cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
សឺង ង៉ុកថាញ់
ការឡើងធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅប្រទេសកម្ពុជា​លើកទី ២
នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ទីក្រុងភ្នំពេញ សភាទាំងពីរ និងរដ្ឋាភិបាលស្រោចស្រង់ជាតិ បាន​សម្រេចជាឯកច្ឆន្ទទម្លាក់ស្តេចសីហនុចេញ​ពីតំណែង ប្រមុខរដ្ឋខ្មែរ ដោយលោកសេនាប្រមុខលន់នល់ ។ ការទម្លាក់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ចេញពីតំណែងសម័យនោះ ត្រូវបានគេមើល​ឃើញថា ដោយស្តេចសីហនុ បានគាំទ្រវៀតកុងុង និងចិនប៉ែកាំង ដោយឲ្យយួនកម្មុយនិស្តយកទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើជាទីតាំងសមរភូមិប្រយុទ្ធ ជាមួយយួនខាងត្បូង និងអាមេរិកកាំង។
ក្រោយពីទម្លាក់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ចេញពីតំណែងប្រទេសកម្ពុជាបានប្តូរឈ្មោះទៅជាសាធារណរដ្ឋខ្មែរ​ ហើយរបបថ្មីមួយនេះ ត្រូវបានតាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ ថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥។
ថ្ងៃទី ២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧២ បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានឡើងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម្តងទៀតនៅ​ក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៃប្រទេសកម្ពុជា។ សមសភាពរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក នាពេល​នោះ រួមមាន រដ្ឋមន្ត្រីទី ១ មួយរូប ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ៥ រូប​រដ្ឋមន្ត្រី ១១ ហើយរូបលោកផ្ទាល់ត្រូវបានបំពេញតួ​នាទីជារដ្ឋមន្ត្រីទី ១ ផង និង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសផង។
ថ្ងៃទី ១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧២ បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានសុំលាចេញពីតំណែងនៃរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ហើយបានវិលត្រឡប់មករស់នៅ កម្ពុជាក្រោមវិញ។
អវសានជីវិត
អវសានជីវិតរបស់ បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ គឺនៅក្នុងគុកបក្សកុម្មុយនិស្តយួន។ ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ យួនកុម្មុយនិស្ត​ខាងជើងបានទទួលជ័យជំនះ លើរបប​យួនសេរី​ភាគខាងត្បូង ពួកគេបានចូលធ្វើអាណានិគមលើជនជាតិដើមខ្មែរក្រោម ជំនួសយួនសេរីវិញ ។
យោងតាម លិខិតជូនដំណឹងមរណៈ មួយ ច្បាប់ចេញពីក្រសួងមហាផ្ទៃបក្សកុម្មុយនិស្តយួន ជូនដល់ក្រុមគ្រួសារបណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ ចុះថ្ងៃទី ០៨ ខែកក្ដដា ឆ្នាំ ១៩៧៧ ថា បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនថ្ងៃទី ១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ចោទពីទោសធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅកម្ពុជា ស្លាប់ថ្ងៃទី ០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៧ វេលាម៉ោង ១១ និង ៤០ នាទី ក្នុងគុកជីវ៉ា ( Trại Cải Tạo Chí Hòa ) នៅអាយុ ៦៩ ឆ្នាំ។
សូមបញ្ជាក់ថា បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ កើតក្នុងឆ្នាំ ១៩០៥ តែថ្ងៃខែឆ្នាំជាផ្លូវការគឺថ្ងៃទី ០៧ ខែធ្នូ ១៩០៨៕
ឯកសារ​យោង​
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
លទ្ធិ វេទនិយម
និយមន័យ
វេទនិយមគឺជាលទ្ធិបុរាណមួយ មាននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ហើយដែលបាននិយមឱ្យតម្លៃលើគម្ពីរវេទ ដោយភ្ជាប់មនុស្សទៅនឹងលោកៈ និងទេវៈ។ វេទគឺជាពុទ្ធិពិសិដ្ឋឬជាពុទ្ធិដ៏ស័ក្តិសិទ្ធ ដែលជាអំណាយរបស់អាទិទេព។ អាទិទេពបានប្រគល់គម្ពីរវេទឱ្យមនុ ដែលជាមនុស្សចប្បងបំផុតនៅក្នុងលោក។ មនុបានផ្សយគម្ពីរវេទដល់ពួកឬសិតាមស្ឬតិ។ ពួកឬសិក៏បានបង្រៀនវេទមន្តុមកឱ្យពួកព្រាហ្មណ៍តាមការរៀនតាម យល់តាម សូត្រតាមដោយពុំមានសិទ្ធសួរដេញដោលរកខុសត្រូវឡើយ ព្រោះគម្ពីរវេទជាអំណោយអាទិទេពមានលក្ខណៈជាសច្ចៈ។ ឯពួកព្រាហ្មណ៍មានសិទ្ធិផ្តាច់មុខក្នុងការកាន់កាប់សិក្សាផ្សាយគម្ពីរវេទ។ គម្ពីរវេទកើតឡើងតាំងពីប្រហែល១៥០០ឆ្នាំមុនគ.ស ។ វេទនិយម ជា​គោល​ចលនា​នៃ​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​មួយ​ផ្នែក ដែល​ស្គាល់​រាប់អាន​ឱ្យ​តម្លៃ​ទៅលើ​គម្ពីរវេទ​។ គម្ពីរ​នេះ ជា​ចំណេះវិជ្ជា គំនិត កម្រង​មន្តអាគម អត្ថបទ មូលដ្ឋាន និង​ជា​ពិធី​រៀបចំ​សង្គម​មនុស្ស ដែល​ពួក​អារ្យ័ន នាំចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​។
ត្រៃវេទ
គម្ពីរវេទមាន៣ហៅថា ត្រៃវេទ ឬវេទបីគឺឫគ្វេទ សាមវេទ យជុវេទ៌។ ក្រោយមកគេបន្ថែមវេទមួយទៀតគឺអថវ៌វេទ។ គម្ពីរឫគ្វេទជាពាក្យឆន្ទ ពាក្យសម្រាបើសូត្រសរសើរអាទិទេព និងទេវៈៗផង សម្រាប់សូត្រសំបូងសម្រូង បួងសួង អង្វរកររអាទិទេព ទេវៈ សុំប្រសិទ្ធពរឱ្យបានសម្រេចតាមបំណង។ គម្ពីរសាមវេទជាពាក្យឆន្ទៈ ពាក្យកាព្យ សម្រាប់សូត្របន្ទន់ចិត្តអាទទិទេព ទេវៈនៅពេលធ្វើពិធីបូជាអាទិទេព ទេវៈ។ គម្ពីរយជុវេទ៌ជាពាក្យកម្រងកែវ ជាពាក្យសូត្របួងសួង សុំអាទិទេព ទេវៈឱ្យមកជូយ ដើម្បីឱ្យមានឫទ្ធិ តេជៈ បារមីមានជោគជ័យ និងជាកម្ពីចែងអំពីការធ្វើពលីកម្ម។ គម្ពីរអថវ៌វេទគឺជាគម្ពីរចែងអំពីមន្តអាគមគាថា អូមអាម ពូកែស័ក្តិសិទ្ធ សម្រាប់សូត្របណ្តេញ បំបាត់ឱបទ្រព ចង្រៃ ខ្មោច ព្រាយ បិសាច អារក្ស អ្នកតា ធ្មប់ អាបជាដើម និងសូត្រសម្រាប់ដាក់ស្នេហ៍ ធ្វើឱ្យគេស្រឡាញ់ ពេញចិត្ត មានសិសីសួស្តី មានស្នេហ៍មុខ និងសម្រាប់សូត្រឱ្យគេពិបាកវេទនា មានទុក្ខ ក្តៅក្រហាយវិនាសហេនហោចជាដើម។ ទោះបីគម្ពីរវេទមានបួនយ៉ាងណាក៍ដោយ គេនៅតែហៅថា ត្រៃវេទ ឬវេទបីដដែល។ ម្យ៉ាងទៀតវេទនីមួយៗនេះមានគម្ពីរអដ្ឋកថាមួយៗជាជំនួយពន្យល់ថែមទៀតដូចជា គម្ពីរព្រាហ្មណៈ គម្ពីរអារណ្យកៈ និងគម្ពីរឧបនិស័យ។ គម្ពីរព្រាហ្មណៈជាគម្ពីរនិយាយពន្យល់អំពីពិធីស័ក្តិសិទ្ធិរបស់ពួកព្រាហ្មណ៍។ គម្ពីរអារណ្យកៈគឺជាគម្ពីរ ដែលចែងអំពីការរស់នៅក្នុងព្រៃ ដែលជាការរស់ដាច់អំពីសង្គមមនុស្ស។ គម្ពីរឧបនិស័ទ គឺជាគម្ពីរដែលត្រូវសិក្សា ស្វាធ្យាយ ភ្ជាប់នឹងគម្ពីរព្រាហ្មណៈ និងគម្ពីរអារណ្យកៈ ។
ឃុំពាមមន្ទារ
=រដ្ឋបាល= ឃុំពាមមន្ទារជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែក, ខេត្តព្រៃវែង។ ឃុំពាមមន្ទារ មាន ១១ភូមិ គឺ÷
រូបមន្តបេយ៉ា
រូបមន្តបេយ៉ា(Bellard's formula)ដែលត្រូវបានគេប្រើដោយPiHex គឺប្រើដើម្បីគណនាn\!ខ្ទង់នៃ\pi\!ក្នុងគោល២ ។ វាគឺជាកំនែប្រែដែលលឿន(ប្រហែលលឿនជាង៤៣%)នៃរូបមន្តBBP(Bailey–Borwein–Plouffe formula = BBP formula) ។ រូបមន្តបេយ៉ាត្រូវបានរកឃើញដោយលោក ហ្វាប្រ៊ីក បេយ៉ា(Fabrice Bellard) ។
ស្រុកស្ទឹងហាវ
=រដ្ឋបាលស្រុកអតីតកាល= ស្រុកស្ទឹងហាវរួមមាន៣ឃុំ និង១០ភូមិ។
មេដ្យាទ័រ
មេដ្យាទ័រ ជាបន្ទាត់ដែលចែក​អង្កត់មួយជា២ផ្នែកមានប្រវែងស្មើៗគ្នា ហើយកែងទៅនឹងអង្កត់នោះ។
អាំងតេក្រាលអយល័រ
ក្នុងគណិតវិទ្យា   អាំងតេក្រាលអឺលែរ(Euler integral)មាន២ប្រភេទ ។
១. អាំងតេក្រាលអឺលែរប្រភេទទី១ : អនុគមន៍បេតា(Beta function)
២. អាំងតេក្រាលអឺលែរប្រភេទទី២ : អនុគមន៍ហ្គាំម៉ា(Gamma function)
ចំពោះចំនួនគត់វិជ្ជមាន m និង n
ពហុកោណនិយ័ត
ពហុកោណនិយ័ត ជាពហុកោណប៉ោងដែលមានជ្រុងនិងមុំទាំងអស់មានទំហំស្មើគ្នា។
ប្រភេទ
right|300px
លក្ខណៈ
Polygon
មហាវារវគ្គ
ព្រះ​ត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > មហាវារវគ្គ (សៀវភៅ​ភាគ៣៧ ភាគ៣៨ និង ភាគ៣៩) 1. មគ្គសំយុត្ត 2. ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត 3. សតិបដ្ឋានសំយុត្ត 4. ឥន្ទ្រិយសំយុត្ត 5. សម្មប្បធានសំយុត្ត 6. ពលសំយុត្ត 7. ឥទ្ធិបាទសំយុត្ត សៀវភៅ​ភាគ៣៨ ទំព័រ ២៥៩ 8. អនុរុទ្ធសំយុត្ត 9. ឈានសំយុត្ត 10. អានាបានសំយុត្ត 11. សោតាបត្តិសំយុត្ត 12. សច្ចសំយុត្ត
រឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន
ដំនើររឿង
ភ្នែក​សាច់​មិន​សម្រេច​ដូច​ភ្នែក​ប្រាជ្ញា
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី២
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឃុំប្រធាតុ
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង មាន  ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ខណ្ឌព្រៃនប់
ខណ្ឌព្រៃនប់ គឺជា ខណ្ឌមួយក្នុងខណ្ឌបី នៃខេត្តព្រះសីហនុ បច្ចុប្បន្នបានក្លាយទៅជា ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ យោងទៅតាមចំនួនប្រជាជន ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ មាន៨៩២៣៨នាក់ រួមមាន ១៤ឃុំ និង៦៥ភូមិ។ ខណ្ឌព្រៃនប់ជាខណ្ឌដែលធំជាងគេ ក្នុងចំណោមខណ្ឌទាំងបី(ខណ្ឌព្រៃនប់ ខណ្ឌមិត្ដភាព ស្រុកស្ទឹងហាវ) នៃខេត្ត ព្រះសីហនុ ។ព្រៃនប់ត្រូវបានប្តូរពីខណ្ឌមកជាស្រុកនៅឆ្នាំ ២០០៩។
ភូមិក្នុងស្រុកព្រៃនប់
ភូមិរាម ភូមិស្មាច់ដែង ភូមិថ្មធំ ភូមិអុង នៅក្នុងភូមិទាំង បូន នេះមានភូមិមួយដែលមានចំនួនប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេគឺ ភូមិស្មាច់ដែង។
ភូមិស្មាច់ដែង
នៅក្នុងភូមិស្មាច់ដែងមានទេសភាពយ៉ាងស្រស់ស្អាតហើយនៅទីនោះមានវត្តចំនួនពីរ គឺ វត្តស្មាច់ដែង និង វត្តសមាធិផងដែរ។ នៅក្នុងភូមិស្មាច់ដែងមានផ្លូវជាច្រើនខ្វាត់ខ្វែងជាច្រើនដែលមានផ្លូវដូចជា ផ្លូវលំ ផ្លូវជាតិលេខ៤ ហើយនៅទីនោះមាន  ផ្សារស្មាច់ដែងដែលមានទីតាំងនៅ ជាប់និងផ្លូវជាតិលេខ៤ ។ នៅក្នុងផ្សារនោះមានលក់របស់របរជាច្រើនដូចជា បន្លែផ្លែឈើ ជាច្រើនមុខ សំភារៈផ្សេងៗ និង មាន លក់នូវសំលៀកបំពាក់ជាច្រើនផងដែរ។
ឃុំអូរឧកញ៉ាហេង
នៅក្នុងឃុំអូរឧកញ៉ាហេងមានភូមិ៖ ភូមិបត់គគិរក្រោម ភូមិបត់គគីរលើ ភូមិអូរឧកញ៉ាហេង ភូមិអូតាប៉ាង ភូមិបត់សិមាន់ ភូមិអូតាទាត់ ភូមិអូតាសេក។
ប្រជាជន
នៅក្នុងឃុំនេះមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ដោយប្រកបរបរផ្សេងៗពីគ្នាដូចជា អ្នកលក់ដូរ អ្នកនេសាទ គ្រូបង្រៀននិងធ្វើការងារក្នុងអង្គការនានាដែលមាននៅក្នុងភូមិនេះ។ប៉ុន្តែភាគច្រើននែប្រជាជនក្នុងភូមិនេះតែងប្រកបរបរជាកសិករ ដោយសារតែ ក្នុងឃុំនេះមានការអភិវឌ្ឍគ្រប់គ្រាន់ដូចជា៖ ប្រព័ន្ធប្រឡាយទឹកសំរាប់ធ្វើកសិកម្ម និងមានផ្លូវសំរាប់ដឹកជញ្ជូនផងដែរ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកព្រៃនប់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ័ណ្ឌព្រៃនប់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមៈក្រុងព្រះសីហនុ
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ( ភាសា​អង់គ្លេស ៖ Cambodian Center for Human Rights ឬ​ឈ្មោះ​កាត់​ហៅ​ថា CCHR ) （ភាសាចិន：柬埔寨人权中心）ជា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ធ្វើ​ការ​លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដែល​កំពុង​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ អង្គការ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​គោល​បំណង​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស។
ប្រវត្តិ
មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក កឹម សុខា (សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​អនុ​ប្រធាន​គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ) នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០០២ ។ នៅ​ខែ​ធ្នូ​ ​​ឆ្នាំ​២០០៥​​ លោ​ក ​រួមជាមួ​យ​ស​ក​​ម្មជ​ន​ដទៃ​​​ទៀ​ត​​ត្រូូវ​បា​ន​ចា​ប់​ខ្លួ​ន និ​ង​ឃុំ​ខ្លួ​ន ពី​ប​ទ​​ព្រហ្ម​ទ​ណ្ឌ​បរិ​ហា​រកេរ្តិ៍​ ដោយ​សារ​​ម​តិយោ​បល់​ដែ​ល​ជ​ន​មិន​ស្គាល់​អ​​ត្ត​សញ្ញាណ​ម្នា​ក់​បា​ន​សសេ​​រ​នៅ ​បដា​ដែ​​លបា​ន​តាំ​ង​​បង្ហាញ​​​នៅក្នុ​​​ង​ការ​ប្រា​រ​ព្ធ​​ទិវា​សិ​​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​អ​ន្ត​រ​​ជា​តិ ។​ ស​ក​ម្ម​ជ​ន​​ទាំង​អស់​ត្រូ​វ​​បា​ន​ដោះ​លែ​ង​ ​បន្ទា​ប់​ពី​​មា​ន​កា​រ​ដា​ក់​ស​ម្ពា​ធ​ពី​អ​ន្តរ​ជា​តិ និ​ង​យុទ្ធនា​កា​រ​​សេ​រីភា​ព​នៃ​កា​រ​​បញ្ចេ​ញ​​ម​តិ​​ដែ​ល​ដឹ​ក​នាំ​ដោ​យ​ លោ​ក អ៊ូ​ ​​វី​រៈ​ ដែល​នា​ពេលនោះ​ ជា​​នា​យ​ក​ត​ស៊ូ​​មតិ​នៃ​ម.ស.ម.ក ​​នា​ពេល​នោះ​ ។​ នៅ​ដើម​​ឆ្នាំ​២០០៧ ​លោ​ក កឹ​ម​ ​សុ​ខា​ បាន​លាឈ​ប់​ពី ​ម.ស.ម.ក​ ​ទៅចា​ប់​​ផ្តើម​​​​ការងារ​ក្នុងឆា​​ក​នយោបាយ​។​ លោ​ក​ ​អ៊ូ​ ​វីរៈ​​ ​ត្រូវបាន​តែងតាំងជា​ប្រ​ធា​ន​ជំ​នួសលោ​ក​ ​កឹ​ម​​ ​សុ​ខា ​។​ ​នៅ​ក្នុ​ង​ឆ្នាំ​ដដែ​ល​នោះ​ លោ​ក អ៊ូ វីរៈ​​ ​​បាន​ទ​ទួ​ល​​ពានរង្វា​ន់​សិ​ទ្ធិម​នុ​ស្ស​រី​ប៊ុ​ក​ ​ស​ម្រា​ប់ស្នា​ដៃ​​របស់​លោ​ក​​ក្នុ​ង​កា​រ​លើ​ក​ក​ម្ព​ស់​សេ​រី​ភា​ព​ប​ញ្ចេ​ញ​ម​តិ ​។​ ​លោ​ក ​អ៊ូ​ វីរៈ បា​ន​ប​ន្ត​​ដឹក​នាំ​​ម.ស.ម.ក រហូត​ដល់​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៤ ហើយ​បាន​ផ្ទេរ​តំណែង​នេះ​ទៅ​កាន់​កញ្ញា ចក់ សុភាព ឲ្យ​កាន់​តំណែង​បន្ត។
ចា​ប់តាំ​ង​ពី​កា​​រ​ប​ង្កើ​ត​ឡើង​​ដំ​បូ​ង ម.ស.ម.ក ​ផ្តោ​​ត​លើ​កា​រ​ផ្តល់​អំ​ណាច​ដ​ល់​ស​ហ​គ​ម​ន៍ និ​ងជា​អ​ង្គ​កា​​រ​មិនមែ​ន​រដ្ឋាភិ​បា​លទី​មួយ​ ដែ​ល​បា​​ន​ស​​ម្រ​ប​សម្រួល​​​​វេទិ​​កា សាធារណៈ​​នៅទូ​ទាំ​ង​ក​ម្ពុ​ជា​ ។​ វេ​​ទិ​កា​​សាធា​រ​ណៈ​ទាំ​ងអ​ស់​ត្រូវ​បា​ន​​ផ្ស​ព្វ​ផ្សា​យ​នៅ​តា​ម​វិ​ទ្យុ​ស​ម្លេង​ប្រជា​ធិ​បតេ​​យ្យ​ ​ដែ​ល​ជា​ក​ម្ម​វិ​ធី​វិ​ទ្យុ​​មួយ​​​ត្រូវ​​បាន​បង្កើ​ត​​ឡើ​ង​ដោ​យ​ ម.ស.ម.ក នៅឆ្នាំ​២​​០​០​៣​ ​និ​ង​នៅ​តាម​ស្ថា​នី​​យ​វិ​ទ្យុឯ​ក​រា​ជ្យ​៦​ទៀ​ត​​នៅក​​ម្ពុ​ជា​។​ ​នៅ​ខែ​មិ​ថុ​នា ​ឆ្នាំ​២​០​០​៧​ ​មជ្ឈ​ម​ណ្ឌល​កម្ពុជា​ដើ​ម្បី​ប្រ​ព័​ន្ធ​ផ្ស​ព្វ​​ផ្សា​យ​ឯ​ក​រា​ជ្យ​​ត្រូវ​បា​ន​បង្កើ​ត​ឡើ​ង ដើ​ម្បីដំ​​ណើ​រកា​រក​ម្មវិ​ធី​វិទ្យុ​ស​​ម្លេង​​ប្រ​ជាធិ​ប​​តេយ្យ​​ដែល​ជា​​ស្ថានី​យ​វិ​ទ្យុ​ឯ​ករា​​ជ្យ​មួ​យ​។​ ​វេទិកា​​​សា​​ធា​រ​ណៈ​ក៏​​ត្រូ​វ​បា​ន​ផ្ស​ព្វ​ផ្សា​យ​តា​មប្រ​ព័​ន្ធ​ ​​Y​out​u​b​e​ ផងដែរ​។​
អភិបាល​កិច្ច
ម​ជ្ឈ​មណ្ឌ​ល​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​ក​ម្ពុ​ជា​ (ម.ស.ម.ក) ត្រូ​វ​បា​នគ្រ​ប់​គ្រ​ងដោ​យ​យោ​ង​ទៅ​តា​ម​រ​ដ្ឋ​ធ​ម​នុ​ញ្ញ​ក​ម្ពុ​ជា​។​ ​យើ​ង​មា​ន​ក្រុមប្រឹក្សា​ភិបាល​​ និ​ង​ក្រុម​ប្រឹ​ក្សា​​ផ្តល់​​យោ​​​ប​ល់ ដែល​ជាជន​ឆ្នើម​ដែ​ល​មា​ន​ជោ​គ​ជ័​យ​ និ​ង​​ឥ​ទ្ធិ​ព​ល​ និ​ង​មា​ន​កា​រ​ប្តេ​ជ្ញា​ចិ​ត្ត​មោះ​មុ​តលើ​​​សិទ្ធិមនុស្ស និ​ងគាំ​ទ្រ​ការ​​ងា​ររ​ប​ស់​យើ​ង​។​ ​​ការ​​​ងា​រ​ប្រ​ចាំ​ថ្ងៃ​របស់ម.ស.ម.ក ត្រូ​វបាន​គ្រប់គ្រ​ងដោយ​​​គណៈកម្មាធិកា​រ​គ្រប់​គ្រង ដែល​មាន​លោក​ អ៊ូ​ ​វី​រៈ ជា​ប្រ​ធាន​។​ គ​ណ​ក​ម្មាធិកា​រ​គ្រ​ប់​គ្រ​ងនេះ​​ចង់​បង្កើត ​និ​ង​ប​ណ្តុះ​ប​ណ្តាល​នូ​វ​ស្ថាប័​ន​​រឹ​ងមាំ​ ​និ​ងមា​ន​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​​​ដែ​ល​កា​រ​គ្រ​ប់​គ្រ​ង​ថ្នាក់​ក​ណ្តា​ល​ត្រូ​វ​បា​​ន​ដាក់​ក​ម្រិ​ត​ ​ដើ​ម្បី​ឲ្យមា​ន​កា​រ​ទ​ទួ​ល​ខុ​ស​ត្រូ​វ​ និង​ឱ​កាស​បន្ថែ​មសម្រា​ប់​ឲ្យអ្ន​ក​ដឹក​នាំ​គម្រោ​ង​បាន​ប​ញ្ចេញ​គំនិ​ត​​សំខាន់​ៗ​ ​។​ ​ជោ​គ​ជ័​យ​រ​បស់​ម.ស.ម.ក ​បា​ន​ចាក់​ឬ​សទៅ​ក្នុង​កា​រ​​ខិត​ខំ​ធ្វើ​​ការ​នៃ ​បុគ្គលិក​​​ពូកែ​ៗ ​។​​ ​
== ម្ចាស់​ជំនួយ និង សម្ពន្ធ​មិត្ត == នៅលើ​ទំព័រ​នេះ លោកអ្នក​នឹង​អាច​ស្វែងរក​ព័ត៌មាន អំពី​អ្នកគាំទ្រ​និង​ម្ចាស់ជំនួយ ទាំង​បច្ចុប្បន្ន​និង​អតីត​រប​ស់ ម​.​ស​.​ម​.​ក និង​អំពី​ទិដ្ឋភាព​ការងារ ​ម​.​ស​.​ម​.​ក ដែល​អ្នកគាំទ្រ​និង​ម្ចាស់ជំនួយ​ទាំងនោះ​បានផ្តល់​វិភាគទាន សម្រាប់​ទំនុកបម្រុង​ដល់ ៖ គម្រោង​ពង្រឹង​អំណាច​សហគមន៍​, កិច្ច​ស្រាវជ្រាវ និង​តស៊ូ​មតិ​, ឬ​ប្រភព​មូលនិធិ​ចម្បង​នៃ ​ម​.​ស​.​ម​.​ក ។​
ម​.​ស​.​ម​.​ក​បាននិងកំពុង​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​សកម្មភាព​របស់ខ្លួន ដើម្បី​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​សំណាក់​ម្ចាស់ជំនួយ និង​អ្នកគាំទ្រ​ជាច្រើន សម្រាប់​បណ្តា​គម្រោងការ ទាំង​រយៈពេល​វែង និង​រយៈពេល​កំណត់ ។ ម​.​ស​.​ម​.​ក​សូម​ថ្លែងអំណរគុណ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ ដល់​ម្ចាស់ជំនួយ​និង​អ្នកគាំទ្រ​របស់ខ្លួន ចំពោះ​កិច្ច​ឧបត្ថម្ភ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ ខាង​បច្ចេកទេស និង​ខាង​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ការងារ​របស់ខ្លួន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅមុខ​បាន ។ យើងខ្ញុំ​ដឹង​យ៉ាងច្បាស់​ថា កិច្ច​ឧបត្ថម្ភ​មួយ​ភាគ​ធំ​សម្រាប់​ផ្តល់ជូន​យើងខ្ញុំ កើតចេញពី​សមាណចិត្ត​សប្បុរស នៃ​បណ្តា​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ហើយ​យើងខ្ញុំ​សូម​អរគុណ​ដល់​លោកអ្នក​ទាំងអស់នោះ ។​
តាមរយៈ​ទំព័រ​នេះ លោកអ្នក​អាច​ចូល​ដោយផ្ទាល់ ទៅកាន់​គេហទំព័រ​នៃ​ម្ចាស់ជំនួយ និង​អ្នកគាំទ្រ​នានា ដោយ​ចុច​លើ​រូប​សញ្ញា​របស់​អ្នក​ទាំងនោះ ។ លោកអ្នក​ក៏​អាច​ចូលទៅ​កាន់​គម្រោង​របស់​ម​.​ស​.​ម​.​ក ដែល​សប្បុរសជន​ទាំង​នោះបាន​ឧបត្ថម្ភ​ផងដែរ ដោយ​ចុច​លើ​ឈ្មោះ​នៃ​គម្រោង​ទាំងអស់នោះ ប្រសិនបើ​ឈ្មោះ​នោះ​ត្រូវបាន​សរសេរ​ជា​អក្សរ​ពណ៌​ខៀវ ។​ បើ​លោក​អ្នកមាន​ចំណាប់អារម្មណ៍​ចង់ដឹង លោកអ្នក​អាច​ស្វែងរក​ព័ត៌មាន ទាក់ទង​នឹង​ទំហំ​កិច្ច​ឧបត្ថម្ភ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ ដែល​ម​.​ស​.​ម​.​ក​ទទួលបាន​ពី​សប្បុរសជន​ទាំងអស់នោះ និង​ពី​វិភាជន៍​មូលនិធិ​នៃ​កិច្ច​ឧបត្ថម្ភ​នោះ នៅក្នុង “​របាយការណ៍​សមតុល្យ​មូ​លិ​និ​ធិ​ប្រចាំខែ​” រប​ស់ម​.​ស​.​ម​.​ក ចុះផ្សាយ​ក្នុង​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់ខ្លួន ។ របាយការណ៍​ប្រចាំខែ​នេះ បរិយាយ​អំពី​ខ្ទង់​ចំណូល និង​ខ្ទង់ចំណាយ បែងចែក​ទៅតាម​ប្រភេទ​សប្បុរសជន និង​ប្រភេទ​គម្រោង ដែល​ត្រូវបាន​លម្អិត​ជា​បី​ចំណាត់ថ្នាក់ ៖ ធនធានមនុស្ស​, កិច្ច​ឧបត្ថម្ភ​រដ្ឋបាល និង​ចំណាយ​គាំទ្រ​, និង​ចំណាយ​គម្រោង​ផ្ទាល់ ។
== ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ និង កិច្ច​សហការ == ម​ជ្ឈ​​ម​​​ណ្ឌ​លសិ​​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​ក​ម្ពុជា (ម.ស.ម.ក) ​បា​​នសម្របសម្រួល​​​​ ​និ​​​ង​​​ធ្វើ​​កា​​​រ​​​ស​​​​ហ​​​ប្រ​​តិ​​​ប​​​ត្តិ​​​កា​​​រក្រៅ​ផ្លូ​វ​កា​រ​​​ជា​​មួ​​យ​​​​អ​​​ង្គ​​​កា​​​រ និ​ង​ស​ក​ម្ម​​​ជ​ន​សិ​ទ្ធិ​ម​នុស្ស​ជា​​​ច្រើន​។​ ​ទំ​នា​ក់​​ទំនង​ទាំ​ង​នេះ​​ បាន​ជួយ​ព​ង្រី​ង​​កា​រ​ងា​រ​រ​ប​ស់​យើ​ង​ក្នុ​ង​​កា​រ​លើក​ក​ម្ព​ស់​ និង​កា​រ​កា​រ​ពា​រ​សិ​ទ្ធិ​មនុ​ស្ស​នៅ​​កម្ពុជា​។ យើ​ង​ធ្វើ​ការ​ជាមួ​យ​អ្ន​ក​ផ្សេង​​​​ទៀ​ត​តា​ម​រ​យៈ​គោ​ល​កា​រ​ណ៍​ «តាម​កា​រ​ចាំបាច់»​។​ យើ​ង​ជឿ​ជា​ក់​ថា​ស​​ម្ព័ន្ធ​​ភា​ព​​លើ​បញ្ហា​ជា​​ច្រើ​​ន​ដែ​ល​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ក្នុ​ងកា​​រ​និ​យា​យ​ជា​ស​ម្លេ​ង​​​តែ​មួយ​​គឺ​តែ​ង​តែ​ត្រូ​វ​បាន​ប្រ​ឌិ​ត​ឡើ​ង​ និង​មិ​ន​បា​ន​ឆ្លុះ​​បញ្ចាំង​ពី​​តម្រូវ​កា​រនៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋានឡើយ ​។ ពួក​គេអា​ចមា​ន​ភា​ព​ទ​​ន់​ខ្សោ​យ​ ជាជាង​កា​រ​ព​ង្រឹ​ង​សង្គម​​​ស៊ីវិល​​​​​ច​ម្រុះ​មួ​យ​ និង​បាន​ប៉ះពា​ល់​ដ​ល់​​កចលនា​​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ដែលដឹកនាំ​​ដោយ​ពល​រ​ដ្ឋ​។
ថ្នាក់​ជាតិ
យើ​ង​ស​ម្រ​ប​ស​ម្រួ​ល​ប​ណ្តា​​ញសិ​ទ្ធិ​ម​​នុ​ស្ស​ដើ​ម្បី​ប​ង្កើ​ត​ឲ្យ​មា​ន​ស​ម្ព័​ន្ធ​ភា​ព​តា​ម​បែ​ប​ធ​ម្ម​ជា​តិ​មួ​យ​ ​និ​ង​កា​រ​ផ្ទេ​រ​ជំ​នា​ញ​ ​ចំ​ណេះ​ដឹ​ង​ និ​ងធ​ន​ធា​ន​ដ​ល់​ ​អ្ន​ក​ធ្វើ​កា​រ​ដើ​ម្បី​លើ​ក​កម្ព​ស់​ ​និ​ង​កា​រ​ពា​រ​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​។​ ​អ្ន​ក​ទាំ​ង​នេះ​រួ​ម​មា​ន​ ​អ​ង្គ​កា​រ​មិ​នមែ​​ន​រ​ដ្ឋា​ភិ​បា​ល​ អង្គ​ការ​តាម​វិ​ស័យ ​និ​ង​អ​ង្គ​កា​រ​​តា​ម​ស​ហ​គម​ន៍ ​ព្រម​ទាំ​ង​អ្នក​កា​រ​ពា​រ​សិ​ទ្ធិ​ម​​នុស្ស​។ គេហទំ​ព័​រ​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​ក​ម្ពុជា​ S​it​h​i​.​o​r​g​ ​​រ​បស់យើង​គាំ​ទ្រ​ប​ណ្តា​ញ​ ​ដោ​យ​​ផ្សា​រ​ភ្ជា​ប់​អ្ន​ក​ចូល​​រួម​ ​និ​ង​ប​​ង្ហា​ញ​ពី​កា​រ​ងា​រ​រ​ប​ស់ពួក​គេ​។​ យើង​ផ្ត​ល់​ការ​​​បណ្តុះ​​ប​ណ្តា​ល​​ដល់​អ្នក​ចូល​រួម​បណ្តា​ញ​ ​និ​ងធ្វើ​កា​រ​​សហ​កា​រ​លើ​កា​រ​​ផ្តួច​ផ្តើ​​មរួម​​គ្នា​លើ​កា​រ​ងា​រ​ត​ស៊ូម​​តិ និ​ងផ្តល់​នូវ​ជំនួ​យ​ខ្នាត​តូ​ច​។​ ​អ្ន​ក​ចូ​ល​រួ​ម​​​​បណ្តាញ​​​រួ​ម​មា​ន​ ​ស​ហ​ជី​ព​​កា​រ​ងា​រ​ ​អ​ង្គ​កា​រ​យុវ​ជ​ន​ ​ក្រុ​ម​ជ​ន​ជា​តិ​ដើ​ម​ភា​គ​តិ​ច​ និ​ង​​សមាគម​អាជី​វ​ក​ម្ម​ជា​ដើ​ម​។​
យើង​បា​នធ្វើ​កា​រ​​ ​និ​ង​ស​ម្រ​ប​ស​ម្រួ​ល​ជា​មួ​យ​ក្រុម​អង្គ​​កា​រ​មិ​ន​មែ​ន​រ​ដ្ឋា​ភិ​បា​ល និ​ងអ​ង្គកា​រតា​មវិ​ស័​យ​តាមរយៈ​​ស​ម្ព័​ន្ធភា​ព​ដើម្បី​​សេ​រី​ភា​ព​នៃ​កា​រ​បញ្ចេញ​ម​តិ​នៅ​ក​ម្ពុ​ជា ហៅកាត់​ថា​អាហ្វិក​ ​(​A​F​E​C​)​ ​ដើម្បី​លើ​​កក​ម្ព​ស់​ ​និ​​ង​កា​រ​ពា​រ​សេរី​ភា​​ព​​​ប​ញ្ចេ​ញ​​ម​តិ​​ សេ​​រី​ភាព​​ព័​ត៌មា​ន​ និង​សេរី​ភាព​​ជួប​ប្រជុំ​ ។​​ ​ប្រ​ធា​នម.ស.ម.ក​ ​លោ​ក​ អ៊ូ​ ​​វី​រៈ គឺជា​អនុ​ប្រ​ធា​ន​ក្រុមកា​រ​ងា​​រ​មិ​នមែ​​ន​រដ្ឋាភិបាល​​ដើ​ម្បី​​បង្កើត​​​ស្ថាប័​នសិ​ទ្ធិម​នុ​ស្ស​ជា​តិ​ ​និ​ង​អ​ភិ​វ​ឌ្ឈ​ន៍​ប​ន្ថែ​ម​ទៀ​ត​នូ​វ​​គណៈក​ម្មា​ធិកា​រ​អ​ន្ត​ររដ្ឋាភិបាល​អា​ស៊ា​នស្តីពី​​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស ​។​
ថ្នាក់​តំបន់
យើ​ងធ្វើ​កា​រ​ជា​មួ​យ​អ​ង្គ​​ការ​​ថ្នា​ក់​តំ​ប​ន់​មួ​យ​ចំ​នួ​ន​ដូ​ច​ជា​៖
ថ្នាក់​អន្តរជាតិ
ដៃ​គូ​រ​អ​ន្តរ​ជា​​តិ​រ​ប​ស់​យើ​ង​រួ​ម​មា​ន​ ​ប​ណ្តា​ញ​ផ្ទះ​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​ ​មា​ត្រា​១​៩​ ​អ​ង្គ​កា​រ​លើ​ក​លែ​ង​ទោ​ស​អ​ន្ត​រ​ជា​តិ​ ​អ​ង្គ​កា​រ​ឃ្លាំ​មើ​ល​សិ​ទ្ធិ​ម​នុ​ស្ស​ ​ស​ហ​​​​​​​​​​ព័​ន្ធ​អន្តរ​ជា​តិ​ស្តីពី​សិទ្ធិមនុស្ស អ​ង្គ​កា​រ​ហ្រ្វី​ឌុ​ម​ហោស និ​ង ​ស​ង្គ​ម​​ផ្នែ​ក​ច្បា​ប់​នៅ​ប្រ​ទេ​ស​អ​ង់​គ្លេស​ និ​ង​ប្រ​ទេ​​ស​វ៉េល​ ស​ក​លវិទ្យា​ល័​យ​អុកស្វដ​​​ ​និ​ង​ ​ស​ក​ល​វិទ្យា​​ល័​​​យ​សូ​សិច ​។​
ម​.​ស​.​ម​.​ក​. ក៏​ជា​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​មួយ​របស់ អង្គការ តស៊ូ​រមតិ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (A4ID)​។ A4ID គឺជា​អង្គការ​សប្បុរស​មួយ ដែល​នាំមក​រួមគ្នា​នូវ វិជ្ជាជីវៈ ច្បាប់ និង អភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បី​ទទួលបាន​នូវ​ឥទ្ធិពល​អតិបរមា ដើម្បី សម្រេច​ឱ្យបាន​នូវ គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហសវត្ស​រ៍​។ ក្នុងនាម​ជា​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍ ពួកគេ​ធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ ពី​តួនាទី​នៃ​ការហ្វឹកហាត់​ការ និង ពី​អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត​អាជីព ក៏ដូចជា យកតាម​គំរូ​ការងារ​របស់​យើង​ផងដែរ ឧទាហរណ៍ ទាក់ទង​នឹង សេចក្តីស្នើច្បាប់​ស្តីពី​អង្គការ​ជាដើម​។ ពួកគេ​ក៏​ខិតខំ​ជួយ ម​.​ស​.​ម​.​ក​. ប្រសិនបើ​គេ​មាន​ធនធាន​សមស្រប ដោយ​ផ្តល់នូវ​អនុសាសន៍ និង ណែនាំ​ផ្នែក​ច្បាប់ ដល់​ជនរងគ្រោះ​ពី​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ក៏ដូចជា​ក្នុងការ​ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​ផងដែរ​។​
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
.
ប្រាសាទព្រះគោ
ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
ប្រាសាទព្រះគោមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ១៣គីឡូម៉ែត្រ នៃភាគខាងកើតពីទីក្រុងសៀមរាប ហើយស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណនៃអតីតរាជធានីហរិហរល័យនាសម័យបុរាណ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃស្ថិតនៅក្នុង ភូមិឪឡោក ឃុំបាគង ស្រុកបាគង ខេត្តសៀមរាប នៃតំបន់រលួស។ប្រាសាទព្រះគោជាប្រាសាទមួយស្ថិតនៅចន្លោះបា្រសាទបាគង និងប្រាសាទលលៃ នៅខាងលិចផ្លូវទៅកាន់ប្រាសាទបាគង ។
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទព្រះគោ ត្រូវបានប្រជាជនសម័យក្រោយដាក់ឈ្មោះថាប្រាសាទព្រះគោ ដោយយោងទៅតាមរូបសំណាក់ព្រះគោចំនួនបីចំពីមុខប្រាង្គទាំងបីនៃប្រាសាទនេះ។ ប៉ុន្តែតាមពិតប្រាសាទនេះមានឈ្មោះថា ស្រីបរមេស្វរៈ ជាភាសាសំស្ក្រឹត។ ប្រាសាទព្រះគោនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី៩ ដោយព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១ (៨៧៧-៨៨៩) ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះឥសូរក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នេះក៏ជាប្រាសាទ ដែលសង់ឡើងដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះមាតាបិតារបស់ព្រះអង្គ និងបុព្វជន ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ និងព្រះអគ្គមហេសី។
ការជុសជុល
ប្រាសាទព្រះគោត្រូវបានជុសជុលដោយគម្រោងពីរផ្សេងគ្នាគឺ ទី១គម្រោងរបស់ប្រទេសហុងគ្រី ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ ឆ្នាំ១៩៩៦ និងដំណាក់កាលទី២ដោយគម្រោងរបស់ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩១-២០០៣ លុះបច្ចប្បន្នបន្តដោយអភិរក្សដោយគម្រោងរបស់អាឡឺម៉ង់សហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ អាជ្ញាធរជាតិអប្សាបានចាប់ផ្តើមដំណើរការជួសជុលកម្រាលផ្លូវចូល និងរចនាសម្ព័ន្ធខ្លោងទ្វារទី៣នៃប្រាសាទព្រះគោ ។
កំពែងប្រាសាទ
កំពែងទី១ សង់អំពីថ្មបាយក្រៀម។ ខ្លោងទ្វារចូលមានលម្អបង្អួច និងចម្រឹងបង្អួចធំធ្វើអំពីថ្មភក់ដោយមានក្បាច់ចម្លាក់ក្បូរល្អស្អាត មានសសរវែងពីរបញ្ឈរធ្វើអំពីថ្មភក់។ ផ្លូវចូលមានក្រាលថ្មបាយក្រៀម។ កំពែងទី២សង់អំពីថ្មបាយក្រៀមហើយមានសាភាពបាក់បែកខ្លាំង។ នៅពេលដើរហួសកាត់កំពែងទី២ទៅខាងក្នុង យើងឃើញមានប្រាង្គមួយនៅខាងខ្វេងដៃ ដែលប្រាង្គនោះធ្វើអំពីឥដ្ឋលម្អដោយថ្មភក់នៅខ្លោងទ្វារ និងសសរទ្វារ។ ចំណែកឯកំពែងទី៣ សង់អំពីឥដ្ឋត្រូវបានបាក់បែកខូចខាតស្ទើរតែមិនអាចសម្គាល់បានឡើយ ប៉ុន្តែបើយើងពិនិត្យឱ្យបានល្អិតល្អន់ យើងឃើញមានបំណែកឥដ្ឋខ្លះរបស់កំពែងនេះជាក់ជាមិនខាន។ នៅក្នុងកំពែងនេះមានរូបគោចំនួន៣ក្រាបពីមុខប្រាង្គសំខាន់។ គោនោះគឺជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរគឺគោនិន្ទិ។
ប្រាង្គកណ្តាល
នៅលើខឿនមានប្រាង្គចំនួនប្រាំមួយសង់រៀបជាជួរនៅលើខឿនតែមួយ ក្នុងនោះមានប្រាង្គបីស្ថិតនៅក្នុងជួរខាងមុខ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជនភេទប្រុសដែលកាលពីមុននៅក្នុងប្រាង្គទាំងនេះត្រូវបានគេតម្កល់រូបទេវរូបភេទប្រុស និងប្រាង្គបីទៀតស្ថិតនៅជួរខាងក្រោយ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជនភេទស្រីកាលពីមុនត្រូវបានគេតម្កល់ទេវរូបភេទស្រីនៅក្នុងប្រាង្គនីមួយៗ។
សិលាចារឹក
តាមសិលាចារឹកលេខ K-៧១៣ ប្រាសាទព្រះគោមានឈ្មោះដើមថា បរមេស្វរៈ ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថាព្រះសិដ៏ប្រសើរ ជាឈ្មោះព្រះសិវៈនិងព្រះមរណនាមព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២(៨០២-៨៥០)។ប្រាសាទនេះបានស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ៨៧៩នៃគ្រិស្តសករាជក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ។
ឯកសារយោង
ប្រាសាទព្រះគោ
ថាច់ ភោគ
ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ភោគ ជាអតីតនាយករងនៃគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រសូតិ ឆ្នាំ ១៩៤២ ត្រូវយួនចាប់ដាក់គុកពីលើកធ្វើទារុណកម្ម រហូតដល់សុគតនៅក្នុងគុកខេត្តលង់ហោរ នៅឆ្នាំ ១៩៨៧ ។
ប្រវត្តិ
ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ភោគប្រសូតិឆ្នាំ ១៩៤២ នៅភូមិព្រែកឈូក(Cần Súc) ឃុំកំពង់ប៉េង (Loan Mỹ) ស្រុកផ្សារថ្មី (Tam Bình) ខេត្តលង់ហោរ (Vĩnh Long) ។
ការសាងព្រះផ្នួស
ឆ្នាំ ១៩៦៣ ព្រះអង្គបានបំពេញឧបសម្បទានៅវត្តសាលវនឧទ្យាន(ព្រែកឈូក) (ភាសាបាលីៈ Sãlavana Udyãna) ។
ការសិក្សាផ្នែកពុទ្ធសាសនា
ព្រះអង្គបានទទួលសញ្ញាប័ត្របាលីរងនៅសាលាពុទ្ធិកវិទ្យាល័យនៅខេត្តលង់ហោរ ។
ការជាប់គុកជាលើកទីពីរ
ថ្ងៃទី ០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៥ លោក ថាច់ ភោគ ត្រូវបានយួនចាប់ដាក់ពន្ធនាគារជាលើទីពីរ ដោយចោទពីបទ KC ៥០ ជាមួយករណីព្រះតេជ ព្រះគុណ គឹម តុក ចើង ព្រះមេគណខេត្តព្រះត្រ ពាំង ។
ការជាប់ពន្ធនាគារលើកនេះ លោក ថាច់ ភោគ ត្រូវបានបក្សកុម្មុយនិស្តយួនដាក់ក្នុងជំរុំលត់ដំខេត្កលង់ហោរ (Trại Cải Tạo Vĩnh Long) ។ នៅក្នុងជំរុំលត់ដំនេះ លោកត្រូវបានគេដឹង​ថា បក្សកុម្មុយនិស្តយួនបានខ្ចោះសសៃកែងជើង ហើយយកខ្សែទាញជើងឡើងលើ ក្បាលដាំចុះក្រោមដើម្បីសួរចម្លើយ ។
ជីវិតស្លាប់នៅក្នុងគុកយួន
ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៨៧ ដោយមិនអាចទ្រាំ​បាននឹងការធ្វើទារុណកម្មពីសំណាក់បក្សកុម្មុយ និស្តលោក ថាច់ ភោគ បានស្លាប់នៅក្នុង ពន្ធនាគារ​ដោយអយុត្តិធម៌ ។
សពរបស់លោក ថាច់ ភោគ បាននាំយកមកធ្វើពិធីបុណ្យឈាបនកិច្ចនៅក្នុងវត្តសាលាវនឧទ្យាន (ព្រែកឈូក) ឋិតក្នុង ភូមិព្រែកឈូកស្រុក ផ្សារថ្មីខេត្តលង់ហោរ ៕
ឯកសារ​យោង​
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
រឿងគោញី
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឃុំព្រៃឈរ (ស្រុកកំពង់ត្របែក)
ឃុំព្រៃឈរជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែក, ខេត្តព្រៃវែង។
ជំនួយ៖បង្កើតតារាង
មូលដ្ឋាន
ឧទាហរ
នឹងចេញលទ្ធផលជា៖
បើប្រើ  ជំនួស   នៅដើមតារាង, ពេលនោះតារាងនឹងមានវ័ណ្ឌព័ទ្ធជុំវិញក្រឡាទាំងអស់
ឧទាហរ៖
ក្នុងជួរដេក១, បើប្រើ  ជំនួសអោយ   និង   ជំនួសអោយ   នឹងទទួលបានអក្សរដិត។ អាចប្រើប្រាស់វិធីនេះអោយបណ្តាចំណងជើង។ ឧទាហរ
ក្នុងជួរដេក១, បើប្រើ  ជំនួសអោយ   នឹងក្លាយជាចំណងធំរបស់តារាង។ ឧទាហរ៖
រចនាតារាង
ខាងក្រោមនេះជាតារាងគំរូ Pretty table របស់វិគិផេឌា។
ឧទាហរ៖
នឹងចេញលទ្ធផលជា៖
ក្រឡាមានច្រើនជួរដេក/ជួរឈរ
ឧទាហរ
នឹងចេញលទ្ធផលជា៖ ឧទាហរ៖
នឹងចេញលទ្ធផលជា៖
ឧទាហរ៖
រុញទៅស្តាំ
ចេញលទ្ធផលជា៖
យិន រង់
ព្រះតេជព្រះគុណ យិន រង់ ប្រសូតិ ១៩២២ ជាព្រះអនុគណស្រុកកំពង់ស្ពានខេត្តព្រះត្រពាំង និងត្រូវបានសុគតនៅឆ្នាំ១៩៨៩ ក្រោយពីអាណានិគមយួនចាប់ដាក់ពន្ធនាគារអស់ពីរលើក ។
ប្រវត្តិ
ព្រះតេជព្រះគុណ យិន រង់ ប្រសូត ឆ្នាំ គ.ស. ១៩២២ នៅភូមិពោធិ៍ភិរម្យរង្សី(ពោធិ៍បឹង) ឃុំក្រសាំង ស្រុកកំពង់ស្ពាន ខេត្តព្រះត្រពាំង (Vĩnh Bình)
ការបួសជាភិក្ខុសង្ឃ
ឆ្នាំ ១៩៤០ ព្រះអង្គបានបំពេញឧបសម្បទានៅក្នុងវត្តមហាពោធិវ័ន(តាថៀវ) Mahabodhivana ឋិតក្នុងភូមិអាហារ (khóm III) ឃុំក្រសាំង (Hòa Ân) ស្រុកកំពង់ស្ពាន ខេត្តព្រះត្រពាំង ។
ការទទួលខានៈជាព្រះចៅអធិការវត្ត
ឆ្នាំ១៩៥០ព្រះអង្គត្រូវបានពុទ្ធបរិស័ទចំណុះ ជើងវត្តមហាពោធិវ័ន(តាថៀវ) លើកឡើងធ្វើព្រះ ចៅអធិការវត្ត ។
ការទទួលឋានៈជាអនុគណស្រុកកំពង់ស្ពាន
ឆ្នាំ ១៩៦៤ ព្រះអង្គបានទទួលឋានៈជាព្រះ​អនុគណខណស្រុកកំពង់ស្ពាន ខេត្តព្រះត្រពាំង នៃ ពុទ្ធសាសនាគណៈថេរវាទ ដែល មានព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ រាជ ( Thach Ret) ជាព្រះមេគណខេត្ត។
ការតស៊ូដើម្បីពូជសាសន៍ខ្មែរក្រោម
មួយពាន់អង្គធ្វើបាតុកម្ម ដើម្បី​ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលអាណានិគមយួន រក្សាសិទ្ធិតួនាទី ជាជនជាតិភាគតិចដល់ពលរដ្ឋ ខ្មែរ ក្រោមនៅកម្ពុជាក្រោម ។ សង្ឃកំណើតនឿវៀតណាម ខាងត្បូងតស៊ូទាមទារនូវតួនាទីជាជនជាតិផាគតិច នៅកម្ពុជាក្រោម ។ ជំនឿ ដែលមានទីស្នាក់ការនៅវត្តពោធិសាលរាជ (កំពង់)ជាការិយាល័យ រដ្ឋបាលដឹកនាំដោយព្រះតេជព្រះគុណថាច់ រាជ និង វត្តចម្ប៉ាបុរី (ត្រោក លិច) ភាសាបាលីៈ WattaChampãPurĩ ជាទីស្នាក់ការប្រតិបត្តិការដឹកនាំ ដោយអគ្គសង្ឃាធិការរួមមាន ព្រះភិក្ខុ ថាច់ សេ, ថាច់ ញៀង,ថាច់ វង់,ថាច់ កា, គឹម ចាន់ថារ៉ា,ថាច់ យិន,ថាច់ សារេត និង ថាច់ ណែវ ។ល។ គណៈកម្មការដឹកនាំព្រះសង្ឃខ្មែរការពារសិទ្ធិសេរីភាពខាង ជំនឿ ជាចលនាមួយសម្រាប់ទាមទារ អាណានិគមយួនដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ជាង ២០០ អង្គត្រូវបានចាប់ផ្សឹក ទៅធ្វើទាហានកំណែន ដោយរដ្ឋាភិបាលសារធារណរដ្ឋវៀតណាមដែល មានលោក ង្វៀង វ៉ាំងធេវ ជាប្រធាបនាធិបតី ។ បាតុកម្មដោយសន្តិ វិធីទាមទាមឲ្យរដ្ឋការសាធារណរដ្ឋយួនដោះលែង ព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ដែលត្រូវបានចាប់ផ្សឹកទៅធ្វើ ទាហ៊ានកំណែន ។ លទ្ធផលគឺនៃការធ្វើបាតុកម្មនេះព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ត្រូវបានទាហានយួនបោកគ្រាប់បែកផ្សែងផ្សា និងបាញ់រះទៅលើសមណប្បាតុករដោយបានធ្វើឲ្យព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោមមួយអង្គគឺ សាមណេរគឹម សំណាង (១៩៦០ ដល់ ១៩៧៥)ពលីជីវិត ។ ដើម្បីទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរ សាធារណរដ្ឋយួន ដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ទាំងអស់ដែលត្រូវបានចាប់ផ្សឹកហើយយក ទៅធ្វើទាហានកំណែន ។ការដង្ហែក្បួននេះ មានការប្រយុទ្ធគ្នាកើត ឡើងពីម៉ោង ០៨ព្រឹក ដល់ ម៉ោង ០២ ល្ងាចហើយ ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយការចរចាគ្នាមួយ ដោយព្រះសង្ឃដែលត្រូវបានចាប់ផ្សឹកនោះបានដោះលែង មក វិញ ។ក្រោយពីការប្រយុទ្ធនេះព្រះសង្ឃ ខ្មែរក្រោមត្រូវរបួសធ្ងន់ ៥ អង្គស្រាល ៩០ អង្គ ។
ព្រះតេជព្រះគុណ យិន រង់ សុគត ព្រោះយួន បានចាប់ដាក់គុកអស់ពីរលើក
ក្រោយពីរបបសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ត្រូវបានដួលរលំ នៅថ្ងៃទៅ ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ បក្សកុម្មុយនិស្តយួន បានចូលកម្ពុជាក្រោម និងធ្វើ អាណានិគមលើខ្មែរក្រោមបន្ត ពីយួនសេរី ។ ព្រះ តេជព្រះគុណ យិន រង់ ត្រូវបានបក្ស កុម្មុយនិស្តយួនចាប់ដាក់គុកនៅ ជំរុំលត់ដំខេត្តព្រះត្រពាំង (Trại Cải Tạo Vĩnh Bình) បន្ទាប់មកត្រូវបានបញ្ជូន ទៅដាក់នៅ ជំរុំលត់ដំបេនយ៉ា (Trại Cải Tạo Bến Giá) នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ ក្រោយមកត្រូវបាន ដោះលែងចេញពីគុកវិញ ។
ថ្ងៃទី ០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៥ ព្រះអង្គត្រូវបាន ចាប់ទៅដាក់ គុកនៅជំរុំលត់ដំបេនយ៉ា(Trại Cải Tạo Bến Giá)ជាលើក ទី ២ ។ ពេលនៅក្នុងជំរុំលត់ដំ របស់បក្សកុម្មុយនិស្តយួន លើនេះ ព្រះអង្គត្រូវបានយួនធ្វើទារុណកម្មរហូតដល់សុគត នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិនា ឆ្នាំ ១៩៨៩ ។
ឯកសារ​យោង​
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
រ៉ន់កុន់
រ៉ន់កុន់ (ភាសា​ភូមា​៖ ရန်ကုန်; MLCTS: Rangoon; រ៉ន់កុន់; សញ្ញា​សំលេង​អន្តរជាតិ​៖ [jàɴɡòʊɴ]; ក៏​ត្រូវ​បាន​ស្គាល់​ដោយ រ៉ង់ហ្គូន បកប្រែ​ជា​ចំ​ពាក្យ​៖ «​ចុង​ជម្លោះ​») គឺ​រដ្ឋធានី​ចាស់​នៃ​ភូមា និង​ទីរួមរដ្ឋ​តំបន់​រ៉ន់កុន់​។ រដ្ឋធានីនេះត្រូវបានគេប្តូរឈ្មោះជាយុាំងហ្គូននៅឆ្នាំ ១៩៨៩ ទោះជា​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋធានី​ដល់​ទីក្រុង​ណៃពិដោ​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៦ យ៉ាំងហ្គូន ដោយ​ដោយចំនួនប្រជាជនជាង៧លាននាក់ ត​ជា​ទីក្រុង​ធំ​បំផុត ហើយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ពាណិជ្ជកម្ម​សំខាន់បំផុត​។
ប្រវត្តិដើម
យ៉ាំងហ្គោនត្រូវបានបង្កើតឡើងជា ដាហ្គន នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១១ ( គ.ស  ១០២៨-១០៤៣ ) ដោយ ជនជាតិមន ដែលរស់នៅក្រោមភូមានៅពេលនោះ។  ដាហ្គោនបានក្លាយជាទីសក្ការៈបូជាសក្ការៈបូជាដ៏សំខាន់មួយដោយចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សរ៍ទី ១៤ ក្នុងកំឡុងពេល នគរហង្សាវត្តី ។ អភិបាលក្រុងដាហ្គនដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់រួមមានព្រះនាង មហាឌឺវី ដែលបានគ្រប់គ្រងទីក្រុងពីឆ្នាំ ១៣៦៤ ដល់ឆ្នាំ ១៣៩២  និងចៅស្រីរបស់នាងឈ្មោះ ស៊ីនសៅពួ ដែលក្រោយមកក្លាយជា មហាក្សត្រិយានី ស្រីតែម្នាក់គត់ នៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា ។ ព្រះមហាក្សត្រិយានីសៅពូបានសាងសង់វិមានមួយនៅក្បែរ វត្ត Shwedagonនៅក្នុងទីក្រុងនេះនៅក្នុង 1460 និងបានចំណាយជីវិតពាក់កណ្តាលចូលនិវត្តន៍របស់ព្រះនាងនៅឯវិមាននោះរហូតដល់ទ្រង់ចូលទិវង្គត់នៅឆ្នាំ 1471.
នៅឆ្នាំ ១៧៥៥ ស្តេច អាឡាំងប៉ាយ៉ា ដែលជាស្ថាបនិកនៃ រាជវង្សខនបោនដណ្តើមបានដាហ្គនបន្ថែមការតាំងទីលំនៅជុំវិញវាហើយបានហៅទីក្រុងដែលរីកធំនេះថាយ៉ាំងហ្គោន។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៧៩០ ក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាខាងកើត បានបើករោងចក្រមួយនៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ ប្រជាជនប៉ាន់ស្មាននៃទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោននៅឆ្នាំ ១៨២៣ មានប្រហែល ៣០.០០០ នាក់។  នេះ របស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានចាប់យកទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោក្នុងអំឡុងពេល សង្គ្រាម Anglo-ភូមាជាលើកដំបូង (1824-26), ប៉ុន្តែបានវិលត្រឡប់មកទីក្រុងនេះទៅនឹងច្បាប់ភូមាក្រោយសង្គ្រាម។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានបំផ្លាញដោយភ្លើងនៅឆ្នាំ ១៨៤១ ។
អាណានិគមរ៉ង់ហ្គូន (១៨៥២-១៩៤៨)
ជនជាតិអង់គ្លេសបានដណ្តើមយកទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោននិង ភូមាក្រោម ទាំងអស់ នៅក្នុង សង្គ្រាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទី ២ ឆ្នាំ ១៨៥២ ហើយបន្ទាប់មកបានផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនិងនយោបាយនៃ ភូមាអង់គ្លេស ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមរបស់អង់គ្លេសបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីនៃចក្រភពអង់គ្លេសភូមាពី Moulmein (សម័យបច្ចុប្បន្ន ប់ទំនាក់ទំនងរវាង Mawlamyine ) ដើម្បីយ៉ាំងហ្គោន។  ដោយផ្អែកលើការរចនាដោយវិស្វករកងទ័ពលោកអាឡិចសាន់ដឺហ្វ្រាសឺរអង់គ្លេសបានសាងសង់ទីក្រុងថ្មីមួយនៅលើផែនការក្រឡាចត្រង្គនៅលើដីសណ្តរដែលមានព្រំប្រទល់ខាងកើតទៅដោយ ព្រែកប៉ាហ្សង់ដុង និងខាងត្បូងនិងខាងលិចជាប់នឹង ទន្លេយ៉ាំងហ្គោន ។ យ៉ាំងហ្គោនបានក្លាយជារដ្ឋធានីនៃ ប្រទេសភូមាដែលគ្រប់គ្រងដោយអង់គ្លេស ទាំងអស់ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេសបានដណ្តើមបានភូមាខាងលើ ក្នុង សង្រ្គាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទី ៣ ឆ្នាំ ១៨៨៥។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៨៩០ ចំនួនប្រជាជននិងពាណិជ្ជកម្មកើនឡើងនៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនបានផ្តល់កំណើតជាយក្រុងលំនៅដ្ឋានដែលមានភាពរុងរឿងនៅភាគខាងជើងនៃ រាជ ឡុង បឹង (កានដាវី) និង បឹងអ៊ីនយ៉ា ។  ជនជាតិអង់គ្លេសក៏បានបង្កើតមន្ទីរពេទ្យរួមទាំង មន្ទីរពេទ្យទូទៅរ៉ាំងហ្គូន និងមហាវិទ្យាល័យរួមទាំង សាកលវិទ្យាល័យរ៉ង់ហ្គូន ផងដែរ។
អាណានិគមយ៉ាំងហ្គោនដែលមានឧទ្យានធំទូលាយនិងបឹងនិងអគារទំនើប ៗ និងស្ថាបត្យកម្មឈើប្រពៃណីត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា“ ទីក្រុងសួនច្បារនៃបូព៌ា” ។  នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនមានសេវាកម្មនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈស្មើនឹងទីក្រុងឡុងដ៍។
មុន សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ប្រហែល ៥៥% នៃប្រជាជន ៥០០.០០០ នាក់នៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនគឺជា ជនជាតិឥណ្ឌា ឬ អាស៊ីខាងត្បូង ហើយមានតែប្រហែលមួយភាគបីប៉ុណ្ណោះដែលជា ជនជាតិ បាម៉ា  ការ៉ែន, ប្រទេសចិន , អង់គ្លេសភូមា និងអ្នកផ្សេងទៀតបានធ្វើឡើងនៅសល់។ [ ត្រូវការដកស្រង់ ]
បន្ទាប់ពី សង្គ្រាមលោកលើកទី ១ ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃចលនាឯករាជ្យរបស់ភូមាដោយនិស្សិតឆ្វេងនិយមនៅសាកលវិទ្យាល័យរ៉ាំងហ្គោននាំមុខគេ។ ការធ្វើកូដកម្មទូទាំងប្រទេសចំនួនបីប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩២០, ១៩៣៦ និង ១៩៣៨ បានចាប់ផ្តើមនៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ យ៉ាំងហ្គោនស្ថិតនៅក្រោម ការកាន់កាប់របស់ ជប៉ុន (១៩៤២-៤៥) ហើយបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបាន សម្ព័ន្ធមិត្តដ ណ្តើមយកមកវិញ នៅខែឧសភាឆ្នាំ ១៩៤៥ ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនបានក្លាយជារដ្ឋធានីនៃសហភាពភូមានៅថ្ងៃទី ៤ ខែមករាឆ្នាំ ១៩៤៨ នៅពេលដែលប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីការគ្រប់គ្រងរបស់អង់គ្លេស។ [ ត្រូវការដកស្រង់ ]
យ៉ាំងហ្គោនសហសម័យ (១៩៤៨- បច្ចុប្បន្ន )
មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីឯករាជ្យរបស់ភូមានៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ឈ្មោះផ្លូវនិងឧទ្យានជាច្រើននៅសម័យអាណានិគមត្រូវបានប្តូរទៅជាឈ្មោះភូមាជាតិនិយម។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ របបយោធាបាន ផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះភាសាអង់គ្លេសរបស់ទីក្រុងនេះទៅជា“ យ៉ាំងហ្គោន” រួមជាមួយការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនទៀតនៅក្នុងការសរសេរតាមសូរស័ព្ទភាសាអង់គ្លេសរបស់ឈ្មោះភូមា។ (ការផ្លាស់ប្តូរនេះមិនត្រូវបានទទួលដោយជនជាតិភូមាជាច្រើនដែលចាត់ទុកថារបបយោធាមិនស័ក្តិសមក្នុងការធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនោះទេដោយការបោះពុម្ពផ្សាយនិងការិយាល័យព័ត៌មានជាច្រើនរួមទាំង ប៊ីប៊ីស៊ី និងបរទេសជាពិសេសរួមមានចក្រភពអង់គ្លេសនិងសហរដ្ឋអាមេរិក)
ចាប់តាំងពីទទួលបានឯករាជ្យទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនបានពង្រីកទៅខាងក្រៅ។ រដ្ឋាភិបាលបានកសាងឡើងជាបន្តបន្ទាប់មានដូចជាទីក្រុងរណប Thaketa, Okkalapa ភាគខាងជើង និង ខាងត្បូង Okkalapa នៅឆ្នាំ 1950 នេះដើម្បី Hlaingthaya , Shwepyitha និង ខាងត្បូងព្រះដាកុន ក្នុងឆ្នាំ 1980 ។  សព្វថ្ងៃនេះទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីជិត ៦០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (២៣០ ម៉ាយការ៉េ) ។
ក្នុងអំឡុង ការគ្រប់គ្រងផ្តាច់ខ្លួនរបស់លោក នេវីន (១៩៦២-៨៨) ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅយ៉ាំងហ្គោនបានយ៉ាប់យ៉ឺនដោយសារការថែទាំមិនបានល្អនិងមិនបានតាមចំនួនប្រជាជនកើនឡើង។ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ គោលនយោបាយទីផ្សារបើកចំហរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាបានទាក់ទាញការវិនិយោគក្នុងស្រុកនិងបរទេសដោយនាំមកនូវភាពទំនើបនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុង។ អ្នករស់នៅទីក្រុងខាងក្នុងមួយចំនួនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅដោយបង្ខំទៅទីក្រុងរណបថ្មី។ អគារសម័យអាណានិគម-ជាច្រើនត្រូវបានគេវាយកម្ទេចចោលរយៈពេលដើម្បីធ្វើឱ្យផ្លូវសម្រាប់ការកើនឡើងខ្ពស់សណ្ឋាគារអគារការិយាល័យនិងដើរផ្សារផ្សារ  ឈានមុខគេរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងនេះទៅកន្លែងដែលប្រហែលរយៈពេលអាណានិគមអគារគួរឱ្យកត់សម្គាល់ 200 ដែលស្ថិតក្រោម បញ្ជីបេតិកភណ្ឌទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន នៅឆ្នាំ 1996 កម្មវិធីសាងសង់ធំ ៗ បានបណ្តាលឱ្យមានស្ពានថ្មីចំនួនប្រាំមួយនិងផ្លូវហាយវេថ្មីចំនួនប្រាំដែលតភ្ជាប់ទីក្រុងទៅប្រទេសឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន។  យ៉ាងណាក៏ដោយទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនភាគច្រើននៅតែគ្មានសេវាកម្មក្រុងជាមូលដ្ឋានដូចជាអគ្គិសនី ២៤ ម៉ោងនិងការប្រមូលសំរាមជាប្រចាំ។
យ៉ាំងហ្គោនបានក្លាយជាជនជាតិដើមភាគតិចភូមាច្រើនក្នុងការតុបតែងខ្លួនជាជនជាតិភាគតិចតាំងពីមានឯករាជ្យភាព។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យជនជាតិអាស៊ីខាងត្បូងនិងអង់គ្លេស-ភូមាជាច្រើនបានចាកចេញ។ ជនជាតិអាស៊ីខាងត្បូងជាច្រើនទៀតត្រូវបានបង្ខំឱ្យចាកចេញក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ដោយរដ្ឋាភិបាលមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍របស់លោកនេវីន។  យ៉ាងណាក៏ដោយសហគមន៍អាស៊ីខាងត្បូងនិងចិនដែលមានទំហំធំនៅតែមាននៅក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ ជនជាតិអង់គ្លេស-ភូមាបានបាត់ខ្លួនយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពដោយបានចាកចេញពីប្រទេសឬរៀបការជាមួយក្រុមភូមាដទៃទៀត។
យ៉ាំងហ្គោនជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ក្នុង ឆ្នាំ 1974, 1988 និង 2007 ។ ជាពិសេស ការបះបោរ ៨៨៨៨ បាន បណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់រយនាក់ស្លាប់បើមិនមានជនស៊ីវិលភូមារាប់ពាន់នាក់ទេពួកគេភាគច្រើននៅយ៉ាននួនដែលមានមនុស្សរាប់សែននាក់បានជន់លិចតាមផ្លូវនៅអតីតរាជធានី។ នេះជា បដិវត្តព្រះសង្ឃ បាញ់មហាជនឃើញនិងការប្រើប្រាស់ crematoria ក្នុង Yangoon ដោយរដ្ឋាភិបាលភូមាដើម្បីលុបពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មភស្តុតាងប្រឆាំងនឹងព្រះសង្ឃរបស់ខ្លួនក្រុមអ្នកតវ៉ាដែលគ្មានអាវុធអ្នកកាសែតនិងសិស្ស។
ឃើញតាមដងផ្លូវក្នុងទីក្រុងនេះបង្ហូរឈាមរាល់ពេលដូចដែលក្រុមអ្នកតវ៉ាត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ដោយរដ្ឋាភិបាល, គួរកត់សំគាល់បំផុតក្នុងអំឡុងពេល ឆ្នាំ 1988,  និង ឆ្នាំ 2008 ការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ  ដែលត្រូវបានគេទាំងពីរបានចាប់ផ្តើមក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោខ្លួនវាបង្ហាញពីសារៈសំខាន់របស់ខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៍នៃការ ប្រទេសភូមា ។
នៅខែឧសភាឆ្នាំ ២០០៨ ព្យុះស៊ីក្លូនណាហ្គីសបាន វាយប្រហារទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ ខណៈពេលដែលទីក្រុងនេះមិនមានមនុស្សស្លាប់ទេហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្ម ៣ ភាគ ៤ នៃទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនត្រូវបានបំផ្លាញឬខូចខាតដោយខាតបង់ប្រមាណ ៨០០ លានដុល្លារអាមេរិក។
នៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០០៥ រដ្ឋាភិបាលយោធាបានកំណត់ ទីក្រុងណៃពិដោ ចម្ងាយ ៣២០ គីឡូម៉ែត្រ (១៩៩ ម៉ាយល៍) ខាងជើងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនជារដ្ឋធានីរដ្ឋបាលថ្មីហើយបានផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាលភាគច្រើនទៅទីក្រុងដែលទើបអភិវឌ្developedន៍ថ្មី។ យ៉ាំងហ្គោននៅតែជាទីក្រុងធំជាងគេនិងជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ ដ៏សំខាន់បំផុត របស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែឧសភាឆ្នាំ ២០០៥ ការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកជាបន្តបន្ទាប់បានកើតឡើងនៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ មនុស្ស ១១ នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារនេះហើយមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោម ១៦២ នាក់ដែលរងរបួសគឺជាសមាជិកនៃក្រុម បេសកកម្ម LCMS ទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។
ភូមិសាស្រ្ត
យុាំងហ្គូន មានទីតាំងស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាចម្ងាយ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីឈូងសមុទ្រ Martaban ដែលជាកន្លែងទន្លេយ៉ាំងហ្គោននិងហ្គោនីហូរ។
ទីក្រុងយុាំងហ្គូនមានអាកាសធាតុមូសុងត្រូពិច មានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែតុលានិងរដូវប្រាំងមានរយៈពេលពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែមេសា។
ទីក្រុងយុាំងហ្គូនជាកំពង់ផែធំជាងគេនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានទីតាំងនៅចំណុចប្លេយិនយ៉ាងហៅថាយឹង
និងទន្លេប៉ាហ្សាដុង ទីតាំងចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេបាហ្គោនាវាអាចចេញ ចូលពីកំពង់ផែនេះដោយសុវត្ថិភាព។
សាលាដុន បូស្កូ
images/lee,%20susan%20%20Women%20transplanting.jpgការអត្ថាធិប្បាយ
១, យើងជួយកុមារ ​​ និង​ យុវជនក្នុងការអប់រំបានយ៉ាងល្អ និងមានប្រយោជន៌​​ សំរាប់អនាគត​ របស់ពួកគេ។​ នៅពេលដែលពួកគេបានបញ្ចប់នូវកម្មវិធីយើង គេជាសិស្សដែលជាប់នឹងបានធ្វើការងារបានយ៉ាងល្អ ហើយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គម។
២​, ក្នុងកម្មវិធីរបស់ពួកយើងបានពង្រីកជំនាញនៃការងារនៅ DBFC​​​ ក្នុងបំណងមួយឲគេអាចមានការអប់រំដ៏ល្អបំផុតហើយសំរាប់កុមារនិងយុវជន ។
៣​, មានការលើកទឹកចិត្តដល់សិស្សមានសមត្ថភាពខ្ពស់។
៤​, អង្គការ DBFC​ គឺមានសម្បជញ្ញះក្នុងការជួយកម្ពុជាឱ្យក្លាយជា​ ប្រទេសមួយដែលមានការអភិវឌ្ឍន៏។តាមរបៀបនេះសិស្សអាចរៀបចំការឆ្លើយតប ពេញដោយជំនាញក្នុងការអភិវឌ្ឍន៏ប្រទេសរបស់ពួកគេ។
៥, កម្មវិធីអប់រំរបស់យើងសំរាប់កុមារហើយយុវជន ដែលមានបំណងចង់សិក្សា។ DBFC ​គឺមានវិន័យដ៏ល្អក្នុងវិស័យអប់រំឱ្យយុវជនមានតំលៃល្អក្នុងសង្គមជាតិ។
៦, កម្មវិធីអប់រំរបស់យើងត្រូវតែឆ្លើយតបតំរូវការពិតៗពីសង្គម យើងគិតផងដែរពីថវិការ ការស្តីបន្តោសពេលប្រលង។
៨, យើងធ្វើការរូមគ្នាដូចការអប់រំជាលក្ខណៈគ្រួសារដែលមាននាទីជាអ្នកមើលថែការអប់រំកុមារ និង យុវជន។
អត្តសញ្ញាណ
ថ្មីៗនេះនិមិត្តសញ្ញានៃសាលាដុន បួស្កូ​ បានស្ថាបនាកម្ពុជាដូចជាសាលាបច្ចេកទេសដុន បួស្កូ​។ មានន័យថាសកម្មភាពរបស់និង ការគិតពួកយើងគឺផ្តល់ឲការអប់រំបច្ចេកទេសទៅកុមារ និង​ យុវជនមានប្រវត្តិក្រីក្រ។
អង្គការ DBFC ជាកម្មសិទ្ឋិនៃគ្រួសារសាឡេស៊ាន នៃដុន បួស្កូ ទូទាំងពិភពលោក។យើងអនុវត្តតាមការអប់រំនៃលោក ដុន បួស្កូ ដែលជាមនុស្សសំខាន់នៃគ្រួសារ។ការអប់រំសំខាន់មាន វប្បធម៌ ប្រពៃណី កីឡា សិល្បៈ ការលូតលាស់ផ្នែកបញ្ញាស្មារតីនិង​អាចប្រកបការងារបាន
កំប្រុកព័ណ៌
Finlayson's Squirrel (Callosciurus finlaysonii, misspelled C. finlaysoni) or the Variable Squirrel is found in Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, and Vietnam. The subspecies C. f. floweri, which is adapted to urban parks and gardens around Bangkok has been introduced in the Serangoon area of Singapore. Its color is extremely variable; over 15 subspecies are recognised, including C. f. ferrugineus which has been treated as a separate species. The subspecific name of C. f. boonsongi commemorates Thai zoologist and conservationist Dr. Boonsong Lekagul.
ព្រះបរមរាជវាំង
ព្រះបរមរាជវាំងនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឬព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គល គឺជាព្រះរាជវាំងដែលជាទីប្រថាប់នៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ តាំងតែរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្តមព្រហ្មបរិរក្សបរមរាមាទេវតា រហូតរជ្ជកាលបច្ចុប្បន្នគឺព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថនរោត្តមសីហមុនី ។ ព្រះបរមរាជវាំងមានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ ក្បែរចំំណុចប្រសព្វ នៃទន្លេ ធំទាំងបួនដែលគេហៅថាទន្លេចតុមុខ ដែលនេះគឺជាលក្ខណៈពិសេសនៃព្រះបរមរាជខ្មែរហើយក៏ជាបុព្វហេតុដែលគេ ប្រសិទ្ធនាមព្រះបរមរាជវាំងនេះថា ព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គលផងដែរ។ ព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៨៦៦ ដល់ ១៨៧០ បន្ទាប់ពីព្រះបាទនរោត្តម បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីឧត្ដុង្គមកនៅភ្នំពេញ។ ព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានគេសង់នៅលើបន្ទាយចាស់មួយដែលមានឈ្មោះ​ថា​បន្ទាយ​កែវ។ព្រះបរមរាជវាំងបែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយហើយស្ថិតនៅច្រាំងទន្លេទាំំងបួនដែលគេហៅថា ចតុមុខ ។ ក្រុមប្រាសទនៃព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានបែងចែកជាបួនកន្លែងសំខាន់ៗ។ នៅ​ភាគខាង​ត្បូង​មានវត្តព្រះកែវមរកត ភាគខាង​ជើង​គឺ​ប្រាសាទព្រះមហាខេមរិន្ទ ហើយ​បហើយបរិវេណកណ្តាលគឺមានប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ ហើយភាគ​ខាង​លិច​ជា​ផ្នែក​ឯកជន ឬ វាំំំងខាងក្នុង និងភាគខាងជើងនៃព្រះបរមរាជវាំងមានប្រាសាទចន្ទឆាយា។ ប្រាសាទនៃព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានសាងសង់បន្តិចម្តងៗតាមពេលវេលា ហើយខ្លះត្រូវបានរុះរើ និងសាងសង់ឡើងវិញនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ព្រោះថាប្រាសាទចាស់ៗមួយចំនួនមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី១៩ មកម្ល៉េះ ។
ប្រវត្តិនៃព្រះបរមរាជវាំង
រូបភាពតូច|ព្រះទីនាំងចន្ទឆាយាស្ថិតក្នុងព្រះបរមរាជវាំងនៅរាជធានី[[ភ្នំពេញ ឆ្នាំ១៨៨៥]] រូបភាពតូច|ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យនៃព្រះបរមរាជវាំង កាតប៉ុស្តាល់ចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ១៩០៩ អគារនេះត្រូវបានកម្ទេចចោលនៅឆ្នាំ១៩១៥ ។ ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យបច្ចុប្បន្នដែលកាន់កាប់ទីតាំងដូចគ្នាក៏ប៉ុន្តែមានទំហំធំជាង តែគួរឱ្យកត់សម្គាល់ត្រូវបានសម្ពោធនៅឆ្នាំ១៩១៩ ។ ព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គលសំដៅលើព្រះបរមរាជវាំងដែលសាងនៅចំណុចប្រសព្វចតុមុខ រាជធានីភ្នំពេញសព្វថ្ងៃ។ ព្រះបរមរាជវាំងនេះមានការស្ថាបនាចំនួនពីរលើកធំៗរួចមកហើយ ដោយលើកដំបូងបំផុតត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទពញាយ៉ាត នាសម័យចតុមុខ ប៉ុន្តែត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅពេលមានការផ្លាស់ប្តូររាជធានីនាសម័យក្រោយតៗ មកទៀត។ ការស្ថាបនាព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខជាលើកទី២ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរាជ្យ ព្រះបាទនរោត្ដម ដោយព្រះអង្គបាន ផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីក្រុងឧត្តុង្គមកកាន់ក្រុងភ្នំពេញវិញនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦៦ ហើយត្រូវបានសាងសង់បន្ថែមដោយរជ្ជកាលក្រោយៗ ទៀត ចាប់ពីរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ រហូតមករជ្ជកាលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ហេតុដែលព្រះរាជវាំងនេះមានឈ្មោះថា ព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គល ក៏ដោយសារតែព្រះបរមរាជវាំងនេះ ស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេធំទាំងបួន គឺទន្លេមេគង្គលើ ទន្លេមេគង្គក្រោម ទន្លេបាសាក់ និងទន្លេសាប ហើយព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវបានសាងសង់បែរមុខទៅកាន់ទិសខាងកើត ពោលគឺបែរមុខទៅរកចំណុចប្រសព្វទន្លេចតុមុខ។
ព្រះបរមរាជវាំងមានកំពែង ព័ទ្ធជុំវិញប្រវែង ១៧៧២ម៉ែត្រ ដោយកំពែងខាងកើតប្រវែង ៤២១ម៉ែត្រ កំពែងខាងលិចប្រវែង ៤៣៥ម៉ែត្រ កំពែងខាងជើងប្រវែង ៤៨៤ម៉ែត្រ និងកំពែងខាងត្បូងប្រវែង ៤៣២ម៉ែត្រ។ កំពែងថ្មដែល លំអទៅដោយសន្លឹកសីមាទាំងនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅឆ្នាំរវាង ១៨៦៦ដល់ឆ្នាំ១៨៧០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្ដម។ ព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានកសាងតាមរចនាបថបាយ័ន ដែលមានក្លោងទ្វារចេញចូល ចំនួន៥ ហើយទ្វារទាំង៥នោះ ត្រូវបានគេសង់មិនឲ្យចាក់ចំគ្នាឡើយ។ នៅប្រាសាទបាយ័ន ក្លោងទ្វារជ័យនិង ក្លោងទ្វារខ្មោចស្ថិតនៅទិសខាងកើត ហើយក្លោងទ្វារខ្មោច ស្ថិតនៅខាងស្តាំ ក្លោងទ្វារជ័យ។ ចំនែកឯព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គលវិញ ក្លោងទ្វារជ័យ ស្ថិតនៅទិសខាងកើត ដែរតែក្លោងទ្វារខ្មោចវិញស្ថិតនៅឯទិសខាងជើងទៅវិញ។ ក្លោងទ្វារខ្មោចនេះ ត្រូវបានគេអនុញ្ញាតិអោយប្រើ តែពេលណាមានព្រះមហាក្សត្រចូលទីវង្គត ដើម្បីដង្ហែព្រះបរមសព ទៅថ្វាយព្រះភ្លើងនៅឯទីវាលមេរុ។ សំណង់ទាំងឡាយ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវបានគេកសាងឡើងទៅតាម ស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីជាតិ ដោយមានអ្នកឧកញ៉ាទេពនិម្មិត ម៉ក់ ដែលជាស្ថាបត្យករដ៏ឆ្នើមជាអ្នករៀបចំ។ ប្រាសាទជាច្រើន មានរាងសង្ហារ ទៅតាមក្បូរក្បាច់រចនា ហើយមានដំបូលច្រើនជាន់ ប្រក់ក្បឿងពណ៌មាស និងមានប្រាង្គកណ្ដាលសារពើសូត្រ កំពូលស្រួចបាញ់ទៅលើ ដែលជានិមិត្តរូបនៃ ការរីកចម្រើនមិនចេះចប់។
ព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវបានចាត់ទុកជាតំណាងប្រទេសជាតិទាំងមូល ហើយរាល់សំណង់ប្រាសាទ នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវបានគេលាបលំអ ដោយពណ៌លឿង តំណាងឲ្យព្រះពុទ្ធសាសនា និងពណ៌ស ដែលតំណាងឲ្យព្រហ្មញ្ញសាសនា។
ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ
រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល|ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យសាងសង់ក្នុងរាជព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៣ - ១៩១៧ ហើយធ្វើពិធីសម្ពោធ នៅថ្ងៃ ទី ១៦ មិថុនា ១៩១៩។ ទំហំប្រាសាទ បណ្តោយ ៦០ម ទទឹង ៣០ម និងមានកំពូលស្រួចកំពស់ ៥៩ម ជាព្រះទីនាំង សម្រាប់ធ្វើ៖
ក្នុងប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ ចែកចេញជា ព្រះទីនាំងស្វេតឆ័ត្រ ហោរាជបណ្ឌិត ហោព្រះអដ្តិ ព្រះទីនាំងក្សិណ ព្រះទីនាំងបុស្បុក ព្រះទីនាំងមហាមន្ទីរ ព្រះទីនាំងនារីរ័ត្នសោភា ព្រះទីនាំងចក្រពត្តិ និងព្រះទីនាំងព្រះស្ងោយ។ នៅលើកំពូលស្រួច មានរូបព្រះភក្ត្រព្រះព្រហ្ម មុខ៤ ដែល​បែរ​ព្រះភក្ត្រ​ទៅរកទិសទាំង៤។
ព្រះមហាប្រាសាទខេមរិន្ទ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពព្រះមហាប្រាសាទខេមរិន្ទ
ព្រះមហាប្រាសាទខេមរិន្ទ ស្ថិតនៅខាងលិច ឈៀងខាងជើង ប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ កសាងក្នុងឆ្នាំ ១៩២៧ - ១៩៣០ ដោយអ្នកឧកញ៉ាទេពនិម្មិត ម៉ក់ ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស។ បច្ចុប្បន្នជាព្រះរាជដំណាក់ដែលព្រះមហាក្សត្រគង់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍។ ប្រាសាទ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​ព្រះមហាក្សត្រប្រើប្រាស់សំរាប់ ទទួលភ្ញៀវកិត្តិយសធំៗ បណ្ដាប្រមុខរដ្ឋបរទេស ដែលមកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាស្នាក់អាស្រ័យ ដូចជា លោកប្រធានាធិបតីបារាំងសាលដឺហ្គោល ជាដើម។
ប្រាសាទសហមេត្រី
ប្រាសាទសហមេត្រី ស្ថិតនៅខាងជើងហោសម្រាន្តភិរម្យក្បែរកំពែងព្រះបរមរាជវាំងខាងជើង កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្ដមសីហនុ ជាព្រះរាជដំណាក់ថ្មី សម្រាប់​ព្រះមហាក្សត្រីស៊ីសុវត្ថិកុសុមៈនារីរ័ត្ន ជាព្រះវររាជមាតា របស់ព្រះអង្គតាំងឧបោសថសិលនៅទីនោះ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះស្វាមី ព្រះបាទនរោត្តមសុរាម្រិត បានចូលទិវង្គត។ ពីមុនជាកន្លែងសំរាប់ជួបជុំនាយទាហានការពារព្រះបរមរាជវាំង ហើយ​ក្រោយមកទៀត ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាលេខាធិការដ្ឋាននៃក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់។
ប្រាសាទហោសំរាន្តភិរម្យ
រូបភាពតូច|ប្រាសាទហោសំរាន្តភិរម្យ ប្រាសាទហោសំរាន្តភិរម្យ ស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ កសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥ - ១៩១៧ក្នុងរាជ្យព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ទុកឧបករណ៍តន្ត្រីបុរាណ និងប្រពៃណីខ្មែរ ព្រមទាំងត្រៀម ប្រដាប់ប្រដាសម្រាប់ ព្រះរាជពិធីហែក្បួនផ្សេងៗ ។ នៅជាន់ខាងលើ ជា​បន្ទប់​សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់សំរួលព្រះកាយមុននិងក្រោយ ពេលព្រះអង្គទ្រង់គង់ និងចុះពីគជេន្ទ្រ នៅពេលត្រលប់ពីបរបាញ់សត្វ។ ប្រាសាទ​នេះ​បានក្លាយទៅជាសារមន្ទីរព្រះសីហនុ ដែលមាន តម្កល់ទុកវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ដ៏មានតម្លៃ ដែលមហាអគ្គបុរសរដ្ឋ នៃ​បណ្តា​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​ថ្វាយ​ដល់ ព្រះមហាក្សត្រ។ ក្រោយមកសារមន្ទីរនេះត្រូវ បានរើទៅដាក់នៅថែវខាងមុខប្រាសាទភោជនីយវិញនៅឆ្នាំ ២០០៥ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។
ប្រាសាទច័ន្ទឆាយា
កណ្តាល|រូបភាពតូច|ព្រះទីនាំងច័ន្ទឆាយា ប្រាសាទច័ន្ទឆាយាកសាង ស្ថិតនៅជាប់កំពែងខាងមុខ ឈៀងខាងជើងនៃព្រះបរមរាជវាំង ឡើងនាឆ្នាំ ១៩១៣ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ។ សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម មានរាងខ្ពស់ស្រលះ គ្មានជញ្ជាំង ដើម្បីឲ្យព្រះច័ន្ទចាំងរស្មីទៅខាងក្នុង ផ្នែកខាងលើនៃប្រាសាទនេះ គ្មានបន្ទប់ទេ គឺ​ជា​ធ្លា​សម្រាប់​រាំក្បាច់របាំ ដើម្បីសម្ដែងទស្សនីយភាព និង ព្រះរាជពិធីលៀងសាយភោជន៍ជូនភ្ញៀវជាតិ និង​អន្តរជាតិ ជាន់ខ្ពស់។ បច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទនេះ គឺ​សំរាប់​ជា​វេទិកា​កិត្តិយស ដែលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ទត ការហែក្បួនព្យុះហយាត្រាកងទ័ពជាតិ និងជាវេទិកាកិត្តិយស ពេលដែលព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់​ថ្លែង​សុន្ទរក ថាទៅកាន់ប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គ នៅពេលមានពិធីបុណ្យសំខាន់ៗ ដូច​ជា ថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ របស់​កម្ពុជា គឺ​ថ្ងៃ​ទី​៩ខែវិច្ឋិកា ដែល​ប្រារព្ធធ្វើ​ពិធី​ធំ ក្នុងរយៈពេល​៥ឆ្នាំ​ម្ដង ផ្សេងៗ។
ប្រាសាទសំរិទ្ឋភិមាន ឬ ហោព្រះខ័ន
រូបភាពតូច|ប្រាសាទសំរិទ្ឋភិមាន
ប្រាសាទនេះ ស្ថិតនៅខាងត្បូងប្រាសាទទេវាវិនិច្ឆ័យ ត្រូវបានកសាងឡើង ដំណាលគ្នា នឹងប្រាសាទហោសំរាន្តភិរម្យដែរ គឺនៅឆ្នាំ ១៩១៥ - ១៩១៧។ ប្រាសាទនេះប្រើប្រាស់ សម្រាប់ជាកន្លែងតម្កល់នូវគ្រឿងបញ្ចកកុធភណ្ឌ ដែលរួមមាន ព្រះខ័នរាជ្យ ម្កុដរាជ្យ ព្រះសុព៌ណបាទុកា ព្រះ​លំពែង​ជ័យ ព្រះវាលវីជនី ក្រិស ផ្ទិលធំ ... ។ នៅហោព្រះខ័ននេះ ត្រូវបានក្រុមបារគូ រៀបចំអាសនៈ ថ្វាយទេវតាខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា មាន ព្រះសិវៈ ព្រះវិស្ណុ ព្រះចន្ទ ព្រះគណេស និង ព្រះកម្ចាយ។
ព្រះទីន័ងភោជនីយ
ព្រះទីន័ងភោជនីយ កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៣ - ១៩១៧ សំរាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីលៀងសាយភោជន ក្នុងពិធីបុណ្យចំរើនព្រះជន្ម ព្រះមហាក្សត្រ និងសំរាប់ការសំដែងសិល្បៈ ឬ ផ្ទាំងទស្សនីយភាព ភាពយន្តជូនដល់ភ្ញៀវកិត្តិយសជាន់ខ្ពស់ របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ នៅក្នុងពិធីចំរើនព្រះជន្ម ព្រះ​មហាក្សត្រជាទូទៅប្រព្រឹត្តទៅមានរយៈពេល៥ថ្ងៃ (លើកលែងតែឆ្នាំដែលមានឈ្មោះសត្វត្រូវគ្នានឹងកំណើតព្រះអង្គ គឺមានរយៈពេល១សប្តាហ៍។ រូបភាពតូច|ព្រះទីនាំងភោជនីយ នៅពេលនេះហើយដែលនាម៉ឺនាសព្វមុខមន្ត្រីបានរៀបចំដាក់តាំងផលិតផលដ៏មានតំលៃផ្សេងៗនៅលើតុដែលគេរៀបចំនៅតាមថែវខាងកើត និង ខាងត្បូងនៃព្រះទីនាំងភោជនីយដែលគេអោយឈ្មោះថាបុណ្យតាំងតុ។
វិមានស្តេចណាប៉ូឡេអុងទី៣
រូបភាពតូច|វិមានស្តេចណាប៉ូឡេអុងទី៣នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង
វិមានស្តេចណាប៉ូឡេអុងទី៣ កសាងឡើងដោយដែកមានលំអដោយរូបនាឡិកា១ដ៏ធំ សំរាប់រាជនីជា ព្រះជាយារបស់ ព្រះចៅអធិរាជណាប៉ូឡេអុងទី៣ព្រះនាម ព្រះអធិរាជនី អីហ្ស៊េនី នៅពេលបើកសម្ពោធព្រែកជីកស៊ុយអេ នៅឆ្នាំ ១៨៦៩។ បន្ទាប់មកព្រះចៅអធិរាជណាប៉ូឡេអុងទី៣បានថ្វាយជា អនុស្សាវរីយ៍ដល់ព្រះបាទនរោត្តម ក្នុងឆ្នាំ១៨៧០ ដើម្បីជាចំណងមិត្តភាពបារាំង-ខ្មែរយូរអង្វែង ហើយប្រាសាទនេះ ត្រូវបានរៀបចំដំឡើងឡើងវិញ តាមគំរូដើមទាំងអស់ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៧៦។ វិមាននេះត្រូវបានធ្វើការជួសជុលជា ថ្មីដោយក្រុមអ្នកបច្ចេកទេសស្ម័គ្រចិត្តបារាំង១ក្រុមនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២។ បច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទនេះត្រូវបានគេរៀបចំ ដាក់តាំងនូវផ្ទាំងគំនូរ វត្ថុសិល្បៈ និងព្រះឆាយាលក្ខណ៍ អតីត។
ព្រះរាជដំណាក់ច័ន្ទ ឬ ព្រះរាជការិយាល័យ
ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ រូបភាពតូច|ព្រះរាជដំណាក់ច័ន្ទ ឬ ព្រះរាជការិយាល័យ ដែលស្ថិតនៅក្រោយវិមានស្តេចណាប៉ូឡេអុង ប្រាសាទនេះ ស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រាសាទណាប៉ូឡេអុងទី៣ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៤ - ១៩៥៩ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទនរោត្ដមសុរាម្រឹត ក្រោយការដាក់រាជ្យបាន៤ឆ្នាំ នៃ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ដែលបានដាក់រាជ្យនៅ ថ្ងៃ​ទី ៣ មិនា ១៩៥៥។ ប្រាសាទ​នេះ​​ចែក​ចេញ​ជា​២​ជាន់​គឺ ១ជាន់ សំរាប់ទុកដាក់គ្រឿងអលង្ការក្រុមរបាំព្រះរាជ្យទ្រព្យ ព្រះពស្ដ្រ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ការទូត។ ឯមួយជាន់ទៀត នៅខាងត្បូង រៀប​ចំ​ជា​ការិយាល័យរបស់មន្ត្រីនៃព្រះបរមរាជវាំង និងជាព្រះរាជការិយាល័យព្រះប្រមុខរដ្ឋ សម្តេចនរោត្តមសីហនុ។ បច្ចុប្បន្ន ព្រះរាជដំណាក់ច័ន្ទ ជា​មន្ទីរ​ការិយាល័យ​រដ្ឋបាល នៃក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។
ព្រះវិហារព្រះកែវមរកត
រូបភាពតូច|[[វត្តព្រះកែវមរកត|ព្រះវិហារព្រះកែវមរកត.]] ព្រះវិហារព្រះកែវមរកតមានដំកល់ព្រះពុទ្ឋបដិមា១អង្គ ធ្វើអំពីត្បូងកែវដ៏មានតំលៃដែលមានព៌ណ​ដូចមរកត។ រូបព្រះកែវមរកតពិតនោះត្រូវបានសៀមប្រមូលយកទៅជាមួយនឹងរូបព្រះគោ​នៅពេលវាយលុកបានក្រុងអង្គរ ក្នុងឆ្នាំ ១៤២០។ ភ្ញៀវបរទេសនិយមហៅថា វត្តប្រាក់ ព្រោះបាតក្រោមនៃព្រះវិហារមានក្រាលការ៉ូអំពីប្រាក់សុទ្ឋដែល​មាន​ទំងន់១,១២៥គីឡូក្រាម ក្នុង​មួយ​សន្លឹក ហើយ​​មាន​​ចំនួន​សរុប ៥,៣២៩សន្លឹក​ការ៉ូប្រាក់។ ។ ព្រះវិហារព្រះកែវមរកតត្រូវបានកសាងឡើងអំពីឈើដោយព្រះបាទនរោត្តម ក្នុងឆ្នាំ១៨៩២ រួចសាងសង់ជាថ្មី ឡើងវិញអំពីថ្ម ដោយព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២។ វត្តនេះមានឈ្មោះថាវត្ត តែពុំមានព្រះសង្ឃគង់នៅ ដូចវត្តដ៏ទៃឡើយ។កាលពីឆ្នាំ ១៩៤៧ ទីនេះមានតែព្រះបាទនរោត្តមសីហនុទេដែលគង់នៅទីនោះ ព្រោះព្រះអង្គ បានសាងព្រះផ្នួស អស់រយៈពេល១ព្រះវស្សា គឺនៅថ្ងៃទី ១កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤៧។
សារមន្ទីររោងដំរី
រូបភាពតូច|សារមនី្ទររោងដំរីនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង សារមន្ទីររោងដំរី កសាងក្នុងឆ្នាំ១៨៩២ ស្ថិតនៅខាងត្បូង វត្តព្រះវិហារព្រះកែវមរកត ជាប់របងព្រះបរមរាជវាំង ដែលពីដើម គេហៅថា រោងដំរី ជាកន្លែងរក្សាទុកប្រដាប់ប្រដា និងចិញ្ចឹមសត្វដំរី ត្រៀមទុកហែក្បួន ក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ក្រោយព្រះរាជតំរិះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្ដេចព្រះរាជអង្គមហេសីនរោត្ដម មុនីនាថសីហនុ រោងដំរីនេះ ត្រូវបានរៀបចំជួសជុល កែលំអទៅជាសារមន្ទីររោងដំរី ដើម្បីដាក់តាំងបង្ហាញនូវគ្រឿងប្រដាប់ប្រដាហែក្បួនដំរី ហើយវប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ដែលរួមមានសាលពិព័រណ៍ រូបថត លំនៅស្ថានខ្មែរ និងសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ផ្ទះបុរាណខ្មែរ ចំនួន២ រូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ សាលតាំង និងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ បន្ទប់តាំងគ្រឿងហែក្បួនដំរី បន្ទប់តាំងព្រះឆាយាលក្ខណ៍ ស្ដីពីព្រះរាជសកម្មភាព ព្រះករុណាព្រះបាទ នរោត្ដមសីហនុ និងចុងក្រោយ បន្ទប់តាំងគ្រឿងហែក្បួនព្រះរាជពិធីទ្វារទសមាស។
សេចក្ដីមិនយល់
ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរបច្ចុប្បន្នគ្មានន័យខ្លឹមសារនោះទេ គួរមានជារាជដំណាក់ សម្រាប់អ្នកម្នាង ស្នំឯក ម្ចាស់ក្សត្រី ម្ចាស់ក្សត្រយានី មានរូបក្រមួនជាតំណាង មានការតុបតែងផ្នែកខាងក្នុងបែបល្អវិចិត្រ មានរាជដំណាក់អ្នកអង្គម្ចាស់ មានរាជដំណាក់សម្រាប់បុត្រាបុត្រី មានការតាំងបង្ហាញសំលៀកបំពាក់ក្រុមមន្ត្រី មេទ័ព និង កងទ័ព ឆ្មាំរាជវាំង ត្រូវពាក់មួកសឹកប្រភេទអី ពាក់អាវក្រោះមានក្បាច់អ្វី មានបំពាក់ស័កកម្រិតទីប៉ុន្មាន មានរង្វាស់ដងដាវ មានឯកសណ្ឋានកងទ័ពត្រឹមត្រូវ មានសេះចម្បាំងខ្នាតសង្គ្រាម មានរទេះចម្បាំង កាំភ្លើងធំ កាំភ្លើងវែងបាញ់ច្រូង ដោយធ្វើវាយកមកតាំងបង្ហាញ អ្នកបម្រើក្នុងវាំងមានប៉ុន្មានប្រភេទ ពាក់ស្បៃអ្វីខ្លះ ក្រុមបាគូ ស្លៀកពាក់អ្វីខ្លះ ក្រុមបោរាហិត មានសម្លៀកបំពាក់បែបណា ត្រូវមានរទេះកឹងសម្រាប់ ក្សត្របែបណា មហេសីបែបណា ស្នំឯក អ្នកម្នាង មន្ត្រី សម្គាល់ដោយរទេះក្បាច់បែបណា បើយាងដោយជិះដំរី ត្រូវបំពាក់គ្រឿងអ្វីខ្លះ មានផ្លិតក្បាច់ប៉ុន្មានប្រភេទ ប្រើក្នុងមុខងារអ្វីខ្លះ ប្រជារាស្ត្រ ពាក់សំលៀកបំពាក់តាមសមយ័យកាលបែបណាខ្លះ សំពត់ហូល ផាមួង សឹង ក្រនាវ ព្រែ គេពាក់ទៅតាមឋានៈ បែបណាខ្លះ ? យូរៗទៅក្នុងរាជវាំងខ្មែរបញ្ចុប្បន្ន មិនដឹងរៀបចំយ៉ាងណាយ៉ាងណីទេ ការឈឺចាប់ ដែលមិនអាចពណ៌នាបាន មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៨
វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៨
ដែលជាប់នោះ ជាភវតណ្ហា រូបនោះជា រូបភព១ ។ បើចិត្តមិនចង់ ឲ្យរូបព្រាត់ប្រាស តួចិត្តដែលមិនចង់នោះ ជាវិភវតណ្ហា រូបនោះជា អរូបភព១ ។ ក្នុងរូប១មានភព៣ មាន
តណ្ហា៣ មានឧបាទាន៣ មានទិដ្និ២ (ដូចគ្នាទាំងអស់) ។ បើចិត្តត្រេកអរនឹងសម្លេង តួចិត្តដែល ត្រេកអរនោះជា កាមតណ្ហា សម្លេងនោះ ជាកាមភព១ ។ បើចិត្តជាប់នឹង
សម្លេង តួចិត្តដែលជាប់នោះ ជាភវតណ្ហា សម្លេងនោះជា រូបភព១ ។ បើចិត្តមិនចង់ ឲ្យសម្លេងព្រាត់ប្រាស តួចិត្តដែលមិនចង់នោះ ជាវិភវតណ្ហា សម្លេងនោះជា អរូបភព១ ។ ក្នុងសម្លេង១ មានភព៣ មានតណ្ហា៣ មានឧបាទាន៣ មានទិដ្និ២ (ដូចគ្នាទាំងអស់) ។ បើចិត្តត្រេកអរនឹងក្លិន តួចិត្តដែល ត្រេកអរនោះ ជាកាមតណ្ហា ក្លិននោះ ជាកាម
ភព១ ។ បើចិត្តជាប់នឹងក្លិន តួចិត្តដែលជាប់នោះ ជាភវតណ្ហា ក្លិននោះជា រូបភព១ ។ បើចិត្តមិនចង់ ឲ្យក្លិនព្រាត់ប្រាស បាត់ទៅ តួចិត្តដែល មិនចង់នោះជាវិភវតណ្ហា ក្លិន
នោះជា អរូបភព១ ។ ក្នុងក្លិន១ មានភព៣ មានតណ្ហា៣ មានឧបាទាន៣ មានទិដ្និ២ ។ បើចិត្តត្រេកអរ នឹងរស តួចិត្តដែលត្រេកអរនោះ ជាកាមតណ្ហា រសនោះជា កាម