cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
យាយ ម៉ៅ
ជំនឿ
ដោយហេតុតែកាចសាហាវយ៉ាងនេះហើយ ទើបបារាំងសែស (ក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំងរវាងឆ្នាំ ១៩០០) បានទៅបាញ់ទីសក្ការៈអ្នកដូននោះម្ដង។ តាំងពីពេលនោះមក អ្នកដូននេះ ក៏ថយអានុភាពបន្តិច។
ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១៩៤០ ជំនាន់ជប៉ុនចូលស្រុក បានកេណ្ឌប្រជាពលរដ្ឋចំណុះខែត្រកំពត ឲ្យទៅជីកលេណដ្ឋាន នៅត្រង់ថ្នល់បត់ភ្នំទ្វារកំពតនោះ។ ពលករទាំងនោះ បានទៅធ្វើបរិវេណទីសក្ការៈនោះឲ្យស្មោកគ្រោក មានបន្ទោរបង់មូត្រ លាមកជាដើម ដោយ​ការខឹងនឹងអំពើរបស់អ្នកទាំងនោះ អ្នកដូនក៏ធ្វើឲ្យមានជម្ងឺ ស្លាប់អស់ជាច្រើននាក់។ អ្នកខ្លះមានជំងឺឈឺតាំងពីកន្លែងកាប់ដីនោះមក ស្លាប់អស់ជាច្រើននាក់។ អ្នកខ្លះបានមកដល់ផ្ទះ ទើបចាប់មានជំងឺក៏មាន ស្លាប់រង្គាលចោលប្រពន្ធ ឲ្យនៅមេម៉ាយគគោក រហូតទាល់តែបាននាមថា "មេម៉ាយជំនាន់ជប៉ុនកេណ្ឌ" ។ ដោយឃើញហេតុការស្ដែងយ៉ាងនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នកស្រុក ទាំងខ្មែរ ចិន យួន ចាម ជ្វា បាក់បបខ្លបខ្លាចឥតឧបមា។ ម្នាក់ៗប្រសិនបើមានការត្រូវធ្វើដំណើរទៅចំកន្លែងនោះ ដោយខានមិនបាន ក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យមានវត្ថុកំដរដៃ សម្រាប់ថ្វាយអ្នកដូនពុំដែលខានឡើយ។
ដើម្បីធ្វើឲ្យការវឹកវរស្ងប់ស្ងាត់ មនុស្សទាំងឡាយ ក៏ចាប់ផ្តើមនាំយកវត្ថុផ្សេងៗ ដើម្បីធ្វើសក្ការៈបូជាយាយម៉ៅ និងកសាង​ទីសក្ការៈឡើងវិញ។ ក្រៅពីការបន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខ របស់អ្នកស្រុក​នៅផ្តុំភ្នំពេជ្យនិល ពេលដែលមានភាពវឹកវរកើតឡើង មានការលួច កាប់សម្លាប់ជាដើម អ្នកទាំងនោះ តែងទៅបញ្ជាន់អ្នកដូន ដើម្បីឲ្យអ្នកដូនប្រាប់ហេតុការ ឬប្រាប់ពិធីដើម្បីដោះស្រាយផ្សេងៗ។
ឯកសារយោង
Notes
ស្រុកស្វាយចេក
ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ស្រុកនេះមាន៨ឃុំ ៖៖
កម្លាំង
គេសរសេរ (Fកំលាំងដែលមានអំពើ ; Kថេរសមាមាត្រ ; xសាច់លូត) ។
សំគាល់ :
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលគ្រងនឹងធ្វើនៅឆ្នាំ១៩៦៣
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលគ្រងនឹងធ្វើនៅឆ្នាំ១៩៦៣ ត្រូវបានខកខានលែងបានធ្វើវិញ ព្រោះកម្ពុជាដែលត្រូវបានគេតែងតាំងអោយធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ មិនអាចរៀបចំប្រារព្ឋព្រឹត្តិការណ៍នេះបានដោយភាពអស្ថេរភាពក្នុងប្រទេសនិងការខ្វែងគំនិត​ជាមួយ International Amateur Athletic Federation។ កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣ត្រូវបានលើកទៅអោយប្រទេសឡាវធ្វើជំនួស ប៉ុន្តែត្រូវបានឡាវស្នើសុំមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ១៩៦៥ទេ ដោយសារកង្វះខាតហិរញ្ញវត្ថុ។ សំនាងល្អ ម៉ាឡេស៊ីបានស្ម័គ្រចិត្តចូលខ្លួនទទួលរៀបចំកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឆ្នាំ១៩៦៥ ដែលធ្វើឡើងនៅកូឡាឡាំពួរដោយមានកីឡាករនិងមន្ត្រីដឹកនាំចំនួនជាង១៣០០នាក់ចូលរួម។ មកទល់ពេលនេះ សហព័ន្ឋកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានទទួលសមាជិកថ្មីគឺសិង្ហបុរី ដែលទើបនឹងផ្ដាច់ខ្លួនពីម៉ាឡេស៊ីនៅខែសីហាឆ្នាំដដែលនោះ។
ស្រុកម៉ាឡៃ
ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ស្រុកនេះមាន៦ឃុំ ៖
Aki Ra
សូម​ជួយ​​កែ​ប្រែ​អត្ថបទ​នេះ៖ អត្ថបទ​ដើម​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស មិន​ទាន់​មាន​ខ្លឹម​សារ​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​គុណភាព​របស់ WikiPedia ទេ --
ប្រវត្តិ
Aki Ra ជា​អតីត​កង​ចល័ត​នៅ​នៅ​សម័យ​ប៉ុល​ពត សព្វថ្ងៃ​ជា​អ្នក​ដោះមីន និង ថែរក្សា​សារមន្ទី​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប។ មិន​មាន​ឯកសារ​ផ្លូវ​ការ​បញ្ជាក់​ពី​ឆ្នាំ​កំនើត​ពិត​ប្រាកដ​របស់​លោក​ទេ តែ​លោក​ជឿជាក់​ថា​បាន​កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧០។ ឪពុក​ម្ដាយ​ស្លាប់​នៅ​ជំនាន់​ប៉ុល​ពត លោក​ត្រូវ​បាន​ស្ដ្រី ម្នាក់​ឈ្មោះ​ យួន ថែរក្សា ជា​មួយ​ក្មេង​កំព្រា​ដទៃ​ទៀត​មុន​ពេល​ គាត់​ត្រូវ​គេ​រើស​ចូល​ក្នុង​កង​ចល័ត​នៅ​អាយុ ១០ ឆ្នាំ។ អ្នក​ស្រី យួន បាន​រស់​នៅ​ និង ធ្វើ​ការ​​នៅ​សារៈមន្ទី​មីន​កម្ពុជា និង ស្លាប់​នៅ​​ខែ​មេសា ២០១០ អាយុ ៦៦ ឆ្នាំ ដោយ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម។
ទន្តវទនសាស្រ្ត
ទន្តវទនសាស្រ្ត Dentistry គឺជាមុខវិជ្ជាមួយដែលសិក្សាពីវិទ្យាសាស្រ្តមាត់,ធ្មេញ,អញ្ចាញ និងសរីរមួយចំនួនទៀតដែលនៅនឹងមាត់។ អ្នកអនុវត្តការព្យាបាលលើផ្នែកនេះគេហៅថា ទន្តវទនបណ្ឌិត (Dentist)។មុខវិជ្ជានេះត្រូវបានបង្រៀនដោយសាកលវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្តសុខាភិបាល-University of Health Science (UHS)in Phnom Penh,Cambodia (សាលាក្រហម), University of Puthisastra (UP)និងសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ (IU).
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ​ប្រទសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី២១ កញ្ញា ១៩៦៥។ ដើមឡើយគេគ្រងនឹងធ្វើវានៅប្រទេសឡាវ ប៉ុន្តែត្រូវបានឡាវបដិសេដដោយសារ​បញ្ហាថវិកា។
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊ីហ្គេម
កុំព្យូទ័រ mainframe
កុំព្យូទ័រ mainframe (សំដៅ​ជាសាមញ្ញ​ថាជា​«​ជាតិដែក​ដ៏ធំ ") គឺជា​កុំព្យូទ័រ​ប្រើជាចម្បង​ដោយអង្គការ​ក្រុមហ៊ុននិង​រដ្ឋាភិបាល​សម្រាប់កម្មវិធី​សំខាន់​, ដំណើរការទិន្នន័យ​ភាគច្រើន​ដូចជាការ​ជំរឿន​ឧស្សាហកម្មនិង​ស្ថិតិ​អតិថិជន​, ការធ្វើផែនការ​ធនធាន​សហគ្រាស​និងដំណើរការ​ប្រតិបត្តិការ​។​
ពាក្យនេះ​ពីដំបូង​សំដៅទៅ​ទូ​ដ៏ធំមួយ​ដែលហៅថា«​ស៊ុម​ចម្បង "ដែល​បានដាក់​ឯកតា​ដំណើរការ​កណ្តាល​និងការចងចាំ​ដ៏សំខាន់នៃ​កុំព្យូទ័រ​ដំបូង។ ក្រោយមក​ពាក្យនេះ​ត្រូវបានប្រើ​ដើម្បីសម្គាល់​ម៉ាស៊ីន​ពាណិជ្ជកម្ម​ចុង​ខ្ពស់ពី​គ្រឿង​ដ៏មានឥទ្ធិពល​តិច។  ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​ខ្នាតធំ​ភាគច្រើន​ត្រូវបានគេ​បង្កើតឡើងនៅក្នុង​ឆ្នាំ 1960 នេះប៉ុន្តែ​បន្តការ​វិវឌ្ឍ​។
ហិណ្ឌូសាសនា
រូបភាពតូច|(ពីឆ្វេងទៅស្តាំ។) [[ព្រះម៉ែលក្ម្សី-ព្រះនរាយណ៍-ព្រះសិវៈ-បូជាចារ្នាគ (បាត)ព្រះមហេសីពីរនាក់នៃព្រះគណេស។-ព្រះគណេស-ព្រះសិវលិង្គ-ព្រះម៉ែទុគា-ព្រះនាងសរស្វតី.]] សាសនាហិណ្ឌូ (Hindouisme;Hinduism;ศาสนาฮินดู) គឺជា​សាសនា​ដ៏​ចំណាស់​មួយ ដែល​ចាប់កំណើត​នៅ​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌា ដែល​បន្តវេន​ពី​លទ្ធិ​វេទនិយម និង​ព្រហ្មនិយម​។ ហិណ្ឌូ​ត្រូវ​បាន​គេ​សន្មត​ថា​ជា​សាសនា​ចំណាស់​ជាង​គេ​បំផុត​លើ​ពិភពលោក បើ​រាប់​ចាប់ពី​សម័យ​វេទនិយម​មក និង​ជា​សាសនា​ធំ​ជាង​គេ​ទីបី​លើ​លោក បន្ទាប់ពី​សាសនាគ្រិស្ដ និង​សាសនាឥស្លាម ដែល​មាន​សាសនិក​ប្រហែល​មួយពាន់លាន​នាក់ ក្នុង​នោះ​ប្រមាណ ៩០៥ លាន​នាក់​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​។ ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ដែល​មាន​អ្នក​កាន់​សាសនាហិណ្ឌូ​មាន នេប៉ាល់, ស្រីលង្កា, ឥណ្ឌូនេស៊ី (កោះ​បាលី), ម៉ាឡេស៊ី, សិង្ហបុរី, Mauritius, Fiji, Suriname, Guyana, Trinidad and Tobago, កាណាដា និង​សហរដ្ឋអាមេរិក។.
ទ្រឹស្តីបទស្តេអាត
ស្តាំ|ស៊ុម| ក្នុងធរណីមាត្រ ទ្រឹស្តីបទស្តេអាត (Stewart's theorem) នាំមកនូវទំនាក់ទំនងរវាងរង្វាស់ជ្រុងនៃត្រីកោណ និង រង្វាស់អង្កត់ពីកំពូលទៅកាន់ជ្រុងឈមនឹងកំពូលនោះ។
តាង a, b, c ជារង្វាស់ជ្រុងនៃត្រីកោណ តាង p ជារង្វាស់អង្កត់ពី A ទៅចំនុចនៅលើជ្រុង BC ដែលចែកអង្កត់ BC ជាពីរមានរង្វាស់រៀងគ្នា x និង y ។ គេបាន
សំរាយបញ្ជាក់
ហៅចំនុច P ជាចំនុចប្រសព្វរវាង a និង p ។ យើងចាប់ផ្តើមអនុវត្តទ្រឹស្តីបទកូស៊ីនុសចំពោះមុំបំពេញ APB និង APC ។
គុណសមីការទី១នឹង x និងគុណសមីការទី២នឹង y គេបាន
ដោយបូកសមីការទាំងពីរបញ្ចូលគ្នា យើងទទួលបានទ្រឹស្តីស្តេអាតដូចខាងក្រោម
សូមមើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រត្រីកោណ ស្តេអាត
សាវកប៉ុល
សាវកប៉ុល គឺ​ជា​អ្នាកដឹកនាំ​ដ៏សំខាន់​ម្នាក់​នៅក្នុង​ក្រុមគ្រីសបរិស័ទដើម ។
ការអប់រំ
ឪពុកម្ដាយលោក​ប្រហែលជា​ដាក់​ឈ្មោះ​លោកថា សុល ទៅតាមឈ្មោះស្តេចដំបងរបស់ អ៊ីស្រាអែល ដែលជាមនុស្សក្នុងអំបុរ បេនយ៉ាមីន ដែរ។​ លោកប៉ុល បានរៀននៅ​ក្នុង​លទ្ធិ​ ផារិស៊ី នៅឯសាលាបង្រៀនពួកគ្រូ​ដោយ​មាន​ លោកកាម៉ាលាល ជាប្រមុខ។ គាត់ថ្លាប់ជាកវីក្រក ​ ហើយ លោកក៏​បាន​ប្រើ​ជម្លោះ​ជាមួយ​ក្រេក​ដោយ​សំណូមពរឲ្យ​មានឥទ្ធិពលក្រេក រ៉ូម វិញ។
អ្នកបៀតបៀនអ្នកកាន់តាមព្រះយេស៊ូ
រូបភាពតូច|left|លោកសូល​សួរវិញ​ថា «លោកម្ចាស់អើយ! តើលោក​ជានរណា?» (គំនូរ​ដោយ ខារ៉ាវ៉ាហ្គីអូ) លោក​ជា​ជនជាតិយូដា ជា​ផារីស៊ី​ដ៏ទឹងរឹង​ហើយ​ស្រឡាញ់​ជាតិយូដាណាស់។ លោកជាសមាជិក​របស់ក្រុម ផារីស៊ី មានចិត្តខ្នះខ្នែង ហ៊ានប្រឆាំង ដើម្បីសាសនាយូដា ជាពិសេស​លោកស្អប់សាសនាថ្មីណាស់ សាសនានោះគឺ សាសនារបស់ ព្រះយេស៊ូ ឬហៅ “គ្រិស្តសាសនា”។ នៅគម្ពីរកិច្ចការ​របស់​ក្រុមគ្រិស្តទូត ជំពូកទី ៩ បានរៀបរាប់ថា មានថ្ងៃមួយ លោកទទួលបេសកកម្ម ទៅចាប់​គ្រិស្តបរិស័ទ​នៅ​ក្រុងដាម៉ាស ជាមួយទាហានមួយចំនួន។ ក្នុងពេលកំពុងធ្វើដំណើរ លោកបានជួប ជាមួយព្រះយេស៊ូ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយលោកតាមរយៈសំឡេងនិងពន្លឺ។ ព្រះអង្គហៅឈ្មោះលោក សូលថា «សាអ៊ូលអើយ សាអ៊ូល! ហេតុដូចម្តេច បានជាអ្នកបៀតបៀនខ្ញុំ» លោកសូលសួរវិញថា «លោកម្ចាស់អើយ! តើលោកជានរណា?» សំឡេងនោះឆ្លើយវិញថា «ខ្ញុំជាយេស៊ូដែលអ្នកកំពុងតែ បៀតបៀន»។
ដំណើរដំបូង
មានការធ្វើដំណើរដ៏សំខាន់គឺ ដំណើរលើកទី ១ ព្រោះមានលោកបាណាបាសទៅជាមួយ ដោយចាប់ផ្តើមចេញធ្វើដំណើរ ពីក្រុងអន់ទីយូក ។ លោកឈប់សម្រាក់នៅកោះ គីប្រូស ហើយបន្តទៅ ប្រទេស តួកគី។
ដំណើរលើកទីពីរ
ក្រោយបានប្រជុំមហាសន្និបាតក្រុមគ្រិស្តទូល នៅក្រុងយេរូសាឡឹម។ ក្រោយបានធ្វើដំណើរ ប្រកាស ដំណឹងល្អលើកទីពីរ ដែលត្រូវទទួលអង្វរពីក្រុមគ្រិស្តទូតជាផ្លូវការ ។ លោកឆ្លងកាត់ ប្រទេសទ័រគីសព្វថ្ងៃ ទៅដល់ស្រុកហ្វ្រីជានិងកាឡាទី ហើយលោកធ្លាក់ ខ្លួនឈឺ ក្រោយមកឆ្លងចូលទ្វីបអឺរ៉ុបជាមួយសន្តលូកា ហើយបង្កើត ព្រះសហគមន៍នៅក្រុងភីលីព(ប្រទេសក្រិកសព្វថ្ងៃ) នៅទីនេះលោកត្រូវគេចាប់ដាក់គុក ក្រោយដោះលែង លោកប្រកាសដំណឹងល្អម្តងទៀតនៅទីក្រុងអាថែន(ទីក្រុងរបស់ប្រទេស ក្រិក)។ បេសកកម្មរបស់លោកត្រូវផ្អាក់ចំពោះមុខអ្នកប្រាជ្ញជនជាតិក្រិក។ លោកបានបង្កើត ព្រះសហគមន៍ ក្រុងកូរិនថូ ដែលធ្វើឲ្យលោកពិបាកចិត្តជាងព្រះសហគមន៍ឯទៀតៗ ក្រោយមក ត្រឡប់ទៅក្រុងអន់ទីយូកម្តងទៀត។
ដំណើរទីបី
ការធ្វើដំណើរលើកទី ៣​ លោកបានទៅសួរសុខទុក្ខតាម ព្រះសហគមន៍ ដែលលោកបង្កើត ដូចជានៅក្រុងអេភេសូ ជាដើម ក្រោយមកទៅប្រទេសក្រិក ទៅសួរសុខទុក្ខគ្រិស្តបរិស័ទ ក្រុងកូរិនថូ ហើយឆ្លងទៅក្រុងមិលេតុស។ លោកដាក់តឿនឲ្យក្រុមព្រឹទ្ធាចារ្យដឹងមុនអំពីការសាកល្បងនានា ដែលលោកកំពុងទទួល។ ក្រោយមក អ្វីដែលលោក និយាយក្លាយទៅជារឿងពិត ព្រោះលោកត្រូវចាប់ និងជាប់ឃំឃាំង ប៉ុន្តែដោយសារ លោកមានសញ្ជាតិរ៉ូម៉ាំងផង លោកឧទរណ៍ទៅក្រុងរ៉ូម។
ការធ្វើដំណើរចុងក្រោយ
រូបភាពតូច|left|លោកប៉ូលទទួលជីវិតមរណសាក្សីនៅ [[ទីក្រុងរ៉ូម។]]
ការធ្វើដំណើរចុងក្រោយរបស់លោកគឺ ធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងរ៉ូម ប៉ុន្តែមានទាហានចាប់លោក ទៅជាមួយដែរ លោកដល់ក្រុងរ៉ូមប្រហែលឆ្នាំ ១៩៦០ ឬ ១៩៦១ ហើយត្រូវ ជាប់ ឃុំឃាំងរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៦៣។ ទោះបីលោកគ្មានសេរីភាព លោកទទួលជំនួនគ្រាន់បើ រហូតដល់លោកអាចទំនាក់ទំនងគ្រិស្តបរិស័ទ នៅទីនោះបាន។ មានការកត់ទុកថា លោកចង់ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអេស្ប៉ាញា  ឬអាច ទៅសួរសុខទុក្ខគ្រិស្ត បរិស័ទនៅកន្លែងណាមួយ។ លោកសរសេរប្រាប់លោកទិម៉ូថេនិងទិទុស ឲ្យដឹងមរណភាពរបស់លោក។
លោកប៉ូលទទួលជីវិតមរណសាក្សីប្រហែលឆ្នាំ ៦៧ ដោយត្រូវកាប់ក ដោយដាវ។
សំណេរ
សំបុត្រ​ដប់បី​នៅក្នុង​គម្ពីរសញ្ញាថ្មី​ត្រូវបានផ្តល់ជូនប៉ុល ក្នុងចំណោម​ពួកគេ​ប្រាំពីរត្រូវបានគេ​ចាត់ទុកថាពិតប្រាកដ (រ៉ូម កូរិនថូសទី កូរិនថូស ទីមួយ និង ទី២ កាឡាទី ភីលីព ថេស្សាឡូនិក ទីមួយ និង ភីលេមុន) បីនាក់មានការសង្ស័យ​ហើយបីនាក់ទៀត​មិនត្រូវបានសរសេរ​ដោយគាត់ទេ។ វាត្រូវបានគេជឿជាក់ថា​ខណៈពេល​ដែល​ប៉ុលបានសរសេរ​សំបុត្ររបស់គាត់​លេខារបស់គាត់​បានបកស្រាយ​ខ្លឹមសារ​នៃសាររបស់គាត់។ រួមជាមួយការងារផ្សេងទៀត​សំបុត្ររបស់ប៉ុល​ត្រូវបានចែកចាយនៅក្នុងព្រះសហគមន៍នៅ​ក្នុងព្រះវិហារឯងទៀតៗ ។ អ្នករិះគន់ភាគច្រើន​មានទស្សនៈថា​សំបុត្រដែលសរសេរដោយប៉ុល​គឺជាសៀវភៅដែលបានសរសេរ​ដំបូងបំផុត​នៃគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ សំបុត្ររបស់គាត់​ដែលភាគច្រើនត្រូវបានផ្ញើ​ទៅដល់ក្រុមជំនុំ​ដែលគាត់បានបង្កើត​ឬបានទៅជួប​មានការពន្យល់​អំពីអ្វីដែលគ្រីស្ទបរិស័ទ​គួរជឿនិងរបៀប​ដែលពួកគេ​គួររស់នៅ។ ស្នាដៃរបស់ប៉ុល​មានកំណត់ហេតុសរសេរ​ដំបូងអំពីអត្ថន័យនៃការក្លាយជគ្រីសបរិស័ទ​ហើយដូច្នេះ​ភាពខាងវិញ្ញាណគ្រីស្ទបរិស័ទ។
ទេវវិទ្យា
សាវ័ក​ប៉ុល​បាន​ពន្យល់​ប្រាប់​គ្រីស្ទបរិស័ក្នុង​សំបុត្រ​ទាំង​មូល ដែល​គាត់​សរសេរ​ថា ដំណឹង​ល្អ​ជា “ព្រះ​ចេស្តា​នៃ​ព្រះ សំរាប់​នឹង​ជួយ​សង្គ្រោះ​ដល់​អស់​អ្នក​ណា​ដែល​ជឿ”។ អ្នក​ដែល​កំពុង​រង​ទុក្ខ​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​ស្តេច​សេសា ពិត​ជា​ត្រូវ​ការ​ដំណឹង​ល្អ​នេះ​ណាស់។ គឺ​ដំណឹង​ល្អ​នៃ​ព្រះអង្គ​សង្រ្គោះ​ដែល​បាន​សុគត​នៅ​លើ​ឈើ​ឆ្កាង និង​មាន​ព្រះ​ជន្ម​រស់​ឡើង​វិញ ជា​អ្នក​រំដោះ ដែល​បាន​ឈ្នះ​ខ្មាំង​សត្រូវ​របស់​ទ្រង់ ដោយ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ដឹង​ថា ព្រះ​អង្គ​ស្រឡាញ់​ពួក​គេ​ខ្លាំង​ប៉ុណ្ណា។​
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
អង់គ្លេស
អង់គ្លេស (ភាសាអង់គ្លេស​៖ England) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​នៃ​សហរាជាណាចក្រ​។ ប្រទេស​នេះ មាន​ប្រជាជន​ជាង ៨៣% នៃ​ប្រជាជន​សរុប​នៃ​សហរាជាណាចក្រ ដែល​មាន​ផ្ទៃដី​ប្រមាណ ២/៣ នៃ​កោះ "Great Britain" ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​កោះ​នេះ​។ អង់គ្លេស មាន​ព្រំប្រទល់​ខាងជើង​ជាប់​នឹង ប្រទេស​ស្កុតឡែន និង ខាងលិច​ជាប់​ជាមួយ​ប្រទេស​វ៉ែល ក្រៅ​ពី​នេះ​គឺ​ជាប់​នឹង សមុទ្រ​ខាងជើង សមុទ្រ​អៀរឡង់ សមុទ្រ​សែលទិក ច្រកសមុទ្រ​ប្រ៊ីស្តុល និង ច្រកសមុទ្រ​អង់គ្លេស​។ ទីក្រុង​ឡុងដ៍ គឺជា​រាជធានី​របស់​អង់គ្លេស និង ជា​ទីក្រុង​ធំ​បំផុត​នៃ​សហរាជាណាចក្រ និង ជា​ទីក្រុង​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ច្រើន​បំផុត​នៅ​សហភាពអឺរ៉ុប​។
អង់គ្លេស បាន​ក្លាយជា​រដ្ឋ​ឯកភាព​នៅ​ឆ្នាំ​៩២៧ ដែល​ជា​កុលសម្ព័ន្ធ​អាល្លឺម៉ង់​មួយ បាន​តាំងទី​លំនៅ​នៅ​ទីនោះ​ក្នុងកំលុង​សតវត្ស​ទី៥ និង ទី៦​។ ប្រទេស​នេះ បាន​ផ្សាយ​វប្បធម៌ និង ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ទាំងមូល ដែល​ជា​ប្រភព​ដើម​នៃ ភាសាអង់គ្លេស វិហារ​គ្រិស្តសាសនា​អង់គ្លេស ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​អង់គ្លេស ដែល​បង្កើត​បាន​មូលដ្ឋាន​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ទូទៅ (Common Law) នៃ​ប្រទេស​ជាច្រើន​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត អង់គ្លេស​គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម និង ជា​ប្រទេស​ទីមួយ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឧស្សាហូបនីយកម្ម​។ វា​គឺជា​មណ្ឌល​នៃ "សមាគម​ព្រះរាជា" (Royal Society) ដែល​ជា​កន្លែង​ស្ថាបនា​នូវ​ការ​ពិសោធ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទំនើប​។ អង់គ្លេស គឺជា​ប្រទេស​ដែល​ប្រកាន់​យក​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​អាស្រ័យ​សភា​ចំណាស់​ជាងគេ​បំផុត​នៅលើ​ពិភពលោក ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ ច្បាប់ និង របៀប​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋ​របស់​អង់គ្លេស ត្រូវ​បាន​ប្រជាជាតិ​ជាច្រើន​នៅលើ​ពិភពលោក​យក​គំរូ​តាម​។
នា​ថ្ងៃទី​០១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៧០៧ "រាជាណាចក្រ​សហភាព​អង់គ្លេស" (Kingdom of Great Britain) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​ឯកភាព​នយោបាយ រវាង​រាជាណាចក្រ​អង់គ្លេស (មាន​បញ្ចូល​ទាំង​ប្រទេស​វ៉ែល​ផង​ដែរ) និង រាជាណាចក្រ​ស្កុតឡែន​។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហរាជាណាចក្រ
ធ្វិតថឺរ
ធ្វិតថឺរ (Twitter) ជាប្រព័ន្ធគេហទំព័រមួយមានពេញនិយម ហើយគេអាចអោយឈ្មោះថាជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង មួយប្រភេទដែលអនុញ្ញាតអោយបណ្តាអ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់គ្នាអាចមានលទ្ធភាពធ្វើការបញ្ជូននិងទទួលនូវ ព័ត៌មានផ្សេងៗបានយ៉ាងងាយស្រួលនិងអ្វីដែលសំខាន់នោះ គ្រប់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់អាចសរសេបានត្រឹមតែ១៤០ពាក្យតែប៉ុណ្ណោះក្នុងការបោះពុម្ភចេញម្តងៗនិងដែលគេអោយឈ្មោះកូនសត្វយំ(បក្សី) (tweets)។ ហើយគេហទំព័រនេះក៏ទទួលបាននូវភាពល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោកក្នុង រយៈពេលមួយដ៏ខ្លីដោយមានអ្នកប្រើប្រាស់ចំនួន៣០០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១១។ គេហទំព័រនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០០៦ ដោយលោកចេកដូស៊ី។ គេហទំព័រនេះមានអ្នកប្រើ ប្រាស់ដាក់ឈ្មោះថាជាប្រព័ន្ធដែលអាយផ្ញើជាអក្សរឬសំបុត្រខ្លីៗបាននៅតាមលើប្រព័ន្ធអន្តរជាល។
គេហទំព័រនេះមានទីតាំងនៅរដ្ឋសាន់ផ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ និង មានការិយាល័យនៅទីក្រុងញូយ៉ក។
ការបង្កើតឡើង
ដំបូងឡើយគេហទំព័រធ្វិតថឺរនេះត្រូវបានប្រជុំឡើងអស់រយៈពេលមួយថ្ងៃពេញក្នុងការបង្កើតឡើង។ជាមួយនិងសមាជិករបស់ ផូតចេតស្តីងរបស់ក្រុមមហ៊ុនអូដេអូរ។លោកដូស៊ីបានផ្តល់ជាយោបលដល់ការដែលបង្កើតនូវបណ្តាញទំនាកទំនងក្នុងការផ្ញើនូវលិខិតខ្លីៗ ក្នុងការទំនាក់ទំនងជាលក្ខណៈក្រុមតូចៗ។ដំបូងឡើយប្រព័ន្ធគរហទំព័រនេះមានឈ្មោះថា(twttr)ដែលជាការផ្តល់ជូនជាគំនិតបរស់ លោកវីលៀមនិងក្រោយមកដោយលោកណូចក្លាសនិងការដែលជួយជម្រុញមន្ថែមរបស់ លោកផ្លីគើហើយចំនួនសំបុត្រខ្លីៗដែលជាកូដCodeរបស់អាមេរិកាំងគឺជាភាសាកូដខ្លីៗបន្ទាម់មកបណ្តាអ្នករចនាក៏បានបង្កើតបន្ថែមទៀត នូវភាសារកូដដែលមានចំនួន10958ជាប្រភេទដូចខ្លី និងចំពោកូវែងវិញមានចំនួន40404។រាល់ការៀបចំទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០០៥ដោយលោកដូស៊ីនៅពេលដែល លោកដូស៊ីចាប់ផ្តើមនូវការចេញបោះពុម្ភជាសារធារណៈល់កដំបូងនៅម៉ោង៩និង៥០នាទីPMដោយប៉ាស៊ីភិចស្ដែនដាតថាម។ យើងមិនអាចបន្តូឬកែប្រែនូវពាក្យtwitterបានទេព្រោះវាមានលក្ខណៈមួយសមរម្យនិងគេហទំព័រនេះគឺមាន័យថា
ថ្វីតធ័រ (នៅភាសាអង្លេសជា​ Twitter) គឺជាបណ្ដាញសេវាកម្មទំនាក់ទំនងសង្គមនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធ័រណេត និងសេវាកម្មប្លូកតូច​ ដែលបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ដោយលោក យ៉ាក ដូរសេយ (Jack Dorsey) (១៩ វិឆ្ឆិកា, ១៩៧៥) ជនជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិច ។
អត្ថប្រយោជន៏ Twitter គឺជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង់សង្គម ដែលយើងអាចធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ ព័ត៌មាន, អាចចែករំលែកនូវព័ត៌មានអោយគ្នាទៅវិញទៅមក, អាចស្វែងរកមិត្ដភក្ដិ និង អាចរាប់អានមិត្ដនៅលើ គេហទំព័រ Twitter នេះក៏បានដែរ ។ ការប្រើប្រាស់មានលក្ខណះទូលំទូលាយ សំរាប់ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន អោយគ្នាទៅវិញទៅមក បានយ៉ាងងាយស្រួល ហើយយើង អាចធ្វើការ តំណភ្ជាប់ទៅគេហទំព័រ ណាមួយក៏បាន ។ ប៉ុន្ដែនៅក្នុងប្រអប់ ផ្ញើរសារ (What’s happening?) យើងអាចសសេរបានត្រឹមតែ ១៤០ តួអក្សរតែ ប៉ុណ្ណោះ ។
ការបង្កើតធ្វិតថឺរ
ធ្វិតថឺរ បង្កើតឡើងដោយមានការឆ្លងកាត់ នូវ”ការប្រជុំរិះរកពិចារណាអស់រយៈពេលមួយថ្ងៃពេញ” ហើយត្រូវ បានកាន់កាប់ ដោយគណៈក្រុមប្រឹក្សា របស់ក្រុមហ៊ុនប្រពន្ធ័ផ្សព្វផ្សាយសេរីផ្ទាល់ (Odeo)បញ្ជីសម្រាប់ស្រាវជ្រាវ ពីគោលដៅ របស់ ស្ថានីយសំណាញ់ សម្រាប់ RSS ។ ឌូស៊ី(Dorsey)ក៍បានបង្ហាញយោបល់ ចំពោះការប្រើប្រាស់ជាបុគ្គល ក្នុងការបម្រើជា SMS ដើម្បីទំនាក់ទំនង ដាក់ជា ក្រុមតូចមួយ។ ការបង្កើត ឈ្មោះ កូដខ្លីៗ សម្រាប់ការបម្រើជា( twttr ) គំនិតមួយទៀត វីលលៀម (Williams ) សំអាងទៅលើអ្នកផ្តើមដំបូងមា្នក់នៅទីក្រុងញូយ៉ក ដែលជាអ្នកបានបង្កើតវាឡើង ហើយបានដាក់នូវ រូបភាពទាក់ទាញរឺ​​ វីដេអូ (Flickr) និងមានលក្ខណះប្រាំយ៉ាងចំពោះ SMS​ លេខកូដយ៉ាងសំខាន់ របស់ ជនជាតិអាមេរិកម្នាក់។ អ្នកបង្កើតបានចាត់ទុកថា ការផ្តើមដោយលេខ “10958”ជាលេខកូដពិសេសប៉ុន្តែ ក៏បានប្តូរលេខនេះជាលើកចុងក្រោយ ទៅជាលេខ”40404” សម្រាប់ អោយមានភាពងាយស្រួល​ ក្នុងការប្រើប្រាស់និង អោយមានភាពងាយក្នុងការចងចាំ។ កិច្ចព្រាងការបាន ចាប់ផ្តើមឡើងនៅខែ មិថុនាថ្ងៃទី២១.ឆ្នាំ២០០៦ នៅពេលដែល លោក ឌូស៊ី(Dorsey) បានដាក់ផ្សាយជាសាធារណះ នូវ ការផ្ញើរសារធ្វិតថឺរ ជាលើកដំបូងនៅឯម៉ោង៩:៥០ PM “ជាម៉ោងដែលដក ប្រាំបីម៉ោងចេញ ហើយវាទៅជាម៉ោងស្របតាមនៅលើពិភពលោក”(PST) : “ជាពេលរៀបចំដាក់ twttrឡើង”“យើងបានមកជួបជាមួយនិងពាក្យថា “twitter” ហើយវាមានភាពល្អឥតខ្ចោះ។ កំណត់និយមន័យគឺ”ជាការនិយាយ បន្តិចបន្តួចចំពោះដំណឹងដែលពុំសូវសំខាន់” ហើយក៏ជា ”សំឡេងឆ្លង មកពី អ្នកប៉ិនលេងសើច”ហើយនោះក៏ជាផលិតផល ពិត ៗរបស់លោក ជែក-ឌូស៊ី (Jack Dorsey)លោកឌូស៊ីជាជនជាតិអាមេរិច កើតនៅ ថ្ងៃទី ១៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៦ គាត់ជាអ្នកបង្កើត គ្រឿងទន់ និង ជាអ្នកជំនួញ។
ការបង្កើតថ្វីតធ័រដំបូង
ថ្វីតធ័រដំបួងគឺត្រូវបានបង្កើតឡើងអោយប្រើប្រាស់នៅលើបណ្តាញពេញលេញនៅលើបណ្តាញសំរាប់អ្នកធ្វើការងារហើយវាមានសេវាកម្មគ្រប់គ្រាន់បានបង្ហាញខ្លួននៅទីសាធារណះនៅថ្ងៃទី១៥ខែកក្តដាក្នុងឆ្នាំ២០០៦។នៅខែតុលា២០០៦នោះផងដែរមានលោក បីស ស្រង( Biz Stone)លោក អីវ៉ាន់(Evan ) លោក វីលាម(Williams)​ នឹង​លោក​ ដឺរស្រី​​ (Dorsey) ហើយមានក្រុមអ្នកបង្កើតជាច្រើងនរូបទៀត( of Odeo formed Obvious Corporation and acquired Odeo and all of its assets–including Odeo.com)ហើយថ្វីតធ័របានមកពីការវិនិយោគទុន និងម្ចាស់ហ៊ុនជាច្រើនរូបទៀត។លោក វិលាម​គឺជាអ្នកស្ងប់ស្ងាត់ម្នាក់ដែលបានបង្កីតផ្នែកកញ្ចក់ការពារភ្លើង​ថ្វីតធ័របានធ្វើអោយល្បីល្បាញរហូតដល់ឆ្នាំ២០១១ហើយលោកក៏ជាម្ចាស់នៃក្រុមហ៊ុនមួយនៅក្នុងខែមេសាឆ្នាំ២០០៧ផងដែរ .។
ប្រជាប្រិភាព
[[ថ្វីតធ័រ]]មានប្រជាប្រិភាពឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៧នៃការតាំងពិព័រមួយនៅទិសខាងត្បូងឈាងខាងលិចនៅក្នុងហេតុការណ៏នោះ។ថ្វីតធ័របានកើនឡើងពី២០,០០០​ទៅ៦០,០០០ tweetsក្នុងមួយថ្ងៃ ថ្វីតធ័របានធ្វើអោយមនុស្សកាន់តែយល់បានច្បាស់ពីទីកន្លែងនៃការប្រជំសិន្និសិត និងអ្វីដែលមិនចុះសម្រុងជាមួយនិងការប្រើប្រាស់នូវសារនៅក្នុងថ្វីតធ័រ ," remarked Newsweek's Steven Levy. "ការធ្វើបែបនេះមាន១០០ដងមកហើយដែលបានធ្វើជាមួយគ្នាដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយថ្វីតធ័រនិងប្រភេទថ្វីតធ័រដទៃទៀត.ឃើញថាគណះវិនិឆ្ឆ័យនិងការប្រើប្រាស់សំឡេង​ការសំគាល់ទៅលើសេវាកម្ម របស់ថ្វីតធ័រ ហើយនិងប្លុកbloggerក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់។
សេចក្តីបញ្ចក់
ការប្រតិកម្មនៅពិធីតាំងពិព័រជាចំណុចគួរអោយកត់សំគាល់កាន់តែខ្លាំងឡើងៗជនជាតិស្កតជាអ្នកបង្កើតប្លុកបាននិយាយថា ថ្វីតធ័រការតាំងពិព័រនូវទិសខាងត្បូងឈាងខាងលិចគឺជាសង្គមសូហ្វែរនៃការស្រាវជ្រាវ។លោក ដានាដ បូយ(Danad Boyd)បាននិយាយថាថ្វីតធ័រ"own[ed]"នៅពិធីតាំងពិព័រនោះគឺបុគ្កលិកសេវាកម្មថ្វីតធ័រនៅពិធីនោះគឺជាមណ្តាញនៃសង្រ្គាមដែលទទួលបាននូវពានរង្វាន់ខ្ពស់ក្នុងការកត់សំគាល់។ ពួកយើងចង់និយាយថាអរគុណចំពោះចរិតទាំង១៤០ឬច្រើនជាងនឹង​ហើយពួកយងគ្រាន់តែធ្វើ។ថ្វីតធ័រមានតាំងពីយូលង់ណាស់មកហើយត្រូវបានដាក់អោយប្រើប្រាស់រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៤ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១០មកនេះ។ ទីមួយនោះគឺការមិនសង្រ្គោះពីផែនដីការផ្ញើរសារតាមរយះថ្វីតធ័រដែលបានមកពីបច្ជាបណ្ឌិតអន្តរជាតិគំលាតនៃស្ថានីយ៏ដែលមានឈ្មោះថាណាសាអវកាសចរ។ នៅថ្ថៃទី២២ខែមករាឆ្នាំ២០១០ជិតដល់ខែវិច្ឆិការ២០១០វាជារឿងមួយដែលធម្មតាទៅហើយក្នុងការកែប្រែវាអោយថ្មីក្នុងមួយថ្ងៃនោះដែលជាអ្នកបច្ចាបណ្ឌិតអ្នកវិឡាសាស្រ្តព័រមានបន្ថែមគឺ(@NASA Astronauts)នាសាក៏មានសណ្ឋាគារចំនួន២៥ផងដែរព្រមទាំងមានបន្ទប់ពិសេសសំរាប់ភ្ញៀវគឺលំដាប់អន្តរជាតិការចូលមកកាន់នាសាដែលជួយសម្រួលដល់ភ្ញៀវ.ការនិយាយគឺមានគោលបំនងច្បាស់លាស់មានគោលដៅដើម្បីបញ្ចាក់ប្រាប់អ្នកចូលរួមអោយបានយល់នូវអត្តន័យនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃអនាគតដើម្បីណាងទៅដែលជាគោលបំនងនៃនាសា ។
នៅខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១០លោកអាល់ដាម បិន(Adam Bain )ដែលជាម្ចាស់ក៏ដូចជាអ្នកតែតាំងក្រុមហុនហើយលោកជាប្រធានាធិបតេយ្យនៃ(Revenue from News Corp)ដែលជាអ្នកស្តាប់តាមបណ្តាញ។ ថ្ងៃទី១៤ខែវិច្ចិការឆ្នាំ២០១០ ថ្វីតធ័រមានភាពទូលំទូលាយក្នុងការរិះរកមធ្យាបាយរចនាវីបសាយដើម្បីដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងឡូកូថី​យ៉ាងណាក៏ដោយវានៅតែបន្តនៅការផ្ញើរទោះជាវាមានបញ្ហាយ៉ាងណាក័ដោយគឺនៅតែមានសម្តភាពដដែល។
ភាពជាអ្នកដឹកនាំ
ដរស៊ីជាការឆ្លើយតបរបស់ថ្វីតធ័រនៅក្នុងខែមិនាឆ្នាំ២០១១ខណះនោះដែរលោកប្រធានាធិបតីផ្នែកខាងអភីវឌ្ឍនីលោកបានចំណាយពេលវេលារបស់លោកនៅទីកន្លែងរបស់លោកគឺនៅក្នុងការិយាល័យរបស់គាត់។
ការកើនឡើងរបស់ថ្វីតធ័រ
បទពិសោធន៏បានធ្វើអោយមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សគឺបានទៅដល់៤០០,000បច្ឆាបណ្តិតនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៧ និងមានទាហានការពារចំនួន១០០លានដែលជាបណ្តិតនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ នៅក្នុងខែកុម្ភះឆ្នាំ២០១០ថ្វីតធ័រត្រូវបានផ្ញើរ៥០មីលានក្នុងមួយថ្ងៃនៅក្នុងខែមិនាឆ្នាំ២០១០ក្រុមហ៊ុនបានថតដោយមានការឆ្លងកាត់៧០,000 ត្រូវបានចុះឈ្មោះដោយស្ម័គ្រចឺត្ត។ នៅក្នុងខែមិថុនាឆ្នាំ២០១០ប្រហែល៦៥មីលាន​ត្រូវបានដាក់អោយប្រើប្រាស់ជារៀនរាល់ថ្ងៃ។ប្រហែលជាង់៧៥០ត្រូវបានផ្ញើរជាលើកទីពីរេបស់ថ្វីតធ៍រ។ ថ្វីតធ័រត្រូវបានប្តូរមួយភាគបីនៃបណ្តាញវិបសាយនៅក្នុងខែមករាឆ្នាំ២០០៩តាំងពីមុន។ ឧទាហរណ៏ថា នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១០នៃការប្រកួតបាល់ទាត់វល់ខាប នៅពេលដែល បន្ទាប់ពីជប៉ុនទទួលបានពន្ទុច្រើនជាងកាំម៉ារូន(Cameroon)នៅថ្ងៃទី១៤មិថុនាឆ្នាំ២០១០ ការថតចម្លងត្រូវបានបាក់បែកម្តង់ នៅពេលដែល៣,០៨៥ លើកទីពីបច្ចបណ្តិតបន្ទាប់ពីរោងចក្របើកនៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ហើយបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៧ខែមិថុនាឆ្នាំ២០១០។ ហើយបន្ទាប់មកទៀតបានបង្កើតរោងចក្រមួយទៀតនៅប្រទេសដាណាម៉ាកដោយជនជាតិជប៉ុនក្នុងឆ្នាំដែលមានការប្រកួតបាល់ទាត់នៅលើពិភពលោក ដោយបានប្រកាសឬធ្វើការឃោសនា នៅពេលនោះហើយការថតសម្លេងនៅពេលនោះត្រូវបានរក្សាទុក្ខជាឯកសារវីវា២០១១។ ការប្រកួតបាល់ទាត់រវាងស្រ្តីជនជាតិជប៉ុន​និងសហរដ្ឋអាមេរិច មានការឃោសនាជាច្រើនផងដែរ។ នៅពេលដែលអាមេរិច។ នៅពេលដែលជនជាតិអាមេរិចឈ្មោះថាមីចចាល់ ចាកសាន់(Michael Jackson)បានស្លាប់នៅទី២៥ខែមិថុនាឆ្នាំ២០០៩។សេវាកម្មថ្វីតធ័រមិនទាន់មានភាពដំណើរការល្អទេក្រោយមកមានការប្រើប្រាស់ទើបមានការរីកចម្រើនហើយបន្ទាប់ពីការដាក់អោយប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោកមកវាមានភាពខ្ពង់ខ្ពស់ល្បីល្បាញកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ "Michael Jackson" at a rate of 100,000 tweets per hour.[40] ជួរចូលបន្ទាត់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៤
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក​ប្រទសថៃ ពីថ្ងៃទី៩ដល់ថ្ងៃទី១៦ ធ្នូ១៩៦៧។ កម្ពុជាជាថ្មីម្ដងទៀតបានបដិសេដមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ។
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ធាតុ​គ្រោង
ធាតុគ្រោង ជា​ធាតុ​ដែល​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ការ​វិភាគ​គ្រោង ដើម្បី​បំបែក​គ្រោង​សាំញ៉ាំ ទៅ​ជា​ធាតុ​ងាយ។ ធាតុ​គ្រោង​អាច​ជា បន្ទាត់, ផ្ទៃ ឬ មាឌ។
ធាតុ​ជា​បន្ទាត់​មាន ៖
ធាតុ​ជា​ផ្ទៃ មាន​៖
ធាតុ​ ជា​មាឌ៖
ទ្រឹស្ដីបទ​ម៉ូម៉ង់​បី
ក្នុង​វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល និង គ្រោង​វិភាគ, ទ្រឹស្ដីបទ Clapeyron នៃ​ម៉ូម៉ង់​បី  ជា​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ម៉ូម៉ង់​ពត់​ នៅ​ត្រង់​ទម្រ​​បី​ជាប់​គ្នា​នៃ​ធ្នឹម​ដេក។ តាង A, B, C ជា​ចំណុច​ទម្រ​បី​ជាប់​គ្នា និង តាង  L_1 ជា​ប្រវែង AB និង  L_2 ជា​ប្រវែង BC  និង តាង w_1 និង w_2 ជា​បន្ទុក​ក្នុង​មួយ​ឯកតា​ប្រវែង​នៃ​អង្កត់​ទាំង​នេះ។ ម៉ូម៉ង់​ពត់   នៅ​ត្រង់​ចំណុច​ទាំង​បី​ទាក់ទង​គ្នា​តាម ៖
ការលេងហ្គេម​វីដេអូ
វីដេអូហ្គេម​គឺជា​ការប្រកួត​មួយដែល​ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង​អន្តរកម្ម​អេឡិចត្រូនិ​មនុស្ស​ជាមួយនឹង​ចំណុចប្រទាក់អ្នកប្រើ​ដើម្បីបង្កើត​មតិអ្នកប្រើ​ដែលអាចមើលឃើញ​នៅលើឧបករណ៍​វីដេអូ​។ វីដេអូ​ពាក្យនៅក្នុង​វីដេអូហ្គេម​ជាប្រពៃណី​សំដៅទៅ​ជាឧបករណ៍​បង្ហាញ​បន្ទាត់បញ្ឈរ ប៉ុន្តែវា​ឥឡូវនេះ​បង្កប់ន័យ​ប្រភេទ​នៃការ​បង្ហាញ​ឧបករណ៍​ដែល​អាចផលិត​រូបភាព​ពីរ​ឬបី​វិមាត្រ។ ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិ​បានប្រើដើម្បី​លេងហ្គេម​វីដេអូ​ដែលត្រូវបាន​គេស្គាល់ថាជា​វេទិកា​; ឧទាហរណ៍នៃការ​ទាំងនេះគឺជា​កុំព្យូទ័រ​ផ្ទាល់ខ្លួននិង​ទូហ្គេមវីដេអូ។ វេទិកា​ទាំងនេះ​រាប់​ពីកុំព្យូទ័រ mainframe ធំទៅ​ឧបករណ៍​ឧបករណ៍យួរដៃ​តូច។ វីដេអូហ្គេម​ពិសេស​ដូចជាការ​ប្រកួត​ល្បែងទូល្បែង​ខណៈដែល​រឿងធម្មតា​ពីមុន​បាន​ធ្លាក់ចុះ​ជាបណ្តើរ​ក្នុង​ការប្រើប្រាស់។ វីដេអូហ្គេម​បានទៅ​លើ​ដើម្បីក្លាយទៅជា​ទម្រង់សិល្បៈមួយ​និងឧស្សាហកម្ម​។ ឧបករណ៍បញ្ចូល​ដែលត្រូវបានប្រើ​ជាចម្បង​ដើម្បីរៀបចំ​ការប្រកួត​វីដេអូ​ត្រូវបានហៅថា​ឧបករណ៍បញ្ជា​ហ្គេមមួយ​និងការ​ប្រែប្រួល​នៅទូទាំង​វេទិកា​។ ឧទាហរណ៍​ឧបករណ៍បញ្ជា​មួយអាច​មាន​តែប៊ូតុង​មួយនិង​យ៉យស្ទីក​មួយបាន​ខណៈពេលដែល​មួយទៀត​អាចនឹង​បំពាក់​ប៊ូតុង​បួនដប់​និងយ៉យស្ទីក​មួយឬច្រើន។ ដើម​ហ្គេមកុំព្យូទ័រ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ជាញឹកញាប់​ចាំបាច់ត្រូវ​ក្តារចុច​សម្រាប់​ការលេងហ្គេម​ឬ​ច្រើនជាងនេះ​ជាទូទៅ​តម្រូវឱ្យមាន​អ្នកប្រើ​ដើម្បីទិញ​យ៉យស្ទីក​ដាច់ដោយឡែកមួយ​ជាមួយនឹង​ប៊ូតុង​យ៉ាងហោចណាស់មួយ​។ ហ្គេមកុំព្យូទ័រ​សម័យទំនើប​ជាច្រើនបាន​អនុញ្ញាតឬ​តម្រូវឱ្យ​អ្នកលេង​ក្នុងការប្រើ​ក្តារចុច​និងកណ្តុរ​ក្នុងពេលតែមួយ។ មួយ​ចំនួននៃ​ឧបករណ៍បញ្ជា​ហ្គេមនេះ​ទូទៅបំផុតគឺ gamepads​, កណ្ដុរ, ក្តារចុច​និងយ៉យស្ទីក​។ នៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំ​ចុងក្រោយនេះ, វិធីសាស្រ្ត​បន្ថែមទៀតនៃ​ការបញ្ចូល​ត្រូវបាន​ផុសឡើង​ដូចជាការ​សង្កេត​កីឡាករ​កាមេរ៉ា​ដែលមានមូលដ្ឋាន​សម្រាប់ការ​កម្សាន្ត​វីដេអូហ្គេម​និងអេក្រង់​ប៉ះ​ប្រកាន់អក្សរតូចធំ​នៅលើឧបករណ៍​ចល័ត។​
វីដេអូហ្គេម​ជាធម្មតា​ប្រើមធ្យោបាយ​បន្ថែមទៀត​ក្នុងការផ្តល់​ព័ត៌មាន​អន្តរអំពើ​និងការ​ទៅ​លេង​។ អូឌីយ៉ូ​គឺជាសកល​ស្ទើរតែ​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ការបន្តពូជ​សំឡេង​ដូចជា​វាគ្មិននិង​កាស​។ មតិអ្នក​ផ្សេងទៀតអាច​មក​តាមរយៈ​កុំព្យូទ័រ​ប្រើ haptic ដូចជា​មតិ​រំញ័រ​ឬ​កម្លាំង​ដោយមាន​រំញ័រ​ពេលខ្លះ​ត្រូវបានគេប្រើ​ដើម្បី​ក្លែង​មតិ​កម្លាំង។
ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន (ចាម)
ព្រះបាទធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន (ម.គ.ស ?-២២២) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ២៤២-២២២) ជាស្ដេចចាមសោយរាជ្យទី៤ ក្នុងរឿងព្រេង និងក្នុងពង្សាវតារខ្មែរ ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងស្ដេចអង្គនេះបានពីរឿងនិទាន។ ទ្រង់បានសោយរាជ្យបាន ២០ វស្សា។ អ្នកស្នងរាជ្យបន្តព្រះអង្គគឺព្រះបាទអាទិត្យវរ្ម័ន។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រចាមក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សជ័យវរ្ម័ន
ទ្រឹស្តីបទអាប៉ូឡូនុស
thumb|right|300px|
|thumb|right|350px| m=n(=1) បៃតង + ខៀវ = ក្រហម ក្នុងធរណីមាត្រ ទ្រឹស្តីបទអាប៉ូឡូនុស(Apollonius' theorem) គឺជាទ្រឹស្តីបទមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងធាតុខ្លះៗនៃត្រីកោណមួយ ។ គេមាន ត្រីកោណ ABC បើ D ជាចំនុចមួយនៅលើ BC ដែលវាចែក BC ជាប្រភាគ n : m (ឬ ) នោះគេបាន
ករណីពិសេស
ចំពោះ ត្រីកោណABC\, បើAD\, ជាមេដ្យាន នោះ
ដើម្បីបង្ហាញចំពោះទ្រឹស្តីបទនេះ តាងAX\, ជាចំណោលកែងទៅនឹងBC\, ពីចំនុច A\, ។ តាមទ្រឹស្តីបទពីតាករ  ចំពោះត្រីកោណកែងABX\, និង ACX\, គេបាន
និង
ដោយបូកបញ្ចូលសមីការ(i) និង (ii)
ដូច្នេះទ្រឹស្តីបទត្រូវបានបង្ហាញ ។
មធ្យមនព្វន្ធ
មធ្យមនព្វន្ធនៃស៊េរីស្ថិតិមួយ ជាផលធៀបរវាងផលបូកធាតុក្នុងស៊េរី​ជាមួយចំនួនរបស់ធាតុ។ រូបមន្តគណិតវិទ្យារបស់វាត្រូវបានផ្ដល់ដូចតទៅ៖
ចំពោះស៊េរីដែលមានធាតុមានប្រេកង់ រូបមន្តសរសេរ៖
មធ្យមនព្វន្ធនៃអនុគមន៍របាយ f មួយនៃតំលៃអថេរជាប់ក្នុងចន្លោះស្កាលែរកំនត់មួយ [x0, x1] សរសេរ៖
បើសិនអនុគមន៍របាយ f កំនត់នៅគ្របើតំលៃពិតរបស់អថេរជាប់របស់វា នោះគេអាចសរសេរ៖
មធ្យមនព្វន្ធនៃ២ចំនួន a និង b សរសេរ៖
ទ្រឹស្តីបទមេដ្យាន
ស្តាំ|230 pxទ្រឹស្តីបទមេដ្យាន គឺជាទ្រឹស្តីបទសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាង​រង្វាស់មេដ្យាន​នៃត្រីកោណ​និង​រង្វាស់ជ្រុងនិមួយៗរបស់វា។ ទ្រឹស្តីបទមេដ្យានជាករណីពិសេសរបស់ទ្រឹស្តីបទអាប៉ូឡូនុស (Apollonius' theorem) ។
ទ្រឹស្តីបទមេដ្យាន
គេមានត្រីកោណ ABC ដែល AI ជារង្វាស់មេដ្យានគូសចេញពីកំពូល A ។ គេបានទំនាក់ដូចខាងក្រោម:
បំណកស្រាយទ្រឹស្តីបទ
លក្ខណៈនេះជាករណីធម្មតាដោយការកាត់បន្ថយនៃអនុគមន៍ស្តាលែរលេបនីស្ស (scalar function of Leibniz)​: គេពន្លាត: ចំនុច I ជាចំនុចកណ្តាល [BC] ដូចនេះ និង  មានទិសដៅផ្ទុយគ្នា និងIC^2 = IB^2 ដូច្នេះ
បំណកស្រាយម្យ៉ាងទៀត
តាង H ជាចំណោលនៃកំពស់ត្រីកោណពីកំពូល A មកលើជ្រុង BC ចែកត្រីកោណ ABC ជាពីរត្រីកោណកែង BHA និង AHC ។ ដោយអនុវត្តទ្រឹស្តីបទពីតាករ គេបាន ហេតុនេះ
ដោយសំដែង BH និង HC ជាអនុគមន៍នៃ BI និង IH (ដែល I ជាចំនុចគណ្តាលនៃ BC និង BI=IC) ។ កត់សំគាល់ផងដែរចំពោះ​ករណីពិសេស ជើង H នៃកំពស់គូសចេញពីកំពូល A មកលើអង្កត់ [BI] នៅចន្លោះ B និង I ប៉ុន្តែវាផ្ទៀងផ្ទាត់គ្រប់ករណី
ជំនួសចូលក្នុងកន្សោមខាងលើ គេបាន ឬគេអាចថា ដោយជំនួសវាចូលក្នុងសមីការខាងលើគេបាន
ទ្រឹស្តីបទទី៣នៃមេដ្យាន
ជាមួយនឹងផលគុណស្កាលែរ: ដែល H គឺជាចំណោលកែងនៃ A លើ (BC) ។
ដែលទំនាក់ទំនង (ទ្រឹស្តីបទទី៣នៃមេដ្យាន)។
តាមពិត:
ចំណោលនៃ លើ  គឺ  ដែល  ។
ផលគុណស្កាលែរនៃពីរវ៉ិចទ័រស្របគ្នាគឺស្មើនឹង ដែលមានទិសដៅផ្ទុយគ្នា។
ទំរង់វ៉ិចទ័រនៃទ្រឹស្តីបទមេដ្យាន
បើ I ជាចំនុចកណ្តាល [BC] គេបាន :
លក្ខណៈទូទៅនៃទ្រឹស្តីបទមេដ្យាន
គេមានត្រីកោណ MBC ។ គេគូសបន្ទាត់មួយចេញពី M កាត់ជ្រុង [BC] ត្រង់ I ។ តាង គេបាន
សូមមើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រត្រីកោណ មេដ្យាន
ទេព រិនដារ៉ូ
ប្រវត្តិសង្ខេប របស់តារាជើងចាស់ ទេព រិនដារ៉ូ លោកអ្នកទាំងក្មេងទាំងចាស់ប្រហែលជាធ្លាប់បានស្គាល់លោក ទេព រិនដារ៉ូ ហើយមើលទៅ។ លោកគឺជាតារាជើងចាស់ មួយរូបដែលចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បះតាំងពីជំនាន់ឆ្នាំ ៨០ ជាមក ម្ល៉េះ។ ថ្ងៃនេះយើងខ្ញុំសូមណែនាំប្រវត្តិសង្ខេបត្រួសៗ មកជូនលោកអ្នក មិត្តអ្នកអាន។ លោក ទេព រិនដារ៉ូ គឺជាអ្នកស្រុកបាត់ដំបង ដែលលោកបានកើតនៅភូមិសំរោង ស្រុកសង្កែ ខែត្រ បាត់ដំបង លោកកើតនាឆ្នាំ ១៩៦៣ ឪពុករបស់លោកជាអតីតគ្រូបង្រៀនដែលត្រូវបានស្លាប់ក្នុង របបខ្មែរក្រហម ម្ដាយរបស់លោកជាពេឆ្មប លោកជាកូនច្បងក្នុងក្រុមគ្រួសារដែលមានបងប្អូន ៣ នាក់។កាលពីក្មេងលោកបានចូលរៀននៅអនុវិទ្យាល័យ វត្តនរា រហូតមកដល់សម័យខ្មែរក្រហម លោក មានប្អូនស្រី ២ រូបដែលក្នុងនោះមានម្នាក់បានស្លាប់ហើយបានបន្សល់ទុកនូវក្មួយៗ អោយលោក ជួយមើលថែរក្សាក្នុងនាមជាកូនប្រុសច្បងក្នុងក្រុមគ្រួសារ ហើយមានតែរូបលោកទេដែលរកប្រាក់ ចិញ្ចឹមបន្ទុកគ្រួសារហើយនេះហើយជាហេតុផលដែលលោក មិនព្រមរៀបការ។ ក្នុងសម័យរដ្ឋកម្ពុជា លោកបានជាប់អាហារូបករណ៍ ទៅសិក្សាវិស្វកម្មសំណង់យន្តហោះ និងបើក យន្តហោះនៅប្រទេសរូស្ស៊ី រយៈពេល ៣ ឆ្នាំដែលោកបានវិលមកវិញក្នុងឆ្នាំ ៨៤ ហើយបានចូលបំ រើការក្នុងកងទ័ពអាកាសខ្មែរ ជាពីឡុតបើកបរយន្តហោះ MIG-21។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៧ លោកបានរៀប ការជាមួយនារីម្នាក់ដែលជាការរៀបការរៀបចំដោយឪពុកម្ដាយ តែដោយសារតែគ្មានមនោសញ្ចេត នាអ្នកទាំង ២ក៏បានលះលែងគ្នាក្នុងឆ្នាំ ៨៨ ដោយបានកូនស្រីម្នាក់ជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាង ១ ឆ្នាំ។ ក្រោយមកអតីតភរិយានិងកូនស្រីក៏បានចេញទៅនៅក្រៅប្រទេស។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩ លោកត្រូវបាន គេទាក់ទងអោយដើរតួខ្សែភាពយន្តរឿង ទឹកភ្នែកសម្ងាត់ក្នុងរាត្រីពណ៌ស្វាយ ដែលជាខ្សែភាពយន្ត ទី ១ របស់លោក។ បន្តបន្ទាប់មកលោកបានថតនូវខ្សែភាពយន្តផ្សេងៗទៀតដូចជា បុប្ផាភ្នំពេញ ក្រោយមកលោកបានចាប់ដៃគូជាមួយអ្នកនាង អម្ពរ ទេវី ក្នុងរឿង អាថ៍កំបាំងកិច្ចសន្យា ដែលបណ្ដា លអោយដៃគូទាំង ២ នេះក្លាយជាដៃគូសម្ដែងដ៏ល្បីឈ្មោះ ជាង ១០ ឆ្នាំ។ ហើយលោកក៏បានសម្ដែងក្នុងខ្សែភាពយន្តជាច្រើនទៀតផងដែរ តែក្នុងនោះខ្សែភាពយន្តដែលល្បី ឈ្មោះឥតដាច់នៅគឺរឿង ឆ្អឹងអណ្ដែត។ ក្រោយពេលដែលអ្នកនាង អម្ពរ ទេវី បានរៀបការ ហើយក៏ បានចាកចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិក មកនោះលោក ទេព រិនដារ៉ូ នៅតែមានប្រជាប្រិយភាព ហើយ លោកក៏នៅតែបន្តក្នុងការសម្ដែងខ្សែភាពយន្តជាច្រើន មានទាំងខ្សែភាពយន្តភាគ និងខ្សែភាពយន្ត ខ្នាតធំ។ គេសង្កេតឃើញថានៅកម្ពុជាគេច្រើនអោយតម្លៃទៅលើតារាជើងចាស់ខណៈដែលពួកគេបានចេញ មុខតាមរយៈផ្ទាំងសំពត់ស និងកញ្ចក់ទូរទស្សន៍រាប់មិនអស់ក្ដី ក៏តារាជើងចាស់នៅតែមានប្រជាប្រិយ ភាព ចំណែកឯលោក ទេព រិនដារ៉ូ វិញបានប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បះមកជាង ២០ ឆ្នាំមកហើយ ក៏ មិនដែលគិតថាត្រឡប់ទៅកាន់ទ័ពអាកាសវិញនោះទេ៕ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាភាពយន្តខ្មែរ
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងរ៉ង់គូន​ប្រទសភូមា ពីថ្ងៃទី៦ដល់ថ្ងៃទី១៣ ធ្នូ១៩៦៩។ វៀតណាមបានបដិសេដមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយសារវិបត្តិសង្គ្រាមវៀតណាម។ សិង្ហបុរីដែលជាសមាជិកក្មេងខ្ចីរបស់សហព័ន្ឋកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅពេលនោះ បានស្នើសុំអោយមានការផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះព្រឹត្តិការណ៍នេះទៅជាកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ស៊ីហ្គេម) វិញ។ ទោះជាមិនមានការប្រកាសផ្លូវការណាមួយក្ដី ការចូលរួមរបស់ហ្វីលីពីន និង ឥណ្ឌូនេស៊ី ពិតជាបានរួមចំនែកយ៉ាងធំធេងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ក៏ដូចជាលើកកំពស់ស្ដង់ដារកីឡានៅក្នុងតំបន់អោយកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែង​លើសមុនទៅទៀត។ បន្ទាប់ពីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥នេះរួចទៅ ភូមាបានបដិសេដមិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅលើកក្រោយទៀតទេ ដោយសារកង្វះខាតថវិកា។
ច្យូហានេស គូទេនបឺគ
រូបភាពតូច|ស្តាំ|ច្យូហានេស គូទេនបឺគ
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៥
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ច្យូហានេស គូទេនបឺគ
ច្យូហានេស គូទេនបឺគ (នៅភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg) កើតនៅឆ្នាំ១៣៩៥ ហើយទទួលមរណភាពនៅ ថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភះ​ ឆ្នាំ១៤៦៨។ គាត់គឺ ជាជាងដែក ជនជាតិតអាល្លឺម៉ង់ ជាងមាស អ្នកបោះពុម្ព និងអ្នកបោះពុម្ពសៀវភៅ។ គាត់គឺជាអ្នកដែលបានណែនាំឲ្យស្គាល់នូវការឆ្នៃប្រឌិត ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ពកានិច ដែលអាចធើ្វការផ្លាស់ប្ដូរបាន នៅទ្វីបអឺរ៉ុប។
ជីវិត
គូទេនបឺគ (Gutenberg) កើតនៅទីក្រុងមេន្សនៃប្រទេស អាឡឺម៉ង ហើយគាត់ជាកូនពៅនៅក្នុងគ្រួសារ។ គាត់មានប្រពន្ធពីរនាក់ ដែលប្រពន្ធទី២ របស់គាត់ជាកូនអ្នកលក់ដូរម្នាក់។ ប្រភពកំណើតរបស់ គូទេនបឺគ មិនត្រូវបានគេដឹងពិតប្រាកដទេ ប៉ុន្តែត្រូវគេដឹងថាគាត់កើតក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៣៩៨។ លោក យ៉ូហានលេនហាត ជាអ្នកបច្ចេវិជា្ជផ្នែកប្រវត្តិសាស្រ្តបាននិយាយថា ”មនុស្សភាគច្រើនបាននិយាយថាជីវិតរបស់ គូទេនបឺគ ជាជីវិតដ៏អាថ៏កំបាំង”។
យោងទៅតាមទិន្ន័យមួយចំនួនបានឲ្យដឹងថា ហ្រ៊ី្វល គឺជាជាងមាស ដែលធ្វើសម្រាប់លោកអភិបាលម្នាក់នៅទីក្រុង ម៉េន្ស។ គូទេនបឺគបានលូតលាស់ឡើងជាមួយនឹងវិស័យពាណិជ្ជកម្មផ្នែកជាងមាស។
ឪពុករបស់គាត់បានធ្វើការជាមួយនឹងអ្នកគ្រប់គ្រងសាសនា។ គាត់កាន់សានា កាតូលិច ហើយគាត់បានទទួលពិធីជ្រមុជទឹកនៅតំបន់មួយឈ្មោះថា សន្តគ្រីស្តុម។ លោក យ៉ូហានលេនហាត ជាអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តម្នាក់ឈ្មោះ ហេនរេចវេលូ ដែលជាអ្នកបំពេញតំរូវការរបស់ តែនបឺត។ នៅក្នុងទស្សវត្សទី ១៥ គាត់ត្រូវបានអះអាងថាត្រូវបន្តតំណែងតពូជជាអ្នកបង្រៀនផ្នែកសាសនា។
ប៉ុន្តែគាត់មិនបានបំពេញតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំសាសនាទេតែគាត់ព្យាយាមទៅលើការកែច្នៃលោហះហើយគាត់បានកាត់ និងបានផ្លាស់ប្ដូរនៅទំរង់ និងប្រភេទប្រាក់។ វេលូបានបន្ថែបទៀតថា នាមត្រកូលរបស់ តែនបឺត ត្រូវបានដាក់ឲ្យដោយឪពុករបស់គាត់ និងជីដូនជីតារបស់គាត់នៃត្រកូល ឡាវឌិន ហ្ស៊ូ ហ្គឺតតែនបឺច។ ផ្ទះ ហា្កម្ខោស បានក្លាយទៅជាពូជពង្សដ៏ពិសេសមួយក្នុងសត្សវត្សទី ១៣។ ផាតទ្រីកខេន គឺជាឈ្មោះដែលត្រូវបានគេដាក់ឲ្យជាញឹកញាប់នៅទីក្រុង ម៉េន្ស។ នៅកំឡុងឆ្នាំ១៤២៧ ឈ្មោះ ហ្ស៊ូ ហ្គឺតតែនបឺត ត្រូវបានគេដាក់ចូលជាផ្ទះនៃ ឯកសារដ៏សំខាន់មួយ។
គូទេនបឺគនៅក្នុងឆ្នាំ១៤៤១ មានការបះបោរមួយនៅទីក្រុង ម៉េន្ស បានប្រឆាំងនិងក្រុមអភិជននេះហើយបានបង្ខំឲ្យគ្រួសារជាងមូយរយគ្រួសារទៀតចាកចេញពីរទីក្រុងនេះ។
វាត្រូវបានគេសនិដ្ឋានថាគាត់បានផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅដោយសារបញ្ហា នយោបាយទៅកាន់ ស្រ្តាសបឺច ដែលជាកន្លែងនៃទំនាក់ទំនងរបស់គ្រួសារ ហឺ្គត។ ហើយវាជាកន្លែងកត់ត្រានៃការចុះឈ្មោះចូលរៀនដែលគេហៅថា យ៉ូហានដឺ អាវីឡា នៅក្នុងឆ្នាំ១៤១៨ ហើយវាជាឈ្មោះឡាតាំង អ៊ីវីលឡារេន។ ឡូវនេះមិនមានអ្វីដែលគេបានដឹងពីជីវិតរបស់ ហ្គឺតរតនប៊ឺត ទេបន្ទាបើពីរ ១៥ ឆ្នាំនោះប៉ុន្តែក្នុងខែ មិនា ឆ្នាំ ១៤៣៤ សំបុត្រមូយច្បាប់ដែលគាត់បានសរសេរពេលដែលគាត់មានសាច់ញ្ញាតិខាងម្តាយរបស់គាត់។ គាត់ថែមទាំងក្លាយជាសមាជិកជាងមាសនៅក្នុង ស្តា្រសប៊ឺច។ ក្នុងឆ្នាំ១៤៣៦ ទៅ១៤៣៧ ឈ្មោះរបស់គាត់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការពីរបងគាត់បានក្បត់ពាក្យសន្យា រៀបកាជាមួយកូនស្រី ស្រ្តាប៊ឺច អ៊ីននែលីន។ តើពិធីមង្គលការត្រូវបានកត់ត្រាជាយ៉ាងណា។ ខាងក្រោមនេះគឺជាកាលបរិច្ឆេត ការចែកដ្ឋានរបស់ឪពុកគាត់នៅឆ្នាំ ១៤១៩ និងត្រូវបានពិធីករចែកមរតកបានរៀបរាប់ប្រាប់ដូចតទៅ៕
ចុចបោះពុម្ព
រូបភាពតូច|គំរូនៃចុចបោះពុម្ពរបស់គូទេនបឺគនៅក្នុងសារមន្ទីរ «Featherbed Alley Printshop» នៅកោះបេមូដ៉ា។
នៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៤៣៩ គូទេនបឺគ បានជួបនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងការធ្វើកញ្ចក់ដែក ( ដែលត្រូវបានគេជឿថាបានស្រូបយកពន្លឺទិព្វ ពីសាសនានៅសម័យមុន )។ សំរាប់លក់ទៅអោយអ្នកធម្មយាត្រាទៅកាន់ ទីក្រុងអាចេន នៅឆ្នាំ១៤៣៤ ជាទីក្រុងដែលគេមានគម្រោងដាក់តាំងពិព៌ណ របស់អ្នកធ្វើធម្មយាត្រា ដែលមកពីអាណាចក្រ ចារលេសម៉ាញូន ប៉ុន្ដែព្រឹត្តិការណ៍នោះត្រូវបានពន្យាពេលមួយឆ្នាំដោយសារតែបញ្ហាទឹកជំនន់មិនទាន់ដោះស្រាយបាន។
នៅពេលសំណួររបស់ក្រុមអ្នកវិនិយោគបានចោទសួរឡើងលោក គូទេនបឺគ បានមានប្រសាសន៍ថានឹងចែករំលែកនូវអាថ៍កំបាំង ដែលបានកើតឡើង។ រឿងនេះត្រូវបានគេយកមកពិចារណាយ៉ាងហ្មត់ចត់ថាអាថ៍កំបាំងនោះអាចជាគំនិតនៅក្នុងការបង្កើតម៉ាស៊ីន បោះពុម្ភដែលអាចម្ដូរទីតាំងបាន។ ម៉្យាងទៀតចាប់ពីឆ្នាំ១៤៣៩ ដល់ឆ្នាំ ១៤៤០ ជនជាតិហូឡង់ ឡាអូរេន យ៉ានសូន គូសទេរ (Laurens Janszoon Coster) បានបង្ហាញខ្លួនជាមួយគំនិត នៃការបង្កើតបោះពុម្ភ។
រហូតមកដល់យ៉ាងហោចណាស់ក៏ឆ្នាំ ១៤៤៤ ដែរ ដែលគាត់បានរស់នៅក្នុងទីក្រូងអេសត្រាសបូរ ដែលជាកន្លែងដែលដូចគ្នាបំផុតនឹងព្រះសហគមន៍សន្តអារបូគាស្ត។ បានកើតឡើងនៅទីក្រូងអេសត្រាសបូរ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៤៤០ ដែល គូទេនបឺគ បាននិយាយអំពីគំនិតដ៏ល្អឥខ្ចោះនឹង មិនគួអោយជឿអំពីអាថ៍កំបាំងក្នុងការបោះពុម្ភ ដែលយោងទៅតាមការស្រាវជ្រាវរបស់គាត់កន្លងមក, មានងារដ៏អាថ៍កំបាំងបំផុត Kunst Und Aventur ( សិល្បៈ និង សហគ្រាស )។
វាមិនមានអ្វីដែកអាចបញ្ចាក់អោយបានច្បាស់នោះទេនូវអ្វីដែលគាត់បានធ្វើកន្លងមករួមទាំងការពិសោធន៍អំពីម៉ាស៊ីនបោះពុម្ភ ដែលអាចប្ដូរទីតាំងបានរបស់គាត់ ថាបានធ្វើនូវកន្លែងនោះ ឬ អត់នោះទេ។ បន្ទាប់ពីនោះមកនៅចន្លោះ៤ឆ្នាំនេះត្រូវបានគេ កត់ត្រាទុក ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៤៤៨ គាត់បានត្រឡប់ទៅកាន់ Mainz វិញដែលជាកន្លែងដែលគាត់បានខ្ចីប្រាក់ពីបងថ្លៃរបស់គាត់ Arnold Gelthus ដែលពិតជាត្រូវបានយកមកដើម្បីការបោះពុម្ភ ពត៌មានឬ អ្វីផ្សេងៗទៀត។ ចាប់តាំងពីថ្ងៃនោះមក គូទេនបឺគ ហាក់ដូចជាមានការជិតស្និទ្ធជាមួយរោងពុម្ភ Intaglio ដែលបានប្រកាស់ថាគាត់បានធ្វើចម្លាក់ស្ពាន់ដែឡសិល្បៈករ បានស្គាល់ថា Master Of Playing Cards។
ឆ្នាំ ១៤៥០ ពត៌មានបានដំណើការណ៍ កំនាព្យអាល្លឺម៉ង់ បានបោះពុម្ភដែលជាវត្ថុដំបូងដែលគេបានបោះពុម្ភនៅទីនោះ។ គូទេនបឺគ បានទទួលការទុក្ខចិត្ត អំពី ច្យូហានេស ហ្វូស្ត (Johann Fust) ដែលបានផ្ដល់ប្រាក់កម្ចី ប្រាំបីរយ ហ្គីលឌឺ។ លោកពីទេរ ស្ចូហ្វេរ (Peter Schoffer) ដែលជាកូនប្រសារ របស់លោក Fust ក៏ចូលរួមក្នុងសហគ្រាសនោះផងដែរ។ លោកស្ចូហ្វេរ បានធ្វើជាអ្នកនិពន្ធនៅទីក្រុង ប៉ារីស ដែលត្រូវបានគេទុកចិត្ត នៅក្នុងការ រចនាទំព័រមុខដំបូងបង្អស់។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៤៥៥ គូទេនបឺគ បានសំរេចព្រះគម្ពី ២៤ បន្ទាត់របស់គាត់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ព្រះគម្ពីររបស់គូទេនបឺគ។ គម្ពីនោះត្រូវបានគេបោះពុម្ភ ១៨០ច្បាប់ដែលសុទ្ធតែប្រើក្រដាស់ល្អលេខ១។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នករបដិត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចុចបោះពុម្ព
មធ្យមអ៊ីដង់ទ្រិច
មធ្យមអ៊ីដង់ទ្រិច នៃ២ចំនួនពិតវិជ្ជមាន x,y កំនត់ដោយ៖
វាអាចទាញចេញពីទ្រឹស្ដីបទតំលៃកណ្ដាល ដោយសិក្សាពីកំនាត់ក្រាបនៃអនុគមន៍ ។
សូរ្យវរ្ម័ន (ចាម)
ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន (ម.គ.ស ?-២៤២) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ២៦២-២៤២) ជាស្ដេចចាមសោយរាជ្យទី៣ ក្នុងរឿងព្រេង និងក្នុងពង្សាវតារខ្មែរ ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងស្ដេចអង្គនេះបានពីរឿងនិទាន។ ទ្រង់បានសោយរាជ្យបាន ២០ វស្សា។ អ្នកស្នងរាជ្យបន្តព្រះអង្គគឺព្រះបាទធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន។ ទ្រង់​គ្រងរាជ្យ​បាន​២០​ឆ្នាំ​ដែរ និង​គោរពបូជា​ថ្ម​ស្វ័យ​ម្ភុ​ដូចគ្នា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រចាមក្នុងរឿងនិទាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សជ័យវរ្ម័ន
សុបិន១៦ប្រការ
សូមមេតា្តជួយអធិប្បាយ សុបិន១៦ប្រការ
ទ្រឹស្តីបទរូទ
តាង ABC ជាត្រីកោណដែលមានក្រលាផ្ទៃ A_{ABC} \, ។ តាង F, D និង E គឺជាចំនុចនៅលើជ្រុងរៀងគ្នា AB, BC និង AC ដែលផលធៀប
និងតាង I, G និង H ជាចំណោលរៀងគ្នានៃ AD និង CF, AD និង BE, និង BE និង CF ដែល នោះគេបានក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណ GHI កំនត់ដោយ
បំណកស្រាយទ្រឹស្តីបទ
តាមទ្រឹស្តីបទមេនេឡូស យើងបាន
ហេតុនេះ ដូចគ្នាដែរ
គេបានក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណ GHI កំនត់ដោយ
ជំនួស ក្នុង  គេបាន
ពន្លាតកន្សោមភាគយក គេបានទ្រឹស្តីបទរូទ (Routh's theorem)
កវលរាជកុមារ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រចាមក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សជ័យវរ្ម័ន
កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៦
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
បុណ្យ
បុណ្យ (ភាសាបាលី បុញ្ញ) ប្រែថា គុណជាតិដែលលាងជម្រះ ដុសខាត់ សម្អាតនូវសន្តានរបស់ខ្លួនឱ្យបរិសុទ្ធស្អាតផូរផង់។
បុណ្យគឺជាទឹកចិត្ត ដ៏បរិសុទ្ធស្អាត សុខស្ងប់ដោយបីតិសោមនស្ស មិនក្តៅក្រហាយ រវើរវាយចិត្ត។ បុណ្យស្ថិតនៅលើចេតនា គឺការជ្រះថ្លា រីករាយពេញចិត្ត។ បើមិនមានចេតនា គឺការសប្បាយរីករាយ ពេញចិត្តហ្នឹងទេ ទោះបីជា​យើង​កំពុង​តែប្រារព្ធ​ពិធីបុណ្យ​សង្ឃទានក្តី បុណ្យបច្ច័យបួនក្តី បុណ្យកឋិនក្តី ឬបុណ្យផ្សេងៗទៀតក្តី ក៏មិនឈ្មោះថា ជាអ្នកធ្វើបុណ្យ ឬបានបុណ្យកុសលផលអានិសង្សសូម្បីតែបន្តិចនោះដែរ ម្ល៉ោះហើយ គ្រប់ពេលដែលធ្វើបុណ្យកុសល ទោះបីជាធ្វើបុណ្យអ្វីក៏ដោយ ត្រូវ​តែធ្វើ​ចិត្តអោយ​បានសប្បាយ រីករាយជ្រះថ្លា អោយខ្លាំង បើមានសេចក្តីជ្រះថ្លា រីករាយ ពេញចិត្តខ្លាំងហើយ សូម្បីតែធ្វើបុណ្យតិចតួច ក៏គង់បានអានិសង្សច្រើនក្រាស់ក្រៃដែរ ទៅតាមចិត្តចេតនា ដែលជ្រះថ្លាពេញចិត្តនោះឯង។
ពាក្យថា ចេតនាក្នុងទីនេះ គឺសំដៅដល់ ការជ្រះថ្លា សប្បាយរីករាយ ពេញចិត្តក្នុងទង្វើល្អផ្សេងៗហ្នឹងឯង។ ចំណែកឯចេតនាដែលនាំឱ្យសម្រេច បានបុណ្យកុសលនេះមានបីគ្រាគឺ៖
បុញ្ញកិរិយាវត្ថុ ១០ យ៉ាង
ទាំង​ ១០ ប្រការ​នេះ បាន​ជា​ហៅថា បុញ្ញកិរិយាវត្ថុ ព្រោះសុទ្ធ​តែ​ជា​ការ​បុណ្យ ការ​កុសល​ទាំង​អស់ ការ​កុសល​បែប​នេះចាត់​ជា កាមាវចរភូមិ។ ត្បិតតែថា បុណ្យកុសល គឺស្ថិតនៅលើចិត្ត សទ្ធាជ្រះថ្លា ត្រេកអរ ពេញចិត្តក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែក៏ដោយសារតែមានហេតុពីខាងក្រៅដែរ ទើបធ្វើ​ឱ្យចិត្តជ្រះថ្លា​ទៅកើត ម្យ៉ាងទៀត ហេតុនាំ​ឱ្យបាន​បុណ្យកុសល​នេះទៀតសោត មិនមែនទាល់តែធ្វើ​បុណ្យសង្ឃទាន, បុណ្យបច្ច័យបួន, បុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ឬបុណ្យកឋិនជាដើម ឬក៏ទាល់តែចែកអំណោយ ជួយឧបត្ថម្ភ កសាងកុដិសាលា ឬសមិទ្ធិផលនានាជាដើម ទើបបានបុណ្យអានិសង្សនោះទេ តាមពិតទៅ ហេតុនាំឱ្យបានបុណ្យ​អានិសង្ស​មានច្រើនទៀត មិនមែនមានតែត្រឹមប៉ុណ្ណឹងនោះឡើយ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងថា ហេតុនាំអោយបានបុណ្យអានិសង្សនោះ ទាំងអស់គឺមាន ១០ យ៉ាង។
ទានមយបុណ្យ
បុណ្យសម្រេចពីការធ្វើទាន គឺការលះបង់ទ្រព្យ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ។
ទានមាន ៣​ យ៉ាងគឺ៖
សីលមយបុណ្យ
បុណ្យបានមកដោយសារការរក្សាសីល បានដល់ការសមាទាន កាន់យកនូវសីល ៥, សីល ៨, សីល ១០​ ជាដើម ឬការមានអាកប្បកិរិយា ចរិយាមារយាទល្អ សុភាពរម្យទម ស្លូតបូត សុចរិតត្រឹមត្រូវ ពោលគឺការសង្រួម វៀរចាកការ​ប្រព្រឹត្ត​​នូវ​ទង្វើ​អាក្រក់​តាមផ្លូវកាយ និង វាចា។
ទង្វើអាក្រក់តាមផ្លូវកាយដែលគួរវៀរចាកនោះ មាន ៤ ចំណុចគឺ៖
ទង្វើអាក្រក់តាមផ្លូវវាចាដែលគួរវៀរចាកនោះ មាន ៤ ចំណុចគឺ៖
បើយើងវៀរចាក មិនប្រព្រឹត្តធ្វើទាំងតាមផ្លូវកាយ និងវាចាអោយបានគ្រប់ទាំង ៨ ចំណុចនេះ ឈ្មោះថាយើងមានសីលធម៌ល្អត្រឹមត្រូវ ថែមទាំងបានបុណ្យអានិសង្សទាំងយប់ទាំងថ្ងៃគ្រប់ពេលទៀតផង។
ភាវនាមយបុណ្យ
បុណ្យសម្រេចពីការចម្រើនសមថ និងវិបស្សនា គឺការអប់រំទូន្មានខ្លួន ចម្រើនសេចក្តីស្ងប់ ដើម្បីឲ្យចិត្តបានបរិសុទ្ធផូរផង់។
ទង្វើដែលធ្វើឱ្យចិត្តមិនស្ងប់នោះ មាន​ ៣ យ៉ាងគឺ៖
ការអប់រំ ទូន្មានគ្របសង្កត់ចិត្តនេះ គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដែលអាចធ្វើអ្វីផ្សេងៗ ឬពោលស្ដីនិយាយអ្វីបានក៏ដោយសារចិត្តជាអ្នកបង្គាប់បញ្ជាមក ទើបធ្វើ ឬនិយាយស្តីទៅកើត បើចិត្តគិតរឿងអាក្រក់ហើយ ទោះធ្វើទង្វើអ្វីក៏ដោយ ពោល និយាយ​ស្ដីអ្វីក៏ដោយ ក៏សុទ្ធតែអាក្រក់ ទៅតាមចិត្តនោះទាំងអស់អញ្ចឹងដែរ តែបើចិត្តគិតរឿងល្អ រឿងបុណ្យកុសល ទោះធ្វើអ្វីក្ដី និយាយស្ដីអ្វីក្ដី ក៏សុទ្ធតែល្អ ជាបុណ្យកុសលទាំងអស់ដែរ ដូច្នេះត្រូវខំប្រឹងប្រែងព្យាយាម ទូន្មាន អប់រំគ្រប​សង្កត់ចិត្ត គឺធ្វើឱ្យចិត្ត​គិតតែរឿងល្អៗតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។ មួយវិញទៀត ការអប់រំ ទូន្មានចិត្តនេះសោត ក៏ជាចំណុចសំខាន់បំផុត នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ ដែលអាចជួយឱ្យបានទៅដល់គោលដៅចុងក្រោយ នោះគឺជាព្រះនិព្វាន។
អបចាយនមយបុណ្យ
បុណ្យសម្រេចពីការគោរព ឱនលំទោនដល់អ្នកដែលគួរគោរព មានដូចជា គោរពទៅតាមគុណធម៌ បានដល់ព្រះសង្ឃ ឪពុកម្តាយ អ្នកមានសីលជាដើម។ គោរពទៅតាមវ័យ មានចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ចាស់ទុំទាំងឡាយ ដែល​មាន​អាយុ​​ច្រើនជាង​យើង​ជាដើម។ ផលនៃការគោរពនេះ ធ្វើឲ្យយើងបាននូវសេចក្តីសុខ អ្នកផងគោរពស្រឡាញ់រាប់អាន។
ធម្មស្សវនមយបុណ្យ
បុណ្យបានមកពីការស្ដាប់ធម៌ ការស្ដាប់ព្រះធម៌នេះ សំខាន់ខ្លាំងណាស់ បើមិនបានស្ដាប់ទេនោះ យើងក៏មិនស្គាល់ បុណ្យ បាប គុណ ទោស ល្អ អាក្រក់ ត្រៃលក្ខណ៍ សច្ចធម៌នោះដែរ ហើយការស្ដាប់ ដែលចាត់ថា បានបុណ្យ បានផល​ប្រយោជន៍​ច្រើននោះ គឺការស្ដាប់ដោយគោរព យកចិត្តទុកដាក់ ពិនិត្យ សង្កេត ពិចារណាឱ្យយល់អត្ថន័យសេចក្តី។
ធម្មទេសនាមយបុណ្យ
បុណ្យបានមកពីការសម្តែងធម៌ បានដល់ការប្រាប់បង្ហាត់បង្ហាញបង្រៀន ពន្យល់ណែនាំ ទូន្មានប្រៀនប្រដៅ ឱ្យដឹងពីបាប បុណ្យ គុណទោស រារាំងហាមប្រាម មិនអោយធ្វើទង្វើអាក្រក់ ខុសសីលធម៌ សុជីវធម៌ក្នុងសង្គម។ ណែនាំ​ឲ្យដើរ​ផ្លូវ​ល្អ ធ្វើអំពើ​ជាកុសល ដើម្បីសេចក្តីសុខដល់ខ្លួន និងអ្នកដទៃអស់កាលវែង។
បត្តិទានមយបុណ្យ
បុណ្យបានមកដោយសារការចែកចំណែកផលបុណ្យដល់អ្នកដទៃ។
ការចែកចំណែកផលបុណ្យនេះមាន ២ ប្រភេទគឺ៖
បត្តានុមោទនាមយបុណ្យ
បុណ្យបានមកដោយសារការ ជ្រះថ្លា ពេញចិត្ត ត្រេកអរទទួលអនុមោទនាចំណែកបុណ្យជាមួយគេ ឬដែលគេបានអោយ។ ការជ្រះថ្លា ពេញចិត្ត ត្រេកអរនូវចំណែកបុណ្យនេះ ទោះជាគេមិនបានអោយក៏ដោយ គ្រាន់តែ​យើង​ជ្រះថ្លា​ត្រេកអរ​ក្នុង​ចិត្ត​តាម​គេ ឬសុំចែកពីគេក៏ដោយ ក៏បានបុណ្យអានិសង្សដូចគ្នាដែរ។
ទដ្ឋិជុកម្មមយបុណ្យ
បុណ្យកើតមកពីការមានគំនិត គិតយល់ត្រឹមត្រូវ ទៅតាមហេតុផលពិត បានដល់ជឿយល់ ត្រូវត្រង់ តាមហេតុផលពិតនៃធម្មជាតិថា ឪពុកម្ដាយមានគុណ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ មានពិតមែន កម្មមាន ផលរបស់កម្មក៏មាន បុណ្យមាន បាបមាន ជាតិមុនមាន ជាតិក្រោយក៏មាន ទេវតា ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះព្រហ្ម ប្រេត នរក អសុរកាយមានប្រាកដមែន ឬក៏យល់ជឿជាក់ច្បាស់ថា អ្វីៗទាំងអស់មិនទៀង ជាទុក្ខ ជាអនត្តា ទុក្ខសច្ចៈ មានពិតមែន ហេតុនាំឱ្យកើតទុក្ខក៏មាន កន្លែងរួចផុតចាកទុក្ខក៏​មាន ផ្លូវ ប្រតិបត្តិ​ដែលនាំឱ្យបានរួចផុតចាកទុក្ខ​ក៏មាន ដូច្នេះជាដើម។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ស្កុតឡិន
ស្កុតឡែន ឬ ស្រុកស្កុត (ភាសាអង់គ្លេស​៖ Scotland) ហៅតាមបែបភាសាបារាំងថា អេកូស (Écosse) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​ពាយ័ព្យ​នៃ​អឺរ៉ុប ដែល​លាត​សន្ធឹង​ប្រហែល ១/៣ នៃ​កោះ"ក្រង់ប្រឺតាញ" (Great Britain) ភាគ​ខាងជើង​។ វា​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ "សហរាជាណាចក្រ" និងមាន​ព្រំប្រទល់​ខាងត្បូង​ជាប់នឹង​ប្រទេស​អង់គ្លេស ខាងកើត​ជាប់នឹងសមុទ្រ​ខាងជើង ខាងជើងនិង​ខាងលិច​ជាប់នឹង​មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច​ជាប់នឹង​ច្រកសមុទ្រ​ខាងជើង និង​សមុទ្រ​អៀរឡង់​។ ក្រៅពីនេះ ស្កុតឡែន​នៅ​មាន​កោះ​ជាង ៧៩០ ទៀត​ដោយ​មាន​ទាំង Northern Isles និង Hebrides ។
ជ័រទឹក
ប្រពៃណីចៀរជ័រពីដើមឈើទាលជ័ររាវហៅថា ជ័រទឹក នៅប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ និងម៉ាឡេស៊ី និងជ័ររឹកហៅថាជ័ររឹងពីដើមសុរៀ។ ដើម្បីយកជ័រទឹកបានគេត្រូវដាប់ឬចោះដើមឈើទាលប្រហែលមុខកាត់៦០សង់ទីម៉ែត្ររួចដុតភ្លើងត្រង់កន្លែងចោះ ពេលនោះគេត្រង់ជ័រពីដើមឈើទាលហូរដាក់បំពង់រយៈពេល៥ទៅ១៥ថ្ងៃតាមទំហំដើមឈើទាល។ ជ័រនោះមានភាពស្អិតយ៉ាងខ្លាំង ជាហេតុធ្វើឱ្យគេលៀបលើផ្ទៃខាងក្រៅឥដ្ឋ ដើម្បីបន្សារពីដុំឥដ្ឋទៅដុំឥដ្ឋមួយទៀតពេលសាងសង់ប្រាសាទ។ លើសពីនេះទៅទៀត គេប្រើជ័រទឹកលាយជាមួយជ័រដើមគ្រើល(ខ្មុកម្រ័ក្ស)លាបប្រាសាទ ។
ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប
ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ឬអាចសរសេរកាត់ថា ផសស (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ gross domestic product, GDP) គឺជារង្វាស់រូបិយវត្ថុឬទ្រព្យសម្បត្តិនៃទំនិញនិងសេវាកម្មទាំងអស់ក្នុងតម្លៃទីផ្សារដែលផលិតឡើងនៅអំឡុងពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម) សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នានៃជីវភាពមនុស្សនិងអត្រាអតិផរណារបស់ប្រទេសមួយឡើយ។ ដូច្នេះ ការប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់គិតជាយុគភាពនៃអំណាចទិញ (យអទ) ជាមូលដ្ឋានអាចមានប្រយោជន៍ជាងនៅពេលយើងប្រៀបធៀបកម្រិតជីវភាពរវាងប្រជាជាតិនានាខណៈដែលផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមានប្រយោជន៍នៅពេលធ្វើការប្រៀបធៀបសេដ្ឋកិច្ចជាតិនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ផសស សរុបក៏អាចបំបែកទៅជាភាគទុននៃឧស្សាហកម្មឬវិស័យនីមួយៗនៃសេដ្ឋកិច្ច។ សមាមាត្រនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបទៅនឹងប្រជាជនសរុបក្នុងតំបន់ត្រូវបានគេហៅថា ផសស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ ឬអាចហៅសាមញ្ញថាបទដ្ឋាននៃការរស់នៅ។
និយមន័យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបត្រូវបានកំណត់ដោយអង្គការសេដ្ឋកិច្ចជាតិនិងអន្តរជាតិផ្សេងៗគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ អង្គការដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចបានកំណត់និយមន័យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបថាជា "វិធានការណ៍ផលិតកម្មសរុបស្មើនឹងផលបូកនៃតម្លៃសរុបដែលបានមកពីគេហដ្ឋានរបស់បុគ្គលឬអង្គស្ថាប័នណាមួយដែលចូលរួមចំណែកក្នុងផលិតកម្មនិងសេវាកម្ម (បូកពន្ធនិងដកប្រាក់ឧបត្ថម្ភធន លើផលិតផលដែលមិនរាប់បញ្ចូលក្នុងតម្លៃនៃផលិតផលសម្រេច)"។ សម្រាប់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) គេបានចែងថា "ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបគឺជាការវាស់តម្លៃរូបិយវត្ថុនៃទំនិញនិងសេវាកម្មសម្រេចដែលត្រូវបានទិញដោយអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយនិងផលិតនៅក្នុងប្រទេសមួយក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ"។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណនីជាតិ
មធ្យមស្តូឡារស្គី
មធ្យមស្តូឡារស្គីនៃ២ចំនួនពិតវិជ្ជាមាន x,y \; កំនត់ដោយ៖
មធ្យមស្តូឡារស្គីបានដោយ ពេលគេយក f(x) = x^p។
ជាទូទៅ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:មធ្យម
អៀរឡង់ខាងជើង
អៀរឡង់​ខាងជើង (ភាសាអង់គ្លេស​៖ Northern Ireland) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​នៃ "សហរាជាណាចក្រ" លាតសន្ធឹង​នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ​កោះ​អៀរឡង់ មាន​ក្រឡាផ្ទៃ ៥,៤៥៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ គឺ​ប្រទេស ១/៦ នៃ​ក្រឡាផ្ទៃ​កោះ​អៀរឡង់​ទាំងមូល​។ វា​មាន​ព្រំប្រទល់​ខាងត្បូង និង ខាងលិច​ជាប់នឹង​សាធារណរដ្ឋ​អៀរឡង់​។ តាមរយៈ​ជំរឿន​នៃ​សហរាជាណាចក្រ​នា​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​២០០១ អៀរឡង់​ខាងជើង​មាន​ប្រជាជន ១,៦៨៥,០០០ នាក់ ដែល​មាន​ស្ថិតនៅ​ចន្លោះ ១/៤ ទៅ ១/៣ នៃ​ប្រជាជន​សរុប​នៃ​កោះ​អៀរឡង់ និង ប្រហែល ៣% នៃ​ប្រជាជន​សរុប​នៃ​សហរាជាណាចក្រ​។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហរាជាណាចក្រ
សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ នៃសហរាជាណាចក្រ
សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ នៃសហរាជាណាចក្រ (ភាសាអង់គ្លេស៖ Elizabeth II, ២១ មេសា ១៩២៦ – ៨ កញ្ញា ២០២២) ជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃសហរាជាណាចក្រពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ រហូតដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ រជ្ជកាលរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំ និង ២១៤ ថ្ងៃរបស់ទ្រង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារជ្ជកាលដ៏វែងជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសអង់គ្លេស និងយូរបំផុតទីពីរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររាជានិយមពិភពលោក។ នៅក្នុងថ្ងៃចូលទិវង្គត សម្តេចអេលីហ្សាប៊ែតគឺជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃសហធនរដ្ឋចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀតបន្ថែមពីលើសហរាជាណាចក្រ។
អេលីហ្សាប៊ែតទ្រង់ព្រះរាជប្រសូតនៅមេយ៍ហ្វ៊ែរ រាជធានីឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស ហើយត្រូវជាបុត្រដំបូងរបស់សម្តេចចៅពញានៃយ៉ក (ដែលក្រោយមកឡើងសោយរាជ្យមាននាមថា ចចទី៦ និងមហាក្សត្រីអេលីហ្សាប៊ែត)។ ព្រះរាជបិតា​របស់​ព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបងប្រុសរបស់ទ្រង់ព្រះនាមអេដវើដទី៨ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ ហើយចាប់ពីពេលនោះមកព្រះអង្គក៏បានជាក្លាយអ្នកស្នងរាជសម្បត្តិបន្តពីព្រះបិតាទ្រង់។ ទ្រង់ត្រូវបានទទួលការអប់រំឯកជននៅក្នុងព្រះរាជដំណាក់ និងបានចាប់ផ្តើមបំពេញភារកិច្ចរដ្ឋក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ នៅឆ្នាំ១៩៤៧ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីព អតីតព្រះអង្គម្ចាស់នៃប្រទេសក្រិក និងដាណឺម៉ាក ហើយទ្រង់ទាំងពីរប្រសូតបានបុត្រចំនួនបួនអង្គ៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ឆាលស៍ អង្គម្ចាស់នៃវេលស៍, ព្រះនាងអែន ព្រះរាជកុមារី, ព្រះអង្គម្ចាស់អេនឌ្រូ សម្តេចចៅពញានៃយ៉ក និង ព្រះអង្គម្ចាស់អេដវើដ អឺលនៃវ៉េសសេក្ស។
ពេលព្រះរាជបិតារបស់ព្រះអង្គបានចូលព្រះទិវង្គតនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ អង្គម្ចាស់អេលីហ្សាប៊ែត (កាលនុះជន្មាយុ ២៥ ព្រះវស្សា) ក៏បានក្លាយជាប្រមុខនៃចក្រភព និងសម្តេចព្រះរាជិនីនាថនៃសហធនរដ្ឋឯករាជ្យចំនួន ៧ រួមមាន៖ សហរាជាណាចក្រ កាណាដា នូវែលសេឡង់ អា​ហ្វ្រិកខាងត្បូង ប៉ាគីស្ថាន និងស៊ីឡង់។ អេលីហ្សាប៊ែតបានសោយរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រិយានីក្នុងរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយទ្រង់បានជួប និងឆ្លងកាត់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា៖ វិបត្តិនៅអៀរឡង់ខាងជើង ការដកអាណានិគមកិច្ចពីទ្វីបអាហ្វ្រិក ពិធីទទួលសហរាជាណាចក្រជាសមាជិកនៃសហគមន៍អឺរ៉ុប និងការដកខ្លួនរបស់អង់គ្លេសចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ល។ ចំនួនដែនដីដែលស្ថិតនៅក្រោមរជ្ជកាលព្រះអង្គតែងតែមានការប្រែប្រួលព្រោះដែនដីទាំងអស់នោះមានខ្លះបានទទួលឯករាជ្យ និងខ្លះបានប្តូរមកកាន់របបសាធារណរដ្ឋ។ ដំណើរទស្សនកិច្ច និងកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗនៅក្រៅប្រទេសរបស់ព្រះអង្គមានដូចជា ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិននៅឆ្នាំ១៩៨៦ រុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ សាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងជំនួបជាមួយសម្ដេចប៉ាបប្រាំអង្គ។
ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ផ្សេងៗនៅក្នុងដំណើរជីវិតទ្រង់រួមមាន៖ ពិធីរាជាភិសេកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ និងការប្រារព្ធខួបប្រាក់ មាស និងពេជ្រ និងប្លាទីន (ជូប៊ីលីស) នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ២០០២ ២០១២ និងឆ្នាំ២០២២ រៀងៗគ្នា។ នៅឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីរួមរស់ជាមួយគ្នាបាន ៧៣ ឆ្នាំ ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីពដែលជាព្រះរាជស្វាមីរបស់ទ្រង់បានចូលទិវង្គតក្នុងព្រះជន្មាយុ ៩៩ វស្សា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់