cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៧ ការចុះបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយ​សំរាប់ឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់
ក្នុងករណីគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតយល់ព្រមលើការប្តឹងតវ៉ា គណកម្មការខេត្ត ក្រុង រៀបចំការបោះឆ្នោ ត ត្រូវចារយល់ព្រម និង ចុះហត្ថលេខាលើទំរង់បែបបទប្តឹងតវ៉ា ជូនដល់អ្នកប្តឹងតវ៉ាមួយច្បាប់ និង ចំលងជូនគណកម្មការឃុំសង្កាត់រៀប ចំការបោះឆ្នោតពាក់ព័ន្ធមួយច្បាប់ ។ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវផ្តល់ការយល់ព្រមលើពាក្យសុំចុះបញ្ជីបេក្ខជននៃគ ណបក្ស នយោបាយនោះ និង ត្រូវចុះបញ្ជីបេក្ខជននោះ ហើយចេញលិខិតបញ្ជាក់ការចុះបញ្ជីបេក្ខជនជូនគណបក្សនយោបាយ សាមី ។
ក្នុងករណីគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតបដិសេធលើបន្ដឹងតវ៉ា គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំ ការបោះឆ្នោត ត្រូវ :
គណបក្សនយោបាយដែលបានដាក់ស្នើបញ្ជីបេក្ខជន ហើយបញ្ជីបេក្ខជននោះត្រូវបានបដិសេធដោយគណ កម្មការខេត្ត ក្រុង រៀបចំការបោះឆ្នោត សាមីគណបក្សនយោបាយ រឺ តំនាង មានសិទ្ធិប្តឹងតវ៉ាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោតក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរប្រាំ (៥)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលទំរង់បែបបទ បដិសេធ ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវបើកសវនាការជាសាធារណក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី (៣)ថ្ងៃ ក្រោយពីបានទទួ លទំរង់បែបបទបន្ដឹងនោះ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណនៅទីស្នាក់ការរបស់ខ្លួន នូវកាល បរិច្ឆេ ទពេលវេលា និង ទីកន្លែងដែលត្រូវបើកសវនាការនេះ ។ សេចក្តីសំរេចរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ជាសេចក្តីសំរេច ចុងក្រោយ ។
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតយល់ព្រមលើការប្តឹងតវ៉ា គណកម្មាធិការជាតិ ត្រូវចារ យល់ព្រម និង ចុះហត្ថលេខាលើទំរង់បែបបទប្តឹងតវ៉ា ជូនអ្នកប្តឹងតវ៉ាមួយច្បាប់ ជូនគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំ ការបោះឆ្នោតពាក់ព័ន្ធមួយច្បាប់ ជូនគ ណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតពាក់ព័ន្ធមួយច្បាប់ និង ទុកជា អែកសារមួយច្បាប់ ។ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោ ត ត្រូវផ្តល់ការរយល់ព្រមលើពាក្យសុំចុះបញ្ជីបេក្ខជន និង ត្រូវចុះ បញ្ជីបេក្ខជនជូនគណបក្សនយោបាយនោះ ហើយចេញលិខិតបញ្ជាក់ ការចុះបញ្ជីបេក្ខជនជូនដល់គណបក្សនយោបាយ សាមី ។
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតបដិសេធបន្ដឹងតវ៉ា គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោតត្រូវ : បោះឆ្នោតពាក់ព័ន្ធមួយច្បាប់ ដល់គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតពាក់ ព័ន្ធមួយច្បាប់ និង រក្សាទុកជាអែកសារមួយច្បាប់ បោះឆ្នោត ជាសេចក្តីសំរេចចុងក្រោយ ។
ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្នុងឃុំ សង្កាត់នោះ មានសិទ្ធិប្តឹងជំទាស់ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅគណ កម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះឆ្នោត អំពីបញ្ជីបេក្ខជនដំបូងដួចមានចែងក្នុងមាត្រា ១១៦ នៃច្បាប់នេះ ក្នុងរយពេល យ៉ាងយូរបី (៣)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបិទផ្សា យជាសាធារណ ។
បន្ដឹងជំទាស់ត្រូវចោទប្រកាន់ទៅលើបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយណាមួយ ដែលបំពេញមិនបានតាម ល័ក្ខខ័ណ្ឌដូច មានចែងក្នុងមាត្រា ៩៤ ៩៥ ៩៦ ៩៩ ១០០ និង មាត្រា ១០១ នៃច្បាប់នេះ ។ បន្ដឹងជំទាស់ត្រូវបង្ហាញអំពីបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយ ជាក់លាក់ណាមួយ ដោយបញ្ជាក់ពីចំនុចខ្វះ ខាតជាក់ស្តែងរបស់បញ្ជីបេក្ខជននោះ និង ហេតុផលដែលស្នើសុំអោយច្រានចោលការចុះប ញ្ជីបេក្ខជននោះ ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវបើកសវនាការជាសាធារណក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរ (៣)ថ្ងៃ ក្រោយពីបានទទួល បន្ដឹងជំទាស់ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវផ្តល់ពត៌មានដល់គណបក្សនយោបាយ ដែលបានដាក់ស្នើបញ្ជី បេក្ខជនមានកា រប្តឹងជំទាស់ ផ្តល់ពត៌មានដល់អ្នកប្តឹងជំទាស់ និង ផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណអំពីកាលបរិច្ឆេទ ពេល វេលា និង ទីកន្លែងដែលត្រូវបើកសវនា ការនោះ ។
ក្នុងករណីបន្ដឹងជំទាស់ត្រូវបានយល់ព្រមគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបដិសេដការ ចុះបញ្ជីបេក្ខជននៃគ ណបក្សនយោបាយដែលមានការប្តឹងជំទាស់នោះ រួចហើយលុបបញ្ជីបេក្ខជននោះចេញព្រមទាំង ដកហូត និង បដិសេធលិខិតបញ្ជាក់ការ ចុះបញ្ជីបេក្ខជននោះ ។
បញ្ជីបេក្ខជនដំបូងនឹងក្លាយទៅជាបញ្ជីបេក្ខជនផ្លូវការប្រសិនបើគ្មានបន្ដឹងជំទាស់លើបញ្ជីនេះ ក្នុងរយពេល ដែលបានកំនត់ ក្នុងមាត្រា ១១៧ នៃច្បាប់នេះ រឺ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវបានដោះស្រាយស្របតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមាន ចែងក្នុងមាត្រា ១១៩ ១២០ និង មាត្រា១២១ នៃច្បាប់នេះ ។
ផ្អែកលើបញ្ជីបេក្ខជនផ្លូវការដូចមានចែងក្នុងមាត្រា១២២ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវធ្វើ ការចាប់ឆ្នោតដើម្បីកំនត់លំដាប់លេខរៀងបញ្ជីបេក្ខជនដែលត្រូវដាក់លើសន្លឹកឆ្នោត និង ធ្វើសេចក្តី រាយការណ៍អំពីលទ្ធផលនៃការចាប់ ឆ្នោតនេះ ទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត តាមរយគណកម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ នីតិវិធីនៃការចាប់ឆ្នោតត្រូ វកំនត់ដោយបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។
គណបក្សនយោបាយ និង បេក្ខជននៅក្នុងបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយនីមួយៗ ដែលបានចុះចបញ្ជី ជាផ្លូវការត្រូវគោ រពក្រមសីលធម៌ដែលកំនត់ដាយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។
ជំពូកទី៨ ការឃោសនាបោះឆ្នោត
ការឃោសនាបោះឆ្នោតមានបំនងអោយគណបក្សនយោបាយដែលបានអនុញ្ញាតអោយចុះបញ្ជីបេក្ខជន និង បេក្ខជន ធ្វើការ ផ្សព្វផ្សាយអំពីគោលនយោបាយ និង កម្មវិធីនយោបាយរបស់ខ្លួនក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំ សង្កាត់ ដល់អ្នកបោះ ឆ្នោត ។
ការឃោសនាបោះឆ្នោតមានរយពេលដប់ប្រាំថ្ងៃ (១៥)ថ្ងៃ ហើយគ្រប់សកម្មភាពឃោសនាត្រូវបញ្ឈប់ម្ភៃបួន (២៤)ម៉ោងមុន ថ្ងៃបោះឆ្នោត ។
ក្នុងសកម្មភាពឃោសនា គណបក្សនយោបាយ រឺ បេក្ខជននីមួយៗមិនត្រូវប្រព្រឹត្តអំពើគំរាមកំហែង បំភិត បំភ័យ រឺ ប្រព្រឹត្ត អំពើហិង្សាមកលើប្រជាពលរដ្ឋ គណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន រឺ អ្នកគាំទ្រដទៃទៀត ។ គណបក្សនយោបាយ រឺ បេក្ខជនមិនត្រូវញុះញង់អ្ន កគាំទ្រ រឺ អ្នកបោះឆ្នោតអោយប្រព្រឹត្តអំពើរំលោភបំពាន គំរាមកំហែង ប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា រឺ ការបំភិតបំភ័យមកលើគណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន រឺ អ្នកបោះឆ្នោតផ្សេង ទៀត ។
មន្ត្រីរាជការគ្រប់ផ្នែក និង គ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ក្រសួងស្ថាប័នទាំងអស់ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំង កង យោធពលខេមរភូមិន្ទ និង នគរបាលជាតិត្រូវប្រកាន់ជំហរអព្យាក្រឹត្យ ឥតលំអៀង ហើយមិនត្រូវប្រើអំនាច រឺ ឥទ្ធិពល រឺ ប្រព្រឹត្តសកម្មភាពណាមួយដែលលំអៀ ងទៅរកការគាំទ្រ រឺ ប្រឆាំងគណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន រឺ អ្នកគាំទ្រណាមួយ ។
អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល រឺ សមាគមក្នុងស្រុក និងសមាគមរឺ អង្គការអន្តរជាតិដែលបំពេញការងារក្នុងព្រះ រាជាណាចក្រកម្ពុ ជា ត្រូវប្រកាន់ជំហរអព្យាក្រឹត្យ ឥតលំអៀងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល រឺសមាគម ក្នុងស្រុក និងសមាគម រឺអង្គការអន្តរជាតិនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពណាមួយដោយផ្ទាល់ក្តី រឺ ដោយប្រយោល ក្តីដួចខាងក្រោម :
ក្នុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត និងពេលបោះឆ្នោត គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ បេក្ខជនទាំងអស់ សមាជិក នៃគណបក្សន យោបាយទាំងអស់ អ្នកគាំទ្រទាំងអស់ ត្រូវគោរពតាមវិធានបទប្បញ្ញត្តិ និង គោលការណ៍ដែលចែងក្នុង ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើ សក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ និង ក្រមសីលធម៌ គោរពតាមបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត គោរពតាម គោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និង លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស ដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញៃនព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
កាសែត វិទ្យុ និង ទូរទស្សន៍របស់រដ្ឋ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយគ្រប់ពត៌មាន ដែលស្នើឡើងដោយគណកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះ ឆ្នោតដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីការប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត និង ការចាត់ចែងការអប់រំ ការបោះឆ្នោត ។
អ្នកគ្រប់គ្រងរោងមហោស្រព មណ្ឌលកីឡា អុទ្យាន រឺ ទីសាធារណ រឺ សាលសាធារណត្រូវផ្តល់ទីកន្លែង របស់ខ្លួនដល់បេក្ខ ជន រឺគណបក្សដែលមានបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ដែលសុំជួលប្រើប្រាស់សំរាប់ឃោសនា ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ស្មើភាព និង តាមលំដាប់លំដោយតាមកាលបរិច្ឆេទនៃការស្នើសុំ ។ គណបក្សនយោបាយ រឺ បេក្ខជនដែលមានបំនងជួលរោងមហោស្រព មណ្ឌល កីឡា អុទ្យាន រឺ ទីសាធារណ រឺ សាលសាធារណ ត្រូវដាក់ពាក្យសុំទៅអ្នកគ្រប់គ្រងយ៉ាងហោចណាស់បី (៣)ថ្ងៃមុនថ្ងៃប្រជុំ ឃោសនា ហើ យត្រូវផ្ញើសេចក្តីចំលងនៃពាក្យសុំនេះមួយច្បាប់ដល់គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត ។ អ្នកគ្រប់គ្រងត្រូវឆ្លើយតបទៅនឹងពា ក្យស្នើសុំ មិនអោយលើសពីម្ភៃបួន (២៤)ម៉ោង ក្រោយពីបានទទួលពាក្យស្នើ សុំ ។
គណបក្សនយោបាយនៃបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត រឺ បេក្ខជនអាចធ្វើការឃោសនានៅតាមកន្លែង អែកជនបាន តែ ត្រូវមានការយល់ព្រមជាមួយម្ចាស់កន្លែងនោះ ហើយត្រូវអោយដំនឹងជាមុនទៅគណកម្មការឃុំសង្កាត់ រៀបចំការបោះឆ្នោតអំពីកាលបរិ ច្ឆេទនៃការឃោសនាបោះឆ្នោតនោះ ។
គណបក្សនយោបាយ រឺ បេក្ខជន រឺ អ្នកគាំទ្រមិនត្រូវជ្រៀតជ្រែក រឺ ធ្វើអោយរាំងស្ទះដល់សកម្មភាពរបស់ គណបក្សនយោ បាយ បេក្ខជន រឺ អ្នកគាំទ្រផ្សេងទៀត ។
អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រូវផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីថែរក្សាសុវត្ថិភាព សន្តិសុខ សន្ដាប់ធ្នាប់ សាធារណ និង របៀ បរៀបរយក្នុងការឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សនយោបាយ បញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្ស នយោបាយ និងបេក្ខជនក្នុងបញ្ជីបេក្ខជននៃគ ណបក្សនយោបាយទាំងអស់ដោយស្មើភាព ។
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
គណបក្សនយោបាយដែលបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ស្តីគីណបក្សនយោបាយ ហើយមានបំនងបញ្ជូនភ្នាក់ ងាររបស់ខ្លួន ចូលរួមពិនិត្យមើលដំនើរការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតជ្រើស រើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវ ដាក់ពាក្យសុំចុះឈ្មោះភ្នាក់ងាររបស់ខ្លួនទៅគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះ ឆ្នោតក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរប្រាំពីរថ្ងៃ (៧) មុនកាលបរិ ច្ឆេទនៃការចាប់ផ្តើមពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ចុះ ឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតដូចមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី ២ មាត្រា ៤៩ នៃច្បាប់នេះ។ ពាក្យសុំចុះឈ្មោះជាភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយត្រូវភ្ជាប់ជាមួយនូវច្បាប់ចំលង លិខិតបញ្ជាក់ការចុះបញ្ជីនៃ គណបក្សនយោបាយ នោះនៅក្រសួងមហាផ្ទៃមួយច្បាប់ បញ្ជីឈ្មោះភ្នាក់ងារដែលជានីតិជន ដោយបញ្ជាក់នាមត្រកូល នាមខ្លួន ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំកំនើត អាស័យដ្ឋាន នៃ ភ្នាក់ងារម្នាក់ៗព្រមទាំងការិយាល័យចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដែល ភ្នាក់ងារម្នាក់ៗត្រូវបំពេញការងារ ។
គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវចុះឈ្មោះ និង ផ្តល់ប័ណ្ណសំគាល់ដល់ភ្នាក់ងារនៃគណបក្ស នយោបាយណា ដែលបំពេញបានត្រឹមត្រូវតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៣៨ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយណាមួយ ដែលមិនបាន បំពេញតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុង មាត្រា ១៣៨ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបដិសេធ ឈ្មោះរបស់ជននោះជាលាយ លក្ខណ៍អក្សរទៅគណបក្សនយោបាយ សាមី ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី (៣)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃទទួលពាក្យបន្ដឹង ស្នើសុំ ។ គណបក្សនយោបាយនោះមានសិទ្ធិដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះឈ្មោះភ្នាក់ងារជាថ្មី មួយលើកទៀតជំនួសឈ្មោះ ភ្នាក់ ងារដែលបានបដិសេ ធមកគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី (៣)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពី បានទទួលលិខិតជូនដំនឹងជាលាយលក្ខណ៍អ ក្សរអំពីកាលបដិសេធ ។
គណបក្សនយោបាយដែលមានបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវដាក់ ពាក្យសុំចុះ ឈ្មោះភ្នាក់ងារ និង ភ្នាក់ងារបំរុងរបស់ខ្លួនមកគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតក្នុងរយពេល យ៉ាងយូរប្រាំពីរ (៧)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពី កាលបរិច្ឆេទនៃការបិទផ្សាយបញ្ជីបេក្ខជនតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១២៤ នៃច្បាប់នេះ ។ ពាក្យសុំចុះឈ្មោះជាភ្នាក់ងារនៃគណ បក្សនយោបាយត្រូវបញ្ជាក់នាមត្រកូល នាមខ្លួន ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំកំនើត អាស័យដ្ឋាន និងលេខប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះ ឆ្នោតរបស់ភ្នាក់ងារម្នាក់ៗ និង ការិយាល័យ បោះឆ្នោតដែលភ្នាក់ងារនោះត្រូវបំពេញការងារ ។
គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវចុះឈ្មោះ ហើយផ្តល់ប័ណ្ណសំគាល់ដល់ភ្នាក់ងារនៃគណបក្ស នយោបាយ ណាដែលមានលក្ខណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៤០ និង មាត្រា ១៤១ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីភ្នាក់ងារ និង ភ្នាក់ងារបំរុ ងណាម្នាក់ដែលបំពេញមិនបានត្រឹមត្រូវតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុង មាត្រា ១៤០ និង មាត្រា ១៤១ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់ រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបដិសេធឈ្មោះរបស់ ជននោះជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅគណបក្សនយោបាយសាមី ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី(៣) ថ្ងៃក្រោយពីបានទទួល ពាក្យស្នើសុំ ។ គណបក្សនយោបាយនោះ មានសិទ្ធិដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះឈ្មោះភ្នាក់ងារ និង ភ្នាក់ងារបំរុងរបស់ខ្លួន ជាថ្មីមួយ លើកទៀតជំនួសឈ្មោះភ្នាក់ងារ និង ភ្នាក់ងារបំរុងដែលបានបដិសេធ មកគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះ ឆ្នោតក្នុងរយ ពេលយ៉ាងយូរបី (៣) ថ្ងៃបន្ទាប់ពីបានទទួលលិខិតជូនដំនឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរអំពីការបដិសេធ ។
គណបក្សនយោបាយដែលគ្មានបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ណាមួយ ក្នុងឃុំ សង្កា ត់នោះ គណបក្សនយោបាយមានសិទ្ធិបញ្ជូនសមាជិករបស់ខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អោយចូលរួមជាអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងដំនើរការបោះឆ្នោត និង ដំនើរការរាប់សន្លឹក ឆ្នោត ។
គណបក្សនយោបាយដែលគ្មានបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៤៣ នៃច្បាប់នេះត្រូវដាក់ ពាក្យសុំចុះឈ្មោះ អ្នកសង្កេតការណ៍របស់ខ្លួន ទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតក្នុង រយពេលយ៉ាងយូរប្រាំ ពីរ (៧) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃ ការបិទផ្សាយបញ្ជីបេក្ខជនតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១២៤ នៃច្បាប់ នេះ ។ ពាក្យសុំចុះឈ្មោះអ្នកសង្កេតការណ៍នៃគណបក្សន យោបាយដែលគ្មានបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជ្រើស រើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវបញ្ជាក់នាមត្រកូល នាមខ្លួន អាសយដ្ឋាន និង លេខប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបន ប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោតរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍ម្នាក់ៗ និង ការិយាល័យបោះឆ្នោត ព្រមទាំងការិយាល័ យរាប់សន្លឹក ឆ្នោតដែលអ្នកសង្កេតការណ៍នោះត្រូវបំពេញការងារ ។
ភ្លេងពិណពាទ្យ
លក្ខណៈទូទៅ
ភ្លេងពិណពាទ្យគឺត្រូវបានគេជឿថាមានប្រភពដើម នៅកំឡុងសម័យហ្វូណន ខណៈពេលក្រុមនោះ ត្រូវបានគេហៅថា ពិណបាង និងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ហៅថាពិណ ដែលគេជឿថាបានផ្សព្វផ្សាយមកពីប្រទេសឥណ្ឌា។ បន្ទាប់មកក្នុងសម័យអង្គរ មានសាក្សីខ្លះថាមានក្រុមមួយទៀតហៅថា កុងពិត ដែលត្រូវបានហៅមកពីឧបករណ៍តន្ត្រីកុង។ នៅពាក់កណ្តាលសម័យនោះមានក្រុមពីរ ដែលបម្រើឱ្យតាមអ្នកព្រហ្មញ្ញសាសនា និងអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងចំណោមភ្លេងខ្មែរទាំងអស់ តន្ត្រីពិណពាទ្យ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីអំណាចក្នុងសម័យអង្គរ។ បច្ចុប្បន្នក្រុមភ្លេងពិណពាទ្យគឺជា ក្រុមវង់ភ្លេងព្រះរាជវាំង។ ភ្លេងពិណពាទ្យមានពីរវង់គឺ វង់តូច និងវង់ធំ។ មានប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួន នៅតែហៅវង់ភ្លេងនេះថា វង់ភ្លេងសៀម ។ នេះជាការខុសឆ្គងមួយដែលប្រជាជនខ្មែរមិនយល់ពីប្រវត្តិនៃ ភ្លេងពិណពាទ្យ ខ្លួនបែរជាហៅវង់ភ្លេងនេះជារបស់សៀមទៅវិញ៕
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
សមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងឋាន:ជាអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងដំនើរការបោះឆ្នោត ទាំងមូល ។
ភ្លេងពិណពាទ្យ
ពិណពាទ្យវង់តូច
ពិណពាទ្យវង់តូច មានឧបករណ៍ទាំងអស់ចំនួន ០៥ឧបករណ៍ដូចជា៖
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
ត្រូវបានបង្កើតអោយមានគណកម្មាធិការមួយ ឈ្មោះថាគណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការ ក្រៅរដ្ឋាភិបា ល សំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោតក្នុងរយពេលយ៉ាងតិចសាមសិប (៣០) ថ្ងៃ មុនកាលបរិច្ឆេទនៃការ ចាប់ផ្តើមពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះ ឆ្នោត និង ចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដើម្បីសម្របសំរួលជាមួយគណកម្មាធិការ ជាតិរៀបចកាំរបោះឆ្នោតក្នុងការរៀបចំអ្នកសង្កេតការណ៍ នៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលចូលរួមសង្កេតការណ៍ ក្នុងដំនើរការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត និង ចុះឈ្មោះអ្នក បោះឆ្នោត ដំនើរការបោះឆ្នោត និង ដំនើរការរាប់សន្លឹកឆ្នោត ។ គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ត្រូវ បញ្ចប់អាណត្តិការងាររបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់តាមអាណត្តិនីមួយៗ
គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលសំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត រួម មានប្រធានមួយ (១) រូប អនុប្រធានពីរ (២) រូប និង សមាជិកបួន (៤) រូប ។ ប្រធាន អនុប្រធាន សមាជិករបស់ គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល សំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោតត្រូវរៀបចំឡើងដោយការបោះឆ្នោតស្របតាមនីតិវិធីដែលកំនត់ដោយគណ កម្មាធិការ ជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។
ភ្លេងពិណពាទ្យ
ពិណពាទ្យវង់ធំ
=ប្រគុំក្នុងពិធីផ្សេងៗ= ភ្លេងពិណពាទ្យ មានប្រគុំក្នុងពិធីដូចជា÷ =ប្រភេទភ្លេង=
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
សមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានបំនងធ្វើជាសមាជិកក្នុងគណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃ សមាគម និងអង្គ ការក្រៅរដ្ឋាភិបាល សំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ត្រូវមានលក្ខណសម្បត្តិដូចខាងក្រោម :
សមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានលក្ខណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៥០ នៃ ច្បាប់នេះ ហើយ មានបំនងធ្វើជាសមាជិកក្នុងគណកម្មាធិការជាតិសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅ រដ្ឋាភិបាល សំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ត្រូវដាក់ពាក្យសុំជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការបោះឆ្នោតតាមទំរង់បែបបទ ដែលកំនត់ដោយបទបញ្ជា និង នី តិវិធីរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត ។
ភ្លេងពិណពាទ្យ
ភ្លេងពិណពាទ្យ មានច្រើនបទ
=ប្រភព=
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលសំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោតមាន ភារកិច្ច : រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីចូលរួមសង្កេតការណ៍ក្នុងដំនើរការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះ ឆ្នោតចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដំនើរការបោះឆ្នោ ត និង ដំនើរការរាប់សន្លឹកឆ្នោត តាមការណែនាំរបស់គណ កម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត
បន្ទាប់ពីបានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល សំរាប់សង្កេត ការណ៍បោះឆ្នោត គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវកំនត់តាមបទបញ្ជា និងនីតិវិធីនូវ :
គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលសំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ត្រូវ រៀបចំបញ្ជីសុំ ចុះឈ្មោះជាអ្នកសង្កេតការណ៍នៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការបោះឆ្នោត ទៅតាមពេលវេលា និង នីតិវិធីដែលកំនត់ដោយបទបញ្ជារបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត ។
ភ្លេងពិណពាទ្យ
ភ្លេងពិណពាទ្យ មានច្រើនបទ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់
ជំពូកទី៩ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវចុះឈ្មោះ និង ផ្តល់ប័ណ្ណសំគាល់អោយអ្នកសង្កេតការណ៍ណា ដែលមានលក្ខ ណសម្បត្តិត្រឹមត្រូវតាមការកំនត់ដូចមានចែងក្នុងបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់គណកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះឆ្នោត ។ ក្នុងករណីអ្នក សង្កេតការណ៍ណាម្នាក់ ដែលគ្មានលក្ខណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវបដិសេធឈ្មោះរបស់ជននោះ ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ អោយទៅគណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលសំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរប្រាំ (៥) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបាន ទទួលពាក្យស្នើសុំ ។ គណកម្មាធិការសម្របសំរួលនៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបា លសំរាប់សង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត មានសិទ្ធិដាក់ពាក្យសុំចុះឈ្មោះជាអ្នកសង្កេតការណ៍នៃសមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាថ្មីមួយ លើកទៀតជំនួស ឈ្មោះអ្នកសង្កេតការណ៍ដែលបានបដិសេធ អោយមកគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី (៣) ថ្ងៃបន្ទាប់ពីបានទទួលលិខិតជូនដំនឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរអំពីការបដិសេធ ។
ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយមិនត្រូវ :
អ្នកសង្កេតការណ៍មិនត្រូវ :
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធ្វើការផ្សព្វផ្សាយដល់គណបក្សនយោបាយ សមាគម និង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបា ល ដែលទទួលសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត អំពីការគ្រប់គ្រង និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ បទប្ប ញ្ញត្តិសំខាន់ៗនៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ ព្រមទាំងបទ បញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់ខ្លួន ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវអញ្ជើញតំនាងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបរទេស តំនាងប្រទេស នានា និង តំនាង អង្គការអន្តរជាតិអោយចូលរួមសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត ។
ជំពូកទី១០ ការរៀបចំ ការគ្រប់គ្រង និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត
ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗត្រូវមានសន្លឹកឆ្នោតដោយឡែករបស់ខ្លួនដែលគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតផ្តល់ ជូន ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាបោះពុម្ពសន្លឹកឆ្នោតគ្រប់ចំនួនសំរាប់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ នៅលើក្រដាស ពណ៌ស ។
សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗត្រូវមានគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោត ។ លេខរៀងតាមលំដាប់តគ្នានៃសន្លឹកឆ្នោតត្រូវបោះនៅលើគល់បញ្ជីសន្លឹ កឆ្នោត ។
សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗត្រូវមានសញ្ញាសំគាល់គណបក្សនយោបាយ និង ឈ្មោះគណបក្សជាអក្សរពេញ និង អក្សរកាត់ ។ សញ្ញា សំគាល់គណបក្សនយោបាយ និង ឈ្មោះគណបក្សនយោបាយជាអក្សរពេញ និង អក្សរកាត់ដែលត្រូវ ដាក់លើសន្លឹកឆ្នោត ត្រូវដាក់តាម លំដាប់លំដោយ ផ្អែកតាមលទ្ធផលនៃការចាប់ឆ្នោតដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១២៣ នៃច្បាប់នេះ ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាផ្តល់ហិបឆ្នោតអោយបានគ្រប់ចំនួនសំរាប់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ។ គ្រប់ហិប ឆ្នោតទាំងអស់ត្រូវ :
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាអោយមានត្រាសំងាត់ជាធម្មតាគ្រប់ចំនួន និង ខុសៗគ្នាសំរាប់ ការិយាល័ យបោះឆ្នោតនៃឃុំ សង្កាតនី់មួយៗ ។ ការិយាល័យបោះឆ្នោតមួយត្រូវមានត្រាសំងាត់ជាផ្លូវការមួយ សំរាប់បោះនៅលើផ្នែកខាងខ្នងនៃសន្លឹ កឆ្នោត នីមួយៗ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជា និង នីតិវិធីសំរាប់ការប្រគល់ទទួល និង ការប្រគល់ត្រ លប់មកវិញ និង ធានាអោយបាននូវភាពសំងាត់នៃត្រានេះ ។
គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវប្រគល់សម្ភារបោះឆ្នោតដែលចាំបាច់សំរាប់បំរើការបោះ ឆ្នោតទៅអោយ ការិយាល័យបោះឆ្នោត មិនអោយហួសពីសាមសិបប្រាំមួយ (៣៦)ម៉ោង មុនថ្ងៃបោះឆ្នោត ។ ការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវត្រួតពិនិត្យ និង ចុះ ហត្ថលេខាលើបង្កាន់ដៃទទួលសម្ភារបោះឆ្នោតទាំងអស់ដែល បានប្រគល់អោយ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែង បទបញ្ជាកំនត់អំពីសម្ភារបោះឆ្នោត និង នីតិវិធី សំរាប់ការប្រគល់ ទទួល និង ការប្រគល់ត្រលប់មកវិញនូវសម្ភារបោះឆ្នោត និង ធានាអោ យបាននូវភាពសំងាត់ និង សន្តិសុខនៃសន្លឹកឆ្នោត ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវធានាអោយការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗមានសម្ភារឧករណ៍ចាំ បាច់ដូចខា ងក្រោម :
មុនថ្ងៃបោះឆ្នោតម្ភៃបួន (២៤)ម៉ោង ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវប្រជុំមន្ត្រីទាំងអស់ដើម្បីពិនិត្យវត្តមាន និង ពិនិត្យទី តាំងការិយាល័យបោះឆ្នោត និង ពិនិត្យសម្ភារបរិក្ខារបំរើអោយការបោះឆ្នោត ។ ក្នុងករណីបើមានមន្ត្រីណាម្នាក់អវត្តមាន មន្ត្រីនោះត្រូវជំ នួសដោយមន្ត្រីថ្មីដែលជ្រើសតាំងឡើងស្របតាមបទ ប្បបញ្ញត្តិដូចមានចែងក្នុងបទបញ្ជា និង នីតិវិធី ។ ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវ ពិនិត្យស្ថានភាពសន្តិសុខនៅការិយាល័យបោះឆ្នោតហើយចាត់វិធានការការ ពារសន្តិសុខបើចាំបាច់ ។
នៅចន្លោះពីម៉ោង ៦.០០ នាទី ដល់ម៉ោង ៦.៣០ នាទី នៅថ្ងៃបោះឆ្នោត មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវ រៀបចំកិច្ចការដូច ខាងក្រោម :
ផ្សេងៗដែលបិទលើហិបឆ្នោត ។ ក្នុងករណីសម្ភារ ឧករណ៍បោះឆ្នោត ត្រូវបានប្រគល់អោយការិយាល័យបោះឆ្នោតក្រោយម៉ោង ៦.៣០ នាទី ពេលទទួល ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវអនុវត្តនីតិវិធីខាងលើ ករណីនេះប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតអាចព្យួរ ការបោះឆ្នោត នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះជាបណ្តោះអាសន្នសិន រហូតដល់ពេលដែលនីតិវិធីខាងលើបានបំពេញរួច រាល់ ។ បន្ទាប់ពីបានបិទផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់លើហិបឆ្នោតរួចហើយ ហិបឆ្នោតទាំងនោះមិនអាចបើកចំហរ ឡើយ លើកលែងតែក្នុងបំនងរាប់សន្លឹកឆ្នោតដូចមានចែ ងនៅក្នុងច្បាប់នេះ និង មិនអាចយកចេញពីការិយាល័យ បោះឆ្នោត លើកលែងតែការដឹកជញ្ជូនទៅកន្លែងរាប់សន្លឹកឆ្នោតក្នុងករណីដែល ច្បាប់ រឺ បទបញ្ជាតំរូវអោយរាប់សន្លឹក ឆ្នោតនៅកន្លែងផ្សេង ។
នៅចន្លោះពីម៉ោង ៦.៣០នាទី ដល់ម៉ោង ៧.០០ នាទី ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ត្រូវចាត់អោយបើក ស្រោមសំបុត្រ ដែ លមានត្រាសំងាត់បោះឆ្នោតនៅលើខ្នងសន្លឹកឆ្នោត រាប់សន្លឹកឆ្នោត និង កត់ត្រាចំនួនព្រមទាំង លេខរៀងនៅលើគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោតតាម បែបបទដែលកំនត់ដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។
អ្នកដែលមានសិទ្ធិចូលទៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុង និង ក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបាន លុះត្រាតែជននោះមាន ប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត សំរាប់ការិយាល័យនោះ ហើយជននោះមិនទាន់បានបោះ ឆ្នោតនៅឡើយ ។ ជនណាដែលមិនបង្ហាញប័ ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត ដែលមានសុពលភាពសំរាប់ ការិយាល័យបោះឆ្នោតរបស់ខ្លួន ជននោះមិនត្រូវអនុញ្ញាត អោយចូលក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបានឡើយ ។ អ្នកបោះឆ្នោតម្នាក់ៗត្រូវបានផ្តល់សន្លឹកឆ្នោតអោយក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត ក្នុងករ ណីដែលអ្នកបោះឆ្នោតនោះ បំពេញបានតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចខាងក្រោម :
អ្នកបោះឆ្នោតដែលបានធ្វើអោយខូចសន្លឹកឆ្នោតដោយអចេតនា ត្រូវប្រគល់សន្លឹកឆ្នោតនេះ អោយមន្ត្រីការិយាល័យ បោះ ឆ្នោត ហើយមន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោត ត្រូវប្រគល់សន្លឹកឆ្នោតថ្មីមួយជំនួសវិញទៅតាមនីតិវិធីដែលកំនត់ដោយ គណកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះឆ្នោត ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជាសំរាប់ការពារសិទ្ធិដល់អ្នកបោះឆ្នោតដែល ពិការរាងកាយ ហើយមិនអាចជ្រលក់ទឹកខ្មៅលុបមិនជ្រះបាន ។
មិនអនុញ្ញាតអោយជនណាម្នាក់ចូលទៅជ្រៀតជ្រែក រឺ ជួយអ្នកបោះឆ្នោតក្នុងពេលដែលអ្នកបោះឆ្នោតស្ថិតនៅក្នុង បរិវេណ ខាងក្នុង រឺ ក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបានឡើយ លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាត អនុលោមទៅតាមបទ ប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ ។
មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោត រឺ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ មានសិទ្ធិប្តឹងជំទាស់ចំពោះជនម្នាក់នៅក្នុង ការិយាល័យបោះ ឆ្នោត ក្នុងករណីដែលជននោះមិនបានបំពេញតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌណាមួយដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ។ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវធ្វើទៅ កាន់ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ។ ក្នុងករណីប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតពិនិត្យឃើញថា ជននោះ មិនបានបំពេញតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌណា មួយដូច មានចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ជននោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយបោះឆ្នោតឡើយ ហើយជននោះត្រូវអម ដំនើរដោយ មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោតអោយចេញក្រៅពីការិយាល័យបោះឆ្នោត និង ពីបរិវេណខាងក្នុង ។ ក្នុងករណីប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត សំរេចថាជននោះ បានបំពេញល័ក្ខខ័ណ្ឌតាមបទប្បបញ្ញត្តិដូចមាន ចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ជននោះត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយបោះ ឆ្នោត ។ សេចក្តីសំរេចរបស់ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ជាសេចក្តីសំរេចចុងក្រោយ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវ កំនត់ដោយបទបញ្ជា នូវរបៀបរបបប្តឹងជំទាស់ ការដោះស្រាយ និង ការកំនត់អំពីករណីខាងលើនេះ ។
ជំពូកទី១១ ការបិទការបោះឆ្នោត ការរាប់សនឹក្លឆ្នោត និង ការប្រមូល ប្រគល់ ទទួលសម្ភារបោះឆ្នោត
ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវប្រកាសបិទការបោះឆ្នោតនៅម៉ោង ១៥.០០ នាទី ។ ជនគ្រប់រូបដែលមានបំនងបោះឆ្នោត មិនត្រូវអនុញ្ញាតអោយចូលទៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុងក្រោយម៉ោង ១៥.០០ នាទីបានឡើយ ។ ជនដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្រោយម៉ោង ១៥.០០នាទី ហើយអាចអនុញ្ញាតអោយបោះឆ្នោតគឺជាជនដែលស្ថិតក្នុង ការិយាល័យបោះឆ្នោត រឺ ក្នុងបរិវេណខាងក្នុងនៅម៉ោង ១៥.០០ នាទី ។
បន្ទាប់ពីការប្រកាសបិទការបោះឆ្នោត និង ក្រោយពីអ្នកបោះឆ្នោតគ្រប់រូបបានបោះឆ្នោតហើយភ្លាម នៅ ចំពោះមុខភ្នាក់ងា រនៃគណបក្សនយោបាយ និងអ្នកសង្កេតការណ៍ ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវ :
សន្លឹកឆ្នោតត្រូវរាប់នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗ ក្នុងឃុំ សង្កាត់ ។ ចំពោះការិយាល័យបោះឆ្នោតណា ដែលមិនអាចរា ប់សន្លឹកឆ្នោតនៅការិយាល័យបោះឆ្នោតរបស់ខ្លួនបាន ដោយករណីប្រធានសក្តិ រឺ អសន្តិសុខ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចកាំរបោះឆ្នោតនឹង ធ្វើការណែនាំដោយឡែក ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវរៀបចំ និង គ្រប់គ្រងការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត ស្របតាមបទ ប្បញ្ញត្តិដូចមានចែងក្នុងច្បាប់នេះ ។
មន្ត្រីបោះឆ្នោតតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវក្នុងការរាប់សន្លឹកឆ្នោតក្នុងការិយាល័យ របស់ខ្លួន ក្នុងករណីនេះការិយាល័យបោះឆ្នោតនឹងក្លាយជាការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត ។ ក្នុងករណីសន្លឹកឆ្នោតត្រូវរាប់នៅកន្លែងផ្សេងក្រៅពីការិ យាល័យបោះឆ្នោត តាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងវាក្យ ខ័ណ្ឌទី ២ មាត្រា ១៨៤ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវ ចាត់អោយមន្ត្រីការិយាល័យបោះ ឆ្នោតនោះរាប់សន្លឹកឆ្នោត រឺ អាចតែងតាំងមន្ត្រីផ្សេងទៀតអោយរាប់សន្លឹកឆ្នោតក្នុងករណីដែលមន្ត្រីកា រិយាល័យបោះ ឆ្នោតនោះអវត្តមាន ។
ជនគ្រប់រូបនៅក្នុងការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត និង នៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុងត្រូវស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រង និង ការត្រួតពិនិ ត្យរបស់ប្រធានការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត តាមការណែនាំរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវធានាអោយមានឧករណ៍ចាំបាច់មួយចំនួន ក្នុងការិយាល័យរាប់ សន្លឹកឆ្នោត មាន តុ និង កៅអីគ្រប់គ្រាន់សំរាប់មន្ត្រីរាប់សន្លឹកឆ្នោត ។ ការរាប់សន្លឹកឆ្នោតត្រូវតែធ្វើតែមួយកន្លែងសំរាប់ការិយាល័យបោះឆ្នោតមួយ។ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ ត្រូវរៀបចំអោយស្ថិតនៅទីជិតល្មមដែលអាចសង្កេត មើលឃើញនូវសកម្មភាព ទាំងឡាយនៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោត ។
បន្ទាប់ពីបំពេញបែបបទតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៨៣ ១៨៤ និង មាត្រា ១៨៥ នៃច្បាប់នេះ ប្រធានការិយាល័ យរាប់សន្លឹកឆ្នោតត្រូវចាត់អោយបើកហិបឆ្នោត និង ចាក់សន្លឹកឆ្នោតទាំងអស់ចេញពីក្នុងហិបឆ្នោត នីមួយៗរួចហើយត្រូវ :
មន្ត្រីការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត ត្រូវផ្ងារសន្លឹកឆ្នោតដែលមានបោះត្រាខាងខ្នងនៅពំនូកទី ១ ដូចមានចែង ក្នុងមាត្រា ១៨៨ នៃច្បាប់នេះ រួចហើយត្រូវបំបែកសន្លឹកឆ្នោតទាំងនេះជាសន្លឹកឆ្នោតបានការ និង សន្លឹកឆ្នោតមិន បានការ ។ សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការជាសន្លឹ កឆ្នោតដែល : គណបក្សនយោបាយនីមួយៗ ។ សន្លឹកឆ្នោត ត្រូវរាប់ទៅតាមវិធីមួយដែលអាចមើលឃើញគំនូសនៃការបោះឆ្នោតទាំងអស់ដោយភ្នាក់ងារ នៃ គណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ ។
នៅពេលមានការជំទាស់ចំពោះសន្លឹកឆ្នោតដែលបានរាប់តាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៨៩ នៃច្បាប់ នេះ សន្លឹកឆ្នោ តដែលមានការជំទាស់នោះត្រូវដាក់ដាច់ដោយឡែកហើយដោះស្រាយទៅតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុង មាត្រា ១៩១ នៃច្បាប់នេះ ។
មន្ត្រីការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោតត្រូវពិនិត្យមើលគ្រប់សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ និង សន្លឹកឆ្នោតដែលមានការ ជំទាស់តាមល័ ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៨៩ និង មាត្រា ១៩០ នៃច្បាប់នេះ ។ ការពិនិត្យសន្លឹកឆ្នោតនេះត្រូវធ្វើជាចំហរចំពោះមុខភ្នាក់ងារនៃគណ បក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ និង សុំអោយអ្នកទាំងនោះផ្តល់មតិយោបល់ ។ បន្ទាប់ពីបានពិចារណាលើមតិយោបល់ទាំងនេះហើ យ មន្ត្រីរាប់សន្លឹកឆ្នោតដែលបានទទួលការតែងតាំងត្រូវ សំរេចបដិសេធចោល និង មិនរាប់សន្លឹកឆ្នោតដែល :
បន្ទាប់ពីបានបំពេញក្នុងល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៨៨ ១៨៩ ១៩០ និង មាត្រា ១៩១ នៃច្បាប់នេះ ប្រធានការិយាល័យ រាប់សន្លឹកឆ្នោតត្រូវធ្វើកំនត់ហេតុស្តីពីលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោតសំរាប់ ការិយាល័យរបស់ខ្លួនទៅតាមបទបញ្ជា និង នី តិវិធីដែលកំនត់ដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និង ដាក់បង្ហាញលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននេះដល់ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោ បាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ ។ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយត្រូវចូលរួមចុះហត្ថលេខា រឺ ផ្តិតមេដៃជាសាក្សីលើកំនត់ហេតុខាងលើនេះ ។ កំនត់ហេតុស្តីពីលទ្ធផលជាបណ្តោះអាសន្ននៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោតនោះត្រូវកត់ត្រា ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតដែលបាន រាប់ពីហិបឆ្នោត ចំនួនសន្លឹ កឆ្នោតដែលបានបដិសេធចោលមិនបានរាប់ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតបានការដែលបានរាប់ ចំនួន សន្លឹកឆ្នោតខូច ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតនៅសល់ និង ចំ នួនសន្លឹកឆ្នោតដែលបានបោះអោយបញ្ជីបេក្ខជននីមួយៗ ទៅតាម លំដាប់ឈ្មោះនៅលើសន្លឹកឆ្នោត ។ កំនត់ហេតុស្តីពីលទ្ធផលជាបណ្តោះ អាសន្ននៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោតតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗ ត្រូវស្ថិត ក្រោមការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញដោយគណកម្មការរៀបចំការ បោះឆ្នោតថ្នាក់លើ និង គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោត ។
កំនត់ហេតុស្តីពីការរាប់សន្លឹកឆ្នោតដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៩២ នៃច្បាប់នេះត្រូវធ្វើជា ៣ ច្បាប់ :
-មួយច្បាប់បិទផ្សាយជាសាធារណនៅការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត រហូតដល់ថ្ងៃប្រកាសលទ្ធផល ជាផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោត - មួយច្បាប់ទៀតបិទផ្សាយជាសាធារណនៅទីស្នាក់ការគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត រហូតដល់ថ្ងៃប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោត ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវកំនត់អោយបានជាក់ស្តែងបន្ថែមទៀតនូវ :
ក្នុងករណីមានការសំរេចពីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតអោយរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៅកន្លែងផ្សេងពី ការិយាល័យ បោះឆ្នោត ការរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៅកន្លែងផ្សេងនោះត្រូវអនុវត្តទៅតាមនីតិវិធីដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៨៨ ១៨៩ ១៩០ ១៩១ ១៩២ ១៩៣ និង មាត្រា ១៩៤ នៃច្បាប់នេះ ។
គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវត្រួតពិនិត្យ និង បូកសរុបលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការរាប់ សន្លឹកឆ្នោត តាមការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរបី (៣)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលកំនត់ហេតុនៃការ បោះឆ្នោត និង សម្ភារបោះឆ្នោតពី គ្រប់ការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោតទាំងអស់ ។ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និង បូកសរុបលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោត គណកម្មកា រឃុំ សង្កាត់ មិនអាចបើកកញ្ចប់សន្លឹកឆ្នោត និង មិនអាចរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញបានឡើយ ចំពោះការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោត ណាដែល គ្មានបន្ដឹងតវ៉ា រឺ បន្ដឹងជំទាស់អំពីលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ។ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ ត្រូវ បានអនុញ្ញាតអោយចូលរួមក្នុងដំនើរការត្រួត ពិនិត្យ និង បូកសរុបលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោត ព្រមទាំងសម្ភារបោះឆ្នោ ត ដែលបានប្រមូលមក ពីគ្រប់ការិយាល័យបោះឆ្នោតនៃឃុំ សង្កាតនី់មួយៗ ។
កំនត់ហេតុរាប់សន្លឹកឆ្នោត និង សម្ភារបោះឆ្នោត ដែលបានទទួលពីការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗត្រូវ កត់ចំណាំ និង ទុ កដោយឡែកតាមការិយាល័យរាប់សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗ ។ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធ្វើកំនត់ហេតុបូកសរុបលទ្ធផ លបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះ ឆ្នោតក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន ទៅតាមទំរង់បែបបទដែលកំនត់ដោយបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់គណកម្មាធិ ការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ កំនត់ហេតុខាងលើនេះត្រូវធ្វើជាបីច្បាប់ : - មួយច្បាប់ផ្ញើជូនគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ដោយភ្ជាប់ជាមួយនូវបញ្ជីឈ្មោះអ្នក បោះឆ្នោត គល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោតដែលបានប្រើ សន្លឹកឆ្នោតមិនបានប្រើ សន្លឹកឆ្នោតបានការ សន្លឹកឆ្នោ តមិនបានការ សន្លឹកឆ្នោតខូច ត្រាសំងាត់សំរាប់បោះលើសន្លឹកឆ្នោតតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត ពាក្យបន្ដឹងជំទាស់ រឺ តវ៉ា ប្រសិនបើមាន ព្រមទាំងសម្ភារអែកសារផ្សេងៗទៀត - មួយច្បាប់បិទនៅទីស្នាក់ការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត រហូតដល់ថ្ងៃប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវ ការនៃការបោះឆ្នោត - មួយច្បាប់ទុកជាអែកសារ ។
ក្នុងករណីមានបន្ដឹងជំទាស់ រឺ បន្ដឹងតវ៉ាអំពីភាពមិនប្រក្រតី ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផល បណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវ ត្រួតពិនិត្យលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត នៅការិយាល័យនោះ នៅចំពោះមុខភ្នាក់ងារនៃគណបក្ស នយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ដោយ :
នៅពេលគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតទទួលកំនត់ហេតុបូកសរុបលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃ ការបោះឆ្នោត តាមឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវចុះហត្ថលេខាលើទំរង់បែបបទ ប្រគល់ទទួល រួចប្រគល់ជូនគណ កម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតមួយច្បាប់ និង រក្សាទុកជាអែកសារមួយ ច្បាប់។
គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជា និង នីតិវិធីដើម្បីអនុវត្តជាបន្ថែមទៀត សំរាប់ ការគ្រប់គ្រង និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោតអោយបានត្រឹមត្រូវស្របទៅតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ ។
គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវត្រួតពិនិត្យនូវលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរប្រាំ (៥) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលកំនត់ហេតុ បូកសរុបលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះ ឆ្នោតតាមឃុំ សង្កាត់នីមួយៗនោះ ។ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យនៃលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតរបស់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ គណកម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត មិនអាចបើកកញ្ចប់សន្លឹកឆ្នោតនៃឃុំ សង្កាត់ណាមួយ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយៗ បានឡើយ ប្រ សិនបើឃុំ សង្កាត់នោះ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះគ្មានបន្ដឹងតវ៉ា រឺ បន្ដឹងជំទាស់អំពីលទ្ធផល បណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ។ ចំពោះ ឃុំ សង្កាត់ណា រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាដែលមានបន្ដឹងតវ៉ា រឺ បន្ដឹងជំទាស់ គណកម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតអាចបើក និង ពិនិត្យមើលសម្ភារបោះឆ្នោត និង អាចរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ ប្រសិនបើចាំបាច់ ។ ក្នុងករណីឃុំ សង្កាត់ណាដែលមានសំលេងឆ្នោតលំ អៀងគ្នាយ៉ាងច្រើន ០,៥ ភាគរយ រវាងបញ្ជីបេក្ខជនពីរ រឺ ច្រើន ហើយឃុំ សង្កាត់នោះមានពាក្យបន្ដឹងតវ៉ា រឺ បន្ដឹងជំទាស់ដែលមានលក្ខណ សមស្របតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌ ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា ២១០ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មការខេត្ត ក្រុង រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបើកពិនិត្យ មើល សម្ភារបោះឆ្នោត និង រាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ ។ គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតសាមី ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ អ្នក សង្កេតការណ៍នៃ ឃុំ សង្កាត់នោះ និង អ្នកជំទាស់ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២១០ នៃច្បាប់នេះអាចចូលរួមក្នុងដំនើរការត្រួតពិនិត្យ លទ្ធផល បណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់នោះ ដោយគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ បន្ទាប់ពីបានត្រួតពិនិត្យនូវលទ្ធផល បណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតរបស់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗចប់សព្វគ្រប់ហើយ គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវធ្វើការកំ នត់ចំនួនអាសនះ ដែលបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្ស នយោបាយនីមួយៗបានទទួល និង ត្រូវស្រង់ឈ្មោះបេក្ខជនជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកក្រុមប្រឹ ក្សាឃុំ សង្កាត់ស្របតាម ល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២៤ នៃច្បាប់នេះ និង កំនត់ឈ្មោះបេក្ខជនជាប់ឆ្នោត ដែលទទួលតំនែង ជាប្រ ធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់ ជំទប់ ចៅសង្កាត់រង ស្របតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុង មាត្រា ៣២ ៣៣ ៣៤ និងមាត្រា ៣៥ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់រួចហើយធ្វើសេចក្តី រាយការណ៍ភ្លាមទៅគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតតាម ទំរង់បែបបទដែលបានកំនត់ ។ ក្នុងការកំនត់បេក្ខជនជាប់ឆ្នោតទទួលតំនែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ជា មេឃុំ ចៅសង្កាត់ ជំទប់ ចៅសង្កាត់រង ករណីបើមានបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយពីរ រឺ ច្រើនមានសំលេងស្មើគ្នា គណកម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះ ឆ្នោត ត្រូវរៀបចំការចាប់ឆ្នោតតាមនីតិវិធី ដែលកំនត់ដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោត ។
ជំពូកទី១២​ លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន លទ្ធផលជាផ្លូវការ និង ការជំទាស់ ចំពោះលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត
ក្នុងការត្រួតពិនិត្យលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតតាមឃុំ សង្កាត់ ករណីពិនិត្យឃើញភាពមិនប្រក្រតី ដែលមិនអាច នាំទៅដល់ ការផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតទេ គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវបំពេញបែបបទយល់ព្រម និង ចុះហត្ថលេខាហើយដាក់បង្ហាញការយល់ព្រមរបស់ខ្លួនចំពោះលទ្ធផលបណ្តោះ អាសន្ននៃការបោះឆ្នោតនៅក្នុងឃុំ សង្កាត់នោះ ដល់ភ្នាក់ ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ ។
ក្នុងករណីមានភាពមិនប្រក្រតីដែលនាំអោយមានការផ្លាស់ប្តូរដល់លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតគណ កម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវព្យួរលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតនៅឃុំ សង្កាត់ពាក់ព័ន្ធនោះ រួច ហើយត្រូវបដិសេធលទ្ធ ផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតនៅក្នុងឃុំ សង្កាត់នោះ រឺ នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះ ដោយ : ធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត - ផ្ញើទំរង់បែបបទជូនដំនឹងស្តីពីសេចក្តីសំរេចលើបន្ដឹង ជូនគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោតមួយ ច្បាប់ ជូនគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតពាក់ព័ន្ធមួយច្បាប់ ជូនអ្នកប្តឹងជំទាស់មួយ ច្បាប់ ជូនគ្រប់តំនាងគណបក្សនយោបាយ ដែលមានបញ្ជីបេក្ខជននៅក្នុងឃុំ សង្កាត់ពាក់ព័ន្ធនោះមួយច្បាប់ និង រក្សាទុកជាអែកសារមួយច្បាប់ ។
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតមិនយល់ព្រមលើសេចក្តីសំរេចនៃការបដិសេធលទ្ធផល បណ្តោះអាស ន្ន នៃការបោះឆ្នោតរបស់គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវ :
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតទទួលយល់ព្រមលើសេចក្តីសំរេចនៃការបដិសេធលទ្ធផល បណ្តោះអា សន្ននៃការបោះឆ្នោតរបស់គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវ :
ក្នុងករណីដែលគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត នៅក្នុងឃុំ ស ង្កាត់ណាមួយ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវចាត់អោយ ធ្វើការបោះឆ្នោតសាជាថ្មីមិន លើសពីសាមសិប (៣០)ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះ ឆ្នោត ។ ការបោះឆ្នោតសាជាថ្មីត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុង ការិយាល័យបោះពុម្ពដដែល ដោយយកបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដដែល ព្រមទាំងបញ្ជីបេក្ខជននៃគណបក្សនយោបាយ ដូចគ្នានឹងការបោះ ឆ្នោតលើកមុន ។ បទប្បញ្ញត្តិដូចមានចែងក្នុងជំពូកទី ៨ ៩ ១០ ១១ និងជំពូកទី ១២ នៃច្បាប់នេះត្រូវបានអនុវត្តចំពោះការ បោះឆ្នោតសារជាថ្មី នេះ លើកលែងតែសន្លឹកឆ្នោត ដែលត្រូវបោះពុម្ពលើក្រដាសពណ៌ផ្សេងពីលើកមុន ។
ជនគ្រប់រូបដែលបានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅលើបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅឃុំ សង្កាត់នោះ រឺ គណបក្ស នយោបាយដែលមាន បញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះមានសិទ្ធិប្តឹងជំទាស់ទៅគណកមក្មារខេត្តក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតអំពី លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត នៅឃុំ សង្កាត់ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយនៃឃុំ សង្កាត់នោះ ។ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវធ្វើឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅគណកម្មការ ខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោត ក្នុង រយពេលយ៉ាងយូរបី (៣) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីគណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតបិទផ្សាយលទ្ធផល បណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតនៅឃុំ សង្កាត់នោះ ។ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវផ្អែកលើភាពមិនប្រក្រតីក្នុងដំនើរការនៃការបោះឆ្នោត ដែលនាំ អោយផ្លាស់ប្តូរដល់លទ្ធផលនៃ ការបោះឆ្នោត ។ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ ដោយបង្ហាញអំពីទីកន្លែង និង ពេលវេលា ដែ លមានភាព មិនប្រក្រតី ឈ្មោះ និង អាសយដ្ឋានរបស់សាក្សី និង សេចក្តីអះអាងគាំទ្រ រឺ ភស្តុតាងផ្សេងទៀត ។ គណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀ បចំការបោះឆ្នោត ត្រូវសំរេចលើការប្តឹងជំទាស់នេះ ក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរប្រាំ (៥) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលពាក្យប្តឹងជំទាស់ ។
ក្នុងករណីគណកម្មការខេត្ត ក្រុងរៀបចំការបោះឆ្នោតយល់ព្រមចំពោះការប្តឹងជំទាស់ គណកម្មការខេត្ត ក្រុង រៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវបដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់នោះដោយ :
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ នូវលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ក្នុងឃុំ សង្កា ត់ណាមួយ រឺ ក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ ដែលមានការប្តឹងជំទាស់ ក្នុងរយពេលយ៉ាង យូរបួន (៤) ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីបានទទួលទំរង់បែប បទប្តឹងតវ៉ា ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២១១ នៃច្បាប់នេះ រឺ ទំរង់ បែបបទបដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ដូចមានចែងក្នុង មាត្រា ២១២ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោត ក្នុងឃុំ សង្កាត់ណាមួយ រឺ ការិយាល័យ បោះឆ្នោតណាមួយដែលមានការប្តឹងជំទាស់ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតអាចបើកពិនិត្យមើល សម្ភារបោះឆ្នោត និង អាចរាប់ សន្លឹកឆ្នោតនៅក្នុងឃុំ សង្កាត់នោះ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះឡើងវិញ ប្រសិនបើចាំបាច់ ។ ក្នុងករណីឃុំ សង្កាត់ណាដែលមានសំលេង ឆ្នោតលំអៀងយ៉ាងច្រើន ០,៥ ភាគរយ រវាងបញ្ជីបេក្ខជនពីរ រឺ ច្រើន ហើយឃុំ សង្កាត់នោះមានពាក្យបន្ដឹងតវ៉ា រឺ បន្ដឹងជំទាស់ ដែលមាន លក្ខណសមស្របតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូច មានចែងក្នុងមាត្រា ២១០ នៃច្បាប់នេះ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបើកពិនិត្យមើល សម្ភារបោះ ឆ្នោត និង រាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ ។ ដំនើរការត្រួតពិនិត្យលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតខាងលើនេះ ត្រូវធ្វើចំពោះ មុខភ្នាក់ងារ នៃគណបក្សនយោបាយ អ្នកសង្កេតការណ៍ និង អ្នកប្តឹងជំទាស់ដែលមានការពាក់ព័ន្ធ ។
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតរកឃើញថា ការប្តឹងជំទាស់ទាក់ទងលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន នៃការបោះ ឆ្នោតក្នុងឃុំ សង្កាត់ណាមួយ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយពុំមានមូលដ្ឋានសមហេតុសមផល រឺ ពុំ មានឥទ្ធិពលធ្វើអោយផ្លាស់ប្តូរដល់ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបដិសេធការប្តឹង ជំទាស់នោះដោយ :
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតយល់ព្រមចំពោះការប្តឹងជំទាស់ទៅនឹងលទ្ធផលបណ្តោះ អាសន្ននៃការ បោះឆ្នោតក្នុងឃុំ សង្កាត់ណាមួយ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោតត្រូវ :
ក្នុងករណីគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បដិសេធលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននៃការបោះឆ្នោតនៅ ក្នុងឃុំ សង្កាត់ ណាមួយ រឺ ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវចាត់អោយ អនុវត្តនូវបទប្បញ្ញត្តិដូចមានចែង ក្នុងមាត្រា ២០៩ នៃច្បាប់នេះ ។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវរៀបចំទុកដាក់អោយមានសុវត្ថិភាព នូវអែកសារបោះឆ្នោតទាំងអស់ ដែលបាន ប្រើប្រាស់ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ដូចខាងក្រោម :
បេក្ខជនដែលបានជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ស្របតាមច្បាប់នេះ នឹងក្លាយទៅជាសមាជិក ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់សំរាប់អាណត្តិ ៥ ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីពេលចូលកាន់តំនែង ហើយនឹងត្រូវបញ្ចប់អាណត្តិរបស់ ខ្លួនដោយផ្អែកតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែង ក្នុងមាត្រា ១១ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ ។
ជំពូកទី១៣​ ការបិទការិយាល័យបោះឆ្នោតក្នុងគ្រាមានអាសន្ន
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតមានសិទ្ធិសំរេចមិនបើកការិយាល័យបោះឆ្នោត និង មានសិទ្ធិបិទ ការិយាល័យបោះ ឆ្នោតណាមួយ រឺ មួយចំនួនក្នុងកាល:ទេស:មានអាសន្នដែលនាំអោយមានគ្រោះថ្នាក់ រឺ គំរាមកំហែង ដល់សុវត្ថិភាពមន្ត្រីបោះឆ្នោត និង អ្នក បោះឆ្នោតនៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុង ។ កាល:ទេស:មានអាសន្ន អាចមានករណីណាមួយ ក្នុងចំណោមករណីដូចខាងក្រោម :
ក្នុងករណីការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយត្រូវបិទ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចកាំរបោះឆ្នោត ត្រូវរាយការណ៍ ភ្លាមជូននាយក រដ្ឋមន្ត្រី ។
ក្នុងករណីដែលការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយត្រូវបិទ ការបោះឆ្នោតនៅការិយាល័យនោះ ត្រូវធ្វើសាជាថ្មី ក្នុងរយពេល យ៉ាងយូរសាមសិប (៣០) ថ្ងៃ នៅទីកន្លែងសមស្របដែលកំនត់ដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការ បោះឆ្នោត ។ អ្នកបោះឆ្នោតទាំងអស់ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតនៅការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះ ត្រូវអនុញ្ញាតអោយបោះឆ្នោត ទោះបីជាអ្នកទាំងនោះបានបោះឆ្នោតហើយក្តី រឺ មិន ទាន់បានបោះឆ្នោតហើយក្តី ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាអោយមានសន្លឹកឆ្នោតគ្រប់ចំនួន ដែលបោះពុម្ពលើក្រដា ស ពណ៌ផ្សេងពីលើកមុន ។