cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤
[២៧៩] តីហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ សមាបជ្ជតិ សមាបន្នោ សោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី វសី តេន ភិក្ខុនា បឋមំ ឈានំ សច្ឆិកតន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស បុព្វេ វស្ស ហោតិ មុសា ភណិស្សន្តិ ភណន្តស្ស ហោតិ មុសា ភណាមីតិ ភណិតស្ស ហោតិ មុសា មយា ភណិតន្តិ។ ចតូហាការេហិ បញ្ចហាការេហិ ឆហាការេហិ សត្តហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ សមាបជ្ជតិ សមាបន្នោ សោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី វសី តេន ភិក្ខុនា បឋមំ ឈានំ សច្ឆិកតន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស បុព្វេ វស្ស ហោតិ មុសា ភណិស្សន្តិ ភណន្តស្ស ហោតិ មុសា ភណាមីតិ ភណិតស្ស ហោតិ មុសា មយា ភណិតន្តិ វិនិធាយ ទិដ្ឋឹ វិនិធាយ ខន្តឹ វិនិធាយ រុចឹ វិនិធាយ ភាវំ។ តីហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ ទុតិយំ ឈានំ តតិយំ ឈានំ ចតុត្ថំ ឈានំ សុញ្ញតំ វិមោក្ខំ អនិមិត្តំ វិមោក្ខំ អប្បណិហិតំ វិមោក្ខំ សុញ្ញតំ សមាធឹ អនិមិត្តំ សមាធឹ អប្បណិហិតំ សមាធឹ សុញ្ញតំ សមាបត្តឹ អនិមិត្តំ សមាបត្តឹ អប្បណិហិតំ សមាបត្តឹ តិស្សោ វិជ្ជា ចត្តារោ សតិប្បដ្ឋានេ ចត្តារោ សម្មប្បធានេ ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បញ្ច ពលានិ សត្ត ពោជ្ឈង្គេ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សោតាបត្តិផលំ សកទាគាមិផលំ អនាគាមិផលំ អរហត្តផលំ សមាបជ្ជិ សមាបជ្ជតិ សមាបន្នោ សោ ភិក្ខុ អរហត្តផលស្ស លាភី វសី តេន ភិក្ខុនា អរហត្តផលំ សច្ឆិកតន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។បេ។ តីហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ តស្ស ភិក្ខុនោ រាគោ ចត្តោ។បេ។ ទោសោ ចត្តោ។បេ។ មោហោ ចត្តោ វន្តោ មុត្តោ បហីនោ បដិនិស្សដ្ឋោ ឧក្ខេដិតោ សមុក្ខេដិតោតិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។បេ។ តីហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ តស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិនីវរណំ ទោសា ចិត្តំ វិនីវរណំ មោហា ចិត្តំ វិនីវរណន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស បុព្វេ វស្ស ហោតិ មុសា ភណិស្សន្តិ ភណន្តស្ស ហោតិ មុសា ភណាមីតិ ភណិតស្ស ហោតិ មុសា មយា ភណិតន្តិ វិនិធាយ ទិដ្ឋឹ វិនិធាយ ខន្តឹ វិនិធាយ រុចឹ វិនិធាយ ភាវំ។ តីហាការេហិ យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ បឋមំ ឈានំ ទុតិយំ ឈានំ តតិយំ ឈានំ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ សមាបជ្ជតិ សមាបន្នោ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី វសី តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកតន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស បុព្វេ វស្ស ហោតិ មុសា ភណិស្សន្តិ ភណន្តស្ស ហោតិ មុសា ភណាមីតិ ភណិតស្ស ហោតិ មុសា មយា ភណិតន្តិ វិនិធាយ ទិដ្ឋឹ វិនិធាយ ខន្តឹ វិនិធាយ រុចឹ វិនិធាយ ភាវំ។
[២៨០] តីហាការេហិ យោ តេ ចីវរំ បរិភុញ្ជិ យោ តេ បិណ្ឌបាតំ បរិភុញ្ជិ យោ តេ សេនាសនំ បរិភុញ្ជិ យោ តេ គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ បរិភុញ្ជិ យេន តេ វិហារោ បរិភុត្តោ យេន តេ ចីវរំ បរិភុត្តំ យេន តេ បិណ្ឌបាតោ បរិភុត្តោ យេន តេ សេនាសនំ បរិភុត្តំ យេន តេ គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារោ បរិភុត្តោ យំ ត្វំ អាគម្ម វិហារំ អទាសិ ចីវរំ អទាសិ បិណ្ឌបាតំ អទាសិ សេនាសនំ អទាសិ គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ អទាសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ បឋមំ ឈានំ ទុតិយំ ឈានំ តតិយំ ឈានំ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ សមាបជ្ជតិ សមាបន្នោ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី វសី តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកតន្តិ សម្បជានមុសា ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស បុព្វេ វស្ស ហោតិ មុសា ភណិស្សន្តិ ភណន្តស្ស ហោតិ មុសា ភណាមីតិ ភណិតស្ស ហោតិ មុសា មយា ភណិតន្តិ វិនិធាយ ទិដ្ឋឹ វិនិធាយ ខន្តឹ វិនិធាយ រុចឹ វិនិធាយ ភាវំ។
[២៨០] ភិក្ខុនិយាយកុហកដោយដឹងខ្លួនថា ភិក្ខុណាបាន​ប្រើចីវរ​របស់អ្នក ភិក្ខុណា​បានឆាន់​បិណ្ឌបាត​របស់អ្នក ភិក្ខុណា​បានប្រើប្រាស់​ទីសេនាសនៈ​របស់​អ្នក ភិក្ខុណា​បានបរិភោគភេសជ្ជ​បរិក្ខារ​ជាបច្ច័យ​ដល់មនុស្ស​ឈឺរបស់​អ្នក វត្តរបស់​អ្នកដែល​ភិក្ខុណា​បាននៅ​ហើយ ចីវរ​របស់​អ្នកដែល​ភិក្ខុបាន​ប្រើប្រាស់​ហើយ បិណ្ឌបាត​របស់អ្នក​ដែលភិក្ខុ​ណាបាន​ឆាន់ហើយ ទីសេនាសនៈ​របស់អ្នក​ដែលភិក្ខុណា​បានប្រើប្រាស់​ហើយ ភេសជ្ជបរិក្ខារ​ជាបច្ច័យ​ដល់មនុស្ស​ឈឺដែល​ភិក្ខុណា​បានបរិភោគ​ហើយ អ្នក​អាស្រ័យនឹង​ភិក្ខុណា ហើយ​បានប្រគេន​វត្ត បាន​ប្រគេន​ចីវរ បាន​ប្រគេន​បិណ្ឌបាត បាន​ប្រគេន​ទីសេនាសនៈ បាន​ប្រគេន​ភេសជ្ជបរិក្ខារ​ជាបច្ច័យ​ដល់មនុស្ស​ឈឺ ភិក្ខុនោះ​បានចូល​ហើយ កំពុង​ចូល បានចូល​កាន់បឋមជ្ឈាន កាន់​ទុតិយជ្ឈាន កាន់​តតិយជ្ឈាន កាន់​ចតុត្ថជ្ឈាន ក្នុងផ្ទះ​ដ៏ស្ងាត់ ភិក្ខុ​នោះជា​អ្នកបាន ជា​អ្នក​ស្ទាត់ ក្នុង​ចតុត្ថជ្ឈាន​ក្នុងផ្ទះ​ដ៏ស្ងាត់ ចតុត្ថជ្ឈាន ភិក្ខុ​អង្គនោះ​បានធ្វើ​ឲ្យជាក់ច្បាស់​ហើយក្នុង​ផ្ទះដ៏ស្ងាត់ ដោយ​អាការ៣​យ៉ាង គឺ មុន​នឹងនិយាយ ដឹង​ខ្លួនថា អញ​នឹងនិយាយ​កុហក កំពុង​និយាយ ដឹងខ្លួន​ថា អញកំពុង​និយាយ​កុហក លុះនិយាយ​រួចហើយ ដឹង​ខ្លួនថា អញ​និយាយ​កុហករួច​ហើយ បិទបាំង​សេចក្តី​ឃើញ បិទបាំង​សេចក្តី​គាប់ចិត្ត បិទបាំង​សេចក្តី​ពេញចិត្ត បិទបាំង​សេចក្តី​ពិតត្រង់ បើអ្នក​ស្តាប់ដឹង​សេចក្តី​ច្បាស់ ត្រូវ​អាបត្តិ​ថុល្លច្ច័យ បើអ្នក​ស្តាប់មិន​ដឹងសេចក្តី​ច្បាស់ទេ ត្រូវ​អាបត្តិ​ទុក្កដ។
បេយ្យាលចំនួន១៥ ចប់។
បច្ចយប្បដិសំយុត្តវារកថា ចប់។
[២៨១] ភិក្ខុនិយាយស្មានថា ខ្លួនបានមគ្គផល១ ភិក្ខុនិយាយពីមគ្គផលដោយឥតមានប្រាថ្នានឹង​ពោលអួតកុហក១ ភិក្ខុឆ្កួត១ ភិក្ខុ​មានចិត្ត​រវើរវាយ១ ភិក្ខុ​មានវេទនា​គ្របសង្កត់១ ភិក្ខុជា​ខាងដើម​បញ្ញត្តិ១ (ភិក្ខុប៉ុណ្ណេះ) ឥត​មានអាបត្តិ​ឡើយ។
វិនីតវត្ថុ
[២៨២] អធិមានេ [អធិមានេន។] អរញ្ញម្ហិ បិណ្ឌោបជ្ឈារយាបថោ
ន ទុក្ករំ វីរិយមថោបិ មច្ចុនោ
ភាយាវុសោ វិប្បដិសារិ សម្មា
វិរិយេន យោគេន អារាធនាយ
អថ វេទនាយ អធិវាសនា ទុវេ
ព្រាហ្មណេ បញ្ច វត្ថូនិ អញ្ញំ ព្យាករណា តយោ
ឧទង
.
បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤
អដ្ឋិ បេសី ឧភោ គាវឃាតកា
ឧទង
សូមមើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រថៃ
បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤
អសិ ច សូករិកោ សត្តិ មាគវី
ឧសុ ច ការណិកោ សូចិ សារថិ
យោ ច សិព្វិយតិ សូចកោ ហិ សោ
អណ្ឌភារិ អហូ គាមកូដកោ
កូបេ និមុគ្គោ ហិ សោ បារទារិកោ
គូថខាទី អហូ ទុដ្ឋព្រាហ្មណោ
និច្ឆវិត្ថី អតិចារិនី អហូ
មង្គុលិត្ថី អហូ ឥក្ខណិត្ថិកា
ឱកិលិនី សបត្តិង្គារោកិរិ
សីសច្ឆិន្នោ អហូ ចោរឃាតកោ
ភិក្ខុ ភិក្ខុនី សិក្ខមានា
សាមណេរោ អថ សាមណេរិកា
កស្សបស្ស វិនយស្មឹ បព្វជ្ជា
បាបកម្មំ តេ អករឹសុ តាវទេ
តបោទា រាជគហេ យុទ្ធំ នាគានោគាហនេន ច
សោភិតោ អរហំ ភិក្ខុ បញ្ចកប្បសត សរេតិ។
[២៨២] (មាតិកានុក្រម គឺបញ្ជីរឿងតាមលំដាប់ហូរហែដែលនឹងសំដែងតទៅ ដូចមានសេចក្តីខាងក្រោមនេះ)
រឿងអធិមានភិក្ខុ រឿងភិក្ខុ​នៅក្នុងព្រៃ រឿងភិក្ខុ​ទៅបិណ្ឌបាត រឿងសទ្ធិវិហារិកនៃឧបជ្ឈាយ៍ រឿង​ពួកភិក្ខុ​ដំកល់ឥរិយាបថ រឿងភិក្ខុ​អួតថាលះ​សញ្ញោជនធម៌​បាន រឿងភិក្ខុ​នៅក្នុងទីស្ងាត់ រឿងភិក្ខុនៅក្នុងវត្ត រឿងភិក្ខុដែល​ឧបាសកផ្គត់ផ្គង់ រឿងភិក្ខុ​និយាយអួត​អរហត្តផល​ថាគ្មានក្រ រឿងភិក្ខុព្យាយាម រឿងពួកភិក្ខុ​និយាយថា អាវុសោ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុដែល​មានសេចក្តី​ស្តាយក្រោយ ទើប​ត្រូវខ្លាច​មច្ចុ រឿងពួក​ភិក្ខុនិយាយ​ថា ធម៌តែបុគ្គល​ប្រកបព្យាយាម​ត្រូវហើយ អាចឲ្យ​ប្រោសប្រាណ​បាន រឿងភិក្ខុ​២រូបជា​អ្នកអត់ធន់​វេទនា រឿងភិក្ខុ​៥រូបដែល​ព្រាហ្មណ៍​និមន្ត រឿងភិក្ខុ​៣រូប​និយាយ​អួតអរហត្តផល រឿងភិក្ខុ​ឃាត់បង់​នូវផ្ទះ រឿងភិក្ខុ​ឃាត់បង់កាម​ទាំងឡាយ រឿងភិក្ខុ​អ្នកត្រេកអរ រឿង​ភិក្ខុចៀស​ចេញទៅ រឿងជន​ពិឃាតគោ​២នាក់ ម្នាក់កើត​ជាអដ្ឋិសង្ខលិកប្រេត ម្នាក់​កើតជា​មំសបេសីប្រេត រឿងព្រាន​សត្វស្លាបកើត​ជាមំសបិណ្ឌប្រេត រឿងអ្នក​សម្លាប់​សត្វចៀម កើត​ជានិច្ឆវិប្រេត រឿងអ្នក​សម្លាប់ជ្រូក​កើតជា​អសិលោមប្រេត រឿងព្រាន​ម្រឹគកើត​ជាសត្តិលោមប្រេត រឿងពេជ្ឈឃាត​កើតជា​ឧសុលោមប្រេត រឿងនាយ​សារថីកើត​ជាសូចិលោមប្រេត រឿងបុរស​ដែលនិយាយ​ពាក្យញុះញង់​កើតជា​សូចកប្រេត [គឺសូចិលោមប្រេត​ទីពីរ ដែលមាន​សំដែង​ទៅខាង​មុខ។] រឿង​អមាត្យកាត់​ក្តីអ្នកស្រុក​វៀច កើតជា​អណ្ឌភារិប្រេត [គឺកុម្ភណ្ឌប្រេត ដែល​មានសំដែង​ទៅខាងមុខ​នោះឯង។] រឿង​អ្នកដែល​ធ្វើបរទារកម្ម កើត​ជាប្រេតលិចទៅ​ក្នុងរណ្តៅលាមក រឿង​ព្រាហ្មណ៍​កំណាចកើត​ជាប្រេតស៊ីតែ​លាមកជា​ប្រក្រតី រឿងស្រី​ប្រព្រឹត្តកន្លង​ចិត្តប្តី កើតជា​និច្ឆវិប្រេត រឿង​ស្រីមេមត់ កើត​ជាមង្គុលីប្រេត រឿងស្រី​មកកើតជា​ឱកិលិនីប្រេត ព្រោះចាក់​ស្រោចរងើក​ភ្លើងលើ​ស្រីរួមប្តី រឿងអ្នក​ពិឃាតចោរ កើតជា​ប្រេតដាច់ក្បាល រឿងភិក្ខុ ភិក្ខុនី សិក្ខមានា សាមណេរ សាមណេរី ដែលបួស​ក្នុងសាសនា​ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់ព្រះនាម​កស្សប ប្រព្រឹត្ត​ធ្វើតែបាបកម្ម​ជាដរាប រឿង​ស្ទឹងតបោទា រឿងចំបាំង​ក្នុងក្រុង​រាជគ្រឹះ រឿងដែល​ចុះឡើង​នៃពួកដំរី រឿង​សោភិតភិក្ខុ​ជាអរហន្ត រលឹក​ជាតិបាន៥០០កល្ប។
[២៨៣] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អធិមានេន អញ្ញំ ព្យាកាសិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តឹ អាបន្នោតិ។ អថខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អធិមានេនាតិ។
[២៨៣] សម័យនោះ ភិក្ខុមួយរួប ពោលអួត​អរហត្តផល ដោយ​នឹកស្មាន​ថាខ្លួនបាន​សម្រេច​ពិតហើយ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ​ថា សិក្ខាបទ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគទ្រង់​បញ្ញត្តជា​ស្រេចហើយ អញ​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយដឹង។ ភិក្ខុនោះ​ក៏ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ​ក្នុងកាល​នោះឯង។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ (ដំណើរ​និយាយ​អួតអរហត្តផល) ដោយ​នឹកស្មានថា​ខ្លួនបាន​សម្រេចពិត មិន​ត្រូវ​អាបត្តិទេ។
[២៨៤] គ្រានោះ មានភិក្ខុមួយរូបនៅក្នុងព្រៃដោយតាំងចិត្តថា កាលបើអញនៅក្នុង​ព្រៃយ៉ាងនេះ អ្នកផង​គង់នឹង​សរសើរអញ។ អ្នកផង​ក៏បានសរសើរ​ភិក្ខុនោះ (មែន)។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។បេ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិកទេ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ប៉ុន្តែ​អ្នកទាំងឡាយ​មិនត្រូវ​តាំងចិត្ត​នឹងនៅក្នុង​ព្រៃឲ្យគេ​សរសើរ​ឡើយ ភិក្ខុណា​នៅ (ដោយតាំង​ចិត្តយ៉ាងនេះ) ភិក្ខុនោះ​ត្រូវអាបត្តិ​ទុក្កដ។ សម័យ​នោះ មានភិក្ខុ​មួយរូប​ដើរទៅ​ដើម្បី​បិណ្ឌបាត ដោយ​តាំងចិត្ត​ថា កាលបើ​អញដើរ​ទៅបិណ្ឌបាត​យ៉ាងនេះ អ្នក​ផងនឹង​សរសើរ​អញ។ អ្នកផង​ក៏បាន​សរសើរ​ភិក្ខុនោះ (មែន)។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។បេ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នក​ឯងមិន​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ប៉ុន្តែ​អ្នកទាំងឡាយ​មិនត្រូវតាំង​ចិត្តនឹងដើរ​ទៅបិណ្ឌបាត​ឲ្យគេ​សរសើរ​ឡើយ ភិក្ខុណា​ដើរទៅ (ដោយ​គិតយ៉ាង​នោះ) ភិក្ខុនោះ​ត្រូវអាបត្តិ​ទុក្កដ។
[២៨៥] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច យេ អាវុសោ អម្ហាកំ ឧបជ្ឈាយស្ស សទ្ធិវិហារិកា សព្វេ វ អរហន្តោតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ ឧល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច យេ អាវុសោ អម្ហាកំ ឧបជ្ឈាយស្ស អន្តេវាសិកា សព្វេ វ មហិទ្ធិកា មហានុភាវាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ ឧល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សាតិ។
[២៨៥] សម័យនោះឯង មានភិក្ខុមួយរូប​បានពោលពាក្យ​នឹងភិក្ខុមួយ​រូបថា ម្នាល​អាវុសោ ពួកភិក្ខុ​ណាដែលជា​សទ្ធិវិហារិក​របស់​ឧបជ្ឈាយ៍​នៃយើង ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​សុទ្ធតែជា​អរហន្ត​ទាំងអស់។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ក៏ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់​សួរថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូច​ម្តេច។ ភិក្ខុនោះ​ក្រាបទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានប្រាថ្នា​នឹងអួតអាង។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែ​ត្រឹមអាបត្តិ​ថុល្លច្ច័យ។ សម័យ​នោះ ភិក្ខុមួយរូប​បានពោល​ពាក្យនឹង​ភិក្ខុមួយ​រូបថា ម្នាល​អាវុសោ ពួកភិក្ខុ​ណាដែល​ជាអន្តេវាសិក​នៃឧបជ្ឈាយ៍​របស់យើង ភិក្ខុ​ទាំងអស់នោះ​សុទ្ធតែជា​អ្នកមាន​ឫទ្ធិធំ មានអានុភាព​ច្រើន។ ភិក្ខុនោះ​ក៏មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើបក្រាបទូល​ដំណើរនុ៎ះ​ចំពោះព្រះដ៏​មានព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ថា ម្នាល​ភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូចម្តេច។ ភិក្ខុ​នោះក្រាប​ទូលថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​បុណ្យ ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានបំណង​នឹងពោល​អួត។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាល​ភិក្ខុ មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែ​ត្រឹមអាបត្តិ​ថុល្លច្ច័យ។
[២៨៦] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ បណិធាយ ចង្កមតិ[ឱ.ម.ចង្កមិ។] ឯវំ មំ ជនោ សម្ភាវេស្សតីតិ។ តំ ជនោ សម្ភាវេសិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស ន ច ភិក្ខវេ បណិធាយ ចង្កមិតព្វំ យោ ចង្កមេយ្យ អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ បណិធាយ តិដ្ឋតិ។បេ។ បណិធាយ និសីទតិ [ឱ.ម.និសីទិ។] ។បេ។ បណិធាយ សេយ្យំ កប្បេតិ [សព្វត្ថ កប្បេសីតិ ទិស្សតិ។] ឯវំ មំ ជនោ សម្ភាវេស្សតីតិ។ តំ ជនោ សម្ភាវេសិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស ន ច ភិក្ខវេ បណិធាយ សេយ្យា កប្បេតព្វា[សព្វត្ថ សេយ្យំ កប្បេតព្វន្តិ ទិស្សតិ។] យោ កប្បេយ្យ អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
[២៨៧] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ សោបិ ឯវមាហ មយ្ហំបិ អាវុសោ សញ្ញោជនា បហីនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អាបត្តឹ ត្វំ ភិក្ខុ អាបន្នោ បារាជិកន្តិ។
[២៨៧] សម័យនោះ មានភិក្ខុមួយរូបពោលអួតឧត្តរិមនុស្សធម្ម​ដល់ភិក្ខុ​មួយរូប។ ភិក្ខុដែល​អួតនោះ បាននិយាយ​យ៉ាងនេះថា ម្នាល​អាវុសោ សញ្ញោជនធម៌​ទាំងឡាយ ខ្ញុំលះបង់​អស់ហើយ។ ភិក្ខុអ្នក​អួតនោះ ក៏មាន​សេចក្តី​សង្ស័យ។ បាន​ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាល​ភិក្ខុ អ្នកឯង​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយ។
[២៨៨] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ រហោគតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ បរចិត្តវិទូ ភិក្ខុ តំ ភិក្ខុំ អបសាទេសិ មា អាវុសោ ឯវរូបំ អភណិ នត្ថេសោ តុយ្ហន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ រហោគតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ ទេវតា តំ ភិក្ខុំ អបសាទេសិ មា ភន្តេ ឯវរូបំ អភណិ នត្ថេសោ តុយ្ហន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
[២៨៨] សម័យនោះ មានភិក្ខុមួយរូបទៅនៅក្នុង​ទីស្ងាត់ ក៏ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម។ មានភិក្ខុ​អ្នកបាន​បរចិត្តវិជ្ជា គឺកិរិយា​កំណត់ដឹង​ចិត្តរបស់​អ្នកដទៃ លោក​បានហាមប្រាម​ភិក្ខុនោះថា ម្នាល​អាវុសោ លោកកុំ​និយាយអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​យ៉ាងនេះ​ឡើយ (ព្រោះ) ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​នុ៎ះ មិនមាន​ដល់ខ្លួន​លោកទេ។ ភិក្ខុនោះ​ក៏មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើប​ក្រាបទូលរឿង​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាល​ភិក្ខុ មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែត្រឹម​អាបត្តិ​ទុក្កដ។ ក្នុងសម័យ​នោះ មានភិក្ខុ​មួយរូប​ទៅនៅក្នុង​ទីស្ងាត់ ហើយ​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម។ ទេវតា​បានពោល​ឃាត់ហាមភិក្ខុ​នោះថា បពិត្រ​លោកម្ចាស់ លោកកុំ​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​យ៉ាងនេះ (ពីព្រោះ) ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​នុ៎ះ មិនទាន់​មានដល់ខ្លួន​លោកទេ។ ភិក្ខុនោះ​ក៏មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើប​ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះ​ចំពោះព្រះដ៏​មានព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាល​ភិក្ខុ មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែ​ត្រឹមអាបត្តិ​ទុក្កដ។
[២៨៩] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរំ ឧបាសកំ ឯតទវោច យោ អាវុសោ តុយ្ហំ វិហារេ វសតិ សោ ភិក្ខុ អរហាតិ។ សោ ច ភិក្ខុ[ឱ.ម. បោត្ថកេសុ អយំ បាឋោ ន បញ្ញាយតិ។] តស្ស វិហារេ វសតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ ឧល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរំ ឧបាសកំ ឯតទវោច យំ ត្វំ អាវុសោ ភិក្ខុំ ឧបដ្ឋាសិ[ឱ.ម.ឧបដ្ឋេសិ។] ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន សោ ភិក្ខុ អរហាតិ។ សោ ច តំ ភិក្ខុំ ឧបដ្ឋាតិ[ឱ.ម.ឧបដ្ឋេតិ។] ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ ឧល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សាតិ។
[២៨៩] សម័យនោះ មានភិក្ខុមួយរូបបាននិយាយនឹង​ឧបាសកម្នាក់​ថា ម្នាលអ្នក​ដ៏មានអាយុ ភិក្ខុណា​គង់នៅក្នុង​វត្តរបស់អ្នក ភិក្ខុនោះ​ជាព្រះអរហន្ត។ ឯភិក្ខុ​នោះតែងនៅ​ក្នុងវត្ត​របស់ឧបាសក​នោះ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើប​ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរថា ម្នាល​ភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូចម្តេច។ ភិក្ខុនោះ​ក្រាបទូលថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានបំណង​នឹងពោលអួត។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ មិនត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែ​ត្រឹមអាបត្តិ​ថុល្លច្ច័យ។ គ្រានោះ មានភិក្ខុ​មួយរូប​បានពោល​ពាក្យនេះ​នឹងឧបាសក​ម្នាក់ថា ម្នាល​អ្នកដ៏មាន​អាយុ អ្នកបាន​ទំនុកបំរុង​ភិក្ខុអង្គណា​ដោយចីវរ បិណ្ឌបាត សេនាសនៈ និង​ភេសជ្ជបរិក្ខារ ជា​បច្ច័យដល់​មនុស្សមាន​ជម្ងឺ ភិក្ខុអង្គនោះ​ជាព្រះអរហន្ត។ ឯ​ឧបាសកនោះ​ក៏តែងទំនុក​បំរុងភិក្ខុនោះ​ដោយចីវរ បិណ្ឌបាត សេនាសនៈ និង​ភេសជ្ជបរិក្ខារ ជាបច្ច័យ​ដល់មនុស្ស​មានជម្ងឺ។ ភិក្ខុនោះ​ក៏មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើប​ក្រាបទូល​រឿងនុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់សួរ​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូចម្តេច។ ភិក្ខុនោះ​ក្រាបទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានបំណង​នឹងពោលអួត។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ មិន​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ទេ ត្រូវតែត្រឹម​អាបត្តិថុល្លច្ច័យ។
[២៩០] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ នាវុសោ ទុក្ករំ អញ្ញំ ព្យាកាតុន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ យេ ខោ តេ ភគវតោ សាវកា តេ ឯវំ វទេយ្យុំ អហញ្ចម្ហិ ន ភគវតោ សាវកោ កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តឹ អាបន្នោតិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ អនុល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ[ឥតោ បុរេ ឱរោបិយបោត្ថកេ ឯកំ វត្ថុ អតិរេកំ ហោតិ។ តត្ថ ហិ វុត្តំ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ ន អាវុសោ ទុក្ករំ អារាធេតុន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តំ សព្វេសុ បោត្ថកេសុ ន ទិស្សតិ។]។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ អារាធនីយោ ខោ អាវុសោ ធម្មោ អារទ្ធវីរិយេនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ មា ខោ អាវុសោ ភាយីតិ។ នាហំ អាវុសោ មច្ចុនោ ភាយាមីតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ មា ខោ អាវុសោ ភាយីតិ។ យោ នូនាវុសោ វិប្បដិសារី អស្ស សោ ភាយេយ្យាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ អារាធនីយោ ខោ អាវុសោ ធម្មោ សម្មាបយុត្តេនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ អារាធនីយោ ខោ អាវុសោ ធម្មោ អារទ្ធវីរិយេនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ អត្ថាយស្មតោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ។ អារាធនីយោ ខោ អាវុសោ ធម្មោ យុត្តយោគេនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ កច្ចាវុសោ ខមនីយំ កច្ចិ យាបនីយន្តិ។ នាវុសោ សក្កា យេន វា តេន វា អធិវាសេតុន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ។ តំ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ កច្ចាវុសោ ខមនីយំ កច្ចិ យាបនីយន្តិ។ នាវុសោ សក្កា បុថុជ្ជនេន អធិវាសេតុន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ ឧល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សាតិ។
[២៩១] សម័យនោះ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បាននិមន្តពួកភិក្ខុ ហើយ​បានទទួល​ពាក្យទូល​ថា បពិត្រ​លោកដ៏ចម្រើន​ទាំងឡាយ សូមលោក​ជាអរហន្ត​ទាំងឡាយ​និមន្តចូល​មក។ ភិក្ខុ​ទាំងនោះក៏​មានសេចក្តី​សង្ស័យថា យើង​ទាំងឡាយ មិនមែន​ជាព្រះអរហន្ត​ទេ ប៉ុន្តែ ព្រាហ្មណ៍​នេះនិយាយ​លើកយើង​ទាំងឡាយ​ដោយពាក្យ​ថា ព្រះអរហន្ត យើងរាល់​គ្នាត្រូវ​ប្រតិបត្តិ​ដូចម្តេច​ហ្ន៎។ ទើបភិក្ខុ​ទាំងនោះក្រាប​ទូលរឿង​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថាម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ព្រាហ្មណ៍​ពោលដោយ​សេចក្តី​ជ្រះថ្លា មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។ សម័យនោះ មានព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់និមន្ត​ភិក្ខុទាំងឡាយ​ហើយបាន​ពោលពាក្យ​ថា បពិត្រលោក​ដ៏ចម្រើន​ទាំងឡាយ សូមលោក​ជាអរហន្ត​ទាំងឡាយ​និមន្តគង់។បេ។ បពិត្រ​លោកដ៏ចម្រើន​ទាំងឡាយ សូមលោក​ជាអរហន្ត​ទាំងឡាយ​និមន្តឆាន់។បេ។ បពិត្រ​លោកដ៏ចម្រើន​ទាំងឡាយ សូម​លោកជា​អរហន្ត​ទាំងឡាយ​និមន្តឆាន់​ឲ្យឆ្អែត។បេ។ បពិត្រ​លោកដ៏ចម្រើន​ទាំងឡាយ សូមលោក​ជាអរហន្ត​ទាំងឡាយ​និមន្តទៅចុះ។ ភិក្ខុ​ទាំងនោះក៏​មានសេចក្តី​សង្ស័យថា យើងទាំង​ឡាយមិនមែន​ជាអរហន្តទេ ក៏​ព្រាហ្មណ៍នេះ​និយាយលើក​យើងដោយ​ពាក្យថា ព្រះអរហន្ត យើង​គួរប្រតិបត្តិ​ដូចម្តេច​ហ្ន៎។ ភិក្ខុទាំងនោះ​ក៏ក្រាប​ទូលរឿង​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ព្រាហ្មណ៍​ពោលដោយ​សេចក្តី​ជ្រះថ្លា មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។
[២៩២] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ សោបិ ឯវមាហ មយ្ហំបិ អាវុសោ អាសវា បហីនាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ។បេ។ អាបត្តឹ ត្វំ ភិក្ខុ អាបន្នោ បារាជិកន្តិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ សោបិ ឯវមាហ មយ្ហំបិ អាវុសោ ឯតេ ធម្មា សំវិជ្ជន្តីតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អាបត្តឹ ត្វំ ភិក្ខុ អាបន្នោ បារាជិកន្តិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ។ សោបិ ឯវមាហ អហំបិ អាវុសោ ឯតេសុ ធម្មេសុ សន្ទិស្សាមីតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អាបត្តឹ ត្វំ ភិក្ខុ អាបន្នោ បារាជិកន្តិ។
[២៩២] សម័យនោះ មានភិក្ខុមួយរូបពោល​អួតឧត្តរិមនុស្សធម្ម​ចំពោះភិក្ខុ​មួយរូប។ ភិក្ខុ​ដែលពោល​អួតនោះបាន​និយាយ​យ៉ាងនេះថា​ម្នាលអាវុសោ អាសវធម៌​ទាំងឡាយ​ខ្ញុំបាន​លះបង់​អស់ហើយ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។បេ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ​អ្នកឯង​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយ។ គ្រានោះ មានភិក្ខុ​មួយរូប ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​ចំពោះភិក្ខុ​មួយរូប។ ភិក្ខុដែល​ពោលអួតនោះ​បាននិយាយ​យ៉ាងនេះថា ម្នាល​អាវុសោ ក៏​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​ទាំងនេះ ខ្ញុំករុណា​មានសព្វគ្រប់។ ភិក្ខុ​នោះមាន​សេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើបក្រាប​ទូលសេចក្តី​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយ។ សម័យ​នោះ មានភិក្ខុ​មួយរូប ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​ចំពោះភិក្ខុ​មួយរូប។ ភិក្ខុដែល​ពោលអួត​នោះបាន​ពោលយ៉ាង​នេះថា ម្នាល​អាវុសោ ខ្ញុំឃើញ​ចំពោះខ្លួន​ឯងក្នុង​ធម៌ទាំង​នោះ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ក៏​ក្រាបទូល​សេចក្តីនុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយ។
[២៩៣] តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ ញាតកា ឯតទវោចុំ ឯហិ ភន្តេ អគារំ អជ្ឈាវសាតិ។ អភព្វោ ខោ អាវុសោ មាទិសោ អគារំ អជ្ឈាវសិតុន្តិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ អនុល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ ញាតកា ឯតទវោចុំ ឯហិ ភន្តេ កាមេ បរិភុញ្ជាតិ។ អាវដា មេ អាវុសោ កាមាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ អនុល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ ញាតកា ឯតទវោចុំ អភិរមសិ ភន្តេតិ។ អភិរតោ អហំ អាវុសោ បរមាយ អភិរតិយាតិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ យេ ខោ តេ ភគវតោ សាវកា តេ ឯវំ វទេយ្យុំ អហញ្ចម្ហិ ន ភគវតោ សាវកោ កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តឹ អាបន្នោតិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ កឹចិត្តោ ត្វំ ភិក្ខូតិ។ អនុល្លបនាធិប្បាយោ អហំ ភគវាតិ។ អនាបត្តិ ភិក្ខុ អនុល្លបនាធិប្បាយស្សាតិ។
[២៩៣] សម័យនោះ ជនទាំងឡាយជាញាតិបាននិមន្តភិក្ខុ​មួយរូបថា បពិត្យ​លោកដ៏ចម្រើន សូមលោក​និមន្តមក​នៅគ្រប់គ្រងផ្ទះ។ ភិក្ខុនោះ​ឆ្លើយតប​ថា ម្នាលអាវុសោ​ទាំងឡាយ​បុគ្គលដូច​ជាអាត្មា មិន​គួរដើម្បី​នឹងនៅគ្រប់​គ្រងផ្ទះទេ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើបក្រាប​ទូលសេចក្តី​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូចម្តេច។ ភិក្ខុ​នោះក្រាប​ទូលថា បពិត្រព្រះ​ដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​គ្មានបំណង​នឹងពោល​អួតទេ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកដែល​គ្មានបំណង​នឹងពោល​អួតមិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។ សម័យ​នោះ ជន​ទាំងឡាយ​ជាញាតិបាន​និមន្តភិក្ខុ​មួយរូបថា បពិត្រ​លោកដ៏​ចម្រើន សូមលោក​និមន្តមក​បរិភោគកាម​ទាំងឡាយ​ចុះ។ ភិក្ខុនោះ​ឆ្លើយតប​ថា ម្នាលអ្នក​ដ៏មានអាយុ​ទាំងឡាយ ឯកាម​ទាំងឡាយ អាត្មា​ឃាត់រាំងរា​បានហើយ។ ភិក្ខុ​នោះមាន​សេចក្តី​សង្ស័យ។ ទើបក្រាប​ទូលសេចក្តី​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូច​ម្តេច។ ភិក្ខុនោះ​ក្រាបទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​មិនមាន​បំណងនឹង​ពោលអួត​ទេ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ​អ្នកដែល​គ្មានបំណង​នឹងអួត មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។ សម័យ​នោះ ជន​ទាំងឡាយ​ជាញាតិ​បានសួរ​ភិក្ខុមួយ​រូបថា បពិត្រ​លោកដ៏​ចម្រើន លោកម្ចាស់​ត្រេក​សប្បាយ ដែរឬទេ។ ភិក្ខុនោះ​និយាយ​ថា ម្នាលអ្នក​ដ៏មានអាយុ​ទាំងឡាយ​ អាត្មាត្រេក​សប្បាយ​ដែរ (តែត្រេក សប្បាយ) ដោយសេចក្តី​សប្បាយ​ដ៏ឧត្តម។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យថា ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ណា មួយ​ដែលជា​សាវក​របស់ព្រះដ៏​មានព្រះភាគ ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​ទើបគួរ​ពោលពាក្យ​យ៉ាងនេះ​បាន ក៏ខ្លួនអញ​មិនមែន​ជាសាវក​របស់ព្រះដ៏​មានព្រះភាគ​ទេ អញត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិក​ហើយដឹង។ ភិក្ខុនោះ​ក៏ ក្រាបទូល​សេចក្តីនុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​មានចិត្ត​គិតដូចម្តេច។ ភិក្ខុ​នោះក៏​ទូលតប​ថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​គ្មានបំណង​នឹងពោល​អួតទេ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាល​ភិក្ខុអ្នកដែល​គ្មានបំណង​នឹងពោល​អួត មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។
[២៩៤] តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខូ កតិកំ កត្វា អញ្ញតរស្មឹ អាវាសេ វស្សំ ឧបគច្ឆឹសុ យោ ឥមម្ហា អាវាសា បឋមំ បក្កមិស្សតិ តំ មយំ អរហាតិ ជានិស្សាមាតិ។ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ មំ អរហាតិ ជានន្តូតិ តម្ហា អាវាសា បឋមំ បក្កាមិ។ តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តឹ អាបន្នោតិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ អាបត្តឹ ត្វំ ភិក្ខុ អាបន្នោ បារាជិកន្តិ។
[២៩៤] សម័យនោះ មានភិក្ខុច្រើនរូបនៅចាំវស្សាក្នុងអាវាសមួយ បាន​ធ្វើកតិកា (ណាត់គ្នា) ថា ភិក្ខុអង្គ​ណានឹងចេញ​ចាកអាវាសនេះ​ជាមុនគេ យើង​ទាំងឡាយ​នឹងដឹងថា ភិក្ខុអង្គ​នោះជា​ព្រះអរហន្ត។ មានភិក្ខុ​មួយរូប​ចេញចាក​អាវាសនោះ​ទៅមុនគេ ដោយ​គិតថា ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​ចូរដឹងនូវ​អញថាជា​ព្រះអរហន្ត​ចុះ។ ភិក្ខុនោះ​មានសេចក្តី​សង្ស័យថា អញ​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយដឹង។ ក៏ក្រាប​ទូលសេចក្តី​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ អ្នកឯង​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិកហើយ។
[២៩៦] អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ យតាយំ អាវុសោ តបោទា សន្ទតិ សោ ទហោ អច្ឆោទកោ សីតោទកោ សាតោទកោ សេតោទកោ សុបតិត្ថោ រមណីយោ បហូតមច្ឆកច្ឆបោ ចក្កមត្តានិ ច បទុមានិ បុប្ផន្តិ អថ ច បនាយំ តបោទា កុថិតា[តព្វណ្ណនាយំ កុដ្ឋិតាតិ លិខិតំ។] សន្ទតីតិ។ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយន្តិ ខីយន្តិ វិបាចេន្តិ កថំ ហិ នាម អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ឯវំ វក្ខតិ យតាយំ អាវុសោ តបោទា សន្ទតិ សោ ទហោ អច្ឆោទកោ សីតោទកោ សាតោទកោ សេតោទកោ សុបតិត្ថោ រមណីយោ បហូតមច្ឆកច្ឆបោ ចក្កមត្តានិ ច បទុមានិ បុប្ផន្តិ អថ ច បនាយំ តបោទា កុថិតា សន្ទតីតិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ឧល្លបតីតិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ យតាយំ ភិក្ខវេ តបោទា សន្ទតិ សោ ទហោ អច្ឆោទកោ សីតោទកោ សាតោទកោ សេតោទកោ សុបតិត្ថោ រមណីយោ បហូតមច្ឆកច្ឆបោ ចក្កមត្តានិ ច បទុមានិ បុប្ផន្តិ អបិចាយំ ភិក្ខវេ តបោទា ទ្វិន្នំ មហានិរយានំ អន្តរិកាយ អាគច្ឆតិ តេនាយំ តបោទា កុថិតា សន្ទតិ សច្ចំ ភិក្ខវេ មោគ្គល្លានោ អាហ អនាបត្តិ ភិក្ខវេ មោគ្គល្លានស្សាតិ។
[២៩៦] គ្រានោះ ព្រះមហាមោគ្គល្លានដ៏​មានអាយុ​ហៅភិក្ខុទាំងឡាយ​មកហើយ​និយាយ​ប្រាប់ថា ម្នាលអាវុសោ​ទាំងឡាយ ស្ទឹងតបោទា​នេះ​ហូរមក​អំពីអន្លង់​ទឹកណា អន្លង់នោះ​មានទឹកថ្លា ​ទឹកត្រជាក់ ទឹកឆ្ងាញ់ ទឹកស្អាត មានកំពង់​ដ៏ល្អគួរ​ជាទីរីករាយ​មានត្រី និងអណ្តើក​ដ៏ច្រើន​មានទាំង​​ផ្កាឈូក​ប៉ុនៗកង់ (នៃរថ) រីកស្គុះស្គាយ តែថា​ស្ទឹងតបោទានេះ មាន​ទឹកក្តៅ​ហូរមក។ ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ក៏ពោលទោស តិះដៀល ​បន្តុះបង្អាប់ថា ហេតុអ្វី​ព្រះមហា​មោគ្គល្លាន​​ពោលយ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោ​ទាំងឡាយ ​ស្ទឹងតបោទា​នេះហូរមក​អំពីអន្លង់​ទឹកណា​អន្លង់នោះ​មានទឹកថ្លា​ ទឹកត្រជាក់ ទឹកឆ្ងាញ់ ​ទឹកស្អាត មានកំពង់ដ៏​ល្អគួរជា​ទីរីករាយ​ ​មានត្រី និងអណ្តើក​ដ៏ច្រើន មានទាំង​​ផ្កាឈូក​ប៉ុនៗកង់ (នៃរថ) រីកស្គុះស្គាយ តែថាស្ទឹង​តបោទានេះ​មានទឹកក្តៅ​ហូរមក ព្រះមហាមោគ្គល្លាន​ដ៏មានអាយុ​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម (ទេតើ)។ ទើប​ក្រាបទូល​សេចក្តីនុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ​ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ស្ទឹងតបោទា​នេះហូរ​មក​អំពីអន្លង់ទឹកណា អន្លង់នោះមានទឹកថ្លា ទឹកត្រជាក់ ​ទឹកឆ្ងាញ់ ទឹកស្អាត មានកំពង់ដ៏ល្អ​គួរ​ជាទី​រីករាយ មានត្រី និងអណ្តើកដ៏​ច្រើន​ មានទាំងផ្កាឈូក​ប៉ុនៗកង់ (នៃរថ) រីកស្គុះស្គាយ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ប៉ុន្តែ​ស្ទឹងតបោទា​នេះមក​តាមចន្លោះ​​នៃមហានរក​ទាំងពីរ [អដ្ឋកថា​ពន្យល់សេចក្តី​ថា មាន​មហាបេតលោវា គឺលោកជាស្ថាន​លំនៅដ៏ធំ​សម្រាប់ពួក​ប្រេត​ នៅចំក្រុងរាជគ្រឹះ ស្ទឹងតបោទានេះ​មកតាមចន្លោះ​នៃមហា​លោហកុម្ភឺនរក​ទាំងពីរត្រង់​មកលើ​មហាបេតលោក​នោះ ព្រោះហេតុ​ដូច្នោះ បានជា​មានទឹកក្តៅ​ហូរមក] ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បានជាស្ទឹង​តបោទានេះ​មានទឹកក្តៅ​ហូរមក ម្នាលភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ​មោគ្គល្លាន​ពោលនូវពាក្យ​​ពិត ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មោគ្គល្លាន​មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។
[២៩៧] សម័យនោះព្រះរាជាទ្រង់ព្រះនាមពិម្ពិសារជា​ឥស្សរៈក្នុង​ដែនមគធៈ ជាអធិបតី​លើសេនា​កំពុង​តែ​តសង្គ្រាម​ជាមួយនឹង​ពពួកស្តេចលិច្ឆវី ក៏ទ្រង់​បាក់ទ័ព (បរាជ័យ)។ លុះកាល​ជាខាងក្រោយ​មក ព្រះរាជា​ទ្រង់ត្រាស់​ឲ្យកេណ្ឌ​ប្រមូលពួក​សេនា ហើយទ្រង់​ផ្ចាញ់​ពពួក​ស្តេចលិច្ឆវី​បានវិញ។ ស្តេច​ក៏ទ្រង់ឲ្យ​ទូងវិជយ​ភេរី​ទៅក្នុទី​សង្គ្រាមដោយ​ប្រកាស​សេចក្តីថា ​ពពួក​ស្តេចលិច្ឆវី ព្រះរាជា​ទ្រង់ឲ្យ​បាក់ទ័ព (បរាជ័យ) បាន​ហើយ។ គ្រានោះ​ព្រះមហា​មោគ្គល្លាន​ដ៏មាន​អាយុ​បានហៅ​ពួកភិក្ខុមក ហើយប្រាប់​​ថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ព្រះបាទ​ពិម្ពិសារ​ទ្រង់ផ្ចាញ់​ពួកស្តេច​លិច្ឆវី​បានហើយ ទើប​ទ្រង់ឲ្យ​ទូងវិជយ​ភេរីទៅ​ក្នុងទី​សង្គ្រាម​​ដោយប្រកាស​សេចក្តី​ថា ពពួក​ស្តេចលិច្ឆវី ព្រះរាជា​ទ្រង់ឲ្យបាក់ទ័ព (បរាជ័យ) បានហើយ។ ភិក្ខុទាំង​ឡាយ ក៏ពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់​ថា ហេតុអ្វី​បានជា​ព្រះមហា​មោគ្គល្លាន​​ពោលយ៉ាង​នេះថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ព្រះបាទ​ពិម្ពិសារ ទ្រង់ផ្ចាញ់​ពួកសេ្តច​លិច្ឆវី​បានហើយ ក៏ទ្រង់​ឲ្យទូង​វិជយភេរី​ទៅក្នុងទី​សង្គ្រាម ដោយ​ប្រកាស​សេចក្តីថា ពពួក​ស្តេចលិច្ឆវី ព្រះរាជា​ទ្រង់ឲ្យ​បាក់ទ័ព (បរាជ័យ) បាន​ហើយ ព្រះមហាមោគ្គល្លាន​ដ៏មានអាយុ​​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម (ទេតើ)។ ភិក្ខុទាំង​នោះក៏​ក្រាបទូល​សេចក្តី​នុ៎ះ​ចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ ព្រះបាទពិម្ពិសារ​ទ្រង់បាក់ទ័ព (បរាជ័យ​ចាញ់) ពួកស្តេច​លិច្ឆវី​ជាន់ដំបូង លុះកាល​ជាខាង​ក្រោយ ស្តេចទ្រង់​ឲ្យកេណ្ឌ​ប្រមូលពួក​សេនាបាន ទើបផ្ចាញ់​ពួកស្តេច​លិច្ឆវី​បានវិញ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មោគ្គល្លាន​ពោលនូវ​ពាក្យពិត ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មោគ្គល្លាន​មិនត្រូវ​អាបត្តិ​ទេ។
[២៩៨] គ្រានោះ ព្រះមហាមោគ្គល្លានដ៏​មានអាយុ ហៅភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​មក ហើយប្រាប់​ថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំបាន​ចូលសមាធិ ឥតមាន​កំរើកប្រែប្រួល ទៀប​ឆ្នេរស្ទឹង​ឈ្មោះសប្បិនិកា បានឮ​សូរសម្រែក​ដំរីទាំងឡាយ ដែល​កំពុងតែ​ចុះឡើង ស្រែក​បន្លឺ​កោញ្ចនាទ [ដាក់​ប្រមោយ​ក្នុងមាត់ ជញ្ជួច​ឮសូរដូច​ជាសម្រែក​ក្រៀល។]។ ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ក៏ពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់​ថា ហេតុអ្វី​បានជា​ព្រះមហា​មោគ្គល្លាន​ដ៏មានអាយុ​ពោលយ៉ាង​នេះថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំបាន​ចូលសមាធិ ឥតមាន​កំរើក​ប្រែប្រួល ទៀប​ឆ្នេរស្ទឹង​ឈ្មោះសប្បិនិកា បានឮ​សូរសម្រែក​ដំរីទាំង​ឡាយ ដែលកំពុង​ចុះឡើង ស្រែក​បន្លឺកោញ្ចនាទ ព្រះមហា​មោគ្គល្លាន​ដ៏មានអាយុ​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម (ទេតើ)។ ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​ក៏ក្រាបទូល​សេចក្តីនុ៎ះ​ចំពោះព្រះដ៏​មានព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សមាធិនុ៎ះ​មាន ប៉ុន្តែ​សមាធិនោះ​មិនបរិសុទ្ធ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មោគ្គល្លាន​ពោលនូវ​ពាក្យពិត ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មោគ្គល្លាន​មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។
[២៩៩] អថខោ អាយស្មា សោភិតោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ អហំ អាវុសោ បញ្ច កប្បសតានិ អនុស្សរាមីតិ។ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយន្តិ ខីយន្តិ វិបាចេន្តិ កថំ ហិ នាម អាយស្មា សោភិតោ ឯវំ វក្ខតិ អហំ អាវុសោ បញ្ច កប្បសតានិ អនុស្សរាមីតិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ អាយស្មា សោភិតោ ឧល្លបតីតិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អត្ថេសា ភិក្ខវេ សោភិតស្ស សា ច ខោ ឯកាយេវ ជាតិ សច្ចំ ភិក្ខវេ សោភិតោ អាហ អនាបត្តិ ភិក្ខវេ សោភិតស្សាតិ។
[២៩៩] គ្រានោះព្រះសោភិតត្ថេរដ៏មានអាយុ​ហៅភិក្ខុទាំងឡាយ​មកហើយ​និយាយ​ប្រាប់ថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ខ្ញុំរឭកជាតិ​បានប្រមាណ​៥០០កល្ប។ ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ក៏ពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ថា ហេតុអ្វី បានជា​ព្រះសោភិតត្ថេរ​ដ៏មានអាយុ ពោល​យ៉ាងនេះ​ថា ម្នាល​អាវុសោ​ទាំងឡាយ ខ្ញុំរឭកជាតិ​​បានប្រមាន​៥០០កល្ប ព្រះសោភិតត្ថេរ​ដ៏មានអាយុ​ពោលអួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម (ទេតើ)។ ទើប​ក្រាបទូល​សេចក្តីនុ៎ះ​ចំពោះព្រះ​ដ៏មាន​ព្រះភាគ។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ​សោភិតភិក្ខុ​រឭកជាតិ​បានមែន តែថារឭក​បានត្រឹមតែ​ជាតិ១ប៉ុណ្ណោះ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សោភិតភិក្ខុ​ពោលនូវ​ពាក្យពិត ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សោភិតភិក្ខុ​មិនត្រូវ​អាបត្តិទេ។
បារាជិកទី៤ ចប់។
[៣០០] ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អាយស្មន្តោ ចត្តារោ បារាជិកា ធម្មា យេសំ ភិក្ខុ អញ្ញតរំ វា អញ្ញតរំ វា អាបជ្ជិត្វា ន លភតិ ភិក្ខូហិ សទ្ធឹ សំវាសំ យថា បុរេ តថា បច្ឆា បារាជិកោ ហោតិ អសំវាសោ។ តត្ថាយស្មន្តេ បុច្ឆាមិ កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា ទុតិយម្បិ បុច្ឆាមិ កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា តតិយម្បិ បុច្ឆាមិ កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា បរិសុទ្ធេត្ថាយស្មន្តោ តស្មា តុណ្ហី។ ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។
[៣០០] បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ​ទាំងឡាយ អាបត្តិឈ្មោះ​បារាជិកទាំង៤ ដែលខ្ញុំ​បានសំដែង​ហើយនេះ បណ្តា​អាបត្តិទាំង​៤នុ៎ះ ភិក្ខុណា​ត្រូវអាបត្តិ​ណាមួយ​ហើយ ក៏មិនបាន​នូវកិរិយា​នៅរួបរួមជាមួយ​នឹងភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ឡើយ ភិក្ខុនោះ​ជាបារាជិក រកសំវាសគ្មាន កាលពី​មុនយ៉ាង​ណាមិញ ខាងក្រោយ​ក៏ដូច្នោះ​ដែរ [អដ្ឋកថា ពន្យល់​សេចក្តីថា កាល​ដែលបុគ្គល​នោះនៅ​ជាគ្រហស្ថ ឬនៅជា​សាមណេរ មិនអាចរួបរួម​សង្ឃកម្ម​ជាមួយនឹង​ភិក្ខុទាំងឡាយ​បាន យ៉ាងណា លុះដល់​ត្រូវអាបត្តិ​បារាជិក​ហើយ ក៏ដូច្នោះ​ដែរ។]។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូម​សួរលោក​ដ៏មានអាយុ​ទាំងឡាយ ក្នុង​អាបត្តិ​បារាជិក​ទាំង៤នោះ លោក​ទាំងឡាយ​ជាអ្នក​បរិសុទ្ធ​ហើយឬ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមសួរ​គំរប់ពីរ​ដងទៀត លោក​ទាំងឡាយ​ជាអ្នក​បរិសុទ្ធ​ហើយឬ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមសួរ​គំរប់៣ដង​ទៀត លោកទាំង​ឡាយជាអ្នក​បរិសុទ្ធ​ហើយឬ លោក​ដ៏មាន​អាយុ​ទាំងឡាយ​ជាអ្នក​បរិសុទ្ធ​ហើយ​ក្នុងបារាជិកាបត្តិ​ទាំង៤នុ៎ះ ព្រោះ​ហេតុដូច្នោះ បានជា​ស្ងៀម។ ខ្ញុំព្រះករុណា​ដឹងថា លោក​ទាំងឡាយ​បរិសុទ្ធ​ហើយ ដោយហេតុ​ដែលស្ងៀម​យ៉ាងនេះ។
បារាជិកកណ្ឌ ចប់។
តស្សុទ្ទានំ
មេថុនាទិន្នាទានញ្ច មនុស្សវិគ្គហុត្តរិ បារាជិកានិ ចត្តារិ ឆេជ្ជវត្ថូ អសំសយាតិ។
ចំនួនសិក្ខាបទរបស់បារាជិកកណ្ឌនោះ
បារាជិកសិក្ខាបទទាំង៤ គឺ សេពមេថុន១ លួចទ្រព្យគេ១ សម្លាប់មនុស្ស១ ពោលអួតឧត្តរិមនុស្សធម្ម១ ហៅថាឆេជ្ជវត្ថុ (វត្ថុដាច់ចាកភិក្ខុភាវៈ) មិនត្រូវសង្ស័យឡើយ។
ព្រះម៉ែវ័លលី
​​ ព្រះម៉ែវ័លលី (goddess Valliवल्ली देवीவள்ளி) គឺ ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា, ព្រះនាង គឺ ទេពធីតា ទេពជាយារបស់ព្រះស្កន្ទ.។ ៚
​រមណីយដ្ឋាន​ស្អាងភ្នំ
​រមណីយដ្ឋាន​ស្អាងភ្នំ រមណីយដ្ឋាន​បែប​វប្បធម៌​ធម្មជាតិ​មួយ​កន្លែង ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភូមិ​ពាមសាលា ឃុំ​ស្អាង​ភ្នំ ស្រុក​ស្អាង ខេត្ត​កណ្ដាល។ រមណីយដ្ឋាន​នេះ ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជាង​២០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​ក្រុង​តាខ្មៅ ​ខេត្ត​កណ្ដាល ​និង​ប្រមាណ​ជា​ ៣០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។ ដើម្បី​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​រមណីយដ្ឋាន​ខាង​លើ​នេះ​ ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​តាម​​ផ្លូវ​លេខ​២១ ​កាត់​តាម​ទួល​ក្រសាំង ​ឬ​ក៏​តាម​ផ្លូវ​លេខ​២១A ស្រប​មាត់​ទន្លេ​ក្រុង​តាខ្មៅ​ក៏​បាន​ដែរ ​ព្រោះ​ផ្លូវ​ទាំង​ពីរ​នឹង​ទៅ​ជួប​គ្នា​ត្រង់​ចំណុច​វត្ត​មួយ​ឈ្មោះ​ថា ​វត្ត​ឈូង​លៀប​ ស្រុក​ស្អាង​។ ធ្វើ​ដំណើរ​ហួស​ពី​វត្ត​ឈូង​លៀប​ប្រមាណ​ជាង ​៥​គីឡូ​ម៉ែត្រ ​នឹង​ទៅ​ដល់​ផ្សារ​ទី​រួម​ស្រុក​ស្អាង ​នៅ​ទី​នោះ​មាន​ផ្លូវ​បត់​ស្ដាំ​មួយ​ត្រង់​ចំណុច​ការ៉ាស់​សាំង ​រួច​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រមាណ​ជាង ​២​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ទៀត ​នឹង​បាន​ឃើញ​ក្លោង​ទ្វារ​វត្ត​ស្អាង​ភ្នំ​នៅ​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ ​ហើយ​បន្ត​ដំណើរ​ប្រមាណ​ជាង ​២​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ទៀត នឹង​ទៅ​ដល់​រមណីយដ្ឋាន​ស្អាង​ភ្នំ​នោះ​ហើយ​។ រមណីយដ្ឋាន​ស្អាងភ្នំ ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​វិញ នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៨៥-១៩៨៦ បន្ទាប់​ពី​កន្លែង​នេះ ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ស្ទើរ​ទាំង​ស្រុង​ក្នុង​សម័យ​ប៉ុលពត​។ ហើយ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ស្អាង​ភ្នំ​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​កន្លែង​កម្សាន្ត​បែប​វប្បធម៌​ធម្មជាតិ​មួយ​ដ៏​ពេញ​និយម សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ជាតិ ទៅ​លំហែ​កាយ ​និង​ធ្វើ​បុណ្យទាន​ទៅ​ទី​នោះ​នា​រដូវ​កាល​បុណ្យ​ទាន​ផ្សេង​ៗ​ផង​ដែរ​។
អមរិន្ទស្នេហាកែវ
ព្រះអមរិន្ទស្នេហាកែវ (កាន់.ប្រ.ពាក់កណ្ដាលទី២សតវត្សទី១៦) ជាមន្ត្រីទីព្រះនៃព្រះបាទបរមិន្ទរាជាលោកជាអ្នកមានឈ្មោះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ទុំទាវដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អមរិន្ទស្នេហាសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (សោម)ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (ម៉ុក)ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទាវឯកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទុំទាវ
ទឹកធ្លាក់អូរដាំកន
ទឹកធ្លាក់អូរដាំកនគឺជាតំបន់ទឹកធ្លាក់ធម្មជាតិមួយនៅលើទឹកដី ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្តមណ្ឌលគិរី មានចម្ងាយជិត ១០០គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តមណ្ឌលគិរី មានសម្រស់ទេសភាពយ៉ាង បំព្រងមិនចាញ់ទឹកធ្លាក់រមនា និងប៊ូស្រា នោះឡើយ ។
ប្រទេសរាជ (ព្រាហ្មណ៍)
ព្រាហ្មណ៍ប្រទេសរាជ គឺជាអ្នកប្រាជ្ញដែលបញ្ជូនមកពីស្រីលង្កា ឱ្យមកជួយរៀបចំទឹកដីនគរគោកធ្លក។ ទឹកដីខ្មែរ កាល​ជំនាន់​ព្រះថោង​ ​មិនមែន​តូច​នោះ​ឡើយ​ ​ប្រទេស​ជិត​ឆ្ងាយ​ជនជាតិ​សាសន៍​ផ្សេងៗ​ ​បាន​នាំ​គ្នា​កុះករ​មក​រស់នៅ​ក្សេមក្សាន្ដ​ដោយ​សុខ​សន្ដិភាព​សំបូណ៌​សប្បាយ។​ ​ការ​រៀបចំ​ស្រុក​ទេស​ឲ្យ​មាន​រចនាសម្ព័ន្ធ​ ​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​មាន​ដែរ។​ ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​បាន​ជ្រួតជ្រាប មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រកាន់​គោរព​ពេញ​នគរ។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​សម្ដេច​ព្រះកុម៉ែរាជ ព្រះ​អង្គ​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​សារ​ថ្វាយ​ទៅ​ស្ដេច​កោះ​ស្រីលង្កា​ ​សុំ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​ចំលង​ធ្វើ​មក​នូវ​ព្រះ​ត្រៃបិដក​ និង​ធម្ម​វិន័យ​ ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ដែល​មាន​ទាំង​ប៉ុន្មាន។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកប្រាជ្ញ​ព្រាហ្មណ៍​ឈ្មោះ​ ​ប្រទេសរាជ​ ​ត្រូវ​បាន​ស្ដេច​កោះ​សេរីលង្កា​ ​បញ្ជូន​ឲ្យមក​ជួប​រៀបចំ​កិច្ចការ​ទឹកដី​នគរ​គោក​ធ្លក។​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍ក្នុងរឿងនិទានខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកប្រាជ្ញក្នុងរឿងនិទានខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មន្ត្រីក្នុងរឿងនិទានខ្មែរ
រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំ​សសៀរ
​ភ្នំ​សសៀរជារមណីយដ្ឋានមួយស្ថិតនៅខេត្តកែប ប្រមូលផ្តុំ​ដោយ​ភ្នំ​តូចៗ​ចំនួន​៣​មាន​ទំហំ​ផ្ទៃដី​ប្រមាណ​ជាង​១​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ និង​មាន​កម្ពស់​ជាង​៤០​ម៉ែត្រ​។ លក្ខណៈ​ដ៏​អស្ចារ្យ​របស់​ភ្នំ​សសៀរ​​គឺ​មាន​ល្អាង​រូង​ពី​ធម្មជាតិ​ស្ទើរតែ​គ្មាន​កន្លែង​ណា​ដូច​ ​មានដូចជា​រូងភ្នំ​ដំរី​ស រូងភ្នំ​អាចម៍​ប្រចៀវ​ជាពិសេស​នៅ​រូងភ្នំ​ដំរី​ស​មាន​បន្សល់​ទុក​នៅ​ស្នាដៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​ដ៏​កំពូល​មួយ​គឺ​វាលស្រែ ១០០​ដែល​បាន​លាក់​ខ្លួន​បំពួន​អាត្មា​ក្នុង​រូង​យ៉ាង​ងងឹត​នោះ​។​ ដោយឡែក​នៅ​លើ​កំពូលភ្នំ​សសៀរ​វិញ​​​មាន​ចេតិយ​មួយ​ដែល​កសាង​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៤​ដោយ​ព្រះ​មហាក្សត្រិយ៍​រស្មី​សោភ័ណ្ឌ​ មាន​រំលេ​ច និង​លម្អ​ទៅដោយ ក្បូរ​ក្បាច់រចនា​យ៉ាង​ល្អ​វិចិត្រ និង​មាន​ពណ៌​ប្រណីត​ដ៏​អស្ចារ្យ​គឺជា​គោតម​មុនី​ចេតិយ​ដែល​ជាទី​សក្ការៈ​គោរព​បូជា​ជំនឿ​លើ​វត្ថុ​ស័ក្តិសិទ្ធិ​ទាំង​៣​របស់​ព្រះពុទ្ធ​ដែល​គេ​បាន​យក​ទៅ តម្កល់ទុក​នៅ​ក្នុង​នោះ​គឺ​ព្រះ​សរីរធាតុ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​។​ពី​ជើងភ្នំ​ឡើង​ទៅ​ដល់​កំពូលភ្នំ​នោះ​មាន​សំណង់​វត្ត​អារាម​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​មាន​ផ្លូវ​ខ្វែងខ្វាត់​មាន​ព្រះសង្ឃ​គង់នៅ និង​មាន​រោង​តូចៗ​ជាច្រើន​ទៀត​សង់​ឡើង​នៅ​តាម​ជើងភ្នំ​សម្រាប់​តាជី​យាយជី​មក​សំណាក់​ធម៌​ទៀតផង​។​
ចន្ទ្រគ្រាស
ចន្ទ្រគ្រា គឺជាដំណើរដែលព្រះចន្ទ្រ​ត្រូវបាន​បាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ​ដោយផែនដី។ បាន​សេចក្តីថា ព្រះចន្ទ្រស្ថិតនៅចំពីក្រោយផែនដី គឺនៅក្នុងស្រមោល​របស់ផែនដី ដែល​ធ្វើឲ្យ​ពន្លឺព្រះអាទិត្យ​មិនអាច​ចាំង​ដល់​ព្រះចន្ទ្របាន។នៅពេលនោះ ផែនដីស្ថិតនៅត្រង់ចំកណ្តាលនៃព្រះអាទិត្យ​និង​ព្រះចន្ទ្រ គឺជាពេលដែលព្រះចន្ទ្រពេញវង់។ ចន្ទ្រគ្រាស ​មានប្រភេទផ្សេងៗ និងរយៈពេលយូរ ឬឆាប់ អាស្រ័យនៅលើទីតាំងរបស់​ព្រះចន្ទ្រនៅលើគន្លងផ្លូវរបស់ខ្លួន។
ចន្ទ្រគ្រាសទាំងស្រុង ត្រូវបានបាំងពន្លឺពេញដោយផែនដី។ ចំណែកឯជាយចន្ទ្រគ្រាស គឺព្រះចន្ទ្រត្រូវបានបាំង​ដោយផែនដី​តែពាក់កណ្តាល។ ហេតុនេះ ព្រះចន្ទ្រ​ក្លាយជា​មានពណ៌ក្រហម ព្រោះព្រះចន្ទ្រ បានទទួលចំណាំង​ពន្លឺ​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​ចាំង​ប៉ះ​នឹង​បរិយាកាស​ជុំវិញនៃ​ផែនដីដែលមានពណ៌ខៀវ។
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិសជ្ជនា
សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិសជ្ជនា [៩០] ឧបោសថកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ បវារណាកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ តជ្ជនីយកម្ម។បេ។ និយស្សកម្ម។បេ។ បព្វាជនីយកម្ម។បេ។ បដិសារណីយកម្ម។បេ។ ឧក្ខេបនីយកម្ម។បេ។ បរិវាសទាន (ការឲ្យបរិវាស)។បេ។ មូលាយប្បដិកស្សនា។បេ។ មានត្តទាន។បេ។ អព្ភាន។បេ។ ឧបសម្បទាកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់តជ្ជនីយកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់និយស្សកម្ម។បេ។ ការរម្ងាប់បព្វាជនីយកម្ម។បេ។ ការរម្ងាប់បដិសារណីយកម្ម។បេ។ ការរម្ងាប់ឧក្ខេបនីយកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ សតិវិន័យ មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។បេ។ អមូឡ្ហវិន័យ។បេ។ តស្សបាបិយសិកា។បេ។ តិណវត្ថារកៈ។បេ។ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រដៅភិក្ខុនី។បេ។ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យនៅប្រាសចាកត្រៃចីវរ។បេ។ ការសន្មតិសន្ថ័ត។បេ។ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកចោលរូបិយៈ។បេ។ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រគល់សាដក។បេ។ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រគល់បាត្រ។បេ។ ការសន្មតិឈើច្រត់។បេ។ ការសន្មតិសង្រែក។បេ។ ការសន្មតិឈើច្រត់ និងសង្រែក មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។
[៩១] សួរថា ឧបោសថកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ឆ្លើយថា ឧបោសថកម្ម មានសេចក្តីព្រមព្រៀងជាខាងដើម មានការធ្វើជាកណ្តាល មានការបញ្ចប់ជាទីបំផុត។ បវារណាកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ បវារណាកម្ម មានសេចក្តីព្រមព្រៀងជាខាងដើម មានការធ្វើជាកណ្តាល មានការចប់ជាទីបំផុត។ តជ្ជនីយកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ តជ្ជនីយកម្ម មានវត្ថុ និងបុគ្គលជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ និយស្សកម្ម។បេ។ បព្វាជនីយកម្ម បដិសារណីយកម្ម ឧក្ខេបនីយកម្ម បរិវាសទាន មូលាយប្បដិកស្សនា មានត្តទាន អព្ភាន មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ អព្ភាន មានវត្ថុ និងបុគ្គលជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ ឧបសម្បទាកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ឧបសម្បទាកម្ម មានបុគ្គលជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់តជ្ជនីយកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់តជ្ជនីយកម្ម មានការប្រព្រឹត្តវត្តដោយល្អជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់និយស្សកម្ម។បេ។ បព្វាជនីយកម្ម បដិសារណីយកម្ម ឧក្ខេបនីយកម្ម មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ការរម្ងាប់ឧក្ខេបនីយកម្ម មានការប្រព្រឹត្តវត្តដោយល្អជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ សតិវិន័យ មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ សតិវិន័យមានវត្ថុ និងបុគ្គលជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។ អមូឡ្ហវិន័យ។បេ។ តស្សបាបិយសិកា តិណវត្ថារកៈ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រដៅភិក្ខុនី ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យនៅប្រាសចាកត្រៃចីវរ ការសន្មតិសន្ថ័ត ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកចោលរូបិយៈ ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រគល់សាដក ការសន្មតិភិក្ខុឲ្យជាអ្នកប្រគល់បាត្រ ការសន្មតិឈើច្រត់ ការសន្មតិសង្រែក ការសន្មតិឈើច្រត់ និងសង្រែក មានអ្វីជាខាងដើម មានអ្វីជាកណ្តាល មានអ្វីជាទីបំផុត។ ការសន្មតិឈើច្រត់ និងសង្រែកមានវត្ថុ និងបុគ្គលជាខាងដើម មានញត្តិជាកណ្តាល មានកម្មវាចាជាទីបំផុត។
បករណៈសំដែងអំពីអំណាចប្រយោជន៍
[៩៣] អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា សប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍ណាសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិន នូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានសេចក្តីអៀនខ្មាស អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិននូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានសេចក្តីអៀនខ្មាស អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួល ដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួលដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបច្ចុប្បន្ន អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងនូវអាសវធម៌ទាំងឡាយក្នុងបច្ចុប្បន្ន អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរិតតែជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតម្កល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតម្កល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ។
[៩៤] អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា សប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិននូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានសេចក្តីអៀនខ្មាស អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួល ដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់ អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងនូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបច្ចុប្បន្ន អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតំកល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ។
[៩៥] អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិននូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានសេចក្តីអៀនខ្មាស អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួលដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់ អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងនូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបច្ចុប្បន្ន អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតំកល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍ណា ដែលជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា ជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ។
[៩៦] អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិននូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានសេចក្តីអៀនខ្មាស។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួលដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងនូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបច្ចុប្បន្ន។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងជនទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងជន ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើង។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតំកល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម។បេ។ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា ជាសេចក្តីល្អដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា ជាសេចក្តីសប្បាយដល់សង្ឃ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីសង្កត់សង្កិននូវបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនមានអៀនខ្មាស អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីនៅជាសុខស្រួលដល់ភិក្ខុទាំងឡាយ ដែលមានសីលជាទីស្រឡាញ់ អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីរារាំងនូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបច្ចុប្បន្ន អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីកំចាត់បង់នូវអាសវធម៌ទាំងឡាយ ក្នុងបរលោក អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងជនទាំងឡាយ ដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឲ្យជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីញុំាងជនទាំងឡាយ ដែលជ្រះថ្លាហើយ ឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើង អំណាចប្រយោជន៍ណា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីអនុគ្រោះដល់វិន័យ អំណាចប្រយោជន៍នោះ ឈ្មោះថា (ប្រព្រឹត្តទៅ) ដើម្បីតំកល់នៅមាំ នៃព្រះសទ្ធម្ម។
[៩៧] ក្នុងបករណៈ សំដែងអំណាចប្រយោជន៍ (នេះ) បណ្ឌិតត្រូវដឹងថា មានអត្ថ១រយ ធម៌១រយ និរុត្តិ២រយ និងញាណ៤រយ។
ចប់ បករណៈ អំពីអំណាចប្រយោជន៍។
ចប់ មហាវគ្គ (ពួកធំៗ)។
ឧទ្ទាន គឺបញ្ជីរឿងនៃបករណៈ អំពីអំណាចប្រយោជន៍នោះដូច្នេះ
[៩៨] មុនដម្បូងនិយាយអំពីបុច្ឆាក្នុងវារៈទាំង៨យ៉ាង១ តមកទៀត និយាយអំពីវិសជ្ជនាក្នុងវារៈ៨យ៉ាង ក្នុងបច្ច័យទាំងឡាយ១ និយាយអំពីវារៈ១៦ របស់ភិក្ខុទាំងឡាយ១ និយាយអំពីវារៈ១៦របស់ភិក្ខុនីទាំងឡាយ១ និយាយអំពីប្រភេទជាចន្លោះនៃបេយ្យាលៈ១ និយាយអំពីការស្រង់សេចក្តីមួយៗ ឡើងទៅ១ និយាយអំពីបវារណា១ និយាយអំពីអំណាចប្រយោជន៍១ និយាយអំពីការរួបរួមសេចក្តីដែលជាពួកធំៗ១។
អរជូនជ័យ
ចៅពញាអរជូនជ័យ ជាស្ដេចត្រាញ់ក្នុងអាណាខែត្រត្បូងឃ្មុំកាលក្នុងរាជ្យព្រះបាទបរមិន្ទរាជា។ លោកត្រូវបានប្រហារជីវិត ប្រាំពីរជួរគោត្រ ព្រោះតែបំពានរាជបញ្ជា ដោយរឹងទទឹងចង់ឱ្យកូនម៉ឺនជួនទៅរៀបការនឹងនាងទាវ ដែលត្រូវជាប្រពន្ធរបស់ម៉ឺនឯកទុំនោះទៅហើយ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញាសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អរជូនសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅហ្វាយស្រុកខែត្រត្បូងឃ្មុំចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (សោម)ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (ម៉ុក)ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទាវឯកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទុំទាវ
ចម្បាធិរាជ
ព្រះចម្បាធិរាជ (កាន់.១៥៧០) គឺជាព្រះវង្សធំនៃព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ជាមេទ័ពស្រួចនៅពេលចំបាំងជាមួយសៀមនៅឆ្នាំ១៥៧០។
ការធ្វើសឹកសង្គ្រាមខ្មែរ-សៀម ១៥៧០
ស្ដេចសៀមជ្រាបហើយទ្រង់ភ័យបារម្ភណាស់ ទ្រង់ប្រជុំអស់សេនាបតីធំតូចប្រឹក្សាគ្នាថា : ទ័ពខ្មែរលើកមកម្ដងនេះ យើងនឹងគិតដូចម្ដេច ខណៈនោះ ចៅពញាឥន្ទ្រានគរបាល និងសេនាបតីមន្ត្រីសៀមក្រាបទូលព្រះចៅមហាធម៌រាជាធិរាជថា : ព្រះមហានគរស្រីអយុធ្យា យើងនេះទើបនឹងខូចខាតអន្តរាយថ្មីៗ។ មនុស្សទាំងឡាយនិងកាំភ្លើងតូចធំគ្រឿងសាស្ត្រាវុធនោះសម្ដេច ព្រះចៅហង្សាវតីស្ដេចយកអស់ទៅហើយ យើងគង់នៅឡើយតែមនុស្សសំណល់គ្រួមួយម៉ឺន និង មនុស្សដែលសេសសល់នៅស្រុកក្រៅក៏ច្រើនមែន តែបើយើងនឹងកេណ្ឌឱ្យចូលមកក្នុងពេលឥឡូវនេះក៏ពុំបាន។ មួយវិញទៀតកាំភ្លើង គ្រាប់រំសេវ យើងក៏មានតិចឃើញថា យើងតទល់នឹងទ័ពខ្មែរពុំបានឡើយ។ ដូច្នេះសូមអញ្ជើញព្រះចៅយូហួ ស្ដេចគេចថយទៅស្រុកពិស្ណុលោកឱ្យផុតពីទ័ពខ្មែរសិនចុះ។ ព្រះចៅក្រុងស្រីអយុធ្យា ទ្រង់សណ្ដាប់ហើយទ្រង់ព្រមនឹងរៀបចំព្រះរាជដំណើរនិងរត់ទៅស្រុកពិស្ណុលោកតាមសេចក្ដីអញ្ជើញពីអង្គប្រជុំហើយប៉ុន្តែកាលនោះមានមន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះពង្សពេជ្ររ័ត្ន ជាចៅហ្វាយស្រុកពេជ្របូរីខុស នឹង សម្ដេចព្រះចៅសៀម។ មន្ត្រីនេះគិតក្បត់លើកទ័ពមកវាយស្ដេចក្រុងសៀមកុំឱ្យស្ដេចសៀមរត់ទៅបាន។ ព្រះចៅមហាធម៌រាជា ជ្រាបថាទ័ពខ្មែរកាន់តែមកជិតណាស់ហើយខាងមន្ត្រីសៀម ឯណេះក៏ក្បត់រាំងផ្លូវរកយាងទៅមិនរួចទ្រង់វិតក្កពុំដឹងជាថា នឹងដោះដៃទៅខាងណាឱ្យរួចបាន។ ខណៈនោះទើប ព្រះចៅទ្រង់ត្រាស់សួរ ឃុនទេវរៈជូនថា : ទ័ពខ្មែរម្ដងនេះយើងទៅ រឺ នៅ។ ឃុនទេវរៈជូនក្រាបទូលថា : សូមព្រះមេត្តាប្រោស ទ័ពខ្មែរនេះជាបុណ្យព្រះបារមីនៃព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់ណាស់ហើយ ព្រោះខ្មែរមិនបានកេណ្ឌពលមកច្រើនទេ ព្រោះនគរយើងសោត ក៏មានទឹកទន្លេព័ទ្ធជុំវិញ បើពលខ្មែរតិចសូមស្ដេចកុំចេញពីបន្ទាយឡើយ។ បើពលយើងតិចមិនពេញបន្ទាយទេ ពលខាងខ្មែរក៏តិចដែរ គួរតែស្ដេចគង់នៅទើបល្អពុំគួរស្ដេចទៅចោលព្រះនគរឡើយ បើកាលណាព្រះអង្គស្ដេចយាងទៅ ហើយការណ៍នេះ ជ្រាបដល់ព្រះចៅក្រុងហង្សាវតីហើយ ព្រះចៅទ្រង់ នឹងនិន្ទាបានជាមិនខាន។ ព្រះមហាធម៌រាជា ព្រះចៅក្រុងស្រីអយុធ្យា ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ឮដូច្នោះហើយទ្រង់យល់ថា: សេចក្ដីដែលឃុនទេវរៈជូនទូលនេះត្រូវ ទើបទ្រង់ឱ្យចាត់ពល រាយពលរក្សាការពារព្រះនគរគ្រប់ជ្រុងគ្រប់ទិស។ ទីណាដែលមានទឹកព្រែកតូច ពុំបានធំជាទន្លេនោះឱ្យពលបនហង្សាវតីរក្សាទីនោះ។
សម្ដេចព្រះបរមនាថ ព្រះបាទអ្នកជាអម្ចាស់ជីវិតតំកល់លើត្បូង ស្ដេចព្រះរាជដំណើរទ័ពហ្លួងទៅដល់ក្រុងស្រីអយុធ្យានៅក្នុងខាងខ្នើតខែមាឃ។ ទ្រង់ដាក់ទ័ពនៅភូមិមួយធំ ហើយទ្រង់ឱ្យតែងព្រះរាជសារប្រគល់ឱ្យឈ្លើយសៀមនាំយកទៅថ្វាយព្រះចៅក្រុងស្រីអយុធ្យា។ ក្នុងរាជសារបានសូមឱ្យស្ដេចសៀមប្រគល់ស្រុក នគររាជសីមាជួរខាងកើតទៅដល់ បស្ចឹមរហូតទៅដល់សមុទ្រ ជាដែនដីខ្មែរពីដើមដែលសៀម លើកទ័ព ត្រឡប់ទៅវិញមួយរំពេច។ ស្ដេចសៀមបានបដិសេធដោយយកលេសថា ខ្លួនជាស្រុកនៅចំណុះព្រះចៅហង្សាវតីដែរ មិនអាចប្រគល់ស្រុកទាំងនោះមកឱ្យខ្មែរបានឡើយ។