​ថា «បើ​ឯង​រក​ឆ្នាំង​វែង​ពុំ​បាន​ទេ ឯង​យក​អន្ទង់​នេះ​ទៅ​ព្យួរ​ទុក​ទៅ!» ។ ប្រពន្ធ​ក៏​យក​អន្ទង់​ទៅ​ព្យួរ​ទុក ហើយ​គេច​ទៅ​ដេក​បំបៅ​កូន​ក្នុង​មុង​ទៅ ។ ប្តី​ក៏​យក​អន្ទង់​នោះ​មក​កាប់​ចិញ្រ្ចាំ ហើយ​យក​ឆ្នាំង​មក​ដាក់​ស្ល-កកូរ, លុះ​ឆ្អិន​ក៏​ដោះ​ដួស រួច​ហៅ​ប្រពន្ធ​ឲ្យ​មក​ស៊ីៗ រួច​លាង​ចាន​ទុក តែ​សម្ល​អន្ទង់​នោះ​សល់​បន្តិច​នៅ​បាត​ឆ្នាំង, ប្តី​មិន​លាង​ឆ្នាំង​នោះ​ទេ ហើយ​ចេញ​ទៅ​ភ្ជួរ​ស្រែ​បាត់​ទៅ ។ ឯប្រពន្ធ ដឹង​ថា​ប្តី​ចេញ​ទៅ​បាត់​ហើយ នឹក​ដល់​សម្ល-​កកូរ​អន្ទង់​ដែល​ឆ្ងាញ់ ក៏​ស្ទុះ​ក្រោក​ឡើង ទៅ​យក​ឆ្នាំង​នោះ​មក​លិទ្ធ, ដល់​ខំ​លិទ្ធ​ណាស់​ទៅ ក្បាល​នាង​នោះ ចូល​ទៅ​ក្នុង​ឆ្នាំងៗ គ្រប​ជាប់​ពី​លើ, មិន​ដឹង​ធ្វើ​ដូច​ម្តេច​នឹង​យក​ឆ្នាំង​នោះ​ចេញ​បាន ក៏​វា​រទៅ​ពួន​ក្នុង​មុង ។ លុះ​ប្តី​ត្រឡប់​មក​ពី​ភ្ជួរ​ស្រែ​វិញ រក​ប្រពន្ធ​ពុំ​ឃើញ​ក៏​ស្រែក​ហៅ ឮ​សូរ​ឆ្លើយ​សំឡេង​នោះ​ក្រងូ​រងល់ ហាក់​ដូច​ជា​ចំឡែក​ណាស់, ប្តី​ដើរ​ចូល​មក​រក​មើល ទើប​រក​ដំបង​វាយ​ឆ្នាំង​នោះ​បំបែក​ទៅ ។ ប្រពន្ធ​លាន់​មាត់​ស្រែក​ថា «យ៉ា!​អញ​ពួន​នឹង​គាត់​ឯង​សោះ» ។ ប្តី​នឹក​អស់​សំណើច ក៏​ដើរ​ចេញ​ទៅ ។
អន្ទង់​វែង​ឆ្នាំង​វែង
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី២
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
អភិធម្មបិដក
អត្ថន័យ​
អភិធម្មបិដក ​ប្រមូល​ចងក្រង​​ពុទ្ធ​វចនៈ​​ក្រុម​​អភិធម្ម ពោល​គឺ​ មូលដ្ឋាន​គ្រិះ​​នៃ​ធម៌ និង ​សេចក្តី​អធិប្បាយ​​ដែល​ជា​មូលវិជ្ជា ដែល​មិន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បុគ្គល ឬ ហេតុការណ៍​ផ្សេង​ៗ​ឡើយ។ គម្ពីរ​អភិធម្ម​ ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ចេញ​ជា ៧ គម្ពីរ។ វិធី​ចងចាំ​សៀវភៅ​ទាំង​នោះ​ គឺ​​ទន្ទេញ​អក្សរ​កាត់​តំណាង​​ឈ្មោះ​គម្ពីរ ពោល​គឺ សំ វិ ធា បុ ក យ ប។
ឯកសារយោង
ព្រះត្រ័យបិដក > អភិធម្មបិដក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះត្រៃបិដក
គតិលោក ភាគ​ ទី ៤
រឿង​ និទានមនុស្សឆោតនេះនៅមានច្រើនណាស់យើងពុំឈ្នះនឹងនាំមកពន្យល់អោយអស់ គឹសំដែងទុកតែប៉ុនេះ​ល្មមជាបែបបានជាគតិលោកហើយ​ ចូរឯងគិតមើលចុះសព្វតម្រាឆោតទាំងប៉ុនា្មន នេះ សិងចុះក្នុងកិរិយា ឥតសតិសម្បជញ្ញះ១នេះឯង
ហ្គឺនម៉ា(ខេត្ត)
សូមមើលផងដែរ
ខេត្តហ្គឺនម៉ា(ភាសាជប៉ុន:群馬県, ភាសាអង់គ្លេស:Gunma Prefecture) ជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសជប៉ុន ស្ថិតលើកោះហុងសឺ ក្នុងតំបន់កានតូ។​ ទីក្រុងរបស់ខេត្តនេះគឺ ទីក្រុងម៉ាអិបាស៊ិ។
right|200px
ក្រុងអង្គរ
អង្គរ ជារាជធានីរបស់ចក្រភពខ្មែរដែលរីកចំរើនពីប្រមាណពីសតវត្សទី 9 ដល់សតវត្សទី 15 ។ អង្គរគឺជាក្រុងធំការគាំទ្រយ៉ាងហោចណាស់ 0,1% នៃប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកក្នុងអំឡុង ឆ្នាំ​​ 1010-1220 នេះ។ ក្នុងទីក្រុងនេះមានប្រាសាទអង្គរវត្តមួយដ៏អស្ចារ្យដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមកន្លែងជាច្រើនទៀតរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។​
ពាក្យអង្គរនេះបានមកពីសំស្ក្រឹត Nagara (नगर) មានន័យថា "ទីក្រុង" ។ សម័យអង្គរចាប់ផ្តើមនៅ​​ គស 802 នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រហិណ្ឌូខ្មែរ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី II បានប្រកាសខ្លួនឯងជា "ព្រះមហាក្សត្រសកល" និង "ស្តេចអាទីទេព»​ និងបានបន្តគ្រោងរាជ្យរហូតដល់ចុងសតវត្សទី 14, បានធ្លាក់ចូកក្រោមអធិរាជភាព​ នៃ អយុធ្យា​ ជាលើកដំបូង ក្នុង​​ឆ្នាំ 1351​។ ការបះបោររបស់ខ្មែរប្រឆាំងនឹង អាជ្ញាធរសៀមបានកេចឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ 1431 ដោយការគ្រប់អង្គរដោយអយុធ្យា, បណ្តាលឱ្យប្រជាជនរបស់ខ្លួនការធ្វើចំណាកស្រុកទៅភាគខាងត្បូង គឺទៅលង្វែក។
ប្រាសាទបែកបាក់នៃអង្គរស្ថិតនៅក្នុងព្រៃនិងលើដីកសិកម្មភាគខាងជើងបឹងទន្លេសាប និងភាគខាងត្បូងនៃភ្នំគូលែនដែលនៅជិតក្រុងសៀមរាប សម័យឥឡូវ (13 ° 24'N, 103 ° 51'E) ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ តំបន់អង្គរមានប្រាសាទលើសពីមួយពាន់​ រាប់ចាប់ពីគំនរនៃកម្ទេចកម្ទីឥដ្ឋ  បែកខ្ញែកគ្នាតាមវាលស្រែ រហូតដល់ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលចាត់ទុកថាជាវិមានសាសនាធំបំផុតតែមួយគត់របស់ពិភពលោក។ ប្រាសាទជាច្រើននៃអង្គរត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញ ហើយទាំងអស់នឹង, បានដាក់ជាតំបន់សំខាន់បំផុតនៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ ភ្ញៀវទេសចរដល់ទៅជិតពីរលាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ​​ និងលំហអាកាសទាំងមូលរួមទាំងប្រាសាទអង្គរវត្តនិងអង្គរធំត្រូវបានការពារជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។ ប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរកុះកនៃតំបន់នេះ បង្កការពិបាកច្រើនដល់ការអភិរក្សនៃប្រាសាទបែកបាក់នេះ។
រឿង​ចៅឆោតជិះក្របីទូលស្រូវ
ដូចរឿងចៅឆោតម្នាក់ជិះក្របីទៅស្រែយកស្រូវ១ ល្អីទៅសាបផង ចៅនោះគិតថា អញជិះក្របីនេះជាធ្ងន់វាហើយ បើ​ឯង​ដាក់​ស្រូវ​១​ល្អី​ នេះ​លើ​ខ្នង​វា​ទៀត វា​រិត​តែ​ធ្ងន់គ្នាណាស់ គួរតែជួលទូលវាកុំអោយគ្នាធ្ងន់ពេក ចៅនោះគិតដូច្នោះហើយ ទើបជិះក្របី​ទូល​ស្រូវ​បរ​ទៅ​កាន់​ស្រែ​នៃ​អាត្មា​។
កាលណោះ មានមហាក្សត្រាធិបតី ប្រើរាជអាមាត្យ អោយដើររកមើលមនុស្សឆោតក្នុងព្រះនគរក្រៅនគរថាបើ​មាន​​មនុស្ស​ឆោត​នៅ​ ក្នុង​ទី​ណា​នោះ​អោយ​អា​មាត្យ​នាំមនុស្សនោះចូលទៅគាល់ នឹងព្រះរាជទានវង្វន់អោយរាជអាមាត្យតាមក្ដីគាប់។ ឯអាមាត្យ​ក៏​ដើរ​ត្រាច់​មើល​ មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ តាម​តំបន់​ពុំ​មាន​ឃើញមានមនុស្សឆោត១ឡើយ លុះ ដើរមកដល់វាលស្រែ បែរទៅឃើញចៅជិះក្របី​ទូល​ល្អី​ស្រូវ​ដូច្នោះ​ ក៏​សំគាល់​ថា​ចៅ​នេះ​ឆោត​ពិតប្រាកដ ទើបសួរទៅថា ចៅឯងនេះជិះលើខ្នងក្របីហើយស្រូវ១ល្អីនោះ ម្ដេចមិនដាក់លើខ្នង​ក្របី​ទៅ ម្ដេច​ចាំ​ ទូល​ផង ចៅ​ឯង​ម្ដេច​ឆោត​ម្លេះ ចៅ​ឯង​ឆោតឬឆ្កួតយ៉ាងណា? ឯចៅនោះពុំទទួលខ្លួនថាឆោត ល្ងង់ទើបតបទៅថា ខ្ញុំបាទ​នឹង​ឆោត​ល្ងង់​កាល​ ណា គឺ​ខ្ញុំ​បាទ​ចេះ​គិត​ឃើញ​ថា ខ្លួនជិះលើខ្នងគ្នាៗ ធ្ងន់មួយសាហើយ សមជាដាក់ស្រូវ១ល្អីថែម លើខ្នងគ្នាទៀត ក្ដីធ្ងន់គ្នា​ក៏​រិត​ទ្វេ​ឡើង​។ ហេតុ​ នេះ​ខ្ញុំ​មេត្ដា​ក្របី​ខ្ញុំ​បាទ ទើប​ជួយ​ទូល​វា​យ៉ាងនេះហេតុដូចម្ដេចក៏លោកមកពោលថាខ្ញុំបាទ ឆោតល្ងង់នោះ។
ឯរាជអាមាត្យនិយាយពន្យល់ទៀត ចៅនេះក៏មិនទទួលតាម ថាខ្លួនឆោតឡើយ រាជអាមាត្យអស់ប្រាជ្ញាទើបគិតថា មែនហើយ​មនុស្ស​យើង​ នេះ​ប្រតិ​បត្ដិ​ការ​ខុស ឆោតល្ងង់ជាប់នូវក្ដីប្រកាន់ខ្ជាប់ហើយ ទោះចេះនិយាយពន្យល់យ៉ាងណាៗ ក៏មិនតាមនៅរឹងទទឹង​ដោយ​ទិដ្និ​ខ្លាំង​។ រាជ​ អា​មាត្យ​នោះ​រក​មនុស្ស​ឆោត​ល្ងង់ ទទួលខ្លួនជាឆោតល្ងង់ពុំបានឡើយ ហើយក៏ចូលទៅព្រះនគរក្រាបទូលស្ដេច ដោយ​សេច​ក្ដី​រក​ពុំ​បាន​មនុស្ស​ទទួល​ខ្លួន​ឆោត​ល្ងង់​ដូច​ពណ៌នាមកនេះ។អត្ថបទជាអក្សរទ្រេត
ត្រីកោណមាត្រ
ត្រីកោណមាត្រ​ (ត្រីកោណ + មាត្រ "រង្វាស់" = រង្វាស់ត្រីកោណ)គឺជា​ផ្នែកមួយ​នៃ​គណិតវិទ្យា​ដែល​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​ត្រីកោណ ជាពិសេស​ត្រីកោណ​​ក្នុង​ប្លង់​ដែល​មាន​មុំ​មួយ​ជា​មុំកែង (មុំ ៩០​ដឺក្រេ)​។ ត្រីកោណមាត្រ​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​រវាង​​ជ្រុង និង មុំ​នៃ​ត្រីកោណ និង ជាប់ទាក់ទង​នឹង​​អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ​ដែល​ពណ៌នា​ពី​ទំនាក់ទំនង​ទាំង​នោះ​។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ត្រីកោណមាត្រ
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
ទំនាក់​ទំនង​ ឯកឧត្តមទួនសុច នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អន្តរជាតិ (IR) គឺ​ជា​ការ​សិក្សា​អំពី​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ប្រទេស, តួនាទីនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យ,​ អង្គការរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិ (IGO)​, អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិ​ (INGO),​ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGO), និង​ ក្រុមហ៊ុនអន្តរសហប្រតិបត្តិការ (MNC)។​ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិគឹជាការសិក្សាមួយនិង វិស័យគោលការណ៍សារធារណៈមួយ និងអាចជាវិជ្ជមាននិងសាមញ្ញព្រោះវាវែកញែកនិង រៀបចំយ៉ាងច្បាស់នូវគោលនយោបាយក្រៅប្រទេសរបស់រដ្ឋមួយ។​  សកម្មភាពនយោបាយ, កាលបរិច្ឆេទទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិពីពេលបុរាណនៃក្រិច (Thucydides (ca. 460-395 BC) ហើយនិងនៅដើមសតវត្សទី២០ ក្លាយជាមុខវិជ្ជាការសិក្សាដាច់ពីគ្នា (No. 5901 in the 4-digit UNESCO Nomenclature) ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ, ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិគឺជាមុខវិជ្ជាសិក្សាដែលរួមបញ្ចូលច្រើនមុខវិជ្ជា។ក្រៅពីវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ​ មុខវិជ្ជាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរួមយកនូវគ្រឿងគំនិតបញ្ញវ័ន្តពីវិស័យផ្សេងៗដូចជា វិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកទេសនិង វិស្វករ, សេដ្ឋកិច្ច, ប្រវត្តិវិទ្យា និង ច្បាប់អន្តរជាតិ, ទស្សនៈវិទ្យា, ភូមិវិទ្យា និង ការងារសង្គម, តារាវិទ្យា និង ឧក្រិដ្ឋវិទ្យា ចិត្តវិជ្ជា និង ការសិក្សាពីភេទ, វប្បធម៌ ។ កម្រិតនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិគឺយល់ពីសកលរូបនីយកម្ម, អធិបតេយ្យភាពរដ្ឋ និង សន្តិសុខពិភពលោក, លំនឹងនៃសេដ្ឋកិច្ច, ការរីកសាយភាយនៃនុយក្លេអ៊ែរ​ និង ជាតិនិយម, ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក, ភេវរកម្ម និង ឧក្រិដ្ឋកម្មដែលរៀបចំ, សន្តិសុខមនុស្សលោក, ការជ្រៀតជ្រែកក្រៅប្រទេស និង សិទ្ធិមនុស្ស។
ប្រវត្តិ
ប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិអាចរកឃើញនៅរាប់ពាន់ឆ្នាំមុន។ ឧទាហរណ៍ Barry Buzan និង​ Richard little ចាត់ទុកការទាក់ទងគ្នានៃរដ្ឋទីក្រុងបុរាណ Sumerian នាឆ្នាំ៣៥០០​មុនគ.ស ជាប្រព័ន្ធអន្តរជាតិពេញលេញដំបូងបង្អស់។ ប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិអាស្រ័យទៅលើរដ្ឋអធិបតេយ្យគឺជានិច្ចជាកាលត្រូវនិយាយត្រលប់ទៅ Peace of Westphalia នៃឆ្នាំ១៦៤៨ដែលជាជំហានថ្មមួយក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធរដ្ឋទំនើប មុនពេលនេះមកដល់ អង្គការអឺរ៉ុបសម័យយុគកណ្តាលនៃអាជ្ញាធរនយោបាយបានអាស្រ័យលើបញ្ជាសាសនាដែលមិនច្បាស់លាស់មួយ។ ផ្ទុយពីភាគច្រើននៃជំនឿ, Westphalia នៅតែបញ្ចូលគម្របប្រព័ន្ធនៃអធិបតេយ្យភាពជាពិសេសនៅក្នុងThe Holy Roman Empire។ លើសពី the Peace of Westphalia, the Treaty of Utrecht នៃឆ្នាំ១៧១៣គឺត្រូវបានគេគិតថាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកើតឡើងនៃលំនាំដែលអធិបតេយ្យភាពគ្មានភាពផ្ទៃក្នុងស្មើគ្នានៅក្នុងទឹកដីជាក់លាក់មួយ ហើយគ្មានមេបញ្ជាការពីក្រៅជាអ្នកមានអំណាចផ្តាច់ការតាមព្រំដែនទឹកដីអធិបតេយ្យភាពឡើយ។ ប៉ុន្មានគ្រោតគ្រាតទសវត្សឆ្នាំ១៥០០ដល់ឆ្នាំ១៧៨៩ បានឃើញនូវការងើបឡើងនៃរដ្ឋឯករាជ្យ និង អធិបតេយ្យ, ស្ថាប័នការទូតនិង អាវុធហត្ថ។ បដិវត្តដ៍បារាំងបន្ថែមគំនិតថ្មីទៅលើនេះដែលថាគ្មាន ព្រះអង្គម្ចាស់ ឬ មនុស្សមួយក្រុមណាដែលអាចចាត់ទុកជាជាតិសាសន៍មួយប៉ុន្តែគឺប្រជាជននៃរដ្ឋនោះដែលគួរតែត្រូវគេចាត់ទុកជាអធិបតេយ្យភាព។ពាក្យ សាធារណរដ្ឋកើនឡើងក្លាយជាន័យដូចរបស់វា។.
ប្រព័ន្ធដែលគាំទ្រតុល្យភាពនៃអធិបតេយ្យភាពនៃរដ្ឋរបស់អឺរ៉ុបនេះបាននាំចេញទៅ អាមេរិក, អាហ្វ្រិច និង អាស៊ីតាមការដាក់អាណានិគម និង ស្តង់ដានៃការរស់នៅ។ ប្រព័ន្ធអន្តរជាតិទំនើបចុងក្រោយក៏ត្រូវបានគេបង្កើតឡើងតាមដោះអាណានិគមកម្លុងពេលសង្គ្រាមត្រជាក់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ, វាហាក់បីដូចជាស្រួលពេក។ កម្លុងពេលដែលប្រព័ន្ធnation-stateត្រូវគែចាត់ទុកថាទំនើប, រដ្ឋមួយចំនួនមិនទាន់បានសហការណ៍នឹងប្រព័ន្ធនេះនៅឡើយហើយត្រូវបានគេហៅថា ផ្តើមទំនើប។
ជាងនេះទៅទៀត, រដ្ឋមួយក្តាប់ធំបានប្តូរលើសពីការទទូចនៃអធិបតេយ្យភាពពេញលេញហើយអាចចាត់ទុកជាក្រោយទំនើប។សមត្ថភាពនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិពេលបច្ចុប្បន្នស្តែងដើម្បីពន្យល់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រភេទផ្សេងៗនៃរដ្ឋនោះគឺជម្លោះ។ “Level of analysis” គឺជារបៀបមួយនៃការមើលប្រព័ន្ធអន្តរជាតិដែលរួមបញ្ចូលទាំងកម្រិតបុគ្គល, រដ្ឋក្នុងជាក្រុមមួយ, កម្រិតអន្តរជាតិនៃសហប្រត្តិបត្តិការនិង ទំនាក់ទំនងរដ្ឋាភិបាល, និងកម្រិតសាកលលោក។
អ្វីដែលច្បាស់ថាជាទ្រឹស្តីនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមិនត្រូវបានអភិវឌ្ឍរហូតដល់ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ហើយត្រូវចាត់ការនឹងពត៌មានលំអិតខាងក្រោម។ ប៉ុន្តែទ្រឹស្តីIR មានប្រពៃណីយ៉ាងយូរទៅលើផ្នែកផ្សេងនៃវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ ការប្រើអក្សរធំនៃ I និង​ R ក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមានគោលដៅដើម្បីរំលេចនូវវិន័យនៃការសិក្សាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ពីបាតុភូតនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ ឯកសារយោងមួយចំនួនដូចជា Sun Tzu’s The Art of War (6th Century BC), Thucydides’ History of the Peloponnesian War (5th Century BC), Chanakya’s Arthashastra (4th Century BC) ក្លាយជាការជំរុញនៃទ្រឹស្តីប្រាកដនិយជាមួយនឹង Hobbes’ Leviathan and MAchiavelli’sThe Prince ផ្តល់នូវការវែកញែកជ្រៅទៅទៀត។
កូម៌ៈ
កូម៌ៈ (កូ-រ-ម័ក) (ភាសាសំស្ក្រឹត៖ कुर्म) គឺជាអវតារទីពីរ របស់ព្រះវិស្ណុ។
កូរសមុទ្រទឹកដោះ
200px|thumb|រូបចម្លាក់នៅ[[ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលបានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពកូរសមុទ្រទឹកដោះ មានព្រះវិស្ណុនៅកណ្ដាល កូម៌ៈជាអវតាររបស់ព្រះអង្គ នៅខាងក្រោម ហើយពួកអសុរ នៅខាងឆ្វេង និងពួកទេវៈនៅខាងស្ដាំ។|right]] 250px|thumb|រូបគំនូរ[[កូរសមុទ្រទឹកដោះ របស់ឥណ្ឌា|right]] កាលពីដើមឡើយ មានមហាសមុទ្រទឹកដោះគ្របដណ្ដប់ពេញលើចក្រវាលទាំងមូល។ ពួកទេវៈ និងពួកអសុរ ដែលចង់បានទឹកអម្រឹត គឺទឹកមន្តអមតៈ ក៏នាំគ្នាកូរសមុទ្រទឹកដោះនោះ។
ព្រះវិស្ណុ ដកភ្នំមន្ទរៈ យកមកធ្វើជាខ្នូរ(ឈើកូរ) ហើយប្រែកាឡាខ្លួន ជាមហាអណ្ដើកកូម៌ៈ ដើម្បីទ្រភ្នំមន្ទរៈ កុំឲ្យលិច។ ចំណែកស្ដេចនាគ ឈ្មោះវាសុកី យកខ្លួនធ្វើជាព្រ័ត្រសម្រាប់ឲ្យគេទាញ។ ពួកទេវៈ ទាញខាងកន្ទុយ ឯពួកអសុរ ទាញខាងក្បាល។
តំណភ្ជាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អវតារនៃព្រះវិស្ណុ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះវិស្ណុ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាទិទេពក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាហិណ្ឌូ
ឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច (ខេត្តកំពត)
250px|thumb|right|ទេសភាពនាវាលស្រែខែដកស្ទូង
250px|right|thumb|ដំណាំចេកភូមិគាថាវង្សលើ ឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច គឺជាឃុំមួយដែលមានចំងាយ៦០គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត​ ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបន្ទាយមាសជាតំបន់ដែលសំបូរទៅដោយដំណាំស្រូវ ដំណាំហូបផ្លែ និងបន្លែជាច្រើនប្រភេទ ។ ហើយដំណាំដូងសំបូរជាងគេនៅក្នុងឃុំនេះ គឺគ្រប់ផ្ទះរបស់ប្រជាជនទាំងអស់មានដើមដូង មិនតិចជាងដប់ដើមនោះទេ ។ ចំណែកដំណាំស្រូវគឺលូតលាស់បានយ៉ាងល្អ ដោយសារតែដីមានជីជាតិ និងមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកខ្វាត់ខ្វែង។ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ឃុំនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនក្នុងឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច ក៏ដូចប្រជាជនទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងមូលផងដែរ ចំពោះប្រជាជននៅក្នុងឃុំ ការរស់នៅរបស់ពួកគេគឺចុះសម្រុងគ្នាយ៉ាងល្អ ពិភូមិមួយទៅភូមិមួយ ពីក្រុមគ្រួសារមួយទៅក្រុមគ្រួសារមួយ ហើយឃុំនេះរួមមានភូមិចំនួន៥ភូមិគឺ៖
ប្រវត្តិសាស្ត្រស្រុកបន្ទាយមាស
ប្រវត្តិសាស្រ្តស្រុកបន្ទាយមាស ​​            ស្រុកទូកមាសគឺជា ស្រុកមួយស្ថិតនៅខេត្តកំពតដែលមានឈ្មោះដើមថាស្រុកបន្ទាយមាស តែដោយនៅដើមសតវត្សទី១៧​ ស្រុកនោះមានទូកមាស១ដែលអណ្ដែតតាមដៃស្ទឹងមកដល់ក្បែរស្ពាននៃទីរូមស្រុកបន្ទាយមាស។​ ពេលនោះប្រជាជនដែលរស់នៅជុំវិញទីនោះបាន​​មើលឃើញទូកមាសនោះគ្រប់គ្នា ហើយដោយមានចិត្តចង់បានពេកក៏នាំគ្នាចុះទៅស្រង់ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងអស់គ្នាមិនទាន់នឹងបានប៉ះទូកមាសនោះបន្តិចផងស្រាប់តែទូកនោះក៏បានលិចចូលទៅក្រោមបាទស្ទឹងបាត់ទៅ ពេលនោះប្រជាជននាំគ្នារាវរកទូកមាសនោះ តែទោះជានាំគ្នាខំប្រឹងរាវរកយ៉ាងណាក៏ដោយក៏មិនឃើញសោះឡើយ។ លុះដល់យប់មួយនាថ្ងៃសិល្ប៏ដែលព្រះចន្ទ័រះពេញបូណ៏មី​ ទូកមាសនោះក៏បានអណែ្ដតឡើងមកម្ដងទៀត​ ដែលប្រកបដោយពន្លឺពណ៏មាសភ្លឺយ៉ាងចិញ្ចាំង ចិញ្ចាច ហើយប្រជាជនគ្រប់គ្នាក៏នាំគ្នាគោរពនិងលែងហ៊ានប៉ះពាល់ទូកមាសនោះទៀតឡើយ។ ហើយទូកមាសនោះតែងតែបង្ហាញខ្លួនក្រោយៗមកនៅថ្ងៃព្រះចន្ទ័ពេញបូណ៏មី​ ពេលនោះប្រជាជននៅទីនោះក៏នាំគ្នាដាក់ឈ្មោះភូមិនោះថាភូមិទូកមាស​។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគេបានហៅស្រុកបន្ទាយមាសថា ស្រុកទូកមាស ក៏បានដែរ។
ទេសចរណ៌
ស្រុកបន្ទាយមាសជាស្រុកដែលសំបូរទេសចរណ៌។ ]
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកបន្ទាយមាស
ស្រូវ
អង្ករជាគ្រាប់ពូជស្រូវអយីស្យូ (អង្ករអាស៊ី) ឬអយស្យូម៉ាឡារ៉ាម៉ារី (អង្ករអាហ្វ្រិក) ។ ក្នុងនាមជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិវាគឺជាអាហារសំខាន់បំផុតដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់មនុស្សភាគច្រើននៅលើពិភពលោកជាពិសេសនៅអាស៊ី។ វាជាផលិតផលកសិកម្មដែលមានផលិតកម្មនៅទូទាំងពិភពលោកខ្ពស់បំផុតទីបី (អង្ករ 741,5 លានតោនក្នុងឆ្នាំ 2014) បន្ទាប់ពីស្ករ (1,9 ពាន់លានតោន) និងពោត (1,0 ពាន់លានតោន) ។ ដោយសារដំណាំអំពៅនិងដំណាំពោតត្រូវបានប្រើសម្រាប់គោលបំណងផ្សេងក្រៅពីការទទួលទានរបស់មនុស្សអង្ករគឺជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិសំខាន់បំផុតដែលទាក់ទងទៅនឹងអាហារបំប៉នរបស់មនុស្សនិងការញ៉ាំជាតិកាល់ស្យូមដែលផ្តល់ឱ្យជាងមួយភាគប្រាំនៃកាឡូរីដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោកដោយមនុស្ស។ មានពូជស្រូវនិងចំណីអាហារជាច្រើនប្រភេទមានទំនៀមទម្លាប់ផ្សេងៗគ្នាក្នុងតំបន់។ អង្ករជា monocot មួយត្រូវបានរីកលូតលាស់ជាធម្មតាជារុក្ខជាតិប្រចាំឆ្នាំមួយទោះបីជានៅក្នុងតំបន់ត្រូពិកវាអាចរស់នៅបានយូរនិងអាចផលិតដំណាំរ៉ុនរ៉ូនរហូតដល់ទៅ 30 ឆ្នាំ។ ការដាំដុះស្រូវសមស្របទៅនឹងប្រទេសនិងតំបន់ដែលមានថ្លៃដើមពលកម្មទាបនិងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងព្រោះវាជាកម្លាំងពលកម្មដើម្បីដាំដុះនិងត្រូវការទឹកច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអង្ករអាចត្រូវបានដាំនៅគ្រប់ទីកន្លែងសូម្បីតែនៅលើភ្នំឬតំបន់ភ្នំដែលមានការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរាបស្មើដែលគ្រប់គ្រងទឹក។ ទោះបីជាពូជមេភូមានដើមកំណើតអាស៊ីនិងតំបន់មួយចំនួននៃទ្វីបអាហ្វ្រិកក៏ដោយក៏ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងការនាំចេញរាប់សតវត្សបានធ្វើឱ្យវាក្លាយទៅជារឿងធម្មតានៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ វិធីសាស្រ្តប្រពៃណីសម្រាប់ការដាំដុះស្រូវត្រូវបានជន់លិចវាលស្រែខណៈពេលឬបន្ទាប់ពីការកំណត់សំណាបវ័យក្មេង។ វិធីសាស្រ្តដ៏សាមញ្ញនេះតម្រូវឱ្យមានការរៀបចំនិងការផ្តល់សេវាកម្មល្អសម្រាប់ការបង្ហូរទឹកនិងការបង្ហូរទឹកប៉ុន្តែវាជួយកាត់បន្ថយការលូតលាស់នៃស្មៅចង្រៃនិងរុក្ខជាតិដែលមិនសូវលូតលាស់នៅក្នុងទឹកនិងទប់ស្កាត់មេរោគ។ ខណៈពេលដែលទឹកជំនន់មិនចាំបាច់សម្រាប់ការដាំដុះស្រូវរាល់វិធីសាស្រ្តផ្សេងៗនៃប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តតម្រូវឱ្យមានការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្ពស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងស្មៅនិងសត្វល្អិតក្នុងកំឡុងពេលលូតលាស់និងវិធីសាស្រ្តផ្សេងគ្នាសម្រាប់ជីជាតិដី។ ឈ្មោះអង្ករព្រៃជាធម្មតាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ប្រភេទនៃហ្ស៊ីហ្សីយ៉ានិងផតថេរីយ៉ាទាំងព្រៃនិងទឹកដោះគោបើទោះបីជាពាក្យនេះក៏អាចត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ពូជដើមឬអន់យីហោ Oryza ។
និរុត្តិសាស្ត្រ
ពាក្យភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានគេប្រើជាភាសាអង់គ្លេសនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 13 ពាក្យ«អង្ករ»គឺមកពីភាសាបារាំងដែលមានប្រភពមកពីអ៊ីតាលី risotto មកពីភាសាឡាតាំងដែលបានមកពីភាសាក្រិកὄρυζα (oruza) ។ ពាក្យក្រិចគឺជាប្រភពនៃពាក្យអ៊ឺរ៉ុបទាំងអស់ (ជាភាសាអង់គ្លេសសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសអេស្ប៉ាញរ៉ីសៀរីស៊ីរីស៊្រីប៊ីក្រូរ៉ីប៉ូឡូញប៉ូឡូញដាណឺម៉ាកហ្រីហ្គានីអង្ករហុងគ្រីរ៉ូម៉ានីអូរូស) ។ ដើមកំណើតនៃពាក្យក្រិចគឺមិនច្បាស់លាស់។ ជួនកាលវាត្រូវបានគេប្រារព្ធឡើងពីពាក្យតាមិល (arisi) ឬជាអក្សរអារ៉ាប់ចាស់។ ទោះជាយ៉ាងណា Krishnamurti មិនយល់ស្របនឹងគំនិតដែលថាអាមីឡង់អាលីស៊ីគឺជាប្រភពនៃពាក្យក្រិកនិងស្នើថាវាត្រូវបានខ្ចីពីកូនចៅរបស់ Proto-Dravidian * wariñciជំនួសវិញ។ លោក Mayrhofer បានលើកឡើងថាប្រភពជាបន្ទាន់នៃពាក្យក្រិចត្រូវបានស្វែងរកនៅក្នុងពាក្យអ៊ីរ៉ង់ចាស់នៃប្រភេទ * vrīz-ឬ * vrinj- (ប្រភពនៃពាក្យ Persian សម័យ Berenj) ប៉ុន្តែទាំងនេះត្រូវបានត្រលប់មកវិញចុងក្រោយទៅឥណ្ឌូ -Aryan (ជា នៅក្នុងសំស្ក្រឹតvrīhí-) ។ P. T. Srinivasa Iyengar បានសន្មត់ថាសំស្ក្រឹតvrīhí-ត្រូវបានមកពីរ៉ូម៉ាំង arici ខណៈពេលដែល Ferdinand Kittel បានមកពីវាមកពីវីវ៉ាវីស។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ័រហ្គោឡាយ៉ាអាយ៉ាយជឿថាពាក្យស្លោកសំស្ក្រឹតនេះបានមកពីឫសអ៊ីតូអ៊ីនអ៊ីរ៉ង់និងអាលីសាមីអាលីស៊ីក៏ជាដើមកំណើតឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបផងដែរ។
ស្រូវឡើងទឹក
ស្រូវឡើងទឹកជាប្រភេទស្រូវម្យ៉ាង ដែលគេព្រេាះគ្រាប់វាទៅលើវាលស្រែដ៏ធំល្វឹងល្វើយនៅជុំវិញបឹងទន្លេសាបក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តកំពង់ធំនិងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ប្រភេទស្រូវនេះពេល ដែលវាដុះរួចហើយ វាអាចរស់នៅក្នុងទឹកជម្រៅ១ម៉ែត្រទៅ៣ម៉ែត្រ វាអាចវារលូតឡើងតាមកម្ពស់ទឹកចុងវានៅលើផ្តៃទឹកជានិច្ច។ នៅពេលទឹកស្រកទៅដើមដ៏វែងរបស់វាដេកដួលនៅលើដីនៅគ្រប់ថ្នាំងមានចេញឬសចាក់ទៅក្នុងដីហើយមានខ្នែងជាច្រើនដុះឡើង គឺខ្នែងទាំងនោះដែលឱ្យផ្លែស្រូវយ៉ាងច្រើន។ ដោដាំលើដីល្បាប់ទិន្នផលស្រូវឡើងទឹកអាចផ្តល់ទិន្នផល៥តោនក្នុងមួយហិចតា ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជីវវិទ្យា
រញីប្រផេះ
The Bengal slow loris (Nycticebus bengalensis) or northern slow loris is a strepsirrhine primate and a species of slow loris native to the Indian subcontinent and Indochina. Its geographic range is larger than that of any other slow loris species. Considered a subspecies of the Sunda slow loris (N. coucang) until 2001, phylogenetic analysis suggests that the Bengal slow loris is most closely related to the Sunda slow loris. However, some individuals in both species have mitochondrial DNA sequences that resemble those of the other species, due to introgressive hybridization. It is the largest species of slow loris, measuring 26 to 38 cm from head to tail and weighing between 1 and 2.1 kg. Like other slow lorises, it has a wet nose (rhinarium), a round head, flat face, large eyes, small ears, a vestigial tail, and dense, woolly fur. The toxin it secretes from its brachial gland (a scent gland in its arm) differs chemically from that of other slow loris species and may be used to communicate information about sex, age, health, and social status.
កោះសមុយ
thumb|250px|right|ទីតាំងកោះសមុយ thumb|250px|ផែនទីកោះសមុយនិងឃុំរបស់វា thumb|right|250px|ឆ្នេរលិផៈណយ កោះសមុយ (ជាភាសាអង់គ្លេស៖Ko Samui,ជាភាសាថៃ៖ เกาะสมุย) គឺជាកោះមួយនៅខាងកើតឆ្នេរនៃចំរៀកដីក្រា នៅក្នុងខេត្តស៊ុរ៉ាតថារ៉ានីរបស់ប្រទេសថៃ។ វាជាកោះធំជាងគេទី៣របស់ថៃ ដែលមានផ្ទៃដី ២២៨,៧គ.ម២និងមានប្រជាជន ៤៧ ៨៧៤នាក់ (ស្ថិតិឆ្នាំ២០០៦)។
ប្រវត្តិ
កោះសមុយប្រហែលជាមានមនុស្សមករស់នៅតាំងពី១៥សតវត្សរ៍មុនមកម៉្លេះ។ អ្នកដែលមករស់នៅកោះនេះមុនគេត្រូវបានគេជឿថាជាក្រុមអ្នកនេសាទមកពីឧបទ្វីបម៉ាឡេ និងតំបន់ភាគខាងត្បូងចិន។ កោះនេះត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងផែនទីឆ្នាំ១៦៨៧របស់ចិន ដោយមានឈ្មោះថា ភូឡូខរណាម។ ឈ្មោះថាសមុយនេះគេមិនដឹងច្បាស់លាស់ពីប្រភពទេ។
រហូតមកដល់ចុងសតវត្សរ៍ទី២០ កោះសមុយជាសហគមន៍ស្វ័យគ្រប់គ្រងនៅដាច់ដោយឡែក និងមានទំនាក់ទំនងតិចតួចណាស់ជាមូយថៃដីគោក។
ភូមិវិទ្យា
កោះសមុយស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ ចំងាយប្រហែល៣៥គ.មភាគឦសានទីរួមខេត្តស៊ុរ៉ាតថានី។ នៅជុំវិញកោះនេះមានកោះតូចៗ៦ទៀតដែលក្នុងនោះជាផ្នែករបស់ឧទ្យានវារីជាតិអង់ថង។ កោះនេះមានរាងស្ទើរមូលនិងមានអង្កត់ផ្ចិតប្រហែល១៥គ.ម។ ចំនុចកណ្ដាលរបស់កោះនេះជាព្រៃភ្នំស្ទើរគ្មានមនុស្សរស់នៅ ចំនែកតំបន់ទំនាបត្រូវបានតភ្ជាប់ដោយផ្លូវថ្នល់តែមួយខ្សែគត់ដែលរត់មូយជុំកោះ។ ក្រុងចាស់របស់កោះឈ្មោះណាថងដែលស្ថិតនៅច្រាំងនិរតី នៅតែជាកំពង់ផែនេសាទនិងដឹកជញ្ជូនចំបងរបស់កោះ។ ណាថងជាកន្លែងដែលរដ្ឋបាលក្រុងតំបន់តាំងនៅនិងជាចក្រពាណិជ្ជកម្មរបស់អ្នក​កោះ។
រដ្ឋបាល
កោះសមុយចែកចេញជាឃុំដូចតទៅ៖
1. អាងថង
2. លិផៈណយ
3. ថ្លិងង៉ាម
4. ណាមឿង
5. ម៉ាក់រ៉េត
6. បភុត
7. ម៉ែណាម
ប្រជាជន
កោះសមុយមានប្រជាជនប្រហែល ៤៥ ០០០នាក់ ដែលប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតដោយសេវាកម្មក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងការនាំចេញដូងនិងកៅស៊ូ។ កោះនេះមានអាកាសយាន្តដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លូនគឺអាកាសយាន្តដ្ឋានសមុយ ដែលមានជើងយន្តហោះហោះទៅនិងមករាល់ថ្ងៃពីក្រុងបាងកកនិងអាកាសយាន្តដ្ឋានសំខាន់ៗ​ផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កំនើនសេដ្ឋកិច្ចពីវិស័យទេសចរណ៍បាននាំមកនូវ​វិបុលភាពមកដល់កោះ ក៏ប៉ុន្តែវាក៏បានផ្លាស់ប្ដូរបរិស្ថាននិងវប្បធម៌របស់កោះផងដែរ។ នេះជាដើមហេតុនៃជំលោះរវាងអ្នករស់នៅក្នុងស្រុកនិងជនចំនូលថ្មីមកពីតំបន់ដ៏ទៃទៀត​ក្នុងប្រទេសថៃក៏ដូចជាពីបរទេស។
សេដ្ឋកិច្ច
កាលពីដើមសេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះពឹងផ្អែកលើកសិកម្មចំការព្រៃដុត នេសាទ និងចំការដូង។ ប៉ុន្តែតាំងពីទសវត្សរ៍ទី៨០មក វិស័យទេសចរណ៍បានក្លាយជាចលករសំខាន់ជាងគេក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះ។ ការស្ថាបនាបណ្ដាញអ៊ីនធើណិតមានល្បឿនលឿននិងមានស្ថេរភាព ក្នុងពេលថ្មីៗនេះបានធ្វើអោយកោះសមុយក្លាយជាទីតាំងសមស្របសំរាប់​សហគ្រាសអាស្រ័យវិស័យIT។ ការណ៍នេះនិងជួយអោយមានកំនើងប្រភេទការងារនៅលើកោះថែមទៀត។ អាកាសធាតុល្អនិងភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំនើរទៅ ធ្វើអោយកោះសមុយក្លាយជាទីទាក់ទាញវិនិយោគទុនពីបរទេសយ៉ាងសំខាន់។
ទីទាក់ទាញទេសចរណ៍
thumb|right|250px|រូបបដិមាព្រះពុទ្ឋអង្គធំ thumb|right|250px|ថ្មតាថ្មយាយ