cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ក្រុមជនជាតិក្នុងប្រទេសថៃ
សម័យកសាងជាតិ
នៅក្រោមរាជវង្សចក្រី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងបាងកក សៀមបានដាក់បញ្ចូលជាផ្លូវការ និងរួមបញ្ចូល ជនជាតិភាគតិចឡាវ មួយចំនួនធំ ដោយខ្លួនគេបានបង្កើតឡើងពីក្រុមរងផ្សេងៗ។ សៀមបាននាំយកទីក្រុងឡានសាង ដែលនៅសល់នៃ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ (ត្រូវបានបំផ្លាញនៅឆ្នាំ១៨២៧) និង ចំប៉ាសាក់ នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់នៅសតវត្សទី១៩ ។ អ្វីដែលនៅសេសសល់របស់ ឡានណា បានក្លាយជាសេនាធិការរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៩៦ នៅពេលដែលវាត្រូវបានបញ្ចូលជាផ្លូវការ ដោយបញ្ចូលអ្នកនិយាយ ខាំមួង មួយចំនួនធំ រួមជាមួយនឹងក្រុមជនជាតិផ្សេងៗ ដែលជួនកាលគេហៅថា ' កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ' ដូចជា ការ៉ែន ។
នៅ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ សៀមបានពង្រីកការគ្រប់គ្រងជាផ្លូវការលើប្រជាជនម៉ាឡេមួយចំនួនធំ។ នៅឆ្នាំ១៨១៦ សៀមបានបែងចែកដៃទន្លេស៊ុលតង់មូស្លីមប៉ាតានី ជាខេត្តចំនួនប្រាំពីរដែលជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយ "ការបែងចែកនិងការគ្រប់គ្រង" ។ តាមរយៈទំនើបភាវូបនីយកម្មរដ្ឋបាល នៅឆ្នាំ១៩០១ សៀមបានដាក់បញ្ចូលខេត្តទាំងប្រាំពីរទៅក្នុង ' មណ្ឌល ប៉ាតានី' នៅក្រោមក្រសួងមហាផ្ទៃថ្មី។ នៅពេលដែល កេដា ត្រូវបានប្រគល់ឱ្យអង់គ្លេសក្រោម សន្ធិសញ្ញាអង់គ្លេស-សៀមឆ្នាំ១៩០៩ ជាថ្នូរនឹងអ្វីដែលបានក្លាយជា ខេត្តស្តូល នោះប្រទេសថៃបានពង្រឹងការគ្រប់គ្រងជាផ្លូវការរបស់ខ្លួនលើប្រជាជនម៉ាឡេរាប់រយពាន់នាក់។
អធិបតេយ្យភាពរបស់សៀមលើប្រទេសឡាវបច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយនឹងខេត្តមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានប្រគល់ឱ្យបារាំងជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងអំឡុងពេលការបង្កើតឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង ។ នៅដើមរាជវង្សចក្រី កងទ័ពសៀមបានចូលលុកលុយតំបន់លាវ ហើយត្រលប់មកវិញជាមួយនឹងអ្នកទោសសង្គ្រាមជាច្រើន ជាពិសេសជនជាតិ ពួន និងជនជាតិ តៃដាំ ដែលបានតាំងទីលំនៅជាបន្តបន្ទាប់នៅតំបន់ទំនាបកណ្តាល។ ក្នុងយុគសម័យកសាងជាតិ ផែនទីជនជាតិសៀមកាន់តែមានភាពខុសប្លែកគ្នា ដោយសារប្រជាជនភាគច្រើននៃ ខ្ពប់រាបគោរាជ ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកនៃអាណាចក្រឡានសាង ត្រូវបានបញ្ចូលជាផ្លូវការទៅក្នុងប្រទេសសៀម ដោយបញ្ចូលឡាវ គោរាជ និង ភូថៃ កាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែក៏មានផងដែរ។ ក្រុមជនជាតិតូចៗដូចជា យូ និង សូ រួមជាមួយនឹង ខ្មែរ កួយ និង ណៃខួរ តាមព្រំដែនខ្មែរ ។
ជាផ្នែកមួយនៃ ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិចិន ប្រទេសថៃបានទទួល ជនអន្តោប្រវេសន៍ចិន ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ ហើយជាពិសេសក្នុងអំឡុងសតវត្សទីដប់ប្រាំបួន និងដើមសតវត្សទី២០ រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ មានន័យថា កណ្តាលទីក្រុងថៃជាច្រើនឥឡូវនេះមាន ប្រជាជនជនជាតិចិន (ភាគច្រើនជាអ្នកនិយាយ តេឆេវ )។ រូបភាពតូច| ក្រុមជនជាតិភាគតិចនៃប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤
ឃុំផាត់សណ្តាយ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ខេត្តណាមឌិញ
ខេត្តណាមឌិញ ( Tỉnh Nam Định ) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ ដីសណ្តទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តនិញប៊ិញភាគនិរតី ខេត្តហាណាមនៅភាគពាយ័ព្យ ខេត្តថាយប៊ិញនៅភាគឦសាន និងឈូងសមុទ្រតុងកឹងនៅភាគអាគ្នេយ៍។  វាជាខេត្តធំជាងគេទី៥២ តាមតំបន់និងជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី១២ របស់វៀតណាម។
ខេត្តណាមឌិញ គឺជាតំបន់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដោយសារតែវាស្ថិតនៅលើដីសណ្ដទន្លេក្រហម ។ វា​ជា​កន្លែង​កំណើត​នៃ​ឥស្សរជន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​វៀតណាម​ដ៏​ល្បី​ៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​បំផុត​គឺ ទ្រឹ​ន ហឺង​ដៅ ( Trần Hưng Đạo ) ។ គេ​ក៏​បាន​និយាយ​ថា​ជា​កន្លែង​ដែល​ម្ហូប​វៀតណាមផ័រមក​ពី។
ការសសេរអត្ថបទរឿង(Script)
ស្គ្រីប គឺជាការងារដែលសរសេរដោយអ្នកសរសេររឿងសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តហ្គេមវីដេអូឬកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ។ ហើយវាមានលក្ខណៈសម្រាយអាចអោយក្រុមអ្នកផលិតរឿងងាយស្រួលដើម្បីសម្របសម្រួលនៅសាច់រឿងដែលមានស្រាប់ ។ នៅក្នុង ស្រ្កីបអ្នកនិពន្ធត្រូវសរសេររាល់សកម្មភាពទាំងអស់ដែលជា
attempt to index ? (a nil value) with key 'CHUNK' (field 'g') level = 1, const = 6, proto = 1, upval = 1, vars = 2, code = 15 GETTABLE v1 v1 "CHUNK" ; PC 9 CODE 00C10047 OP 7 A 1 B 1 C 260 Bx 772 sBx -130299 stack traceback: /storage/emulated/0/PhoneSDCard/MEGA/MEGA Downloads/Script_KG_V12.lua: in main chunk [Java]: in ? at luaj.LuaValue.f(src:989) at luaj.LuaValue.c(src:2864) at luaj.LuaValue.i(src:2767) at luaj.LuaValue.w(src:1094) at luaj.LuaClosure.a(src:363) at luaj.LuaClosure.l(src:160) at android.ext.Script.d(src:6056) at android.ext.Script$ScriptThread.run(src:5785)
ស្គ្រីបបានសរសេរ 572 KB ដើម្បី 1 ឯកសារ។ ស្គ្រីបបានសរសេរ 572 KB ដើម្បី 1 ឯកសារ។ នៅក្នុងការសរសេរ ស្រ្កីប តែងតែត្រូវការនូវ ស្រ្កីប មួយដែលជាអ្វីដ៏ចាំបាចបំផុតដែលនៅក្នុងការផលិតរឿងមិនអាចខ្វៈវាបានដែលគេអោយឈ្មោះថា GG
លំណែនាំ
ជាធម្មតានៅក្នុងជីវិតពិត គំនិត និង អារម្មណ៍ ចិត្ត និង តណ្ហា គឺទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ។ នៅក្នុង កុន បើយើងឃើញសាកសព យើងនឹងមានប្រតិកម្ម យ៉ាងរហ័ស ជាមួយនឹងភាពរំជើបរំជួល ប្រហែលជាពេលខ្លះយើងពិចារណា ទៅលើខ្សែជីវិត និងមានសំនួរយ៉ាងច្រើនកើតមានចំពោះ ខ្លួនយើងផ្ទាល់ ។ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណា បើយើងមើលឃើញសាកសព នៅលើផ្លូវដែលយើងបានបើកបរនោះ ប្រតិកម្មភា្លមៗរបស់យើងគឺរន្ធត់ ប្តូរទៅជាការស្អប់ខ្ពើមយ៉ាងខ្លាំង ។ ការរំជួលចិត្ត បានចូលទៅក្នុងរូបភាព បន្ទាប់ពីពីព្រឹត្តិការណ៍មួយបានបញ្ចប់ទៅ ។ ណៅក្នុងជីវិតពិត បទពិសោធន៍គឺមានអត្ថន័យ ជាមួយនឹងការជះត្រលប់នៃពេលវេលា ។នៅក្នុងជីវិតពិត អត្ថន័យរបស់ពួកគេគឺ ស្ថិតនៅលើអ្វីដែលកើតឡើង ។ គម្រោងនៃការសរសេរ កុន គឺជាឧបករណ៍ ដែលអាចឲ្យអ្នក បង្កើតនូវភាពរំជើបរំជួល និង អវសាន្តនៃជីវិត ។ នោះគឺជាហេតុផលមួយដែល អ្នកទិតៀនស្ទើរតែទាំងអស់តបមកអ្នករៀបចំ ផលិតកុន ។ គម្រោងគឺ ជាទូទៅមានការវាយតម្លៃទាប នៃដំណើរការឯកសារ ។ មតិជាច្រើន ដែលបានផ្តល់យោបល់មក ថា ដំណើរការនៃការបង្កើតឯកសារ រៀបចំទៅតាមបទពិសោធន៍របស់អ្នកដែលបានផលិតវា ។ អ្នកផលិតកុនជាច្រើននាក់ បានសរសេរពី ការកាត់ ក្រដាស ”paper edit” ។ បន្ទាប់ពីជ្រើសរើសពេលវេលា ក្នុងការសរសេរគម្រោង ។ ដំណើរការនេះត្រូវបានយកទៅប្រើនៅក្នុង ការថតកុនជាច្រើនបែបបទ ។ ជាពិសេសនៅពេលដែលអ្នកផលិតកុន កំពុងតែថត នៅព្រឹតិ្តកាណ៍ ក្នុងការគ្រប់គ្រង របស់គាត់ដូចជា ការប្រជុំ នយោបាយ ព្រឹត្តិកាណ៍ គ្រោះធម្មជាតិ កុប្បកម្ម បាតុកម្ម ។ល។ ទោះបីជាយ៉ាងណា កុន ជាច្រើន ដែលអ្នកផលិតកុន បានស្វែងរក ឆ្លើយនូវសំនួរដោយខ្លួនឯង “តើខ្ញុំគួរធ្វើយ៉ាងណា?” នេះគឺជាអាជ្ញាបញ្ជា ដើម្បីបង្ហាញ នូវគម្រោងការសរសេរល្អ គ្មានការផ្លាស់ប្តូរ ក្នុងពេលដំនើរការផលិតនោះទេ ។ ជារឿយៗការរៀបចំគម្រោង មុនពេលថតកុនអាចធ្វើឲ្យមានភាព ខុសគ្នារវាងកុនមិនល្អ និង កុនល្អ ឬ កុនល្អ និងកុនដែលល្អជាង ។
មានពីរតំណាក់កាលនៃការសរសេរគម្រោងឯកសារ (ការសរសេរស្គី្រប) i.	មុនពេលសរសេរគម្រោង ii. ពេលសរសេរគម្រោង
វិធីសរសេរស្គ្រីប
អត្ថបទដែលជិតចប់បរិបូរណ៍ គឺជាអត្ថបទដែលមានសេចក្តីលំអិតច្រើនជាងអត្ថបទព្រាង តែក៏មិនទាន់បានចប់បរិបូណ៍ យើងត្រូវកំណត់ទុកអោយទូលាយដូចជា រឿងអ្វី? ចំនួនមនុស្សដែលអញ្ជើញមកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីមានប៉ុន្មានអ្នក? តើនរណាខ្លះ? ខ្លឺមសារដែលត្រូវសន្ទនាមានរបៀបជាសំនូរនិងចំលើយទុកអោយ លក្ខណៈរបស់ឆាកដូចម្តេច? វត្ថុ រឺឧបករណ៍ដែលត្រូវមករៀបចំក្នុងឆាក តើត្រូវមានអ្វីខ្លះ? ពន្លឺ សម្លេង រឺ បិទនិងបើកកម្មវិធីត្រូវធ្វើដូចម្តេច?
អត្ថបទដែលចប់បរិបូរណ៍ ជាអត្ថបទដែលបានកំណត់ក្តីអំហិតទាំងអស់ ទាំងផ្នែករូបភាព សម្លេង លក្ខណៈ ខ្នាតនិងប្លង់កាមេរ៉ា ។ យើងត្រូកំណត់ក្តីលំអិតអោយបានល្អិតល្អន់ ដែលអានទៅឆាប់យល់ អាចសម្លឹងឃើញជារូបភាព ឬសរសេរជារូបភាពដែលងាយស្រួលយល់ ៕
ពេលសរសេរគម្រោង (តួស្គ្រីប)
តួគម្រោងនៃ ការសរសេរអត្ថបទ( តួស្គ្រីប) គឺជាផ្នែកបញ្ចប់នៃ ការសរសេរស្គ្រីប ។ វាគឺ ជាការកែប្រែ ឬការសរសេរឡើងវិញនៃ ការសរសេរស្គ្រីប ហើយវាជា ការបង្កើតនៃ ការសរសេរ និង ការបន្ថែមទៅលើឯកសារ ។ តួស្គ្រីប គឺ បញ្ចូលនិង ធាតុផ្សំនៃគំនិត ព័ត៌មានដែលប្រសើរជាង វគ្គនៃផលិតកម្ម ហើយប្រហែលជា អាចរាប់បញ្ចូលទាំងគំនិតថ្មីៗ ស្របទៅតាមវិធីសាស្ត្រ របស់យើង ។ វាជាការប្រឌិត ដែលរួមផ្សំភាពយន្ត ដែលផលិតករ កែវាទៅក្នុងឯកសារ ។ តួនៃស្គី្របគឺ រាប់បញ្ចូលទាំង ការពិពណ៌នា សកម្មភាព និងការយល់ ឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ។
ជាថ្មីម្តងទៀត តួស្គី្រប មិនគួរច្រឡំ នឹងក្រដាសកាត់តទេ ដែលផ្ទុកនូវព័ត៌មានលម្អិត និង ព័ត៌មានផលិតកម្ម ។ ទោះបីជាមាន ការរួមបញ្ចូល ទាំងពីរនេះ របស់ ម្ចាស់ផលិតកម្ម និង អ្នកសរសេរស្គី្រប វាត្រូវតែបំបែក ។ ក្រដាសកាត់តគឺជា ឧបករណ៍ម្យ៉ាង សម្រាប់កាត់ត ប្រវែង ហើយរាប់បញ្ចូលទាំង ធាតុផ្សំដូចជា ការរាប់ពេលវេលា ចំនួន និង ចំនុចក្នុង និងចំនុចក្រៅ ។ រីឯ ស្គី្រប គឺជាគំនិត និងការពិពណ៌នា នៃសកម្មភាព ប៉ុន្តែ គួរតែ រក្សាទុកនូវ កន្លែងទំនេរមួយ សម្រាប់ទុកនូវ ការកែប្រែនៃ ផ្នែកចុងបញ្ចប់ នៃអត្ថបទ ។ ទាំងមុនសសេរស្គី្រប និង តួស្គី្រប គឺត្រូវតែ បញ្ជាក់ពីពេលវេលា ច្បាស់លាស់ ។ ធាតុផ្សំ​ និង វិធីសាស្ត្រ គឺ អាចយកទៅប្រើប្រាស់ទាំងពីរ តែអាស្រ័យទៅលើ ព័ត៌មានដែលមាន រយៈពេលពិតប្រាកដ ។ .
រឿងតាថេននិសិស្ស៣នាក់
គតិលោក > គតិលោក ភាគ​ ទី ១ > រឿងតាថេននិសិស្ស៣នាក់
រឿងលះបង់
រឿង លះបង់ គឺជាប្រភេទរឿងខ្លី ដែលបង្ហាញ ពីការលះបង់របស់ឪពុកចំពោះកូន ដើម្បីចង់ឱ្យកូនសម្រេចនូវក្ដីសុបិនរបស់ខ្លួន ព្រោះថា សេចក្ដីសុខ សុភមង្គលរបស់ឪពុកម្ដាយ គឺចង់ឃើញកូនរបស់ខ្លួន រស់នៅដោយសុខស្រួល មានសុភមង្គល និងមិនលំបាកទៅថ្ងៃអនាគត។
= ព័ត៌មានទូទៅ =
= តួអង្គ =
= សង្ខេបរឿង = រិទ្ធ គឺជាកូនអ្នកស្រែចម្ការដែលមានឪពុកម្ដាយជាអ្នកធ្វើស្រែ។ បន្តាប់ពីប្រឡងបាក់ឌុបរួច គេក៏បានបន្តកាលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយគេជួលបន្ទប់ស្នាក់នៅក្នុងសង្កាត់មួយកន្លែង។ កាលមករៀននៅសាកលវិទ្យាល័យដំបូង គេមិនទាន់ស្គាល់អ្នកណាឡើយ លុះដល់ពីរបីខែក្រោយមក គេក៏បានស្គាល់មិត្តភ័ក្ត២នាក់ ដែលមិត្តទាំង២របស់គេនោះ គឺជាមិត្តជិតស្និតបំផុតរបស់គេ។
ពេលទៅដល់មន្ទីរពេទ្យភ្លាម ពេទ្យក៏ប្រញ៉ាប់នាំគេ ទៅបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់។ ដោយសារតែឃើញពីជីវភាពគ្រួសាររបស់គេ ក្រីក្រ ទើបឪពុកមិត្តរបស់គេ សន្យារនឹងជួយចេញថ្លៃព្យាលឱ្យទាំងស្រង់ រហូតទាល់តែគេអាចត្រឡប់ទៅរៀនវិញបាន។ បន្ទាប់ពីពេទ្យបានព្យាបាលរួច គេក៏មានភាពប្រសើរជាងមុខ តែជាអកុសល ភ្នែករបស់គេមិនអាចមើលឃើញឡើយ ដោយសារតែប៉ះទង្គិចខ្លាំងទៅនិងសរសៃប្រសាទភ្នែក។
នៅពេលមួយស្រាប់តែពេទ្យមកប្រាប់ថា មានជនបរទេសម្នាក់គេយល់ព្រមបរិច្ចាគភ្នែកឱ្យគេ។ពេលឮដំណឹងនេះភ្លាម ក្រុមគ្រូពេទ្យក៏ចាប់ផ្ដើមធ្វើការវះកាត់ឱ្យគេយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ បន្ទាប់ពីវះកាត់រួចហើយ ភ្នែករបស់គេក៏អាចមើលឃើញឡើងវិញ។ គេសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះអាចត្រឡប់ទៅរឿនវិញបានដូចពេលមុខ។ ពេលគេកំពុងរៀបចំឥវ៉ាន់ ម្ដាយរបស់គេ ក៏ប្រាប់ឱ្យគេទៅមើលឪពុករបស់គេ​ ដែលសម្រាកនៅបន្ទប់ជិត បន្ទប់របស់គេ។ ពេលទៅដល់បន្ទប់ដែលឪពុកគេស្នាក់នៅ គេឃើញឪពុករបស់គេកំពុងអង្គុយ បែខ្នងលើគ្រែអ្នកជំងឺ។ ពេលឃើញភ្លាម គេក៏រត់ទៅឱបឪពុក ស្រាប់តែឃើញឪពុករបស់គេពិកាភ្នែក។ គេស្លត់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ពេលនោះហើយទើបគេដឹងថា ឪពុករបស់គេបានលះបង់ភ្នែកទាំងគូរឱ្យមកគេ។ គេស្លត់ផង យំផង ព្រោះមិននឹងស្មានថា ឪពុកហ៊ានលះបង់ដល់ថ្នាក់នេះសោះ នេះក៏ព្រោះតែឪពុក ចង់ឃើញកូនបន្តការសិក្សា និងសម្រេចក្ដីសុបិនរបស់ខ្លួនទៅថ្ងៃះអនាគត។
៣ឆ្នាំក្រោយមក រិទ្ធពិតជាមិនធ្វើឱ្យការលះបង់របស់ឪពុក ត្រូវអសាបង់ឡើង ដោយពេលនេះ គេបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ ហើយក៏ទទួលបានការងារមួយដ៏ល្អ ដែលអាចឱ្យគេរកចំណូលបានច្រើនគួរសមដែរ ចំណែកអ៊ំវណ្ណ​ និង អ៊ំចាន់ ដែលជាឪពុកម្ដាយរបស់រិទ្ធក៏មានការត្រេកអរ រំភើបរីករាយដូចគ្នា។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជីវភាពគ្រូសាររបស់រិទ្ធ ក៏បានផ្លាស់ប្ដូរទាំងស្រង់ ពីអ្នកធ្វើស្រែចម្ការ ក្រលំបាក មកជាអ្នកមានធូរធាជាងមុន រីឯ រិទ្ធ គេក៏បានបើកក្រុមហ៊ុនមួយផ្ទាល់ខ្លួន រហូតដល់ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ថ្វីថ្បិតតែ ភ្នែករបស់អ៊ំវណ្ណ មើលមិនឃើញក៏ពិតមែន តែក្នុងចិត្តរបស់គាត់ ពិតជារំភើប រីករាយយ៉ាងក្រៃលែង ព្រោះថា អ្វីដែលគាត់ចង់ឃើញ គឺ ភាពជោគជ័យ និងសេចក្ដីសុខ សុភមង្គលរបស់កូនតែប៉ុណ្ណោះ គ្មានអ្វីលើសពីនេះឡើយ។
នគរបី (សាមកុក)
សាមកុក
សាមកុក ឬ នគរបី (English: Romance of the Three Kingdoms, Simplified Chinese:三国演义, Traditional Chinese:三國演義, Pingying: Sānguó yǎnyì) ជាអក្សរសិល្ប៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវបានស្គាល់និងបានទទួលការនិយមជាបន្តបន្ទាប់ ។ សាមកុក ត្រូវបានបញ្ចូលជាឯកអក្សរសិល្ប៍ដែលជាមរតកផ្នែកបញ្ញារបស់ប្រជាជនភាគខាងកើត ដោយមានការបកប្រែលើស១០ភាសានិងបោះពុម្ពផ្សាយទូទាំងពិភពលោក ។ និពន្ធនៅចន្លោះសតវត្សរ៍ទី១៤ នៃរាជវង្សយាន ដោយ លួគាន់ចុង (Chinese:羅貫中, Pingying: LuóGuànzhōng) ។ សាមកុកមានច្រើនអត្ថរស ពោរពេញដោយល្បិចឧបាយ, កលយុទ្ធ, ការដណ្ដើម, គំនុំគុំកួន, ស្មោះត្រង់និងការអភ័យដែលមានសាច់រឿងនិងរឿងរ៉ាវនៅក្នុងរឿងល្អនិងអាក្រក់លាយឡំគ្នា ។ ខ្លឹមសារនៃរឿងសាមកុកគឺនិយាយពីប្រវត្តិសាស្រ្តចិននៅសម័យនគរទាំងបីចន្លោះឆ្នាំ២២០-២៨០1 នៃគ.ស ដោយការចាប់ផ្ដើមរបស់សាមកុកកើតឡើងពីពួកក្បត់ឈ្នួតលឿង (Yellow Turban Rebellion) ដែលបះបោរនៅឆ្នាំ១៨៣2 នៃគ.ស ទើបក្លាយជាមូលហេតុធ្វើឲ្យបុគ្គលទាំង៣គឺ លីវប៉ី (刘备), គួនអ៊ី (關羽) និង តៀវហ៊ុយ ឬ ចាងហ្វី (張飛) ស្បថស្បែធ្វើជាបងប្អូននឹងគ្នា ហើយចូលរួមង្រ្កាបពួកក្បត់ឈ្នួតលឿង និងការដណ្ដើមអំណាចនៅចុងរជ្ជកាលហានជាមួយនឹងនគរនានា ដែលរួមមាននគរវុយ ឬនគរវើយ (魏) នគរចុក ឬនគរស៊ូ (蜀) និងនគរ-ង ឬនគរអ៊ូ (吳) រហូតដល់ការបង្កើតរាជវង្សជិនដោយ ស៊ូម៉ាអៀន (司馬炎) ។ សរុបទៅមានរយៈពេលប្រហែលជា ៦០ ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ សាមកុក ក៏ជាអក្សរសិល្ប៍មួយក្នុងចំណោមកំពូលអក្សរសិល្ប៍ទាំង៤ រួមមាន ស៊ីយ៉ូវជី (西遊記) ឬ Journey to the West, សុងជាង (宋江) ឬ Water Margin និង ហុងឡូវមឹង (红楼梦) ឬ Dream of the Red Chamber ។
អ្នកនិពន្ធ	លួគាន់ចុង (羅貫中/Luó Guànzhōng) ឈ្មោះច្បាប់ដើម	សានគួយ៉ាន់អ៊ី (ភាសាចិន) ឬ សាមកុកអៀនងី (ភាសាហុកកៀន) ប្រទេស	ចិន
ភាសា	ភាសាចិន ប្រភេទ	អក្សរសិល្ប៍ប្រវត្តិសាស្រ្ត ប្រភេទផ្សព្វផ្សាយ	ពង្សាវតារចិន
ម៉ម សូណង់ដូ
លោក សូណង់ដូ ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារចំនួនបីដង ក្រោមបទចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការរាយការណ៍របស់លោក៖ ការចាប់ខ្លួនឆ្នាំ២០០៣ ពីបទ "ញុះញង់ឱ្យមានកុប្បកម្ម" ការចាប់ខ្លួនឆ្នាំ២០០៥ ពីបទបរិហារកេរ្តិ៍ និងការចាប់ខ្លួនឆ្នាំ២០១២ ពីបទបះបោរ។ ការកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលម្ភៃឆ្នាំរបស់លោកសម្រាប់ចុងក្រោយនេះត្រូវបានតវ៉ាដោយក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស ហើយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីករណីនេះនៅក្នុងជំនួបជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ។ ការកាត់ទោសនេះត្រូវបានលុបចោលដោយសាលាឧទ្ធរណ៍ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៣ ហើយជំនួសមកវិញលោក សូណង់ដូ ត្រូវបានព្យួរទោសរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ក្រោមការចោទប្រកាន់ពីបទបង្កចលាចលស៊ីវិល។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
អព្វោហារិកា
អព្វោហារិកា ប្រែថា មិនប្រកបដោយវោហារ គឺថា មិនប្រកបដោយហេតុដែលគួរនិយាយបានឡើយ ឬថា មិនមែនជាហេតុឲ្យទាស់ខុសនឹងបញ្ញត្តណាមួយឡើយ។
ឃុំដំរីស្លាប់
(Damrei Slab Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ៥ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
East	ឃុំ នីពេជ ស្រុកកំពង់ស្វាយ West	ឃុំ ចំណាលើ ស្រុកស្ទោង South	ឃុំ សាន់គរ ស្រុកកំពង់ស្វាយ North	ឃុំ ព្រះដំរី ស្រុកស្ទោង
ផ្លូវជាតិលេខ៣ (កម្ពុជា)
ផ្លូវជាតិលេខ៣ ឬផ្លូវជាតិលេខ៣ (១០០០៣) គឺជាផ្លូវជាតិមួយក្នុងចំណោម ផ្លូវជាតិ របស់ កម្ពុជា ។ ជាមួយនឹងប្រវែង 202 km វាតភ្ជាប់ រាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយវាលរេញ។ ផ្លូវនេះត្រូវបានជួសជុលយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ហើយជាផ្នែកមួយនៃ "ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចខាងជើង - ខាងត្បូង" អន្តរជាតិពី ទីក្រុងគុនមីង ក្នុង ប្រទេសចិន ទៅកាន់ ទីក្រុងបាងកក ក្នុង ប្រទេសថៃ ។
បវរកញ្ញាចក្រវាល
'បវរកញ្ញាចក្រវាល ' (Miss Universe)
ផ្លូវជាតិលេខ៤ (កម្ពុជា)
ស្តាំ|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| ផ្លូវជាតិលេខ៤ ខណ្ឌច្បារមន [[ភ្នំពេញ|រាជធានីភ្នំពេញ ។]] ស្តាំ|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| ផ្លូវជាតិលេខ៤ អំពី [[ឧទ្យានជាតិព្រះសីហនុរាម|រាម ។]] ផ្លូវជាតិលេខ៤ (១០០០៤) គឺជាផ្លូវជាតិមួយក្នុងចំណោម ផ្លូវជាតិ របស់ ប្រទេសកម្ពុជា ។ ជាមួយនឹងប្រវែង 230 km, វាតភ្ជាប់ពី រាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយ ក្រុងព្រះសីហនុ នៅភាគនិរតី។  ព្រះសីហនុ គឺជាកំពង់ផែសមុទ្រអន្តរជាតិតែមួយគត់របស់កម្ពុជា ដែលធ្វើឲ្យផ្លូវជាតិលេខ៤ (NH4 ) ក្លាយជាផ្លូវហាយវេដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ប្រទេស។ ផ្លូវនេះត្រូវបានសាងសង់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ស្របពេលជាមួយនឹងការសាងសង់កំពង់ផែ។
ផ្លូវនេះត្រូវបានសាងសង់ជាពិសេសសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញរវាង រាជធានី និងកំពង់ផែ ដោយរថយន្តដឹកទំនិញធុនធ្ងន់ និង កុងតឺន័រ។ ផ្នែកនៃ ផ្លូវជាតិលេខ៤ (NH4) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ផ្លូវបង់ប្រាក់ ដែលមានស្ថានីយចំនួនបីដើម្បីប្រមូលថ្លៃសេវា។ ឥឡូវ​នេះ ស្ថានីយ​គិតថ្លៃ​ទាំងអស់​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ ហើយ​ផ្លូវ​ទាំង​មូល​ឥឡូវ​មិន​គិតថ្លៃ​ទេ។ ផ្លូវនេះក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្លូវគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដោយសារតែមានការកើតឡើងនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជាច្រើន និងការគ្រប់គ្រងមានកម្រិតដោយអាជ្ញាធរ។  លើស​ពី​នេះ​ទៀត ផ្លូវ​មាន​ការ​កក​ស្ទះ និង​ត្រូវ​ការ​ការ​ថែទាំ។
ការពិពណ៌នា
បន្ទាប់ពីស្ថានីយគិតថ្លៃដំបូង ផ្លូវជាតិលេខ៤ (NH4) ចូលខេត្ត​កណ្តាល ។ បន្ទាប់មកឆ្លងកាត់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ កោះកុង និងខេត្ត ព្រះសីហនុ ។ ក្នុងទឹកដីនៃខេត្តកោះកុង ត្រង់ចំការហ្លួង ផ្លូវជាតិលេខ៤៨ ខាងលិចឆ្ពោះទៅទីរួមខេត្តកោះកុង និងព្រំដែន ថៃ ។ ប្រសព្វ​ជាមួយ ផ្លូវជាតិលេខ៣ (NH3) ដែល​នាំ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត ​កំពត ទៅ​ខាង​កើត​ហួស​ព្រំដែន ​វៀតណាម គឺ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ នៅ​ស្រុក ​ព្រៃនប់ ។
ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ
ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន ​ប្រវែង ១៩០ គីឡូម៉ែត្រ​ស្រប​នឹង​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ ៤ កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​សាងសង់  វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​ដំបូង​គេ​របស់​កម្ពុជា។ ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​នេះ​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​តាម​រយៈ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន​ក្នុង​តម្លៃ​២​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្រោម​កិច្ច​សន្យា​សាងសង់-ប្រតិបត្តិការ-ផ្ទេរ​ដោយ China Road and Bridge Corporation ។ ការបញ្ចប់ត្រូវបានគ្រោងទុកសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៣។
ជេនហ្គិស ខាន់
Genghis Khan (ជេនហ្គិស ខាន់) គឺជាអធិរាជចម្បាំងដ៏ខ្លាំងជាងគេបង្អស់នៅអាស៊ី។ គាត់ជាអ្នកវាយដណ្តើមត្រួតត្រាប្រទេសចិនទាំងមូល និង មួយផ្នែកនៃប្រទេសមួយចំនួនធំទៀតនៅអាស៊ី។ ម៉ុងហ្គោលី ធ្លាប់បានត្រួតត្រាប្រទេសចិនជាង១០០ឆ្នាំ ក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ ខាន់។ អំណាចរបស់គាត់ បានមកពី បណ្តាកុលសម្ព័ន្ធជាច្រើននៃភាគខាងជើងនៃអាស៊ី។ បន្ទាប់ពីបានក្លាយទៅជាអធិរាជ និង មាននាមល្បីរន្ទឺសុះសាយមក ជេនហ្គិស ខាន់ ក៏ចាប់ផ្តើមធ្វើការលុកលុយ ឈ្លានពាន បណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ី-អ៊ីរ៉ុប រហូតបានគ្រប់គ្រងត្រួតត្រា ទឹកដីមួយភាគធំនៃអាស៊ី។
សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ
ស្តេចម៉ុងហ្គោលដ៏ល្បីល្បាញ ជេនហ្គិស ខាន់ ដែលជាអ្នកចម្បាំងដ៏កំពូលក្នុងលោក តែងតែប្រើប្រាស់សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ និងយុទ្ធសាស្ត្របំភាន់សត្រូវ។ មុនពេលចេញធ្វើសង្គ្រាម ស្តេច ជេនហ្គិស ខាន់ តែងបញ្ជូនកងពិសេសទៅផ្សព្វផ្សាយអំពីភាពសាហាវ និងកម្លាំងទ័ពដ៏ច្រើនមហិមារបស់ម៉ុងហ្គោលធ្វើឲ្យសត្រូវបាក់ស្មារតី។ នៅសមរភូមិ ស្តេច ជេនហ្គិស ខាន់ ក៏ពូកែខាងបំភាន់សត្រូវឲ្យមើលឃើញថាទ័ពម៉ុងហ្គោលមានចំនួនច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់តាមរយៈការបញ្ជូនទ័ពពិសេសឲ្យចល័តទៅចល័តមកយ៉ាងរហ័ស បង្កើតជារូបភាពឲ្យសត្រូវឃើញថាទ័ពម៉ុងហ្គោលមានចំនួនច្រើនឥតគណនា។ ក្នុងជួរទ័ពម៉ុងហ្គោលក៏មានកងពិសេសមួយកងផ្នែកបាញ់ព្រួញដែលមានមុខងារផ្តល់ព័ត៌មានរហ័សដល់មេបញ្ជាការ និងអាចចល័តបានលឿនដូចផ្លេកបន្ទោរ និងមានមុខងារបាញ់សម្លាប់អ្នកនាំសាររបស់សត្រូវដើម្បីកុំឲ្យមេទ័ពសត្រូវអាចទាក់ទងគ្នាបាន។ កត្តាទាំងអស់នេះធ្វើឲ្យសត្រូវបាក់ទឹកចិត្ត ហើយភាពភ័យខ្លាចកើតមានជានិច្ចនៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលម៉ុងហ្គោលទៅដល់។
រាជវង្ស សៀខាងលិច
អំឡុងឆ្នាំ ១២០៦ យុទ្ធសាស្រ្តសង្រ្គាមដែល ជេនហ្គិស ខាន់ តែងតែប្រើប្រាស់នោះ គឺសង្រ្គាមចិត្តណាស់។ រាជវង្សសៀខាងលិច គឺមានព្រំដែនជាប់ទៅនឹងម៉ុងហ្គោល ទើបជាមុខសញ្ញាទីមួយ ដែលគាត់ត្រូវដណ្តើមទឹកដី និង គ្រប់គ្រងទីនោះ។
ឯកសារយោង
គេហទំព័រ សាលារៀន http://salarean.com/
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំពូលអ្នកចម្បាំងក្នុងលោក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្តេចខ្លាំងនៅអាស៊ី
ឃុំកំពង់គោ
(Kampong Kou Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ៥ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
East	ឃុំ ក្តីដូង ស្រុកស្ទឹងសែន West	ឃុំ ផាត់សណ្តាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ South	ស្រុកកំពង់លេង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង North	ឃុំ ត្បែង ស្រុកកំពង់ស្វាយ
គតិលោក ភាគ​ ទី ១០
គតិលោក > គតិលោក ភាគ​ ទី ១០
ខ្មោចនាងនាថ
ខ្មោចនាងនាថ ឬ ម៉ែនាថ (Mae Nak, แม่นากพระโขนง , Mae Nak ) គឺ វិញ្ញាណ​អ្នកតាភេទស្រីរបស់សាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក.​។.,
សកាយទិដ្ឋិ
(បា.)(សៈកាយ៉ៈទិត-ឋិ) ទិដ្ឋិ​ដែល​ប្រកាន់​ថា​បញ្ចក្ខន្ធ​ជា​របស់​ផង​ខ្លួន : ''សកាយ​ទិដ្ឋិ​នេះ​ជា​សំយោជន​ធម៌​ថ្នាក់​ទាប សោតាបន្ន​បុគ្គល​លះ​ទិដ្ឋិ​នេះ​បាន ឥត​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ឡើយ (ព. ពុ.) ។
ឃុំនីពេជ
Boundary East	ឃុំ សាលាវិស័យ ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ West	ឃុំ ដំរីស្លាប់ ស្រុកកំពង់ស្វាយ South	ឃុំ ត្បែង ស្រុកកំពង់ស្វាយ North	ឃុំ ផាន់ញឺម ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	06020501	នីពេជ ក	Nipech ka	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 2	06020502	នីពេជ ខ	Nipech Kha	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 3	06020503	ដូនឈូក	Doun Chhuk
ព្រំប្រទល់នៃ
ទីចំហ​ (Aperture)
បានបកប្រែពីវិគីភីឌាអង់គ្លេស
នៅអ៊ុបទិច គឺជាប្រហោងមួយដែលបើកនឹងធ្វើអោយពន្លឺឆ្លងកាត់ពេញនោះ។​ ជាងនេះទៅទៀត ទីចំហនៃប្រព័ន្ធអុបទិកនោះបានបើក ហើយបានកំណត់មុំកោណដែលមានការចាំងពីកាំរស្មី ហើយផ្ដោតសំខាន់លើផ្ទៃរាប ឬកំរិតនៃរូបភាព។ ទីចំហ បានកំណត់ថា តម្រង់ពន្លឺនឹងចូលដូចម្ដេច នេះជាសារៈសំខាន់ក្នុងការក្នុងការធ្វើអោយកំរិតនៃរូបភាពនឹងថ្កល់។ ប្រសិនបើទីចំហអាចធ្វើអោយតូចបាន បន្ទាប់មកតម្រង់ដែលអនុញ្ញាត្តិអោយពន្លឺចូលបាន លទ្ធផលដែលសំខាន់គឺអាចគាត់សំគាល់ទៅលើផ្ទៃរាប ឬកំរិតនៃរូបភាព។ ប្រសិនបើការបើកចំហតូច នោះមិនអនុញ្ញាត្ដិអោយពន្លឺចូលទេ លទ្ធិផលគឺផ្ដោតលើពន្លែ ជាមួយនឹងរយពេលពិតប្រាកដ។ នេះមានន៍យថា​ទីចំហតូច នោះលទ្ធផលនៃរូបភាពគឺមានភាពញ័រជុំវិញអ្វីដែលឡែនផ្ដោតទៅលើងបើមិនដូច្នេះទេវាអាចប្លឺផងដែរ។
ឯកសារយោង
ទីចំហ (Aperture)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ទីចំហ,ប្រហោង
ជាតិ
កំណើត; មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងគ្នា អត្ថសញ្ញាណរបស់ម្នាក់ៗដែលសម្គាល់អំពីសញ្ញាណរបស់ខ្លួន
ព្រះមហាក្សត្រ
ស្ដេច (បើតាមន័យខាងដើមកប្បប្រែថា មេស្រែ  ) គឺជាបុគ្គលដែលអំណាច និងជាទីសក្ការៈ គោរព របស់ប្រជារាស្រ្គ
មហាវេទល្លសូត្រ ទី ៣
មហាវេទល្លសូត្រ ទី ៣ ១ ប្រស្នាសួរអំពីបុគ្គលមានប្រាជ្ញាជាដើម ២ ប្រស្នាសួរពំពីវេទនា ៣ បច្ច័យ២ប្រការ ៤ ឥន្រ្ទិយ៥ប្រការ ហេតុដូចម្តេច គេនិយាយថា បុគ្លលគ្មានប្រាជ្ញា បុគ្គលដែលមិនចេះមិនដឹងច្បាស់នូវអ្វីៗទាំងពួង ហៅថាអ្នកគ្មានប្រាជ្ញា បុគ្គលនោះរមែងមិនដឹងច្បាស់នូវអ្វី ដែលហៅថាទុក្ខ នូវហេតុដែលនាំឲកើតទុក្ខ នូវគ្រឿងរំលត់ទុក្ខ នូវសេចក្តីប្រតិបត្តិដែលជាដំណើរទៅកាន់ទីរំលត់ទុក្ខ ។ ប្រាជ្ញា=ដឹងប្រាកដ,ដឹងសព្វ,លះបង់ នៅក្នុងន័យនេះព្រះសារីបុត្តជាអគ្គសាវកនៃព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់អំពីបុគ្គលដែលគ្មានប្រាជ្ញា គ្មានការចេះដឹងនូវអរិយសច្ចៈទាំងឡាយ ថាជាបុគ្គលគ្មានប្រាជ្ញា។ ការចេះដឹងនូវវិជ្ជាផ្សេងៗក្នុងលោក ការចេះដឹងទាំងអស់នោះគ្រាន់តែជាចំណេះដឹងសំរាប់ចិញ្ចឹមជីវិតគ្រួសារសង្គមបុណ្តោះ តែមិនអាចរួចពីចំណងគឺកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ សេចក្ដីសោកខ្សឹកខ្សួល ការចង្អៀតចង្អល់ចិត្តបានឡើយ។ ចំណែកបុគ្គលមានប្រាជ្ញា គឺជាអ្នកដែលដឹងច្បាស់នូវអរិយសច្ចៈទាំង៤។ គេតែងហៅថា វិញ្ញាណៗ ចុះធម្មជាតដែលគេហៅថា វិញ្ញាណ តើដូចម្តេច
អូរសណ្តាន់
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ឃុំជ័យ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ឃុំ សំបូរ ស្រុកប្រាសាទសំបូរ West	ឃុំ ត្រពាំងឫស្សី ស្រុកកំពង់ស្វាយ South	ឃុំ កំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ North	ឃុំ សាលាវិស័យ ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ
ខេត្តនិញប៊ិញ
ខេត្តនិញប៊ិញ គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ ខេត្តនេះមានភាពល្បីល្បាញដោយសារភាពសម្បូរបែបនៃតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិនិងវប្បធម៌ ដែលមាន "រចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្មចម្រុះ"។ ដោយសារវានៅជាប់នឹងទីក្រុងហាណូយ ការធ្វើដំណើរមួយថ្ងៃពីរដ្ឋធានីអាចគ្រប់គ្រងបានយ៉ាងងាយស្រួល។
ខេត្តនិញប៊ិញ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃដីសណ្ដខាងជើង ចន្លោះទន្លេក្រហម និងទន្លេម៉ា វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តហ្វាប៊ិញ និងខេត្តហាណាម នៅខាងជើង ខេត្តណាមឌិញនៅភាគឦសាន និងខេត្តថាញ់ហ្វានៅភាគខាងត្បូងនិងខាងលិច។ ខេត្តនិញប៊ិញ ក៏មានឆ្នេរសមុទ្រខ្លីបំផុតនៅឈូងសមុទ្រតុងកឹង ។
ប្រជាជន​សរុប​មាន​ចំនួន ៨៩៨.៥០០​នាក់ ដែល​មាន​ផ្ទៃដី​សរុប ១.៣២៩.៤ គីឡូម៉ែត្រ ២.
ប្រជាសាស្រ្ត
ក្រុមជនជាតិនោះរួមមានវៀតណាម (ហៅម្យ៉ាងទៀតថាគិញ ជាជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើន) ក៏ដូចជាក្រុមផ្សេងទៀតដូចជា ដៅ ហ្វា ហ្ម៉ុង មឿង នុង តៃ និងថៃ ។ មានជនជាតិចំនួន២៣ ដែលក្នុងនោះជនជាតិវៀតណាម មានចំនួនជាង៩៨%។
ផ្លូវជាតិលេខ៥ (កម្ពុជា)
ផ្លូវជាតិលេខ៥ (១០០០៥) គឺជាផ្លូវជាតិមួយក្នុងចំនោម ផ្លូវជាតិ របស់ កម្ពុជា ។ ជាមួយនឹងប្រវែង 407.45 km វាតភ្ជាប់ រាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយ ប្រទេសថៃ ។ ផ្លូវជាតិលេខ៥ ចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញក្នុងទិសដៅពីជើងទៅលិច ទីមួយជាប់នឹង ទន្លេសាប ស្ពានចំនួនបី ជ្រោយចង្វារ ព្រែកក្តាម និង ព្រែកព្នៅ តភ្ជាប់ភាគខាងកើតនៃប្រទេស។ បន្ទាប់​មក​វា​រំកិល​ចេញ​ពី​ទន្លេ/បឹង ព្រោះ​ដី​នៅ​ទីនោះ​លិច​ទឹក​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ហើយ​វា​ចេញ​ពី ​ខេត្ត​កណ្តាល ហើយ​កាត់ ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ពី​ផ្លូវ​ប្រសព្វ​ជាមួយ​ផ្លូវ​លេខ​៥១ ខាងជើង​ទៅ ​ក្រុង​កំពង់ឆ្នាំង បន្ទាប់​មក​ភាគ​ពាយ័ព្យ​ទៅ ​ស្រុក​បរិបូរណ៍ ​។ ចូល ខេត្តពោធិ៍សាត់ ។ ពី​នោះ​វា​កាត់ ​បឹង​ទន្លេសាប ហើយ​បន្ត​ទៅ​លិច​ទៅ ​ក្រុង​ពោធិ៍សាត់ ជា​ទីរួម​ខេត្ត។ ចេញពីខេត្តពោធិសាត់ ផ្លូវជាតិលេខ៥ (NH5) បត់ទៅទិសពាយព្យ ឆ្ពោះទៅ ខេត្តបាត់ដំបង ឆ្លងកាត់ទីរួមខេត្តមួយទៀតនៅក្រុង បាត់ដំបង រួចបន្តទៅ ស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដល់ចំណុចស្ថានីយ ផ្លូវជាតិលេខ៦ ហើយបត់ទៅទិសខាងលិចឆ្ពោះទៅស្ថានីយផ្ទាល់នៅ ប៉ោយប៉ែត ។ ព្រំដែនថៃ។
ផ្លូវជាតិលេខ ៨ (កម្ពុជា)
រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| ផ្លូវក្នុង [[ខេត្តព្រៃវែង ។]] ផ្លូវជាតិលេខ ៨ (១០០០៨) គឺជាផ្លូវជាតិមួយក្នុងចំនោម ផ្លូវជាតិ របស់ កម្ពុជា ។ ទី 90 kmផ្លូវ ស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តព្រៃវែង ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា។
វាចាប់ផ្តើមនៅប្រសព្វជាមួយ ផ្លូវជាតិលេខ ៦A ។ ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​ឆ្លង ​ទន្លេ​មេគង្គ ​លើ ​ស្ពាន​ព្រែកតាមាក់ បែរ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត​ទៅ​ភូមិ​អំពិល ជាប់​ព្រំដែន ​វៀតណាម ។ វា​បញ្ចប់​នៅ​ចំណុច​ប្រសព្វ​នឹង ​ផ្លូវជាតិ​លេខ​៧ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ទង់ជាតិវៀតណាម
ទង់ជាតិវៀតណាម ជាផ្លូវការ ទង់ជាតិនៃសាធារណៈរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ( Quốc kỳ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam  ),  ឬ cờ đỏ sao vàng (     cờ Tổ quốc ផងដែរ   ) ត្រូវបានរចនាឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤០ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបះបោរប្រឆាំងនឹងបារាំងនៅភាគខាងត្បូងវៀតណាមក្នុងឆ្នាំនោះ។ ផ្ទៃខាងក្រោយពណ៌ក្រហមតំណាងឱ្យបដិវត្តន៍ និងការបង្ហូរឈាម។ ផ្កាយមាសតំណាងឱ្យវណ្ណៈសំខាន់ៗទាំងប្រាំក្នុងសង្គមវៀតណាម - បញ្ញវន្ត កសិករ កម្មករ សហគ្រិន និងទាហាន។ Type4Flag of Vietnam រូបភាពតូច|ទង់ជាតិវៀតណាម ទង់ជាតិត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយពួកវៀតមិញ ដែលជាអង្គការដឹកនាំដោយកុម្មុយនិស្តដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការកាន់កាប់របស់ជប៉ុន។ នៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ មេដឹកនាំរបស់ពួកវៀតមិញ ហូជីមិញ បានប្រកាសវៀតណាមឯករាជ្យ ហើយបានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យមួយនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយយកទង់ជាតិវៀតមិញធ្វើជាទង់ជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម ។ វៀតណាមខាងជើង បានក្លាយជារដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសវៀតណាមខាងជើងក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងហ្សឺណែវ ។ ទង់ជាតិត្រូវបានកែប្រែនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៥ ដើម្បីធ្វើឱ្យកាំរស្មីនៃផ្កាយចង្អុលឡើង។ រហូត​ដល់បញ្ចប់សង្គ្រាមវៀតណាម ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ វៀតណាម​ខាង​ត្បូង ​បាន​ប្រើ​ទង់ជាតិ​ពណ៌​លឿង ​មាន​ឆ្នូត​ក្រហម​បី។ ទង់ក្រហមនៃវៀតណាមខាងជើង ក្រោយមកត្រូវបានយកមកធ្វើជាទង់ជាតិនៃវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។ ទង់ជាតិវៀតណាម គឺជាទង់តែមួយគត់ក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ាន ដែលមិនមានពណ៌ស ដោយមានពណ៌ក្រហម និងលឿង/មាស ជាពណ៌ជាតិប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។
ពណ៌និងការរចនា
នេះគឺជាពណ៌ប្រហាក់ប្រហែលនៃទង់ជាតិវៀតណាម។ សមាជិកសភាវៀតណាមមិនដែលតែងតាំងពណ៌ចម្រុះស្តង់ដារនោះទេ ហើយទង់ជាតិដែលមានស្រមោលពណ៌ផ្សេងគ្នាត្រូវបានបង្ហាញជារូបរាងកាយ និងឌីជីថលដោយទាំងជនស៊ីវិល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ ដរាបណាពួកគេគោរពតាមនិមិត្តសញ្ញា "ផ្ទៃខាងក្រោយក្រហមជាមួយផ្កាយពណ៌លឿងកណ្តាល"។ រូបភាពតូច| សន្លឹកសំណង់នៃទង់ជាតិ។ ទោះបីជាការសាងសង់ទង់ជាតិមានលក្ខណៈ[[ស្តង់ដារវៀតណាម|ផ្លូវការ និងស្របតាម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏ដោយ ច្បាប់ចម្លងដែលមិនគោរពតាមគោលការណ៍ណែនាំខាងលើនៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ទាំងនោះរួមមានការប្រើប្រាស់ដ៏ពេញនិយមនៃសមាមាត្រទង់ជាតិ ១:២ ក៏ដូចជាផ្កាយដែលធំជាង និងនៅចំកណ្តាលមិនត្រឹមត្រូវ។]]
ទង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ
រូបភាពប្រពៃណីបង្ហាញបងប្អូនស្រីទ្រឹង ពាក់កន្សែងពណ៌លឿងកំឡុងការបះបោរប្រឆាំងនឹងភាគខាងជើង (ប្រទេសចិន) ក្នុងគ.ស៤០។ ទាំង​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​រុំ​និង​គ្រវី​ដើម្បី​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​ចាប់​ផ្តើ​ម​នៃ​ការ​ប្រយុទ្ធ​។ បដាពណ៌លឿងដែលមានរង្វង់ពណ៌ក្រហមនៅចំកណ្តាលត្រូវបានអនុម័តជាស្តង់ដារដោយអធិរាជយ៉ាឡុង (ឆ្នាំ. ១៨០២–១៨២០) ។ ជនជាតិ​បារាំង​ដែល​បាន​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​វៀតណាម​ជា​បណ្តើរៗ​នៅ​ចុង​សតវត្ស​ទី​១៩ បាន​ជិះទង់ជាតិរបស់ប្រទេសបារាំង ។ អាណានិគមនៃកូសាំងស៊ីន (១៨៦២-១៩៤៥) ស្ថិតនៅក្រោមអំណាចផ្តាច់មុខរបស់បារាំង។ ផ្ទុយទៅវិញ អាណ្ណាម និង តុងកឹង គឺជាអាណាព្យាបាលដែលមានប្រព័ន្ធស្របគ្នានៃរដ្ឋបាលវៀតណាម និងបារាំង។ ទង់ជាតិជាច្រើនត្រូវបានហោះហើរនៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ៖ ទង់ជាតិបារាំង ទង់ការពារជាតិ និងទង់ជាតិឡុងទិញ។
នៅឆ្នាំ១៩៤៧ ឈ្មោះរបស់រដ្ឋាភិបាលកូសាំងស៊ីនត្រូវបានប្តូរទៅជា "រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ននៃភាគខាងត្បូងវៀតណាម" ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបណ្តោះអាសន្ននៃវៀតណាមដែលមាន ចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងហាឡុងបាយ រវាងប្រទេសបារាំង និង បាវដាយ។ ទង់ជាតិនៃរដ្ឋវៀតណាម ត្រូវបានអនុម័តដោយអធិរាជ បាវដាយ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៨ ។ ឆ្នូតទាំងបីតំណាងឱ្យ ខ្វេកាន់ ឬ ជីន ទ្រីក្រាម ។ ខ្វេកាន់ គឺជាសញ្ញាទស្សន៍ទាយសម្រាប់ស្ថានសួគ៌។ នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៨ នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបណ្តោះអាសន្ន ង្វៀន វ៉ាន់ស៊ួន បានចុះហត្ថលេខាលើបទប្បញ្ញត្តិមួយដើម្បីអនុម័តទង់ជាតិនេះថា "ទង់ជាតិគឺជាទង់ជាតិនៃផ្ទៃខាងក្រោយពណ៌លឿងដែលមានកម្ពស់ស្មើនឹងពីរភាគបីនៃទទឹងរបស់វា។ នៅចំកណ្តាលទង់ជាតិ និងតាមបណ្តោយទទឹងទាំងមូលរបស់វា មានខ្សែក្រហមបីផ្តេក។ ក្រុមតន្រ្តីនីមួយៗមានកំពស់ស្មើនឹងមួយភាគដប់ប្រាំនៃទទឹង។ ខ្សែក្រហមទាំងបីនេះត្រូវបានបំបែកចេញពីគ្នាទៅវិញទៅមកដោយចន្លោះនៃកម្ពស់របស់ក្រុម។" ទង់ជាតិនៃរដ្ឋវៀតណាម ក្រោយមកក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកស្នងតំណែងរបស់សាធារណរដ្ឋវៀតណាម ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា វៀតណាមខាងត្បូង ។
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៩ រណសិរ្សរំដោះជាតិវៀតណាមខាងត្បូង (វៀតកុង) បានយកទង់ជាតិបីពណ៌ដែលយកគំរូតាមប្រទេសវៀតណាមខាងជើង ដែលជាពាក់កណ្តាលពណ៌ក្រហមនៅផ្នែកខាងលើ ពាក់កណ្តាលពណ៌ខៀវនៅខាងក្រោម និងផ្កាយពណ៌លឿងនៅចំកណ្តាល។ នេះបានជំនួសទង់ជាតិពណ៌លឿងបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គន(ព្រៃនគរ) ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតដល់ការបង្រួបបង្រួមជាមួយវៀតណាមខាងជើងនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំំំំំំំ១៩៧៦ ។
ម៉្យាងវិញទៀត នៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៧ ទីក្រុងសាន់ចូស ដែលមានចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមច្រើនជាងគេ មកពីប្រទេសដែលធ្លាប់ជាប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក បានហាមប្រាមទង់ជាតិវៀតណាមមិនឱ្យដាក់នៅលើបង្គោលទង់ទីក្រុង។ នេះត្រូវបានជំរុញដោយគោលនយោបាយឆ្នាំ២០១៦ ដែលអនុម័តដោយ វេសមីនស្ទ័ររដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ហាមប្រាមការតាំងទង់ជាតិនៅលើអចលនទ្រព្យទីក្រុង។ មីលភីតាស នៅក្បែរនោះក៏បានហាមឃាត់ទង់ជាតិពីការតាំងបង្ហាញរបស់ក្រុងនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។
ឃុំផាត់សណ្ដាយ
(Phat Sanday Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
សង្ឃបាល
ភិក្ខុសង្ឃបាល រឺ សង្ឃវម៌្ម (ប្រហែលសតវត្សទី៦) ព្រះអង្គជា ព្រះសង្ឃនៃនគរវ្នំបានសំណាក់នៅនិវេសនដ្ឋាន[នៅចិនអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំរួមជាមួយព្រះតេជគុណមន្ត្រសេន ហើយធ្វើការប្រាំការិយាល័យក្នុង​សតវត្សទី៥ដល់ទី៦ និងបកប្រែគម្ពីរព្រះសូត្រពុទ្ធសាសនាពីសំស្ក្រឹតទៅភាសាចិន។ ព្រះអង្គបានការស្ងើចសរសើរពីព្រះចៅក្រុងចិន ហើយបានចាត់ទុកព្រះអង្គជាព្រះគ្រូទៀតផង។ ក្នុងចំណោមអត្ថបទជាច្រើនទាំងនោះគឺជា សប្តសតិកាប្រាជ្ញាបារមីតសូត្រ មហាយាន (តៃស្ឆុត្រៃបិដក ២៣២)។ អត្ថបទនេះត្រូវបានបកប្រែផ្សេងពីគ្នាដោយព្រះសង្ឃទាំងពីរអង្គ។ ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រីកុមារភូត (Mañjuśrī) គឺជាតួអង្គលេចធ្លោមួយអង្គក្នុងអត្ថបទនេះ។​ ព្រះសង្ឃបាលោលោក​រួម​ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​សង្ឃ ​នគរភ្នំ គឺ​មន្ទ្រាសេណា បាន​បកប្រែ​គម្ពីរ ​ពុទ្ធសាសនា ​ដូច​ជា វិមុត្តមុគ ឬ ​ផ្លូវ​ទៅ​សេរីភាព ​ជា ​ភាសា​ចិន ។
ការកំណត់អត្តសញ្ញាណ
ព្រះសង្ឃបាលោ មាន​គេ​ហៅ​តាម​ឈ្មោះ​ខ្មែរ​ថា ព្រះសង្វរ្ម័ន​​ ឬ ​សង្ឃវម៌្ម ដែរ។​ ព្រះអង្គមានឈ្មោះថា សេង គា ប៉ូឡូ (僧伽婆羅)​ ជា​ភាសាចិនផង។
ជីវប្រវត្តិ
ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ គ.ស. ៤៦០ ក្នុងអាណាចក្រហ្វូណន ឬអាណាចក្រភ្នំ។សុគតនៅឆ្នាំ គ.ស.៥២៥ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៦៥ វស្សា នៅធម្មនិវេសន៍ហ្សូក្វានជិ ប្រទេសចិន។កាលក្មេង វ័យ កុមារសេងមាសតិបញ្ញាឈ្លាសវៃណាស់ មានចិត្ដគ្រង់និងអប់រំដោយព្រះសទ្ធម្មយ៉ាងល្អ បរិសុទ្ធ ពុំដែលបានបង្កសេចក្ដីទុក្ខលំបាកដល់មាតាបិតាដោយប្រការណាមួយ។
ព្រះភិក្ខុរូបនេះ មានរូបនិងគុណសម្បត្ដិដ៏អស្ចារ្យ ខ្ពស់សង្ហារ ញញឹមស្រស់ ព្រះទ័យពេញដោយមហាករុណា។ មានសីលាចារិកប្រកបដោយសតិនិងនាំមកនូវសទ្ធាជ្រះថ្លា។ សតិបញ្ញាពេញទៅដោយបញ្ញាណាណ។ ព្រះអង្គប្រៀបដូចជាព្រះពោធិសត្វមកសង្គ្រោះសត្វលោកឲ្យផុតពីអន្លង់នៃសេចក្ដីទុក្ខ។ ព្រះអង្គបានទេសន៍សម្ដែងប្រោសពុទ្ធបរិស័ទឲ្យបានឃើញនូវពន្លឺនៃឥស្សរភាពផ្លូវចិត្ដ។ គ្រប់ពាក្យសម្ដីចេញពីព្រះឱស្ឋធ្ងន់ទៅដោយអត្ថន័យ ជ្រៅទៅដោយមហាបញ្ញា។ ជាភិក្ខុដែលពេញទៅដោយមហាកតញ្ញូកត្ដវេទីចំពោះព្រះឧបជ្ឈាយ៍ និងគ្រូបាអាចារ្យដែលបានប្រទាននូវចំណេះចេះដឹងនិងដឹកនាំបដិបត្ដិនូវព្រះសទ្ធម្ម​។ ជាភិក្ខុខ្មែរមួយអង្គក្នុងសម័យនោះ ដែលចេះចាំនូវព្រះត្រៃបិដកយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញមិនមិនត្រឹមតែព្រះអភិធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ព្រោះហេតុនេះទើបត្រូវបានចារិកក្នុងប្រត្ដិសាស្ដ្រ​លោកនូវកិត្ដិនាមថា តិបិតកៈ សង្ឃបាលថេរៈនៃហ្វូណន។ ក្រៅពីនេះ គឺមានសមត្ថភាពខ្ពស់អាចនិយាយបានច្រើនភាសាយ៉ាងជំនាញ ក្រៅពីភាសាកំណើត មានដូចជា ភាសាបាលី សំស្ក្រឹត ភាសាសិង្ហលៈ(ស្រីលង្កា) និងភាសាចិន ជាដើម។ ព្រោះហេតុនោះ ត្រូវបានគេប្រទានងារថាបានសម្រេចនូវវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងវិជ្ជាណាមួយនៃវិជ្ជា ៣ និងវិជ្ជា ៨ ជាពិសេសគឺនិរុត្ដិសមាបត្ដិ។
ព្រះភិក្ខុរូបនេះ ជាទីសទ្ធាជ្រះថ្លាចំពោះព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវរ្ម័នណាស់។បាន   សង្គ្រោះរាជញាតិវង្សានុវង្ស និងមហាប្រជានុរាស្ដ្រឲ្យភ្លឺដោយបញ្ញា ឃើញនូវវដ្ដចក្រសង្សារដែលអន្ទោលគ្មានទីបញ្ជប់។បានដឹកនាំឲ្យមហាជនបដិបត្ដិនូវសីល សមាធិនិងបញ្ញា។ ព្រោះហេតុនេះ ទើបព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវរ្ម័នប្ដូរសាសនាពីព្រាហ្មណ៍មកព្រះពុទ្ធសាសនាដោយគ្មានបន្ទិលសង្ស័យ ស្ទាក់ស្ទើរសូម្បីតិចតូច។ ព្រះអង្គបានចងក្រង ប្រែ រៀបរៀង និពន្ធនូវពុទ្ធវចនៈ ជាច្រើន ទុកជារតនសម្បត្ដិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានិងអាណា   ចក្រ។
ព្រោះបញ្ញាដ៏អច្ឆរិយៈ គ្មានគូប្រៀប ទើបព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ននិងព្រះឧបជ្ឈាយ៍បានបញ្ជូនព្រះអង្គនិងសហធម្មិកមួយចំនួនទៅផ្សព្វផ្សាយព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសចិន ក្នុងរាជសម័យនៃចក្រពត្ដិវ៉ូ តី។
ស្នាព្រះហស្ថ៖ ការបកប្រែភាសាបាលីភាសាចិនដែលបាត់បង់
ក្នុងរយៈវេលា ១៧ ឆ្នាំ នៅប្រទេសចិន សង្ឃបាលោភិក្ខុ បានញ៉ាំងសទ្ធានិងសតិបញ្ញាឲ្យកើតឡើងចំពោះចក្រពត្ដិនិងញាតិវង្សានុវង្ស ព្រមទាំងប្រជានុរាស្ដ្រគ្រប់ស្រទាប់ ថ្នាក់។ ដើម្បីជាទីសិក្សានិងបដិបត្ដិនូវព្រះសទ្ធម្មដ៏បរិសុទ្ធ ដល់នូវបញ្ញាញាណនៃពុទ្ធៈ ព្រះអង្គនិងសហធម្មិកបានធ្វើការប្រែគម្ពីរព្រះត្រៃបិដកពីភាសាសំស្ក្រឹតមកជាភាសាចិន ព្រមទាំងគម្ពីរផ្សេង ៗ ទៀតជាច្រើន រាប់មិនអស់។ គម្ពីរទាំងនោះ ត្រូវបានរក្សាទុករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ក្រៅពីព្រះត្រៃបិដក យើងបានឃើញមានគម្ពីរវិមុត្ដិមគ្គ ដែលនិពន្ធដោយព្រះអរហត្ដឧប្បតិស្សៈ។ ជាគម្ពីរនាំមកនូវប្រទីប បំភ្លឺនូវសតិបញ្ញាដល់ទ្វីបលោកចាប់ពីសម័យនោះរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។​
កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ប្រទេសកម្ពុជាអណ្តែតខ្ពង់ខ្ពស់ត្រឡុងត្រឡាយ ដោយព្រះមហាថេរអង្គនេះរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្ឃនៃនគរវ្នំចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរ
នេអុង
នេអុង (Neon) គឺជាធាតុគីមីដែលមាននិមិត្តសញ្ញាគីមីជា Ne និងមានលេខអាតូមជា ១០ ។
ខេត្តថាយប៊ិញ
ខេត្តថាយប៊ិញ គឺជាខេត្តមួយនៅមាត់សមុទ្រភាគខាងកើតនៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាម។ ឈ្មោះរបស់វាគឺចិន-វៀតណាម (太平) សម្រាប់ "សន្តិភាពដ៏អស្ចារ្យ" ។ វាគឺប្រហែល ១៨ គីឡូម៉ែត្រពីណាមឌិញ, ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងហាយហ្វុង និង ១១០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងហាណូយ ។
ម៉ារីអ៊ូប៉ូល
ម៉ារីអ៊ូប៉ូល (អង់គ្លេស - Mariupol ភាសារុស្ស៊ី - Мариуполь) - ក្រុងនៅក្នុងភាគខាងត្បូង-ខាងកើតនៃអ៊ុយក្រែនមួយ។ ឧស្សាហកម្មក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ។ ផ្លូវរថភ្លើងនិងជាច្រកដ៏សំខាន់មួយ។ ចំនួនប្រជាជន - អំពី 500,000 នាក់។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1778 ។
ព្រះហ័យយះគីព (ហិណ្ឌូសាសនា)
ព្រះហ័យយះគីព ឬ  ព្រះវិស្ណុមុខសេះ (Lord Hayagriva, พระหัยครีพ , हयग्रीव ) គឺ  អវតារព្រះវិស្ណុមុខសេះនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.
រូបភាពតូច| [[ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព( ព្រះវិស្ណុមុខសេះ) សិល្បៈឥណ្ឌាខាងត្បូង.]]
ត្រងត្រាប់
ត្រងត្រាប់ ត្រង​យក​តម្រាប់ គឺ​ស្ដាប់​បម្រុង​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​តាម​ឬ​ស្ដាប់​ហើយ​កាន់​តាម ។
បូជាចារ្យ
បូជាចារ្យ (អង់គ្លេស: Priest; pronounce ) ជាមនុស្សពិសិដ្ឋដែលបម្រើកិច្ចការនៅទីថ្វាយតង្វាយរបស់ព្រះ ប៉ុន្តែមិនមែនចាំបាច់ទាល់តែជាមនុស្សវិសុទ្ធទើបអាចធ្វើជាបូជាចារ្យនោះទេ។ នៅក្នុងសាសនារបស់ពួកអ្នកមិនជឿព្រះ ក៏មានបូជាចារ្យដែរ ហើយពួកគេជាអ្នកដែលកាន់តាមទម្លាប់សាសនារបស់ខ្លួន មានដូចជា បូជាចារ្យរបស់សេយូស បូជាចារ្យរបស់ជូភីធើ បូជាចារ្យរបស់ព្រះបាលជាដើម។ រូបភាពតូច|150x150ភីកសែល|[[Roman Catholic while celebrating a mass]] បូជាចារ្យ (ភាសាក្រិក πρεσβύτερος presbýteros ភាសាឡាតាំង presbyter មានន័យថា "ចាស់ទុំ" ឬក៏ "provost" មានន័ថា "អ្នកដែលគេដាក់ឲ្យគ្រប់គ្រងមនុស្សផ្សេងទៀត", ឬមកពីពាក្យឡាតាំងមួយទៀត praepositus មានន័យថា "មនុស្សដែលគេដាក់ឲ្យទទួលខុសត្រូវ), ជាអ្នកដែលគេបានផ្ដល់សិទ្ធិអំណាចឲ្យធ្វើពិធីផ្សេងៗនៅក្នុងសាសនា ជាពិសេសគាត់ជាអ្នកកណ្ដាលរវាងមនុស្ស និងព្រះ។ គាត់ក៏មានសិទ្ធិ ឬអំណាច ក្នុងការចាត់ចែងពិធីសាសនាដែរ ជាពិសេសពីធីថ្វាយតង្វាយជាដើម។
នៅក្នុងសាសនាជាច្រើន បូជាចារ្យត្រូវបំពេញមុខងារពេញម៉ោង ទាំងទាត់ចោលកិច្ចការផ្សេងៗទៀតផង។ បូជាចារ្យគ្រីស្ទានជាច្រើនបានជ្រើសរើស ឬត្រូវបានផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យថ្វាយខ្លួនដល់ក្រុមជំនុំ និងរស់នៅដោយក្រុមជំនុំជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់។ ក្នុងករណីផ្សេងទៀត បូជាចារ្យគ្រាន់តែបំពេញមុខងារក្រៅម៉ោងតែប៉ុណ្ណោះ។
សាសនាគ្រីស្ទធ្វេង|រូបភាពតូច|A [[Roman Catholic priest, Saint Josemaría Escrivá, celebrating the holy sacrifice of the Mass]] រូបភាពតូច|Some clergy and religious, such as these, who are [[Canons Regular of the Order of the Holy Cross and live in the Netherlands, wear distinctive clothing which distinguishes them from other clergy, whether secular or religious]]
ចាប់តាំងពីមានកំណែទម្រង់ប្រូតេស្តង់មក និកាយជាច្រើនដែលគ្មានការធ្វើពិធីសាសនា ទំនងជាប្រើពាក្យ "ចាស់ទុំ" សំដៅលើគ្រូគង្វាលរបស់ខ្លួន។
យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី គ្មានពាក្យថា គ្រូគង្វាលទេ (ក្រៅពីព្រះគ្រីស្ទ) ដែលត្រូវបានផ្ដល់ងារថា "hiereus," ជាភាសាក្រិក មានន័យថា "បូជាចារ្យ" ដូច្នេះហើយការបកប្រែពាក្យនេះទៅជាភាសាអង់គ្លេស ត្រូវបានគេឃើញថាខុសពីពាក្យដើមរបស់ក្រិក "presbuteros," ដែលមានន័យថា "ចាស់ទុំ" និងជាពាក្យដែលគេប្រើសម្រាប់ពួកអ្នកដឹកនាំគ្រីស្ទាន ក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី មានបង្រៀនថា ដោយសារព្រះគ្រីស្ទត្រូវបានធ្វើឲ្យទៅេជាយញ្ញបូជាដ៏គ្រប់លក្ខណ៍សម្រាប់ការអស់ទោសបាប នោះពួកអ្នកជឿអាចចូលទៅឯព្រះបិតាដោយផ្ទាល់ តាមរយៈព្រះអង្គបាន (ហេព្រើរ 10:19) ដោយភាពជាបូជាចារ្យតែមួយគត់ដែលព្រះគ្រីស្ទបានផ្ដល់ឲ្យក្រុមជំនុំ។
នៅក្នុងលីខិតផ្ញើរទៅគ្រីស្ទានជាតិហេព្រើរ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវភាពខុសគ្នារវាងភាពជាបូជាចារ្យរបស់យូដា និងភាពជាមហាបូជាចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ លិខិតនោះបង្រៀនថាតង្វាយឲ្យថួននឹងបាប ដែលថ្វាយដោយព្រះយេស៊ូវ នៅកាលវ៉ារី បានបង្កើតភាពជាបូជាចារ្យរបស់ពួកយូដា និងយញ្ញបូជាដ៏លើសលប់ ព្រមទាំងការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗទៀតតាមក្រឹត្យវិន័យរបស់ម៉ូសេ។ ដូច្នេះចំពោះគ្រីស្ទាន ព្រះគ្រីស្ទព្រះអង្គផ្ទាល់គឺជាមហាបូជាចារ្យតែមួយគត់ ហើយគ្រីស្ទានគ្មានភាពជាបូជាចារ្យដោយខ្លួនឯង ឬមានភាពជាបូជាចារ្យពីការរួមចំណែកផ្សេងពីភាពជាបូជាចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ទឡើយ ដែលព្រះគ្រីស្ទក្បាលនៃក្រុមជំនុំ។ យញ្ញបូជាតែមួយគត់ដែលព្រះគ្រីស្ទបានថ្វាយម្ដងជាសម្រេច (ហេព្រើរ 10:10) នៅលើឈើឆ្កាង ផ្ដល់នូវការញែគជាវិសុទ្ធ និងការប្រោសលោះដ៏អស់កល្បជានិច្ច។
និកាយប្រូតេស្តង់
មុខងារជាបូជាចារ្យទូទៅ ឬមុខងារជាបូជាចារ្យរបស់អ្នកជឿទាំងអស់ គឺជាគោលលទ្ធិមួយរបស់គ្រីស្ទាន ដែលមានប្រភពមកពីព្រះបន្ទូលនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ វាជាគំនិតដ៏សំខាន់នៃនិកាយប្រូតេស្តង់។ វាជាគោលលទ្ធិដែលលោក Martin Luther លើកឡើងក្នុងឆ្នាំ១៥២០ ដល់ពួកអភិជនគ្រីស្ទាននៅអាឡឺម៉ង់ ដើម្បីលុបបំបាត់នូវជំនឿគ្រីស្ទានមជ្ឈឹមសម័យ ដែលថាគ្រីស្ទានត្រូវតែមានការបែងចែកជាពីរថ្នាក់គឺ: "គ្រីស្ទានខាងវិញ្ញាណ" និង "គ្រីស្ទានខាងលោកីយ៍" ឬ គ្រីស្ទានមិនមែនខាងវិញ្ញាណ។
ឃុំក្ដីដូង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ភូមិ÷ East	ឃុំ ព្រៃតាហ៊ូ ស្រុកស្ទឹងសែន West	ឃុំ កំពង់គោ ស្រុកកំពង់ស្វាយ South	ឃុំ អូរគន្ធរ ឃុំ កំពង់បៅ ស្រុកស្ទឹងសែន North	ឃុំ ត្រពាងឫស្សី ស្រុកកំពង់ស្វាយ​ ខេត្តកំពង់ធំ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	06021001	ក្ដីដូង	Kdei Doung	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 2	06021002	ពាមក្រែង	Peam Kraeng	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 3	06021003	អូរសំបួរ	Ou Sambuor	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 4	06021004	ស្លែង	Slaeng
ព្រំប្រទល់នៃ
បោក្ខរព័ស៌
(បោក-ខៈរ៉ៈ ព័រ) (បោក្ខរ “ឈូក” + វស្ស “ភ្លៀង” > បោក្ខរ​វស្ស; បុឞ្ករ + វឞ៌) ភ្លៀង​មាន​អាការ​ដូច​ជា​ទឹក​ធ្លាក់​លើ​ស្លឹក​ឈូក ។ កាល​ដែល​ព្រះ​សក្យ​មុនី​សម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់​បាន​ត្រាស់​ហើយ​ពុំ​យូរ​ប៉ុន្មាន, ទ្រង់​ស្ដេច​ត្រឡប់​ចូល​មក​ក្រុង​កបិលវត្ថុ​ជា​ជាតិ​ភូមិ​របស់​ព្រះ​អង្គ... ទ្រង់​បណ្ដាល​ឲ្យ​ធ្លាក់​ភ្លៀង​ជា​អស្ចារ្យ ក្នុង​ទី​ប្រជុំ​នៃ​ពួក​ព្រះ​ញាតិ, បើ​អ្នក​ណា​ចង់​ឲ្យ​ទទឹក​ក៏​ទទឹក, អ្នក​ដែល​មិន​ចង់​ឲ្យ​ទទឹក​ទេ ភ្លៀង​នោះ​ក៏​ពុំ​ទទឹក​ឡើយ គឺ​គ្រាន់​តែ​ធ្លាក់​មក​ត្រូវ ប៉ុន្តែ​រអិល​ជ្រុះ​ដូច​ជា​ទឹក​ធ្លាក់​លើ​ស្លឹក​ឈូក, ហៅ​ថា បោក្ខរ​ព័ស៌ ឬ​ភ្លៀងបោក្ខរ​ព័រ្ស (ក្នុង​ពុទ្ធ​ប្រវត្តិ) ។ បោក្ខរព័រ្ស
ពុទ្ធានុញាត
ពុទ្ធានុញ្ញាត (ពុត-ធានុញ-ញ៉ាត) ន. ឬ គុ. (បា. ពុទ្ធ + អនុញ្ញាត) វិន័យ​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​អនុញ្ញាត គឺ​ដែល​ទ្រង់​យល់​ព្រម​ឲ្យ​ធ្វើ, ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត, ឲ្យ​ប្រតិបត្តិ ព្រោះ​ទ្រង់​យល់​ឃើញ​ថា​មាន​ប្រយោជន៍ : វិន័យ​នេះ​ជា​ពុទ្ធានុញ្ញាត, នុ៎ះ​ជា​ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ (ព. វិ. ពុ.) ។ ព. ផ្ទ. ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ ។
ខេត្តវិញហ្វុក
ខេត្តវិញហ្វុក គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើងប្រទេសវៀតណាម ។
ជូជក
(បា.) (--ជក់) ឈ្មោះ​ព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់​ជា​ស្មូម មាន​ក្នុង​រឿងវេស្សន្ដរជាតក ។ គ្រោះ​ជូជក : គ្រោះ​ធ្ងន់​ដូច​តា​ជូជក ដែល​បរិភោគ​អាហារ​ច្រើន​ជ្រុល​ហួស​ប្រមាណ ​ទាល់​តែ​ចាក់​ច្រាស​ស្លាប់​ខ្លួន​អសារ​ឥត​ការ​ ខាន​បាន​ប្រើប្រាស់​ចាយ​វាយ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ ដែល​ព្រះ​បាទ​ស្រី​សញ្ជ័យ ទ្រង់​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន ជា​តម្លៃ​លោះ​នាង​ក្រឹស្នា ​និង ​ជា​លី ។
ខេត្តវិញហ្វុក
ពួកគេត្រូវបានបែងចែកទៅជាក្រុង-ថ្នាក់ឃុំចំនួន១២ (ឬទីប្រជុំជន) ឃុំចំនួន១១២ និងសង្កាត់ចំនួន១៣ ។
ទូរទស្សន៍វៀតណាម
ទូរទស្សន៍វៀតណាម (Đài Truyền-hình Việt-nam, ត្អក្សរកាត់ THVN ) រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាទូរទស្សន៍ជាតិ (Đài Truyền-hình Quốc-gia ), ទូរទស្សន៍សាយហ្គន (Đài Truyền-hình Sài-gòn ) ឬប៉ុស្តិ៍លេខ 9 (Đài số 9, THVN9) គឺជាទូរទស្សន៍ជាតិមួយក្នុងចំណោមទូរទស្សន៍ជាតិចំនួនពីរនៅវៀតណាមខាងត្បូងចាប់ពីថ្ងៃទី 7 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1966 រហូតដល់មុនការដួលរលំទីក្រុងសៃហ្គននៅថ្ងៃទី 29 ខែមេសា ឆ្នាំ 1975។ វា​ជា​ទូរទស្សន៍​ដំបូង​គេ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម។
THVN9 ត្រូវបានដំណើរការដោយការិយាល័យទូរទស្សន៍វៀតណាម (Nha Vô-tuyến Truyền-hình Việt-nam ) ដែលជាផ្នែកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងភាពយន្ត (Tổng-cuộc Truyền-Thanh, Truyền-hình và Điện-ảnh ) ក្នុងក្រសួងឃោសនាការ។ ទូរទស្សន៍វៀតណាមផ្សាយពីរដ្ឋធានីសៃហ្គននៅលើប៉ុស្តិ៍លេខ 9 (4.5 MHz) ជាពណ៌ស និងខ្មៅស្តង់ដារ FCC។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយចាប់ពីឆ្នាំ 1972 ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗទាំងអស់ត្រូវបានចាក់ផ្សាយជាពណ៌តាមស្តង់ដារ។
ទូរទស្សន៍ជាតិផ្សេងទៀតគឺបណ្តាញកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធវៀតណាម ឬ NWB-TV នៅលើប៉ុស្តិ៍លេខ11។ ប៉ុស្តិ៍ទាំងពីរបានប្រើប្រព័ន្ធបញ្ជូនបន្តតាមអាកាសពីយន្តហោះដែលហោះហើរនៅរយៈកម្ពស់ខ្ពស់ហៅថា Stratovision ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការ Blue Eagle ។
ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ
ពុទ្ធ​បញ្ញត្តិ (--ប័ញ-ញ៉ាត់) ន. (បា. ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ; សំ. --ប្រជ្ញប្តិ) បម្រាម​ព្រះ​ពុទ្ធ គឺ​វិន័យ​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ហាម​មិន​ឲ្យ​ពួក​បព្វជិត​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង ព្រោះ​ទ្រង់​យល់​ថា​ជា​ទោស​ដែល​អ្នក​បួស​ត្រូវ​វៀរ (សរសេរ​ជា ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ ក៏​បាន) ។ ព. ផ្ទ. ពុទ្ធានុញ្ញាត ។
ឃុំព្រៃគុយ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ  មាន ភូមិ÷
East	ឃុំ ត្បែងក្រពើ ស្រុកស្ទឹងសែន West	ឃុំ ដំរីជាន់ខ្លា ស្រុកស្ទឹងសែន South	ឃុំ ត្បូងក្រពើ ឃុំ ស្រយ៉ូវ ស្រុកស្ទឹងសែន North	ឃុំ អាចារ្យលាក់ ស្រុកស្ទឹងសែន និង ឃុំ ត្រពាំងឫស្សី ឃុំ កំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	06021101	ព្រៃគុយ	Prey Kuy	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 2	06021102	អន្លង់លោក	Anlong Louk	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 3	06021103	សំបួរ	Sambuor	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 4	06021104	បិណ្ដី	Bendei	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 5	06021105	ព្រេន	Pren	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 6	06021106	កំពង់ក្របី	Kampong Krabei	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 7	06021107	ស្វាយឃ្លោក	Svay Khlouk	លេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក 8	06021108	ព្រៃគុយ ក	Prey Kuy Ka
ព្រំប្រទល់នៃ
អាល់ហ្វ្រេដ វេសេនឺ
អាល់ហ្វ្រេដ ឡថ័រវេសេនឺ (  ថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៨០ - ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣០) គឺជាអ្នកជំនាញអាកាសធាតុ ជនជាតិអាឡឺម៉ង់ ភូគព្ភវិទូ ភូគព្ភសាស្ត្រ អ្នកឧតុនិយម និង អ្នកស្រាវជ្រាវតំបន់ប៉ូល ។
ក្នុងអំឡុងពេលនៃជីវិតរបស់លោក លោកត្រូវបានគេស្គាល់ជាចម្បងសម្រាប់សមិទ្ធិផលរបស់លោកនៅក្នុងឧតុនិយម និងជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវនៃការស្រាវជ្រាវប៉ូល ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះគាត់ត្រូវបានគេចងចាំបំផុតថាជាអ្នកបង្កើតសម្មតិកម្មការរសាត់អណ្តែតទ្វីប ដោយផ្តល់យោបល់នៅឆ្នាំ១៩១២ ថាទ្វីបកំពុងរសាត់បន្តិចម្តងៗជុំវិញផែនដី (អាល្លឺម៉ង់: Kontinentalverschiebung ) សម្មតិកម្មរបស់លោកមានភាពចម្រូងចម្រាស និងត្រូវបានច្រានចោលយ៉ាងទូលំទូលាយដោយភូគព្ភសាស្ត្រទូទៅរហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ នៅពេលដែលការរកឃើញជាច្រើនដូចជាមេដែកវិទ្យា បានផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការរសាត់តាមទ្វីប ហើយដោយហេតុនេះជាមូលដ្ឋានយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់គំរូនៃបន្ទះប្លាកែតនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ វេសេនឺ បានចូលរួមក្នុងបេសកកម្មជាច្រើនទៅកាន់ហ្គ្រីនលែន ដើម្បីសិក្សាពីចរន្តខ្យល់នៅតំបន់ប៉ូល មុនពេលអត្ថិភាពនៃស្ទ្រីមយន្តហោះ ត្រូវបានទទួលយក។ អ្នកចូលរួមបេសកកម្មបានធ្វើការអង្កេតឧតុនិយមជាច្រើន ហើយជាអ្នកដំបូងដែលរដូវរងានៅលើផ្ទាំងទឹកកក Greenland ក្នុងស្រុកហ្គ្រីនលែន ំបូងដែលបានដាក់ស្នូលទឹកកក នៅលើផ្ទាំងទឹកកកអាកទិកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។
ឃុំក្រយា (ប្រាសាទបល្ល័ង្ក)
ព្រំប្រទល់នៃ
បវរកញ្ញាពិភពលោក
បវរកញ្ញាពិភពលោក (Miss World)
ព្រះហ័យយះគីព(ពុទ្ធសាសនា)
ព្រះហ័យយះគីព ឬ  ព្រះអវលោកិតេស្វារមុខសេះ (Lord Hayagriva, 馬頭明王 , हयग्रीव ) គឺ  អវតារព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះជាចិននៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាន.,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន៕៚.
រូបភាពតូច| [[ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព(ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះ) សិល្បៈចិន.]]
ទូរទស្សន៍ទីក្រុងហូជីមិញ
ទូរទស្សន៍ទីក្រុងហូជីមិញ (ភាសាអង់គ្លេស: Ho Chi Minh City Television, វៀតណាម: Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh) ជាបណ្តាញទូរទស្សន៍វៀតណាមគ្រប់គ្រងដោយគណៈកម្មាធិការប្រជាជនទីក្រុងហូជីមិញ។  ដោយបានចាក់ផ្សាយឡើងវិញនូវប៉ុស្តិ៍ទីមួយនៅឆ្នាំ 1966 វាជាបណ្តាញទូរទស្សន៍ដំបូងគេនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។.
សក្តិ
សក្តិ (Shakti, शक्ति (देवी) , சக்தி ) ពាក្យថាសក្តិប្រែថាសមត្ថភាព កំលាំង អំណាច ភាពខ្ពង់ខ្ពស់អក្នដែលមានកំលាំងអំណាចនេះគឺទេវីឬព្រះអាទិទេពផ្នែកនារី ទើបនិកាយនេះគោរពបូជាព្រះអគ្គ.
គភ៌
បា.),(សំ.) (គ័រ) (គព្ភ) សត្វ​កើត​ក្នុង​ផ្ទៃ : ទ្រង់​គភ៌, ស្រី​មាន​គភ៌ ពាក្យ​ធម្មតា​ហៅ​ថា មាន​ផ្ទៃ, មាន​ផ្ទៃ​ពោះ, ទម្ងន់, ជាដើម ។ គ័ភ៌គ័ភ៌
បារាជិក
(បាលី)(ប៉ា-រ៉ា-ជិក) (Pārājika) ឈ្មោះ​អាបត្តិ​ពួក​មួយ​មាន​ទោស​ធ្ងន់​បំផុត សម្រាប់​ភិក្ខុ ឬ​ភិក្ខុនី​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា (ព. វិ. ពុ.) ។ និរុត្តិសាស្ត្រ​ : ក្លាយ​មក​ពី​ កិរិយាសព្ទ​មួយ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា ចាញ់ ឬ ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ឲ្យ​បារាជ័យ (ចុះ​ចាញ់) ។
ឃុំសំរោងលើ(ស្រុកអង្គស្នួល)
មេប៉ុស្តិ៍.រិត
=រដ្ឋបាល= =ប្រជាសាស្ត្រ= =មន្ត្រី=
មន្ត្រីភូមិ
=មន្ត្រីនគរបាល និង សន្តិសុខភូមិ=
មន្ត្រីសន្តិសុខភូមិ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=សុខាភិបាល=
ឃុំស្នាអន្សា
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មាន ភូមិ ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ឧទ្ទេស
(បា.),(សំ.)(អ៊ុត-ទេស)(ឧទ្ទេឝ) ការ​សម្តែង; ការ​និយាយ​ពន្យល់; សេចក្ដី​ពន្យល់; ពាក្យ​អធិប្បាយ, សេចក្ដី​អធិប្បាយ; បាលី; មាតិកា ។ បើ​រៀង​ភ្ជាប់​ពី​ខាង​ដើម​សព្ទ​ដទៃ អ. ថ. អ៊ុត-ទេសៈ, ដូច​ជា ឧទ្ទេស​ន័យ ទំនង​នៃ​សេចក្ដី​ពន្យល់ ។ ឧទ្ទេស​បទ បទ​នៃ​ឧទ្ទេស ។ ឧទ្ទេស​ភត្ត ភត្ត​ដែល​សង្ឃ​ឬ​ភត្តុទ្ទេសក៍​ចាត់​ភិក្ខុ​ឲ្យ​ទៅ​ទទួល (ព. វិ. ពុ.) ។ ឧទ្ទេស​សិក្សា ការ​រៀន​បាលី ឬ​ការ​រៀន​សេចក្ដី​អធិប្បាយ ។ ឧទ្ទេសាចារ្យ អាចារ្យ​អ្នក​បង្រៀន​បាលី (មើល​ក្នុង​ពាក្យ អាចារ្យ ផង) ។ល។
​អាបត្តិ​
(បា.) (--បាត់) ទោស​ដែល​ភិក្ខុ​ត្រូវ​ព្រោះ​កន្លង ​ឬ ​ល្មើស​ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ (ព. វិ. ពុ.) : ភិក្ខុ​ត្រូវ​អាបត្តិ ។ ភិក្ខុ​សម្តែង​អាបត្តិ ភិក្ខុ​ប្រកាស​ទោស​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវ​ព្រោះ​ល្មើស​ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ (ចំពោះ​មុខ​សង្ឃ ​ឬ ​គណៈ ​ឬ​ក៏ ​ភិក្ខុ​ផង​គ្នា...) ។
អាការិ គិតូ
អាការិ គិតូ (鬼頭 明里) ជាតារាសម្តែងសំលេងតួស្រីនិងអ្នកចម្រៀងស្រីប្រជាជនជប៉ុន កំណើតនៅខេត្តអៃឈិ ជាប់ទាក់ទងជាមួយប៉្រូហ្វីត (Pro-fit) ចាប់ផ្តើមក្លាយជាតារាសម្តែងសំលេងឆ្នាំ ២០១៤ បានដើរតួនាទីសំខាន់ដំបូងរបស់នាងក្នុងរឿង Time Bokan 24 (២០១៦) ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកបានទទួលតួនាទីធំ ៗ និងឈានមុខគេជាងមុន។ ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៩ នាងបានបង្ហាញខ្លួនជាតារាចម្រៀងនៅក្រោមស្លាកតន្ត្រីផូនីខែនយ៉ន (Pony canyon)
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងសំឡេងជប៉ុន
ព្រះបាទរាមាធិបតីទី២ អង្គយ៉ង
ព្រះបាទរាមាធិបតីទី២ អង្គយ៉ង (១៦៩៥-១៦៩៦)
ព្រះឧទ័យរាជា មានព្រជន្ម២១វស្សា ទ្រង់បានទទូលរាជ្យសម្បត្តិពីព្រះបិតុលានៅក្រុងឧដុង្គមានជ័យ ទ្រង់មានព្រះនាមថា សម្តេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី ព្រះឧទ័យរាជាបរមបពិត្រ។ ព្រះអង្គទ្រង់លើកព្រះសុជាតិវតី ជាអគ្គមហេសី។ ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានតែ១០ខែទ្រង់អាពាធហើយសោយទីវង្គតទៅ ។
ទូតសួគ៌
រូបភាពតូច|Schutzengel (ភាសាអង់គ្លេស : "Guardian Angel") គូរដោយ [[Bernhard Plockhorst បង្ហាញទូតសួគ៌ដែលកំពុងមើលថែក្មេងពីរនាក់។]] រូបភាពតូច|យ៉ាកុបបោកចំបាប់ជាមួយទូតសួគ៌ ([[Jacob wrestling with the angel|Jacob Wrestling with the Angel), គូរដោយ Gustave Doré នៅឆ្នាំ 1855]] ទូតសួគ៌ (អង់គ្លេស : Angel; ) ជាអង្គខាងវិញ្ញាណ ដែលខ្ពង់ខ្ពស់ ឬឧត្ដុង្គឧត្ដមជាងមនុស្ស ទាំងអំណាច ទាំងប្រាជ្ញា។ នៅក្នុងវិជ្ជាគ្រីស្ទាន ទូតសួគ៌ គឺសំដៅទៅលើអ្នកនាំសារ អ្នកប្រាប់ឲ្យដឹងនូវអ្វីដែលរៀបនឹងកើតឡើង ព្រមទាំងសំដៅលើអ្នកដែលមានភាពខ្ពង់ខ្ពស់ខាងសេចក្ដីល្អ មានភាពបរិសុទ្ធ មិនអាត្មានិយម មានប្រាជ្ញា និងមានរូបឆោមស្រស់ស្អាត។
ដើមកំណើតពាក្យ
ពាក្យទូតសួគ៌អង់គ្លេស angel មកពីភាសាឡាតាំង angelus "អ្នកនាំសារ", ដែលខ្ចីពីភាសាក្រិក ἄγγελος ángelos។ យោងទៅតាម R. S. P. Beekes, ពាក្យ ángelos ប្រហែលជាខ្ចីពីអាស៊ី, ដូចជាពាក្យ ἄγγαρος ['អ្នកនាំសំបុត្រពើស៊ី']។
ក្នុងគម្ពីរជនជាតិហេព្រើរដែលបកប្រែជាភាសាក្រិកច្បាប់Septuagint  ពាក្យ ángelos បកប្រែមកពីពាក្យ mal’ākh ដែលមានន័យថា "អ្នកនាំសារ" ដោយគ្មានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីលក្ខណៈ។ រីឯក្នុងគម្ពីរ Latin Vulgate, ពាក្យនេះមានន័យពីរ គឺសំដៅលើទាំងអ្នកនាំសារជាមនុស្ស និងអង្គស្ថានសួគ៌។
សាសនាគ្រីស្ទ
តាមគំនិតខាងគ្រីស្ទាន ទូតសួគ៌គឺជាអ្នកនាំសាររបស់ព្រះ។
ក្នុងគម្ពីរគ្រីស្ទាន ទូតសួគ៍ជាអង្គខាងវិញ្ញាណដែលស្ថិតនៅជាកណ្ដាលរវាងមនុស្ស និងព្រះ។ "ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យគេ [មនុស្ស] ​​​​ទាបជាងបណ្ដាទូតសួគ៌មួយរយៈ​..." ។ គ្រីស្ទានជឿថា ទូតសួគ៌ត្រូវបានបង្កើតដោយព្រះ ដោយយោងទៅលើ:
"អស់ទាំងទូតសួគ៌របស់ព្រះអង្គអើយ ចូរសរសើរដល់ព្រះអង្គ;
អស់ទាំងពលបរិវាររបស់ព្រះអង្គអើយ ចូរសរសើរដល់ព្រះអង្គចុះ...
ដ្បិតព្រះអង្គចេញបង្គាប់ ហើយរបស់ទាំងនោះក៏កើតមក...";
គឺអ្វីៗដែល​នៅ​លើមេឃ  ​និង​នៅលើ​ផែនដី
អ្វីៗ​ដែល​យើង​មើលឃើញ  ​និង​មើលមិនឃើញ
ទោះបីជា​រាជ្យបល្ល័ង្ក  ‍ឬ​រាជ្យអំណាច
អំណាចគ្រប់គ្រង  ​ឬ​សិទ្ធិអំណាច​ក៏ដោយ
គឺ​អ្វីៗ​សព្វសារពើ​ត្រូវបាន​និម្មិតបង្កើត​តាមរយៈ​ព្រះអង្គ
និង​សម្រាប់​ព្រះអង្គ​"។
ទោះបីជាទូតសួគ៌មានប្រាជ្ញាជាងមនុស្សក៏ដោយ ក៏មិនមែនដឹងសព្វទាំងអស់នោះទេ ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅ ម៉ាថាយ 24:36 : "ចំពោះ​​ថ្ងៃ  ​និង​ម៉ោង​នោះ  ​គ្មានអ្នកណា​ដឹង​ឡើយ  ​សូម្បីតែ​បណ្ដា​ទូតសួគ៌​នៃ​ស្ថានសួគ៌  ​ឬ​ព្រះបុត្រា​ក៏មិន​ជ្រាប​ដែរ ​មានតែ​ព្រះ​បិតា​តែមួយអង្គ​គត់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ជ្រាប"​។
ទំនាក់ទំនងជាមួយទូតសួគ៌
ព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មីមានសរសេរអំពីទាំងទំនាក់ទំនង និងការសន្ទនារវាងទូតសួគ៌ និងមនុស្ស។ ជាឧទាហរណ៍ មានទំនាក់ទំនងពីទូតសួគ៌បីដង ទាក់ទងនឹងកំណើតយ៉ូហានអ្នកធ្វើពិធីជ្រមុជទឹក និងកំណើតព្រះយេស៊ូវ។ នៅលូកា 1:11, មានទូតសួគ៌មួយរូបបានលេចមកដល់សាការី ជម្រាបលោកថា លោកនឹងមានកូនប្រុសម្នាក់ ទោះបីជាលោកមានវ័យចំណាស់ហើយក៏ដោយ។ ការនេះបញ្ជាក់ពីកំណើតយ៉ូហានអ្នកធ្វើពិធីជ្រមុជទឹក។ រីឯនៅលូកា 1:26 ទូតសួគ៌កាព្រីយ៉ែលបានមកឯម៉ារា ដើម្បីប្រាប់ជាមុនអំពីកំណើតព្រះយេស៊ូវ។
យោងតាមម៉ាថាយ 4:11, ក្រោយពីព្រះយេស៊ូវចំណាយពេលសែសិបថ្ងៃនៅទីរហោរស្ថាន, "...មារបានចាកចេញពីព្រះអង្គ ហើយមើល៍ បណ្ដាទូតសួគ៌បានចូលមកជិត ហើយបម្រើព្រះអង្គ"។ នៅលូកា 22:43 ទូតសួគ៌មួយរូបសម្រាលទុក្ខព្រះយេស៊ូវ ពេលព្រះអង្គកំពុងរងការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងនៅសួនច្បារ។  នៅម៉ាថាយ 28:5 មានទូតសួគ៌មួយរូបមកប្រាប់ដំណឹងនៅឯផ្នូរទទេ ព្រមទាំងរមៀលថ្មចេញពីមាត់រូងផ្នូរ ក្រោយពីការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះយេស៊ូវ។
ឃុំដូង(ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្ក)
(Doung Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្ក ខេត្តកំពង់ធំ មាន ៨ភូមិ÷ ព្រំប្រទល់នៃ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ព្រះកែវហ៊្វាទី៣ អង្គអិម
ព្រះកែវហ៊្វាទី៣ អង្គអិម(១៦៩៩-១៧០០)
ព្រះកែវហ៊្វាអង្គអិមឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះបិតុលាគង់នៅ ព្រះរាជវាំងតាន់នៅខេត្តពោធិ៍សាត់។ ចំណែកឯព្រះជ័យជេដ្ឋាកាលដាក់រាជ្យនោះ ព្រះអង្គចេញទ្រង់ផ្នួសនៅក្នុង វត្តពោធិមានបុណ្យ បាន៣ថ្ងៃក៏លាផ្នួសទើប សម្តេចកែវហ៊ា្វលើករាជ្យសម្បត្តិថ្វាយព្រះអង្គ ព្រះអង្គទទួលសោយរាជសម្បត្តិវិញ ។
ឃុំដូង (ប្រាសាទបល្ល័ង្ក)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្ក ខេត្តកំពង់ធំ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
នយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង
ព្រឹត្ដិការណ៏សំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង
គុហា ប៉ាក់អ៊ូ
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ព្រះពុទ្ធបដិមានៅខាងក្នុងល្អាងខាងក្រោម រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ជំហានទៅកាន់រូងខាងក្រោមពីទន្លេ [[ណាំ អ៊ូ|ណាមអ៊ូ / ទន្លេមេគង្គ ។]] នៅជិត ប៉ាក់អ៊ូ (មាត់ទន្លេ អ៊ូ) ថាំម ធីង (ល្អាងខាងក្រោម) និង ថាំម ធឿង (ល្អាងខាងលើ) គឺជារូងភ្នំដែលអាចមើលឃើញ ទន្លេមេគង្គ ចម្ងាយ 25 គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងជើងនៃ ទីក្រុង ហ្លួងព្រះបាំង ប្រទេសឡាវ ។ ពួកគេគឺជាក្រុមនៃរូងភ្នំចំនួនពីរនៅភាគខាងលិចនៃទន្លេមេគង្គ ប្រហែលពីរម៉ោងឡើងពីកណ្តាលនៃទីក្រុងហ្លួងព្រះបាង ហើយត្រូវបានភ្ញៀវទេសចរទៅទស្សនាជាញឹកញាប់។
រូងភ្នំត្រូវបានកត់សម្គាល់សម្រាប់រូបចម្លាក់ព្រះពុទ្ធតូចៗរបស់ពួកគេ។ រូបចម្លាក់ ព្រះពុទ្ធរូប ដែលធ្វើពីឈើតូចៗ និងភាគច្រើនខូចរាប់រយត្រូវបានដាក់នៅលើធ្នើជញ្ជាំង។ ពួកគេកាន់មុខតំណែងផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនរួមមាន សមាធិ ការបង្រៀន សន្តិភាព ភ្លៀង និងនិព្វាន (និព្វាន)។
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
20.0487°N, 102.2105°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 20.0487°N, 102.2105°W
វិនយបិដក
វិនយបិដក គឺជាគម្ពីរខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដែលបានចារិកទុកនូវពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ និងពុទ្ធានុញាត។ ក្នុង​វិនយបិដក​ដែល​បាន​ចែក​ចេញជា ៥ គម្ពីរ គឺ អា., បា., ម., ចុ., ប. ៖
មហាវិភង្គ
គម្ពីរ​មហាវិភង្គ (សៀវភៅ​ភាគ១, ភាគ២, ភាគ៣ និង ភាគ៤) ដែល​ជា​គម្ពីរ​មួយ​រៀបរាប់​អំពី​វិន័យ​របស់​ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ទាំង​ ២២៧ សិក្ខា ។