cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ចំពុះសេកនិងផ្លែសន្ទូច
ថ្ងៃ១ឧសភា មានប្រតិបត្តិការធំមួយបន្ថែមទៀត ដែលត្រូវបានស្គាល់ដោយក.ស.វ.ណ.ថាជាប្រតិបត្តិការ ត្វានថាង៤៣ និងប.ជ.យ.វ.ថាជាប្រតិបត្តិការ អ្នកកម្ទេចថ្ម ចាប់ផ្ដើមតាមរយៈប-៥២ ៣៦គ្រឿងបានទម្លាក់គ្រាប់បែក៧៧៤តោនតាមបណ្ដោយជាយនៃផ្លែសន្ទូច ។ ដែលនេះត្រូវបានអមដោយការបាញ់កាំភ្លើងធំដ៏ច្រើនរយៈពេលមួយម៉ោង និងការវាយប្រហារមួយម៉ោងទៀតដោយយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់យុទ្ធជនកលយុទ្ធ ។ នៅម៉ោង១០:០០ កងពលធំឃែវអាកាសទី១ កងវរសេនាធំទ័ពសេះពាសដែកទី១១ កងវរសេនាធំទ័ពសេះពាសដែកក.ស.វ.ណ.ទី១ និងកងពលតូចអាកាសក.ស.វ.ណ.ទី៣ ក្រោយមកទៀតក៏បានចូលខេត្តកំពង់ចាមរបស់កម្ពុជា ។ ដែលត្រូវគេស្គាល់ថាជាកងកម្លាំងការងារឝ៊ូមែខខឺរ (បន្ទាប់ពីលោកឧត្តមសេនីយ៍រ៉ូបឺត-ម.ឝ៊ូមែខខឺរ មេបញ្ជាការកងពលធំជំនួយនៃកងពលធំទ័ពសេះទី១) កងកម្លាំងនេះបានវាយប្រហារតំបន់ការពាររបស់កម្មុយនិស្ត​អស់ពេលជាយូរមកហើយជាមួយកងទ័ពស.រ.១០០០០នាក់ និង វៀតណាមខាងត្បូង៥០០០នាក់ ។ ប្រតិបត្តិការនេះបានប្រើទ័ពថ្មើរជើងដែលប្រើម៉ាស៊ីន និងអង្គភាពពាសដែកដើម្បីធ្វើដំណើរ​ជ្រៅចូលទៅកាន់ខេត្តនេះ ដែលក្រោយមកទៀតពួកខ្លួនអាចនឹងភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយទាហានអាកាសក.ស.វ.ណ និងអង្គភាពអាកាសចល័តស.រ.ដែលត្រូវបានហោះឡើងចូលតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រ ។
ម្រាមដប់
ម្រាមដប់មិនព្រមលើកសុំទាន
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ចំពុះសេកនិងផ្លែសន្ទូច
ការតទល់នឹងការលុកលុយគឺត្រូវបានគេរំពឹងថាធ្ងន់ធ្ងរ ក៏ប៉ុន្តែកងកម្លាំងក.ប.វ.ណ./រ.រ.ជ.បានចាប់ផ្ដើមរំកិលខ្លួនឆ្ពោះទៅខាងលិច ពីរថ្ងៃមុនការរុលទៅមុខបានចាប់ផ្ដើម ។ នៅថ្ងៃ៣ឧសភា ប.ជ.យ.វ.បានរាយការណ៍ថាមានតែពួកអាមេរិកប្រាំបីនាក់ទេបានស្លាប់ និង៣២នាក់ត្រូវរងរបួល សហេតុភាពនានាមានកម្រិតទាបសម្រាប់ប្រតិបត្តិការធំក៏ដូចគ្នាដែរ ។ មានការទាក់ទងនៅរាយប៉ាយនិងយូរៗម្ដងតែប៉ុណ្ណោះ រួមជាមួយការពន្យារពេលកងកម្លាំងដូច ដែលបានទទួលបទពិសោធត្រង់ចំណុចសំខាន់ៗរបស់ទ័ពសេះពាសដែកទី១១ស.រ.បីគីឡូម៉ែត្រនៅខាងក្នុងកម្ពុជា ។ កងទ័ពក.ប.វ.ណ.បានបើកការបាញ់ប្រហារជាមួយអាវុធ និងគ្រាប់រ៉ូកែតតូចៗតែត្រូវបានបំបែកដោយការបាញ់របស់រថក្រោះ និងការវាយប្រហារអាកាសតាមក្បួនកលយុទ្ធ ។ នៅពេលផ្សែងបានបាត់អស់ហើយ ទាហានក.ប.វ.ណ.ស្លាប់៥០នាក់ដែលបានរាប់លើវាលប្រយុទ្ធ ពេលនោះមានត្រឹមតែកងទ័ពស.រ.តែពីរនាក់គត់ត្រូវបានសម្លាប់កំឡុងការប្រយុទ្ធ ។
ម្រាមដប់
ម្រាមស៊ូធ្វើការមិនរួញរា
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ចំពុះសេកនិងផ្លែសន្ទូច
ពួកវៀតណាមខាងជើងមានការសង្កេតច្រើន​ចំពោះការវាយប្រហារដែលកំពុងកើតមានឡើង ។ ការបង្គាប់បញ្ជានៅ ថ្ងៃ១៧មីនា មកពីទីបញ្ជាការនៃ រណសិរ្សB-៣ ដែលបានកាន់កាប់កំឡុងការលុកលុយ បានបញ្ជាអោយកងកម្លាំងក.ប.វ.ណ./រ.រ.ជ.អោយញែកចេញពីគ្នានិងចៀសវាងការបាញ់ត្រឡប់មកវិញ...គោលបំណងរបស់យើងគឺត្រូវរក្សាទុកកម្លាំងអោយបានច្រើនតាមតែអាចធ្វើបាន ។ ភាគីដែលគួរអោយភ្ញាក់ផ្អើលតែមួយគត់ ចំណោមពួកចូលរួមក្នុងការលុកលុយដូចជាលន់-ណុល ដែលត្រូវបានអោយដំណឹងថា មិនថាតែវ៉ាស៊ិងតោន រឺក៏សៃហ្គនទេ គាត់កំពុងតែព្រួយបារម្ភនូវការលុកលុយ​ដែលកំពុងតែកើតឡើងក្នុងប្រទេសរបស់គាត់ ។ គាត់ក៏ទើបតែបានដឹងការពិតបន្ទាប់ពីការសន្ទនាតាមទូរសព្ទ​ជាមួយប្រមុខនៃបេសកកម្មស.រ. ដែលគាត់បានដឹងអំពីរឿងនឹងដោយខ្លួនគាត់តាមការផ្សាយវិទ្យុ ។
ការប្រយុទ្ធដែលបានសន្មតតែមួយគត់ ត្រូវបានការពារដោយកងទ័ពអាមេរិកបានកើតមានឡើង នៅថ្ងៃ១ឧសភានៅឯទីប្រជុំជនស្នួល គឺជាចុងផ្លូវលំសីហនុដែលបានស្មានទុកនៅឯចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវលេខ៧ ១៣ និង១៣១ ។ ចំណុចសំខាន់ៗនៃទ័ពសេះពាសដែកទី១១របស់ស.រ. និងឧទ្ធម្ភាគចក្រគាំទ្របានមកស្ថិតនៅក្រោមការបាញ់ប្រហាររបស់ក.ប.វ.ណ.ដែលកាលណោះកំពុងតែចូលទៅជិតទីប្រជុំជន និងវាលយន្តហោះរបស់ខ្លួន ។ នៅពេលការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកទាំងមូលត្រូវបាន​ពើបប្រទះដោយការតស៊ូយ៉ាងខ្លាំង ពួកអាមេរិកបានបកក្រោយ បានស្រែកហៅអោយមានការគាំទ្រខាងអាកាស ហើយនិងបានបំបែកទីប្រជុំជនរយៈពេលពីរថ្ងៃ ដែលកាត់បន្ថយវាអោយទៅជាកម្ទេចកម្ទី ។ កំឡុងការប្រយុទ្ធ លោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រីដន្ន់-អែលបឺតស្តារ្រី មេបញ្ជាការនៃទ័ពសេះពាសដែកទី១១បានត្រូវរបួស​ដោយបំណែកគ្រាប់បែកដៃហើយក៏បានភៀសខ្លួនចាកចេញទៅ ។
ម្រាមដប់
ម្រាមដប់មិនទះតប់ប្រតាយ
មិនផ្តល់ក្រហាយដល់ញាតិផង
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ការប្រមាញ់ទីលាក់គ្រឿងផ្គត់ផ្គង់
នៅថ្ងៃបន្តបន្ទាប់ ចំណុចសំខាន់ៗនៃកងពលធំទ័ពសេះអាកាសទី១ស.រ.បានចូលអ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ទីក្រុង នៅឯភាគនិរតីស្នួល ។ អាគារផ្ដុំគ្នារបស់ក.ប.វ.ណ.ពីរម៉ាយការ៉េមានខ្ទមស្បូវជាង៤០០ខ្ទម រោងដាក់ឥវ៉ាន់ និងលេនដ្ឋានជាច្រើន ដែលក្នុងនោះនីមួយៗត្រូវបានផ្ទុកជាមួយស្បៀង សព្វាវុធ និងយុទ្ធភណ្ឌ ។ មានឡានកាំមីញ៉ុងជួសជុលសុខូបត្ថម្ភវត្ថុ មន្ទីរពេទ្យ រោងឈើមួយ សាលទទួលទានអាហារ១៨ កសិដ្ឋានជ្រូកមួយ ហើយថែមទាំងអាងហែលទឹកមួយទៀត ។ សែសិបគីឡូម៉ែត្រទៅភាគឦសាន ចំណុចសំខាន់របស់ទ័ពសេះអាកាសផ្សេងៗទៀត រកមូលដ្ឋានទ័ពធំៗមួយអោយឃើញនៅថ្ងៃ៦ឧសភា ។ ដោយមានរហស្សនាម កោះថ្មខាងកើត បន្ទាប់ពីកោះថ្មអាសឹនណលរបស់កងទ័ពស.រ.នៅអ៊ិលឡឹណយ តំបន់នេះមានគ្រាប់ប្រឆាំងយន្តហោះជាង៦,៥លានគ្រាន់ គ្រាប់កាំភ្លើង៥០០០០០គ្រាប់ រ៉ូកែតរាប់ពាន់គ្រាប់ រថដឹកចេនណឹរ៉លម៉ូថឹសជាច្រើន និងគ្រឿងបរិក្ខារទំនាក់ទំនាងគ្នាមួយចំនួនធំ ។ កាលណោះនៅលើការល្បាត២០គីឡូម៉ែត្រភាគឦសាននៃកោះថ្មខាងកើតនៅថ្ងៃ២៣ឧសភា ទាហានយាមផ្លូវដែលមានរហស្សនាមថាឝ៊ែខឃីមកពីកងវរសេនាតូចទី៥ ទ័ពសេះទី៧ បានជំពប់ជើងលើចានដែកដែលបានកប់ខាងក្រោមផ្ទៃដី ។ ទាហានសេះម្នាក់នេះដែលក្រោយមកទៀតត្រូវបានសម្លាប់ចោល​ដោយពួកអ្នកការពារក.ប.វ.ណ. ប៉ុន្តែកន្លែងលាក់នេះ គាត់បានលាតត្រដាងថាគឺជាលេនដ្ឋានផ្ទុកឥវ៉ាន់ដែលបានកប់មាន៥៩កន្លែង នៅទីនៃអ្វីដែលបន្ទាប់មកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា កូនភ្នំឝ៊ែខឃី ។ លេនដ្ឋានជាច្រើនមានកេះអាវុធនិងយុទ្ធភណ្ឌរាប់ពាន់ ដែលអ្វីៗទាំងអស់នោះនៅក្នុងលេនដ្ឋានត្រូវបានប្រគល់អោយកងទ័ពកម្ពុជា ។ ភាគច្រើននៃសម្ភារៈសត្រូវដែលកាន់កាប់បានត្រូវប្រគល់​អោយក្រុមគាំទ្រពិសេសប.ជ.យ.វ.អោយដល់កម្ពុជាជាទី​ដែលរបស់អស់ទាំងនោះត្រូវបានថែរក្សា និងក្រោយមកត្រូវបានចែកចាយទៅដល់កងកម្លាំងរបស់លន់-ណុល ។ ក្រុមនេះត្រូវបានបញ្ជាការដោយលោកនាយវរសេនីយទោវិល្ល-ហ.ហន ។
អ្វីមួយដែលមិនត្រូវបានគេរកឃើញគឺក.ក.វ.ត. ។ ថ្ងៃ១ឧសភា ខ្សែអាត់ការប្រកាសរបស់និច្សុនអំពីការលុកលុយនេះ​ត្រូវបានចាក់អោយលោកឧត្តមសេនីយ៍អាប្រាមស៍ ដែលលោកត្រូវរួញខ្លួន នៅពេលដែលលោកបានលឺប្រធានាធិបតីថ្លែងថាការកាន់កាប់ទីបញ្ជាការនានា​គឺជាទិសដៅសំខាន់នៃប្រតិបត្តិការនេះ ។ ការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ប.ជ.យ.វ.បានអោយដឹងថាទីបញ្ជាការចល័ត និងបែកខ្ញែកមានពាសពេញនឹងពិបាកឈរជើង ។ នៅក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់សេតវិមានមុនហេតុការណ៍ ប.ជ.យ.វ.បានឆ្លើយតបថាចំណុចសំខាន់របស់ក.ក.វ.ណ.ត.ដ៏ចម្បងគឺវាបានរាយប៉ាយប្រហែលជាង១១០គីឡូម៉ែត្រការ៉េនៃព្រៃស្បាត ហើយថា លទ្ធភាពនៃការកាន់កាប់ចំណុចសំខាន់ៗទាំងប៉ុន្មាន ឃើញថានៅឆ្ងាយដាច់ស្រយាល ។
ម្រាមដប់
ម្រាមដប់សុចរិតឥតសៅហ្មង
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ការប្រមាញ់ទីលាក់គ្រឿងផ្គត់ផ្គង់
បន្ទាប់ពីសប្ដាហ៍ដំបូងនៃប្រតិបត្តិការ អង្គភាពកងវរសេនាតូចនិងកងពលតូចដែលបានបន្ថែមត្រូវប្ដេជ្ញាចិត្តទៅ នឹងប្រតិបត្តិការនេះ ដូច្នោះរវាងថ្ងៃ៦ និង២៤ឧសភា សរុបកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តមាន៩០០០០នាក់ (រួមមានកងវរសេនាតូចសមយុទ្ធស.រ.៣៣កង) កំពុងតែដំណើរការប្រតិបត្តិការនៅខាងក្នុងកម្ពុជា ។ ដោយសារតែចលាចលនយោបាយក្នុងស្រុកកំពុងតែកើនឡើងនៅស.រ. លោកប្រធានាធិបតីនិច្សុនបានដាក់ការបង្គាប់ណែនាំ នៅថ្ងៃ៧ឧសភាកំណត់ចម្ងាយនិងរយៈពេលនៃប្រតិបត្តិការស.រ.ដល់ជម្រៅ៣០ km (គីឡូម៉ែត្រ) ហើយនិងកំណត់ពេលដល់ ៣០មិថុនា សម្រាប់ការដកកងកម្លាំងអាមេរិកទាំងអស់ទៅវៀតណាមខាងត្បូងវិញ ។
កងកម្លាំងវៀតណាមខាងត្បូង​មិនត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំដោយការដាក់កំហិតពេលវេលានិងភូមិសាស្ត្រឡើយ ដែលបានប្ដូរមកជំនួសលើកងអង្គភាពស.រ. ។ ចាប់ពីទីរួមខេត្តស្វាយរៀងមក ចំណុចសំខាន់របស់ក.ស.វ.ណ.បានបង្ខំអោយឆ្ពោះទៅខាងលិចទៅកាន់កំពង់ត្របែក ដែលថ្ងៃ១៤ឧសភា កងវរសេនាធំទ័ពសេះពាសដែកទី៨និងទី១៥របស់ខ្លួនបានកម្ចាត់កងវរសេនាធំថ្មើរជើងក.ប.វ.ណ.ទី៨៨ ចោល ។ ថ្ងៃ២៣ឧសភា ពួកវៀតណាមខាងត្បូងបានរុលពីក្រោយការទម្លាយចូលរបស់ស.រ.ដ៏ជ្រៅបំផុត ហើយក៏បានវាយប្រហារទីប្រជុំជនក្រែក ។
ម្រាមដប់
លើកប្រណម្យហោងជាគម្រូ!!
ដោយអ្នកស្រី កែវ ច័ន្ទបូរណ៍
យុទ្ធនាការកម្ពុជា
ប៊ិញតាយ និង គឺវឡង
នៅតំបន់កងទី២ ប្រតិបត្តិការ ប៊ិញតាយ១ (ប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបខាងលិច) ត្រូវបានផ្ដើមដោយកងពលតូចទី១និងទី២នៃកងពលធំថ្មើរជើងទី៤ស.រ. និងកងវរសេនាធំថ្មើរជើងក.ស.វ.ណ.ទី៤០ប្រឆាំងនឹងតំបន់មូលដ្ឋាន៧០២ (ទីបញ្ជាការតាំងពីប្រពៃណីនៃពួកកុម្មុយនិស្ត រណសិរ្សB-២ ) នៅភាគឦសានកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃ៥-២៥ឧសភា ។ ការវាយប្រហារតាមអាកាសជាបន្តបន្ទាប់ កងកម្លាំងអាមេរិកដំបូង កំពុងវាយសម្រុកតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រក៏ត្រូវបានរុញច្រានត្រឡប់ក្រោយវិញ ដោយការបាញ់ប្រឆាំងយន្តហោះយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ កងវរសេនាតូចទី៣ ទ័ពថ្មើរជើងទី៥០៦ (កម្ចីពីកងពលធំទ័ពអាកាសទី១០១ស.រ.) បានចុះចតដោយគ្មានការតបតប្រឆាំង ។ អង្គភាពបងប្អូនរបស់ខ្លួន គឺកងវរសេនាតូចទី១ ទ័ពថ្មើរជើងទី១៤ក៏មិនត្រូវបានប្រឆាំងតបតដែរ ។ កងវរសេនាតូចទី៣នៃទ័ពថ្មើរជើងទី៨ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏បានបញ្ចូលមនុស្សត្រឹមតែ៦០នាក់ប៉ុណ្ណោះមុនពេលការបាញ់ប្រហាររបស់ក.ប.វ.ណ.យ៉ាងខ្លាំងក្លា (ដែលបានបាញ់ធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រមួយគ្រឿង និងបានកម្ទេចពីរគ្រឿងផ្សេងទៀត) ហើយបានឈប់នៅតំបន់ចុះចត ដែលបន្សល់ទុកអោយពួកគេនៅតែលតោលនិងត្រូវឡោមព័ទ្ធពេញមួយយប់ ។ នៅព្រឹកបន្ទាប់ កងកម្លាំងក.ប.វ.ណ.ក៏បានចាកចេញពីតំបន់នោះ ។
នៅថ្ងៃទី៧ កងពលតូចទី២របស់កងពលធំនេះបានបញ្ចូលកងវរសេនាតូចបីកងរបស់ខ្លួន ដោយគ្មានការជំទាស់ប្រឆាំង ។ បន្ទាប់ពីដប់ថ្ងៃក្រោយមក (ហើយមានការប្រយុទ្ធបាញ់គ្នាសំខាន់តែមួយគត់ប៉ុណ្ណោះ) កងទ័ពអាមេរិកបានត្រឡប់ទៅវៀតណាមខាងត្បូងវិញ ដែលបន្សល់ទុកតំបន់នោះអោយក.ស.វ.ណ. ។ ប្រវត្តិវិទូលោកឝិលប៊ី-ស្ទែនថឹនបានកត់សម្គាល់ថា គ្មានការឈ្លានពានគួរអោយកត់សម្គាល់នៅក្នុងការវាយប្រយុទ្ធតទល់ ហើយនិងថាកងពលធំហាក់បីដូចជាកំពុងរងទុក្ខពីដំណើរស្ងៀមត្រឹងនៃការប្រយុទ្ធស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅហើយ ។ កំឡុងពេលប្រតិបត្តិការប៊ិញតាយ២ កងពលធំទី២២ក.ស.វ.ណ.បានរំកិលខ្លួនទៅទល់មុខនឹងតំបន់មូលដ្ឋានទ័ព៧០២ចាប់ពី១៤-២៦ឧសភា ។ ដំណាក់កាលទីពីរនៃប្រតិបត្តិការគឺត្រូវបានបន្ត ដោយកងកម្លាំងក.ស.វ.ណ.ប្រឆាំងនឹងតំបន់មូលដ្ឋានទ័ព៧០១នៅចន្លោះ ថ្ងៃ២០ឧសភា និង ២៧មិថុនា នៅពេលដែលចំណុចសំខាន់របស់កងពលធំទី២២ក.ស.វ.ណ.ត្រូវធ្វើប្រតិបត្តិការប្រឆាំងទល់នឹងតំបន់មូលដ្ឋានទ័ព៧៤០ ។
ថ្ងៃ១០ឧសភា កងអនុសេនាធំ កងវរសេនាតូចទី៣ កងវរសេនាធំទី៥០៦ កងពលធំទ័ពអាកាសទី១០១ ត្រូវបានលបឆ្មក់ដោយកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងដ៏ច្រើននៅឯជ្រលងសេសាន ។ ទាហានស.រ.ប្រាំបីនាក់ត្រូវបានសម្លាប់និង២៨នាក់របួស ។ ចំណោមពួកអ្នកស្លាប់គឺ អេសភីស៊ី-ឡិសស៊្លីសាបូជូញ៉ឺរ(Spc. Leslie Sabo Jr.) (ត្រូវបានតែងតាំងក្រោយស្លាប់ជាពលបាលត្រី) ដែលលោកត្រូវបានផ្ដល់សេចក្ដីយល់ព្រមអោយមេដាយ៍កិត្តិយស ក៏ប៉ុន្តែការងារសំណេរបានខករហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៩ ។ នៅខែមេសា២០១០ ត.ស.រ.ជែសសុន-អាល់ធ្មៀរ(D-៤, Pa.) បានប្រកាសថាកងទ័ពទាំងនេះបានផ្ដល់សេចក្ដីយល់ព្រម​ចំពោះមេដាយកិត្តិយសរបស់សាបូ ។
នៅក្នុងភូមិភាគយុទ្ធសាស្ត្រកងអង្គភាពទ័ព៣ ប្រតិបត្តិការ ត្វានថាង៤៤ (ប្រតិបត្តិការខ្មាន់លំពែងអង់អាច) ត្រូវធ្វើឡើងដោយកងពលតូចទី១និងទី២នៃកងពលធំថ្មើរជើងទី២៥ស.រ.នៅរវាងថ្ងៃ៦ឧសភានិង៣០មិថុនា ។ គោលដៅនៃប្រតិបត្តិការគឺតំបន់មូលដ្ឋាន៣៥៣ ៣៥៤ និង ៧០៧ដែលតាំងនៅភាគខាងជើងនិងឦសាននៃតាយនីញ (រោងដំរី) វៀតណាមខាងត្បូង ។ ម្ដងទៀត ការប្រមាញ់រកអង្គភាពក.ក.វ.ត.ត្រូវបានធ្វើឡើង ដែលពេលនេះនៅក្បែរទីប្រជុំជនមេមត់របស់កម្ពុជា និងម្ដងទៀត ដែលការរុករកក្លាយជាអសារបង់ ។ កំឡុងពេលប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ទ័ពថ្មើរជើងទី២៥បានសម្លាប់កងទ័ពក.ប.វ.ណ.និងរ.រ.ជ.១០១៧នាក់ ដែលកាលណោះបានបាត់បង់ទាហានរបស់ខ្លួន១១៩នាក់ ។
ដំណាលគ្នាជាមួយការផ្ដើមនៃ ត្វានថាង៤៤ កងវរសេនាតូចពីរកងនៃកងពលតូចទី៣ កងពលធំថ្មើរជើងទី៩ស.រ. បានឆ្លងកាត់ចូលព្រំដែន៤៨សហាតិមាត្រ (គីឡូម៉ែត្រ) ភាគនិរតីនៃផ្លែសន្ទូចចូលទៅកាន់តំបន់មួយដែលគេស្គាល់ថា មុខឆ្កែ ចាប់ពី ថ្ងៃ៧ ឆ្លងចូល ១២ឧសភា ។ ទំនាក់ទំនងដ៏សំខាន់តែមួយគត់ជាមួយនិងកងកម្លាំងក.ប.វ.ណ.បានកើតឡើងនៅក្បែរភូមិតូចមួយនៅឯចន្ទ្រា ដែលវៀតណាមខាងជើង៥១នាក់បានត្រូវសម្លាប់ និង ២១នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានចាប់ខ្លួន ។ កំឡុងប្រតិបត្តិការនេះ កងពលតូចបានបាត់បង់មនុស្សប្រាំបីនាក់ និង ២២នាក់ត្រូវរបួស ។ ដោយបានត្រៀមយឺតពេកសម្រាប់ជនជាតិយួនរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ ដោយការធ្វើទុកបុកម្នេញរបស់កម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែមានរាប់ម៉ឺននាក់នៃជនជាតិយួននៅតែនៅក្នុងប្រទេសនេះ ដែលឥឡូវត្រូវបានជម្លៀសអោយមានសុវត្ថិភាពហើយ ។ ប្រធានាធិបតីវៀតណាមខាងត្បូងង្វៀន-វ៉ាន់ធៀវបានរៀបចំការណាត់ជាមួយលន់-ណុលដើម្បីធ្វើបិតុភូមិនិវត្តន៍អោយច្រើនតាមដែលពេញចិត្តចាកចេញ ។ ទំនាក់ទំនងថ្មីមិនបានធ្វើឡើយ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏បានរារាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពីការបណ្ដេញពួកវៀតណាម​ពីផ្ទះរបស់ពួកគេ និងទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេមុនពេលពួកគេចាកចេញដែរ ។
លោកធៀវក្រោយមកទៀតបានអនុញ្ញាតអោយមានប្រតិបត្តិការ គឺវឡង នៅក្នុងនោះដែលកងកម្លាំងជើងគោករបស់ក.ស.វ.ណ. បញ្ចូលនូវអង្គភាពយន្តនិងពាសដែក ហើយបានធ្វើដំណើរទៅភាគខាងលិចនិងឦសាន រហូតដល់ខាងកើតនៃទន្លេមេគង្គចាប់ពីថ្ងៃ៩ឧសភា-១កក្កដា ។ កងកម្លាំងរួមផ្សំមានកងនាវា១១០គ្រឿងនិងកប៉ាល់ស.រ.៣០គ្រឿងបានធ្វើដំណើរឡើងតាមមេគង្គទៅព្រៃវែង ដោយអនុញ្ញាតអោយកងកម្លាំងជើងគោកកងអង្គភាពទ័ព៤ បានចល័តឆ្ពោះទៅខាងលិចទៅដល់ភ្នំពេញ ហើយទៅជួយជនជាតិយួនដែលកំពុងស្វែងរកការហោះហើរទៅវៀតណាមខាងត្បូង ។ ដែលអ្នកទាំងនោះមិនមានបំណងត្រូវធ្វើបិតុភូមិនិវត្តន៍ទេ គឺក្រោយមកទៀតត្រូវបានគេបណ្ដេញដោយបង្ខំ ។ គួរអោយភ្ញាក់ផ្អើល កងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងមិនបានប្រឆាំងនឹងការជម្លៀសទេ ថ្វីបើពួកគេក៏អាចធ្វើបានដូចគ្នាយ៉ាងងាយស្រួលដូច្នេះក៏ដោយ ។
ប្រតិបត្តិការដទៃៗទៀតបានធ្វើឡើងមកពីកងអង្គភាពទ័ព៤ រួមមានប្រតិបត្តិការ គឺវឡង២ (១៦-២៤ឧសភា) ដែលបានបន្តការប្រយុទ្ធតាមបណ្ដោយចំហៀងខាងលិចនៃទន្លេមេគង្គ ។ លន់-ណុលបានស្នើសុំថាអោយក.ស.វ.ណ.ជួយនៅក្នុងការដណ្ដើមយកកំពង់ស្ពឺមកវិញ ទីប្រជុំជនមួយនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ឯភាគនិរតីនៃភ្នំពេញនិង 90 mi នៅខាងក្នុងកម្ពុជា ។ កងកម្លាំងពាសដែកក.ស.វ.ណ.៤០០០គ្រឿងបានភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយកងទ័ពជើងគោកកម្ពុជានិង ក្រោយមកក៏បានដណ្ដើមទីប្រជុំជននោះបានមកវិញ ។ ប្រតិបត្តិការគឺវឡង៣ (២៤ឧសភា-៣០មិថុនា)គឺជាការរីកចម្រើននៃប្រតិបត្តិការមុនៗបន្ទាប់ពីកងកម្លាំងស.រ.បានចាកចេញពីកម្ពុជា ។
បន្ទាប់ពីការសង្គ្រោះជនជាតិវៀតណាមពីខ្មែរមកវិញ ក.ស.វ.ណ.ត្រូវមានកិច្ចការធ្វើជាមួយការជួយសង្គ្រោះពួកខ្មែរអោយចេញផុត​ពីពួកវៀតណាមខាងជើងទៀត ។ គោលដៅដើម្បីយកទីក្រុងកំពង់ចាមមកវិញ ដែលមានចម្ងាយ៧០សហាតិមាត្រ (គីឡូម៉ែត្រ) ភាគពាយព្យពីរដ្ឋធានី និងជាកន្លែងទីបញ្ជាការ​នៃតំបន់យោធាទី១របស់កម្ពុជាផង ។ នៅថ្ងៃ២៣ឧសភា លោកឧត្តមសេនីយទ្រីបានដឹកនាំកងទ័ពក.ស.វ.ណ.មួយជួរ១០០០០នាក់តាមបណ្ដោយផ្លូវលេខ៧ទៅចំការកៅស៊ូជប់ (រោបនកម្ម) មានផ្ទៃ180 acre ដែលក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធក.ប.វ.ណ.បានសង្ឃឹមយ៉ាងខ្លាំងក្លា ។ គួរអោយភ្ញាក់ផ្អើល គ្មានការប្រយុទ្ធចេញជាលទ្ធផលទេ ហើយការឡោមព័ទ្ធកំពង់ចាមត្រូវបានលើកតម្លៃដោយកងទ័ពក.ប.វ.ណ.៩៨នាក់បានសម្លាប់ ។
ការគាំទ្រអាកាស និង ដឹកនាំសាស្ត្រ
ប្រតិបត្តិការអាកាសសម្រាប់ការលុកលុយបានថយទៅដោយការចាប់ផ្ដើមយឺតៗ ។ ការហោះហើរឈ្លបយកការណ៍លើតំបន់ប្រតិបត្តិការគឺត្រូវបានថមថយ ដោយហេតុថាប.ជ.យ.វ.មានជំនឿថាពួកគេអាចប្រើជាសញ្ញាណនៃគោលដៅមួយ ។ តួនាទីនៃកងទ័ពអាកាសនៅក្នុងការធ្វើផែនការសម្រាប់ការលុកលុយរបស់ខ្លួន​គឺតិចតួច ដែលល្អបំផុត ម្យ៉ាងដើម្បីរក្សាអាថ៌កំបាំងនៃ បញ្ជី (ប្រតិបត្តិការ) ដែលបន្ទាប់មកត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការចាប់ផ្ដើមដើម្បីអោយមាន កម្លាំងរុញច្រានអោយឆ្លងកាត់ព្រំដែននេះ ។
ថ្ងៃ១៧មេសា លោកឧត្តមសេនីយ៍អាប្រាមស៍បានស្នើសុំអោយលោកប្រធានាធិបតីយល់ព្រម​អោយមានប្រតិបត្តិការ ភែតធីអូ បំលែងការវាយប្រហារអាកាសតាមយុទ្ធសាស្ត្រទៅជា​ការជួយគាំទ្រដល់ក្រុមសិក្សាការ និងអង្កេតការត្រួតពិនិត្យចំណុចសំខាន់ៗឆ្លងកាត់របងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ សេចក្ដីអនុញ្ញាតនេះត្រូវបានផ្ដល់អោយ ហើយបានអនុញ្ញាតអោយយន្តហោះស.រ.ជ្រៀតចូលបាន 13 miទៅកាន់ភាគឦសានកម្ពុជា ។ ព្រំដែននេះត្រូវបានពន្លាតដល់29 mi តាមបណ្ដោយជាយដែនទាំងមូលនៅថ្ងៃ២៥មេសា ។ ភែតធីអូត្រូវបានបញ្ចប់បង្ហើយនៅថ្ងៃ ១៨ឧសភា បន្ទាប់ពីត្រូវបានហោះហើរ១៥៦ជើង ។ បេសកកម្មបញ្ជីចុងក្រោយត្រូវបានហោះហើរនៅ ថ្ងៃ២៦ឧសភា ។
ក្នុងរយៈពេលពីរខែ យ៉ាងណាៗក៏ដោយ ក៏ការកំណត់នៃតំបន់ប្រតិបត្តិការត្រូវ​បានគេពន្លាតឆ្លងចូលដល់ទន្លេមេគង្គ និងយន្តហោះកលយុទ្ធរបស់ស.រ.កំពុងជួយគាំទ្រកងកម្លាំងកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ភ្លាមៗនៅក្នុងសមរភូមិ ។ បេសកកម្មនេះត្រូវបានបដិសេធជាផ្លូវការដោយស.រ. ហើយការសម្របសម្រួលក្លែងបន្លំត្រូវបានផ្ដល់​ជារបាយការណ៍ផ្លូវការដើម្បីលាក់នូវវត្តមានរបស់ខ្លួន ។ កំណត់ត្រានាយកដ្ឋានការពារជាតិបានបង្ហាញថាក្រៅ ពីជាង៨០០០ជើងនៃការប្រយុទ្ធដែលបានហោះនៅកម្ពុជា​រវាងខែកក្កដា១៩៧០ និងកុម្ភៈ១៩៧១ ប្រហែលជា៤០ភាគរយគឺបានហោះទៅខាងក្រៅព្រំដែនចែកចាយសេរីដែលគេបានអនុញ្ញាត ។
ការតស៊ូពិតៗរបស់កងកម្លាំងស.រ.និងក.ស.វ.ណ.នៅកម្ពុជាគឺជាកិច្ចប្រឹងប្រែងនៅក្នុងការថែរក្សាអង្គភាពរបស់ខ្លួនអោយ​​មានគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់​ បម្រុង ។ ម្ដងទៀតហើយ ដែលតម្រូវការសន្តិសុខមុនពេលប្រតិបត្តិការ និងការប្រញាប់ប្រញាល់​រួមជាមួយក្នុងនោះអង្គភាពនានាត្រូវផ្ទេរទៅកាន់តំបន់​ព្រំដែនដែលបានធ្វើអោយអាក់ខានដល់ការធ្វើផែនការ និង ការរៀបចំអោយបានល្អិតល្អន់ ។ ស្ថានភាពនេះកាន់តែដុនដាបដោយបណ្ដាញផ្លូវខ្សត់ខ្សោយ​នៅតំបន់ព្រំដែននិងលទ្ធភាពនៃ​ការលបវាយឆ្មក់ក្បួនជញ្ជូនតាមផ្លូវនៅពេលយប់ ដែលទាមទារថាការដឹកជញ្ជូនត្រូវធ្វើនៅកំឡុងពេលថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ ។ ការគាំទ្រឡើងវិញតាមអាកាស ដូចន្នេះហើយ ក៏បានក្លាយជាវិធីចម្បងនៃការបំពេញបន្ថែមខាងដឹកនាំសាស្ត្រ​ដល់អង្គភាពជួរមុខ ។ ពួកវិស្វករ និងអាកាសយានិកយោធាត្រូវតែរក្សាចលនាអោយនឹងនរទូទាំងតំបន់ លុកលុយ ។
ដោយសារតែល្បឿននៃប្រតិបត្តិការលឿន ការសំញ៉ែងទ័ព ហើយនិងការបញ្ជូនទ័ព ការសម្រួលអង្គភាពកាំភ្លើងធំ និងការបាញ់ របស់ពួកគេបានក្លាយជាមានភាពអល់អែកដែលគួរអោយបារម្ភ កំឡុងពេលប្រតិបត្តិការ ។ នេះហើយដែលត្រូវបានធ្វើអោយកាន់តែមានបញ្ហា ដោយការភាន់ច្រឡំដែលបង្កឡើង ដោយកង្វះប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងគ្រប់គ្រាន់រវាងអង្គភាព ដែលកំពុងរុលទៅមុខឆាប់រហ័ស ។ ធម្មជាតិដែលបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការបានបន្ថែមស្ថានភាព នៃការពិបាកផ្សេងមួយទៀតដល់បណ្ដាញទំនាក់ទំនង ដែលបានពង្រីកអោយធំឡើងរួចអស់ទៅហើយ ។ ដោយធ្វេសប្រហែស ព្រោះតែសមត្ថភាពនៃពួកអ្នកដឹកនាំសាស្ត្រស.រ.ដើម្បីធ្វើនវានុវត្តន៍ និងលៃលក ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀង ទឹក អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ និងទីកន្លែងសម្រាកអោយបានមកដល់គោលដៅរបស់ខ្លួន ដោយគ្មានកង្វះខាតណាមួយដែលរំខានដល់ប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធ ហើយប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង ទោះបីជាពិបាកក៏ដោយ ក៏បានដំណើរការល្អគ្រប់គ្រាន់កំឡុងពេលដ៏ខ្លី នៃប្រតិបត្តិការនានារបស់ស.រ.ដែរ ។
ប្រតិឃាត
ពួកវៀតណាមខាងជើងឆ្លើយតបនឹងការលុកលុយវិញ​គឺត្រូវចៀសវាងការជួបជាមួយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្រ ហើយបើសិនអាចទៅរួចត្រូវថយក្រោយឆ្ពោះមកខាងលិច ​និងប្រមូលក្រុមឡើងវិញ ។ កងកម្លាំងក.ប.វ.ណ.គឺដឹងច្បាស់លាស់អំពីការវាយប្រហារតាមផែនការនិងអង្គភាពយោធា របស់ក.ក.វ.ណ.ត./រណសិរ្សB-៣ដ៏ច្រើន ដែលបាននៅឆ្ងាយរួចជាស្រេចនៅខាងជើង និងខាងលិចដែលកំពុងតែធ្វើត្របត្តិការនានាប្រឆាំងនឹងពួកខ្មែរ ដែលនៅពេលនោះការវាយលុកក៏បានចាប់ផ្ដើមឡើង ។ កំឡុងឆ្នាំ១៩៦៩អង្គភាពខាងដឹកនាំសាស្ត្ររបស់ក.ប.វ.ណ.បានចាប់ផ្ដើមរួចហើយនូវការពង្រីកអោយធំបំផុតនៃផ្លូវលំហូជីមិញ ដែលបានធ្វើកំឡុងការប៉ះទង្គិចទាំងមូល ។ ជាការឆ្លើយតបវិញនឹងការបាត់បង់ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់របស់ខ្លួននៅកម្ពុជា កងកម្លាំងវៀតណាមបានដណ្ដើមបានទីប្រជុំជនឡាវនៅឯអាចម៌ក្រពើ (អ័ត្តពើរ) និងសារ៉ាវ៉ាន់ កំឡុងឆ្នាំនោះដែរ ដោយការរុលដល់អ្វីដែលគឺជាផ្លូវរបៀង60 miទល់នឹងទទឹង90 miនិងបើករយៈបណ្ដោយទាំងមូលនៃប្រព័ន្ធទន្លេកុងទៅកាន់កម្ពុជា ។ បញ្ជាការខាងដឹកនាំសាស្ត្រថ្មី ក្រុមដំណឹកជញ្ជូនទី៤៧០ ត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីកាន់កាប់អង្គភាពដឹកនាំភស្តុភារ និងទ័ពនៅកម្ពុជា និងផ្លូវរំដោះថ្មីដែលរត់កាត់សៀមប៉្រាងនិងទៅដល់មេគង្គនៅស្ទឹងត្រែង ។
តាមដែលបានឃើញជាមុនដោយលោកលេខាធិការលាំរអឺដ លទ្ធផលដែលមិនបានរំពឹងទុកពីការលុកលុយភ្លាមជាការវិវត្តិ​នៅក្នុងបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យនានារបស់អាមេរិក ដែលការប្រឆាំងជំទាស់នានាបានផ្ទុះឡើងប្រឆាំងនឹង អ្វីដែលគេថ្កោលទោសថាជាការវាតទីជម្លោះទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងមួយទៀត​នៅពេលអនាគត ។ ថ្ងៃ៤ឧសភា ការរំជើបរំជួលបានរីកធំឡើងទៅដល់អំពើហិង្សា ដែលនៅពេលនោះ ពួកឆ្មាំជាតិអូហាយយ៉ូបានបាញ់ និងសម្លាប់និស្សិតដែលគ្មានអាវុធបួននាក់ (ពីរអ្នកចំណោមពួកគេមិនមែនពួកអ្នកតវ៉ាទេ) កំឡុង   ការបាញ់នៅខិន្ថ៍ស្តេត ។ ពីរថ្ងៃក្រោយមក នៅសាកលវិទ្យាល័យនៅបាប់ផ្វាឡូ នគរបាលបានធ្វើអោយពួកបាតុកររងរបួសបន្ថែមទៀត ។ ថ្ងៃ៨ឧសភា ពួកអ្នកតវ៉ា១០០០០០នាក់បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅឯវ៉ាឝ៊ិងតុន និង១៥០០០០នាក់ទៀតនៅឯសាន់ផ្វ្រាន់ស៊ីសស្កូ តាមការប្រកាសតែដប់ថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ ។ ទូទាំងផ្ទៃប្រទេស អគារក.ប.ន.ប.៣០បានឆេះជាអណ្ណាតភ្លើង រឺក៏ ត្រូវបានដាក់គ្រាប់បែកដែលនៅគ្រានោះដែរ សាលារៀនទាំង២៦បានដឹងលឺការប៉ះទង្គិចហិង្សារវាងពួកសិស្ស និងនគរបាល ។ អង្គភាពឆ្មាំជាតិត្រូវបានបញ្ជូនទៅឯទីធ្លាទាំង២១នៅក្នុងរដ្ឋ១៦ ។  The កូដកម្មសិស្សបានរីករាលដាលពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមនុស្សជាងបួនលាននាក់ ហើយនិងសាកលវិទ្យាល័យ មហាវិទ្យាល័យ និង វិទ្យាល័យ៤៥០ជាការតវ៉ានិងកូដកម្មតាមសន្តិវិធីដ៏ច្រើនបំផុត ។
ពេលដំណាលគ្នាដែរ ការស្ទង់មតិសាធារណៈ កំឡុងពេលអាទិត្យទីពីរនៃខែឧសភាបានបង្ហាញថា៥០ភាគរយ​នៃសាធារណជនអាមេរិកបានយល់ស្របទង្វើសកម្មភាព​របស់លោកប្រធានាធិបតីនិច្សុន ។ ៥៨ភាគរយបានបន្ទោសពួកសិស្សនិស្សិតចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅរដ្ឋខិន្ថ ។ ទាំងពីរខាង ការរំជួលចិត្តបានកើនឡើងខ្ពស់ ។ តួយ៉ាងមួយ នៅទីក្រុងញូយ៉កថ្ងៃ៨ឧសភា ពួកកម្មករសំណង់ដែលនិយមខាងរដ្ឋការបានធ្វើកុប្បកម្មនិងវាយប្រហារពួកនិស្សិតកំពុងធ្វើបាតុកម្ម ។ អំពើហិង្សាដូចគ្នា យ៉ាងណាៗ ក៏គឺជាការភាន់ច្រឡំ ។ បាតុកម្មភាគច្រើន ទាំងគាំទ្រនិងប្រឆាំងសង្គ្រាមគឺធ្វើឡើងដោយសន្តិភាព ។ ថ្ងៃ២០ឧសភា ពួកកម្មករសំណង់ ឈ្មួញ និងពួកអ្នកធ្វើការការិយាល័យ១០០០០០នាក់បានដង្ហែក្បួន ដោយសន្តិភាពឆ្លងកាត់ទីក្រុងញូយ៉កជាការគាំទ្រ​ដល់នយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតី ។
ប្រតិកម្មនៅក្នុងសមាជស.រ.ចំពោះការលុកលុយក៏ឆាប់រហ័សដែរ ។ ពួកព្រឹទ្ធសភាសមាជិកលោកភ្វ្រែង្ខ-ផ្វ.ឆឺច (គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ នៅអាយដាហូ) និងលោកចន-ស.ឃូបផឺរ (គណបក្សសាធារណរដ្ឋនៅឃឹនថាខ់ឃី) បានសុំអោយមានវិសោធនកម្មដល់កម្មវិធីលក់យោធា អោយបរទេសថានឹងត្រូវកាត់ផ្ដាច់ការផ្ដល់មូលនិធិ មិនថាតែប្រតិបត្តិការជើងគោកស.រ.និងពួកទីប្រឹក្សានៅកម្ពុជាទេ ក៏ប៉ុន្តែក៏នឹងត្រូវបញ្ចប់ការគាំទ្រអាកាសរបស់ស.រ.ដល់កងកម្លាំងកម្ពុជាទៀត ។ ថ្ងៃ៣០មិថុនា ព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋបានហុចកម្មវិធីជាមួយវិសោធនកម្មដែលបានបញ្ចូលហើយ ។ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ត្រូវបានបរាជ័យនៅឯវិមានតំណាងរាស្ត្រដែលបន្ទាប់មកកងកម្លាំងស.រ.ត្រូវដកចេញពីកម្ពុជាតាមដែលបានកំណត់ ។ កម្មវិធីដែលបានធ្វើវិសោធនកម្មថ្មីៗបានធ្វើហើយ យ៉ាងណាៗ ក៏រំលាយចោលនូវកតិកាភេទអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ដែលគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាកតិកាភេទឈូងសមុទ្រតុងកឹង) ស្ថិតនៅក្រោមនោះដែលលោកប្រធានាធិបតីចនសុន និងនិច្សុនបានធ្វើប្រតិបត្តិការយោធានានា អស់រយៈពេលប្រាំពីរឆ្នាំដោយគ្មានការប្រកាសសង្គ្រាម ។
វិសោធនកម្មឃូបផឺរ-ឆឺចត្រូវបានយកមកប្រើវិញកំឡុងរដូវរងារ និងត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីជំនួយបរទេសបង្គ្រប់១៩៧០ ។ ពេលនេះ វិធានការនេះបានបង្កើតតាមរយៈវិមានសមាជទាំងពីរ និងបានក្លាយជាច្បាប់នៅថ្ងៃ២២ធ្នូ ។ ជាលទ្ធផលមួយ កងទ័ពជើងគោកនិងពួកទីប្រឹក្សាស.រ.ត្រូវបានរារាំងពីការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធានៅឡាវ រឺក៏ កម្ពុជា ដែលកាលណោះសង្គ្រាមអាកាសកំពុងតែប្រព្រឹត្តទៅ​នៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរដោយកងទ័ពអាកាសស.រ.មិនបានធ្វើមិនដឹងមិនលឺ ។
សរុបសេចក្ដី
លោកប្រធានាធិបតីនិច្សុនបានប្រកាសការលុកលុយនេះគឺជាប្រតិបត្តិការយោធានៃសង្គ្រាមទាំងមូលនេះពោរពេញដោយជោគជ័យបំផុត ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍អាប្រាមស៍ក៏មានចិត្តដូចគ្នាដែរ ដែលជឿថាពេលនោះបាននាំមកនូវសន្តិភាវកម្ម នៅឯទីជនបទនៃវៀតណាមខាងត្បូង ហើយថាកងកម្លាំងស.រ.និងក.ស.វ.ណ.ត្រូវបានធ្វើអោយផុតភ័យពីការវាយប្រហារណាមួយពីក្រៅកម្ពុជា​ កំឡុងឆ្នាំ១៩៧១ និង ១៩៧២ ។ ចន្លោះពេលសមរម្យមួយត្រូវទទួលបានការដកទ័ពថយរបស់អាមេរិកនៅទីបញ្ចប់ ។ ឧត្តមសេនីយ៍ក.ស.វ.ណ.ត្រាន-ឌិញថខ់កាន់តែសង្ស័យ:ទោះបីជាលទ្ធផលដែលគួរអោយចង់ឃើញរបស់ខ្លួន...វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ក៏ដោយ ក៏ថាការលុកលុយកម្ពុជាបានសឱ្យឃើញថានៅពេលខាងមុខ ចោទតិចតួចផ្ទុយទៅវិញក៏មានការឆាឆៅបង្អាក់ចលនាទ័ពរបស់វៀតណាមខាងជើង ឆ្ពោះទៅការត្រួតត្រាឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាមខាងត្បូងទាំងអស់ដែរ ។
ចន-ឝ និង ពួកប្រវត្តិវិទូដទៃទៀត យោធិន និង អសេនិកជន បានពឹងផ្អែកលើសេចក្ដីសន្និដ្ឋាននៃការងាររបស់ខ្លួនលើការលុកលុយ ដោយការសន្មតថាប្រព័ន្ធខាងដឹកនាំសាស្ត្រវៀតណាមខាងជើង នៅកម្ពុជាត្រូវបានបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំងមែនទែន ដែលវាត្រូវប្រែទៅជាអប្រសិទ្ធិភាព ។ ការវាយលុករបស់វៀតណាមខាងជើងទ្រង់ទ្រាយធំបន្ទាប់មកទៀត គឺការវាយលុកង្វៀនហ្វេ១៩៧២ (ហៅថា ការវាយលុករដូវផ្ការីក-រដូវក្ដៅនៅភាគខាងលិច (Easter)) នឹងផ្ដើមឡើងចេញពីភាគខាងត្បូងនៃវៀតណាមខាងជើងនិងភាគខាងលិចឡាវ មិនមែនពីកម្ពុជាទេ ភស្តុតាងវិជ្ជាមានបង្ហាញថាប្រតិបត្តិការកម្ពុជានានាក៏បានបន្ត ។ ការពិតទៅថា កងកម្លាំងក.ប.វ.ណ.ផ្ទុយទៅវិញបានកាន់កាប់នៅកម្ពុជា ហើយក៏គ្មានផែនការការវាយលុកដូចគ្នា (រហូតដល់ឥឡូវនេះក៏ត្រូវគេដឹង) ដែលវាហាក់បីដូចជាមិនពាក់ព័ន្ធគ្នាទេ ។ ការពិតទៅតាមដឹកនាំសាស្ត្រ ការវាយលុកនៅភាគខាងជើង (ជាពិសេសរឿងមួយដែលសន្មតបាននៅពីក្រោយខ្នងដោយកងកាំភ្លើងធំពាសដែក និងធន់ធ្ងន់) នឹងត្រូវផ្ដើមឡើងកាន់តែជិតទៅដល់ប្រភពនៃហត្ថពលិកនិងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ ក៏ហាក់បីដូចជាមានលទ្ធផលតិចតួចណាស់ ។ ការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងភស្តុភារបានរកឃើញ យកចេញ រឺ កម្ទេចចោលនៅភាគខាងកើតកម្ពុជាកំឡុងពេលប្រតិបត្តិការ​គឺពិតជាសម្បើមអស្ចារ្យមែនទែន: អាវុធម្នាក់ៗ២០០០០ និងអាវុធដែលប្រើដោយយានិក២៥០០ ស្រូវ៧០០០ដល់៨០០០តោន អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ១៨០០តោន (រួមមានគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ រ៉ូកែត និងគ្រាប់កាំភ្លើងឥតធាក់១៤៣០០០គ្រាប់) គ្រឿងបរិក្ខារទំនាក់ទំនង២៩តោន យានជំនិះ៤៣១គ្រឿង និងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់វេជ្ជសាស្ត្រ៥៥តោន ។ ការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ប.ជ.យ.វ.បានប៉ាន់ស្មានថាកងកម្លាំងក.ប.វ.ណ./រ.រ.ជ.នៅភាគខាងត្បូងវៀតណាមត្រូវការគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ទាំងអស់១២២២តោនរាល់ខែ​ដើម្បីរក្សាល្បឿនប្រតិបត្តិការជាធម្មតា ។ ដោយសារតែការបាត់បង់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់នៅកម្ពុជារបស់ខ្លួន ហើយក៏បានបន្តគំហាត់អាកាសនៅឡាវទៀត ប.ជ.យ.វ.បានប៉ាន់ស្មានថារាល់២,៥តោននៃសម្ភារៈបានបញ្ជូនចុះទៅខាងត្បូងតាមផ្លូវលំហូជីមិញ មានតែមួយទេដែលបានដល់គោលដៅ ។ ក៏ប៉ុន្តែ អត្រាបាត់បង់ពិតគឺប្រហែលនៅក្បែរត្រឹមតែដប់ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ ។ កងកម្លាំងវៀតណាមខាងត្បូងបានប្រព្រឹត្តទៅល្អកំឡុងការលុកលុយ ក៏ប៉ុន្តែតំណែងអ្នកដឹកនាំរបស់ពួកគេមិនស្មើភ្នាទេ ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ទ្រីបានបង្ហាញថាមេបញ្ជាការ ដែលប្រសប់លៃលកនិងលើកទឹកចិត្ត បានរកបានឈ្មោះក្រៅភែតថុននៃចំពុះសេក ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍អាប្រាមស៍ក៏បានសរសើរនូវជំនាញនៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ង្វៀន-វៀតថាញ់ មេបញ្ជាការនៃកងអង្គភាពទ័ព៤ និងអ្នកផែនការនៃប្រតិបត្តិការចំពុះសេក ។ ជាអភ័ព្វសម្រាប់ពួកប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត នាយទាហានទាំងពីរត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការប៉ះទង្គិចឧទ្ធម្ភាគចក្រ-លោកថាញ់នៅថ្ងៃ២ឧសភានៅកម្ពុជា និងលោកទ្រីនៅខែកុម្ភៈ១៩៧១ ។ ពួកមេបញ្ជាការក.ស.វ.ណ.ផ្សេងៗទៀត យ៉ាងណាៗ ក៏មិនបានធ្វើបានល្អដែរ ។ បន្ថែមនៅក្នុងការបរិច្ឆេទចុងក្រោយនៅក្នុងការប៉ះទង្គិចនេះ ការតែងតាំងនាយឧត្តមសេនីយ៍ក.ស.វ.ណ.ត្រូវបានរំលឹកដោយភក្ដីភាពខាងនយោបាយជាងសមត្ថភាពអាជីព ។ ជាការសាកល្បងនៃវៀតណាមនីយកម្ម ការលុកលុយត្រូវបានលើកសរសើរដោយពួកឧត្តមសេនីយ៍ និង អ្នកនយោបាយរបស់អាមេរិកដូចគ្នា ក៏ប៉ុន្តែពួកវៀតណាមពិតជាមិនបានធ្វើតែឯងនោះទេ ។  ការចូលរួមនៃកងកម្លាំងជើងគោកនិងអាកាសរបស់ស.រ.បានច្រានចោលជាមុននូវការអះអាងណាមួយដូច្នេះ ។ នៅពេលនោះបានបញ្ជាអោយធ្វើប្រតិបត្តិការវាយលុកតែឯង កំឡុងពេលការលុកលុយចូលទៅឡាវ (ប្រតិបត្តិការឡាមសឺន៧១៩) នៅឆ្នាំ១៩៧១ ភាពខ្សោយដែលបានបន្តរបស់ក.ស.វ.ណ.នឹងកាន់តែបានឃើញច្បាស់ទាំងអស់ ។
ប្រជាជនកម្ពុជា វាសនារបស់ពួកគេត្រូវបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងបំផុត ដោយសារតែលទ្ធផលនៃការលុកលុយ ហើយមិនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ជាសំខាន់ពីគ្រប់ខាងទាំងអស់​តែពួកប្រវត្តិវិទូតិចតួចណាស់ដែលបានកត់ត្រាទុកនៅខាងក្រោម ។ ការលុកលុយ ដែលប្រហែលក្នុងនោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបានសូម្បីតែប្រកាសដំណឹង រហូតដល់វាដំណើរការ ហើយបង្កអោយសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកាន់តែក្ដៅឡើងៗ ។ ការដកកងកម្លាំងស.រ.ចេញ បន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការ៣០ថ្ងៃត្រឹម បានបន្សល់នូវភាពទំនេរដ៏ធំមិនថាតែកងទ័ពកម្ពុជា រឺ ក៏វៀតណាមខាងត្បូងទេក៏មិនអាចបំពេញនៅចន្លោះប្រហោងនេះបានដែរ ។
ក្រោយមកទៀតកងកម្លាំងលន់-ណុលនឹងត្រូវបានប្រយុទ្ធតតាំងមិនថាតែជាមួយក.ប.វ.ណ.និងរ.រ.ជ.ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែក៏ត្រូវតតាំងជាមួយកុបកម្មក្នុងស្រុក ដែលកំពុងតែកើនឡើងឥតឈប់ឈរ ដែលកាលណោះត្រូវបានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងដោយហាណូយ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ខ្លួន ។ កម្ពុជា (ដូចគ្នានឹងឡាវជិតខាងដែរ) បាននឹងលិចលង់ជាមួយការដកទ័ពថយរបស់ពួកអាមេរិក និង អត្ថិភាពនៃអនាគតសារធារណរដ្ឋវៀតណាម ។ រាប់លាននាក់នៃជនកម្ពុជាបាននឹងចំណាយតម្លៃចុងក្រោយនេះ ដែលជាលទ្ធផលនៃជ័យជម្នះរបស់ពួកខ្មែរក្រហម ហើយក្នុងមួយទសវត្ស រឺ ក៏តមកទៀត ហាណូយនឹងបានដឹងថាខ្លួន​ស្ថិតនៅក្នុងសង្គ្រាមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់របស់ខ្លួនជាមិនខាន ។
ឯកសាររដ្ឋាភិបាលដែលមិនបានបោះពុម្ពផ្សាយ
Military Assistance Command, Vietnam, Command History 1967, Annex F. Saigon, 1968.
ក្រុមហ៊ុននៅសិង្ហបុរី
ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីឈ្មោះក្រុមហ៊ុនធំៗដែលមានទីតាំងនៅសិង្ហបុរី។
ស្រុកដងទង់
=ប្រវត្តិស្រុកដងទង់= ស្រុកដងទង់ គឺជាស្រុកមួយដែលស្ថិតនៅខេត្តកំពត។  ស្រុកនេះ គឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមស្រុកទាំងប្រាំបីនៃខេត្ដកំពត​ ។​  បើយើងធ្វើដំណើរទៅស្រុកដងទង់យើងធ្វើដំណើរ​តាមផ្លូវជាតិលេខ៣ ដល់ស្រុកឈូកបត់ទៅទិសខាងត្បូងខាងលិចវិទ្យាល័យឈូកហើយប្រហែល២០km  យើងនិងដល់ស្រុកដងទង់ ហើយធ្វើដំំណើរពីស្រុកកំពង់ត្រាច  មកស្រុកដងទង់ក៏បានដែរ។ស្រុកដងទង់មានផ្លូវបំបែកជាបួនគឺ​​   ទៅទិសខាងកើតទៅឈុំ  ទទុង ត្រពាំងត្រាំញ់  ទិសខាងលិចទៅវត្ដក្រាំលាវ    ខាងត្បូងទៅស្រុកកំពង់ត្រាច  និងខាងជើងទៅស្រុកឈូក  ។ស្រុកនេះមានវិទ្យាល័យជាច្រើន ដូចជា វិទ្យាល័យអង្គរមាស វិទ្យាល័យប៉ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនដងទង់ ជាដើម ​​​​​  និងមានបឋមសិក្សាជាច្រើនទៀត  និងមានផ្សារមួយឈ្មោះថា   ផ្សារដងទង់ ​ដែលមានប្រជាជនជាច្រើន  ។​
=រដ្ឋបាលស្រុកដងទង់= (Dang Tong District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកំពត ដែលមាន ១០ឃុំ និង  ៥៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ស្រុកដងទង់មានឃុំចំនួនដប់ គឺៈ
=រមណីដ្ឋាន= ស្រុក​ដងទង់​មាន​ភ្នំ​ចំនួន​១៥គឺ ​១-​ភ្នំ​តូច ២-​ភ្នំស្រូវ ៣-​ភ្នំ​ក្បាល​ទីង ៤-​ភ្នំ​តា​សាក់ ៥-​ភ្នំ​ប៉ា​ង​ ៦-​ភ្នំ​ទទឹងថ្ងៃ ៧-​ភ្នំ​តា​សៀម ៨-​ភ្នំ​ងោក​មាន​ថ្ម​ធ្យូង ៩-​ភ្នំ​ត្រពាំង​ចក ១០-​ភ្នំពេញ ១១-​ភ្នំ​ថ្ម​ដុប ១២-​ភ្នំ​ល្អាង​រោងចក្រ​សុ​ី​ម៉​ង់​ត៍ ១៣-​ភ្នំ​ត្រ​យឹ​ង ១៤-​ភ្នំ​ទឹ​ព្វ ១៥-​ភ្នំ​តូច​ស្រ​ងឹល
=ប្រជាជន= ស្រុកដងទង់ ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរ​ជាកសិករ ។​​    ស្រូវសំខាន់ណាស់សម្រាប់ពួកគាត់ពីព្រោះស្រូវជាមុខរបរសំខាន់បំផុត   គាត់ពឹងផ្អែកដំណាំស្រូវទាំស្រុង    ។     ប៉ុន្ដែក្រៅពីដំណាំស្រូវ
ពួកគេចូលចិត្ដដាំដំនាំជាច្រើនទៀតដូចជា  ពោត    សណ្ដែក   ស្វាយចាន្ទី    ដំលូង    និងដំណាំរួមផ្សំជាច្រើនទៀត ដើម្បីបំពេញតំរូវការសម្រាប់គ្រួសារនិងដែលជូយសេដ្ធកិច្ចគ្រួសារមួយចំណែកទៀត ​ស្រុកនេះផ្ទៃក្រលា៣៤៥០០ហិចតា ចំពោះដំណាំស្រូវវិញដោយសារអាកាសធាតុអំណោយផល(២៦,២៧c) ភ្លៀងធ្លាក់ជាមធ្យម២១៤៨ម.ម​​ ក្នុងមួយឆ្នាំ និង មានការយកចិត្ដទុកដាក់រាជរដ្ជាភិបាលកម្ពុជា
ស្រុកដងទង់ មានសម្ថភាពអាចផលិតស្រូវបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបំពេញតំរូវការក្នុងស្រុកបាន។​​ ស្រុកដងទង់សំបូរស្រូវណាស់សម្រាប់ប្រជាកសិករនៅក្នុងស្រុក។   ប្រជាជនម្នាក់ៗធ្វើស្រែចំការ​
និងអ្នកខ្លះមានដីចំការនៅតាមជើងភ្នំភាគច្រើនដាំដំនាំជាច្រើនដូចជា ពោត សណ្ដែក  ស្រូវ ស្វាយ សង្គមមានការអភិវឌ្ឍន៍ជាលំដាប់​។ នៅរដូវវស្សាមានស្រូវពេញវាលស្រែទាំងអស់  គ្មានចន្លោះឡើយ   ។
=អភិវឌ្ឍន៍= ស្រុកដងទង់ ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍វិញបើនិយាយពីផ្លូវថ្នល់វិញ  មានផ្លូវខ្វាត់ខ្វែង ពាសពេញទាំងស្រុក ចំណែកឯមន្ទីរពេទ្យមានច្រើន ទាំងមណ្ឌលសុខភាពងាយស្រួលឲ្យប្រជាជនទៅពិគ្រោះសុខភាព  ឯសាលារៀនមានច្រើនងាយស្រួលឲ្យសិស្សសិក្សា មានប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តដួជា   ផ្លូវទឹក  អណ្ដូង  អណ្ដូងលូ ​​ និង  មានអ្វីជាច្រើនទៀត
សំរាប់អោយប្រជាកសិករងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹក ។    ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​    គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់  ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ  ​។
ខួច​គូថ
right|thumb|200px
ខួច​គូថ (Dimples of Venus ជា​ភាសាអង់គ្លេស) គឺជា​ស្នាមទ្រុឌ​​មួយ​គូ​ផ្ដេក ត្រួតស៊ី​គ្នា ដែល​ជួនកាល​មើល​ឃើញ​នៅ​ខ្នង​ខាង​ក្រោម ហើយស្ថិត​នៅ​ពី​លើ សាច់ដុំ​ភ្លៅ។
ស្នាម​ទ្រុឌ​នេះ​កើត​ឡើង​ដោយសារ​ ចំនង​សាច់ដុំ​ខ្លី​មួយ​រវាង ទ្រនុង​ឆ្អឹង​ផាល​ខាង​លើ​ខាង​មុខ ហើយ​និង​ស្បែក។ ស្នាម​ខួច​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា ចំលង​តាម​ពូជ (សេនេទិច)។
នៅ​ក្នុង​វេជ្ជសាស្រ្ត ស្នាម​ខួច​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើប្រាស់សំរាប់​ជា​តំរុយ​នៅ​សើ​ស្បែក នៃ​សន្លាក់​រវាង​ឆ្អឹង​កញ្ចូញគូថ និង ឆ្អឹង​ផាល។
ស្រុកដងទង់
ម្យ៉ាងទៀតរាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្ដទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជន ។     ហេតុនេះហើយទើបប្រជាជនមានជីវភាពធូធារឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់   ៕
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកដងទង់
មហាវិទ្យាល័យ McGill
មហាវិទ្យាល័យ McGill គឺជាសាកលវិទ្យាល័យវវរណៈក្នុងទីក្រុង Montreal ប្រទេសកាណាដាបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការដោយធម្មនុញ្ញរបស់ព្រះរាជាក្នុង 1821. សាកលវិទ្យាល័យមានលទ្ធភាពឈ្មោះរបស់លោក James McGill ដែលជាអ្នកជំនួញលេចធ្លោម៉ុងរ៉េអាល់មកពីប្រទេសស្កុតឡែននិងអតីតនិស្សិតអាហារូបករណ៍នៃសាកលវិទ្យាល័យទីក្រុង Glasgow ដែលបណ្ដាំក្រោយពេលក្នុង 1813 បានបង្កើតឡើង precursory McGill មហាវិទ្យាល័យនោះ។ ស្ថាប័ននេះបានទទួលការពង្រីកនិងត្រូវបានប្លែងទៅជាមួយសាកលវិទ្យាល័យសម័យទំនើបក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកលោកចនវីលៀម Dawson ដែលជានាយកសាលានេះពីឆ្នាំ 1855 ទៅ 1893. [5] មហាវិទ្យាល័យ McGill បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្រ្គាមដ៏អស្ចារ្យនេះ។ វាជាការសំខាន់ក្នុងការគ្រឹះនៃសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនផ្សេងទៀតនោះទេ។ បរិវេណសាលាដ៏សំខាន់ McGill ត្រូវបានកំណត់នៅជើងភ្នំ Royal ក្នុងទីប្រជុំជនទីក្រុង Montreal ដោយមានបរិវេណទីពីរដែលស្ថិតនៅជិតវាលស្រែនិងដីព្រៃក្នុង Saint-លោកស្រី Anne-ដឺ-ទ្វារអគារ Bellevue, 30 គីឡូម៉ែត្រភាគខាងលិចនៃបរិវេណទីក្រុងនៅលើកោះម៉ុងត្រេអាល់។ អង្គភាពសិក្សាទាំងអស់ត្រូវបានចែកចេញជាមហាវិទ្យាល័យដ៏សំខាន់ 11 និងសាលារៀន [6] និងស្ថាប័ននេះគឺជាផ្នែកមួយនៃសមាជិកពីរនាក់នៃសមាគមនៃសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិចដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ [7] មានតម្លៃ 32.845 ដុល្លារក្នុងមួយនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យរក្សាមួយនៃ ទាយជ្ជទានដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យប្រទេសកាណាដានៅលើមូលដ្ឋានក្នុងមួយសិស្ស។ McGill University បានផ្តល់នូវដឺក្រេនិងសញ្ញាបត្រក្នុងវិស័យចំនួនជាង 300 នាក់នៃការសិក្សា។ និស្សិតភាគច្រើនត្រូវបានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅមហាវិទ្យាល័យធំជាងប្រាំគឺសិល្បៈ, វិទ្យាសាស្រ្ត, ថ្នាំ, វិស្វកម្ម, និងការគ្រប់គ្រង [8] ជាមួយនឹងថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនៃសាកលវិទ្យាល័យចូលកាណាដាណាមួយទេ។ [9] ថ្លៃសិក្សាផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងរវាងនៅក្នុងខេត្តចេញវ ខេត្តនិងសិស្សនិស្សិតអន្ដរជាតិ, [10] និងបានអាហារូបករណ៍នេះគឺមានចិត្តសប្បុរសណាស់ទាន់មានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់និងមានការលំបាកក្នុងការទទួលបានបើប្រៀបធៀបទៅសាកលវិទ្យាល័យកាណាដាផ្សេងទៀត។ McGill University បានរាប់ក្នុងចំណោមអតីតនិស្សិតរបស់ខ្លួនជ័យលាភីពានរង្វាន់ណូបែលចំនួន 12 និង 138 រ៉ូអ្នកប្រាជ្ញទាំងនោះភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសនេះ [15] [16] ក៏ដូចជាអវកាសយានិកទាំងបីនាយករដ្ឋមន្រ្តីកាណាដាពីរ, 13 យុត្តិធម៌នៃតុលាការកំពូលកាណាដា [17] ចំនួនបួនបរទេស មេដឹកនាំឯកអគ្គរដ្ឋទូត 28 បរទេស, អ្នកឈ្នះរង្វាន់ Academy ប្រាំបួន, អ្នកឈ្នះរង្វាន់ Pulitzer ចំនួនបី [18] [19] និង 28 ឈ្នះមេដាយអូឡាំពិក។ នៅទូទាំងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួនរយៈពេលយូរ, អតីតនិស្សិត McGill ក៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើតឬការចាប់ផ្តើមរៀបចំការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់, កីឡាបាល់បោះ, និងវាយកូនគោលលើទឹកកកទឹកកក [20] និងការបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនផ្សេងទៀតរួមបញ្ចូលទាំងវិទល័យនៃរដ្ឋ British Columbia, Victoria និងអាល់ប៊ើរនិងសាលាវេជ្ជសាស្ត្រ Johns Hopkins បាន ។
អាស៊ែបៃសង់
ប្រទេសអាស៊ែបៃសង់ ឬអាចសរសេរបានថា អាស៊ែបៃហ្សង់ (ភាសាអាស៊ែបៃសង់៖ Azərbaycan) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអាស៊ែបៃសង់ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅចំចំណុចកណ្តាលរវាងតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើតនិងតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសមុទ្រកាសព្យែននៅទិសខាងកើត ប្រទេសរុស្ស៊ីនៅទិសខាងជើង ចចជីនៅទិសពាយព្យ ប្រទេសអាមេនីនិងតួកគីនៅទិសខាងលិច និងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅទិសខាងត្បូង។ ទីក្រុងបាគូគឺជារដ្ឋធានីនិងត្រូវជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។
នីតិភាពរបស់ ប្រជាជនអាមេនី នៅក្នុងសាសនា ណាហ្គូរ៉ូ-ការាបាក Nagorno-Karabakh នៅប៉ែកខាងត្បូង និង ខាងលិច នៃប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់ ដែលបានប្រកាសយកឯករាជ្យដោយខ្លួនឯងពី ប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ប៉ុន្តែ វាមិនបានទទួលនូវការបញ្ជាក់ពីសំណាក់ ប្រជាជាតិណាមួយឡើយ ហើយវាស្ថិតនៅក្រោម ការពិនិត្យរបស់ ឌី-ជូរ de-jureដែលជាផ្នែកមួយរបស់ ប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាតួកស៊ីគ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហគមន៍នៃរដ្ឋឯករាជ្យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
ល្ខោនស្បែកធំ
'''November 25, 2005 (17ឆ្នាំ)'''
​ល្ខោន​ស្រមោល​ស្បែក​ធំ គឺជា​សិល្បៈ​ខ្មែរ​មួយបែប​មានកំណើត​តាំង​ពីស​.​វ​ទី ១ មកម្ល៉េះ ។ នេះ​ជាការ​បញ្ជាក់​អំពី​សតិ​ប្រាជ្ញា​ដ៏​ភ្លឺស្វាង និង​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត​ដ៏​កំពូល ដែល​បង្កើត​សិល្បៈ​នេះ​ឡើង ឲ្យ​ក្លាយទៅជា​ទស្សនីយភាព​មួយ​ដ៏​អស្ចារ្យ ។ គេ​អាច​និយាយបានថា ល្ខោន​ស្រមោល​ស្បែក​ខាងលើនេះ គឺជា​សិល្បៈ​មួយ​ដែល​ប្រមូលផ្តុំ​នូវ​សិល្បៈ​ទាំង ៧ ។
ហេតុនេះហើយ​ទើប​សក្ខីកម្ម​នៃ​ល្ខោនស្បែក​នេះ ដែល​គេ​ហៅថា ល្ខោន​អាយ៉ង ត្រូវបាន​កត់ត្រា​ទុក​ក្នុង​ឯកសារ​មួយចំនួន​នា​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ ។​ ​គេ​ឃើញ​មានការ​សម្តែង​នូវ​ល្ខោនស្បែក​ធំ​នេះ ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​ធំៗ ជាពិសេស​នៅ​ខេត្តសៀមរាប​អង្គរ ដូច​ជាការ​បួងសួង​សុំ​សេចក្តីប្រាថ្នា​អ្វីមួយ ពិធី​បុណ្យសព​ព្រះចៅអធិការ​វត្ត​ដែល​សុគត ពិធីបុណ្យ​សុំ​ទឹកភ្លៀង បុណ្យ​ចំរើន​ព្រះ​ជន្មាយុ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ ដោយមាន​មហាជន​ច្រើន​កុះករ​ចូលរួម ។
ក្រោយ​សតវត្ស​ទី​១៣ ជនជាតិ​ជិតខាង​ខ្លះ​បាន​យល់ច្រឡំ​ថា សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ​ដែល​ប្រជាជន​ខេត្តបាត់ដំបង​តែង​ហៅថា ​ណាំងស្បែក​ នោះ​គឺ មានកំណើត​ចេញពី​ប្រទេស​ថៃ ។
ដូច​ករណី​នៃ​ល្ខោន​របាំ​ព្រះរាជ​ទ្រព្យ​ខ្មែរដែរ ការ​ស្រាវ​ជ្រាវរបស់​យើង ដើម្បី​ឲ្យ​ដឹងថា សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ​មាន​ប្រភព​ចេញពី​ពេលណា​មក បានធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​ជ្រះស្រឡះ​មួយ ។ សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ​នេះ ត្រូវបាន​នាំចូល​ពី​ឥណ្ឌា​នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​១ នៃ​គ្រិស្តសករាជ ពោលគឺ​សិល្បៈ​ស្បែក​មានកំណើត​ចេញពី​​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ភាគខាងត្បូង ។ កេរ្តិ៍មរតក​សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ​នេះ មាន​អាយុកាល​ប្រមាណ​២០០០​ឆ្នាំ​មកហើយ ដែល​សូម្បីតែ​ជនជាតិខ្មែរ​ខ្លួនឯង ក៏​សឹងតែ​ពុំបាន​ដឹង​ច្បាស់​នាពេល​កន្លងមក​ផង ដោយសារតែ​ខ្វះ​ឯកសារ ។ ឯ​ជនជាតិ​ប្រទេសជិតខាង​ខ្លះ​ក៏បាន​លើកយក​មរតក​សិល្បៈ​ខ្មែរ​នេះ ថា​ជា​របស់​ជាតិ​សាសន៍​របស់ខ្លួន​ក៏មាន​ដូចជា​ ជនជាតិ​ថៃ ឬ ​ជនជាតិ​ម៉ា​ឡេ ​ជាដើម ។ តែ​ទោះ​យ៉ាងណាក៏ដោយ​ការស្រាវជ្រាវ​នាពេល​ក្រោយៗ​នេះ បន្ទាប់ពី​ស្រុកទេស​បានបញ្ចប់​សង្គ្រាម​ដ៏​រ៉ាំរ៉ៃ​ទៅ ទើប​បានដឹង​ច្បាស់​ថែម​ទៀតថា សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ​មានកំណើត​នា​ដើម​សតវត្ស​ទី​១ ដែលមាន​លំហូរ​ចូល​ពី​ប្រភព​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​មក ។ សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ​ដំបូង​ឡើយ មាននៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ភាគខាងត្បូង ដែលជា​សិល្បៈ​ធ្វើឡើង​សម្រាប់​ជា​តង្វាយ​ដល់​ព្រះអាទិទេព​ដ៏​មាន​ មហិទ្ធិឫទ្ធិ​របស់​ឥណ្ឌា ។ តង្វាយ​សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ ជាការ​បួងសួង​សុំ​សេចក្តីសុខ​ចម្រើន និង​សិរី​មង្គល​សម្រាប់​ប្រជាជន​ឥណ្ឌា ។​ ការកកើតឡើង​នូវ​សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ លើទឹក​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ដំបូង​បំផុត​ដោយ​ឥណ្ឌា​រូបនីយកម្ម​នា​ដើម​ សតវត្ស​ទី​១ នៃ​គ្រិស្តសករាជ ។ ក្នុងពេល​មាន​លំហូរ​ចូល​សិល្បៈ​ស្បែក​បែបនេះ​មក​ក្នុងប្រទេស​ខ្មែរ នៅឯ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​មាន​សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ​ពាសពេញ ដូចជា​ស្រុក​ប៉ី​ជ​បូរ​, បៃ​លា​រី​, ជិ​ត្រ​ទូ​គ៌ា​, រី​ង្គា​ឡ័​រ​មី​ស័​រ​, ស្សី​ភេ​គ​, ម័​ង​ឌី​យ៉ា​, ទុប​កូរ និង​ស្រុក​នាតកា​ដែល​សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​ដូច​សិល្បៈ​ស្បែក​ ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​នេះដែរ ។​ សូម​ជម្រាប​បន្ថែមថា ភាពស្រដៀងគ្នា​រវាង​សិល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ និង​ឥណ្ឌា​នេះ​ជាការ​បញ្ជាក់ថា សិល្បៈ​ស្បែក​ទាំងពីរ​នេះ សុទ្ធ​តែមាន​ភាពចំណាស់​នៃ​ប្រវត្តិ​របស់​វា​នៅក្នុង​ប្រទេស​នីមួយៗ​យ៉ាងពិត​ ប្រាកដ ហើយ​សិល្បៈ​ស្បែក​នេះ​ក៏​នៅតែ​បន្ត​ថែរក្សា​រហូតមកដល់​ប​ច្ចុ​ប្បន្ន​នេះ​ ទៀត ក្រោយពី​បាន​ជះឥទ្ធិពល​លើ​ណាំង​ថៃ​នា​សម័យ​សុខោទ័យ និង​អាយុ​ធ្យា។​ ជារួម​ដូច​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី និង ម៉ាឡេស៊ីដែរ សិ​ល្បៈ​ស្បែក​ខ្មែរ ពិត​ជាមាន​ប្រភព​ចេញពី​ឥណ្ឌា​យ៉ាង​ប្រាកដ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
ទីក្រុង Cambridge រដ្ឋ Massachusetts
ទីក្រុង Cambridge គឺជាទីក្រុងមួយនៅក្នុង Middlesex ខោនធីរដ្ឋ Massachusetts សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតំបន់ទី្រកុងបូស្តុនស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃទីក្រុងដោយផ្ទាល់នៃការបូស្តុនបានត្រឹមត្រូវនោះឆ្លងកាត់ទន្លេលោក Charles ។ វាត្រូវបានគេដែលមានឈ្មោះនៅក្នុងកិត្តិយសនៃទីក្រុង Cambridge សាកលវិទ្យាល័យនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសដែលជាចំណុចកណ្តាលដ៏សំខាន់មួយនៃទ្រឹស្ដីដែលសុទ្ធនិយមដែលបានឱបក្រសោបដោយស្ថាបនិករបស់ទីក្រុងនេះ [2] ។ 18 ទីក្រុង Cambridge គឺជាផ្ទះទៅពីរនៃសាកលវិទ្យាល័យដ៏លេចធ្លោបំផុតរបស់ពិភពលោកសាកលវិទ្យាល័យ Harvard និងវិទ្យាស្ថានរដ្ឋ Massachusetts នៃការ បច្ចេកវិទ្យា។ ទីក្រុង Cambridge ក៏បានទៅ Radcliffe បានមហាវិទ្យាល័យម្តងមួយនៃមហាវិទ្យាល័យឈានមុខគេសម្រាប់ស្ត្រីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមុនពេលដែលវាបានរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ Harvard ផ្ទះ។ នេះបើយោងតាមការឆ្នាំ 2010 ជំរឿនប្រជាជនរបស់ទីក្រុងនេះគឺ 105.162 ។ [3] វាគឺជាទីក្រុងមានប្រជាជនច្រើនបំផុតទីប្រាំនៅក្នុងរដ្ឋនេះ, ដែលនៅពីក្រោយទីក្រុង Boston, ទីក្រុង Worcester Springfield, និងឡូវែល។ [4] [មិននៅក្នុងដែលបានផ្តល់អំណះអំណាង] ខេមប្រ៊ីគឺជា អាសនៈចំនួនពីរនៃ Middlesex ខោនធីមុនពេលការលប់បំបាត់នៃរដ្ឋាភិបាលស្រុកនៅឆ្នាំ 1997; ឡូវែលគឺជាទៀត។
ឃុំបន្ទាយនាង
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកមង្គលបុរី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ១៩ភូមិ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកមង្គលបូរី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ម៉ុងរ៉េអាល់
ម៉ុងត្រេអាល់ (Listeni / ˌmʌntriːɒl / [10] បារាំង: Montreal, [11] បានប្រកាស [mõʁeal] (ស្តាប់)) គឺជាទីក្រុងនៅក្នុងខេត្តទីក្រុងកេប៊ិចប្រទេសកាណាដាពីមួយ។ វាជាទីក្រុងដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងខេត្តនេះជាលើកទីពីរដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកាណាដានិងលើកទី 9 ដ៏ធំបំផុតនៅអាមេរិកខាងជើង។ ដើមឡើយគេហៅថាព្រះសីហនុ-ម៉ារី, ឬ "ទីក្រុងរបស់ម៉ារី" [12] វាត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមភ្នំរាជ [13] ភ្នំដែលមានកំពូលបីដងក្នុងបេះដូងនៃទីក្រុងនេះ។ ទីក្រុងនេះគឺស្ថិតនៅលើកោះនៃទីក្រុង Montreal ដែលបានយកឈ្មោះរបស់ខ្លួនពីប្រភពតែមួយដូចទីក្រុងនេះ [14] [15] និងមួយចំនួនកោះគ្រឿងកុំព្យូទ័រតូចជាងច្រើន, ដ៏ធំបំផុតនៃការដែលជា Ile Bizard ។
នៅឆ្នាំ 2011 ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនចំនួន 1.649.519 មួយ។ [6] តំបន់ទី្រកុងម៉ុងរ៉េអាល់ប្រទេស (CMA) បាន (ផ្ទៃដី 4.259 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (1,644 ម៉ាយការ៉េ)) មានចំនួនប្រជាជននៃ 3.824.221 [8] និងប្រជាជននៃ 1.886.481 ក្នុង agglomeration ទីក្រុងទាំងអស់ របស់ក្រុងដែលនៅលើកោះម៉ុងរ៉េអាល់បានរួមបញ្ចូល។ [16] ការប៉ាន់ស្មានក្នុងឆ្នាំ 2014 បច្ចុប្បន្ននៃសមាគមនេះបានដាក់តំបន់ទី្រកុងនៃម៉ុងរ៉េអាល់នៅ 4,1 លាននាក់។ ភាសាបារាំងជាភាសាទីក្រុងជាផ្លូវការ [18] [19] និងជាភាសាដែលបាននិយាយនៅឯផ្ទះដែលជាQuébécoisបារាំងដោយ 56,9% នៃចំនួនប្រជាជននៃទីក្រុងនេះបានតាមដោយភាសាអង់គ្លេសនៅភាសាផ្សេងទៀត 18,6% និង 19,8% (ក្នុងជំរឿនឆ្នាំ 2006 ) ។ [20] នៅតំបន់ជំរឿនទីក្រុង Montreal ធំក្រុង, 67,9% នៃចំនួនប្រជាជននិយាយភាសាបារាំងនៅឯផ្ទះបើប្រៀបធៀបទៅនឹង 16,5% ដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេស។ [21] ទីក្រុង Montreal ជាផ្នែកមួយនៃបណ្តាទីក្រុងពីរភាសាបំផុតនៅទីក្រុងកេប៊ិចប្រទេសកាណាដានិងជាមួយនឹង 56% នៃ ចំនួនប្រជាជនអាចនិយាយភាសាអង់គ្លេសនិងភាសាបារាំង។ [22] ទីក្រុង Montreal ដែលជាទីក្រុងធំបំផុតទីពីរនិយាយភាសាបារាំងជាចម្បងនៅក្នុងពិភពលោកបន្ទាប់ពីទីក្រុងប៉ារីស។ ទីក្រុង Montreal ទីក្រុងមួយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាអង្គការយូណេស្កូនៃការរចនា។ [27] [28] ប្រវត្តិសាស្រ្តរដ្ឋធានីពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសកាណាដា, វាត្រូវបានកើនលើសចំនួនប្រជាជននិងកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចតូរ៉ុនតូក្នុងឆ្នាំ 1970 ។ វានៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់នៃពាណិជ្ជកម្មអវកាសហិរញ្ញវត្ថុឱសថបច្ចេកវិទ្យាការរចនាវប្បធម៌ទេសចរណ៍ហ្គេមភាពយន្តនិងពិភពលោកកិច្ចការ។ [29] វាត្រូវបានចំណាត់ថ្នាក់ទី 16 ក្នុងចំណោមទីក្រុងចំនួន 140 នៅក្នុងអង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ចរបស់សកល Liveability ចំណាត់ថ្នាក់។
នៅក្នុងឆ្នាំ 2009 ទីក្រុង Montreal ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះនាំមុខអាមេរិកខាងជើងសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍សមាគមអន្ដរជាតិនេះបើយោងតាមឆ្នាំ 2009 ចំណាត់ថ្នាក់បឋមរបស់សមាគមសភានិងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ (ICCA) ។ [30] នៅឆ្នាំ 2015 សាកលវិទ្យាល័យចំណាត់ថ្នាក់ QS ពិភពលោកចំណាត់ម៉ុងរ៉េអាល់លេខ 8-ដ៏ល្អបំផុត នៅក្នុងពិភពលោកដើម្បីជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យមួយ។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយឥណ្ឌា
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយឥណ្ឌា=
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ http://www.khmer.rfi.fr/general/20100913-%E1%9E%A5%E1%9E%8E%E1%9F%92%E1%9E%8C%E1%9E%B6%E1%9F%96%E1%9E%96%E1%9E%B8%E2%80%8B%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%A2%E1%9F%86%E1%9E%8E%E1%9E%B6%E1%9E%85%E2%80%8B%E1%9E%8F%E1%9F%86%E1%9E%94%E1%9E%93%E1%9F%8B%E2%80%8B%E1%9E%91%E1%9F%85%E2%80%8B%E1%9E%87%E1%9E%B6%E2%80%8B%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E2%80%8B%E1%9E%A2%E1%9F%86%E1%9E%8E%E1%9E%B6%E1%9E%85%E2%80%8B%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%97%E1%9E%96%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80
ល្ខោនពោលស្រី
ល្ខោនពោលស្រី គឺជាល្ខោន ដែលស្ថិតនៅជាមួយក្រុមល្ខោនខោលដែរ តាមន័យនៃពាក្យបកប្រែថា នារីអត្ថាធិប្បាយ។ ល្ខោនទាំងពីររួមគ្នាបង្កើតជាល្ខោន និងរបាំបុរាណដោយលេងជាមួយភ្លេងពិណពាទ្យ។ វាមិនដូចល្ខោនខោល ដែលបែងចែកអ្នកនិយាយទេ អ្នកសំដែងល្ខោនពោលស្រីគឺ ត្រឡប់មកអត្ថាធិប្បាយនៅពេលដែលសមាជិកផ្សេងទៀតកំពុងរាំ អ្នកសំដែងតែងតែលើក ស្បែកមុខ និងនិទានឆ្ពោះទៅកាន់អ្នកទស្សនីយជន។ ល្ខោនពោលស្រី គឺត្រូវបានគេជឿជាក់ថា មានប្រភពដើមមកពីទីក្រុងឧត្តុង្គរវាងឆ្នាំ ១៦១៨-១៦២៨ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ។
ក្នុងឆ្នាំ១៨៧៨ កញ្ញា ជិន គឺជាគ្រូសិល្បៈដ៍ឆ្នើមមួយរូបមកពីកោះឧញ្ញាទ័យ មកបង្ហាត់ល្ខោន ពោលស្រី ក្នុងវត្តកៀនស្វាយក្រៅ។ សព្វថ្ងៃនេះ សិស្សម្នាក់របស់នាងអាយុ៧០ឆ្នាំឈ្មោះ ជា សាមុត បានជំនួសតំណែង ដើម្បីស្រោចស្រង់ល្ខោនពោលស្រី និងបង្រៀនល្ខោនទៅដល់សិស្ស នៅវត្តកៀនស្វាយក្រៅ បន្ទាប់មកក៏បាត់ខ្ខួនគ្មានដំណឹងជាង៤០ឆ្នាំមកហើយ។ ល្ខោននេះត្រូវ បានណែនាំឱ្យស្គាល់ឡើងវិញដោយ សាស្ត្រាចារ្យ ពេជ្រ ទុំក្រវិល ហង្ស សុត និងលោក ចិន្ត នាគ លោក សុខ សំអឿន កញ្ញា ហ៊ុល ផឿននារី និង លោក អាង គីមហ៊រ។ អ្នកផលិតកម្ម ជ័យសែន សំដែងនៅរោងល្ខោនចតុមុខ ដែលឧបត្តម្ភដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ហើយនិងអង្គ ការក្រៅរដ្ឋាភិបាល UNESCO នៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា  ឆ្នាំ១៩៩៩៕
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
កាលប្បវត្តិសិង្ហបុរី
ខាងក្រោមនេះជាប្រវត្តិសង្ខេបតាមឆ្នាំរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី។
ពីឆ្នាំ១៩០០ដល់ឆ្នាំ១៩៩៩
​
ទេសចរណ៍នៅក្រុងព្រះសីហនុ
ក្រុងព្រះសីហនុគឺជាទ្វីបដ៏តូចមួយនិងមានឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើនហើយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ ត្រូពិចក្តៅនិងសើមដែលស្ថិតភាគខាងលិចនិងខាងត្បូងមានឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាតជាច្រើន។ ចំនែកឯភាគខាងលិចឆៀងខាងត្បូងមានកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្ម។ ចំពោះឆ្នេរសមុទ្រនៅតាមបណ្តោយទីក្រុងដែលចេញមកពីភាគខាងជើងទៅភាគខាងត្បូងមានដូចជា ឆ្នេរជ័យជំនះ ឆ្នេរទ្បាមហឺគី ឆ្នេរកោះពស់ ឆ្នេរឯករាជ្យ ឆ្នេរសុខា ឆ្នេរសុរេនដីភីតធី ឆ្នេរអូឈឺទាលនិងឆ្នេរអូត្រេស។ ឆ្នេរសមុទ្រដែលមានការពេញនិយមជាងគេក្នុងចំនោមឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើននោះគឺឆ្នេរអូឈឺទាល ឆ្នេរសុខា ឆ្នេរឯករាជ្យនិង ឆ្នេរជ័យជំនះ។ ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាចមុចទឹកនៅក្បែរកោះ សំរាកលំហែកាយ និងការស្ទូចត្រីកំសាន្តសំរាប់ដំណើរកំសាន្ត។
ទស្សនាក្រុងព្រះសីហនុ
តំបន់ទឹកនៅទីក្រុងព្រះសីហនុ និង នៅជិតៗកោះមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាង ម៉តចត់គ្រប់កាលៈទេសៈ។ ផ្កាថ្មត្រូវបានតុបតែងលំអផែ្នកជុំវិញ​នៃថ្មប៉ប្រះ ទឹក​​​នៅតាមតំបន់​​កោះជាច្រើន ការខិតខំប្រឹងប្រែង នៅការច្នែប្រឌឹតអោយផ្កាថ្មមានភាពស្រលូនដោយជូតខាត់ព្រមទាំងការចាត់ដាក់ដោយពួករបស់ ជីវិតមច្ឆាជាតិរួមទាំងមានការបញ្ចេញចំរៀងពីពពួកសត្វអន្ទង់ ត្រីផ្សោត រួមទាំងត្រីបាឡែនផងដែរ។ អ្នកជ្រមុចទឹកដែលមានបទពិសោធ៏ច្រើនបាន រាយការថាការផ្សងព្រេងដើម្បីប្រមូលផ្តុំនៅជីវិតសត្វក្នុង សមុទ្រមានថ្មប៉ប្រៈទឹកល្អបំផុតមួយចំនួនដែល ​ពួកគេបានរកឃើញ។
កន្លែងស្នាមចោះកំពូល នៃការច្រមុចទឹកក្នុងសមុទ្រដែលអាចស្វែងរកឃើញនៅជុំវិញកោះដូចជាៗ៖ កោះរុងសំឡឹមនិងកោះកុង ដែលចំនាយពេលពីរម៉ោងក្នុងការធ្វើដំនើរតាមទូកពីទីក្រុងនិងបង្កើតនៅភាព ងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំនើរ ប៉ុន្តែកន្លែង ដ៏ល្អបំផុតគឺនៅជំវិញកោះតាង កោះផ្រីន ដែលចំនាយពេលវេលា ពីបួនម៉ោងទៅប្រាំមួយម៉ោង។ សំរាបការជួយសំរបសំរួលក្នុងការច្រមុចទឹកដើម្បីសែ្វងរកពពួកសត្វទាំងនេះនៅបច្ចុប្បន្ននេះមានមជ្ឃមណ្ឌល ជ្រមុចទឹកមួយចំនួននៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុរួមមានមជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹភីអេឌីអាយ។ ភាគច្រើនមានការរៀបចំគ្រឿងឧបករណ៍ព្រមទាំងដឹកនាំការដំនើរកំសាន្តនៃការមុចទឹកមួយចំនួន និង មានសេចក្តីនែនាំមួយចំនួនចំពោះអ្នកដែលទើប តែចាប់ផ្តើមជ្រមុទឹកដោយ អោយមានឧបករណ៏ដែលត្រូវចំណាយសំរាប់ជាបទពិសោធន៍ដល់អ្នកជ្រមុចទឹក។ មជ្ឃមណ្ឌលជ្រមុចទឹកក្រុងព្រះសីហនុ មានសេវាកម្មទទួលអ្នកដែលមានចំនាប់អារម្មណ៏ព្រមទាំងមានការធ្វើដំនើរទៅជ្រមុចទឹកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងការជ្រមុចទឹកភាគច្រើនគឹយោងទៅតាម ជុំរៅរបស់ទឹក( ពី១៥ម៉េតឡើងទៅ) ព្រមទាំងកន្លែងមានខ្សែទឹកល្អដែលស្ថិត នៅជុំវិញកោះគឺធ្វើអោយយើងងាយស្រួលក្នុងការជ្រមុចទឹកដោយ ពុំខ្លាចប៉ៈថ្មផុសពីក្នុងដី។ មានអ្នកនាំផ្លូវដែល អាចជួយនាំអ្នកទៅកាន់កន្លែងជ្រមុចទឹកល្លៗដែលគេបានរកឃើញតំបន់ជាច្រើនហើយដោយមាន លក្ខណៈ គួរជាទីគយគន់។ មានកោះជាច្រើនសំរាប់អ្នកជ្រមុចទឹកអាចធ្វើដំនើរកំសាន្ត ហែលទឹក សំរាក។ល។ ដែលជាកោះដ៏ពេញនិយម សំរាប់ការហែលទឹក។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទនេះគឺស្ថិតនៅក្នុងកាអភិវឌ្ឍន៏
អង្កត់ផ្ចិត
thumb|អង្កត់ផ្ចិតរង្វង់ នៅក្នុងធរណីមាត្រ, អង្កត់ផ្ចិតនៃរង្វង់ជាអង្កត់ដែលកាត់តាមផ្ចិតនិងមានចុងទាំង២នៅលើរង្វង់នោះ។ អង្កត់ផ្ចិតជាអង្កត់ធ្នូដែលវែងជាងគេនៅក្នុងរង្វង់។ ដើម្បីសំគាល់ថាតំលៃមួយជាប្រវែងអង្កត់ផ្ចិត នៅក្នុងបច្ចេកទេសគេសរសេរប្រវែងអង្កត់ផ្ចិតបន្ទាប់ពីសញ្ញា Ø ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រង្វង់និងស៊្វែរ
ឃុំបត់ត្រង់
(Bat Trang)	ស្ថិតនៅ ស្រុកមង្គលបុរី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ  មាន ១១ភូមិ÷
=រដ្ឋបាលឃុំពីអតីតកាល= ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកមង្គលបុរី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ១១ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកមង្គលបូរី ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក
សង្រា្គមស៊ីវិលអាមេរិក ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសង្រ្គាមរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ ឫក៏គ្រាន់តែជាសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ (១៨១៦ទៅ១៨៦៥)ចាប់តាំងពីរដ្ឋខាងត្បូងបានប្រកាសផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីគ្នាគឺ អាមេរិក ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី និង អាមេរិកខាងជើង ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋចំនួន១១ ។សង្គ្រាមនេះប្រភពដើមមកពីរបញ្ហាទាំសភាព និងបញ្ហាឈ្លានពានទឹកដីនៅភាគខាងលិច។ មហាអំណាចបរទេសមិនព្រមជួយធ្វើអន្តរាគម៍។ ក្រោយពីសង្រ្គាមអស់រយៈ៤ឆ្នាំបានធ្វើឲ្យទាហានជាង ៦០០០០០នាក់ស្លាប់ និងបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័នជាច្រើន និងបានបំផ្លាញពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ីនៅភាគខាងត្បូងជាច្រើន ហើយវាពិតជាពិកបាកខ្លាំងណាស់ក្នុងការកសាងឡើងវិញ និងឯកភាពជាតិបានធានាសិទ្ធពីស៊ីវិលឲ្យដោះលែងទាសករមកវិញ។
នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦០ ពួកសារធារណៈរដ្ឋនិយមបានធ្វើការបោះឆ្នោតដែលមានមេដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតី អប្រាហាំលីនខុន ជំទាស់និងការពង្រីកនៃទាសភាពចូលទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក លីនខុនបានឈ្នះការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមុនពេលគាត់សម្ភោធនៅខែ មិនា ៤ ១៨១៦ រដ្ឋតូចៗចំនួន ៧ រួមជាមួយនិងសេដ្ឋកិច្ចកប្បាសដែលត្រូវបង្កើតឡើងដោយពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ី។ប្រាំមួយថ្ងៃដំបូងការធ្វើរបបគមន៏នៃទាសករមានសមាត្រខ្ពស់បំផុតចំនួន ៤៨,៨%ប្រជាជនរបស់ពូកគេសម្រាប់ប្រាំមួយថ្ងៃនេះ។
អាទិភាពបានចាប់ផ្តើមនៅខែ មេសា ១២១៨៦១ ខណៈពេលដែលកងកម្លាំងសហភាពមកលើ ហ្វរ ស៊មធើ ដែលជាបន្ទាយដ៏ធំមួយដោយធ្វើឡើងដោយកងទ័ពសហភាពនៅក្នុងរដ្ឋ ការ៉ូលីណា ខាងជើង។ ពេលនេះ លីនខុនបានអំពាចនាវឲ្យកងព័ទពង្រឹងឡើងវិញនូវ ហ្វត់នេះ។ ដូចនេះរដ្ឋតូចៗទាំងបួន រួមទាំង ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី សរុបជាង១១រដ្ឋ។ហើយថ្មីៗនេះសហភាពរដ្ឋគ្រប់គ្រងព្រំដែននិងជាការបង្កើតឲ្យមានភាពរាំងស្ទះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជើងទឹកខាងត្បូង។ ដោយសារតែមានពត៍មានមិនច្បាស់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦១ ១៨៦១ ថាកាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ១៨៦២ យុទ្ធនាកាសហភាពរបស់រដ្ឋ ម៉ារី ឡែន(រដ្ឋសហភាព)បានបញ្ចប់ជាមួយនិងការចាកចេញសហព័ន្ធនៅសមរភូមិ អឺតិតាម ទប់ស្កាត់ការអន្តរាគម៍នៃជនជាតិអង់គ្លេស។
លីនខន់បានចេញសេចក្តីប្រកាសថានឹងរំដោះខ្លួនចេញ បន្ទាប់ពីរការបញ្ឈប់គោលដៅនៃសង្រ្គាមទាសភាព។
See also
General reference
Union
Confederacy
Ethnic articles
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយបារាំង
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយបារាំង=
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក
See also
Topical articles
National articles
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយបារាំង
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ http://www.khmer.rfi.fr/France
វិសមភាពតូលេមី
វិសមភាពតូលេមី (Ptolemy's inequality) ជាវិសមភាពសិក្សាពីចំងាយរវាងបួនចំនុច​ក្នុងលំហអាហ្វីនអឺគ្លីដ។
ពំនោលនៃវិសមភាព
គេមានបួនចំនុច A B C និង D ក្នុងលំហអាហ្វីនអឺគ្លីដ។ គេបាន
សំរាយបញ្ជាក់
វិសមភាពនេះគឺអាចត្រូវបានគេទាញដោយផ្ទាល់ពី​វិសមភាពត្រីកោណដោយប្រើ Involution ។
តាង a b និង c ជារង្វាស់រៀងគ្នានៃ AB AC និង AD ។
យើងគណនា ដោយអនុវត្តវិសមភាពត្រីកោណចំពោះ គេបាន: គុណវិសមភាពនេះនឹង គេបាន:
thumb|
ករណីពិសេស
នៅពេលបួនចំនុចរៀងគ្នា A B C និង D បង្កើតបានជាចតុកោណប៉ោង គេបានវិសមភាព​នេះផ្ទៀងផ្ទាត់ លុះត្រាតែ​ចតុកោណប៉ោងនោះមិនមែនជាចតុកោណចារឹកក្នុងរង្វង់។
សូមមើលផងដែរ
Ptolemy's theorem
Touchdown
ការពិពណ៌នាសង្ខេប
ក្នុងការស៊ុតបញ្ចូលទីមួយ touchdown ក្រុមមួយត្រូវតែយកចូលទៅក្នុងកីឡាបាល់ទាត់នៅតំបន់ទីបញ្ចប់ផ្ទុយពីនេះ។ វាចុះចតបន្ទាន់នេះត្រូវបានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីគ្រាប់បាល់បានកាត់យន្តហោះនៃបន្ទាត់ដែលគោលដៅនេះគឺប្រសិនបើផ្នែកមួយនៃគ្រាប់បាល់ណាមួយគឺក្នុងចន្លោះនៅលើខាងលើឬនៅទូទាំងគោលដៅបន្ទាត់ខណៈពេលដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកលេងដែលក្រុមមួយដែលត្រូវបានកំពុងព្យាយាមរកគ្រាប់បាល់បាន នៅក្នុងតំបន់ទីបញ្ចប់នោះ។ការលេងនេះគឺជាការស្លាប់និងពិន្ទុ touchdown ពេលដែលគ្រាប់បាល់នេះបានឆ្លងកាត់ខ្សែបន្ទាត់គោលដៅនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកលេងឬពេលបាល់បានមកចូលទៅក្នុងការកាន់កាប់របស់កីឡាករវាយលុកក្នុងតំបន់ចុងបញ្ចប់នេះ (បានបង្កើតឡើងកម្មសិទ្ធិដោយបាល់និងមានមួយឬ ទាំងពីរជើងឬផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយនៅលើដី) ។ នេះជាផ្នែកមួយសម្បីតែបន្តិចនៃគ្រាប់បាល់ដែលត្រូវបាននៅលើបន្ទាត់គោលដៅនេះគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការរកគ្រាប់បាល់មួយដែលវាចុះចត។ ទោះជាយ៉ាងណាមានតែគ្រាប់បាល់មិនបានមួកសុវត្ថិភាពជើងរបស់អ្នកលេងម្នាក់ឬផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយរាប់។ ប៉ះមួយនៃ pylons នៅចុងបញ្ចប់នៃបន្ទាត់គោលដៅជាមួយនឹងការគ្រាប់បាល់ទាំងបង្កើត "បំបែកយន្តហោះ" ផងដែរ។ ការចុះចតដែលត្រូវបានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីជាធម្មតាដោយបទល្មើសដោយការរត់ឬឆ្លងកាត់បាល់។ ទោះជាយ៉ាងណាមេធាវីការពារក្តីក៏អាចរកគ្រាប់បាល់ touchdown ប្រសិនបើពួកគេបានកើនឡើងវិញ fumble ឬបានធ្វើស្កាត់និងត្រឡប់វាទៅតំបន់ទីបញ្ចប់ប្រឆាំង។ ក្រុមពិសេសអាចរកគ្រាប់បាល់វាចុះចតនៅលើការប្រកួតបើកឆាកឬ Punt ត្រឡប់មកវិញឬនៅលើត្រឡប់មកវិញបន្ទាប់ពីខកខានការព្យាយាមរកគ្រាប់បាល់វាលឬរារាំងឬ Punt រារាំងមួយ។ នៅក្នុងរយៈពេលខ្លី, ការលេងណាមួយនៅក្នុងការដែលអ្នកលេងអនុវត្ដដោយស្របច្បាប់បាល់បានឆ្លងកាត់បន្ទាត់គោលដៅ touchdown ពិន្ទុជាមួយលក្ខណៈក្នុងការដែលគាត់ទទួលបានកម្មសិទ្ធិគឺមិនសំខាន់នោះទេ។ នៅក្នុង NFL នេះវាចុះចតមួយអាចត្រូវបានផ្តល់ដោយអាជ្ញាកណ្តាលជាការពិន័យសម្រាប់«ច្បាប់មិនស្មោះត្រង់ palpable "ដូចជាអ្នកលេងមកបិទលេងជាកីឡាករបម្រុងក្នុងកំឡុងពេលលេងជាមួយនិងការដោះស្រាយរត់ដែលនឹងបើមិនដូច្នេះទេបានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីបាន។ វាចុះចតមួយគឺមានតម្លៃប្រាំមួយពិន្ទុ។ ក្រុមការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនេះក៏ត្រូវបានផ្តល់នូវឱកាសមួយសម្រាប់ចំណុចបន្ថែមឬការបម្លែងចំនួនពីរចំណុច។ [2] បន្ទាប់មកក្រុមដែលស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី touchdown បានចាប់ផ្តើមទៅក្រុមប្រឆាំងប្រសិនបើមានចាកចេញពេលណាមួយ។
មិនដូចជាព្យាយាមស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅក្នុងការកីឡាបាល់ឱបនិងការផ្ទុយទៅនឹងឈ្មោះរបស់ព្រឹត្តិការណ៍របស់បាល់បានមិនចាំបាច់ប៉ះដីនៅពេលដែលអ្នកលេងនិងបាល់គឺនៅក្នុងតំបន់ទីបញ្ចប់ទោះបីជានៅក្នុងថ្ងៃ gridiron របស់ដើមដែលបាល់ត្រូវបានទាមទារដើម្បីត្រូវបានប៉ះទៅនឹងដី ដូចជានៅក្នុងកីឡាបាល់ឱប, ដូចជាកីឡាបាល់ឱបនិងកីឡាស្រដៀងគ្នានេះត្រូវបានគេ gridiron យ៉ាងខ្លាំងនៅចំណុចនេះ។ ច្បាប់នេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាការនិយាយឡើងវិញនៅក្នុងសម័យឆ្នាំ 1889 ។
ការដោះស្រាយទំនាស់ក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការ
== ការដោះស្រាយទំនាស់ក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការ == សេចក្តីផ្តើម