cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បដាចារា
ឯកសារយោង
2.   ជីវៈប្រវត្តិអគ្គសាវិកា ភាគ ១
3.   បទានុក្រមបាលី ខ្មែរ
សង្កាត់ស្វាយរៀង
(Svay Rieng Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងស្វាយរៀង ខេត្តស្វាយរៀង មាន ៧ភូមិ÷ ព្រំប្រទល់នៃ
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តស្វាយរៀង ស្វាយរៀង
រ៉ូពីនេប៉ាល់
រ៉ូពីនេប៉ាល់ (Nepali Rupee) (ISO ៤២១៧៖ NPR) គឺជារូបិយប័ណ្ណរបស់ប្រទេសនេប៉ាល់។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបិយប័ណ្ណ
សង្កាត់រលាប
15050601	ពោធិ៍អណ្ដោត	Pou Andaot	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	15050602	ព្រៃឱម៉ាល់	Prey Aomal	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	15050603	ទួលម្កាក់	Tuol Mkak	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	15050604	ថ្នល់បំបែក	Thnal Bambaek	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 5	15050605	ស្ពានថ្ម	Spean Thma	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	15050606	ឆ្លងកាត់	Chhlang Kat	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 7	15050607	ស្ទឹងតូច	Stueng Touch	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 8	15050608	រលាប	Roleab	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 9	15050609	សូរិយាលើ	Souriya Leu	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 10	15050610	សូរិយាក្រោម	Souriya Kraom	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 11	15050611	ថ្នល់ជប៉ុន	Thnal Chopon	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 12	15050612	ព្រែកត្នោត	Preaek Tnaot	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 13	15050613	អូរថ្កូវ	Ou Thkov
ព្រំប្រទល់នៃ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ជនជាតិថៃ-ម៉ាឡេ
ភាពខុសគ្នានៃវប្បធម៌
ទំនោរបំបែកខ្លួនក្នុងចំណោមជនជាតិភាគតិចម៉ាឡេក្នុងខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់ ប៉ាតានី យ៉ាឡា និងសុងក្លា ដែលជាមូលហេតុនៃ ការបះបោររបស់ថៃភាគនៅខាងត្បូង គឺដោយសារតែផ្នែកមួយនៃភាពខុសគ្នានៃវប្បធម៌ពី ប្រជាជនថៃ ក៏ដូចជាបទពិសោធន៍អតីតកាលនៃការប៉ុនប៉ងដោយបង្ខំដើម្បីបញ្ចូលពួកគេទៅក្នុងវប្បធម៌ចម្បងរបស់ថៃបន្ទាប់ពី ការបញ្ចូល អាណាចក្រស៊ុលតង់ប៉ាតានី ដោយ រាជាណាចក្រសៀម រតនៈកោសិ្រន្ទ៍ ។  នៅឆ្នាំ 1816 សៀម បានបែងចែកដៃទន្លេស៊ុលតង់មូស្លីមប៉ាតានីទៅជាខេត្តចំនួនប្រាំពីរដែលជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយ "ការបែងចែកនិងការគ្រប់គ្រង" ។ ទោះបីជាមានការបះបោរជាបន្តបន្ទាប់ម្តងម្កាលក៏ដោយ គោលនយោបាយនេះជាទូទៅទទួលបានជោគជ័យក្នុងការធានាសន្តិភាពរហូតដល់ដើមសតវត្សទី 20 ។ នៅឆ្នាំ 1901 សៀមបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធខេត្តទាំងប្រាំពីរទៅជាអង្គភាពរដ្ឋបាលតែមួយ 'ខែថន ប៉ាថានី' នៅក្រោមក្រសួងមហាផ្ទៃថ្មី ដែលបានបង្រួបបង្រួមខេត្តទាំងប្រាំពីរទៅជាបួនគឺ ប៉ាតានី បាងណារ៉ា សៃបូរីនិង យ៉ាឡា ។ កេដាក បន្ទាប់មកត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យអង់គ្លេសក្រោម សន្ធិសញ្ញាអង់គ្លេស-សៀម ឆ្នាំ 1909 ដែលក្នុងនោះស្រុករួមបញ្ចូលគ្នាកាន់តែច្រើនដែលពីមុនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ កេដាក បានក្លាយជា ខេត្ត សាថុន ។  ប្រជាជនម៉ាឡេម៉ូស្លីមនៅ សាថុន មិនសូវមានទំនោរទៅរកការបំបែកខ្លួនទេ។ នេះភាគច្រើនជាលទ្ធផលនៃភាពស្និទ្ធស្នាលជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ ស្តេចម៉ាឡេនៃសេតុល ចំពោះសៀម បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការបែកបាក់ដោយហិង្សានៃស្តេចស៊ុលតង់ប៉ាតានី។ ទំនោរគាំទ្រថៃក៏អាចត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងសហគមន៍ម៉ាឡេនៅភូកេត រ៉ាណុង និងបាងកក។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
សេកមាស FM 105.30Mhz
ស្ថានីយវិទ្យុ សេកមាស FM 105.30 Mhz សម្លេងច្បាស់ លឺបានឆ្ងាយដែលមានវិសាលភាពធំទូលាយគ្រប់ដណ្តប់ទូទាំង ខេត្តបាត់ដំបង ផ្សាយជារៀងរាល់ថ្ងៃចាប់ពីវេលាម៉ោង ៥:០០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ១១:០០នាទីយប់ប្រកបដោយកម្មវិធីផ្សាយ ដូចជា៖ កម្មវិធី សុខភាព, កម្មវិធីព័ត៌មាន, កម្មវិធីកំសាន្ត និងអប់រំ ,និងកម្មវិធីល្អៗជាច្រើនទៀត ។
អាដុលហ្វ៍ ហ៊ីទ្លែរ
អាដុលហ្វ៍ ហ៊ីទ្លែរ (ភាសាអាល្លឺម៉ង់ ៖ Adolf Hitler ; ២០ ​មេសា ១៨៨៩ - មេសា​ ១៩៤៥) គឺជាអ្នកនយោបាយសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានកើតនៅប្រទេសអូទ្រីស​មួយ​រូប ។ គាត់ក៏ធ្លាប់ជាអ្នកដឹកនាំគណបក្សណាស៊ី ។ គាត់បានជាព្រឺទ្ធបុរសរបស់អាល្លឺម៉ងពីឆ្នាំ១៩៣៣​​ ដល់ ១៩៤៥ និងជាអ្នកដឹកនាំផ្តាច់ការរបស់ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ (Führer und Reichskanzler) ពីឆ្នាំ១៩៣៤​ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ។ អាដុលហ្វ៍ ហ៊ីទ្លែរ គឺជាផ្ចិតកណ្តាលនៃណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​២​នៅ​អឺរ៉ុប​ ក៏ដូចជាការសម្លាប់រង្គាល (Holocaust)​ ផងដែរ ។
អាដុលហ្វ៍ ហ៊ីទ្លែរ គឺជាទាហានជើងចាស់ពីសង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ ដែល​ត្រូវ​បានគេ​ឲ្យពាន​រង្វាន់​មួយ​រូប ។ គាត់បានចូលរួម គណបក្សអ្នកធ្វើ​ការ​របស់អាល្លឺម៉ង់ (German Workers' Party​ ដែលក្រោយមកក្លាយទៅជា NSDAP) នៅឆ្នាំ ១៩១៩​ ហើយក្រោយមកក៏បានក្លាយទៅជា ប្រធានដឹកនាំរបស់ NSDAP នាឆ្នាំ ១៩២១។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៣ គាត់បានប្រកាស់រដ្ឋប្រហារមួយ នៅឯទីក្រុងមូនិច (Munich) ដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា Beer Hall Putsch ។ ការបរាជ័យនៃរដ្ឋប្រហារនេះ បានធ្វើអោយមានការចាប់ហ៊ីទ្លែរដាក់គុក ដែលនៅកំឡុងពេលនោះ គាត់បានសរសេរកំណត់ប្រវត្តិរូបរបស់គាត់ ដែលមានឈ្មោះថា ការតស៊ូរបស់ខ្ញុំ (Mein Kampf​ )។ ក្រោយពីគាត់ត្រូវបានគេដោះលែងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៤​ មក អ៊ីត្លែរបានបង្កើនប្រជាប្រិយភាព ដោយការវាយប្រហារទៅកាន់ សន្ធិសញ្ញាវ៉ាសាលីស (Treaty of Versailles ) និងដោយសារការឃាសនា លទ្ធិស្នេហាជាតិអាល្លឺម៉ង់ទាំងមូល (Pan-Germanism) លទ្ធិប្រឆាំងនឹងពួកជ្វីហ្វ (antisemitism) និង លទ្ធិប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនីស (antisemitism) គួបផ្សំនឹងការថ្លែងសន្ទរកថាដ៏មានមន្តស្នេហ៍ និង ការឃោសនាណាហ្ស៊ី (Nazi propaganda)។ ក្រោយពីត្រូវបានគេតែងតាំងជា ព្រឺទ្ធបុរសនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៣ គាត់បានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ សាធារណរដ្ឋ វ៉ីម៉ា (Weimar Republic) អោយទៅជា សឺតរីឆ (Third Reich) រដ្ឋអំណាចផ្តាច់ការ ឯកបក្សមួយ ដែលសម្អាងទៅលើលទ្ធិណាស៊ីផ្តាច់ការ ( totalitarian) និងណាស៊ីអត្តាធិប្បតេយ្យ (autocratic)។
គោលបំណងរបស់ហ៊ីទ្លែរគឺ ចង់បង្កើតនូវ New Order​​ នៃការដឹកនាំ​អាណានិគម ផ្តាច់មុខរបស់​ពួក​ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ទៅ​លើ​ទ្វីប​អ៊ឺរ៉ុប​ ។ ដើម្បីសម្រេច​នូវ​គោល​បំនង​នេះ គោលនយោបាយ​ក្នុង​ និង​ក្រៅសុ្រក​របស់​គាត់​បានផ្តោតសំខាន់ទៅនឹង​ការវាតទី​យក Lebensraum («ទីកន្លែង​ដើម្បី​រស់នៅ​»)​ អោយប្រជាជន​អាល្លឺម៉ង់​។ គាត់​ជាអ្នកដឹកនាំ ការផ្គត់់ផ្គង់​អាវុធឡើងវិញ​របស់ពួកអាល្លឺម៉ង់ និង​ការវាយលុកប្រទេសប៉ូឡូញ ដោយ​ក្រុម​ទាហ៊ាន​ វែម៉ាត​ នៅ​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៣៩។ ការ​វាយលុក​នេះ​បាន​នាំអោយ​កើត​មាន​សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ នៅ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​ អ៊ីត្លែរ មកដល់​ឆ្នាំ ១៩៤១ ក្រុម​កម្លាំង​របស់អាល្លឺម៉ង់ និង​ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្ត បានកាន់កាប់​ភាគច្រើននៃទ្វីប​អ៊ឺរ៉ុប និង អាមេរិកខាងត្បូង។ មកដល់​ឆ្នាំ ១៩៤៣ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានទទួលរង​ការ​វាយលុក​ម្តង ហើយបានចាញ់នូវសង្គ្រាម​ជាប់ៗគ្នា ដែលមានចំនួន​ច្រើន​គួរអោយ​កត់​សម្គាល់។​ នៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងបញ្ចប់​នៃ​សង្គ្រាម​ ពោលគឺនៅ ក្នុង ការប្រយុទ្ធ​នៅ​ប៊ែឡាំង  អ៊ីត្លែរបានរៀបការ​ជាមួយ​នឹង​ដៃគូរយូរឆ្នាំរបស់លោក គឺ អ៊ីវ៉ា ប្រន។ នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ជាង២ថ្ងៃ​ក្រោយ​ការ​អាពាហ៌ពិពាហ៌របស់ពួកគេទាំង​អ្នកទាំងពីរ​បាន​សម្លាប់​ខ្លួន ដើម្បីគេច​ពី​ការចាប់​ខ្លួន​ដោយ ពួកទាហ៊ានក្រហម។ សាកសព​របស់​ពួកគេ​ទាំង​ពីររូបត្រូវបានគេដុត។
គោលនយោបាយ​យ៉ាងកម្រោល​របស់​ហ៊ីទ្លែរ ត្រូវ​បានគេយល់​ថា ជាមូលហេតុ​ចម្បង​ក្នុង​ការ​ផ្ទុះ​សង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប។ នៅក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់ អ៊ីត្លែរ និង មនោគម​ប្រកាន់ពូជសាសន៍របស់​គាត់ របបគ្រប់គ្រង​របស់​គាត់បាន​ទទួលខុស​ត្រូវ ក្នុងការ​ប្រល័យពូជសាសន៍ របស់ពួក​ជ្វីហ្វយ៉ាងហោច​ណាស់ ៥.៥ លាននាក់ និង មនុស្សជាច្រើន​លាន​នាក់​ទៀត​ដែល គាត់​និង​អ្នកនៅក្រោមបង្គាប់របស់​គាត់​បាន​គិតថា ជាពួកដែលមាន​ជាតិ​សាសន៍អន់​ជាង។
ពូជពង្ស
ឪពុករបស់អ៊ីត្លែរ មានឈ្មោះ​ថា អាឡូអ៊ីស អ៊ីត្លែរ (Alois Hitler) (១៨៣៧ ដល់ ១៩០៣) គឺជា កូនឥតខាន់ស្លារបស់ ម៉ារីយ៉ា អាណា ស្ស៊ីកខលហ្គ្រាប់បឺ (Maria Anna Schicklgruber)។ ដោយ​ហេតុ​តែ ការចុះឈ្មោះ​ក្នុង​បញ្ជី​លាងបាប មិនបាន​បង្ហាញពី​ឈ្មោះ​របស់​ ឪពុកគាត់ ធ្វើអោយ អាឡូអ៊ីស ដំបូងយក​ត្រកូល​តាមម្តាយរប់សគាត់។ នៅឆ្នាំ ១៨៤២ ចូអាន ចូច អ៊ីដ្លែរ​(Johann Georg Hiedler) បានរៀបការ​ជាមួយ​នឹង ម្តាយរបស់ អាឡូអ៊ីស។ ក្រោយពីមរណភាព​របស់នាងនៅឆ្នាំ ១៨៤៧ និង មរណភាពរប់ស ចូអាន ចូច អ៊ីដ្លែរ នៅឆ្នាំ ១៨៥៦ អាឡូអ៊ីស ត្រូវបាន គ្រួសាររបស់ បងប្អូនប្រុស របស់​​ចូអាន លោក ចូអាន ណេប៉ូមុក អ៊ីដ្លែរ (Johann Nepomuk Hiedler) យកទៅចិញ្ចឹម​។  នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧៦ អាឡូអ៊ីសបាន​ត្រូវគេ​ធ្វើអោយពេញ​ច្បាប់​ ហើយបញ្ជី​លាង​បាប​របស់​គាត់​ត្រូវ​បានសង្ឃម្នាក់​ចុះ ចូអាន ចូច អ៊ីដ្លែរ​ ជា​ឪពុក​របស់​គាត់។ នៅក្នុងបញ្ជីគាត់បានចុះ​ជា​លាយ​លក្ខណ៍អក្សរថា ចូច អ៊ីត្លែរ (Georg Hitler)។
តាំងពី​ពេល​នោះ​មក ទើបអាឡូអ៊ីស ចាប់ផ្តើម​ប្រើ​ត្រកូល អ៊ីត្លែរ (អាចសរសេរបានជា Hitler, Hüttler រឺ Huettler)។ ត្រកូល អ៊ីត្លែរ នេះប្រហែលជា មានន័យថា «​អ្នកដែលរស់នៅក្នុងខ្ទម Hütte​» រឺ «អ្នក​គង្វាល hüten​»។ បើមិនដូច្នោះ​ទេ វា​អាច​ត្រូវ​បានគេទាញយក​ពី ពាក្យHidlar រឺ Hidlarcek នៃ​ភាសា​ ស្លាវិក (Slavic)។
មន្ត្រី​ផ្លូវការ​របស់​ណាហ្ស៊ី ហាន់ស្ស ហ្វ្រែង​ ( Hans Frank)​ បានសើ្នរ​ថា ម្តាយរបស់​អាឡូអ៊ីស ធ្លាប់បានធ្វើ​ការជា អ្នកថែទាំផ្ទះ​ អោយ​គ្រួសារជនជាតិជីហ្វ​មួយ​នៅ ទីក្រុង​ហ្គ្រែតស្ស (Graz) ហើយថា លីអូផូល ហ្វ្រែងខិនបឺហ្គឺ (Leopold Frankenberger) កូនប្រុសអាយុ១៩ឆ្នាំរប់សគ្រួសារ​នេះ​ ជា​ឪពុករបស់​អាឡូអ៊ីស។ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយសារគ្មានឯកសារ​ណាចុះឈ្មោះ ហ្វ្រែងខិនបឺហ្គឺ នៅអំឡុង​ពេល​នោះ អ្នកប្រវត្តិវិទូ បាន​បដិសេធនូវការលើកឡើង​ថា ឪពុក​របស់អាឡូអ៊ីស​ ជាជនជាតិ​ជីហ្វី។
កុមារភាព និងការសិក្សា​
អាឌូល អ៊ីត្លែរ កើតនៅថ្ងៃ ២០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៨៨៩ នៅ ហ្គាស្តុហ្វ ហ្សុម ផូមឺ   (Gasthof zum Pommer)  ដែលជា​ផ្ទះ​សំណាក់​មួយ មានទីតាំង​ នៅ ផ្ទះសំណាក់​ ប្រណូ អាម (Braunau am Inn)​ នៅ ប្រទេស អូស្ត្រី​-ហុងហ្គារី Austria-Hungary) នៅក្នុង​ក្រុងមួយដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់​ជាមួយ រដ្ឋ​ បាវ៉ារីយ៉ា​( Bavaria)ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់។ គាត់ជាកូនទី ៤​ ក្នុងចំនោម​បងប្អូន​៦នាក់។ ឪពុកគាត់គឺ អាឡូអ៊ីស អ៊ីត្លែរ ឯម្តាយ​គឺ ក្លារ៉ា ផិលហ្សិល (Klara Pölzl) (១៨៦០​ ដល់ ១៩០៧)។ បងៗរបស់​ អ៊ីត្លែរ មានដូច​ជា ហ្គូសតាវ Gustav,​ អ៊ីដា Ida,​ និង អូតូ Otto បាន​ទទួល​មរណភាព​តាំងពីនៅជា​ទារក​។ នៅពេលដែល​អ៊ីត្លែរ បានអាយុ​ ៣​ ឆ្នាំ គ្រួសាររបស់​គាត់​បាន​រើ​ទី​លំនៅ ទៅ​កាន់​ ក្រុងផឺសាវ (Passau),​ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់​។ នៅទីនោះហើយ ដែល  អ៊ីត្លែរ បានរៀនចេះនិយាយ​តុង អ្នកបាវ៉ារីយ៉ា​ខាង​ក្រោម ជំនួសអោយតុង​អ្នក អូស្ត្រី អាល្លឺម៉ង់។ តុងនេះ​ត្រូវបានគាត់​ប្រើប្រាស់​ពេញ​មួយ​ជីវិត​របស់​គាត់​។ នៅ ឆ្នាំ ១៨៩៤ គ្រួសាររប់ស​គាត់​បាន​រើទីលំនៅ​មក​កាន់ ក្រុងលីអូនឌីង«(Leonding) «នៅជិត ក្រុង​លីនហ្ស​ (Linz)»​។ នៅខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំ ១៨៩៥ អាឡូអ៊ីស បានចូលនិវត្ត​ទៅរស់នៅ​ឯ ដីមួយដុំ​ នៅ ហាហ្វេល (Hafeld) ដែលមានទីតាំង​នៅ​ជិត​ក្រុង​ ឡាមបាឆ (Lambach)។ នៅ​ទី​នោះ គាត់​បាន​ធ្វើចំការ និង​រកស៊ី​លក់​ឃ្មុំ។  អ៊ីត្លែរ បានចូល​រៀននៅក្នុងសាលារដ្ឋមួយ នៅជិត​ក្រុង ហ្វីសឆ្ហាម (Fischlham)។ គាត់ចាប់ផ្តើមមានចំនូល​ចិត្ត​ខាង​សង្គ្រាម ក្រោយ​ពីបានអានសៀវភៅ​រូបភាព​មួយរបស់ឪពុក​គាត់ ​និយាយ​អំពី សង្គ្រាមរវាង ហ្វ្រង់កូ​និង ព្រូស៊ាន (Franco-Prussian War)។
ប្រាសាទល្បើកដូនអំ
ឯកសារយោង
ល្បើងដូនអំ
ព្រះបាទនារាយណ៍រាជាទី៣អង្គអេង
ព្រះបាទនារាយណ៍រាជាទី៣អង្គអេង (១៧៧៩-១៧៩៦)
នៅដំណាច់ឆ្នាំ១៧៧៩ ពួកមន្ត្រី និងព្រាហ្មណ៍បុរោហិតបានលើករាជសម្បត្តិថ្វាយព្រះអង្គអេងដែលមានព្រះជន្មទើបបាន៧វស្សា ប៉ុន្តែកិច្ចការផែនដីនៅលើកណ្តាប់ដៃ ចៅហ្វ៊ាមូទាំងអស់។ ដើម្បីជៀសវាងអំពើក្បត់ផ្សេងៗចៅហ៊្វាមូចាត់ឧញ៉ាយមរាជបែនឱ្យទៅនៅ ខេត្តកំពង់ស្វាយជាមួយប្អូនលោកគឺឧញ៉ាតេជោទែន។ ចំណែកឯមន្ត្រីធំឯទៀតក៏លោកបានចាត់វិធានការបែបនេះដែរ។ លុះទ្រង់ជ្រាប់ដំណឹងខាងលើនេះហើយ ព្រះចៅសៀមទ្រង់បញ្ចរព្រះអង្គឌួងដែលត្រូវឃាត់ទុកពីមុននោះ ឱ្យត្រឡប់ចូលប្រទេសខ្មែរធ្វើយ៉ាងណាសុំឱ្យបាន ឧញ៉ាយមរាជបែនជាមន្ត្រីចាស់របស់ព្រះបិតាអង្គអេង ដើម្បីនាំទៅស្រុកសៀម។ ចៅហ៊្វាយមូ ក្រោយពីប្រឹក្សានិងឧញ៉ាក្រឡាហោមស៊ូ ក៏ព្រមប្រគល់ឧញ៉ាបែនឱ្យទៅព្រះចៅសៀម។ មន្ត្រីូរូបនេះត្រូវស្តីបន្ទោសយ៉ាងខ្លាំងពីព្រះចៅសៀមពីបទចូលដៃនិងយួន និងពីឃាតកម្មលើរូបព្រះរាមរាជាអង្គនន់ ហើយនិងថែមទាំងយទៅដាក់គុកទៀតផង។ នៅគ.ស១៧៩១ អ្នកម្នាងអួតបានបុត្រព្រះនាម អង្គចន្ទ ហើយបីឆ្ាំក្រោយមកមានបុត្រមួយអង្គទៀតនាម ស្ងួន។ ឯអ្នកម្នាងម្នាក់ទៀតមានបុត្រនាមអង្គអិម។ អ្នកម្នាង កែ មានបុត្រនាម អង្គភិម(គ.ស ១៧៩៣)។ នៅគ.ស ១៧៩៤ ព្រះអង្គអេងត្រូវបានព្រះចៅក្រុងសៀមអភិសេកនៅបឹងកកដោយមានព្រះនាមហៅថា សម្តេចព្រះនរាយណ៍រាជាធិបរាជរាមាធិបតី ។
​គណិតវិទូ
គណិតវិទូ គឺជាមនុស្សដែលសិក្សានិងធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវអំពីគណិតវិទ្យា។
នរោត្តម បុប្ផាទេវី
សម្តេចព្រះរៀម ព្រះករុណា នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៣ នារាជធានីភ្នំពេញ។ សម្តេចព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រីច្បង របស់ព្រះករុណា ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ដែលជាបិតាឯករាជ្យ បង្រួបបង្រួមជាតិ និងបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ និងអ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល ដែលជានាដការី នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យ។
នៅក្នុងព្រះជន្ម១៥ព្រះវស្សាព្រះអង្គទ្រង់បានក្លាយជាអ្នករបាំព្រះរាជទ្រព្យដំបូងនៅក្នុងព្រះបរមរាជវំាង។ក្នុងព្រះជន្ម១៨ព្រះវស្សាព្រះអង្គបានទទួលពានរង្វាន់ខាងរបាំឡេថែមទៀតផង។ក្រៅពីនេះព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជាសាស្រ្តចារ្យរបាំបុរាណនិងវប្បធម៌នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហើយទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជារដ្ឋមន្រ្តីនិងទីប្រឹក្សានៅក្នុងក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈផងដែរ។នៅក្នុងឆ្នាំ២០០១សម្តេចព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់បានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសពីសម្ដេចព្រះមហាក្ស័ត្រីយ៍កុសុមៈនារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា។ លើសពីនេះទៅទៀតនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៤ ព្រះអង្គត្រូវបានតំឡើងងារជា «សម្ដេចរាជបុត្រីព្រះរៀម»។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ សម្តេចព្រះរាជបុត្រីច្បង ទ្រង់ត្រូវបានទទួលតំណែងជា«ទេពនាថវដ្តីឯក»ពីព្រះរាជក្រឹត្យស្ដីពីការតែតាំងមត៌កមនុស្សរស់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលនៅក្នុងមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គទ្រង់មានគុណបំណាច់យ៉ាងធំធេងចំពោះប្រទេសជាតិ ជាពិសេសចំពោះសិល្បៈ វប្បធម៌ អរិយធម៌កម្ពុជា រហូតដល់ទ្រង់ទទួលបានគោរមងារជា ទេពនាថវដ្ដីឯក ដែលជាជាតួឯកក្នុងរបាំអប្សរា លើកតម្កើងវប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិ ថ្កើងថ្កាន ល្បីល្បាញ រន្ទឺទូទាំងពិភពលោក។ ក្រៅពីនេះសម្តេចព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជាអនុប្រធានកាកបាទក្រហមជាតិ កម្ពុជាហើយក៏ធ្លាប់ជាឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រិយ៍និងជាសមាជិកឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញាផងដែរ។
ក្នុងព្រះជន្ម៧២ព្រះវស្សាព្រះអង្គទ្រង់បានទទួលព្រះគោរមងារមួយដែលថ្វាយដោយក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និង អង្គការយូណេស្កូកម្ពុជាថា “មរតកមនុស្សរស់” ។ លើសពីនេះទៅទៀតស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានទទួលស្គាល់តាមរយៈភាពអស្ចារ្យនៃការសម្តែងរបស់ទ្រង់និងការខិតខំប្រឹងប្រែងថែរក្សាសិល្បៈវប្បធម៌របស់ទ្រង់ក៏ដូចជាការចែករំលែកនូវចំណេះដឹងទាំងនេះដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ។
បកមកជីវិតគ្រួសាររបស់ព្រះអង្គវិញ សម្តេច ព្រះរៀម នរោត្តមបុប្ផាទេវី ទ្រង់បានរៀបអភិសេកចំនួន ៤លើក ដែលលើកដំបូងគឺនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្នុងព្រះជន្ម១៥ព្រះវស្សា ព្រមទាំងមានព្រះរាជបុត្រា បុត្រីទាំងអស់ចំនួន ៥អង្គ។
ប្រាសាទត្រពាំងខ្នាផ្ទោល
រូបភាពតូច ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិភូមិខ្នាផ្ទោល ឃុំស្រែណូយ ស្រុកវ៉ាវិន ខេត្រសៀមរាប និងមានទីតាំងក្រោយសាលារៀន ឆៀងខាងអាគ្នេយ៏ ក្រោយផ្ទះមេភូមិខ្នាផ្ទោល។ កាលបរិច្ឆេទសតវត្សទី១១ នៃគ.ស ហើយមានកំពូលពីរតំរៀបគ្នាជើងត្បូង ប៉មខាងត្បូងស្ថាបនាអំពីឥដ្ឋ និងប៉មខាងជើងពីថ្មបាយក្រៀម រីឯណានៅទិសអគ្នេយ៏មានបណ្ណាល័យ១សាងពីថ្មបាយក្រៀម នៅភាគខាងជើងប្រាសាទ១០០ម វាមានត្រពាំងធំមួយគេហៅថាត្រពាំងខ្នាផ្ទោល ។
នរោត្តម បុប្ផាទេវី
នៅក្នុងថ្ងៃទី២០ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩នេះគឺជាថ្ងៃអនុវត្តនូវសេចក្តីប្រកាសណែនាំជាផ្លូវការរបស់សម្តេចហ៊ុនសែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្រោមគោលការណ៍សំខាន់ចំនួន៣ចំណុចធំៗ ដែលទី១គឺ ចាត់ទុកថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកានេះគឺជាថ្ងៃកាន់ទុក្ខទូទាំងប្រទេស រីឯគ្រប់គ្រឹះស្ថានសិក្សានិងស្ថាប័នជាតិនិងអន្តរជាតិទាំងអស់ត្រូវបង្ហូតទង់ជាតិត្រឹមពាក់កណ្តាលចំណែកឯគ្រប់ស្ថាប័ន្ថទូរទស្សន៍និងវិទ្យុទាំងអស់ត្រូវផ្អាកការចាក់ផ្សាយនូវកម្មវិធីដែលមានលក្ខណៈសប្បាយៗនៅក្នុងថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិកានេះផងដែរ
ប្រាសាទត្រពាំងខ្នាផ្ទោល
ឯកសារយោង
ត្រពាំងខ្នាផ្ទោល
នរោត្តម បុប្ផាទេវី
ប្រវត្តិ
សម្ដេចរាជបុត្រី ព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ព្រះអង្គ ព្រះប្រសូតនៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៣ នារាជធានីភ្នំពេញ ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រីច្បង នៃព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពដែនដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត និងអ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល នាដការី នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ។ ព្រះអង្គ បានទទួលការសិក្សានៅវិទ្យាល័យព្រះនរោត្តម ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុក Royal du Cambodge។
សម្ដេចរាជបុត្រី ព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ត្រូវជាព្រះរៀមបង្កើតមាតាទីទៃ នៃព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត និងត្រូវជាព្រះរៀមបង្កើត នៃសម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ។ ព្រះអង្គ មានព្រះបុត្រាបុត្រីចំនួន ៥អង្គ គឺ
១/ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកូស្សម៉ា ប្រសូតឆ្នាំ១៩៦០
២/ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ កល្យាណទេវី ប្រសូតឆ្នាំ១៩៦១
៣/ អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម ចាន់ស៊ីតា ប្រសូតឆ្នាំ១៩៦៥
៤/ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ជីវ័ន្តណារិទ្ធ ប្រសូតឆ្នាំ១៩៦៨
៥/ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ វីជ្ជរ៉ាវុឌ្ឍ ប្រសូតឆ្នាំ១៩៧៨។
ព្រះអង្គ បានចូលហាត់របាំចាប់តាំងពីព្រះជន្ម ៥ព្រះវស្សា ទ្រង់ជាព្រះរាជនត្តាជាទីគាប់ព្រះរាជហឫទ័យ នៃសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស កុសមៈ នារីរតន៍ សេរីវឌ្ឍនា ព្រះមាតាសិល្បៈខ្មែរ ហើយតែងតែទទួលបានការទំនុកបម្រុង និងមើលថែរក្សាអំពីការហាត់របាំពីសំណាក់សាស្រ្តាចារ្យចំណាន នៃរជ្ជកាលក្សត្រជំនាន់មុនៗ។ ព្រះអង្គ បានក្លាយជានាដការីដ៏ប៉ិនប្រសព្វក្នុងព្រះជន្ម ១៥ព្រះវស្សា និងបានទទួលងារជា «នាដការឯក» ក្នុងព្រះជន្ម ១៨ព្រះវស្សា។
ព្រះអង្គ ត្រូវបានត្រាស់បង្គាប់ជា នាដការីដំបូងគេបំផុត សម្រាប់សម្តែងនូវ របាំអប្សរា ដែលតម្លើងដោយ សម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស កុសមៈ នារីរតន៍ សេរីវឌ្ឍនា សម្រាប់ទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ច នៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋមកកាន់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជារបស់លោក Charles de Gaulle ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋបារាំង នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៤ និងក្រោយមកទៀតដោយទតឃើញពីភាពល្អឯកនេះហើយ ទើប ព្រះអង្គ ត្រូវបានប្រោសព្រះរាជទានដង្ហែព្រះវររាជបិតា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ យាងទៅសម្តែងរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ក្នុងដំណើរព្រះរាជទសន្សកិច្ចទោកាន់ក្រៅប្រទេស និងសម្តែងជូន ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាច្រើនផងដែរ។
ព្រះអង្គបានទទួលព្រះរាជក្រឹត្យតម្លើងព្រះគោរមងារជា «សម្ដេចរាជបុត្រី ព្រះរៀម» នាថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៤ និងទទួលតំណែងជា «ទេពនាថវដ្តីឯក» ពីព្រះរាជក្រឹត្យ ស្ដីពីការតែតាំងមត៌កមនុស្សរស់ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០១៣។
ព្រះអង្គ ជាសាស្ត្រាចារ្យរបាំបុរាណ ក្នុងក្របខណ្ឌក្រសួងអប់រំចន្លោះពីឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧០។ ក្នុងរបប ប៉ុល ពត ព្រះអង្គ បានភៀសព្រះកាយទៅគង់នៅក្នុង ជំរុំជនភៀសខ្លួន ខ្មែរ-ថៃ មួយរយៈមុនបន្តទៅគង់រស់នៅប្រទេសបារាំង។ ព្រះអង្គ បានបង្ហាត់បង្រៀនជូនប្រជាជនខ្មែរ ដែល រស់នៅក្នុងជំរុំ Site B អំពីរបាំ ព្រះរាជទ្រព្យនេះ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនទាំងនោះភ្លេចនូវ ការលំបាកពេលរស់នៅក្នុងជំរុំផង និងដើម្បីថែរក្សានូវរបាំព្រះរាជទ្រព្យនេះផង ព្រោះ ទ្រង់ បារម្ភខ្លាចបាត់បង់ពេលប្រទេសធ្លាក់ចូលក្នុងសង្គ្រាម ។
ក្រោយការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ សម្តេចរាជបុត្រី ព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី បានសម្រេចយាងចូលប្រទេសកម្ពុជាវិញ ហើយបានកាន់តំណែងជា អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ ពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣។ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៨ ព្រះអង្គ ជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់រាជរដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកផ្នែកវប្បធម៏ និងក្រោយមកកាន់តំណែងជា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៏ និងវិចិត្រសិល្បៈ ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ ២០០៤ ។ ពីឆ្នាំ ២០០០ ដល់ ២០១៣ ព្រះអង្គ ជាប្រធានសមាគមមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន។ ទ្រង់ បានក្លាយជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ពីឆ្នាំ២០០៤ ដល់ ២០១៦ និងជាមួយគ្នានេះជា សមាជិកកត្តិយស នៃសិល្បៈរបាំអន្តរជាតិពិភពលោក CID ។ ព្រះអង្គ ជាឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងនៅឆ្នាំ២០១៦ ជាសមាជិក នៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
ស្នាព្រះហស្តដ៏សំខាន់ របស់ ទ្រង់ គឺការនាំឲ្យ មានការ បញ្ចូលរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ចូលជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ អរូបីនៃមនុស្សជាតិ នៅអង្គការយូណេស្កូ នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣ ។ សម្តេចរាជបុត្រី ព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទេពនាថវដ្តីឯក គឺជាព្រះនិមិត្តរូប នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ ពីព្រោះតែកាលពីអតីតកាល ក៏ដូចជាបច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនខ្មែរដែលស្គាល់ ឬឮឈ្មោះរបាំព្រះរាជទ្រព្យ តែងតែនឹកឃើញជានិច្ចដល់ព្រះនាមរបស់ទ្រង់ ដែលជាអ្នកសម្តែងរបាំដ៏ប៉ិនប្រសប់នេះ រួមជាមួយសម្រស់ដ៏ស្រស់សោភា។ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន ព្រះអង្គ មានព្រះជន្ម ៧៦ព្រះវស្សា និងឈប់សម្តែងក្តី ក៏ទ្រង់នៅតែបន្តរៀបចំក្រុមសម្តែងរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឲ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយបានដឹង និងជាពិសេសផ្សព្វផ្សាយនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
រឿងរាជឥស្សរិយយស ដែលព្រះអង្គទទួលបានរួមមាន
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម
ចម្រៀងនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា
ចម្រៀងនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា គឺជាភ្លេងជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៩០ និងនិពន្ធតែងដោយកែវ ចិន្តា និងជី សៅភា។ ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិបាលប្រជាមានិតកម្ពុជាថ្មីត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសកុម្មុយនីស្តផ្សេងទៀត ក្រុមខ្មែរក្រហមរួមជាមួយក្រុមរាជានិយម និងរណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងមួយឈ្មោះរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ហើយបន្តប្រើចម្រៀងជាតិនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជាភ្លេងជាតិរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងនេះហើយដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយប្រទេសចិន កូរ៉េខាងជើង រដ្ឋាភិបាលប្លុកលោកខាងលិច និងអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ដូច្នេះទើបបានជាប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើនបានចាត់ទុកចម្រៀង"ដប់ប្រាំពីរមេសាជោគជ័យ"ជាចម្រៀងជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជារហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ជាពេលដែលរបបរាជាធិបតេយ្យត្រូវបានស្តារឡើងវិញនៅកម្ពុជា។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
National anthem of the PRK (tune)
រីណេ ដេកាត
លោក រីណេ ដេកាត គឺជា ទស្សនវិទូ ជនជាតិ បារាំង​​។
អាថ៌កំបាំងទីក្រុងសត្វ
អាថ៌កំបាំងទីក្រុងសត្វ (Zootopia) គឺជាខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលបែបកំព្យូទ័រអាមេរិចឆ្នាំ 2016 ដែលផលិតដោយ Walt Disney Animation Studios និងចេញផ្សាយដោយ Walt Disney Pictures។ វាជាខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលទី 55 របស់ Disney ។
សាច់រឿង
ក្រោយមក អ្នកឧកញ៉ា Weaselton បានលួចថង់អំពូល crocus ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា Midnicampum holicithias ។ Judy បោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ចចតរថយន្តដើម្បីចាប់ខ្លួន Weaselton ហើយត្រូវបានស្តីបន្ទោសដោយ Bogo ។ អ្នកស្រី Otterton ដោយមិននឹកស្មានដល់បានចូលទៅក្នុងការិយាល័យរបស់ Bogo ដោយអង្វររកនរណាម្នាក់ឱ្យស្វែងរកប្តីរបស់គាត់ឈ្មោះ Emmitt ដែលជាសត្វមួយក្នុងចំណោមសត្វដែលបាត់ខ្លួនចំនួនដប់បួន។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត Judy និងជំនួយការអភិបាលក្រុង ewe Dawn Bellwether សរសើរការងារនេះ។ Bogo គ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីយល់ព្រមទេ ប៉ុន្តែជាសម្ងាត់បញ្ជាឱ្យ Judy លាលែងពីតំណែង ប្រសិនបើនាងបរាជ័យបន្ទាប់ពីសែសិបប្រាំបីម៉ោង។
ដោយបានដឹងថា Nick គឺជាមនុស្សចុងក្រោយដែលឃើញ Emmitt Judy បានហៅគាត់ឱ្យជួយនាងដោយកត់ត្រាការសារភាពរបស់គាត់ចំពោះការគេចពន្ធ។ ពួកគេតាមដាន Emmitt ទៅកាន់រថយន្ត limousine ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់មេឧក្រិដ្ឋកម្ម លោក Big ដែលជាអ្នកឆ្មើងឆ្មៃនៅតំបន់អាកទិក។ គាត់បង្ហាញថា Emmitt ស្រាប់តែ "សាហាវ" វាយប្រហារអ្នកបើកឡាន Manchas របស់លោក Big ។ អ្នកទាំងពីរបានទៅលេង Manchas ដែលជាសត្វខ្លាខ្មៅ ហើយគាត់និយាយថា Emmitt បានស្រែកអំពី "Night Howlers" មុនពេលការវាយប្រហារ។ Manchas បន្ទាប់មកប្រែជាព្រៃផ្សៃ ហើយដេញតាមគូ។ Judy ចាប់ Manchas ហើយហៅ ZPD ឱ្យជួយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ Manchas បានបាត់ខ្លួនមុនពេលពួកគេមកដល់។ Bogo ទាមទារឱ្យ Judy លាលែងពីតំណែង ប៉ុន្តែ Nick រំលឹក Bogo ថានាងនៅតែមានពេលដប់ម៉ោងទៀត។ ពេលចាកចេញពីកន្លែងកើតហេតុ Nick បង្ហើបប្រាប់ Judy ថាគាត់បានក្លាយជាអ្នកសិល្បៈព្រោះកាលពីនៅក្មេងគាត់បានព្យាយាមចូលរួមជាមួយ Junior Ranger Scouts ដោយគ្រាន់តែត្រូវគេធ្វើបាប និងបដិសេធដោយសាមញ្ញថាជាកញ្ជ្រោង។
នៅសាលាក្រុង Bellwether ផ្តល់ជូន Judy និង Nick ចូលទៅកាន់កាមេរ៉ាចរាចរណ៍របស់ Zootopia ។ ពួកគេបានរកឃើញថា Manchas ត្រូវបានចាប់ដោយសត្វចចក ដែល Judy សន្មតថាជា "Night Howlers" ។ បន្ទាប់ពីសត្វចចក ពួកគេទាំងពីរបានរកឃើញ Manchas និងសត្វផ្សេងទៀតដែលបាត់ខ្លួន សត្វមំសាសី "ព្រៃផ្សៃ" ទាំងអស់ត្រូវបានចាប់ដាក់គុកនៅឯកន្លែងជ្រកកោនក្នុងស្រុក។ អភិបាលក្រុង Zootopia លោក Leodore Lionheart បានបញ្ជាឱ្យចាប់ខ្លួនពួកគេ ហើយកំពុងព្យាយាមស្វែងរកមូលហេតុនៃអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ។ Lionheart និង​បុគ្គលិក​សិទ្ធិ​ជ្រកកោន​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ក្នុង​ពេល​ឆាប់​ៗ​នេះ​ពី​បទ​ដាក់​ពន្ធនាគារ​មិន​ពិត ហើយ Bellwether ក្លាយ​ជា​អភិបាល​ក្រុង​ថ្មី។ Judy ដែល​បាន​សរសើរ​ចំពោះ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​រឿង​ក្តី​នេះ​បាន​សុំ Nick ឱ្យ​ចូល​រួម ZPD ជា​ដៃ​គូ​របស់​នាង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គាត់បានច្រានចោលការផ្តល់ជូនរបស់នាងយ៉ាងខឹងសម្បារ បន្ទាប់ពីអ្នកយកព័ត៌មានម្នាក់បានបង្ខិតបង្ខំ Judy ក្នុងការនិយាយថាជីវវិទ្យាដែលគួរឱ្យខ្លាចគឺនៅពីក្រោយការរីករាលដាលនៃ "ភាពសាហាវ" ដ៏អាថ៌កំបាំង។ ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ Judy ដែលចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ញុះញង់ឱ្យមានការភ័យខ្លាច និងការរើសអើងប្រឆាំងនឹងសត្វមំសាសីទូទាំង Zootopia ។
ដោយ​មាន​កំហុស Judy បាន​ឈប់​ពី​ការងារ ហើយ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ។ នៅទីនោះ នាងដឹងថា Night Howlers ពិតជាអំពូល crocus ដែល Weaselton លួច។ ពួកវាផ្ទុកនូវសារធាតុ neurotoxin ដែលមានឥទ្ធិពលផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ និងយូរអង្វែងលើថនិកសត្វ ដែលបណ្តាលឱ្យពួកវាប្រែទៅជាសាហាវ។ Judy ត្រឡប់ទៅ Zootopia វិញ ដោយទឹកភ្នែកស្រក់ទឹកភ្នែកជាមួយ Nick ។ ដោយមានជំនួយពីលោក Big, Judy និង Nick សួរចម្លើយ Weaselton ដែលសារភាពថាគាត់ត្រូវបានជួលដោយចៀមឈ្មោលឈ្មោះ Doug ។ ពួកគេបានរកឃើញ Doug នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដែលលាក់នៅក្នុងរថភ្លើងក្រោមដីក្នុងទីក្រុង ជាកន្លែងដែលគាត់ផលិតសេរ៉ូម Night Howler ដែលត្រូវបាញ់ទៅលើសត្វមំសាសីតាមរយៈកាំភ្លើងព្រួញ។
Judy និង Nick ទទួលបានកាំភ្លើងសេរ៉ូមជាភស្តុតាង ប៉ុន្តែមុនពេលដែលពួកគេអាចទៅដល់ ZPD Bellwether បានប្រឈមមុខនឹងពួកគេនៅក្នុងសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ ដោយបង្ហាញខ្លួនឯងថាជាមេក្លោងនៅពីក្រោយការឃុបឃិតរបស់ពួកនិយមជ្រុល។ អ្នកទាំងពីរបានជាប់នៅក្នុងពិពណ៌មួយ ហើយ Bellwether ព្យាយាមឆ្លងទៅ Nick នៅពេលនាងកោះហៅ ZPD ប៉ុន្តែ Nick បានបិទកាំភ្លើងដោយជំនួសគ្រាប់រំសេវរបស់វាជាមួយ blueberries ហើយ Judy បង្ហាញថានាងបានកត់ត្រាការសារភាពរបស់ Bellwether នៅពេលដែល ZPD មកដល់។
Bellwether និងបក្ខពួករបស់នាងត្រូវបានចាប់ខ្លួន ខណៈពេលដែល Lionheart នៅតែស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារ បដិសេធជាសាធារណៈនូវចំណេះដឹងអំពីផែនការរបស់នាង ហើយទទូចថាការឃុំឃាំងសត្វមំសាសីដែលឆ្លងគឺជា "រឿងខុសសម្រាប់ហេតុផលត្រឹមត្រូវ" ។ ជាមួយនឹងមូលហេតុនៃការរាតត្បាតដែលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណសត្វមំសាសីត្រូវបានព្យាបាល Judy បានចូលរួមជាមួយ ZPD ហើយ Nick ក្លាយជាដៃគូរបស់នាងនិងជាប៉ូលីសកញ្ជ្រោងដំបូង។
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្សែភាពយន្ត ឌីសនីយ៍
រូបវិទូ
រូបវិទូ គឺជាអ្នក​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត ដែលសិក្សាតែអំពីរូបវិទ្យា។ រូបវិទូនឹងធ្វើការជាគ្រូបង្រៀន ឫជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ ឬអាចធ្វើការនៅមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់ឧស្សាហកម្មដទៃទៀត។ ក្រុមមួយចំនួននៃរូបវិទូអនុវត្តចំនេះដឹងដែលបានសិក្សា សម្រាប់ប្រើនៅក្នុងសាស្ត្រផ្សេងទៀត ឧទាហរណ៍ជា៖ សេដ្ឋកិច្ច អំពីការគណនានិងហិរញ្ញវត្ថុ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទូ
ដុល្លារ​អាមេរិក
ដុល្លារ​អាមេរិក (United States Dollar; ISO ៤២១៧៖ USD) គឺជារូបិយប័ណ្ណរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មាននិមិត្តសញ្ញាជា $។
ប្រភពពត៌មាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបិយប័ណ្ណ
ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ (ថៃ)
ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ ឬ ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ HD ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងពេញលេញថាជា ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ពណ៌កងទ័ពប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ (สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7), គឺ​ជា​បណ្តាញ​ទូរទស្សន៍​សេរី​របស់​ថៃ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បើក​ដំណើរការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៧ជា​ទូរទស្សន៍​ពណ៌​ដំបូង​គេ​ដែល​ចាក់​ផ្សាយ​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដីគោក បច្ចុប្បន្ន​វា​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​កង​ទ័ព​ថៃ​តាម​រយៈ​ការ​ផ្សាយ​និង​ទូរទស្សន៍​បាងកក ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់វាមានទីតាំងនៅ ហ្មជិត ស្រុកចតុចក្រ បាងកក
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទូរទស្សន៍ថៃ
ទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក
ទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក World Press Freedom Day
ព្រះសត្ថាទី២អង្គជី
ព្រះសត្ថាទី២អង្គជី (រជ្ជកាលទី១៖១៧២២-១៧២៩)(រជ្ជកាលទី២៖១៧២៩-១៧២៩)(រជ្ជកាលទី៣៖១៧៤៩)
(រជ្ជកាលទី១៖១៧២២-១៧២៩)នៅគ.ស១៧២២ ព្រះកែវហ្វ៊ាទី៣ អង្គអិម ទ្រង់បង្វែររាជសម្បត្តិឱ្យព្រះរាជបុត្រអង្គជី។ ព្រះអង្គមាននាមសម្រាប់រាជថា សម្តេចព្រះសត្ថាសោយរាជនៅក្រុងឧដុង្គលើក សម្តេចព្រះស្រីសុជាតា(បុត្រីព្រះជ័យជេដ្ឋា)ជាអគ្គមហាសី។ នៅគ.ស១៧២៩ ព្រះសត្ថាទី២អង្គជីទ្រង់លើករាជ្យសម្បត្តិថ្វាយទៅបិតាវិញ។ (រជ្ជកាលទី២៖១៧២៩-១៧២៩)ព្រះអង្គមាននាមសម្រាប់រាជ្យថា ព្រះបាទសម្តេចស្តេចព្រះរាជាឱង្គារព្រះបរមរាជាធិរាជរាមាធិបតី។ ព្រះបិតាស្ថិតនៅជាឧបរាជ ។
អាណា ស៊ុយ
អ្នក​ស្រី Anna សួយ (zh​: 蕭志​美​, ងឺ​: ឈ្មោះ Xiao Zhimei​) (កើត​ខែ​សីហា 4​, 1964​) គឺ​ជា​អ្នក​រចនា​ម៉ូដ​អាមេរិក​។ នាង​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​កំពូល 5 ម៉ូត​រូប​តំណាង​នៃ​ទសវត្សរ៍​នេះ​និង​នៅ​ឆ្នាំ 2009 ទទួល​បាន​ពាន​រង្វាន់​ស្នាដៃ​មួយ​ជីវិត​លោក Geoffrey ត្រូវ​បាន​ពី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ម៉ូត​រចនា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (CFDA​)​, ​​ការ​ចូលរួម​ជាមួយ​ថ្នាក់​នៃ Yves Saint Laurent​, លោក Giorgio Armani​, Ralph Lauren​, និង អ្នកស្រី Diane វ៉ុ Furstenberg ។ ម៉ាក​សំលៀកបំពាក់​របស់​នាង​រួម​មាន​ការ​ស​ម្លៀ​ក​បំពាក់​, ស្បែក​ជើង​, គ្រឿងសំអាង​, វ៉ែនតា​និង​គ្រឿង​ព្រមទាំង​បន្ទាត់​នៃ​ទឹកអប់​មួយ​។ អ្នក​ស្រី Anna សួយ​តាម​រយៈ​ផលិត​ផល​របស់​នាង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​លក់​តាម​ហាង​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ឈរ​និង​អ្នក​ចែកចាយ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ក្នុង​ជាង 50 ប្រទេស​។
នៅ​ពេល​អ្នក​ស្រី​មាន​អាយុ​បួន​ឆ្នាំ​មក​នេះ​សួយ​បាន​ដឹង​ថា​នាង​ចង់​ក្លាយ​​​ជា​អ្នក​រចនា​ម៉ូដ​មួយ​។ ក្នុង​នាម​ជា​ក្មេង​ជំទង់​មួយ​នាង​បាន​អាន​អត្ថបទ​មួយ​ក្នុង​ជីវិត​របស់​ទស្សនា​វ​ដ្តី​អំពី​នារី​ម្នាក់​ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ពី​សាលា​រៀន​រចនា Parsons នៅ New York ហើយ​ជំរុញ​បន្ទាប់​មក​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ជា​កន្លែង​ដែល​លោកស្រី Elizabeth Taylor និង​លោក Richard ប៊ើ​រ​តុ​ន​បាន​បើក​ក្មេង​ស្រី​នេះ​ទៅ​ហាង​មួយ​។ ក្នុងនាម​ជា​សួយ​ប្រមូល​រថយន្ត​,  ជា​ក្មេង​ម្នាក់​ដែល​អ្នក​គិត​ថា "អស្ចារ្យ​មែន​" អ្នក​បាន​រក​ឃើញ​សន្លឹកឆ្នោត​មន្ត​អាគម ...​​ ទាំងអស់​អ្នក​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​គឺ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ទៅ​ញូ​វ​យ៉​ក​ហើយ​ចូល​ទៅ​កាន់ Parsons ។  ឆ្នាំ​ក្រោយមក​នៅពេល​ដែល​បាន​ត្រឡប់​សួយ ឡើងវិញ​និង​ការ​អាន​អត្ថបទ​នេះ​នាង​បាន​ដឹង​ឪពុក​របស់​ក្មេងស្រី​នេះ​គឺ​ជា​អ្នក​ថត​រូប​រឿងព្រេង​និទាន​, អៀ​វី​ង​ប៉ែន​។ សួយ​ផ្លាស់​ទៅ​ញូ​វ​យ៉​ក​និង​មាន​ការ​ចូលរួម Parsons សាលា​ថ្មី​សម្រាប់​រចនា​។
អ្នក​ស្រី Anna សួយ បន្ទាត់
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1991 ការ​លក់​រាយ​ទីតាំង​បើក​ការ​សួយ​លើក​ដំបូង​របស់​នាង​នៅ​ឯ 113 Green Street នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ក្រុង​ញូ​វ​យ៉​ក​បាន Soho ។ ហាង​លក់​ស្មា​ត​ហ្វូ​ន​នេះ​, ជាមួយ​នឹង​ប​ណ្តា​ញ​របស់​ខ្លួន​ជាន់​ខ្មៅ​គ្រឿង​សង្ហា​រឹម​ចាស់​, mannequins ក្បាល Dolly ចុះ​ហត្ថលេខា​និង​ជញ្ជាំង​ផ្កា​ឡា​វេន​ឌ័​របស់​ខ្លួន​នាង Anna ដែល​មាន​លាប​ខ្លួន​នាង​បាន​ក្លាយ​​​ទៅ​ជា​អាហារ​នៃ​ម៉ូដ​ក្រុមហ៊ុន SOHO និង​បាន​ដឹក​នាំ​សា​ភ័​ណ​ភ្ព​របស់​ហាង​អ្នក​ស្រី Anna សួយ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ដែល​រំលឹក​អំពី​ម៉ាក​នាង Anna សួយ​និង​របៀប​រស់នៅ ហាង​បាន​មក​បញ្ជាក់​គំរូ​នៃ​វប្ប​ធ​ម៍​នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​បាន​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ម៉ូត​មួយ​ជាដរាប​។
ពី​ការ​បង្ហាញ​ជា​លើក​ដំបូង​របស់​នាង​, សួយ​បាន​ធ្វើ​សម្រាប់​វិធី​សា​ស្រ្ត​ពន្លឺ​បេះដូង​, whimsical​, ច្នៃ​និង​ការ​កម្សាន្ត​របស់​នាង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការ​ប្រមូល​របស់​នាង​។ ជា​ញឹកញាប់​បរិយាកាស​នេះ​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​និង​មាន​ពិធីជប់លៀង​មួយ antics របស់​ភ្ញៀវ​និង​អ្នក​ចូលរួម​បាន​ហៅ​កន្លែង​កើតហេតុ​ខុស​គ្នា​វប្ប​ធ​ម៍​នៃ​រយៈពេល​នេះ​។
នៅ​ឆ្នាំ 1996 សួយ​សហការ​ជាមួយ​ក្រុម​ហ៊ុន General Motors Corporation ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ក្រុម​ហ៊ុន GM / CFDA គំនិត​: ព្យាបាល​, ការ​សហការ​រវាង​ក្រុមហ៊ុន General Motors និង​ឧស្សាហកម្ម​ម៉ូត​នេះ​ដើម្បី​នាំ​យក​នូវ​ការ​យល់​ដឹង​និង​ការ​បង្កើន​មូល​និ​ធិ​សម្រាប់​ការ​ព្យាបាល​មហារីក​សុដន់​។ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កម្មវិធី​នេះ​បាន​រចនា​ឡើង​ដើម្បី GMC Yukon សួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ដេញ​ថ្លៃ​នៅ​ស្ងៀម​ដើម្បី​បង្កើន​មូលនិធិ​មួយ​។
រចនា​ម៉ូដ​និង​ផលិត​ហត្ថលេខា​សួយ​ការ​ប្រមូល​ទីស្នាក់ការ​ក​ណ្តា​ល​ដូច​នាង​ទីក្រុង New York នៅ​លើ​ម៉ូត​រុក្ខវិថី​។ ក្នុង​ការ​បន្ថែម​ទៅ​ការងារ​របស់​នាង​ជា​អ្នក​រចនា​ម៉ូដ​ម្នាក់​បាន​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ខ្លាំង​សួយ​ដើម្បី​រក្សា​ឧស្សាហ​កម្ម​នេះ​នៅ​រស់​និង​បាន​ដឹកនាំ​យុទ្ធនាការ​មួយ​ដើម្បី "រក្សា​ទុក​នៅ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​កាត់ដេរ​" ដែល​ត្រូវ​បាន​បន្លិច​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ស​ប្តា​ហ៍​ម៉ូត​ក្នុង​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ 2008 ការ​រចនា​ម៉ូដ​សួយ​បាន​ទាក់​ទាញ​អតិថិជន​ល្បី​ល្បាញ​ជា​ច្រើន​មួយ​: ដូច​ជា Blake បាន រស់រវើក​, នាង​ណា​អូ​មី​លោក Campbell​, Sofia Coppola​, លីវ Tyler​, និង Courtney ស្រឡាញ់​។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2009 ដោយ​មាន​គោលដៅ​បាន​សហការ​សួយ​ក្នុង​ការ​ផលិត​ខ្សែ​បន្ទាត់​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​រចនា​បទ​ជា​តំបន់ Upper East Side Gossip Girl បំផុស​គំនិត​ជាមួយ​នឹង​គែម​ទី​ប្រជុំជន​មួយ​។ ការ​ប្រមូល​លើក​នេះ​មាន​កំរិត​គឺ​អាច​រក​បាន​សម្រាប់​ការ​ជា​ច្រើន​ស​ប្តា​ហ៍​នៅ​ក្នុង​ខែ​កញ្ញា​។ បន្ទាត់​មួយ​របស់​កុមារ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា "ស្រី Anna សួយ​កាត Mini​" បាន​បង្ហាញ​នៅ​ដើម​ឆ្នាំ 2009 នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជប៉ុន​ហើយ​នាង Rock ខ្ញុំ​! ដោយ​ចាប់​ផ្តើ​ម​ក្លិន​នៅ​ពេល​ក្រោយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​។ សួយ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​កិច្ច​សន្យា​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន Samsung Electronics Co ក្នុង​ការ​រចនា​ទូរស័ព្ទ​ដៃ​។
ក្រោយ​មក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2009 គាត់​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ជាមួយនឹង​ការ​សួយ​ពាន​រង្វាន់​រូប​តំណាង​បុរាណ​នៅ​ក្នុង​ការ​រចនា​ម៉ូត​កម្មវិធី China Fashion Awards នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​និង​ដោយ​មាន​ពាន​រង្វាន់​ស្នាដៃ​មួយ​ជីវិត​លោក Geoffrey ជា CFDA ក្នុង​ទីក្រុង​ញូ​វ​យ៉​ក​កំណើត​របស់​នាង​។
ក្នុង​ឆ្នាំ 201​​1 នាង​បាន​ចាប់​ដៃ​គូ​ជា​មួយ​នឹង​ការ Puppies Hush ដើម្បី​បង្កើត​ការ​ប្រមូល​ស្បែកជើង​មួយ​ដែល​មាន​កម្រិត​ដែល​ការ​បោះពុម្ព​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​បង្ហាញ​ម៉ូដ​ធ្លាក់​ឆ្នាំ 201​​1 ។ នាង​បាន​បន្ត​ផង​ដែរ​ថា​ដៃគូ​ជាមួយ Tumi ដើម្បី​បង្កើត​បន្ទាត់​នៃ​វ៉ា​លី​និង​របស់របរ​ធ្វើ​ដំណើរ​។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 201​​2 បាន​សហការ​ជាមួយ​លោក​គ្រូ​បង្វឹក​និង​សួយ​ស្រី Anna សួយ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សម្រាប់​លោក​គ្រូ​បង្វឹក​, កាបូប​ការ​បោះពុម្ព​ទាំង​ពីរ​បាន​កំណត់​។
នៅ​ថ្ងៃ​ទី 2 ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ 201​​4 លោក Lee បាន​បុរស​ម្នាក់​បាន​ប្រកាស​ហូ​នាង Anna សួយ​សម្រាប់​ការ​ប្រមូល FILA FILA នៅ​លើ​ក្នុងនាម​ដែល​បាន​បើក​ដំណើរ​ការ​នៅ​ឆ្នាំ 201​​5 ។
នៅ​ខែ​មិថុនា​ឆ្នាំ 201​​5 សួយ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ទីតាំង​ហាង​លក់​របស់​នាង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ឆ្ពោះ​ទៅកាន់​ដើម្បី Broome ផ្លូវ​លេខ​ពី​ទីតាំង​ជា​យូរ​មក​ហើយ 2​​3 ឆ្នាំ​មុន​ជំងឺ​កាមរោគ​នៅ​លើ Green Street និយាយ​ថា​: '' ... ខ្ញុំ​ពិត​ជា​នឹង​បាន​នៅ​ជិត​ហាង​លក់​ផ្សេង​ទៀត​ផង​ដែរ​ថា​ឈុត​របស់​អតិថិជន​របស់​យើង​នោះ​។ នេះ​ជា​ទីតាំង​ថ្មី​ផ្គូផ្គង​ការ​យល់​ដឹង​និង​សោ​ភ័​ណ្ឌ​ជា​ច្រើន​ទៀត​របស់​ខ្ញុំ​។ ខ្ញុំ​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​ខ្ពស់ .... '"
ព្រះបាទរាមាធិបតីទី៣អង្គទង
ព្រះបាទរាមាធិបតីទី៣អង្គទង (រជ្ជកាលទី១៖១៧៥៤-១៧៤៨)និង(រជ្ជកាលទី២៖១៧៥៦-១៧៥៧)
រជ្ជកាលទី១៖នៅគ.ស១៧៤៧ នេះទៀត លោកឧកញ៉ានរេន្ទតុង ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តបាសាក់ដែលត្រូវយួនចេះតែរំលោភលើអំណាច និងលើទឹកដីរបស់លោក ក៏បានលើទ័ពទៅប្រយុទ្ធនិងពួកនោះជ័យជំនះបានមកខ្មែរ ពួកយួនក៏បានមកជ្រកនៅកោះកាហុង នៅក្នុងទន្លេមេង្គ។ នៅគ.ស១៧៤៨ ដោយយកលេសថាដើម្បីបង្ក្រាខ្មែរបោះបោរដែលមាន ឧកញ៉ានរេន្ទតុងជាអ្នកដឹកនាំនោះ ព្រះចៅក្រុងវេទ្រុងបញ្ជសឱ្យមេទ័ពឈ្មោះ ង្វៀងហ៊ីវយនលើកទ័ពយួនដោយមានព្រះសត្ថាទី២ ចូលរួមផង មកច្បាំងឈ្នះឧកញ៉ានរេន្ទតុង ដុតបំផ្លាញសំពៅរបស់លោកនៅ មេសរហើយលើកទ័ពឆ្ពោះទៅដល់ទីក្រុងភ្នំពេញ។ ហ្លួងបញ្ជាឱ្យ ចៅហ្វ៊ាឯក លើកទ័ពចេញទៅទល់និងយួននៅត្រង់ ច្រាំងចំរេះ។ ទ័ពខ្មែរទន់ដៃជាង ត្រូវដកថយ យួនដេញតាម ឧដុង្គ។ ហ្លួងឧបរាជ និងព្រះអង្គស្ងួន(ស្រីជ័យជេដ្ឋា) ភៀសព្រះអង្គទៅប្រទេសសៀម។ រជ្ជកាលទី២៖ ព្រះបាទស្រីជ័យជេដ្ឋាអង្គស្ងួន សោយទីវង្គតនៅគ.ស១៧៥៥។ ព្រះមហាឧបភយោរាជអង្គទងត្រូវបានពួកមន្ត្រី និងព្រាហ្មណ៍បុរោហិតលើកឱ្យសោយរាជ្យជាលើកទី២នៅគ.ស១៧៥៦។ វិវាទរវាងឧបរាជ អង្គហ៊ីងនិងព្រះឧទ័យរាជា បានកើតឡើង។ ព្រះឧទ័យរាជាទ្រង់បានភៀសទៅនៅ ស្រុកពាមក្រោយមកទៅនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង។ នៅគ.ស១៧៥៧មុនពេលដែលសោយទីវង្គតទៅព្រះបាទរាមាធិបតីទី៣អង្គទងទ្រងយល់ព្រមលះបង់ឱ្យយួននូវ ខេត្តផ្សរដែក ស្រុកពីនៃខេត្តលង់ហោរនិង ខេត្តមាត់ជ្រូក ។
ភូមិក្បាលដំរី(ឃុំពង្រលើ)
អំពីប្រជាជន
ភូមិក្បាលដំរី មានប្រជាជនសរុបចំនួន 1285 ស្រីប្រមាណ639 (២០១៣)។ ប្រជាជនប្រមាណជា៨០ភាគរយនៃភូមិនេះជាកសិករ ធ្វើស្រែចម្ការ។ ក្នុងនោះមានការធ្វើ ស្រូវ ដាំដំឡូង ស្វាយចន្ទីរ ស្វាយ អំពៅ ចេក។ ក្រៅពីនោះមានអ្នកប្រកបរបរ ផ្សេងៗទៀតដូចជា ចិញ្ចឹមសត្វមាន់ ទារ ជ្រូក កាប់ឈើលក់ លក់ធ្យូង អុស លក់សត្វព្រៃ នេសាទត្រី និងធ្វើស្ករត្នាត ជាដើម ។ប្រជាជននៅភូមិនេះមានការសាម្គីគ្នាណាស់ អ្វីដែលបង្ហាញឲ្យឃើញផ្ទាល់គឺ ពួកគេដាក់វេនគ្នាដើម្បីជួយគ្នាក្នុងការធ្វើស្រែចំការ។ការដាក់វេនគ្នាក្នុងការ ជួយដកស្ទូង ស្រូវ និង ជួយច្រួតកាត់ស្រូវ និង ការដាក់វេនគ្នាក្នុងការយកចង្ហាន់ទៅវត្ត។
​ជំនឿនិង ប្រពៃណី
ប្រជាជននៅភូមិក្បាលដំរីនេះ ចំនួន ៩៩ភាគរយ មានការជឿទៅលើព្រះពុទ្ធសាសនា។ ប៉ុន្តែការគោរពប្រតិបត្តិរបស់ពួកគេហាក់ដូចជាមានការ លាយលំនឹង ព្រហ្មញ្ណសាសនា ដែលពួកគាត់មានការជឿ ផងដែរទៅលើ អ្នកព្រៃភ្នំ ម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី ព្រលឹង ខ្មោច ជាដើម។ ពួកគាត់ មានការគោរពទៅលើដើមឈើណាដែលធំៗ គោរពព្រលឹងបុគ្គលដែលបានស្លាប់ទៅ។​ ទំនៀបទំលាប់របស់អ្នកភូមិ គឺ ប្រតិបត្តិទៅតាមអ្វីដែលបុរាណយើងបានធ្វើនៅសម័យបុរាណ។ ការធ្វើពិធី ប្លែកៗ ដែលបុរាណយើងធ្វើ អ្នកភូមិនៅភូមិក្បាលដំរី បានរក្សាទុកវារហូត​មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ដូច ជាការមិនកូន បែរបន់ទៅលើ អារក្សអ្នកតា នៅពេលដែល កូនចៅរបស់ពួកគេឈឺ ការសែនដើម្បីសុំសេចក្តីសុខ ពីអ្នកតា ដែលបានរក្សាភូមិ។នៅភូមិនេះមានវត្តអារាមមួយដែលវត្តនោះ កសាងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥។ វត្តនេះទើបតែបញ្ចុះសីមារព្រះវិហាររួចនៅឆ្នា ២០១៤នេះ។ វត្តក្បាលដំរីនេះជាកន្លែងដែល មានសំរាប់ប្រជាជននៅ ឃុំពង្រលើទាំងអស់ចូលរួបធ្វើការចែករំលែក និង បង្ហាញនូវចិត្តមានបុណ្យរបស់ពួកគេ។
អំពីឈ្មោះរបស់ភូមិ
ឈ្មោះរបស់ភូមិក្បាលដំរីនេះគឺមិមែន គ្រាន់តែជាឈ្មោះរបស់ភូមិ ប៉ុននោះទេ។ ឈ្មោះរបស់ភូមិនេះគឺយកទៅតាមរឿងព្រេងកថាមួយដែល មាន តំនាលថា"មានដំរីមួយក្បាល មាន មាឌធំស វាមាន ប្រមោយវែង និង មានភ្លុកដែលគួរឲ្្យខ្លាច។ ថ្ងៃមួយស្រាប់តែដំរីនោះវាទៅ ជល់នឹង ប្រាសាទ នំាឲ្យប្រាសាទបែកបាកខ្ទេចខ្ទីរអស់" ដោយយោងតាមដំណាលរបស់ចាស់នៅក្នុងភូមិ។ហេតុនេះហើយបានជាភូមិនៅនេះមាន ឈ្មោះថាភូមិក្បាល់ដំរីរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង ( បារាំង ៖ Pays Montagnard du Sud Indochinois ; វៀតណាម ៖ Xứ Thượng Nam Đông Dương ) ពេលខ្លះអក្សរកាត់ថា PMSI គឺជាទឹកដីស្វយ័តនៃឥណ្ឌូចិនបារាំង និងជាសហព័ន្ធស្វយ័តមួយនៅក្នុងសហភាពបារាំង។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1946 បន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់បារាំងពីតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាល ពីសាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាមកំឡុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ។ ទឹកដីនេះត្រូវបានគេសន្មត់ថាជាស្រុកកំណើតស្វយ័តរបស់ប្រជាជនម៉ុងតាញ៉ានៅក្នុងឥណ្ឌូចិនបារាំង ប៉ុន្តែមានជាចម្បងដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍អាណានិគមបារាំងនៅក្នុងតំបន់។
ប្លាតុង
ប្រវត្តិ
សម្រាប់ទស្សនវិជ្ជាលោកខាងលិចជាមួយគ្រូរបស់គាត់សូក្រាតនិង សិស្សរបស់គាត់អារីស្តូត។ ប្លាតុង ក៏ជាគណិតវិទូ អ្នកនិពន្ធនៃទស្សនវិទ្យាជាបែបសន្ទនា និង ជាអ្នកបង្កើត សាលាទស្សនវិទ្យាសិក្សា (Academic) ជាន់ខ្ពស់ នៅក្រុងអាតែន ដែលជាវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យជាន់ខ្ពស់ដំបូងបង្អស់នៅលោកខាងលិច។ប្លាតុងគឺជាសិស្សរបស់សូក្រាតនិង បានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីការត្រិះរិះរបស់សូក្រាត ។មរណៈភាពរបស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ ៣៤៧ មុន គ.ស។
លក្ខណៈទូទៅរបស់ប្លាតុង
ប្លាតុងក៏ជាអ្នកនយោបាយម្នាក់ដែរក្នុងចំណោមអ្នកយោបាយទាំងឡាយ។ចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់គាត់គឺផ្តោតទៅលើរដ្ឋនយោបាយនិង ច្បាប់ ដែលធាតុទាំងនេះ ជាកត្តាជុំរុញឲ្យគាត់ចាប់អារម្មណ៍ទៅលើប្រជាជន ចង់ឲ្យប្រជាជនមានភាពប្រសើរសំបូរសប្បាយ និង សុភមង្គលព្រមទាំង ធ្វើឲ្យសង្គមទាំងមូល ស្ថិតក្នុងស្ថេរភាពទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ទាំងផ្នែកនយោបាយ ។ល។ប្លាតុង ព្យាយាមដោះស្រាយរាល់បញ្ហាទាំងឡាយដែលគេតែងតែជួបប្រទះក្នុងរដ្ឋ ក្នុងសង្គម ក៏ដូចជាក្នុងជីវភាពរស់នៅផងដែរដោយប្រើវីធីមួយ គឺបង្កើតរដ្ឋគំរូ ដែលមានមេដឹកនាំប្រកបដោយគំនិតស្នេហាជាតិមានសុភវិនិច្ឆ័យ។រដ្ឋគំរូនោះ លោកប្លាតុង បានធ្វើការប្រៀបធៀបរវាងទម្រង់គ្រប់គ្រងនយោបាយ ដែលមានលក្ខណៈមិនគ្រប់គ្រាន់ជាច្រើន ដូចជាទម្រង់សក្តិភូមិ (Timocracy) អណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)និង ប្រជាធិបតេយ្យ (Democracy) ទម្រង់ទាំង ៣ នេះ គាត់ឲ្យឈ្មោះថាជាទម្រង់អាក្រក់ គ្មានសេ្ថរភាពហើយទីបំផុតក្លាយទៅជាទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny)។ អត្ថន័យរដ្ឋគំរូរបស់លោកប្លាតុង បានបង្ហាញឲ្យឃើញនូវភាពយុត្តិធម៌ ក្នុងការដឹកនាំដោយជ្រើសរើសយកអ្នកទស្សនវីទូដ៏វៃឆ្លាតពីព្រោះចំណេះដឹងពិតប្រាកដនិង ចិត្តសាងកុសលចំពោះអ្នកដទៃ មានតែនៅក្នុងជំពូកមនុស្សប្រភេទនេះទេ ដែលបានធ្វើសម្បទាន។តួរអង្គដែលតំណាង ឲ្យរដ្ឋ គំរូរបស់លោកប្លាតុង គឺអ្នកធ្វើការក្នុង Polis (ក្រុងក្រិចបុរាណ)។នៅក្នុងគំនិតនយោបាយ ផ្ទាល់ របស់ប្លាតុង ពាក្យសង្គមនិង រដ្ឋ គឺរលាយចូលគ្នាក្នុងបូរី។ប្លាតុងមានជំនឿថា “គ្រប់បុគ្គល ទាំងអស់ ពុំមានចំណេះដឹងពិតប្រាដកទេហេតុដូច្នេះហើយបានជាពួកគេយកចិត្តទុកដាក់គោរពតាមបុគ្គល តែមួយនាក់ក្តី ឬរដ្ឋ “ ។ វណ្ណៈខ្ពស់បំផុតដែលកំពុងកាន់ អំណាចពុំត្រូវអនុញ្ញាត ឲ្យមាននូវករណី លើកលែង ឬករណីចាំបាច់ឡើយ គឺត្រូវធ្វីការបូជាជីវិតដើម្បីរដ្ឋដើម្បីវឌ្ឍនភាពរបស់រដ្ឋ។ពលរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវផ្សារសាច់ឈាមរលាយចូលទៅក្នុងរដ្ឋហើយរដ្ឋ ក៏កើតឡើងដោយសារតែពលរដ្ឋដែរ។ដូច្នេះពុំអាចអ្នកណាម្នាក់ ក្នុងរដ្ឋាភិបាលមានសុភមង្គលតែឯកឯងបានទេ ហើយអ្នកដទៃទៀត រស់លើគំនរទុក្ខ និង ស្ទឹងទឹកភ្នែកបានន័យថា ពលរដ្ឋទាំងអស់ ក្នុងប្រទេស ត្រូវតែមានសុភមង្គលដូចៗ គ្នា។នៅក្នុងទ្រឹស្តីនយោបាយរបស់លោកប្លាតុង គឺបង្ហាញឲ្យឃើញ នូវគំនិតផ្តាច់ការទាំងឡាយដែលពុំអាចធ្វើការបិទបាំង នៃជំរៅអត្ថន័យរបស់វា ហើយមិនមាន ការពិបាកយល់ទេ ព្រោះវាជាមូលដ្ឋានសុខមាលភាពរបស់រដ្ឋ ។
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង
ទឹកដីនេះត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងដែននៃក្រោន ជាមួយនឹងបញ្ហា ឧទាហរណ៍លេខ ៦ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ ដែលជាបណ្តុំនៃទឹកដីដែលប្រជាជនវៀតណាមជាជនជាតិភាគតិចដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយផ្ទាល់ដោយប្រមុខរដ្ឋ បាវដាយ ។
ផ្ទៃខាងក្នុង
កំឡុងសម័យរាជវង្សង្វៀន (១៨០២-១៩៤៥) ជនជាតិភាគតិច រក្សាបាននូវកម្រិតស្វ័យភាព ហើយសង្គមកុលសម្ព័ន្ធ និងស្ថាប័នសំខាន់ៗរបស់ពួកគេគឺជាផ្នែកមួយនៃអ្វីដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ដែននៃក្រោន" ជាការបែងចែកក្រៅផ្លូវការ។
ប្លាតុង
លក្ខណៈរបបសក្តិភូមិ (Timocracy)
សម្រាប់របបសក្តិភូមិ (Timocracy) គឺមានលក្ខណៈ ជាគូប្រកួតប្រជែងនិង ការប្រឹងប្រែងដើម្បីអំណាច នៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបែបនេះ គេមិនចង់ដាក់មនុស្សវ័យឆ្លាត នៅក្នុងតួនាទីទេ គឺគេមិន ឲ្យតំលៃ ចំពោះមនុស្សមានគុណធម៌និង ភក្តីទេ ប៉ុន្តែឲ្យតំលៃចំពោះមនុស្ស ដែលមានលក្ខណៈ ធម្មជាតិកាចសាហាវ មានកំណើតមក សម្រាប់ធ្វើសឹកសង្រ្គាម មានការអប់រំឲ្យធ្វើអំពើហឹង្សា ហើយ មិនមែនឈរលើគោលការណ៍ ជឿជាក់លើខ្លួនឯងនោះទេ។មនុស្សនៅក្នុងសក្តិភូមិមាន លក្ខណៈកាចសាហាវនិង មានការចេះដឹងទាប ប៉ុន្តែគេស្តាប់មេដឹកនាំអំណាច ដោយឥតលក្ខ័ន្ត។ ទ្រង់ទ្រាយដឹកនាំនេះ (សក្តិភូមិ) មានលក្ខណៈ ប្រហាក់ប្រហែល នឹងលក្ខណៈអភិជន។តើ ទ្រង់ទ្រាយដឹកនាំទាំងពីរនេះ មានលក្ខណៈខុសគ្នាយ៉ាងណា ?ដូចម្តេច ដែលហៅ ថាសក្តិភូមិ (Timocracy) ? ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឲ្យបានទូលំទូលាយត្រូវយល់ថា ហេតុដូចម្តេចត្រូវ បាត់ បង់ រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋគំរូ ? មូលហេតុនៃការបាត់បង់រចនាសម្ព័ន្ធគំរូប្លាតុង (Plato) គិតថា មក ពីមិន អាចថែរក្សានិង បន្តនូវគុណសម្បត្តិនៃសីលធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ ហេតុដូច្នេះ ហើយបានជាកើតឡើងលើលោកនេះ នូវសីលធម៌មួយដែលមានគុណធម៌តិចជាងហើយ មនុស្ស ដែលមានសីលធម៌ច្រើន ក៏កាន់តែតិចមនុស្សដែលមានសីលធម៌តិចជាងមុនកាន់តែកើន ឡើង ពួកគេមានទិសដៅប្រឹងប្រែងដើម្បីក្លាយជាអ្នកមាន។ ក្នុងលក្ខណៈនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យ ខូច បង់ នូវរចនាសម្ព័ន្ធរបបអភិជន។តែទោះជាយ៉ាង ណាក៏ដោយ ក៏ប្លាតុង (Plato) ពុំបានអះអាងថា ទ្រព្យសម្បត្តិជាប្រភពនៃសភាវៈអាក្រក់នោះទេ។ សម្រាប់ប្លាតុង (Plato)ការប្រឹងបែ្រងដើម្បី ទ្រព្យ សម្បត្តិ គឺជាការសន្សំសម្ភារៈដែល នៅ ក្នុង ទស្សនៈវិជ្ជារបស់លោកបានកំណត់ថា ជាកាយវិការ មួយនាំឲ្យទស្សនៈសច្ចធម៌ ប្រែក្លាយ ជា ស្រអាប់ ស្រពិចស្រពិល។ក្រៅពីនេះ គឺភាពមាននិង ក្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនាំឲ្យមាន ការខូចខាត នូវទំនាក់ទំនងនយោបាយធម្មតានៅក្នុងសង្គម។ នៅលើគោលការណ៍នេះ បើនិយាយពីរដ្ឋគំរូប្លាតុង (Plato) បានគិតថា “ទ្រព្យសម្បត្តិប្រពន្ធ និង កូនរបស់ពីរក្រុមដ៏សំខាន់ គឺអ្នកដឹកនាំនិង អ្នកការពារ ត្រូវតែស្ថិតនៅជាកម្មសិទ្ធិរួម” ។ នៅ ក្នុង ខណៈណាដែលធ្វើឲ្យខូចនូវលក្ខណៈគោលការណ៍នេះ ទោះរចនាសម្ព័ន្ធអភិជនក៏ដោយ វា នឹង បាត់បង់នូវស្ថានភាពពិតរបស់ខ្លួនហើយទន្ទឹមនឹងនេះរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋគំរូក៏បាត់បង់ដែរ។ការ ប្រឹង ប្រែងដើម្បីទទួលបាននូវស្ថានភាពពត៌មានអំពីសំភារៈឬរូបធាតុនេះ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សកាន់តែ ការងឿងឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វីបានជាស្ថានភាពពិតរបស់រូបធាតុ មិនស៊ីគ្នា និង ពិភពគំនិត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពលរដ្ឋដែលមានលក្ខណៈវិសេសជាងគេពេលនេះ ជាជោគជ័យមួយមិនគ្រប់ គ្រាន់ទេគេប្រឹងប្រែងថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹងនិង ពង្រីកតួនាទីរបស់គេនៅក្នុងសង្គម។ក្នុង ខណៈ នេះ គឺមានតែទ្រព្យសម្បត្តិទេ ដែលគេត្រូវការ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅក្នុងសង្គម នឹងនាំឲ្យ មាន ការលើកកម្ពស់ទ្រព្យសម្បត្តិពីលើសីលធម៌។ ដូច្នេះហើយ ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញថា “សេចក្តីស្រេកឃ្លានអំណាច នៅក្នុងរបបសក្តិភូមិ (Timocracy) ធ្វើឲ្យខូចខាតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងអំណាចដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់តែម្តង”។
លក្ខណៈរបបគណាធិបតេយ្យ(Oligarchy)
បន្ទាប់ពីរបបសក្តិភូមិ (Timocracy)ប្លាតុង (Plato)បានហៅរបបថ្មីមួយទៀត គឺរបបគណា ធិបតេយ្យ(Oligarchy) ដែលកើតចេញអំពីសក្តិភូមិ (Timocracy) នៅក្នុងលទ្ធផលនៃ ការដឹកនាំ នៅក្នុងសង្គម ។នៅក្នុងរបបគណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)ចូលរួមក្នុងការដឹកនាំប្រទេសមានតែពួ កអ្នកមានទ្រព្យសម្បតិ្តខ្ពង់ខ្ពស់ រីឯពួកក្រីក្របានកាត់ផ្តាច់ស្រលះ។ បើសិនជានៅក្នុងរបបសក្តិភូមិ (Timocracy) សារៈសំខាន់មានតែកេរ្តិ៍ឈ្មោះនោះ នៅក្នុងរបប គណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)ទិសដៅសំខាន់ គឺទ្រព្យសម្បត្តិបើសិនជាប្រៀបធៀប របបគណា ធិបតេយ្យ (Oligarchy) ទៅនឹងរបបសក្តិភូមិ (Tomocracy) គឺទី ១ អាក្រក់ជាងទី ២ ទៅទៀត ។ ការ ប្រមូលសន្សំមាសរបស់មនុស្សបានធ្វើឲ្យខូចខាតដល់ប្រព័ន្ធសក្តិភូមិ (Timocracy)ជាបឋមពួក គេ បានបោះបង់ នូវប្រព័ន្ធដែលគេកំពុងប្រើប្រាស់ ហើយដើម្បីបំពេញនូវទិសដៅនេះ គេត្រូវ បង្កើត ច្បាប់ ដែលគិតគូរតិចតួចណាស់ជាមួយនឹងមនុស្ស។ នៅពេលណាដែលពួកគេ ឲ្យតំលៃមធ្យោបាយគាបសង្កត់កាន់តែខ្លាំងឡើងនោះ គេនឹងឲ្យ គុណ ធម៌ កាន់តែតិចដែរ។ប្លាតុង(Plato) បានបង្ហាញថា ដោយនៅក្នុងរដ្ឋ គេឲ្យតំលៃ ទៅលើ ភាពមាន ស្តុកស្តម្ភទ្រព្យសម្បត្តិ មានន័យថា គេនឹងមានការចុះថយចំពោះតំលៃទៅលើគុណធម៌ដែរ។ការឲ្យតំលៃទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិកាន់តែកើនឡើង ការលើកកម្ពស់អ្នកមាននាំឲ្យមានការ តែង តាំងពួកនេះនៅក្នុងម៉ាស៊ីនដឹកនាំនៅពេលនោះ អ្នកក្រពុំមានលទ្ធភាព ចូលកាន់តំណែងបាន ឡើយ។ ដូច្នេះ ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញថា ការកំណត់ស្ថានភាពទ្រព្យសម្បត្តិ បានក្លាយជាច្បាប់និងឋានានុក្រម នៃរបបគណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)។យ៉ាងណាមិញ នៅពេលណា របបគណាធិប តេយ្យ(Oligarchy) កាន់តែរឹងមាំនោះ ការឲ្យតំលៃទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ក៏កាន់តែខ្លាំងដែរ។ដូច្នេះ យើងឃើញយ៉ាងច្បាស់ថារបបនេះ អាចថែរក្សាគង់វង្សបានមានតែប្រើមធ្យាបាយហឹង្សាទេ។ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញថារបបគណាធិបតេយ្យ (Oligarchy) នឹងត្រូវបែកបាក់ជារដ្ឋពីរ គឺ រដ្ឋសម្រាប់អ្នកមាននិង រដ្ឋសម្រាប់អ្នកក្រ។រដ្ឋទាំងពីរប្រឈមមុខនឹងគ្នាជានិរន្តន៍។ឧក្រិដ្ឋកម្ម នឹងកើតមានឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងរបបនេះ ដោយសារតែគំនិតឆ្កួតលីលា។ភាពកំណាញ់ និង ភាពកេងចំណេញ បានក្លាយជាគុណសម្បត្តិមួយសម្រាប់មនុស្សហើយប្រសិន បើមនុស្ស ប្រភេទនេះ មានទីតាំងរបស់ខ្លួនក្នុងរបបសក្តិភូមិ (Timocracy) សេចក្តីស្នេហា នឹងយសស័ក្តិ នឹង ក្លាយជាសេចក្តីស្នេហាមាសប្រាក់។
លក្ខណៈរបបប្រជាធិបតេយ្យ(Democracy)
បន្តទៅនេះ ជារចនាសម្ព័ន្ធ ឬរបបនយោបាយ ដឹកនាំរដ្ឋតាមទស្សនៈរបស់ប្លាតុងថា របប ប្រជាធិបតេយ្យ (Democracy) ជារបបកើតចេញអំពីប្រព័ន្ធគណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)។លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានកើតឡើងនៅពេលណា ដែលអ្នកក្របានទទួលជ័យជំនះនៅពេលនោះពួក សត្រូវរបស់គមួយចំនួន ត្រូវបានសម្លាប់ហើយមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានបណ្តេញចេញ រីឯអ្នកដែលនៅសល់បានបន្តការរស់នៅក្នុងគោលការណ៍សមភាព ក្នុងឋានៈជាពលរដ្ឋ។នៅក្នុងរដ្ឋដែលមានសិទ្ធិសេរីភាពពេលលេញឥតលាក់លៀម និង មានសទ្ធិធ្វើអ្វីដែលខ្លួនចង់ធ្វើមិនចាំបាច់ត្រូវឱនលំទោនចំពោះអ្នកណានោះទេ បើខ្លួនមិនចង់ធ្ធើ (ព្រោះជាសទ្ធិរបស់ខ្លួន)។ដូច្នេះ មើលទៅហាក់ដូចជារបបនយោបាយមួយនេះ ល្អប្រសើរបំផុតជាងគេ។ប៉ុន្តែ នៅក្នុងរបប នេះ ពុំមានអ្នកណាមួយមានទួនាទីត្រូវតែដឹកនាំនោះទេ។នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ មនុស្ស មានអំណាច កេរ្តិ៍ឈ្មោះ យសស័ក្តិ គឺអាស្រ័យពួកមហាជនមើលឃើញ ជ្រើសរើសយក។យ៉ាង ណាមិញ នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ ក៏មិនមែនអាស្រ័យទៅលើបុគ្គលណា ដែលចូលរួម ក្នុង សកម្មភាពដឹកនាំរដ្ឋ។ ដូច្នេះ តាមទស្សនៈរបស់ប្លាតុង (Plato) នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យនឹងកើត ឡើងនូវភាព អួតអាង ការឲ្យមានសេរីភាពហួសហេតុ ការមិនមានទំទួលខុសត្រូវ ចំពោះពាក្យសម្តី និង ភាពឥត ខ្មាសទាំងនេះ គឺជាវីរភាពរបស់គេ ។ នៅក្នុងរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអ្នកឭសូរតែពាក្យសរសើរ ដោយ ឥតព្រំដែនតែអំពីសទ្ធិសេរីភាពប៉ុណ្ណោះ។នៅពេលដែលអ្នកមិនស្តាប់បង្គាប់បះបោរឡើង ធម្មតា ពេលនោះឪពុកតែងតែមានទំលាប់គំរាមគំហែងកូន របស់ខ្លួនបើសិនជាគ្រូវិញ គឺតែងតែ ប្រតិកម្ម ចំពោះកូនសិស្សរបស់ខ្លួន ។ នៅក្នុងជួរប្រជាជន នៃរបបប្រជាធិបតេយ្យនិង កើតឡើងនូវភាពមិនសុខ មានអារម្មណ៍ ហាក់ ដូចជាចង្អៀតចង្អល់រហូត ដូចជាមានអ្វីមករារាំងគេជាប់ជានិច្ច ទីបំផុតពួកគេលែងគិតអំពីច្បាប់សំខាន់ គេចង់បានមិនត្រូវឲ្យមានអំណាចណាមួយកមគ្របសង្កត់លើគេឡើយ។ក្នុងលក្ខណៈ នេះហើយ ដែលនាំឲ្យកើតមាននូវរបបផ្តាច់ការ។ ដូច្នេះ ចេញអំពីសេរីភាព នឹងកើតឡើង នូវរបប ទាសភាពដ៏ព្រៃផ្សៃនិង កាចសាហាវបំផុត។
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង
ផ្ទៃខាងក្នុង
នៅចុងសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលបារាំងបានផ្លាស់ប្តូរទៅបង្រួបបង្រួមអាជ្ញាធរអាណានិគមលើឥណ្ឌូចិនខាងកើត បារាំងបានចាប់ផ្តើមយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀតចំពោះទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៃតំបន់ខ្ពង់រាបអាណ្ណាម ដែលនេះត្រូវបានធ្វើជាពិសេសក្នុងការប៉ុនប៉ងដើម្បីរំកិលឥទ្ធិពលសៀមមកវិញ។
ប្លាតុង
លក្ខណៈរបបទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny)
ទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny)គឺជារបបផ្តាច់ការដែលមានទ្រង់ទ្រាយរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ ហើយក៏ជា របបកាចសាហាវ។ពេលដែលពួកមហាជន ឱនលំទោនស្តាប់បង្គប់តាមនៅពេលនោះ មេដឹកនាំ នឹងក្លាយជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ ហើយមេដឹកនាំចាប់អារម្មណ៍ ទៅនឹងសេចក្តីសម្រេច ចិត្តរបស់ តុលាការ ដែមានលក្ខណៈអយុត្តិធម៌កាត់ផ្តាច់ពីមនុស្សដោយប្រើមធ្យោបាយដាក់ទណ្ឌកម្ម យ៉ាង កាចសហាវ នៅពេលនេះ គេបានឈរនៅលើផ្លូវនៃមេដឹកនាំរដ្ឋដែលមិនមែនជាតំណាង របស់ ប្រជាជនទេ គឺជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ។ កម្មវិធីមួយរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការ គឺការទាក់អារម្មណ៍របស់ប្រជាជន ដើម្បីធ្វើសង្រ្គាមដើម្បី ឲ្យប្រជាជនមានអារម្មណ៍ត្រូវគ្នា ជាមួយមេដឹកនាំជានិច្ច។ដើម្បីការពារអំណាចមេដឹកនាំ ផ្តាច់ ការ ត្រូវការតាមដានសកម្មភាពអ្នកណា ដែលក្លាហានមានទឹកចិត្ត ទូលំទូលាយប្រកបដោយ វិចារណញ្ញាណនិង ប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ។ភាពរឹងមាំរបស់អំណាចផ្តាច់ការ គឺធ្វើយ៉ាងណាដើម្បី បោសសំអាតពួកនេះចេញ ពីជួររដ្ឋាភិបាល។មធ្យោបាយរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការ នៅពេល ដែល គេធ្វើអំពើកាចសាហាវទៅលើប្រជាជន កាន់តែខ្លាំងនោះ គេកាន់តែត្រូវការអ្នក ការពារខ្លួន របស់ គេកាន់តែច្រើនថែមទៀត។ ដូច្នេះប្រជាជនដែលមានសេរីភាពត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពនូវអំណាចផ្តាច់ការសេរី របស់ ពួកគេត្រូវបាត់បង់ទៅក្នុងរបបផ្តាច់ការ សេរីភាពត្រូវបានប្រែក្លាយទៅជាទាសភាពយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និ ង ជូរចត់ជាទីបំផុត ក្នុងភាពជាទាសករ។បើនិយាយពីគុណសម្បត្តិរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ ការ ខ្សោយ បំផុត ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញថា ទោះបីគេមានទំនាក់ទំនង ជាមួយអ្នកណាក៏ដោយ ក៏ គេតែងតែចង់ទាមទារឲ្យអ្នកនោះ ក្លាយជាទាសកររបស់គេ។មេដឹកនាំផ្តាច់ការប្រៀប ដូចជា អំណាច គ្មានច្បាប់ របស់មនុស្សម្នាក់ សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់ នៅក្នុងសង្គមហើយផលប្រយោ ជន៍ របស់ពួកគេ បានកំណត់ខ្ពស់ជាងផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់។ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញទៀតថា “របបផ្តាច់ការ គឺជារបបកាចសាហាវជាទីបំផុតពីព្រោះ៖ ទី១ ប្រជាពលរដ្ឋ នៅក្នុងរបបនេះ មិនមែនចាប់ផ្តើមគោរពឱនលំទោន ចំពោះមនោគមន៍វិជ្ជានោះទេ ចំពោះមនុស្សម្នាក់ ។ ទី២ ចំណុចសំខាន់សម្រាប់រដ្ឋ ត្រូវអាស្រ័យនឹងមនោគមន៍វិជ្ជា របស់ខ្លួន។ផលប្រយោជន៍រដ្ឋត្រូវ តែមានតំលៃខ្ពស់ជាង ផលប្រយោជន៍របស់បុគ្គល ឬផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋក្នុងសង្គម។មេអំ ណាចផ្តាច់ការនិង ផលប្រយោជន៍ឯកជន របស់ខ្លួនតែងតែត្រូវបានកំណត់ថាជាផលប្រយោជ ន៍របស់ប្រជាជនទូទៅ ហើយគោលបំណងរបស់រដ្ឋ បានត្រូវគេយកមកប្រើជាគោលបំណងរបស់ ប្រជាជន”។
សិទ្ធិរបស់ស្រ្តីភេទ
យើងបានដឹងហើយថា ពេលដែលលោកប្លាតុងចូលមកជាន់ទឹកដីក្រិចភ្លាម គាត់បានទិញផ្ទះមួយយ៉ាងស្អាតនៅជាយក្រុងអាតែន។ ផ្ទះនៅមិនឆ្ងាយពីស្ទឹងសេហ្វុីឡើយ គឺនៅក្បែរទីលានមួយ ដែលមុនដំបូងជាកម្មសិទ្ធិរបស់វីរបុរស អាកាដឺមូស។ គេសង្កេតឃើញមានដើមប្លាតាន និងដើមអូលីវីយេ ដែលមានម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃគួរទីគប់ចិត្តក្រៃលែង។ ប្លាតុងបានផ្តើមបង្រៀនសិស្សឡើងវិញ ដោយមិនយកកម្រៃដ៏តិចតួចសោះឡើយ។ ក្នុងចំណោមនោះ សិស្សរបស់គាត់ទាំងអស់ សុទ្ធសឹងជាជនមានឈ្មោះបោះសំឡេង។ ទស្សនរបស់គាត់ចំពោះស្រ្តីគឺ ដោយហេតុថាស្រី្តមានមុខងារព្រមទាំងអស់ករណីកិច្ចដូចបុរសដែលនោះ យើងត្រូវតែប្រគល់ឱ្យស្រ្តីនូវគ្រប់ចំណេះវិជ្ជាទាំងអស់ ដែលយើងធ្លាប់ប្រគល់ឱ្យបុរសដែរ។ ស្រ្តីជាមាតារបស់មនុស្ស ហើយជាម្ចាស់របស់ពិភពលោកទាំងមូល ប្រសិនបើគ្មានស្រ្តីទេ អ្វីទាំងអស់ក្នុងលោកនេះក៏គ្មានដែរ ។
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង
ផ្ទៃខាងក្នុង
បន្ទាប់ពីបានបង្រួបបង្រួមអំណាចអាណានិគមរបស់ពួកគេនៅក្នុងសហភាពឥណ្ឌូចិន បារាំងបានផ្តោតជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើការគ្រប់គ្រងប្រជាជននៅតំបន់ខ្ពង់រាប ជាវិធីសាស្រ្តមួយក្នុងការគ្រប់គ្រងការបះបោរប្រឆាំងនឹងបារាំងដែលកើនឡើងក្នុងចំណោមប្រជាជនវៀតណាមទំនាប។ អ្នកគ្រប់គ្រងបារាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាបដូចជា Léopold Sabatier បានចូលរួមចំណែកក្នុងការបង្កើតអត្តសញ្ញាណមិនមែនវៀតណាមដាច់ដោយឡែកមួយសម្រាប់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដោយប្រឆាំងនឹងការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍របស់ប្រជាជនវៀតណាម ចូលទៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ។ អ្នកគ្រប់គ្រងជនជាតិបារាំង Sabatier បានស្វែងរកការបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជនជាតិភាគតិចដាច់ដោយឡែកមួយសម្រាប់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដែលបែងចែកពួកគេពីជនជាតិអាណ្ណាម ហើយថែមទាំងបានបង្កើតក្រមច្បាប់ទំនៀមទម្លាប់សម្រាប់ជនជាតិដឺការផង។
ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអ្នកគ្រប់គ្រងអាណានិគមបារាំង មន្ត្រីយោធា និងអ្នកប្រកាន់ពូជសាសន៍បានរួមចំណែកដល់ដំណើរការនៃ "ការប្រកាន់ពូជសាសន៍" ដល់ប្រជាជនម៉ុងតាញ៉ាកណ្តាល ដូចជាដោយការចាត់ថ្នាក់ពួកគេទៅជាក្រុមធំៗចំនួនបួននៃ "កុលសម្ព័ន្ធ" ។ ទាំងនេះរួមមាន ប៉ាណា,សេដាំង, រ៉ាដេ និង ចារ៉ាយ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ អាជ្ញាធរបារាំងបានចាប់ផ្តើមអះអាងថា កុលសម្ព័ន្ធចម្រុះតាមប្រវត្តិសាស្ត្រកំពុងរីកចម្រើនទៅជាវប្បធម៌រួបរួមមួយ ដែលនៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់ជនជាតិបារាំងជាច្រើនត្រូវបានកំណត់ដោយការប្រឆាំង "ប្រវត្តិសាស្ត្រ" របស់ខ្លួនចំពោះអ្វីៗទាំងអស់ដែលអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជា "អាណ្ណាម" (វៀតណាម)។ បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1945 គោលគំនិតនៃ " ណាមទៀន " (ការពង្រីកទៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម) ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញវៀតណាម។
សង្កាត់ស្មាច់មានជ័យ
($ Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង មានរដ្ឋបាលភូមិចំណុះ÷
ធម្មយុត្តិកនិកាយ
ធម្ម​យុត្តិក​និកាយ (ធ័ម-មៈ-យុត-តិកៈ) ន. (បា.) ឈ្មោះ​គណៈ​បព្វជិត​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​សម័យ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ដែល​ជា​គូ​គ្នា​នឹង​មហា​និកាយ
ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ
នៅពេល​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស​ នៅឆ្នាំ​១៩៤១ ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ​បាន​ឡើងគ្រងរាជ្យ។ នៅឆ្នាំ ១៩៥៥ ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុបានដាក់រាជ្យជំនួសឲ្យព្រះបិតារបស់ព្រះអង្គគឺ ព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រិត ដែលបានសោយរាជ្យបានប្រាំឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គតរបស់ ព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រិត(ស្វាមី) ព្រះនាងសុីសុវត្ថិ កុសមៈ បានរក្សាឋានៈជាព្រះមហាក្សត្រី និងបន្តមុខងារជានិមិត្តរូប និងតំណាងរាជាធិបតេយ្យ ខណៈពេលដែល ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុបានឡើងកាន់តំណែងជាព្រះមហាក្សត្រ ប៉ុន្តែមានឋានៈជាព្រះអង្គម្ចាស់ជាជាងព្រះមហាក្សត្រ។ ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ពេល​ខ្លះ ព្រះនាងមិន​ដែល​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ទេ ព្រោះ​ការ​ស្នង​តំណែង​ជា​ស្ត្រី​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ បន្ទាប់ពី រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ១៩៧០ ព្រះអង្គ(សុីសុវត្ថិ កុសមៈ)ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែបានរក្សាតំណែងរបស់ព្រះអង្គ មុនពេលត្រូវបានដកហូតឋានៈទាំងអស់ក្នុងអំឡុងពេលប្រកាសសាធារណៈរដ្ឋក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧០ ព្រះអង្គនៅតែស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងព្រះបរមរាជវាំងរហូតដល់សុខភាពរបស់ព្រះអង្គធ្លាក់ចុះនៅឆ្នាំ១៩៧៣ ហើយព្រះអង្គត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យ ចូលរួមជាមួយកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គនៅប្រទេសចិន។ ព្រះអង្គ បានសោយទិវង្គតនៅទីក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដប់ថ្ងៃបន្ទាប់ពី ខ្មែរក្រហមវាយដណ្តើមយកទីក្រុងភ្នំពេញ។
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនៃមហិធរបុរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម