cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អង្គការសុខភាពពិភពលោក
សំណង់
រដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកសម្រេចផ្ដល់សិទ្ធអំណាចទៅឲ្យសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក ដែលដើរតួជាអ្នកសម្រេចការកំពូលរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ រដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទាំងអស់មានសិទ្ធចូលរួមជាសមាជិកអង្គការសុខភាពពិភពលោក ហើយ ដោយយោងទៅតាមវ៉ិបសាយរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក “ប្រទេសផ្សេងៗអាចត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសមាជិកនៅពេលដែលកិច្ចស្នើសុំរបស់ប្រទេសទាំងនោះត្រូវបានអនុម័តដោយការបោះឆ្នោតសាមញ្ញមួយនៅសន្និបាតសុខភាពពិភពលោក យកតាមមតិភាគច្រើន។” អង្គការសុខភាពពិភពលោកមានរដ្ឋសមាជិក ១៩៣។ ជាទូទៅ សន្និបាតសុខភាពពិភពលោកត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅខែឧសភាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ បន្ថែមទៅលើការជ្រើសរើសអ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅជារៀងរាល់ប្រាំឆ្នាំម្ដង សន្និបាតនេះក៏មានភារកិច្ចពិចារណាទៅលើគោលការណ៍ហរិញ្ញវត្ថុនៅក្នុងអង្គការ និង ការសារើឡើងវិញ ព្រមទាំងការអនុម័តចំពោះកម្មវិធីថវិកាដែលបានស្នើឡើង។ សន្និបាតបោះឆ្នោតជ្រើសសមាជិក ៣៤ ធ្វើជាគណៈនាយកប្រតិបត្តិសម្រាប់អាណត្តិរយៈពេលបីឆ្នាំ ដែលត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រងខាងវិស័យសុខភាព។ តួនាទីសំខាន់នៃគណៈនេះគឺ អនុវត្តន៍នូវការសម្រេចចិត្ត និង គោលការណ៍ទាំងឡាយណារបស់សន្និបាតនេះ ហើយនិងការផ្ដល់ប្រឹក្សា ព្រមទាំងសម្រួលការងារជាទូទៅ។
ភាពជាសមាជិក
អង្គការសុខភាពពិភពលោកមានសមាជិក ១៩៣ រដ្ឋ រួមបញ្ចូលទាំងរដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លើកលែង លេចធិនស្តែន និងមិនមែនសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ២ ព្រមទាំង Cook Islands។ តំបន់ដែលមិនមែនជារដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិអាចចូលជាសមាជិកសហការីបាន (ដោយទទួលបានព័ត៌មានពេញលេញ ប៉ុន្តែការចូលរួម និង សិទ្ធិបោះឆ្នោតត្រូវមានកំរិត) ប្រសិនបើត្រូវបានអនុម័តដោយការបោះឆ្នោតរបស់សន្និបាត៖ ពុយតូ រីកូ និង ថូខេលើ គឺជាសមាជិកសហការី។
ប្រាសាទបាយ៉ង់កោរ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទបាយ៉ង់កោរមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិញេធិ៍រោង ឃុំព្រះបាទជាន់ជុំ ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ។ ប្រាសាទនេះមានចម្ងាយប្រមាណ ១២១ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញនិងមានចម្ងាយប្រមាណ ៤៣គីឡូម៉ែត្រ ខាងត្បូងទីរួមខេត្តតាកែវ។ ភ្នំបាយ៉ងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ ជាប់ព្រំដែនវៀតណាមប្រហែល ២០គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល ៣០០ម៉ែត្រនេះ។ ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា សិវបុរ។ ប្រាសាទនេះ គឺជាប្រាសាទទោលមានរាង៤ជ្រុង ដោយជ្រុងនីមួយៗមានប្រវែង ១០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ជាង១៤ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទកសាងអំពីឥដ្ឋនៅសម័យបុរេអង្គរ(សម័យមុនអង្គរ) គឺមានតែប្រាសាទបាយ៉ង់នេះទេ ដែលសាងសង់នៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ជាងគេ។ ប្រាសាទបាយ៉ង់ ស្ថិតក្នុងអន្តរកាលរចនាបថសម្បូរព្រៃគុក និងព្រៃក្មេង មានក្បាច់លម្អប្រាសាទចម្លងតូចៗ អមសងខាងទ្វារពិត និងទ្វារបញ្ឆោត ដែលគេហៅថា វិមានអាកាសជាដើម។ ប្រាសាទនេះមានសិលាចារឹកច្រើនជាភាសាខ្មែរបុរាណ និងភាសាសំស្រឹ្កត ដែលចាប់ផ្តើមចារពីសតវត្សរ៍ទី៧ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១២ ដែលមានចុះលេខបញ្ជីដូចជា  សិលាចារឹកលេខK.១៣ សិលាចារឹកលេខK.១៤ សិលាចារឹកលេខK.៤៨៣ សិលាចារឹកលេខK.៨៥០ សិលាចារឹកលេខK.៨៥១ សិលាចារឹកលេខK.៨៥២ សិលាចារឹកលេខK.៨៥៣  និងសិលចារឹកលេខK.៨៥៤។
សិលាចារឹក
សិលាចារឹកលេខK.១៣ និយាយអំពីការតម្កល់ សិវបាទ នៅលើកំពូលភ្នំដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ វិទ្យាពិន្ទុ និងសាងស្រះទឹកចំនួន២។ សិលាចារឹកលេខK.១៤ ចារនៅឆ្នាំ៨៧៨ ក្នុងរជ្ជព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១បានចារថានៅក្នុងក្រុងសិវបុរៈ ស្តេចនៃកម្ពុជា បានធ្វើអំណោយដល់ទេព។ សិលាចារឹកលេខK.៤៨៣ និយាយអំពីឈ្មោះ ឧត្យន្នេស្វរ ដែលប្រហែលជាលិង្គនៃអំណាចរបស់ព្រះឥសូរ។ សិលាចារឹកលេខK.៨៥០ ចារនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១២ ក្នុងរាជ្យ ព្រះបាទធរណិន្ទ្រវរ្ម័នទី១ និយាយពីតង្វាយចំពោះប្រាសាទព្រះសិវបុរៈ មានអង្ករសម្រាប់បុណ្យសង្ក្រាន្ត នារីកិនគ្រឿងក្រអូប បុរសជាអ្នកបម្រើបុណ្យសង្ក្រាន្ត ដោយចែកចាយការងារតាមវេនខ្នើត និងរនោច។ សិលាចារឹកលេខ K.៨៥១ ចារនៅសម័យមុនអង្គរនៅសតវត្សរ៍ទី៧ មានពីរបន្ទាត់គឺ បន្ទាត់ទី១ អាគ្នេយ៍ និងបន្ទាត់ទី២ ឱជៃមិណយេស្វាហា ជាពាក្យបួងសួងដល់មហាឥសី ជៃមិណ ដែលល្បីល្បាញខាងវិជ្ជាតារាសាស្រ្ត។ សិលាចារឹកលេខK.៨៥២ ចារនៅឆ្នាំ១០២៩ មហាសករាជត្រូវនឹងឆ្នាំ១១០៧នៃគ.ស និយាយដល់កាល ព្រះបាទធរណិន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ឡើងសោយរាជ្យរួចហើយទ្រង់បានប្រតិស្ថាន ព្រះស្រីភទ្រេស្វរាស្រម នៅឯប្រាសាទព្រះសិវបុរៈ។ ទ្រង់បានថ្វាយព្រះជំនូនដល់ព្រះស្រីភទ្រេស្វរាស្រម និងស្រុកស្រីភទ្រេស្វរាស្រមជាមនុស្សបម្រើនៅទីនោះជាពីរក្រុមតាមវេនខ្នើត និងរនោច ព្រមទាងស្រែសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍ជាស្មឹង ខែខ្នើត៥ ខែរនោច៥ ។
ឯកសារយោង
បាយ៉ង់កោរ
ប្រាសាទព្រះប៉ាលីឡៃ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
រូបភាពតូច|ប្រាង្គកណ្តាលប្រាសាទបាលិលេយ្យ ប្រាសាទព្រះបាលិលេយ្យមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទភិមានអាកាស និងនៅខាងក្រោយប្រាសាទទេពប្រណម។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ ដែលជាស្នាដៃរបស់ព្រះបិតាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (១១៥០ - ១១៦០) ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានទ្វារបើកបួនទិសដែលប្រាង្គស្ថិតនៅខាងលើគ្រឹះបីជាន់ មានជណ្តើរឡើងគ្រប់ទិស។ នៅតាមហោជាង និង ផ្តែរទ្វារនៃប្រាសាទនេះសុទ្ធសឹងជាចម្លាក់របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ចម្លាក់នៅខាងកើតគឺរូបព្រះពុទ្ធចូលនិពា្វន ខាងត្បូងរូបព្រះពុទ្ធតាំងសមាធិ និងខាងជើងគឺរូបព្រះពុទ្ធឈរច្រត់ដៃលើសត្វដំរីមួយ។ ប្រាសាទនេះមានព្រះពន្លាកិត្តិយសមួយសាងអំពីថ្មភក់លម្អដោយបង្កាន់នាគក្បាលប្រាំ និងចម្លាក់តោបែរទៅទិសខាងកើត។ នៅចុងនៃព្រះពន្លាមានរូបបដិមាព្រះពុទ្ធសាងអំពីថ្មភក់ដ៏ធំមួយទ្រង់គង់ក្នុងទម្រង់យកព្រះធរណីជាសាក្សី។ ប្រាសាទបាលិលេយ្យមានប្រាង្គធំមួយសង់នៅលើខឿនដែលមានកាំជណ្តើរបែរទៅទិសសំខាន់ទាំងបួន ហើយមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ប៉ុន្តែនៅសេសសល់ជារាងកំពែងនៅផ្នែកខាងកើតដែលសង់អំពីថ្មបាយក្រៀមលាយឡំ និងមានការលម្អដោយថ្មភក់នៅខ្លោងទ្វារប៉ុណ្ណោះ។ ខ្លោងទ្វារនោះមានលម្អផ្តែរ និងហោជាងដែលមានចម្លាក់រឿងពុទ្ធប្រវត្តិនោះរួមមាន៖
ខ្លោងទ្វារកណ្តាលបែរទៅទិសខាងកើត
មានចម្លាក់ហោជាងស្តីអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ឈរប្រហែលជាលើកដៃមួយចំហៀងដាក់ត្រឹមដើមទ្រូង ដើម្បីសម្តែងការទទួលពីអ្នកគោរពបូជាព្រះអង្គ។ ចំណែកផ្តែរនៅខាងក្រោមហោជាងនេះមានបង្ហាញអំពីរូបព្រះពុទ្ធចូលបរិព្វានដោយយកដៃស្តាំទ្រព្រះកេស និងដាក់ដៃឆ្វេងដាក់សណ្តូកលើព្រះកាយ ហើយពីក្រោមព្រះអង្គមានក្រុមសាវ័នកំពុងតែយំទួញសោកស្តាយចំពោះការបាត់បង់ព្រះអង្គ។ រូបនេះស្ថិតនៅលើក្បាលកាលា។
ខ្លោងទ្វារខាងជើងបែរទៅទិសខាងកើត និងខាងលិច
មានចម្លាក់ហោជាងស្តីអំពីក្រុមសត្វស្វានិងដំរីគោរពបូជាថ្វាយម្ហូបចង្ហាន់ចំពោះព្រះពុទ្ធ។ ចំណែកនៅក្លោងទ្វារខាងលិចមានចម្លាក់អ្នកគោរពថ្វាយតង្វាយចំពោះព្រះអង្គ។
ចម្លាក់ហោជាងពីរជាន់នៅទិសខាងជើង
ចម្លាក់ជាន់ក្រោមបង្ហាញពីរូបព្រះពុទ្ធប្រោសដំរីឈ្មោះនាឡាគិរី ដែលត្រូវបានទេវទត្តប្រលែងក្នុងបំណងឱ្យព្រេច(ជាន់)ព្រះពុទ្ធខណៈព្រះអង្គកំពុងនិមន្តបិណ្ឌបាត្រក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ពេលនោះដំរីដ៏កំណាចនេះចូលទៅដល់ចំពោះព្រះភ័ក្ត្រព្រះអង្គ វាបានបែរជាមិនហ៊ានព្រេច ព្រះអង្គដូចជាទេវទត្តសង្ឃឹមទុកឡើយ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាត្រឡប់ទៅជាស្លូតបាក់បបខ្លបខ្លាចលែងកាចទៅវិញ ដោយសារព្រះវិជិតមារជាម្ចាស់ទ្រង់ផ្សាំងវាដោយមេត្តាបារមីរបស់ព្រះអង្គ។ ចំណែកនៅផ្នែកខាងលើបង្ហាញពីបរុសពីរនាក់កំពុងកាន់របស់អ្វីម្យ៉ាងដាក់ពន្លទៅលើព្រះកេសរបស់ព្រះពោធិសត្វនៅក្នុងរឿងព្រះតេមិយជាតក។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប ព្រះប៉ាលីឡៃ
ស្រុកភ្នំស្រួច
($ District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ស្ពឺ
Rfid
RFID (Radio Frequency IDentification) ឧបករណ៍កំនត់អត្តសញ្ញាណដោយរលកវិទ្យុ ក្នុងរយៈចំងាយជិតៗតាមប្រព័ន្ធបញ្ជូនទិន្នន័យគ្មានខ្សែ ដូចទៅនឹងICកាតដែរ។
អាថ៌កំបាំងមហានគរក្មែរ
ទីតាំងថ្មីរបស់ឯកសារអាថ៌កំបាំងមាតាមហានគរក្មែរ អាថ៌កំបាំងព្រះម៉ែមហានគរ
បណ្ណារក្ស
បណ្ណារក្ស គឺជាអ្នកទទួលបន្ទុកធ្វើចំណាតថ្នាក់ ឯកសារ ធ្វើការងារអភិរក្ស បង្កើននូវធនធានឯកសារ និងផ្សពផ្សាយឯកសារ នៃបណ្ណាល័យមួយ។ តាមវចនានុក្រមសម្ដេចសង្ឃរាជ ជូន ណាត គឺជា អ្នកថែរក្សាទាំ រក្សាទុកនូវ សៀវភៅ ឯកសារ សាស្រ្តា គម្ពី ក្បួនខ្នាតផ្សេងៗ។
ប្រភេទមុខងារនៃបណ្ណារក្ស
នៅកម្ពុជា ជាទូទៅបណ្ណារក្សត្រូវបានចែកតួនាទីដាច់ៗពីគ្នាទៅតាមមុខងាររបស់បណ្ណារក្ស មានរៀបរាប់ដូចខាងក្រោម៖
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ណាល័យ
ស្រុកសំរោងទង
(Samrong Tong District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានរដ្ឋបាល ១៥ឃុំ និង ២៨៨ភូមិ÷
=ប្រវត្តិ= ស្រុកនេះគ្រប់គ្រងដោយ ចៅពញាតេជោ ដែលបានជីកបឹងមួយឈ្មោះថា បឹងតេជោ។
សមីការដឺក្រេទី១
ដែល m និង b ជាចំនួនថេរ ហើយមានអថេរ x និង y ដែលyជាធម្មតាគេសរសេរមានមេគុណ១នៅពីរមុខ ។ ចំលើយនៃសមីការនេះមានសំនុំចំលើយបង្កើតបានជាបន្ទាត់ត្រង់មួយនៅក្នុងប្លង់។ ចំនួនថេរ m ជាមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ ហើយចំនួនថេរ b ជាតំលៃនៃចំនុចដែលបន្ទាត់កាត់អ័ក្ស(y'oy)។
thumb|300px|ក្រាបនៃសមីការដឺក្រេទី១
ទំរង់ទូទៅ
ដែល A និង B​ មិនស្មើសូន្យ ។ បើ A មិនសូន្យ នោះអាប់ស៊ីសនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអាប់ស៊ីស គឺ −C/A។ បើ B មិនសូន្យ នោះអរដោនេនៃចំនុចដែលជាប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ គឺ −C/B ហើយមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់គឺ −A/B។
រូបមន្តចំពោះអ័ក្សអរដោនេ
ដែល m ជាមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ ហើយ b ជាអរដោនេនៃចំនុចប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ។ បើគេអោយ x = 0 នោះគេទទួលបាន y = b ។
រូបមន្តចំពោះអ័ក្សអាប់ស៊ីស
ដែល m ខុសពីសូន្យជាមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ ហើយ c ជាអាប់ស៊ីសនៃចំនុចប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអាប់ស៊ីស។ បើគេអោយ y = 0 នោះគេបាន x = c ។
ទំរង់ចំពោះចំនុចនិងមេគុណប្រាប់ទិស
ដែល m ជាមេគុណប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ ហើយ (x1,y1) ជាចំនុចនៅលើបន្ទាត់ ។ គេបាន ។
ទំរង់ចំពោះពីរចំនុច
ដែល p ≠ h ។ ក្រាបកាត់តាមចំនុច (h,k) និង (p,q) ហើយមានមេគុណប្រាប់ទិស m = (q−k) / (p−h) ។
ទំរង់ប៉ារ៉ាមែត្រ
ប្រព័ន្ធសមីការទាំងពីរមានប៉ារ៉ាមែត t រួមជាមួយមេគុណប្រាប់ទិស m = V / T ចំនុចប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអាប់ស៊ីស (VU−WT) / V និងចំនុចប្រសព្វរវាងបន្ទាត់និងអ័ក្សអរដោនេ (WT−VU) / T​ ។
នេះអាចទាក់ទងជាមួយទំរង់ចំពោះពីរចំនុច ដែល T = p−h, U = h, V = q−k, និង W = k
ក្នុងករណីនេះ t ប្រែប្រួពី ០ ត្រង់ចំនុច(h,k) ទៅ ១ ត្រង់ចំនុច (p,q) ។
ករណីពិសេស
នេះជាករណីពិសេសនៃទំរង់ស្តង់ដាដែល A = 0 និង B = 1 ឬ ទំរង់ចំពោះចំនុចនិងមេគុណប្រាប់ទិសដែល m = 0​ ។ ក្រាបគឺជាបន្ទាត់កាត់អ័ក្សអរដោនេត្រង់ចំនុចដែលមានអរដោនេ b ហើយស្របនឹងអ័ក្សអាប់ស៊ីស។
នេះជាករណីពិសេសនៃទំរង់ស្តង់ដាដែល 'A = 1 និង B = 0 ។ ក្រាបគឺជាបន្ទាត់ឈរកាត់អ័ក្សអាប់ស៊ីសត្រង់ចំនុចដែលមានអាប់ស៊ីស c'' ហើយស្របនឹងអ័ក្សអរដោនេ។
ទំនាក់ទំនងរវាងអនុគមន៍លីនេអ៊ែនិងប្រមាណវិធី
ក្នុងករណីពិសេសដែលបន្ទាត់កាត់តាមគល់អ័ក្ស ប្រសិនបើអនុគមន៍លីនេអ៊ែត្រូវគេសរសេរក្នុងទំរង់ y = f(x) នោះ f មានលក្ខណៈ
និង
ដែល a ជាចំនួនស្កាលែរ(ចំនួនថេរ) ។ អនុគមន៍ដែលផ្ទៀងផ្ទាត់នឹងលក្ខណៈនេះ គេហៅថាអនុគមន៍លីនេអ៊ែ។ អនុគមន៍លីនេអ៊ែត្រូវគេឃើញជារើយៗនៅក្នុងគណិតវិទ្យាអនុវត្តន៍។
សមីការដឺក្រេទី១(សមីការលីនេអ៊ែ)ដែលមានអថេរច្រើនជាង២
សមីការដឺក្រេទ១អាចត្រូវគេសំដែងដោយភ្ជាប់នឹងអថេរច្រើនជាង២។ សមីការទូទៅនៃសមីការដឺក្រេទ១ដែលមាន n អថេរសំដែងដោយ
សមីការនេះ ដំណាងអោយប្លង់ដែលមានតំរុយ(n–1) នៅក្នុងលំហអឺគ្លីត(Euclidean space) តំរុយ n (ឧទាហរណ៍ ប្លង់នៅក្នុងលំហ៣)។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិជគណិត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមីការ
នាង​សីតា
ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ព្រះនាង​សីតា - [[ហនុមាន សិល្បៈប្រាសាទព្រះខ័ន.]] នាង​សីតា (Sitaนางสีดา) គឺ​ជា​តួ​អង្គ​មួយ​នៅ​ក្នុង​រឿង​រាម​កេរ្តិ៍​។ នៅ​ក្នុង​ដំណាល​រឿង នាង​សីតា​បាន​កើត​ចេញ​ពី​អាចម៍​បំណះ​ដី​ នៅ​ពេល​ដែល​ព្រះ​បាទ​ជនក នៃ​នគរ​មិថិលា បាន​ប្រា​រព្ធ​ពិធី​ច្រត់​ព្រះ​នង្គ័ល។ ក្រោយ​មក​នាង​សីតា​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​ព្រះ​រាម​ ដែល​ជា​តួ​អង្គ​ដ៏​សំខាន់​នៅក្នុង​រឿង​​រាម​កេរ្តិ៍​។ នាង​សីតា​ ជា​តួអង្គ​តំណាង​ឲ្យ​ស្ត្រី​គ្រប់​លក្ខណ៍ និង គោរព​ពាក្យ​សច្ចៈជានិច្ច ។ វគ្គ​មួយ​នៅក្នុង​រឿង​រាម​កេរ្តិ៍​បាន​បង្ហាញ​អំពី​អត្ត​ចរិត​របស់​នាងសីតា​នេះ។​ នាង​សីតា​បាន​សច្ចា​ថា នឹង​មិន​វិល​ទៅ​ជួប​ព្រះ​រាម​ជា​ដាច់​ខាត លុះ​ត្រា​តែ​ព្រះ​រាម​សុគត។ ដោយ​សារ​តែ​មូល​ហេតុ​នេះ ព្រះ​រាម​បាន​ធ្វើ​ពុត​ជា​ចូល​ទី​វង្គត់ ដើម្បី​បញ្ឆោត​នាង​សីតា​ឲ្យ​វិល​មក​ជួប​ព្រះ​រាម​វិញ។ ពេល​ដឹង​ដំណឹង​ថា​ព្រះ​រាម​ចូល​ទីវង្គត់ នាង​សីតា​ក៏​ត្រឡប់​មក​នគរ​វិញ ហើយ​បាន​យំ​ខ្សឹក​ខ្សួល​នៅ​ចំពោះ​កោដ្ឋ​ដាក់​ព្រះ​សពរបស់​ព្រះ​រាម​រហូត​ដល់​បាត់​បង់​ស្មារតី។ លុះ​បាន​លឺ​សំឡេង​យំ​ខ្សឹក​ខ្សួល​របស់នាង​សីតា ព្រះ​រាម​ក៏​ចេញ​ពី​កោដ្ឋ​មក​ត្រកង​បី​នាង​សីតា។ ក៏ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​នាង​សីតា​បាន​ដឹង​ថា​ព្រះ​រាម​មិន​ទាន់​ចូល​ទី​វង្គត់ នាង​ស្ទុះ​ចេញ​ពី​ព្រះរាម ហើយ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់ និង មើលងាយ​ព្រះរាម​ថាជា​មនុស្ស​បោក​ប្រាស់ និង មិន​គោរព​សច្ចភាព។ រួច​ហើយ​នាង​សីតា​ក៏​រត់​គេច​ចេញ​ពី​វាល​មេរុ​ដែល​គេ​ប្រារព្ធ​ពិធី​សព​​ក្លែង​ក្លាយ​របស់​ព្រះ​រាម​នោះ។ ព្រះ​រាម​បាន​បញ្ជា​ព្រះ​អនុជ​ និង ពល​សេនា តាម​ចាប់​នាង​សីតា​មក​វិញ តែ​មិន​បាន​សម្រេចដោយ​សារ​តែ​នាង​សីតា​បាន​នឹក​ដល់​នាង​គង្ហីង មក​ជួយការពារនាង។ នាងគង្ហីង​បាន​នាំ​នាង​សីតា​ទៅ​ឋាន​ភុជង្គនាគ​បាត់​ទៅ។
សម្គាល់៖ ឯកសារ​ខ្លះបាន​សរសេរ​ឈ្មោះ​ «នាងសីតា» ជា «នាងសិតា» តែ​ពាក្យ​ដែល​ត្រឹម​ត្រូវ​នោះគឺ «នាងសី​តា» ដោយ​សារ​តែ​វចនា​នុ​ក្រម​សម្តេច​សង្ឃ​រាជ​ជួន ណាត បាន​កំណត់​អត្ថន័យ​ច្បាស់​លាស់​ហើយ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ព្រះនាង​សីតា - [[ហនុមាន សិល្បៈឥណ្ឌូនេស៊ី.]]
ស្រីមារៈ
ស្រីមារៈ ឬ ឝ្រីមារៈ ( ចាម : ꨦꨴꨫ ꨠꨩꨣ, ខ្មែរ : ឝ្រីមារ, ศรีมาระ  fl. ១៣៧ ឬ ១៩២ គ.ស.) ជា​អ្នក​បង្កើត​ប្រទេស​ចម្ប៉ា ។
ជីវប្រវត្តិ
លោកកើតនៅ ទឿងឡាម (ការបញ្ចេញសំឡេងវៀតណាមនៃភាសាចិន 象林 នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខេត្ត ធៀន ហឿ នៅ ភាគកណ្តាលវៀតណាម ) ដែលជាតំបន់នៃភាពតានតឹងរវាង រាជវង្សហាន និងជនជាតិដើមនៃឡាំអប (ការបញ្ចេញសំឡេងវៀតណាមរបស់ចិន លីនយី, 林ដើម ចម្ប៉ា )។ នៅឆ្នាំ ១៣៧ ឬ ១៩២ នៃគ.ស. លោកបានកម្ចាត់អាណាខេត្តចិន ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាស្តេចនៃចាម្ប៉ា (លីនយី) ។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​បង្កើត​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ជា​ផ្លូវ​ការ​ ទោះ​បី​ជា​រឿងព្រេង​ចាម​បាន​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​បង្កើត​នេះ​មុន​ពេល​ច្រើន​ក៏​ដោយ។
នៅឆ្នាំ ២៤៨ គាត់បានដឹកនាំចាមក្នុងការលួច និងវាយលុក Jiaozhi និង Cửu Chân ។ ចាម​បន្ទាប់​មក​បាន​កម្ចាត់​កង​នាវា​ដែល​បញ្ជូន​ទៅ​វាយ​វិញ​នៅ​ឈូង​សមុទ្រ​សមរភូមិ។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយអឺរ៉ុប
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយអឺរ៉ុប=
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ
http://www.khmer.rfi.fr/general/20100524-%E1%9E%91%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%B9%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%B8%E2%80%8B%E1%9E%A2%E1%9E%B6%E1%9E%85%E2%80%8B%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B6%E1%9E%99%E2%80%8B%E1%9E%87%E1%9E%B6%E2%80%8B%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%8F-%E1%9E%8F%E1%9F%82%E2%80%8B%E1%9E%98%E1%9E%B7%E1%9E%93%E1%9E%98%E1%9F%82%E1%9E%93%E2%80%8B%E1%9E%87%E1%9E%B6%E2%80%8B%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E2%80%8B%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%8F%E2%80%8B%E1%9E%91%E1%9F%81 ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អឺរ៉ុបចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភូមិសាស្ត្រនយោបាយចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នយោបាយ
រឿង ផ្កាព្រៃតូច
មានផ្កាព្រៃតូចមួយគុម្ព ដុះនៅតំបន់រហោស្ថានមួយ ដែលមានតែថ្មក្រៀមក្រោះ និងគុម្ពោតតូចៗ ដុះដោយដុបៗ។ រៀងរាល់ថ្ងៃ ដើមផ្កាតូចនោះ តែងតែពោលសួរមេឃថា "តើថ្ងៃណា ខ្ញុំនឹងមាន ឧិកាសលូតលាស់ ខ្ពស់ឡើងទៅហ្ន៎?" មេឃក៏ឆ្លើយទៅវិញ ថា "ឧិផ្កាតូចអើយ! បើសិនអ្នកត្រូវពឹងលើសមត្ថភាពរបស់អ្នកហើយ ដើម្បីដកខ្លួន ទទួលយកពន្លឺថ្ងៃ និងទឹកសន្សើម ដើម្បីនឹងអាចលូតកំពស់របស់ខ្លួនបាន!" ដើមផ្កាតូចឭហើយក៏ប្រឹង បឺតជញ្ជក់នូវពន្លឺថ្ងៃ និងទឹកសន្សើម យ៉ាងអស់ទំហឹង។ ផ្កាក៏លូត កំពស់របស់ខ្លួន ខ្ពស់ជាងមុន ព្រមទាំងបានបញ្ចេញនូវទងផ្កាតូចៗ រីកស្គុះស្គាយ ជាច្រើន។
ថ្ងៃមួយ ស្រាប់តែមានព្រានព្រៃម្នាក់ រត់ដេញទាក់សត្វព្រៃ ហើយក៏បានបោះជើង ជាន់ដើមផ្កាដ៏ទន់នោះ អោយបាក់ដួលដេកទាប រាបដល់ដីវិញ។ ដោយ គិតថាខ្លួននឹងស្លាប់ ផ្កាក៏យំសោកសង្រេង ក្រៃលែង។ គ្រានោះ ផ្កាមិនបានយំ ព្រោះស្តាយជីវិតរបស់ខ្លួនទេ តែស្តាយ ព្រោះមិនបានរស់នៅតទៅទៀត ដើម្បីផ្តល់សោភ័ណត្រកាល ដល់វាល រហោស្ថាន ដ៏សែនក្រោមក្រោះនោះ អោយមានទិដ្ឋភាព ស្រស់ស្អាត ជាបន្តទៅទៀត។ ផ្កាតូចក៏ស្រដីប្រាប់ទៅមេឃថា "ខ្ញុំមិនអាចស្លាប់បានទេ ព្រោះបើខ្ញុំស្លាប់ វាលរហោស្ថាននេះ នឹងក្លាយជាកន្លែងដ៏សែន ក្រៀមក្រោះ គ្មានសោភណ័ជីវិត ជាបន្តទៀតឡើយ។ ដូច្នេះ តើខ្ញុំត្រូវធ្វើ យ៉ាងណាទៅ?" មេឃក៏ឆ្លើយវិញថា "ជីវិតនៅក្នុងដៃរបស់ផ្កា ស្រាប់ទៅហើយ ផ្កាត្រូវរក្សាវា ដោយ កម្លាំងសមត្ថភាពរបស់ផ្កា។ បើផ្កាពិតជាស្រឡាញ់ធម្មជាតិទីនេះមែន ផ្កាក៏ត្រូវស្រឡាញ់ជីវិតខ្លួនឯងដែរ ព្រោះផ្កាជាសោភ័ណមួយ ជាចំណែកធម្មជាតិមួយ ដ៏សំខាន់ នៃវាលរហោស្ថាននេះ។ ដូច្នេះ ផ្កាត្រូវប្រឹងស្រូបយកពន្លឺថ្ងៃ និងសន្សើម សាជាថ្មីទៀត ដូចដែលផ្កាធ្លាប់ប្រឹងព្យាយាម ពីមុនមក។ មិនយូរប៉ុន្មាន ផ្កានឹងបានឃើញជោគជ័យថ្មី មិនខាន ឡើយ។ ហើយនៅពេលនោះឯង ថ្មគ្រួសនិងគុម្ពោត នៃវាល រហោស្ថាន ក៏នឹងមានអំណរ សោមនស្ស ជាអតិបរមា ចំពោះវត្តមានដ៏ត្រកាលរុងរឿង របស់ផ្កាសាជាថ្មីម្តងទៀត ជាមួយពួកគេ!"
កាលបើបានឭដូច្នោះ ផ្កាក៏មានកម្លាំងចិត្តប្រឺសតែម្តង ហើយក៏ប្រវេប្រវា ប្រមូលកម្លាំង ស្រង់យកទឹកសន្សើម និងពន្លឺថ្ងៃ យ៉ាងពេញទំហឹង ដើម្បីជាកម្លាំង បណ្តុះមែកថ្មី លូតទង​ បញ្ចេញស្លឹក ជម្រុញផ្កាថ្មី មិនអោយខកវេលា ឡើយ។ មិនបានប៉ុន្មានផង ផ្កាក៏មានកម្លាំងឈរមាំសាជាថ្មី ហើយក៏លូតលាស់ បញ្ចេញស្លឹក និងទងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត​ សោភាជាច្រើន មិនចាញ់គ្រាមុនៗ ឡើយ។ ដោយការប្រឹងខិតខំការព្យាយាម មិនស្រកស្រុត ផ្កាព្រៃតូច ក៏បានក្លាយទៅជា បំណែកសំខាន់ជាទីបំផុត នៃសោភណ័ទិដ្ឋភាព ធម្មជាតិដ៏ត្រកាល នៅវាលរហោស្ថាននោះ។
ដោយ អ្នកស្រី កែវ ច័ន្ទបូរណ៍
គោលការណ៍ ប្រាំគួរ
គោលការណ៍ ប្រាំ គួរ ដោយ :​ព្រឹទ្ធាចារ្យ ឆេង ផុន
សង្ខេប
១- ទស្សនៈ 	គួរ មាន ២- បញ្ហា 	គួរ ស្គាល់ ៣- វិធី		គួរ មាន ៤- ផ្លូវ		គួរ ដើរ ៥- ផល	គួរ ទទួល​បាន
ទី ១ - ទស្សនៈ​គួរ​មាន :
- រក​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​ឃើញ - ស្គាល់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​ច្បាស់ - មាន​ខ្លួន​ឯង​ជា​ទីពឹង - រក​ព្រះ​ឲ្យ​ឃើញ ទើប​មាន​ព្រះ​ជា​ទីពឹង - ព្រះ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន ប្រសើរ​ជាង​ព្រះ​នៅ​ក្រៅ​ខ្លួន - ព្រះ​ជួយ​បុគ្គល​ណា ដែល​ចេះ​ជួយ​ខ្លួន​ឯង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ - ស្វែង​យល់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​បាន​ច្រើន ទើប​លើក​លែង​ទោស​អ្នក​ដទៃ​បាន​ល្អ ។ - បញ្ញខន្ធ ជា​ផ្ទះ​សម្នាក់ គ្រាន់​តែ​ស្នាក់​នៅ​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន មិន​មាន​គំនិត​ហួងហែង​តុបតែង​	 ជួសជុល​អ្វី​ទេ ព្រោះ​បម្រុង​នឹង​ដើរ​ចោល - ជីវិត គឺ​ជា​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​វិថី និង​យានយន្ត​ប្លែក ៗ គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ ។ - អ្វី​នៅ​លើ​លោក​នេះ បី​ដូចជា​របស់​បញ្ឆោត​ទាំងអស់ កើត​រលត់ ៗ ឃើញ​បាត់ ៗ (មាយា) ។
ជីវិត​គឺ​ជា​ការ :
- ឈ្លោះ​គ្នា​ផង ត្រូវ​គ្នា​ផង - សម្លាប់​គ្នា​ផង បង្កើត​គ្នា​ផង - ស៊ី​គ្នា​ផង ចិញ្ចឹម​គ្នា​ផង - ជួយ​គ្នា​ផង បំផ្លាញ​គ្នា​ផង - កេង​ប្រវ័ញ្ច​គ្នា​ផង អាជីវកម្ម​គ្នា​ផង - ជេរ​សរសើរ បន្ទោស លួមលោម បោក​បញ្ឆោត ប្រើប្រាស់​គ្នា​ជា​វដ្ដៈ ។
ទី ២ - បញ្ហា​គួរ​យល់ :
- ភាព​សៅហ្មង​នៃ​ចិត្ត (តណ្ហា ១០៨ កិលេស ១៥០០) ។
អកុសល​ធម៌ ៩ កង :
១- អាសវៈ ៤ (គ្រឿង​តាំង​ក្នុង​ខន្ធ សន្តាន) ២- ឱយៈ ៤ (ដូច​អន្លង់​ទឹក​គួច – សត្វ​លង់​ក្នុង​វដ្ដៈ) ៣- យោគៈ ៤ (គ្រឿង​ប្រកប​សត្វ​ទុក​ជា​ក្នុង​វដ្ដៈ) ៤- គន្ថៈ ៤ (គ្រឿង​ដោត​ក្រង​សត្វ​ទុក​ក្នុង​វដ្ដៈ) ៥- ឧបាទាន ៤ (គ្រឿង​ប្រកាន់​មាំ មិន​របេះ) ៦- នីវរណៈ ៦ (គ្រឿង​រារាំង​ចិត្ត​មិន​ឲ្យ​ទៅ​កាន់​សេចក្ដី​ល្អ សេចក្ដី ស្ងប់) ៧- អនុសយ ៧ (កិលេស​ល្អិត ដេក​សម្ងំ​ត្រាំ ក្នុង​ខន្ធ​សន្តាន) ៨- សំយោជនៈ ១០ (គ្រឿង​រួប​រឹត សត្វ​ទុក​ក្នុង​វដ្ដៈ) ៩- កិលេស ១០ (គ្រឿង​សៅហ្មង​ចិត្ត)
មន្ទិល ៩ យ៉ាង :
(មៈលៈ - មន្ទិល ឬ​សង្ស័យ ៩ យ៉ាង)
១- កោធៈ = ក្រោធ ខឹង ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខឹង​មាន​កម្លាំង ។ ២- មក្ខៈ = រមិល​គុណ ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​រមិល​គុណ​មាន​កម្លាំង ។ ៣- ឥស្សា = ឫស្យា - ច្រណែន ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ច្រណែន​មាន​កម្លាំង ។ ៤- មច្ឆរិយៈ = កំណាញ់ ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​កំណាញ់ មាន​កម្លាំង ។ ៤- មាយា = លាក់​ទុក ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​លាក់​ពុត មាន​កម្លាំង ។ ៦- សាថេយ្យ = ពោល​អួត ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពោល​អួត មាន​កម្លាំង ។ ៧- មុសា = កុហក ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​កុហកមាន​កម្លាំង ។ ៨- បាបិច្ឆៈ = ប្រាថ្នា​អាក្រក់ ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាថ្នា​អាក្រក់ មាន​កម្លាំង ។ ៩- មិច្ឆា​ទិដ្ឋិៈ = ឃើញ​ខុស ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ឃើញ​ខុស មាន​កម្លាំង ។
អាកោធៈ ៩ (ការ​មិន​ខឹង ៩ យ៉ាង)
១- សេចក្ដី​ខឹង​ក្រោធ ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​សម្រស់ ២- ខឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​រំខាន សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ ស្ងប់​កាយ ស្ងប់​វាចា ស្ងប់​ចិត្ត (បេះដូង លែង​ធម្មតា) ៣- ខឹង​ជា​ប្រធាន​នៃ​សេចក្ដី​វិនាស ៤- ខឹង​ជា​លក្ខណៈ​ពាល ជា​លក្ខណៈ​បុគ្គល (កាន់​តែ​បុគ្គល កាន់​តែ ខឹង​ច្រើន កាន់​តែ​ពាល​	    ខ្លាំង) ៥- គ្មាន​ភ្លើង​ណា ក្ដៅ​ស្មើ​នឹង​ភ្លើង​ទោសៈ​ឡើយ ៦- គ្មាន​ទារុណកម្ម​ណា ស្មើ​នឹង​ទារុណកម្ម​ទោសៈ​ឡើយ ៧- គ្មាន​វង្វេង​ណា ស្មើ​នឹង​វង្វេង​ទោសៈ​ឡើយ ៨- ពេល​ខឹង​ខ្លាំង​គ្មាន​ស្ដាប់​ហេតុ​ផល​ឡើយ ធ្វើ​ឲ្យ​ទុក្ខ​ផ្លូវ​ចិត្ត​កាន់​តែ​មាន​កម្លាំង ៩- កំហឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​រលាក​ខ្លួន​ឯង មុន​អ្នក​ដទៃ ។
ឧប​កិលេស ១៦ :(ឬ​ការ​លះ​នូវ​ឧប​កិលេស ១៦ យ៉ាង)
១- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​បាន ២- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​ព្យាបាទ ៣- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​ប្រទូសរ៉ាយ​នឹង​គេ ៤- លះ​គំនិត​ដែល​ចង​គំនុំ នឹង​គេ ៥- លះ​គំនិត​រមិល​គុណ​គេ មួល​បង្កាច់​អំពើ​ល្អ​របស់​គេ ៦- លះ​គំនិត​គំនិត​លើក​កំពស់​ខ្លួន​ឯង ៧- លះ​ច្រណែន​និន្ទា​ឈ្នានីស​គេ ៨- លះ​កំណាញ់​ដែល​គិត​តែ​ពី​អាត្មា​ខ្លួន ៩- លះ​ល្បិច​កិច្ចកល​មាយា​លាក់​ពុត ១០- ឡះ​ការ​អួត​អាង ១១- លះ​ចចេស​រឹង​រួស ១២- លះ​ចង់​តែ​ឈ្នះ ឥត​គិត​ហេតុ​ផល រហូត​ដល់​បំផ្លាញ​ដើម្បី​ឈ្នះ ១៣- លះ​ប្រកាន់​ខ្លួន ១៤- លះ​ថា​មាន​តែ​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំ​ជាង​គេ ១៥- លះ​ស្រវឹង​ស្រី​ស្រា ល្បែង​ស៊ីសង - ស្រវឹង​យសសក្តិ បុណ្យ​អំណាច - ស្រវឹង​ពាក្យ​ពោល​សរសើរ បញ្ចើច - ស្រវឹង​លាភ​សក្ការៈ - ស្រវឹង​សុខ ក្នុង​ទុក្ខ ១៦- លះ​ប្រមាថ ប្រហែស ខ្ជីខ្ជា ។
ស្រវឹង ៤០ :
១- ស្រវឹង​លោក​ធម៌ គឺ​ស្រវឹង​ថ្នាំ​ពុល ២- សប្បាយ​លោក​ធម៌ គឺ​សប្បាយ​នឹង​អសិរពិស ៣- ប្រលែង​លោក​ធម៌ គឺ​ប្រលែង​នឹង​ភ្លើង ៤- ចាញ់​បោក​លោក​ធម៌ គឺ​ចាញ់​បោក​សត្រូវ ៥- ស្រវឹង​នឹង​បាន​លាភ ប្រទុស្ត​នឹង​បាត់​លាភ ៦- ស្រវឹង​នឹង​កិត្តិយស ប្រទូស្ត​នឹង​បាត់​យស ៧- ស្រវឹង​នឹង​ពាក្យ​សរសើរ ខ្លាច​ពាក្យ​និន្ទា ៨- ស្រវឹង​នឹង​សុខ ព្រួយ​នឹង​ទុក្ខ ៩- ស្រវឹង​នឹង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ ១០- ស្រវឹង​នឹង​បរិវា​យស (ឥស្សរយស) ១១- ស្រវឹង​នឹង​ហែរហម ១២- ស្រវឹង​នឹង​វណ្ណៈ (ឋានៈ) ១៣- ស្រវឹង​នឹង​សក្ការៈ (ការ​គោរព) ១៤- ស្រវឹង​នឹង​អាយុ​វែង ១៥- ស្រវឹង​នឹង​គុរការ (ការ​បូជា​គ្រូ) ១៦- ស្រវឹង​នឹង​បាន​ធ្វើ​ប្រធាន – បាន​ធ្វើ​ប្រមុខ – បាន​នាំ​គេ និង​បាន​គេ​តាម​ច្រើន ១៧- ស្រវឹង​នឹង​ទ្រព្យ ១៨- ស្រវឹង​នឹង​ពហុសូត្រ (រៀន​សូត្រ​ច្រើន) ១៩- ស្រវឹង​នឹង​ការ​ឈ្លាសវៃ (វាងវៃ) ២០- ស្រវឹង​នឹង​បាន​បួស​មុន​គេ ២១- ស្រវឹង​នឹង​គ្មាន​គេ​មើល​ងាយ (គ្មាន​គេ​ប្រមាថ) ២២- ស្រវឹង​នឹង​បិណ្ឌបាត​ជា​វដ្ដៈ (បាន​បិណ្ឌបាត​រាល់​ថ្ងៃ) ២៣- ស្រវឹង​នឹង​មាន​ឥរិយាបថ​បួន​សមរម្យ ២៤- ស្រវឹង​នឹង​ឫទ្ធិ (បាន​អភិញ្ញា) ២៥- ស្រវឹង​នឹង​ជោគជ័យ (ជ័យជំនះ) ២៦- ស្រវឹង​នឹង​បដិសណ្ឋារកិច្ច ២៧- ស្រវឹង​នឹង​អញ (អាត្មា) ២៨- ស្រវឹង​នឹង​រូប​ស្អាត ២៩- ស្រវឹង​នឹង​វណ្ណៈ​ថ្កើងថ្កាន (ខ្ពង់ខ្ពស់ កិត្តិយស​ច្រើន​រុងរឿង) ៣០- ស្រវឹង​នឹង​កម្លាំង​ខ្លាំង ៣១- ស្រវឹង​នឹង​អត់ធ្មត់ ៣២- ស្រវឹង​នឹង​ស្ដាប់ ៣៣- ស្រវឹង​នឹង​មើល ៣៤- ស្រវឹង​នឹង​ស្ទាប ៣៥- ស្រវឹង​នឹង​ល្បែង ៣៦- ស្រវឹង​នឹង​ភាព​ប្លែក (និយម​ចម្លែក) ៣៧- ស្រវឹង​នឹង​សប្បាយ រីករាយ ត្រេក​ត្រអាល ៣៨- ស្រវឹង​នឹង​ព្រួយ ទុក្ខ​សោក វិវេក ៣៩- ស្រវឹង​នឹង​រស់ ៤០- ស្រវឹង​នឹង​ស្លាប់
រើ​បម្រះ​ឲ្យ​រួច : ៦ ចំណុច
១- រួច​ផុត​ពី​ទាសករ​នៃ​ជីវិត - រួច​ផុត​ពី​កញ្ជះ​កាម​គុណ គឺ​កញ្ជះ​តណ្ហា - រួច​ផុត​ពី​គំនាប​សង្គម ២- រួច​ផុត​ពី​ទាសភាព​សង្គម (គឺ​រស់​មិន​មាន​ទោស​ដល់​ខ្លួន​ឯង ដល់​អ្នក​ដទៃ ដល់​សង្គម) ៣- រួច​ពី​សំណាញ់​លោក​ធម៌ (រួច​ផុត​ពី​ច្រវាក់​អគតិ) ៤- រលាស់​ចោល​នូវ​ការ​យល់​ខុស​ទាំងឡាយ រស់​នៅ​ធូរ​ស្រាល មិន​មាន​អ្វី​ជាប់​ជំពាក់ មិន​មាន​	    អ្វី​ធ្វើ​ជា​ទម្ងន់ យល់​ច្បាស់​ពី​ច្បាប់​ធម្មជាតិ ៥- សតិ​ជា​អ្នក​បើកបរ​ដ៏​ចំណាន​បំផុត ជា​ការ​រលឹក​ត្រូវ​ជា​ប្រចាំ​សម្បជញ្ញៈ​ជា​ការ​ឃើញ​ត្រូវ​ធ្វើ​	    ឲ្យ​ខុស​រត់​បាត់​អស់ ៦- ជីវិត​កើត​ពី​ល្ងង់ ខំ​ប្រឹង​ណាស់​ទើប​រស់​ត្រូវ ។
រស់​ត្រូវ​គឺ :
- យល់​មិន​ឲ្យ​ខុស - គិត​មិន​ឲ្យ​ខុស - និយាយ​មិន​ឲ្យ​ខុស - ធ្វើ​មិន​ឲ្យ​ខុស - ចិញ្ចឹម​ជីវិត​មិន​ឲ្យ​ខុស - ព្យាយាម​មិន​ឲ្យ​ខុស - រលឹក​មិន​ឲ្យ​ខុស - តម្កល់​ចិត្ត​មិន​ឲ្យ​ខុស ។
កែ​ទម្លាប់ : ៤ ចំណុច
១- ទម្លាប់​ធ្វើ​ទាន :
- ជា​ទម្លាប់​គិត​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក - ជា​ទម្លាប់​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ដឹង​គុណ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក - ជា​ទម្លាប់​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្មោះ​ត្រង់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក - បន្ថយ​ភាព​ជា​សត្រូវ - បន្ថយ​ភាព​អត្តទត្ថ​បុគ្គល​រវាង​គ្នា​នឹង​គ្នា ។
២- ទម្លាប់​មាន​សីល : (រក្សា​សីល​វិន័យ)
- ធ្វើ​អោយ​ចេះ​គោរព​ខ្លួន​ឯង និង​ចេះ​គោរព​អ្នក​ដទៃ - ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​ទុក​ចិត្ត នឹង​មាន​ជំនឿ - ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ខាង​ក្នុង និង​ខាង​ក្រៅ - វិន័យ​នាំ​ឲ្យ​សម្រេច​ការងារ​ធំ ៗ បាន ។
៣- ស្មារតី​ពលី ទម្លាប់​ពលី :
- អ្នក​ហ៊ាន​ហត់ ទើប​ហូប​ហល់ - អ្នក​ហ៊ាន​ខុស ទើប​ភ្លឺស្វាង - អ្នក​ហ៊ាន​បាត់ ទើប​បាន​បាន ។
៤- ជីវិត​លោកីយ៍ ជា​ការ​ប្រយុទ្ធ​អចិន្ត្រៃយ៍ :
- រវាង​ល្អ និង​អាក្រក់ - រវាង​បុណ្យ និង​បាប - រវាង​កុសល និង​អកុសល - ដង្ហើម​ចូល​ជា​អកុសល​ចិត្ត ដង្ហើម​ចេញ​ជា​អកុសល​កម្ម - ជីវិត​លោកីយ៍ ជា​បន្ទប់​ពិសោធន៍ (ជំងឺ​កាន់​តែ​កាច ថ្នាំ​កាន់​តែ​ពូកែ) - ជីវិត​លោកីយ៍ ជា​ការ​លះ​ហើយ​ទៅ ទៅ​ហើយ​លះ (គ្មាន​អ្វី​នៅ​នឹង គ្មាន​ជា​របស់​ខ្លួន គ្មាន​អ្វី​	 ជា​ខ្លួន​ឡើយ)
ខន្តី និង​វីរិយៈ : ១៩ ចំណុច
១- ខន្តី​លះបង់​ក្រោធ លះ​ទោសៈ ២- ខន្តី​ជា​ធម៌​សកងប់ (ចូល​ខន្តី ចូល​សមាធិ) ៣- ខន្តី​នាំ​ឲ្យ​សម្តេច​ធម៌​ឯ​ទៀត ៗ ៤- ខន្តី​ជា​ទីពឹង​ឯង​ខ្លួន ៥- ខន្តី​បារមី ឈ្នះ​រាល់​អកុសល ៦- ខន្តី​ឈ្នះ​រាល់​ការ​លំបាក ៧- ខន្តី​ជា​កម្លាំង ៨- ខន្ដី​ជា​ពល ៩- ខន្តី​ឈ្នះ​ភាព​តានតឹង ១០- ខន្តី​ឈ្នះ​ភាព​ចង្អៀត​ចង្អល់ ១១- ខន្តី​ឈ្នះ​ភាព​ក្ដៅ ត្រជាក់ ១២- ខន្តី​ឈ្នះ​ភាព​ស្រេក​ឃ្លាន ១៣- អ្នក​ធំ​ជេរ​អាច​ទ្រាំ​បាន ព្រោះ​ខ្លាច​គេ ១៤- អ្នក​តូច​ជេរ លំបាក​ទ្រាំ​ណាស់ ព្រោះ​បុគ្គល​ក្រាស់ អញ​ក្រាស់ ១៥- ខឹង​នឹង​អ្នក​ធ្វើ​ខុស ទោសៈ អាណិត​អ្នក​ធ្វើ​ត្រូវ​លោភៈ ១៦- អកុសល​អ្នក​ដទៃ អូស​ទាញ​យក​កុសល​ខ្លួន​បាត់ ១៧- ពេល​ខឹង​ខ្លាំង ក្ដៅ​ខ្លាំង នឹង​ដល់​ភ្លើង​នរក ១៨- ពេល​ឃ្លាន​ខ្លាំង លោភ​ខ្លាំង នឹក​ដល់​ប្រេត​ឃ្លាន ១៩- ពេល​ស្រវឹង​ខ្លាំង វង្វេង​ខ្លាំង បាត់​សតិ នឹក​ដល់​តិរច្ឆាន ។
ចម្រើន : ១៣ ចំណុច
១- ចម្រើន​វិជ្ជា 	សម្រាប់​លះ​អវិជ្ជា ២- ចម្រើន​បញ្ញា	លះ​ល្ងង់ ៣- ចម្រើន​សតិ	លះ​វង្វេង ៤- ចម្រើន​ដឹង	លះ​មិន​ដឹង ៥- ចម្រើន​កុសល 	លះ​អកុសល ៦- ចម្រើន​ត្រូវ	លះ​ខុស ៧- ចម្រើន​គុណ	លះ​ទោស ៨- ចម្រើន​បុណ្យ	លះ​បាប ៩- ចម្រើន​ល្អ		លះបង់​អាក្រក់ ១០- ចម្រើន​មេត្តា	លះ​ខឹង ១១- ចម្រើន​វិមុត្តិ	លះ​ទុក្ខ ១២- ចម្រើន​មុទិតា	លះ​ច្រណែន ១៣- ចម្រើន​ឧបេក្ខា	 លះ​ប្រកាន់ ។
កែ​ទម្លាប់ គឺ កែ​ចរិត ៗ គឺ កែ​ធម្មជាតិ ៗ ត្រូវ​តែ​កែ​ទម្លាប់
រស់​នៅ​បរិសុទ្ធ​ស្លូត​ត្រង់ :
- រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​មេត្តា (plein d'amour universel) - រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​ករុណា (plein de compassion) - រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​អំពើ​ល្អ (plein de bonté) - រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​រាប់អាន (plein de sympathie) - រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​យោគយល់ (plein de compréhension) - រស់​នៅ​ពោរពេញ​ដោយ​ចិត្ត​សណ្ដោស (plein de toléranc) - ប្ដូរ​ពី​ពហុ​ចិត្ត​ច្រើន មក​នៅ​យ៉ាង​ណា​យ៉ាង​ហ្នឹង - ប្ដូរ​ពី​ប្រកាន់​ច្រើន មក​លះបង់​ច្រើន - ប្ដូរ​ពី​មួរម៉ៅ មក​រីករាយ - ប្ដូរ​ពី​អំនួត មក​ធ្មតា - ប្ដូរ​ពី​ស្មុគស្មាញ មក​ធូរ​ស្រាល - ប្ដូរ​ពី​ល្ងង់ មក​មាន​បញ្ញា - ប្ដូរ​ពី​ជោរជួរ មក​ធម្មតា - ប្ដូរ​ពី​ចង្អៀត​ចង្អល់ មក​ធំ​ទូលាយ ។
ទី ៤ - ផ្លូវ​គួរ​ដើរ : មជ្ឈិម​ប្បដិបទា ៨
- យល់​ត្រូវ​តាម​អរិយ​សច្ច ៤ ត្រៃលក្ខណ៍ បដិច្ច​សមុប្បាទ យល់​នូវ​ធម៌​ជា​កុសល និង​អកុសល ការ​យល់​ឃើញ​ក្នុង​ចន្លោះ​ទិដ្ឋិ​ទាំង ២ (សស្សត​ទិដ្ឋិ និង​ឧច្ឆេទ​ទិដ្ឋិ) គឺ​យល់​ថា ការ​ស្លាប់ និង​កើត​មាន​ទំនាក់​ទំនង​នឹង​គ្នា ។
២- សម្មា​សង្កប្បៈ :
- ត្រិះរិះ​នូវ​កុសល​វិតក្កៈ ៣ (នេក្ខម្មៈ - អព្យាបាទ – អវិហិង្សា) ។
៣- សម្មា​វាចា :
- វិចី​សុចរិត ៤ គឺ​វាចា​ដែល​ផ្ទុយ​អំពី មុសា - បិសុណា - ផរុសៈ - សម្ផប្បលាបៈ ។
៤- សម្មា​កម្មន្តៈ :
៥- សម្មា​អាជីវៈ :
- សម្មា​ជីវធម៌ ៤ (សមសទ្ធា - សមសីលា - សមចាគា - សមបញ្ញា) ។
៦- សម្មា​វាយាមៈ :
- បធាន​គឺ​ព្យាយាម ៤ (សំវរៈ - បហានៈ - ភាវនា - អនុរក្ខនា) ។
៧- សម្មា​សតិ :
- សតិប្បដ្ឋាន ៤ (កាយាបុបស្សនា គឺ​សតិ​កំណត់​នូវ​អនាបានស្សតិ ១ ឥរិយាបថ ១ សម្បជញ្ញៈ គឺ​ដឹង​នូវ​ចលនា​កាយ និង​ចិត្ត ១ បដិកូល​មាន​សិការៈ ១ ធាតុ​មនសិកាៈ ១ នវ សីវថិកា គឺ​ការ​ពិចារណា​សាក​សព​មាន​ភាព​នានា ហើយ​ខុស​គ្នា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប្រាំបួន ១ វេទនា​នុបស្សនា គឺ​សតិ​កំណត់​នូវ​វេទនា​ថា គ្រាន់​តែ​ជា សុខ – ទុក្ខ – ឧបេក្ខា ចិត្តានុបស្សនា គឺ​ការ​កំណត់​នូវ​ចិត្ត​ថា មាន​រាគៈ ០ត​មាន​រាគៈ​មាន​ទោសៈ - ឥត​មាន​ទោសៈ - ចិត្ត​អណ្ដែត ឬ​ជា​សមាធិ ធម្មានុបស្សនា គឺ​សតិ​កំណត់​ដឹង​នូវ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ធម៌​ទាំងឡាយ គឺ​នីវរណៈ ៥, ខន្ធ ៥, អាយតនៈ ១២ ពោជង្ឃៈ ៧ អរិយ​សច្ច ៤) ។
៨- សម្មា​សមាធិ :
- ឈាន ៤ (បឋម​ជ្ឈាន វិតក្កៈ វិចារ បីតិ សុខៈ ឯកគ្គតា ទុតិយជ្ឈាន បីតិ សុខៈ ឯកគ្គតា តតិយជ្ឈាន សុខៈ ឯកគ្គតា តតិយជ្ឈាន សុខៈ ឯកគ្គតា ចតុត្ថជ្ឈាន ឧបេក្ខា ឯកគ្គតា) ។
ទី ៥ - ផល​ដែល​គួរ​ទទួល​បាន :
- ចិត្ត​ដែល​បាន​អប់រំ​ហើយ រមែង​តែ​មាន​សេចក្ដី​ស្ងប់ ចាក​នីវរណៈ​កិលេស ។ - ចត្ត​ស្ងប់​ត្រជាក់​នឹង​ហ្ន៎ មិន​ឆាប់​ខឹង ឆេវឆាវ ។ - សតិ​រឹងមាំ ប្រាជ្ញា​ជ្រះថ្លា មិន​ងាយ​ភ្លេច មិន​ងាយ​វង្វេង ឆាប់​បាន​ត្រាស់​ដឹង អរិយ​សច្ច ។ - រស់​ប្រកប​ដោយ​សច្ចធម៌ និង​មេត្តា​ធម៌​ជានិច្ច ។
មេត្តា​ធម៌
ក- អវិជ្ជា :
- មនុស្ស​កើត​ពី​អវិជ្ជា រស់​ក្នុង​អវិជ្ជា ធំ​ធាត់​ដោយ​អវិជ្ជា គេច​មិន​ផុត​ពី​ប្រឡាក់​អវិជ្ជា​ទេ នេះ​ជា​	 សច្ចៈ - មនុស្ស​ឥត​ល្ងង់​បញ្ញា​គ្រប់​ដប់ មិន​ចេះ​ខុស ឥត​មាន​ទេ នេះ​ជា​សច្ចៈ - កម្ម​ជា​អ្នក​ចាត់ចែង​ជីវិត កម្ម​ខុស ៗ​គ្នា​វិបាក​របស់​កម្ម ក៏​ខុស ៗ គ្នា​ដែរ - បំណង​ចង់​ឲ្យ​គេ​ដូច​យើង ជា​អសច្ចៈ - កិលេស (ល្ងង់) ជា​អ្នក​ញុះញុង ឲ្យ​មនុស្ស​ឈ្លោះ​គ្នា សម្លាប់​គ្នា - កិលេស​ជា​អ្នក​នាំ​ឲ្យ​មនុស្ស​ប្រកាន់​វណ្ណៈ ប្រកាន់​ឋានៈ - កិលេស​ជា​អ្នក​នាំ​មនុស្ស​មើលងាយ​មនុស្ស ប្រមាថ​មនុស្ស​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក - កិលេស (ល្ងង់) ជា​មេ​អសច្ចៈ ។
ខ- មេត្តា​ធម៌ : ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​សច្ច​ធម៌
ស្រុកថ្ពង
ស្រុកថ្ពងមាន ៧ ឃុំ ៖
= តំណភ្ជាប់ក្រៅ =
= សូមមើលផងដែរ =
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ស្ពឺ
ប្រាសាទបេងមាលា
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទបេងមាលាមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិបេងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខាងកើតជើងភ្នំគូលេន ខាងកើតប្រហែល ៧៧គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងប្រាសាទអង្គរវត្ត និងត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែរ។ ប្រាសាទនេះមានគូទឹកដ៏ធំមានប្រវែង ១២០០ x ៩០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទបឹងមាលាត្រូវបានសាងសង់នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១១និងដើមសតវត្សរ៍ទី១២ លើផៃ្ទដីទំហំ ១៤ហិកតា ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះអាទិទេពក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា និកាយវិស្ណុនិយម។ ដោយហេតុថាទ្រង់ទ្រាយប្រាសាទនេះប្រហាក់ប្រហែលប្រាសាទអង្គរវត្តនោះ ដូចេ្នះរាល់វត្ថុបំណង និងស្ថាបត្យកម្មក៏ត្រូវមានលក្ខណៈដូចគ្នា។ ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលប្រវត្តិសាស្រ្តចារទុកថាជាស្នា ព្រះហស្ថរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២នោះ សាងឡើងដើម្បីឧទ្ធិសថ្វាយព្រះវិស្ណុដោយមានកសិណទឹក (គូទឹក )ព័ទ្ធជុំវិញរាប់គីឡូម៉ែត្រខណ្ឌទីតាំងប្រាសាទ ឲ្យក្លាយជាកោះមួយនោះ ដូច្នេះប្រាសាទបេងមាលាក៏ត្រូវតែមានន័យដូចគ្នាដែរ។ ប្រាសាទបេងមាលាស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់ និងថ្មបាយកៀមដែលមានទ្រង់ទ្រាយប្រហាក់ប្រហែលប្រាសាទអង្គរវត្តដែលបុរាណវិទូមួយចំនួនយល់ថា ប្រាសាទបេងមាលាជាប្លង់មេឬថា បុព្វបុរសខែ្មរ ចាប់កសាងប្រាសាទនេះសិនមុននឹង ឈានទៅកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញដោយមើលតាមគំរូដើម។ អ្វីដែលស្ថាបត្យករខែ្មរជំនាន់នោះធ្វើដោយខានមិនបានគឺការជីកកសិណទឹកនៅជុំវិញប្រាសាទដើម្បីយកអាចម៍ដីទៅចាក់គ្រឹះប្រាសាទការពារកុំឲ្យបាក់ស្រុត ក៏ដូចជាការយកទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ផង។ទន្ទឹមនឹងនោះកសិណទឹកនីមួយៗបានក្លាយទៅជានិមិត្តរូបនៃសមុទ្រទឹកដោះ និវេសនដ្ឋានព្រះអាទិទេពក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។
ឯកសារយោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប បឹងមាលា
ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ
I/. ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ
កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ
ក/. អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត (នគរមេ ក្មេរ=កេរ+មេ) ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុងសាវតាចិនក្នុងរឿង “ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា “នគរ​ស្រី្ត” ឬ  “នគរស្រី ល្វោ”  សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម  (ថៃ)  ហៅថា “ល្វោ” ឬ “លពបុរី”  ។
ចូរពិនិត្យពន្យល់ពាក្យ
ល្វោ--> ល្វោតល្វន់--> ដំណើរទន់ដូចស្រី្ត
នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា “កុងហ៊្វូ” ឬ “ក្បាច់កុងហ៊្វូ”  វាមានភាពទន់   ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះអ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់ (ស្រី្ត) នេះថា “ហ៊្វូណន“  ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសា ស្រ្តខ្មែរ ។  ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ “មេ”  ទើបនៅសម័យនោះគេហៅ អ្នកនៅក្នុងនគរថា  ជាជនជាតិក្មេរដែលនៅសិលា​ចារិកបុរាណមានសសេរ​ពាក្យ​ នេះ ក្មេរ=កេរ+មេ  មានន័យ ថាអ្នកស្នងមរកតមេឬកេរតំណែលមេ។
ខ/. ដោយផ្អែកទៅលើការបកស្រាយខាងលើ យើងអាចទាញយកនូវហេតុផលពីអតីតកាលដែលមានទាក់ទងនូវរឿងព្រេងរបស់ក្មែរក្នុងការបង្កើតទឹកដីគឺ “រឿង ព្រះថោង នាងនាគ” មកធ្វើការ​បក​ស្រាយ បន្ថែម  តែពេលនេះ ខ្ញុំពុំលើកពី (ព្រះថោងឡើយ) ព្រោះគាត់គឺជាអ្នកចំណូលថ្មីក្រោយ ដូច្នេះខ្ញុំលើកតែព្រះនាងនាគមកបកស្រាយពន្យល់តែប៉ុណ្ណោះ ។  ព្រោះព្រះនាងនាគជាបុព្វ​ហេតុ​ដែល​នាំ​អោយកើតពាក្យថា (មេ ឬ ក្មេរ ) នេះ ។ ពាក្យ (ព្រះនាងនាគ) បើ យើងមិនមើលការពន្យល់បកស្រាយ ឲ្យបានក្បោះក្បាយ និង ត្រឹមត្រូវនោះទេ នោះប្រាកដជានឹងមានការយល់ច្រលំទៅ លើ (សត្វនាគ) ជាមិនខាន ព្រោះមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះយើងនៅតែច្រលំ ដោយសារតែការមិនបានបំបែកគំនិតក្នុងថ្ម   ដែលបុព្វបណ្ឌិតយើងបានឆ្លាក់ចារិកទុក លើប្រាសាទរាប់ពាន់នៅតាម  ផ្តែរ  សសរ  ហោជាង …។ល។ សំរាប់អោយ មនុស្សសម័យក្រោយស្វែងយល់ ។  បើយើងត្រិះរិះពិចារណាតាមហេតុផល  ក្នុងទ្រឺស្តី (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) បារមគ្រូនៃយើង យើងឃើញថា មនុស្សកើត​មកពី​មនុស្ស តិរច្ឆានកើតមកពីតិរច្ឆាន វាពុំអាចមានមនុស្សកើតកូនមកជាតិរច្ឆានឬតិរច្ឆានកើតកូនមកជាមនុស្សនោះឡើយ។
ហេតុដូច្នេះ សូមកុលបុត្រកុលធីតាខ្មែរ ប្រុសស្រីទាំងអស់គ្នា តាមដានពិចារណានូវការ បកស្រាយពន្យល់ពីពាក្យថា (នាគ) នេះ ដែលមានពន្យល់នៅក្នុងវចនានុក្រមរបស់សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត   (ភាគ ១+២)  ។
ហួត តាត
{
'''សម្ដេច​ព្រះ​សុមេធាធិបតី ហួត តាត សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ នៃ​គណៈ
កោបិមហានិកាយ''' (ប្រសូត​ថ្ងៃ​អា ទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥/គ.ស.​១៨៩២ សុគត ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩/គ.ស.​១៩៧៥) ជា​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​អង្គ​ទី​៥ នៃ​គណៈ​មហានិកាយ នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ ទ្រង់​កាន់​តំណែង​ពី​ព.ស.​២៥១៣ ដល់ ព.ស.​២៥១៩ ក្នុង​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ។៚
ជាតិ​បរិច្ឆេទ (កំណត់​អំពី​ជាតិ)
សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ទ្រង់​ប្រសូត នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥ គ.ស.​១៨៩២ នៅ​ភូមិ​ផ្សារ​ឧដ្ដុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ បិតា​នាម ហុក សេង ហៅ ហួត មាតា​នាម ង៉ែត។
ទស្សនៈ
ក្នុង​ពេល​រស់​នៅ​​ត្រូវ​ខំ​ប្រឹង​ធ្វើ​ការ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​កុំ​សំចៃ​កម្លាំង​ទុក​ឡើយ​ ព្រោះ​កម្លាំង​នោះ​បើ​ឲ្យ​នៅ​ស្ងៀម​គង់​តែ​ត្រូវ​រិល​រេច​ថយ​ចុះ​រាល់​ពេល​ដោយ​អំណាច​ជរា។ សម្តេច ហួត តាត
ព្រះ​ទិវង្គត
ក្នុង​ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩ គ.ស.​១៩៧៥ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​៨៤​វស្សា។ ឯកសារ​ពីរ​បាន​បញ្ជាក់​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ចូល​ទីវង្គត​របស់​ព្រះអង្គ មួយ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បានពួក​ទមិឡ​ឥត​សាសនាធ្វើ​ឃាត​នៅ​ក្រោយ​ក្រសួង​ឃោសនាការ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​ផ្សាយ​សម្លេង​ទាក់​ទង​​នឹង​ការ​ផ្សះផ្សារជាតិ​ក្រោយ​សង្គ្រាម​បញ្ចប់។ ឯកសារ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ជន្លៀស​ជាមួយ​បណ្តា​ជន​ផ្សេង​ទៀត​ទៅ​កាន់​ស្រុក​ឧត្តុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។
ក្រុងច្បារមន
រូបភាពតូច|លោក ទឹម ផានូ បានប្រកាសចូលកាន់ដំណែងជាអភិបាលក្រុងច្បារមន នៅកំឡុង ឆ្នាំ ២០២២ រូបភាពតូច|លោកទឹម ផានូ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលក្រុង កំពុងបើក ចុះត្រួតពិនិត្យការ សាងសង់ និងជួសជុលផ្លូវ ក្នុងក្រុងច្បារមន រូបភាពតូច|លោក ទឹម ផានូ ចុះពិនិត្យស្ថានភាពទឹកជំនន់ ឆ្នាំ ២០២២ ក.សេចក្តីផ្តើម
ក្រុងច្បារមនគឺជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងស្រុកទាំងប្រាំបីរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ ចម្ងាយ ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ។ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលិច ទល់នឹងឃុំ ធម្មតាអរ និងឃុំកាហែង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងកើតទល់នឹងឃុំវល្លិ៍ស របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងជើងទល់នឹងឃុំព្នាយ និងឃុំខ្ទុំក្រាំង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងត្បូងជាប់ឃុំស្គុះរបស់ស្រុកសំរោងទង ។  សព្វថ្ងៃមាន លោក ទឹម ផានូ ជាអភិបាលក្រុង  លោក ទឹម ផានូ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ថ្ងៃទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩២ ទីលំនៅ បច្ចុប្បន្នភូមិក្រងផ្កា សង្កាត់សុព័រទេព ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។
អភិបាលរងមានចំនួន ៦រូបគឺ
១ - លោក ផាត សុផល ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ថ្ងៃទី ០៣ ខែ មិនាឆ្នាំ ១៩៧៩ ភូមិរំលោងប្រឃ្លះ សង្កាត់សុព័រទេព ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។
ខេត្តសៀមរាប
ខេត្តសៀមរាប គឺជាខេត្តមួយដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរបឹងទន្លេសាប។ ទីរួមខេត្តរបស់ខេត្តសៀមរាបនេះគឺ ក្រុងសៀមរាប។ ខេត្តសៀមរាបត្រូវបានដាក់ឈ្មោះបែបនេះដើម្បី រំលឹកដល់ជ័យជំនះនៅកងទ័ពខ្មែរលើកងទ័ពសៀមនៅសម័យលង្វែកសតវត្ស១៦។ សព្វថ្ងៃខេត្តសៀមរាបត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកថាជាខេត្តតាំងនៅនៃប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញ។ ខេត្តសៀមរាបស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៍សំខាន់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារខេត្តនេះមានប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញ និងប្រាសាទបុរាណដទៃទៀតជាច្រើន។ ថ្មីៗនេះ ក្រុងសៀមរាបកំពុងប្រែក្លាយរូបរាងជាក្រុងទំនើបតាមរយៈកំណើនសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងលក់ទំនិញ ជាដើមដែលបម្រើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍។ រមណីយដ្ឋានផ្សេងទៀតដែលនៅក្បែរក្រុងសៀមរាបមានរាជធានីអង្គរធំ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទភ្នំបាខែង ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង ប្រាសាទបាពួន ប្រាសាទភិមានអាកាស ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ប្រាសាទតាព្រហ្ម និងប្រាសាទរាប់រយផ្សេងទៀត។ តំបន់អង្គរត្រូវបានរងការលុកលុយជាច្រើនដងពីពួកសៀម ហើយទីបំផុតរាជធានីអង្គរត្រូវបានបោះបង់នៅឆ្នាំ១៤៣១។ គួររំលឹកផងដែរថា រាជធានីរបស់ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានពីប្តូរពីអង្គរទៅរាជធានីចតុមុខនៅឆ្នាំ ១៤៣២ រួចទៅបន្ទាយលង្វែក និង រាជធានីឧដុង្គ និងត្រលប់ទៅរាជធានីចតុមុខវិញនៅឆ្នាំ ១៨៦៦។ ជនជាតិបទេស ដែលបានមកដល់ប្រាសាទអង្គរវត្តមុនគេគឺអ្នករុករកជនជាតិបារាំង លោកហង់រី មូហូ ក្នុងឆ្នាំ១៨៦០(នាសម័យលង្វែកនាសតវត្សទី១៦ ក៏មានជនបរទេសបស្ចឹមលោកមកមើលប្រាសាទអង្គររួចមកហើយដែរ) ។ តំបន់សៀមរាបអង្គរគឺជាគោលដៅចម្បងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរទូទាំងពិភពលោក ហើយក៏ជាតំបនដែលសម្បូរណ៍ទៅដោយសំណង់ប្រាសាទបុរាណតូចធំជាច្រើន ដែលជាទីស្ថានរបស់ពពួកអាទិទេពទាំងឡាយទាំងពួងផងដែរ។ ខេត្តសៀមរាប គឺជា​ខេត្ត​ធំ​ទី​១០​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ដោយបានឈានដល់ចំនួនប្រជាជនមួយលាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបួនរបស់ប្រទេស។ មួយផ្នែកធំនៃព្រំដែនភាគខាងត្បូងនៃខេត្តសៀមរាបត្រូវបានជាប់ដោយបឹងទន្លេសាប ហើយដូច្នេះហើយជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបួនដែលបង្កើតបានជាតំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ខេត្តនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីតាំងនៃប្រាសាទអង្គរ ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។ ហើយក៏ជាទីតាំងប្រាសាទល្បីៗជាច្រើនទៀតក្រៅពីប្រាសាទអង្គរវត្តដូចជា ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ទីតាំងនៃប្រាសាទបេងមាលារបស់អង្គការយូណេស្កូ និងជាទីជម្រករបស់អង្គការយូណេស្កូនៃឧទ្យានជាតិភ្នំគូលែន ។
ក្រុងច្បារមន
២ - លោកស្រី បែន សុខុម ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ថ្ងៃទី ១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៣ ទីលំនៅ ភូមិត្រស់សាលា សង្កាត់ស្វាយក្រវ៉ាន់ ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។
ខេត្តសៀមរាប
ឈ្មោះនៃខេត្ត
អនុ​ប្រធាន​ផ្នែក​​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញា​សាស្ត្រ​កម្ពុជា លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា បាន​ពន្យល់​ថា ចាប់​ពី​សតវត្ស​ទី​៩ និង​ទី​១០ នៃ​គ្រិស្ត​សករាជ ខេត្ត​សៀមរាប គេ​បាន​ប្រើ​ឈ្មោះ​ជា​ទីក្រុង​យសោធបុរៈ ដោយសារ​តែ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ព្រះនាមព្រះបាទ យសោ​វរ្ម័ន​ទី​១ បាន​កសាង។ ក៏ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា អាណាចក្រ​អង្គរ។ នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​នៃ​ព្រះរាជា​ក្រោយៗ​មក ដែល​បាន​ប្ដូរ​រាជធានី​ទៅ​តាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង និង​ទួល​បាសាន រហូត​ដល់​ចតុមុខ ជាដើម គឺ​ទីក្រុង​អង្គរ ត្រូវ​បាន​បោះ​បង់​ចោល​មួយ​រយៈ។ ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ទើប​មាន​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​គ្រប់គ្រង​ជា​រាជធានី​ឡើង​វិញ។
ក្រុងច្បារមន
៣ - លោក ប៊ិន ថាវរៈ .......
៤ - លោក លន់ ចិន្តា .....
ខេត្តសៀមរាប
ឈ្មោះនៃខេត្ត
លោក​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា បាន​ពន្យល់​ទៀត​ថា បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​គ្រប់គ្រង​ជា​រដ្ឋបាល​ឡើង​វិញ​នោះ គឺ​តំបន់​អង្គរ​ត្រូវ​បាន​ទ័ព​សៀមនៃ​នគរ​ស្រីអយុធ្យា ចូល​មក​លុកលុយ​ជា​ច្រើន​លើក ចាប់​តាំង​ពី​សតវត្ស​ទី​១៤ នៃ​គ្រិស្ត​សករាជ។ នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៥-១៦ មាន​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ​ព្រះនាម អង្គចន្ទរាជា បាន​ធ្វើ​ចម្បាំង​ជាមួយកង​ទ័ព​សៀម ដើម្បី​បណ្ដេញ​ឱ្យ​ពួកសៀមចេញ​ពី​តំបន់​អង្គរ។ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​កាល​ណោះ គឺកងទ័ពខ្មែរបានជោគជ័យយ៉ាងធំំធេងហើយ​ពាក្យ​ថា សៀមរាប (អានថា:សៀមម៉ារាប) គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ បន្ទាប់​ពី​ជ័យ​ជម្នះ​របស់​កងទ័ព​ខ្មែរលើពួកសៀម៖ «ពាក្យ​ថា សៀមរាប គឺ​មាន​ន័យ​ថា សៀម បាន​ខ្លបខ្លាច​លោក បាន​ចាញ់​លោក បាន​អស់​ឫទ្ធានុភាព ចាញ់រាបដលដី។ ដូច្នេះ គេ​ឱ្យ​ឈ្មោះ​ថា តំបន់​សៀមរាប នេះ​ជា​ទស្សនៈ​របស់​ជាតិ​ខ្មែរ របស់​អ្នក​តំណ​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​ដំណែល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ​ផង​ដែរ។ ចំណុច​នេះ​ហើយ បាន​ជា​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​ពាក្យ​ថា សៀមរាប»។
ការ​អធិប្បាយ​របស់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា នេះ គឺ​ដូច​គ្នា​នឹង​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ផ្សេង​ទៀត។
ក្រុងច្បារមន
៥ - លោក អ៊ុង រដ្ឋា ....
ខេត្តសៀមរាប
ឈ្មោះនៃខេត្ត
សៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​សង្ខេប​មួយ ដែល​សរសេរ​ដោយ លោក នួន សុធិមន្ត ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជា​មន្ត្រី​រាជការ​នៅ​ទីទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បាន​អធិប្បាយ​ថា នៅ​ឆ្នាំ​១៥២៥ ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ព្រះនាម អង្គច័ន្ទ​រាជា​ទី​១ បាន​វាយ​បង្ក្រាប​កងទ័ព​សៀម ដែល​ឈ្លាន​ពានឱ្យ​បរាជ័យ​យ៉ាងអាម៉ាស់នៅ​តំបន់​អង្គរ។ ដូច្នេះ​ហើយ បាន​ជា​ព្រះបាទ​អង្គច័ន្ទ​រាជា​ទី​១ បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា សៀមរាប គឺ​មាន​ន័យ​ថា ទ័ព​សៀម ចាញ់​រាប​ដូចជា​កន្ទេល ឬ ទ័ពសៀមចាញ់រាបដល់ដី។
ក្រុងច្បារមន
៦ - លោក រឿន ធីតា...
''' ខ. អំពីប្រវត្តិឬសាវតារ របស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងក្រុងច្បារមន '''
ខេត្តសៀមរាប
មុនសម័យអង្គរ
រូបភាពតូច|នៅឆ្នាំ៨០២ ជាឆ្នាំដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ប្រារព្ធពិធីទេវរាជនៅលើភ្នំគូលែន។ ព្រះអង្គបានបើកសករាជមួយសម្រាប់អរិយធម៌អង្គរដ៏ថ្កើនថ្កានរបស់នាសម័យអង្គរ អ្នកស្រាវជ្រាវខាងប្រវត្តិវិទ្យា និងបុរាណវិទ្យាជាច្រើន បានអះអាងថាប្រវត្តិសាស្រ្តនៃតំបន់សៀមរាប អង្គរបានចាប់ផ្តើមឡើងនៅ ឆ្នាំ៨០២ នៃគ្រិស្តសករាជក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ក្រោយពី ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះបានយាងមកពី ប្រទេសជ្វានៅឆ្នាំ៨០០ នៃគ្រិស្តសករាជ។ តាមឯកសារខាងលើបានឲ្យដឹងថា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ កាលក្នុងដំណាក់កាលទី២ ទ្រង់គង់នៅ ទីក្រុងឥន្រ្ទបុរៈ នៅ ខេត្តកំពង់ចាម បន្ទាប់មកគង់នៅលើ ភ្នំគូលែន និង ចុងក្រោយបំផុតទ្រង់គង់នៅ ទីក្រុងហរិហរាល័យឬ ទីក្រុងរលួស ដែលជារាជធានីដើមនា សម័យអង្គរ។ លោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា វប្បធអង្គរបានផ្តើមឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ៨០២ នៃគ្រិស្តសករាជ គឺនៅពេលដែល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ បានអភិសេកជាព្រះមហាក្សត្រ នៅលើ ភ្នំគូលែន។ ការអភិសេករបស់ទ្រង់ គឺឈរលើមូលដ្ឋាននៃពិធីទេវរាជ ដែលបានផ្តល់ចំពោះព្រះអង្គនូវមហិទ្ធិប្ញទ្ធិ ដើម្បីធ្វើការបង្រួបបង្រួមជាតិ។ ការអះអាងបានបង្អាញឲ្យដឹងទៀតថា វប្បធម៌‌សម័យបុរេអង្គរ(មុនអង្គរ)គឺឯកសារមួយចំនួនបាន ផែ្អកតាមកំណត់ហេតុចិន។ ឯកសាររបស់គេបាន សំអាងលើកំណត់ត្រាផង និង ស្ថាបត្យកម្មប្រាង្គប្រាសាទមួយចំនួនផង ។ ឯព្រឹត្តិការណ៍ ដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជាខ្លាំងមួយទៀត គឺក្នុងអំឡុង សម័យចេនឡា នៅលើទឹកដីបវរនៃ ខេត្តសៀមរាបអង្គរ។ កំណត់ហេតុចិនបានឲ្យដឹងថា ទីក្រុងដំបូងបំផុត នៅខេត្តសៀមរាបមានឈ្មោះថា "នគរគម្ពីរ" ដែលសិ្ថតនៅរវាងបារាយណ៍ខាងលិច និងបារាយណ៍ខាងកើតនៃ តំបន់សៀមរាបអង្គរ។ សេ្តចខែ្មរដែលសោយរាជ្យសម្បត្តិនៅ នគរគម្ពីរនេះគឺ ព្រះបាទចន្រ្ទវរ្ម័ន ។ លោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងបនែ្ថមទៀតថា កាលពីសម័យបុរេអង្គរនាអំឡុងឆ្នា៨០២ នេះ សេដ្ឋកិច្ច និង បរិយាកា សង្គមរបស់ តំបន់សៀមរាបអង្គរ មានការវិវឌ្ឍន៍ជាវិជ្ជមាន។ គេបានឃើញមានការរៀបចំដែនដី ឬនគរូបនីយកម្មដែនដីក្នុង តំបន់នីមួយៗនៃខេត្តនេះ យ៉ាងច្បាស់លាស់ទៅហើយ ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី៦ នៃដើមសតវត្សរ៍ទី៧ នៃគ្រិស្តសករាជ។ ជនជាតិខែ្មរក្រោមការដឹកនាំរបស់ ព្រះមហាក្សត្រ និង ពួកព្រាហ្មបុរោហិត បានចាប់ផ្តើម គម្រោងការសាងសង់ ប្រាសាទឥដ្ឋដំបូងបង្អស់ជាច្រើនមានជាអាទិ ប្រាសាទព្រៃកេ្មង ប្រាសាទពោធិ ប្រាសាទគោកតាសៀន ប្រាសាទវត្តខ្នាត និងប្រាសាទព្រៃប្រាសាទជាដើម។ រីឯវិស័យសង្គមកិច្ចវិញ គេបានដឹងថា បុព្វការីជនខែ្មរ ចូលចិត្តកសាងទីលំនៅរបស់ខ្លួននៅកែ្បរៗ ទនេ្លសាបកែ្បរអូរ ស្ទឹងធម្មជាតិជាដើម។ ការកសាងប្រាសាទក៏ដូច្នោះដែរ គឺបុព្វការីជនខែ្មរតែងតែជ្រើសរើស រកទីតាំងណាខ្ពស់មិនលិចទឹក នៅរដូវវស្សា គំនិតរបស់ខែ្មរក្នុងការជ្រើសរើសទីតាំងខ្ពស់ សម្រាប់ការកសាងសំណង់ផេ្សងៗ ជាប្រយោជន៍រួម គឺនៅតែបន្តរហូតមកទល់សព្វថៃ្ងនេះ ។
ក្រុងច្បារមន
ខ.១ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ
ខេត្តសៀមរាប
សម័យអង្គរ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពចំអិនម្ហូបរបស់ជីវភាពប្រជាជនខ្មែរនាសម័យអង្គរ រូបភាពតូច|វិស័យសុខាភិបាលខ្មែរនាសម័យអង្គរ (រូបចម្លាក់លៀននៅអង្គរធំំ) រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពផ្សារលក់ដូររបស់ប្រជាជនខ្មែរនាសម័យអង្គរ ខ្មែរបានជ្រើសរើសទីតាំងតំបន់អង្គរធ្វើជារាជធានីព្រោះស្ថិតនៅចំណុចកណ្ដាលនៃអាណាចក្រខ្មែរនិងទីប្រជុំនៃជំនួញទាំងពីរគឺជើងគោកជើងទឹកហើយសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិសព្វគ្រប់ដូចជា ត្រីក្នុងបឹងទន្លេសាប ព្រៃឈើ និងថ្មភក់សំរាប់សំណង់ប្រាសាទ និងដីមានជីវជាតិផងដែរ ខេត្តសៀមរាបនៅសតវត្សទី៩ ដល់សតវត្សទី១៥ បានបម្រើការរាជធានីជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់នៃអំណាចនយោបាយ វប្បធម៌ និងសាសនារបស់អាណាចក្រខ្មែរ។ ភាពថ្កើងថ្កានរបស់ទីក្រុងគឺជារាជធានីនៃអាណាចក្រខ្មែរ ដែលគ្រប់គ្រងដោយស្តេចដែលមានអំណាចបន្តបន្ទាប់គ្នា។ ខេត្តសៀមរាបមានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៅជាំចំណុចកណ្ដាលនៃអាណាចក្រ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានគ្រប់គ្រងត្រួតត្រា និងគ្រប់គ្រងទឹកដីដ៏ធំ។ ទីក្រុងនេះបានរីកចម្រើនជាទីក្រុងដែលមានភាពអ៊ូអរ បម្រើជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច និងសាសនានៃតំបន់។ ខេត្តសៀមរាបមានចំណុចគួរឲ្យទាក់ទាញជាច្រើនដូចជាប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទបាយ័ន ជាដើម។ ប្រើទៅជាខ្មែរសម័យអង្គរបានអនុវត្តនយោបាយវាតទីទឹកដី ពង្រឹងអរិយធម៌ឲ្យរីកចម្រើន និងកសាងប្រាសាទល្បីល្បាញមួយចំនួនដែលបង្ហាញពីតម្លៃវប្បធម៌អរិយធម៌ខ្មែរ។ តំបន់សៀមរាបត្រូវបានបម្រើការជារាជធានីអស់រយៈពេល៦ សតវត្សមកហើយ។ នៅតំបន់សៀមរាបមានការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើនរូបលាស់គ្រប់វិស័យនិងមានភាគសម្បូរសប្បាយប្រជាជនខ្មែរនៅដីទំនេរនៅអង្គរភាគច្រើនប្រកបមុខរបរកសិកម្មនិងនេសាជាធំ។ តំបន់ជុំវិញបឹងទន្លេសាបជាដីដ៏សំបូរជីវជាតិ។ គេអាចធ្វើស្រែនៅតំបន់នេះប្រហែលជាពីទៅបីដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដូច្នេះហើយបានជាយើងឃើញមានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រមួយចំនួនដែលបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យអង្គរមកម្ល៉េះ។
ក្រុងច្បារមន
កាលពីដើមឡើយខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានឈ្មោះថា «សំរោងទង» ប៉ុន្តែក្រោយមកបានប្តូរជាឈ្មោះ «កំពង់ស្ពឺ» ជាប់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងសម័យសង្គម រាស្ត្រ និយម នៃ រជ្ជកាលព្រះបាទ សម្តេច ព្រះ នរោត្តម សុរាម្រឹត ដោយព្រះ រាជក្រម លេខ ២៤៦ ន.ស. ចុះ ថ្ងៃ ទី ១៣ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៥៨ ដែល  បានកាត់ចេញពីខេត្តកំពត និង  តាំងនៅកន្លែង មួយហៅថា «ចាំយាម» ក្នុង ឃុំកោះប៉ោ មាន ផ្ទៃ ដី ទំហំ ៦០៦.៦៤០ ហិកតា និង មាន ស្រុក ចំនួន ២ កាល ជំនាន់ នោះ គឺ កំពង់សោម និង កោះកុង។
តើមានប្រវត្តិយ៉ាងណាបានជាគេដាក់ឈ្មោះថា «ខេត្តកំពង់ស្ពឺ» ?
ខេត្តសៀមរាប
ប្រជាសាស្រ្ត
នៅទាំងខេត្តសៀមរាបទាំងមូល មានអត្រាប្រជាជនសរុបចំនួន ៩២០,ឆ្នាំ១២៣នាក់។ ក្នអ្នកដែលរស់ក្នុងក្រុងសៀមរាបមានចំនួន ១៩៧,៣០១នាក់។ ខេត្តសៀមរាបទាំងមូលមានផ្ទៃក្រឡាចំនួន ១០,២៩៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានក្រុងចំនួនមួយ ស្រុកមានចំនួន១១ ឃុំមានចំនួន ៨៧ សង្កាត់ចំនួន ១៣ និងភូមិចំនួន ៨៧៥ ។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្រុងសៀមរាបភាគច្រើនជាអ្នកផ្លាស់ទីលំនៅមកពីកន្លែងផ្សេងៗរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដូចជា រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ ្តាល ខេត្តកំពង់ចាម បន្ទាយមានជ័យ ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តពោធិ៍សាត់ជាដើម។ សៀមរាបគឺជាតំបន់គោលដៅទេសចរណ៍។
ក្រុងច្បារមន
តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីព្រឹទ្ធាចារ្យជំនាន់មុនដែលសុទ្ធសឹងជាអ្នកធ្លាប់បម្រើការជាមួយបារាំង រួមមានលោកតាសុខ ប៉ាត់ អាយុ៩០ឆ្នាំ លោកយាយនូ យ៉ង អាយុ៩៧ឆ្នាំ ព្រមទាំងលោកតា លោកយាយមួយចំនួនទៀតរស់នៅភូមិត្រពាំងលើក សង្កាត់រកាធំ ក្រុងច្បារមនឱ្យដឹងថា មុនសម័យបារាំងដាក់នឹមអាណានិគមត្រួតត្រាប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តកំពង់ស្ពឺមានឈ្មោះថា «ខេត្តសំរោងទង» ស្ថិតនៅចំភូមិសំរោងទងសព្វថ្ងៃ និងមានព្រំប្រទល់ខាងកើតត្រឹមថ្នល់បំបែកចោមចៅ ខាងលិចត្រឹមស្ទឹងស្រែខ្លុង ខាងត្បូងត្រឹមស្ទឹងស្លាគូនៃស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ និងខាងជើងត្រឹមស្ទឹងក្រាំងពន្លៃ ។
ខេត្តសៀមរាប
លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ
ខេត្តសៀមរាបជាខេត្តមួយស្ថិតនៅតំបន់ពាយ័ព្យ នៃប្រទេសកម្ពុជា តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ដែលមានចំងាយប្រវែង៣១៤គ.ម ពីរាជធានីភ្នំពេញ មានពំ្រប្រទល់ខាងកើតជាប់នឹងខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តព្រះវិហារខាងលិចជាប់នឹងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខាងជើងជាប់នឹងខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារ និងខាងត្បូងជាប់នឹងខេត្តបាត់ដំបង និងបឹងទន្លេសាប ។ ព្រំប្រទល់ជាប់បឹងទន្លេសាបមានប្រវែង ៨២ គ.ម ដែលស្ថិតនៅជាប់ស្រុកជីក្រែង ស្រុកសូត្រនិគម ស្រុកប្រាសាទបាគង ស្រុកសៀមរាប ស្រុកពួក និងស្រុកក្រឡាញ់។ ស្របតាមលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រនៃតំបន់ និងនិយមនៃសីតុណ្ហភាព ការហួតហែង សំនើម ភាពរាំងស្ងួត និងជំនន់ យើងអាចបែងចែកតំបន់ទាំងនេះជាបីផ្នែកគឺ ផ្នែកខាងលើមាន ១៣ ឃុំ ផ្នែកកណ្តាលមាន៦៩ឃុំ និងផ្នែកខាងក្រោមជាប់នឹងបឹងទន្លេសាបមាន ១៨ឃុំ។ តំបន់ខាងលើសំបូរទៅដោយព្រៃភ្នំមានសណ្ឋានដូចជាដីទូលឬខ្ពង់រាប ខ្វះខាតទឹក និងជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួតញឹកញាប់តំបន់កណ្តាលជាវាលស្រែល្វឹងល្វើយ និងលំនៅឋានព្រមទាំងប្រាង្គប្រាសាទនានា និងតំបន់ក្រោមជាវាលទំនាបរងទឹកជំនន់រៀងរាល់ឆ្នាំ។ ជាតំបន់ជលវេគពេលណាមានភ្លៀងធ្លាក់ជន់លិចលង់ ពេលណាគ្មានភ្លៀងស្ងួតហួតហែង មានផ្ទៃក្រលាសរុបប្រមាណ ១២.០១៥ គ.ម២ ចែកចេញជា ១២ក្រុងស្រុក ១០០ឃុំ និង៩០៧ភូមិ ដោយមានប្រជាជនសរុប៧៣៣.៨៨២នាក់ ត្រូវជា ៦,០៩% នៃប្រជាជនសរុបទូទាំងប្រទេស។ មុខរបរសំខាន់នៃផ្នែកទាំងបីនេះមានភាពខុសៗគ្នាពោលគឺ៖ ជាទូទៅខេត្តសៀមរាបមានចរិតជាតំបន់ជនបទ។ ប្រជាជនប្រមាណ ៧០% រស់នៅតាមទីជនបទឆ្ងាយពីក្រុងដែលផ្អែកលើមុខរបរកសិកម្មជាអាជីព។ ប្រជាជនប្រមាណ ១៨% រស់នៅតាមតំបន់ជាប់បឹងទន្លេសាបផ្អែកលើអាជីវកម្មនេសាទនិងធ្វើចំការដំនាំផ្សេងៗ និង១២%ទៀតរស់នៅតាមទីប្រជុំជន និងក្រុងដែលមានមុខរបរពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងបុគ្គលិករដ្ឋ។ ខេត្តសៀមរាបចែកចេញជា១២ស្រុក ១០០ឃុំ និង៩០៧ភូមិ ៖
ក្រុងច្បារមន
ក្រោយមកពួកបារាំងយល់ឃើញថា ទីតាំងខេត្តសំរោងទងតូចចង្អៀត ដីទំនាបទឹកលិចនៅរដូវវស្សា រីឯរដូវប្រាំងខ្វះទឹកប្រើប្រាស់​ក៏ផ្លាស់ទីតាំងខេត្តទៅតាំងនៅត្រង់​បន្ទាយ​ភូមិភាគ៣សព្វថ្ងៃ​ ​។ បារាំងបានកសាងផ្លូវក្រាលកៅស៊ូមួយខ្សែពីសាលាខេត្តសំរោងទងទៅត្បូងឆ្ពោះទៅផ្សារចាស់សព្វថ្ងៃ និង​ធ្វើស្ពានអំពីឈើសម្រាប់ឱ្យប្រជាជនឆ្លងកាត់ស្ទឹង​ឆ្ពោះទៅផ្សារចាស់ ។ ចំណេរតមក បារាំងបានរើសទីតាំងមួយទៀតធ្វើជាសាលាខេត្តគឺត្រង់ម្តុំស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ និងក្រោយពីសាងសង់រួចហើយក៏ដាក់ឈ្មោះថ្មី​ឱ្យ​ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។
ខេត្តសៀមរាប
សេដ្ឋកិច្ច
ទីផ្សារនៅខេត្តសៀមរាប។
ក្រុងច្បារមន
តាមការសន្និដ្ឋានរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យមួយចំនួនថា សម័យនោះមូលហេតុបានជាបារាំងដាក់ឈ្មោះខេត្តថ្មីថា «ខេត្តកំពង់ស្ពឺ» ពីព្រោះនៅម្តុំក្បាលស្ពានដែលបារាំងកសាង​គឺសម្បូរទៅ​ដោយ​ព្រៃដើមស្ពឺ ។
មុនពេលបារាំងកសាងស្ពាន ទីនោះគឺជាកំពង់ចម្លងដែលមានដុះដើមស្ពឺច្រើន ។ នៅត្រង់សាលាខេត្តថ្មីដែលបារាំងបានកសាង គឺមានវត្តមួយឈ្មោះថា «វត្តអន្លង់ចាំហែ» ។ នៅពេលបារាំងកសាងសាលាខេត្ត ក៏បញ្ជាឱ្យវត្តអន្លង់ចាំហែរុះរើទៅសាងសង់ថ្មីនៅត្រង់វត្តម្រុំសព្វថ្ងៃ ហើយប្រជាជនដាក់ឈ្មោះវត្តថ្មីថា «វត្តម្រុំ» វិញរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ សព្វថ្ងៃវត្តម្រុំមានពីរគឺ វត្តម្រុំជើង និងវត្តម្រុំត្បូង ។
ពេលនោះបារាំងចាប់ផ្តើមកំណត់ព្រំប្រទល់របស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺម្តងទៀត គឺខាងកើតត្រឹមថ្នល់ទទឹង ខាងលិចត្រឹមស្ពានអូរគគីរ ខាងជើងត្រឹមស្ទឹងក្រាំងពន្លៃ ខាងត្បូងត្រឹមផ្លូវជាតិលេខ៣ត្រឹមស្ទឹងស្លាគូ ជាប់ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ។
លក្ខណៈ ពិសេសៗមួយចំនួនរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺរួមមាន រូបសំណាកយាយម៉ៅពេជ្រនិល រូបសំណាកតារែកទឹកត្នោត រូបសំណាកយាយតី (កោដូនតី) តេទឹកពុះ កំពង់ចម្លងកំពង់ស្ពឺ មានដុះដើមស្ពឺ ភ្នំឱរ៉ាល់ (ដែលខ្ពស់ជាងគេនៅកំពង់ស្ពឺ)​ ភ្នំគិរីរម្យ (ប្រភពវារីអគ្គិសនីមានចម្ការស្រល់ និងជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងខេត្ត) ទីតាំងវាំងចាស់ (ស្ថានីយប្រវត្តិសាស្ត្រស្រុកឧដុង្គ) របាំជនជាតិសួយ (ជនជាតិភាគតិចសួយមានតែមួយក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងមានការស្រាវជ្រាវបង្កើតបានរបាំចំនួន៧ជាអត្តសញ្ញាណរបស់ខេត្ត) និងដើមត្នោតនិមិត្តរូបជាតិដុះច្រើនជាងគេនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ៕
ខ.២ ក្រុងច្បារមន
ដើមឡើយច្បារមនគឺជាឈ្មោះទីតាំងចំការដើមមនដែលប្រជាកសិករនៅសម័យអាណា​និគមនិយមបារាំង​បាន​​ដាំ​ដុះ​​មាន​ជួរ​ត្រឹមត្រូ​វ​ប្រៀបបានជាសួនច្បារដើម្បី​យកស្លឹកមក​ចិញ្ចឹមដង្កូវនាង​សម្រាប់ធ្វើសូត្រ។លុះមក​ដល់​​​ចុង​សម័យសង្គម​រាស្ត្រ​​និយម​សន្តិសុខក្នុង​សង្គម​ពុំមាន​ស្ថិរភាពទើបអាជ្ញាធរ​ដែនដីនៅ​សម័យ​នោះបាន​សម្រេច​​យកទីតាំងចំការមន​ទាំងនោះ​ប្រែ​ក្លាយ​​ទៅជាបន្ទាយយោធាវិញ។តាំងពីពេល​នោះ​មកសាធារណ​ជនបាន​ហៅ​ឈ្មោះ​ជាបន្ទាយច្បារមន។
ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧​មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្រុងច្បារមនបច្ចុប្បន្ន គ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃស្រុកសំរោងទង ដែលចំណុះ​ឱ្យ​ឃុំ​ចំនួន​បីគឺឃុំវល្លិស ឃុំស្គុះ និងឃុំខ្ទុំក្រាំង។តមក ការរៀប​ចំរដ្ឋបាលគ្រប់​គ្រងដែន​ដី​​មានការវិវត្តន៍​ជាបន្ត​បន្ទាប់ ដោយរដ្ឋាភិបាល បានបង្កើតស្រុក (ទីរួមខេត្ត) ដោយ​បំបែក​ចេញ​ពី​ស្រុក​សំរោង​ទង​​ និង​បែង​​ចែក​ជា​ប្រាំ​សង្កាត់ រួមមានសង្កាត់ច្បារមនសង្កាត់ឯ​ករាជ្យសង្កាត់សន្តិភាពសង្កាត់សុព័រទេពនិងសង្កាត់​សេរីភាព(ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៥)។នៅខែកក្កដាឆ្នាំ១៩៩៩​ស្រុកទីរួមខេត្តត្រូវបានប្តូរមក​ជា​ស្រុក​ច្បារមន​វិញហើយសង្កាត់បានប្តូរមកជាឃុំវិញដោយសង្កាត់សន្តិភាពប្តូរមក​ជា​ឃុំរការធំ សង្កាត់សេរីភាពប្តូរ​មកជាឃុំ​ស្វាយ​ក្រវ៉ាន់សង្កាត់ឯករាជ្យប្តូរមកជាឃុំកណ្តោលដុំ សង្កាត់ច្បារមនប្តូរមកជា​ឃុំ​ច្បារមន និងសង្កាត់​សុព័រទេព​​​​​ប្តូរមក​ជាឃុំសុព័រទេពវិញ។
បន្ទាប់ពីច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរាជ​ធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌត្រូវបានប្រកាសដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ ការរៀបចំគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលដែនដី​ត្រូ​វ​បាន​កែ​សម្រួល​ដោយ​ស្រុកច្បារមន​ប្តូរ​ទៅ​ជាក្រុង​ច្បារមន​វិញ តាមរយៈអនុក្រឹត្យលេខ ២២៩ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី ៣០ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៨ ដោយ​មាន​សង្កាត់ចំនួន ប្រាំ ជា ចំណុះគឺ សង្កាត់រការធំ សង្កាត់ស្វាយក្រវ៉ាន់ សង្កាត់​សុព័រទេព​ សង្កាត់​កណ្តោលដុំ និង​សង្កាត់ច្បារមនរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
អនុក្រឹត្យលេខ ២២៩ អនក្រ.បក ៖ https://drive.google.com/drive/folders/1s2pz9RS2K9YD1MfAySNP1Sy4hoAGRB7A?usp=sharing
''' គ. ស្ថានភាពទូទៅ '''
-    ផ្ទៃដីសរុប : ៩០.១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ផ្ទៃដីស្រែ ៣ ០៤០.០៩ ហិចតា ដីចំការ ៣៣១ ហិចតា ក្រៅពីនេះគឺជាដីលំនៅស្ថាន ។
-     ផែនទីខេត្តកំពង់ស្ពឺ ៖ https://drive.google.com/file/d/161NQxwRhPIhTSmRDSX9M-wnDBIK4Iu4B/view?usp=sharing    រូបភាពតូច|262x262px|ក្រុងច្បារមន​ ទិដ្ឋភាពសួនច្បារសម្តេចសង្ឃជួន ណាតរូបភាពតូច|258x258px|លោកស្រី ប៉ោកសេដ្ឋា ជាអតីតអភិបាលក្រុងច្បារមនខេត្តកំពង់ស្ពឺ, លោកស្រីបានកើតនៅថ្ងៃទី២៥/០៦/១៩៥៨ភូមិត្រពាំងគិន ឃុំព្នាយ  ស្រុកសំរោងទងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចូលកាន់តំណែងជាអភិបាលក្រុងឆ្នាំ ២០១៤ ជាអ្នកដឹកនាំស្រីតំបូងបំផុត ក្នុងប្រវត្តិក្រុងច្បារមន ។លោកស្រីបានចូលនិវត្តន៍ នៅឆ្នាំ២០១៨ ក្រុងច្បារមន មាន ៥ សង្កាត់ ៖