cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បរមសោករាជ
ព្រឹត្តិការណ៍ឈ្លានពានរបស់សៀម
កងទ័ព​សៀម​ វាយប្រហារ​ ​ដណ្ដើម​យក​បាន​ខេត្ដ​ខ្មែរ​មួយ​ម្ដងៗ​ ​ជាប់​តែ​តាម​ផ្លូវ​រហូត​ដល់ទី​ក្រុង​មហានគរ។​ ​ស្ដេច​សៀម​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​មេទ័ព​ពល​សេនា​ ​ឡោម​ហ៊ុំព័ទ្ធ​ជិតជុំ​វិញ​មហានគរ។ ​ចំណែក​ខាង​ខ្មែរ​វិញ​ ​ដែល​នៅ​ក្នុង​មហានគរ​ ​ព្រះ​បរមសោករាជ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ការពារ​កំពែង​នគរ​ដោយ​មុតមាំ។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ចាត់តាំងពញាកែវ ​ជា​មេទ័ព​ការពារ​កំពែង​រាជធានី​ទិស​ខាងលិច​ ​ពញា​ទ័យ​(ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​បាន​សរសេរ​ ​ម្ដង​ថា​ ​ពញា​កែវ​ ​និង​ពញា​ទ័យ​ ​ជា​កូន​ព្រះបាទ​ធម្មាសោករាជ ​ម្ដងទៀត​ថា​ជា​កូន​ព្រះបាទ​ស្រីសុរិយោវង្ស) ជា​មេទ័ព​កំពែង​ខាងជើង​ ​ព្រះចៅពញាយ៉ាត​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះ[ស្រីសុរិយោវង្ស ​ជា​មេទ័ព​ការពារ​កំពែង​ទិស​ខាងត្បូង​ ​និង​សម្ដេច​ចៅ​ហ្វាទឡ្ហៈ​ ​ជា​មេទ័ព​ទិស​ខាងកើត។​ ​ការ​ប្រយុទ្ធ​កាប់​ចាក់​គ្នា​ ​បាញ់កាំភ្លើង​ (នេះ​បើ​តាម​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន) ព្រួញ ​ធ្នូ​ ស្នា​ ​គប់​ចោល​លំពែង​ដុំ​ថ្ម​ ​ស្រោប​ស្រប់​លើ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មាន​សភាព​ខ្លាំង​សម្បើម​អស្ចារ្យ​ ​ជា​ហូហែ​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ ​ឥត​មាន​ស្រាកស្រាន្ដ​ឈប់​សម្រាក​សោះឡើយ។​ ​ពល​រេហ៍​ទាំង​សងខាង​មាន​របួស​ ​និង​ស្លាប់​ជា​ច្រើន​ដេរដាស​ដេក​ពាសពេញ​តាម​ជើង​កំពែង​មហានគរ។​ ​រហូត​មក​ដល់​ខែជេស្ឋ​ ​ត្រូវជា​ប្រាំពីរ​ខែ​ហើយ​ ​ដែល​ចម្បាំង​កាប់​ចាក់​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​ខ្មែរ​ ​និង​សៀម​នៅ​តែ​បន្ដ​យ៉ាង​សាហាវ​ជានិច្ច មិនទាន់​មាន​ចាញ់ ឬ​មាន​ឈ្នះ។​​ ​កងទ័ព​សៀម​នៅ​តែ​ហ៊ុំឡោម​ព័ទ្ធ​ជិតជុំវិញ​ព្រះរាជធានីខ្មែរ​ដដែល តែ​សៀម​នៅ​តែ​វាយ​បំបែក​ ​ដណ្ដើម​យក​មហានគរ​មិន​បាន។
គ្រានោះ ​បើ​តាម​ពង្សាវតា​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៣៣​ ​ព្រះ​បរមសោករាជ​មាន​ជំងឺជា​ទម្ងន់​ ​ដោយសារ​អាក់អន់​ស្រពន់​ព្រះ​ហឫទ័យ​ ​តូចចិត្ដ​នឹង​ក្រុម​អ្នក​ជិត​ស្និទមុខមន្ដ្រី​ខ្លះ​ដែល​ក្បត់​ទៅ​ឃុបឃិត ​ផ្សំ​គំនិត​ ​ចូល​ដៃ​ចូល​ជើង​ជាមួយនឹង​សត្រូវ។​ ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​កោកកាក​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ​ជន​ក្បត់​ទាំងនោះ​ ​គឺ​ពញា​កែវ​ ​និងពញាទ័យ។​ ​ជន​ក្បត់​ទាំង​ពីរ​នាក់​ជា​អ្នក​ដៃដល់​ធ្វើឃាត​ព្រះមហាក្សត្រ។​ ​ព្រះបាទ​បរមសោករាជ​ ​ចូល​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំវក​ដដែល​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ​៣២ ​វស្សា ក្រោយ​ដែល​សោយរាជសម្បត្តិ​ប្រទេស​ខ្មែរ​បាន​ ៤​ ឆ្នាំ។​
ការ​ក្បត់​លក់​ជាតិ​របស់​ព្រះ​ញាតិវង្ស​ស្ដេច​ ​និង​មន្ដ្រី​ខ្មែរ​ ​ជា​មូលហេតុ​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មហានគរ​ត្រូវ​បែកបាក់​រលំរលាយ ​សៀម​យក​បាន។​ ​យុទ្ធវិធី​សៀម​ទី​១​ ​គឺ​បញ្ចុះបញ្ចូល​ ​បញ្ជា​ទិញ​បំបែកបំបាក់​អ្នកដឹកនាំ​ខ្មែរ​នៅ​ខាងក្នុង។​ ​និង​ទី​២​ សៀម​បញ្ជូន​មនុស្ស​ឲ្យទៅ​បង្កប់ខ្លួន​ផ្ទៃក្នុង​ ចាំ​ស្ដាប់​លប​លួច​យកការណ៍​ ​និង​ធ្វើ​វិទ្ធង្សនា​ផ្សេងៗ។​ ​សៀម​ប្រើ​ជា​និច្ច​នូវ​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ ​ល្បិច​កិច្ចកល​ ​ដើម្បី​លួច​ប្លន់​ដណ្ដើម​យក​ទឹកដី​ខ្មែរ។​ ​ពង្សាវតា​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​បាន​សរសេរ​គូសបញ្ជាក់​ថា​ ឧបាយកល​ដែល​ស្ដេច​សៀម​យក​មក​ប្រើ​នោះ​ ​គឺ​គេ​យក​មេទ័ព​ស្មោះត្រង់​ប្រាំមួយ​នាក់​ ​ឲ្យមក​ដើរតួ​ជា​ជន​ក្បត់​ ហើយ​រត់ទៅ​សុំ​ចុះចូល​នៅ​បម្រើ​ស្ដេច​ខ្មែរ។​ ​ស្ដេច​សៀម​បាន​សន្យា​អះអាង​ប្រាប់​មេទ័ព​ស្មោះត្រង់​ទាំងនោះ​ថា​ ​បើ​វាយ​យក​មហានគរ​បាន​ដូច​ក្ដី​បំណង​មែន​នោះ ​ព្រះ​អង្គ​ប្រទាន​រង្វាន់​បុណ្យស័ក្ដិ​ខ្ពង់ខ្ពស់​ ​និង​ទ្រព្យសម្បត្តិ​សម្បូរ​ហូរហៀរ​តាម​ចិត្ដ​ប្រាថ្នា។​ ​មេទ័ព​សៀម​ទាំង​ ៦​ នាក់​មាន​ឈ្មោះ​ ​នាយ​អៀន​ ​នាយ​សាន​ ​នាយ​ច័ន្ទ​ ​នាយ​ដេត​ ​នាយ​កៅ​ ​និង​នាយ​ឌី។​ ​ដើម្បី​រៀបចំ​គម្រោងការណ៍​ ​ឆាកល្ខោន​ក្បត់​ឲ្យ​សមរម្យ​ល្អ​ ​មើលទៅ​ឃើញ​ពិតជា​រឿង​ក្បត់​មែនទែន​ ព្រះមហាក្សត្រ​សៀម​បាន​ចោទប្រកាន់​មេទ័ព​ទាំង ​៦​ នាក់​ថា​ ​មិន​បាន​នាំ​ទ័ព​ចេញ​ទៅ​ប្រយុទ្ធ​តាម​បទបញ្ជា​ទេ​ ​ហើយ​បែរជា​ខ្លាច​សត្រូវ​នាំ​កូន​ទ័ព​រត់​ដកថយ​ទៅ​វិញ។​ ​ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​តែ​ទទួលទោស​ទៅ​តាម​ច្បាប់​វិន័យ​ដែល​បាន​កម្រិត។​ ​ស្ដេច​សៀម​បញ្ជា​ឲ្យ​ចាប់​មេទ័ព​សៀម​ទាំង​៦​នាក់​យក​ទៅ​ចង​ផ្អោប​នឹង​ បង្គោល​ ​វាយ​ម្នាក់ ​៥០ ​រំពាត់​ ​ដែក​ដុត​ថ្ងាស​ធ្វើ​សញ្ញា​ជើងក្អែក​ ​ហើយ​សម្លាប់​ចោល​ទុកជា​មេរៀន​ ​ព្រមាន​ដល់​ពល​សេនា​ឯទៀត។​ ​តែ​នៅ​ពេល​ប្រហារជីវិត​ ​ពេជ្ឈឃាត​សៀម​ទាំង​ ១៥​ នាក់​ដែល​ទទួល​ភារកិច្ច​យក​ទៅ​សម្លាប់​នៅ​ជិត​ទ្វារ​ មហានគរ​ខាងលិច​ ​បាន​ដោះ​លែង​មេទ័ព​ជាប់​ទោស​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ ឲ្យ​រត់​រួច​មាន​សេរីភាព​គ្មាន​សល់។​ ​មេទ័ព​ទាំងនោះ​បាន​ទៅ​ក្រាបថ្វាយបង្គំ​សំពះ​សុំ​ចុះចូល​ ​បម្រើ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ ​ដូចដែល​បាន​គ្រោងទុក​មែន។​ ​ព្រះរាជា​ និង​នាម៉ឺន​ខ្មែរ​ទាំងឡាយ​ ​ក្រោយ​ដែល​ស្ដាប់​ពិនិត្យ​ ​ពិចារណា​សព្វគ្រប់​ហើយ​ ​យល់​ជឿជាក់​ថា​ជា​ការ​ពិត​ ​មិនមែន​ជា​ការ​ក្លែងបន្លំ​ឡើយ។​ ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​អាណិត​ខ្លោចផ្សា​ ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​រស់នៅ​ ​ថែទាំ​មើលជំងឺមុខរបួស​ក្នុង​មហានគរ។​ ​ដោយ​មានមុខ​របួស​ធំ​ធ្ងន់​ ​មិន​អាច​ព្យាបាល​បាន​ ​មេទ័ព​សៀម​ទាំង​ពីរ​នាក់​ក៏​ត្រូវ​ផុត​ជីវិត​ទៅ។​ ​ចំណែក​មេទ័ព​សៀម​បួន​នាក់​ទៀត​ដែល​នៅ​រស់​មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​ ​របួស​ក៏​បានជា​សះស្បើយ​ដូច​ធម្មតា។​ ​គេ​អាច​ចេញ​មុខ​ធ្វើការ​បម្រើ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ដោយ​អង់អាច​ក្លាហាន​ ​គួរ​ជាទី​ទំនុក​ទុកចិត្ដ។​ ​ឃើញ​ដូច្នោះ​ ​ព្រះ​បរមសោករាជ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ប្រទាន​រង្វាន់​ធនធាន​ ​និង​ឋានន្ដរស័ក្ដិ​ជា​ញឹកញាប់។​ ​កាលបើ​ដឹង​ច្បាស់​ថា​ខ្មែរ​ទុកចិត្ដ​ ​ជឿ​ស៊ប់​ហើយ ​មេទ័ព​សៀម​បង្កប់ខ្លួន​ទាំង ​៤​ ​ឆ្លៀត​ឱកាសល្អ​ដែល​ហុច​ឲ្យ​ ​នាំ​គ្នា​យក​ដែកគោល​ញាត់​បុក​បិទ​ភ្ជិត​រន្ធ​កាំភ្លើង​កាណុង​ ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​លែង​បាញ់​ប្រើប្រាស់​កើត។​ ​រួច​ហើយ​ ​ពួក​សៀម​បង្កប់ខ្លួន​បាញ់​ព្រួញ​ដោយ​មាន​ចង​ភ្ជាប់​សំបុត្រ​សម្ងាត់​ ​ធ្វើ​ទៅ​ថ្វាយ​ប្រាប់​ស្ដេច​សៀម​ ​ព្រះ​បរមរាជា​ទី​២​ ​តាម​ដំណើរ​ការណ៍​ ​ដែល​ពួក​គេ​បាន​រៀបចំ​ធ្វើ​ហើយ​ជា​ស្រេច។​
ស្ដេច​សៀម​ព្រះ​បរមរាជា​ទី​២​ ​គ្រាន់តែ​បាន​ទទួល​ដំណឹង​ល្អ​ភ្លាម​ ​ឥត​បង្អង់​យូរ​ ​ក៏​បញ្ជា​ឲ្យ​លើកទ័ព​ពល​រេហ៍​ ​ចេញ​ទៅ​វា​យសម្រុក​ផ្ទប់​ចូល​ព្រះ​មហានគរ​ទាំង ​៤​ ទិស។​ ​ទ័ព​សៀម​វាយលុក​ប្រយុទ្ធ​បាញ់កាំភ្លើង ​ស្នា​ ព្រួញ​ ​គប់​ចោល​លំពែង​ ​ទូងស្គរ​វាយគង​ ​ស្រែក​ហ៊ោកញ្ជ្រៀវ​ ​សន្ធាប់​លាន់ឮ​សន្ធឹក​ដូច​ព្យុះសង្ឃរា​ ​ដែល​កំពុង​តែ​ហោះ​បោកបក់​ហក់​លឿន​ស្លេវ​ ​ស្ទុះ​ទៅ​កម្ទេច​មហានគរ។​ ពលទាហា​ខ្មែរ​ដែល​យាម​ត្រៀម​ចាំការពារ​តាម​ដង​កំពែង ឃើញ​ដូច្នោះ នាំ​គ្នា​ទៅ​អូស​ទាញ​យក​កាំភ្លើង​កាណុង​ធំ មក​បាញ់​តបត​នឹង​ខ្មាំង។ តែ​គ្រឿង​អាវុធ​ទាំងអស់ ត្រូវ​ខូចខាត​ប្រើ​លែងកើត។ ​ទោះបីជា​ស្ថានភាព​មានការ​យ៉ាប់យ៉ឺន​ចុះ​ដុនដាប​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​កងទ័ព​ខ្មែរ​មិន​ទាន់​ទន់ដៃទន់ជើង​ដែរ។​ ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​អស់​មួយ​ថ្ងៃ​ហើយ​ ​មហានគរ​នៅ​រឹងប៉ឹង​មាំមួន​ឈរ​នឹង​ដដែល ។​ ​ទ័ព​សៀម​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធភាព​អាច​យកជ័យ​ជំនះ​ ​វាយ​បំបែក​ចូល​ដណ្ដើម​យក​មហានគរ​បាន។​ ​ប្រហែលជា​ក្នុង​ឱកាស​នេះ​ហើយ​ដែល​ក្រុម​ក្បត់​ពញា​កែវ​ ​និង​ពញា​ទ័យ​បាន​នាំ​គ្នា​ធ្វើឃាត​ព្រះបាទ​ព្រះ​បរមសោករាជ។​ ​ព្រឹត្ដិការណ៍​នេះ​ ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​ច្របូកច្របល់​ ខ្វល់ខ្វាយ​ ​ចលាចល​វិលវក់​ជា​ខ្លាំង​ក្នុង​មហានគរ​ ​គ្មាន​អ្នកត្រួតត្រា​គ្រប់គ្រង​ចាត់ចែង​កិច្ចការ​ផែនដី​ ​ដឹកនាំ​ការពារ​ប្រទេស​ជាតិ។​
ក្នុង​ គ្រា​ដ៏​សែន​លំបាក​នេះ​ ​មេទ័ព​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ ​ដែល​ដឹង​ ​និង​យស់​យ៉ាង​ជាក់ច្បាស់​ថា​ ​ស្ថានការណ៍​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទ្រាំទ្រ​ ​ប្រយុទ្ធ​តតាំង​តទៅ​មុខ​ទៀត​បាន​ ​បាន​នាំ​គ្នា​ប្រមូលផ្ដុំ​កងកម្លាំង​ទ័ព​ដែល​នៅ​សេសសល់​ ​ហើយ​ចាប់ផ្ដើម​វាយ​បំបែក​ញែក​ ​សម្រុក​បុក​បើកផ្លូវ​ ​ដង្ហែ​ការពារ​ ​នាំ​យក​ព្រះចៅ​ពញាយ៉ាត​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះបាទ​ស្រីសុរិយោវង្ស​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​៣២​ ​រត់​ចេញពី​ព្រះ​មហានគរ។​ ​មេទ័ព​ ​និង​នាម៉ឺន​មន្ដ្រី​ ​ដែល​បាន​វាយ​ប្រយុទ្ធ​បំបែក​ទ័ព​សៀម​ ​រំដោះ​ការពារ​អមដំណើរ​ព្រះចៅ​ពញាយ៉ាត​ ​ក៏​បាន​នាំ​ទៅ​ជាមួយ​ដែរ​ ​ព្រះ​ខ័នរាជ្យ​ ​លំពែងជ័យ​ ​បញ្ចក្សត្រ​ ​និង​ព្រះ​បដិមាករ​ស័ក្ដិសិទ្ធ​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត។​ ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មួយ​ភាគ​ធំ​ ​បាន​រត់​រួច​គេចវេះ​ទៅ​ពួន​លាក់ខ្លួន​ ​រស់នៅ​តាម​ព្រៃ​ភ្នំ​ដែរ។​
កាលបើយកជ័យ​ជំនះ​លើ​ប្រទេស​ខ្មែរ​ ​និង​កាន់​ក្ដាប់​ព្រះ​មហានគរ​បាន​ហើយ​ ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំរការ​ដដែល​ ​ស្ដេច​សៀម​ព្រះ​បរមរាជា​ទី​២​ ​ក៏​តែងតាំង​អភិសេក​កូនប្រុស​ព្រះឥន្ទរាជា ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​សៀម​គ្រប់គ្រង​ ​ត្រួតត្រា​ ​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​លើ​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះ​ជន្ម​២៥​វស្សា។ ព្រះឥន្ទរាជា​ ​បាន​ខំ​ស៊ើបរក​វត្ថុ​ស័ក្ដិសិទ្ធ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ​ដូច​ជា​ ព្រះខ័នរាជ្យ​ ​និង​បញ្ចក្សត្រ​ជាដើម​ ​ដើម្បី​ដឹក​ជញ្ជូន​យក​ទៅ​ស្រុក​សៀម។​ ​គោលបំណង​សៀម​ ​ដើរ​លួច​ប្លន់​ប្រទេស​ខ្មែរ​ ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​វត្ថុ​ស័ក្ដិសិទ្ធ​ទាំងឡាយ​ ​មានការ​ក្ដៅក្រហាយ​ ​បង្កបង្កើត​ឲ្យ​មាន​អភូតហេតុ​ ​ដ៏​សែន​អស្ចារ្យ​កើត​ចេញ​ជា​ភ្លៀង​ខ្យល់ព្យុះសង្ឃរា​បោកបក់​ខ្លាំងក្លា​ទៅ​ លើ​គ្រប់​ទិសទី​ ​លាយឡំ​ទៅ​ដោយ​ផ្គរ​រន្ទះ​ ​បាញ់​លាន់ឮ​កងរំពង​ពេញ​អស់​នភាល័យ​ ​គួរ​ឲ្យ​តក់ស្លុត​រន្ធត់​អនេកកប្បការ​ ​អស់​រយពេល​ច្រើន​យប់​ច្រើន​ថ្ងៃ។​ ​យប់​មួយ​ ​កំពុង​តែ​និទ្រា​លង់លក់​ ​ស្ដេច​សៀម​ព្រះឥន្ទរាជា​ ​យល់សប្ដ​ឃើញ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ​ជំនាន់​ដើម​ ​យាង​មក​ឈរ​ចំ​លើ​ក្បាល​ដំណេក​ ព្រមាន​ថា​ ​ព្រះ​អង្គ​នឹង​មក​យក​ជីវិត​ជា​មិន​ខាន។​ ​ស្ដេច​សៀម​ភ្ញាក់​ដឹងខ្លួន​កាលណា​ ​ភ័យ​ញាប់​ញ័រ​តក្កមា​ ​សឹង​លែង​ហ៊ាន​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​បរមរាជវាំង​មហានគរ។​ ​ទោះបីជា​សៀម​បាន​ជ័យ​ជំនះ​លើ​ខ្មែរ​ ​កាន់កាប់​មហានគរ​ ​និង​ខេត្ដ​ខណ្ឌ​ខ្មែរ​មួយ​ភាគ​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​សៀម​មិន​ទាន់​បង្ក្រាប​ខ្មែរ​បាន​ទាំងអស់​ដែរ។​ ​មិន​ទាន់​បាន​ប៉ុន្មាន​ខែ​ផង​ ​ភាព​រំជើបរំជួល​បះបោរ​តស៊ូ​រំដោះជាតិ​ ​បាន​ផ្ទុះ​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​គ្រប់​ទិសទី​ក្នុង​ប្រទេស​ ​ប្រឆាំង​នឹង​វត្ដមាន​សៀម។​
បរមសោករាជ និង ធម្មាសោករាជ
ក្នុងការប្រៀបធៀប រវាងពង្សាវតារផ្សេង គេថាសៀមឈ្លានពានខ្មែរលើកទីពីរគឺស្ថិតនៅក្នុងរាជ្យស្ដេចធម្មាសោករាជទៅវិញ ហើយព្រឹត្តិការណ៍ឈ្លានពានក៏មានភាពស្រដៀងគ្នា តាមការរៀបរាប់ខាងលើដែរ បើសិនយើងផ្អែកទៅលើការផ្ទឹមនេះយើងអាចសន្និដ្ឋានស្ដេច បរមសោករាជ និង ធម្មាសោករាជក៏អាជជាស្ដេចតែមួយអង្គដូចគ្នាដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ
ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុសរក្ស
ជាព្រះរាជបុត្រា នៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតីព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ មាន ៖ - ព្រះនាមពេញ ៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស កុស្សរៈ - ប្រសូត ៖ ថ្ងៃសុក្រ ទី ២១ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩២៦ - ព្រះបិតា ៖ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា - មាតា ៖ ឃុនព្រះម្នាង សុវត្ថិឆោម នរល័ក្ខណ៍ មាឃ ឬហៅ ( ឃុនព្រះម៉ែនាង មាឃ ) ជាអតីតគ្រូល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យដ៏ល្បីល្បាញ ។ - ព្រះអង្គមានមហេសី ២ អង្គ មានបុត្រី ៣អង្គ និងបុត្រា ១អង្គ ដែលមានដូចតទៅ ៖ ១. អ្នកម្នាង ព្រុំ សង្វា ( ជាគ្រូល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យ ) អភិសេកឆ្នាំ ១៩៥៤ និងលែងលះនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ មានបុត្រ ៖ ១.១. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ ខេមាវត្តី ( ប្រសូត   ឆ្នាំ ១៩៥៥ ) ២. អ្នកម្នាង ហែម ចម្រើនតូនី ( កូនស្រីលោកតា ហែម   ចម្រើន និង ម៉ម ដកពាយ ) ២.១. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ សុធាជីវី ( ប្រសូត   ២៤ មករា ១៩៦៤ ) ២.២. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីតារា ( ប្រសូត   ២៦ មិនា ១៩៦៥ ) ២.៣. អ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីសារ៉ូ ( ប្រសូត ២១   មិនា ១៩៦៦ ) - ឆ្នាំ ១៩៦៣ ព្រះអង្គជាប្រធានក្រុមកងយោធិពលខេមរភូមិន្ទ ។ - ក្រោយពីការដួលរលំក្ឌាំង នៃរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ទង់ជាតិពណ៌ក្រហមឆ្អិនឆ្អៅមានប្រាកដកំពូលប្រាសាទប្រាំបានបង្ហូតឡើង ដែលជាសញ្ញាប្រាប់ថារបបដឹកនាំថ្មីបានឈានចូលមកហើយ នោះគឺក្រុមពួកបំផ្លាញជាតិ ហៅថា ទមិឡខ្មែរក្រហម ។ - ក្នុងរបបដ៏ចុកចាប់ពើតផ្សានេះ វាសនា របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ មិនខុសពីព្រះបរមវង្សានុវង្សខ្មែរ និងក្រុមអស់លោកឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៃរបបចាស់ ព្រមទាំងជីវិតដ៏ស្លូតត្រង់នៃប្រជាជនរួមលោហិតខ្មែរ នៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ សុគត ដោយខ្មែរក្រហមធ្វើគត់នៅខេត្តបាត់ដំបង ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ - នេះជាព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍អនុស្សាវរីយ៍ នៃព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ ។ - ឯកសារយោងនិងរូប ៖ • សៀវភៅ « សិរប្រណាមចោមហ្លួង » រៀបរៀងដោយលោកក្រូច លីហ៊ន់ ។ • Bettmann collection - បង្ហោះផ្សាយ រក្សាសិទ្ធនិងបន្ថែមពណ៌ ដោយគេហទំព័រ Colorise & Old Photos of Cambodia By: Leak NCee
មៃ
ព្រះនាងមៃជាព្រះមហេសីនៃព្រះបាទអឡស្សរាជ។ នៅក្នុង​ឆ្នាំជូត ព្រះនាង​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាមវុឌ្ឍិយា។​ ​ក្នុង​ឆ្នាំខាល​ ​ព្រះ​នាង​មៃ​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទៀត​ ​ព្រះ​នាម​សិង្ខកុមារ​ (ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​បាន​សរសេរ​ថា​ ​អ្នក​ម្នាង​វិសេសនារី​ ​មហេសី​ព្រះ​អឡស្សរាជ​ ​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​នាម​ស្ដេច​ពាល​ ​ដែល​និយម​ចូល​ចិត្ដ​តែ​លេងល្បែង​ពាលា​ ​បរបាញ់​ចាប់​សត្វ​ ​ហើយ​ខ្ជិលច្រអូស​ ​មិន​ព្រម​រៀនសូត្រ​មុខ​វិជ្ជា​អ្វី​ទាំងអស់។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​បាន​សរសេរ​ថែម​ទៀត​ថា​ ​គឺ​ក្នុង​រាជ​ស្ដេច​អឡស្សរាជ​ដែល​ស្ដេច​លាវ ​ព្រះ​ធម្មាអនុរថ​ ​បាន​មក​ដល់​មហានគរ​ ​ទាមទារ​យក​ព្រះ​ត្រៃបិដក ​និង​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ព្រះ​កែវមរកត)។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនាងខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវអស្ចារ្យ
បដិវត្តន៍សៀមឆ្នាំ១៩៣២
បដិវត្តន៍សៀមឆ្នាំ ១៩៣២ ឬ សៀមរដ្ឋប្រហារបានសម្រេចឆ្នាំ១៩៣២ ( ថៃ : การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ឬ การเปลี่ยนแปลงการปกครองสยาม พ.ศ. 2475 ) គឺជា រដ្ឋប្រហារបានសម្រេច ដែលបានកើតឡើងនៅ ប្រទេសថៃ (សៀម) នៅលើ ថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៣២ ។ ដឹកនាំដោយមន្ត្រីរាជការយោធាក្មេងៗ និងអ្នកបំរើការងាររដ្ឋ ។ ។ ក្រុមនេះក្ដោបក្ដាប់នូវលក្ខណៈគន្លឹះសំខាន់ៗ ពួករដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួនដែលជាប់សាច់ឈាមជារាជវង្សបានក្លាយ ជាចំណាត់ខ្មាំង ពេលនោះព្រះបាទរាមាទី៧ បានយាងព្រះរាជនិវេសន៍នៅព្រះបរមរាជវាំងនិទាឃរដូវនៅឯហួហ៊ិន (Hua Hin) ។ រដ្ឋប្រហារនេះ ជាធម្មតាហៅថា 'បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៣២' បានផ្លាស់ប្ដូរការគ្រប់គ្រងប្រទេសថៃ ពីរបបរាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការមក ជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញវិញ ។ គណរដ្ឋមន្ត្រីគឺត្រូវបានធ្វើជាប្រធានដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ ពួកយោធាតែងតែដើរតួសំខាន់ក្នុងនយោបាយតាំងពីមុនឆ្នាំ១៩៣២មកម៉្លេះ ។ រួចហើយនៅឆ្នាំ១៩១២ កំឡុងរាជ្យស្ដេចរាមាទី៦ ពួកទាហានក្មេងៗត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាអ្នក ដែលបានរៀបចំផែនការធ្វើរដ្ឋប្រហារជំរុញឲមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងការផ្លាស់ប្ដូរឋានៈរបស់ស្ដេច ។
ព្រះចៅរាមាទី៧ ប្រជាធិផុកដំបូងឡើយបានទទួលយកការផ្លាស់ប្ដូរ អនុញ្ញាតឲមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ប៉ុន្តែក្រោយមកទៀតក៏បានដាក់រាជ្យពីតួនាទីរបស់ទ្រង់ ដោយសារតែការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាល ។ រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍បានសម្រេចតែងតាំង ម្ចាស់ក្មួយព្រះជន្ម១០វស្សារបស់ទ្រង់ អនន្ទ ម៉ាហ៊ីឌុល ជាក្សត្រថ្មី ។ លើការដាក់រាជ្យរបស់ទ្រង់ ព្រះបាទប្រជាធិផុក មានព្រះរាជឱង្ការថាព្រះរាជកិច្ចនៃព្រះរាជាគឺត្រូវសោយរាជ្យ សំរាប់ភាពល្អនៃមនុស្សទាំងពួង មិនមែនសំរាប់មនុស្សតិចតួចជ្រើសរើសទ្រង់ទេ ។ នយោបាយថៃបានរត់ចូលក្នុងចលាចល តាមរយៈរាជរដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍ បានលិចលង់ទៅក្នុងបក្សពួកនិយម យោធា និងពួកបញ្ញវន្ត ។ រដ្ឋប្រហារនិងការបះបោរបានចូលរួមគ្នា ។ នៅទីបញ្ចប់បក្សពួកយោធាបានដណ្ដើមអំណាចបាន ។ របបនេះបានក្លាយជារបបផ្ដាច់ការយ៉ាងជាក់ច្បាស់ឡើង ក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ្លួង វិបុលសង្គ្រាម (Luang Pibulsongkram) ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំនោមសមាជិកខាងយោធាបដិវត្តន៍ ។
ស្ដេចក្មេងអនន្ទ ម៉ាហ៊ីដុល (រាមាទី៧)បានសុគតក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ ស្ថិតក្រោមកាលៈទេសៈអ្វីមួយដ៏អាថ៌កំបាំង ការពន្យល់របស់ពួកមន្ត្រីគឺថាទ្រង់បានបាញ់ព្រះអង្គឯងដោយចៃដន្យ ពេលដែលកំពុងជូតសំអាតកាំភ្លើងរបស់ទ្រង់ ។ ទ្រង់ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះភាតារបស់ព្រះអង្គ ភូមិបុល អតុល្យតេជៈ (Bhumibol Adulyadej)ជាស្ដេចដែលសោយរាជ្យយូរបំផុត ក្នុងប្រទេសថៃ ហើយមានប្រជាប្រិយមែនទែនជាមួយនឹងពួកថៃៗ ។ ទោះបីជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញមានតែឈ្មោះក៏ដោយ ក៏ប្រទេសថៃត្រូវគ្រប់គ្រងដោយក្រុមរដ្ឋាភិបាលយោធាជាបន្តបន្ទាប់ ភាគច្រើនជាក់ស្ដែងដឹកនាំដោយ ហ្លួង វិបុលសង្គ្រាម (Luang Phibunsongkhram) និងសារិត ធនរត្ន (Sarit Dhanarajata) លាយឡំគ្នាជាមួយរយៈកាលដ៏ខ្លីនៃប្រជាធិបតេយ្យ ។
ពួកជប៉ុនបានសម្របសម្រួលការប៉ះទង្គិចគ្នា ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងផ្អាកបាញ់ជាទូទៅត្រូវបានប្រកាសឡើងនៅថ្ងៃ២៨មករា ។ នៅថ្ងៃ៩ឧសភា សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅតូក្យូ ជាមួយនឹងពួកបារាំងកំពុងត្រូវបង្ខិតបង្ខំដោយពួកជប៉ុន ក្នុងការលះបង់ការកាន់កាប់របស់គេលើដែនដីដែលមានជម្លោះ ។
បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់ជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយមានការជួយពីថៃសេរី ប្រទេសថៃត្រូវបានប្រព្រឹត្តដូចជាប្រទេសបរាជ័យ ដោយពួកអង់គ្លេសនិងបារាំងអញ្ជឹង ទោះបីជាការគាំទ្ររបស់អាមេរិកបន្ធូរបន្ថយ ក្នុងន័យសម្ព័ន្ធមិត្ត ។ ប្រទេសថៃមិនត្រូវបានត្រួតត្រាដោយពួកសម្ព័ន្ធមិត្តទេ ក៏ប៉ុន្តែប្រទេសត្រូវបង្ខំឲប្រគល់ដែនដី ដែលបានយកពីពួកអង់គ្លេសនិងបារាំងវិញ ។ នៅក្រោយសម័យសង្គ្រាម ប្រទេសថៃធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលវាស្ដែងឲឃើញថាជា អ្នកគាំពារពីបដិវត្តន៍កុម្មុយនិស្តនៅ ក្នុងបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ។
ទ័ពព្រៃកុម្មុយនិស្តចាប់មាន ក្នុងប្រទេសពីដើមទសវត្ស៦០រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៧ យុទ្ធជនរាប់ស្ទើរទាំងអស់១២,០០០នាក់គ្រប់ពេល នៅកម្រិតកំពូលនៃចលនា ក៏ប៉ុន្តែមិនដែលចោទជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់រដ្ឋទេ ។
ថ្មីៗនេះ ប្រទេសថៃក៏ជាសមាជិកសកម្មក្នុងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការគ្រប់គ្រងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ។
ផ្ទៃម្លោះ
របបរាជានិយមផ្តាច់
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៧៨២ ព្រះរាជាណាចក្រសៀមត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរាជវង្សចក្រី។  ក្រោយឆ្នាំ១៨៦៨ ព្រះបាទជូឡាឡុងកន (រាមាទី៥) បានកែទម្រង់រាជាណាចក្រមជ្ឈិមសម័យ ទៅជារដ្ឋកណ្តាលនៃរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ។  របបរាជានិយមបានចាប់ផ្តើមបង្កើតឋានានុក្រមរាជវង្ស និងអភិជន សក្កដា ទៅជាទិដ្ឋភាពដ៏សំខាន់បំផុតនៃប្រព័ន្ធនយោបាយសៀម។ ឆ្ពោះទៅកាន់ឆ្នាំ 1880 ស្តេចជូឡាឡុងកនបានសួរពីអឺរ៉ុបនូវការចាប់ផ្តើមមួយចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ទំនើប ហើយបានបង្ហាញពីចំណង់ចំណូលចិត្តដែលបានសម្រេចចិត្តសម្រាប់វប្បធម៌ Anglo-Saxons របស់ប្រទេសអង់គ្លេស។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1910 ព្រះបាទវជីរ៉ាវុឌ្ឍ (រាមាទី 6) បានស្វែងរកភាពស្របច្បាប់ពេញលេញនៃលទ្ធិជាតិនិយមថៃ ដោយប្រើវិធីសាស្រ្តបស្ចិមប្រទេស ដោយតែងតាំងមនុស្សសាមញ្ញដែលមានសមត្ថភាពច្រើនជាងមុនក្នុងរដ្ឋាភិបាល។  ការចូលរួមរបស់មនុស្សទូទៅបានធ្វើឱ្យពួកអភិជន និងអភិជនខកចិត្ត។ រាមាទី 6 អនុវត្តគោលនយោបាយដែលមិនពេញនិយមដែលបន្ថយឥទ្ធិពលនៃរាជវង្ស។
ការគ្រប់គ្រងមិនត្រឹមត្រូវនៃរាមាទី ៦ នៅសម័យរាមាទី 6 សុខភាពសារពើពន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានលុបចោល ការចំណាយដ៏ខ្ជះខ្ជាយលើតុលាការ អសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងអំពើពុករលួយរបស់ព្រះមហាក្សត្រ និងការបង្កើត អង្គភាពខ្លាព្រៃ របស់គាត់ដើម្បីលើកកម្ពស់ជាតិនិយមបែបទំនើបត្រូវបានគេចាត់ទុកថាខ្ជះខ្ជាយ។   នៅឆ្នាំ 1920 ការគ្រប់គ្រងសារពើពន្ធមិនត្រឹមត្រូវ និងការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចសកលបានធ្វើឱ្យថវិការដ្ឋមានឱនភាព។  នៅឆ្នាំ 1925 ព្រះអង្គម្ចាស់ជាន់ខ្ពស់បំផុតបានសម្រេចចិត្តទាមទារការកាត់បន្ថយការចំណាយយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសគ្រួសាររាជវង្ស។  នេះតំណាងឱ្យការប្រឈមយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះសិទ្ធិអំណាចរបស់ព្រះមហាក្សត្រដាច់ខាត ហើយបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃបញ្ហាសារពើពន្ធនៅក្នុងប្រទេសសៀម។ការរិះគន់ដូច្នេះថា រាមាទី៦ មិនមែនជាស្តេចផ្តាច់ការដែលមានសមត្ថភាពទេ ហើយទ្រង់បានបំផ្លាញរាជធានីនយោបាយដ៏ធំ។
នៅឆ្នាំ 1912 ការបះបោររបស់រាជវាំងដែលគ្រោងដោយមន្ត្រីយោធាវ័យក្មេងបានព្យាយាមមិនជោគជ័យដើម្បីផ្តួលរំលំនិងជំនួសរាមាទី 6 ។  គោលដៅរបស់ពួកគេគឺដើម្បីផ្តួលរំលំរបបពីបុរាណ ហើយជំនួសវាដោយប្រព័ន្ធរដ្ឋធម្មនុញ្ញនិយមលោកខាងលិច និងដើម្បីជំនួស រាមាទី៦ជាមួយនឹងព្រះអង្គម្ចាស់ដែលអាណិតអាសូរចំពោះជំនឿរបស់ពួកគេ។  ការបះបោរបានបរាជ័យ ហើយអ្នកចូលរួមត្រូវបានចាប់ដាក់គុក។  ជាប្រតិកម្ម ព្រះអង្គម្ចាស់ វ៉ាជីរ៉ាវុឌ្ឍ បានបោះបង់ចោលការប៉ុនប៉ងរបស់លោកក្នុងកំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយបន្តជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងដាច់ខាតរបស់លោក ដោយមានការលើកលែងតិចតួចក្នុងការតែងតាំងមនុស្សសាមញ្ញមួយចំនួនទៅក្រុមប្រឹក្សាឯកជន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់គាត់។
ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ
ជាព្រះរាជបុត្រា នៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតីព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ មាន ៖ - ព្រះនាមពេញ ៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស កុស្សរៈ - ប្រសូត ៖ ថ្ងៃសុក្រ ទី ២១ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩២៦ - ព្រះបិតា ៖ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា - មាតា ៖ ឃុនព្រះម្នាង សុវត្ថិឆោម នរល័ក្ខណ៍ មាឃ ឬហៅ ( ឃុនព្រះម៉ែនាង មាឃ ) ជាអតីតគ្រូល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យដ៏ល្បីល្បាញ ។ - ព្រះអង្គមានមហេសី ២ អង្គ មានបុត្រី ៣អង្គ និងបុត្រា ១អង្គ ដែលមានដូចតទៅ ៖ ១. អ្នកម្នាង ព្រុំ សង្វា ( ជាគ្រូល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យ ) អភិសេកឆ្នាំ ១៩៥៤ និងលែងលះនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ មានបុត្រ ៖ ១.១. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ ខេមាវត្តី ( ប្រសូត    ឆ្នាំ ១៩៥៥ ) ២. អ្នកម្នាង ហែម ចម្រើនតូនី ( កូនស្រីលោកតា ហែមចម្រើន និង ម៉ម ដកពាយ ) ២.១. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ សុធាជីវី ( ប្រសូត     ២៤ មករា ១៩៦៤ ២.២. អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីតារា ( ប្រសូត ២៦ មិនា ១៩៦៥ ) ២.៣. អ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីសារ៉ូ ( ប្រសូត ២១ មិនា ១៩៦៦ ) - ឆ្នាំ ១៩៦៣ ព្រះអង្គជាប្រធានក្រុមកងយោធិពលខេមរភូមិន្ទ ។ - ក្រោយពីការដួលរលំក្ឌាំង នៃរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ទង់ជាតិពណ៌ក្រហមឆ្អិនឆ្អៅមានប្រាកដកំពូលប្រាសាទប្រាំបានបង្ហូតឡើង ដែលជាសញ្ញាប្រាប់ថារបបដឹកនាំថ្មីបានឈានចូលមកហើយ នោះគឺក្រុមពួកបំផ្លាញជាតិ ហៅថា ទមិឡខ្មែរក្រហម ។ - ក្នុងរបបដ៏ចុកចាប់ពើតផ្សានេះ វាសនា របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ មិនខុសពីព្រះបរមវង្សានុវង្សខ្មែរ និងក្រុមអស់លោកឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៃរបបចាស់ ព្រមទាំងជីវិតដ៏ស្លូតត្រង់នៃប្រជាជនរួមលោហិតខ្មែរ នៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ សុគត ដោយខ្មែរក្រហមធ្វើគត់នៅខេត្តបាត់ដំបង ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ - នេះជាព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍អនុស្សាវរីយ៍ នៃព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ កុស្សរៈ  ។ - ឯកសារយោងនិងរូប ៖ • សៀវភៅ « សិរប្រណាមចោមហ្លួង » រៀបរៀងដោយលោក ក្រូច លីហ៊ន់ ។ • Bettmann collection  - បង្ហោះផ្សាយ រក្សាសិទ្ធនិងបន្ថែមពណ៌ ដោយគេហទំព័រ Colorise & Old Photos of Cambodia By: Leak NCee
ឃុំស្ទឹងកែវ
( Stueng Kaev Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន  ០៥ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំព្រែកខ្សាយ ខ
=រដ្ឋបាល= មាន ៦ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ អ្នកលឿង
=សាសនា=
វត្ត សន្សំកុសល
=ផ្សារ អ្នកលឿង= =រមណីដ្ឋាន=
អៀង សាយ
ស្វ័យជីវប្រវត្តិរបស់លោក អៀង-សាយ មានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជសុរិយា ពី ឆ្នាំទី៣៨ លេខ៨ ខែសីហា គ.ស.១៩៦៦ ដល់ឆ្នាំទី៣៩ លេខ៦ ខែមិថុនា គ.ស. ១៩៦៧។
( ស្វ័យជីវប្រវត្តិរបស់លោក អៀង-សាយ ជា pdf ៖ https://hslcorner.files.wordpress.com/2019/03/autobiography-of-ieng-say.kambujasuriya.pdf )
ខេត្តមហានគរ
ខេត្តមហានគរ ជាខេត្តនៅសម័យមហានគរ។ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។
ដំរីជាន់ខ្លា
រូបសំណាក់ដំរីជាន់ខ្លាសាងសង់ឡើងនៅក្នុងអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ នៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម ក្រោមការដឹកនាំដោយគណៈនៃគណៈអភិបាលខេត្តគឺលោក ពូ តុងហាវ។ រូបសំណាក់នេះមានទីតាំងស្ថិតនៅទីរួមខេត្តកំពង់ធំ ក្នុងភូមិសាស្រ្តសង្កាត់ដំរីជាន់ខ្លា ក្រុងស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ ដែលស្ថិតនៅក្បែរមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តកំពង់ធំ។ ដើមហេតុនៃការសាងសង់រូបនេះឡើង គឺបណ្តាលមកពីព្រះរាជបូជនីយកិច្ចបានទាមទារឯករាជ្យពីអាណានិគមនិយមបារាំងរួចមក សម្តេចព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ បានបញ្ជាឱ្យខេត្តនីមួយៗ ធ្វើជារូបសំណាក់និម្មិតរូបតំណាងឱ្យខេត្តរៀងៗខ្លួននៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ហើយរូបសំណាក់ជានិម្មិតរូប គឺតម្រូវឱ្យស្របតាមតថភាព និងសក្តាពលនៅក្នុងខេត្តនីមួយៗ។
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា គឺជាថេរវេលាដែលប្រជាជនកម្ពុជាទូទាំងប្រទេសនាំគ្នាគោរពទង់ជាតិ។ ពេលវេលាគោរពទង់ជាតិ÷ ចំពោះអត្តចរឹកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនដែលចាប់អារម្មណ៍នាំគ្នាគោរពទង់ជាតិទេ។ ថាប្រជាពលរដ្ឋចុះរវល់ព្រោះក្រពះ ចំណែកមន្ត្រីនៅតាមស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួន មិនដែលទាំងបានគោរពទង់ជាតិផង ដោយសារតែម៉ោង៨កន្លះឃើញស្លាកលេខរដ្ឋមួយចំនួនតូចនៅចតតាមដងផ្លូវដែលមានហាងគុយទាវ កាហ្វេ បាយនានា។ ហូបបាយ រឺ កាហ្វេ ហូបតែអោយខ្មាស់ដល់ជនបរទេសផង គេនិយាយថា មន្ត្រីអ្នកឯងប្រភេទហ្នឹងបានស្រុកអ្នកឯងចឹង។
=ការដោតទង់នៅមុខផ្ទះ ដងផ្លូវសារធារណៈ និង ទីន្លែងផ្សេងៗ=
នៅតាមមុខផ្ទះ
ឧទាហរណ៍ បុណ្យមាឃបូជា និង វិសាខបូជា ប្រជាជនតាមភូមិជុំគ្នាផឹកស្រា ហើយអួនខ្លួនថាជាពុទ្ធសាស្ត្រនិក ដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តតាមគន្លងមាគ៌ានៃពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់ ព្រះបរមគ្រូ។
នៅតាមដងវិថីសាធារណៈ
នៅថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ តាមដងវិថីនានា មិនសូវឃើញមានការដោតទង់ជាតិឡើង តែបើបុណ្យទើបបង្កើតថ្មីជោរនាំគ្នាដោត ហើយមន្ត្ត្រីភូមិ-ឃុំដើរប្រាប់អោយដោត និងចងចុះពេលបុណ្យ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទអង្គរ ល្ខោនខោល ល្ខោនស្បែកធំ ចាប៉ីដងវែង ចូលបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកតើលោកទាំងនោះមានបានដើរប្រាប់ទេ?
ព្រះវិហារវត្តចន្ទណារាម
thumb|ព្រះវិហារវត្តចន្ទណារាម ព្រះវិហារវត្តចន្ទណារាមជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩១ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៤៧ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តពណ្ណរាយ ឃុំចើងដើង ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ។
ហាឡាល
រូបភាពតូច
Halal នៅក្នុងភាសាអារ៉ាប់គឺជា ច្បាប់ ឬ បញ្ញត្តិ (អនុញ្ញាត) ច្បាប់នៅទីនេះគឺស្របតាមស្ដង់ដារនៃ គម្ពីគូរ៉ាន ។ ផ្ទុយទៅហាឡាម (ច្បាប់) ហារ៉ាម មិនត្រូវបានអនុញ្ញាត (គ្មានការអនុញ្ញាត) គ្មានការអនុញ្ញាតហើយបម្រាមនេះត្រូវតែធ្វើតាមស្តង់ដារនៃ គម្ពីគូរ៉ាន ។ ផ្អែកលើ គម្ពីគូរ៉ាន ភាពខុសគ្នារវាងសិទ្ធិនិងអ្វីដែលល្អនិងអាក្រក់កូរ៉ានគឺជាច្បាប់នៅ ក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះដោយក្រុមគ្រួសារសង្គមនិងខ្លួនឯង។ ហាឡាល់និង ហារ៉ាម ត្រូវបានគេពិចារណានៅក្នុងគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតជាងពេលវេលានិងទីកន្លែង។ មិនត្រឹមតែក្នុងវិស័យចំណីអាហារឬឱសថនោះទេប៉ុន្តែថែមទាំងនៅក្នុងវិស័យវប្បធម៌សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយនយោបាយ និងភាពគ្មានលំនឹងនៃមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវតែមានមូលដ្ឋានលើច្បាប់នេះ។ [1] ហាឡាល់គឺជាពាក្យដែលស្របច្បាប់អនុញ្ញាតឬគោរព។ ផ្ទុយពីហាឡាលគឺហារ៉ាមដែលខុសច្បាប់ឬហាមឃាត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Yusuf Al-Qardawi ជាអ្នកប្រាជ្ញជនជាតិម៉ូស្លីមបានកំណត់ ហាឡាល ជាច្បាប់ស្របច្បាប់ និងការអនុញ្ញាត្តិដែលគ្របដណ្តប់គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិត។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថាហារ៉ាមគឺជាទង្វើដែលហាមឃាត់ ដោយអល់ឡោះដូចជាការបរិភោគសាច់ជ្រូកការផឹកស្រាការរួមភេទនៅខាងក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍ការលេងល្បែងការលួចជាដើម នឹងធ្វើឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មនៅថ្ងៃបន្ទាប់ហើយអាចបណ្តាលឱ្យមានរបួសរាងកាយ។ ដាក់ទោសសូម្បីតែនៅក្នុងជីវិតនេះក៏ដោយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរប្រជាជនមិនមែនមូស្លីមជាច្រើនបានយល់ដឹងពីដែនកំណត់របស់ហាឡាលនិងហារ៉ាម។ ភាគច្រើននៃពួកគេយល់ថាហាឡាលនិងហារ៉ាមមានកម្រិតនៅក្នុងអាហារនិងភេសជ្ជៈ។ នៅក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាមច្បាប់ហាឡាលនិងហរ៉ារ៉ាមគ្របដណ្តប់គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតរួមទាំងអ្វីដែលយើងបរិភោគនិងផឹកដូចដែលអល់ឡោះបាននិយាយនៅក្នុងគម្ពីគូរ៉ាថាៈ "អស់អ្នកដែលដើរតាមព្យាការី (Muhammad), Nabi Ummi ដែលពួកគេបានឃើញនៅក្នុង Taurah និង Injil Sutras ដែលជាកន្លែងដែលពួកគេបានបញ្ជាឱ្យពួកគេដើម្បីធ្វើល្អនិងហាមឃាត់ពួកគេពីការធ្វើអាក្រក់។ មនុស្សអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើចំណីអាហារល្អនិងស្អាតហើយបង្ការកុំឱ្យពួកគេបរិភោគអាហារកខ្វក់។ ហើយទ្រង់ដោះបន្ទុករបស់គេចេញហើយដោះលែងពួកគេចេញពីឧបសគ្គដែលបង្ក្រាបពួកគេ។ ដូច្នេះអ្នកដែលជឿលើលោកនិងគាំទ្រលោកនិងជួយលោកនិងធ្វើតាមពន្លឺដែលត្រូវបានបញ្ជូនជាមួយលោកគឺជាអ្នកដែលនឹងទទួលជោគជ័យ 1.សត្វជ្រូកសត្វជ្រូកសត្វឆ្កែនិងអ្វីដែលត្រូវបានធ្វើឬស្រង់ចេញពីពួកគេ។
2.សត្វដែលមានក្រញ៉ាំនិងចង្កាដូចជាតោខ្លាឃ្មុំខ្លាឃ្មុំស្វានិងសត្វស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត។
3. ប្រភេទសត្វបក្សីដែលហាមឃាត់ដូចជាឥន្ទ្រីត្មាតនិងសត្វបក្សីស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត។
4. វត្ថុដែលមានគ្រោះថ្នាក់ដូចជាសត្វកណ្តុរពងស្វាសខ្យាដំរីនិងសត្វស្រដៀង ៗ ផ្សេងទៀត។
5. សត្វដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យសម្លាប់នៅអ៊ីស្លាម: ស្រមោចឃ្មុំឃ្មុំ។
6. សត្វូវបានគចាត់ទុកថាកខ្វក់ដូចជាសត្វកណ្ណររុយរុយនិងសត្វដទទៀត។
សត្វដែលរស់នៅលើដីដែលរស់នៅក្នុងទឹកដូចជាសត្វកង្កែបក្រពើនិងសត្វស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត។
ឃុំក្តុលសែនជ័យ(ស្រុកទឹកផុស)
ឃុំក្តុលសែនជ័យមានភូមិចំនួន៦គឺ ១.ភូមិក្តុល ២.ភូមិដំណាក់អំពិល ៣.ភូមិអូរល្ពៅ ៤.ភូមិអញ្ចាញ ៥.ភូមិដំណាក់ខ្លុង ៦.ភូមិតាឧស
ហាឡាល
8. សត្វស្លាបនិងសត្វលានៅក្នុងទឹក។
9. រាល់ប្រភេទសត្វដែលមានគ្រោះថ្នាក់និងគ្រោះថ្នាក់។
12.ឈាម។
13.ផ្នែកមួយនៃរាងកាយរបស់មនុស្សឬសុក
14. វត្ថុរាវឬសារធាតុរាវណាមួយមកពីមនុស្សឬសត្វដូចជាទឹកនោមលាមកក្អួតនិងខ្ទុះ។
15.សារធាតុគ្រោះថ្នាក់ឬរុក្ខជាតិលើកលែងតែជាតិពុលឬគ្រោះថ្នាក់អាចត្រូវបានលុបចោលក្នុងកំឡុងពេលដំណើរការ។
16.ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល (ស្រាបៀរស្រានិងវិញ្ញាណ) ។
17. ភេសជ្ជៈទាំងអស់សុទ្ធតែពុលនិងមានគ្រោះថ្នាក់
18. រាល់សារធាតុបន្ថែមទាំងអស់ត្រូវបានមកពីសារធាតុខាងលើនេះ។
19. សារធាតុរ៉ែពុលសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ឬសារធាតុរ៉ែធម្មជាតិណាមួយ
វិញ្ញាបនប័ត្រ Halal
វិញ្ញាបនប័ត្រ Halal គឺដើម្បីបញ្ជាក់ថាផលិតផលមួយដែលបំពេញតាមតម្រូវការសម្រាប់គ្រឿងផ្សំនិងមានសិទ្ធិទទួលបានផលិតកម្មនិងបំពេញតាមតម្រូវការស្តង់ដាហាឡាល់
ផលិតផលហាឡាល់
កាលពីមុននៅពេលនិយាយអំពីហាឡាលមនុស្សគិតថាសាច់ជាអាហារចម្បងសត្វត្រូវសម្លាប់តាមរូបមន្តអ៊ីស្លាម [3] ។ [ ត្រូវការអំណះអំណាង ]
1-សាច់ជ្រូកហាឡាល់សាច់មាន់ហាឡាល់សាច់គោហាឡាលសាច់គោហាឡាលសាច់ចៀម Halal ផលិតផលស៊ុតហាឡាលផលិតផលធ្វើម្ហូបហាឡាល់ផលិតផលទឹកដោះគោហាឡាល់និងផលិតផលគ្រួសារផលិតផលពាក់កណ្តាល ហាឡាលល។ 2 - វិញ្ញាបនប័ណ្ណ Halal Halal, Halal Cafe, Halal Restaurant; 3- វិញ្ញាបនប័ត្រសណ្ឋាគារ Halal; 4 - ដឹកជញ្ជូននិងដឹកជញ្ជូនហាឡាល; 5- សេវាកម្មពាណិជ្ជកម្មហាឡាល់និងសេវាហាឡាល់។ សម្រាប់ជនជាតិម៉ូស្លីមការប្រើប្រាស់ផលិតផលហាឡាល់គឺជាកាតព្វកិច្ចដូច្នេះផលិតផលដែលនាំចូលត្រូវបានជ្រើសរើសតែនៅពេលដែលផលិតផលនោះមានហាលីននៅលើវេចខ្ចប់។
==== សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដើម្បីនាំចេញផលិតផលរបស់ខ្លួននៅក្នុងក្រុមទាំងបួននេះទៅមជ្ឈឹមបូព៌ាតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់វិញ្ញាបនប័ត្រហាឡាល់គឺស្ទើរតែចាំបាច់។ តើការវាយតម្លៃនិងការបញ្ជាក់ពីផលិតផលហាឡាល់រឺមិនមែនដោយអ្នកឯកទេសជំនាញក្នុងការធ្វើអធិការកិច្ចអ៊ីស្លាមនៅឯរោងចក្រទេ។ ការត្រួតពិនិត្យនេះរួមបញ្ចូលនូវការវាយតម្លៃលើគ្រឿងផ្សំហាឡាល់សម្រាប់ផលិតកម្មផលិតផលនិងសុវត្ថិភាពអាហារនិងអនាម័យរបស់វាដើម្បីទទួលបានលក្ខខណ្ឌ "ស្អាតស្អំ" ។ ឥឡូវនេះមានអង្គការវិញ្ញាបនប័ត្រ Halal ឯករាជ្យនៅគ្រប់ប្រទេស ====
ឃុំកំពង់ចិនត្បូង
ភូមិក្នុងឃុំកំពង់ចិនត្បូង មាន៧ ភូមិគឺ: .លាបទង .កំពង់ក្តី .ឈើទាល .កំពង់ចិន .ជីយោគ .ស្វាយស .ងួនសៀម
ព្រះវិហារវត្តតាលវ័ន្ត
thumb|ព្រះវិហារវត្តតាលវ័ន្ត ព្រះវិហារវត្តតាលវ័ន្តជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩២ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៤៨ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តក្តីចារ្យិ៍ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ ។
ឃុំអ្នកលឿង
=រដ្ឋបាល= មាន ៥ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ ព្រែកធំ (ស្ថិតនៅភូមិ ព្រែកធំ)
=សាសនា=
វត្ត មហាគង្គារតនារាម (ហៅវត្តអ្នកលឿងក្រោម)
=ផ្សារ អ្នកលឿង= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំត្រពាំងធំ(ស្រុកទឹកឈូ)
ឃុំត្រពាំងធំ ( Trapeang Thum Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន  ០៤ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃឃុំត្រពាំងធំ
ព្រះនាងស៊ុនទរីវាណី
ព្រះនាងស៊ុនទរីវាណី ឬ ព្រះម៉ែស៊ុនទរីវាណី ឬ ព្រះស៊ុនទរីវាណី ឬ នាងព្រះស៊ុនទរីវាណី (ພະນາງສຸນທຣີວານີ, Phra mae Sunthareevanee , พระสุนทรีวาณี ) គឺ ទេពធីតារក្សាព្រះត្រៃបិដកក្នុង​សៀវភៅនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ .៕
ព្រះវិហារវត្តសិរីមង្គល
thumb|ព្រះវិហារវត្តសិរីមង្គល ព្រះវិហារវត្តសិរីមង្គលជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៣ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៤៩ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តកំពង់ជ្វា ឃុំគោល ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ ។
ឃុំកណ្ដោល(ស្រុកបទុមសាគរ)
(Kandaol) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ៥ភូមិ÷
ព្រះវិហារព្រះឥន្ទនិម្មិត
thumb|ព្រះវិហារវត្តព្រះឥន្ទនិម្មិត ព្រះវិហារវត្តព្រះឥន្ទនិម្មិតជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៨៧ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៤០ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តត្បែង ឃុំត្បែង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ ។
ចម ប្រសិទ្ធ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំណាងរាស្ត្រ-សមាជិករដ្ឋសភាកម្ពុជា
វិសេសនារី
អ្នកម្នាងវិសេសនារី អ្នកម្នាងត្រូវជាមហេសីរបស់ព្រះបាទអឡស្សរាជ។ តាមពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​បាន​សរសេរ​ថា​ ​អ្នក​ម្នាង​វិសេសនារី​ ​មហេសី​ព្រះ​អឡស្សរាជ ​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​នាមស្ដេចពាល​ ​ដែល​និយម​ចូល​ចិត្ដ​តែ​លេងល្បែង​ពាលា​ ​បរបាញ់​ចាប់​សត្វ​ ​ហើយ​ខ្ជិលច្រអូស​ ​មិន​ព្រម​រៀនសូត្រ​មុខ​វិជ្ជា​អ្វី​ទាំងអស់។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​បាន​សរសេរ​ថែម​ទៀត​ថា​ ​គឺ​ក្នុង​រាជ​ស្ដេច​អឡស្សរាជ​ដែល​ស្ដេច​លាវ ​ព្រះធម្មាអនុរថ​ ​បាន​មក​មក​ដល់​មហានគរ​ ​ទាមទារ​យក​ព្រះ​ត្រៃបិដក ​និង​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ព្រះ​កែវមរកត។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវអស្ចារ្យ
ឃុំរាធរ
=រដ្ឋបាល= មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ធម្មាអនុរថ
ព្រះបាទធម្មាអនុរថ ទ្រង់ជាស្ដេចនៃម៉ាឡានប្រទេស។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រលាវក្នុងរឿងនិទាន
ព្រះវិហារវត្តស្រីទូល
thumb|ព្រះវិហារវត្តស្រីទូល ព្រះវិហារវត្តស្រីទូលជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៤ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥០ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តស្រីទូល ឃុំទ្រា ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ។
ភូមិកណ្ដោល
សំដៅទៅដល់៖
អេធៀន អៃម៉ូនីញ៉េរ៍
ស្តាំ|រូបភាពតូច| អេធៀន ហ្វ្រង់ស័រ អៃម៉ូនីញ៉េរ៍ អេធៀន អៃម៉ូនីញ៉េរ៍ (ថ្ងៃទី ២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨៤៤ ដល់ថ្ងៃទី ២១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩២៩) គាត់ជាអ្នករុករកបារាំងម្មាក់។ គាត់គឺជាអ្នក បុរាណវិទ្យា ដំបូងគេដែលធ្វើការ ស្ទាបស្ទង់ ជាប្រព័ន្ធ នូវប្រាសាទបុរាណនៃ អាណាចក្រខ្មែរ ក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ និង វៀតណាមភាគខាងត្បូង។ ស្នាដៃចម្បងរបស់គាត់គឺ " Le Cambodge " ដែលបានបោះពុម្ពជាបីភាគចាប់ពីឆ្នាំ ១៩០០ ដល់ឆ្នាំ ១៩០៤ ។
ជីវប្រវត្តិ
លោកអេធៀន អៃម៉ូនីញ៉េរ៍ កើតនៅប្រទេសបារាំង។
គាត់ក៏បានបម្រើការជាអ្នកតំណាងបារាំងស្តីទីសម្រាប់ អាណាព្យាបាលបារាំងនៃប្រទេសកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី ៦ ខែមករាឆ្នាំ ១៨៧៩ ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែឧសភាឆ្នាំ ១៨៨១ ។ លោក​បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ចម្លាក់​ខ្មែរ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​ក្រោយ​មក​បាន​ដាក់​តាំង​នៅ ​សារមន្ទីរ ហ្គីមេ  ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ គាត់ក៏បានសរសេរសៀវភៅជា ភាសាចាមផង ដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នករុករកជនជាតិបារាំង
ព្រះវិហារវត្តខ្មាក់
thumb|ព្រះវិហារវត្តខ្មាក់ ព្រះវិហារវត្តខ្មាក់ជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៤ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥០ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តខ្មាក់ ឃុំចំណារលើ ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ។
ព្រះវិហារប្រាសាទស្វាយជ្រុំ
ព្រះវិហារប្រាសាទស្វាយជ្រុំជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៤ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥០ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តស្វាយជ្រុំ ឃុំចំណារលើ ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ។
ស្រេន្ទ្រាទី២
ព្រះបាទសេ្រន្ទ្រាទី២ ស្ដេចអង្គនេះជាសន្តតិវង្សរបស់ស្ដេចចាមស្រេន្ទ្រាវរមិន្ទកាលពីជំនាន់ព្រះបាទកុម៉ែរាជ។
ប្រហារជីវិតមាតាបក្សីចាំក្រុង
​យោង​ទៅ​តាម​ពង្សាវតារ​វត្ដ​កោកកាក​វិញ​ ​គេ​អាច​ដឹង​ថា​ ​មហេសី​របស់​ព្រះបាទចក្រព័ត្រទ្រង់​មានគភ៌​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ដំបងគ្រញូង​លើកទ័ព​មក​វាយប្រហារ​ដណ្ដើម​រាជ្យ។​ ​ព្រះ​នាង​បាន​រត់​រួច​ទៅ​លាក់ខ្លួន​ពួន​អាត្មា​ ​នៅ​តាម​ភូមិស្ថាន​តំបន់​ឆ្ងាយ​ដាច់​ស្រយាល។​ ​បន្ទាប់​មក​ ​ព្រះ​នាង​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ។​ ​តែ គេ​មិន​បាន​ស្គាល់ឈ្មោះ​ព្រះរាជបុត្រ​អង្គ​នេះ​ទេ​ ​ធំ​ឡើង​ពេញវ័យ​កាលណា​ព្រះរាជបុត្រ​បាន​មាន​មហេសី។​ ​ព្រះ​មហេសី​ទ្រង់​គភ៌​​បាន ​១០ ​ខែ ​កាល​ក្នុង​រាជ្យ​ ​និង​សម័យ​ដែល​ស្ដេច​ពញាក្រែក​ ​ឬ​ព្រហ្មកិល​ ​ឬ​ព្រះបាទ​សិន្ធព​អមរិន្ទ​ ​កោះហៅ​ហោរា​ឲ្យមក​ទស្សន៍​ទាយ​មើល​រក​អ្នកមាន​បុណ្យ។​ ​គ្រានោះ​ព្រះរាជបុត្រ​ក៏​បាន​សុគត​ដែរ​ ​តែ​គេ​មិន​បានដឹង​ដោយ​ប្រកា​ណាមួយ​ឡើយ​ទេ។​ ​ព្រះរាជបុត្រ​អង្គ​នេះ​ ​បើ​តាម​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​មានឈ្មោះ​ថា​ ពញាពេជ្រ។​ ​ព្រះ​មាតា​ ​ដែល​ជា​មហេសី​ព្រះបាទ​ចក្រព័ត្រ​ ​មានឈ្មោះ​ថា​ អ្នកម្នាងទង។​ ​ឯ​មហេសី​របស់​ពញាពេជ្រ​ឈ្មោះ​ អ្នកម្នាងទេព។​ ស្ដេច​ពញាក្រែក​ ​ឬ​ព្រហ្មកិល​ ​ឬ​សិន្ធព​អមរិន្ទ​ ​កាលបើ​បាន​ព្យាករ​ទាយ​ថា​ ​អ្នកមាន​បុណ្យ​ ​បាន​មក​ចាប់កំណើត​បាន​ ​១០​ខែ ក្នុង​ត្រកូល​ក្សត្រ​ហើយ​ ​ក៏​ចេញ​បញ្ជា​ឲ្យ​នាម៉ឺន​ពល​ទ័ព​សេនា​គ្រប់​ទិស​ទី​ ​ចាប់​ប្រមូល​ស្ដ្រី​ទាំងអស់​ក្នុង​នគរ​ ​ដែល​មាន​ផ្ទៃពោះ​ចំនួន​​ ១០​ ខែ យក​ទៅ​ប្រហារ​ជីវិត​កុំឲ្យ​មាន​សល់។​ ​ពេជ្ឈឃាដ​ត្រូវ​កាប់​ស្ដ្រី​ទាំងនោះ​ជា​បី​កង់​ ​គឺ​ត្រង់​ក​ ​និង​ពោះ។​ អ្នក​ម្នាង​ទេព​ ​ដែល​កាលនោះ​ ​បាន​មក​លាក់ខ្លួន​រស់នៅ​ក្នុងស្រុក​ស្ទោង​ ​មិន​បាន​គេច​ផុត​ពី​គ្រោះ​កំណាច​នោះ​ទេ។​ ​ព្រះ​នាង​ត្រូវ​ស្ដេច​ចាម​សេ្រន្ទ្រា​ ​ជា​ស្ដេច​ចាម​ចំណុះ​ខ្មែរ​ ​តាំង​តែ​ពី​សម័យ​រាជ្យ​ ព្រះថោងនាងនាគ​ ​ឬ​ស្ដេចកុម៉ែរាជ​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​១​ ​នៅស្រុកស្ទោង ​ចាប់​យក​ទៅ​ថ្វាយ​ព្រះរាជា។​ ​ព្រះសិន្ធព​អមរិន្ទ​ក៏​បង្គាប់​ឲ្យ​ក្រុម​ពេជ្ឈឃាដ​ស្ដេច​ចាម​យក​ទៅ​ ប្រហារជីវិត​ដោយ​គ្មាន​ស្រណោះ​ប្រោសប្រណី។​ ​កន្លែង​ពិឃាដ​អ្នក​ម្នាង​ទេព​ស្ថិត​នៅ​ខាងត្បូង​កំពង់ព្រះ​ជិន​ (ប្រហែលជា​ កំពង់ចិន ​ក្នុងស្រុក​ស្ទោង​ ​ខេត្ដកំពង់ធំ) ហើយ​នៅ​ខាងលិច​វាំង​ស្ដេច​ចាម​សេ្រន្ទ្រា។​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​ពេជ្ឈឃាដ​ ​កាប់​ប្រហារ​ត្រង់​ពោះ​ ​ព្រះ​នាង​ទេព​ទារក​នោះ​រត់ឡើង​ទៅ​នៅ​ទ្រូង​ម្ដាយ​ ​ហើយ​ដល់​ពួក​ពេជ្ឈឃាដ​ចេញ​ទៅ​បាត់​ទារក​ក៏​ធ្លាក់​ចេញ​មក​ក្រៅ។​ ​គឺ​នៅ​ពេល​នោះ​ហើយ​ដែល​ទេពឥន្ទ្រី​ ​និង​ហ្វូង​បក្សាបក្សី​ជា​ច្រើន​បាន​ហោះ​កុះករ​ ​កក​កុំ​ចុះ​មក​រោម​ក្រុង​ការពារ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ។​ ​សត្វ​ខ្លះ​ទៀត​ត្រដាងស្លាប​ដាក់​ក្រោម​ទារក​ ​ការពារ​កុំឲ្យ​ប៉ះ​ប្រឡាក់​នឹង​ដី។​ ​តា​គហេ​ដែល​ឃ្វាលគោ​នៅ​ជិត​នោះ​ ​ឃើញ​ហ្វូង​សត្វ​បក្សាបក្សី​ជា​ច្រើន​ហោះ​ក្រវែល​ ​ក្រឡឹង​ចុះ​ក្រឡឹង​ឡើង​ ​ឆ្វាត់ឆ្វែង​ច្រើន​ពេក​ក្នុង​មេឃ​ ​កើតក្ដី​ឆ្ងល់​សង្ស័យ​ ហើយ​ក៏​ដើរ​តំរង់​ទៅ​មើល​ដល់​កន្លែង។​ ​ស្រាប់តែ​គាត់​ភ្ញាក់​ព្រើត​ ​នឹកគិត​ទៅ​អស្ចារ្យ​ខ្លាំង​ពេក​ ​កាលបើ​ឃើញ​ទារក​មួយ​ត្រូវ​បាន​ហ្វូង​បក្សាបក្សី​ចោមរោម​ ​ក្រុង​ការពារ​ ​គាត់​ក៏​លើក​បី​ទារក​យក​មក​ចិញ្ចឹម​បីបាច់​ថែរក្សា​ ​ថ្នាក់ថ្នម​យ៉ាង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ ​និង​ស្រឡាញ់​ជាទី​បំផុត។​ ​តា​គហេ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ ​បក្សីចាំក្រុង​ ​ឲ្យ​ទារក​នោះ​ជាប់​រៀង​រហូត​មក។​
សុគត
ព្រឹក​ឡើង​ទើប​ព្រះបាទ​សេ្រន្ទ្រា​ដឹង​ថា​ ​បុត្រី​បាន​ចុះ​ចាក​ចេញពី​ដំណាក់​ ​រត់​ទៅ​តាម​បក្សីចាំក្រុង។​ ​ខឹង​ខ្ញាល់​ ​អាក់អន់​ស្រពន់ចិត្ដ​ខ្លាំង​ណាស់​ ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​រៀបចំ​ប្រមូល​កងទ័ព​យ៉ាងច្រើន​ ​ដើម្បី​ដេញ​តាម​ចាប់​កូនស្រី​យក​មក​វិញ។​ ​កន្លែង​ប្រមូល​ប្រជុំ​ពល​រេហ៍​នោះ​បាន​ក្លាយទៅជា​ភូមិ​ហើយ​ជាប់​ឈ្មោះ​រៀង​ រហូត​ថា​ ​ភូមិ​ជុំពល។​ ​ដេញ​តាម​មក​ដល់​ទន្លេសាប​ ​ស្ដេច​ចាម​ក្រឡេក​មើលទៅ​ឆ្ងាយ​ ​ឃើញ​ទូក​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​នៅ​ដាច់​កន្ទុយភ្នែក​ ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​អស់​សេចក្ដី​សង្ឃឹម​កើតក្ដី​មួហ្មង​ ​អាម៉ាស់មុខ​ ​ឈឺ​ចុកចាប់​រហូត​អស់​ជីវិត។​ ចំណែក​នាង​ ពៅពិសី​វិញ​ ​ក្រោយ​ដែល​បានដឹង​ថា​ ​ព្រះ​បិតា​ចូល​ទិវង្គត​ ​ដោយ​មាន​ព្រះ​ស្វាមី​ ​ព្រះបាទ​បក្សីចាំក្រុង​ ​ជូន​ដំណើរ​មក​ជាមួយ​ផង​ ​ព្រះ​នាង​ក៏​វិល​ត្រលប់​មក​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ពិធីបុណ្យ​ទាន​បញ្ជូន​កុសល​ថ្វាយ ​ព្រះ​បិតា​ទៅ​តាម​ប្រពៃណី។​ ​ព្រះ​នាង​បាន​រៀបចំ​ធ្វើ​ផ្លូវ​មួយ​យ៉ាង​ធំ​ល្អ​ស្អាត​សមរម្យ​ ​ខ្ពស់​ផុត​ពី​ទឹក​ ​កន្លែង​នោះ​មានឈ្មោះ​ថា​ ​កំពង់​ពៅពិសី​ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។​ ​ព្រះ​នាង​បាន​បង្គាប់​ឲ្យ​យក​ធ្នូ​ ​និង​សរ​ ​ទៅ​តំកល់​ទុក​កន្លែង​ដើម​ ​ហើយ​ព្រះ​នាង​ក៏​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​សាង​អាស្រម​មួយ​ ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​បរមរាជវាំង​ ​ដើម្បី​ទុក​ថ្វាយ​ រំឭកគុណ​បំណាច់​ ​និង​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​របស់​ព្រះ​បិតា។​ ​អាស្រម​នោះ​មានឈ្មោះ​ថា​ ​អាស្រម​ព្រះបាទ​សេ្រន្ទ្រា ដែល​ក្លាយ​បន្ដិច​ម្ដងៗ​ទៅ​ជា​ ​អ្នកតា​សេ្រន្ទ្រា។ នៅ​ទីកន្លែង​នេះ​ ​តាម​ទំនៀមទំលាប់​ ​បី​ឆ្នាំ​ម្ដងៗ​ ​គេ​ត្រូវ​រៀបចំ​ធ្វើ​ពិធី​បូជាយញ្ញ​ ​យក​អ្នកទោស​ធ្ងន់​មក​ប្រហារជីវិត​ថ្វាយ​អ្នកតា​ ​ដើម្បី​សុំ​សេចក្ដីសុខ​សប្បាយ​ចំរុងចំរើន។​ ​បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ​ ​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ស្ដេច​ចាម​សេ្រន្ទ្រា​ ​នឹង​ចូល​សណ្ឋិត​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​ ​ហើយ​នាំ​បង្វក់បង្វល់​ ​បញ្ចូល​ចិត្ដ​ឲ្យ​ឆ្កួត​ឡប់​សតិ​ ​កាច​សាហាវយង់ឃ្នង​ ​ក្បត់គ្នា​ចុះឡើង​ ​បង្កើត​ក្រុម​ជា​ទ័ព​បះបោរ​ ​កាប់សំលាប់​គ្នា​ឥត​ត្រា​ប្រណី។​ ​កងទ័ព​នេះ​នឹង​មានកំលាំង​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំងក្លា​ ​ជាង​កងទ័ព​នានា​ទាំងឡាយ​ឯទៀត។ ចាប់តាំងពី​ ថ្ងៃ​នោះ​មក​ ​ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស​ស្ដេច​ចាម​នៅ​ស្រុក​ស្ទោង​ ​ក៏​រលាយ​បាត់​អស់​ទៅ​ដែរ​ ​ហើយ​ស្រុក​ស្ទោង​ក៏​ត្រូវ​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ខេត្ដ​អាសន្នទុក្ខ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រចាមក្នុងរឿងនិទាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រចាមក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សជ័យវរ្ម័ន
ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍
រូបភាពតូច| លោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍ ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍ (១៨៦៤ - ១៩៣៥) លោកជាអ្នកបុរាណវិទ្យា និងអ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិបារាំង ដែលមានឯកទេសខាងវប្បធម៌នៃ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ ដោយសារគាត់ជាអតីតនាយកនៃ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស  ការចូលរួមចំណែករបស់គាត់ក្នុងការសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្ត ខ្មែរ ស្ថាបត្យកម្ម និង សិលាចារឹក មានការទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
ជីវប្រវត្តិ
ការបង្រួបបង្រួមជាតិរបស់ព្រះបាទជយវរ្ម័ន ទី ៧ បានចាប់ផ្តើមចុះផ្សាយនៅក្នុងព្រឹត្តិបត្រ សាសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ដោយសារលោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍។
លោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍ បានស្លាប់ទាំងមានអាយុ ៧១ ឆ្នាំ ពេលគាត់ត្រឡប់ទៅបារាំងវិញហើយក្នុងទីក្រុងទូឡុងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៤។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នករុករកជនជាតិបារាំង
នីនថេនដូ
ក្រុមហ៊ុន នីនថេនដូ (Nintendo, 任天堂株式会社) គឺជាក្រុមហ៊ុនវីដេអូហ្គេមពហុជាតិរបស់ជប៉ុន មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងក្យូតុ ប្រទេសជប៉ុន ក្រុមហ៊ុននេះមានការអភិវឌ្ឍវីដេអូហ្គេម និងកុងសូលវីដេអូហ្គេម
ក្រុមហ៊ុននីនថេនដូបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៨៨៩ ជាឈ្មោះ នីនថេនដូ ការូតា (任天堂骨牌) ដោយលោកហ្វូសាជីរ៉ូ យ៉ាម៉ាអ៊ូជី អ្នកសិប្បករ និងសន្លឹកបៀដែលផលិតដោយដៃផ្ទាល់ហាណាហ្វូដា បន្ទាប់​ពី​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មុខ​ជំនួញ​ផ្សេង​ៗ​ក្នុង​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៦០ និងទទួលបានឋានៈស្របច្បាប់ជាក្រុមហ៊ុនសាធារណៈ ក្រុមហ៊ុននីនថេនដូចែកចាយកុងសូលដំបូង Color TV-Game ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ក្រុមហ៊ុននេះទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិជាមួយនឹងការចេញផ្សាយគឺហ្គេម ដុងគីកុង (Donkey kong) ក្នុងឆ្នាំ១៩៨១ និងហ្វេមីកុំ និងហ្គេម ស៊ូភ័រម៉ារីអូប្រាថឺរ (Super Mario Bros.) ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥
កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក
កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក (World Food Programme, អក្សរកាត់ WFP)
ឃុំបាបោង
=រដ្ឋបាល= មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
តួសម្ដែងកម្ពុជា
នេះជា Aritcle តួសម្ដែង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការពេញនិយមទស្សនា និង ទទួលស្គាល់កិត្តិនាម និង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជាផ្លូវការណ៍ ដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងពិភពសិល្បៈភាពយន្តនៃប្រទេសកម្ពុជា ឈ្មោះអ្នកសម្ដែងទាំងអស់និងត្រូវ ចុះក្នុងបញ្ជីនេះ ដើម្បីចងក្រងនូវ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ របស់ពួកគេ ជាអត្ថបទស្តង់ដារ (Standard Aritcle) ឈ្មោះអ្នកសម្ដែងទាំងអស់ ត្រូវបានចែកជាពីប្រភេទផងដែរ តួសម្ដែងស្រី និង តួសម្ដែងប្រុស ។
តួសម្ដែងស្រី
Actress
កំណត់ចំណាំ
រាល់តារាសម្ដែងទាំងអស់ មិនត្រូវពាក់ព័ន្ធរឿងនយោបាយ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ព្រោះតារាសម្ដែងជា សិល្បៈក្រៅប្រព័ន្ធនយោបាយ ដើម្បីបញ្ជៀសការស្អប់ខ្ពើមពីមហាជន ដើម្បីសេរីភាព និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ក្នុងរង្វង់សិល្បៈរបស់កម្ពុជា ។ រាល់តារាសម្ដែងទាំងអស់ មិនត្រូវ មានសកម្មភាពលេចធ្លោ ក្នុងបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ រិតតែមិនគួរគប្បីក្នុងការផុសសារនយោបាយ បក្សណាមួយក្នុងបណ្ដាញសង្គមឡើយ ដូចនេះបើមានតារាសម្ដែងរូបណាបំពាននៅក្រិតក្រមសីលធម៌នេះ និង ត្រូវបានដកចេញពីបញ្ជីនៃការចងក្រងស្តង់ដារ ហើយអាចនិងមានការស្នើសុំ លុប Aritcle ឈ្មោះ ចេញពីបញ្ជីអ្នកសម្ដែងរបស់កម្ពុជាផងដែរ អ្នកសម្ដែងទាំងអស់ត្រូវប្រាកដក្នុងចិត្តថា អ្នកជាមនុស្សរបស់មហាជន មិនមែនជាមនុស្សរបស់បក្សនយោបាយណាមួយឡើយ សូមអរគុណ ។
កុងហ្វូផេនដា (ខ្សែភាពយន្ត)
កុងហ្វូផេនដា (Kung Fu Panda) គឺជាខ្សែរភាពយន្តបែបគំនូរជីវចល ដែលផលិតដោយ DreamWorks ឆ្នាំ២០០៨ ដោយលោក John Stevenson និង Mark Osborne
សាច់រឿង
នៅក្នុងជ្រលងភ្នំសន្តិភាព ជាទឹកដីនៃប្រទេសចិនបុរាណដែលរស់នៅដោយសត្វពាហនៈ ខ្លាឃ្មុំផេនដាដ៏ល្ងង់ខ្លៅ Po ជួយឪពុកចិញ្ចឹមរបស់គាត់គឺលោក Ping បើកភោជនីយដ្ឋានគុយទាវរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែសុបិនចង់ប្រយុទ្ធជាមួយ Furious Five - Tigress, Monkey, Crane, Viper និង Mantis - ក្រុមនៃចៅហ្វាយនាយកុងហ្វូដែលបណ្តុះបណ្តាលដោយ Master Shifu ។
គ្រូ Oogway ដ៏ឈ្លាសវៃ ដែលជាអ្នកណែនាំរបស់ Shifu ទាយថា អតីតបុព្វបុរសរបស់ Shifu ដែលជា Tai Lung អាក្រក់នឹងរត់ចេញពីគុក ហើយវាយលុកជ្រលងភ្នំ ដើម្បីទទួលបាន Dragon Scroll ដែលជាវត្ថុបុរាណរឿងព្រេងនិទានដែលគាត់ធ្លាប់ត្រូវបានបដិសេធ។ ដោយភ័យស្លន់ស្លោ Shifu បញ្ជូន Zeng សត្វក្ងោកដើម្បីបង្កើនសន្តិសុខក្នុងគុក ខណៈពេលដែលគាត់រៀបចំការប្រកួតសម្រាប់ Five ដើម្បីឱ្យ Oogway អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណ Dragon Warrior ដែលជាវីរបុរសដែលត្រូវបានព្យាករណ៍សក្តិសមក្នុងការអាន Scroll ដែលត្រូវបានគេនិយាយថាផ្តល់ថាមពលគ្មានដែនកំណត់លើវា។ អ្នកអាន។ ពូមកដល់យឺតពេកក្នុងការចូលសង្វៀន ដោយក្តីអស់សង្ឃឹមក្នុងការឃើញរូបព្រះរបស់គាត់ គាត់បានបើកខ្លួនឯងដោយចៃដន្យទៅកាន់កណ្តាលសង្វៀន ដែល Oogway ប្រកាសថាគាត់ជា Dragon Warrior ធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលមានវត្តមាន។
ដោយជឿថាការសម្រេចចិត្តរបស់ Oogway ក្លាយជាឧបទ្ទវហេតុមួយ Shifu ព្យាយាមកម្ចាត់ Po ជាមួយនឹងរបបហ្វឹកហាត់ដ៏ឃោរឃៅ ខណៈពេលដែល Five បានច្រានចោល Po ថាជាអ្នកចូលចិត្តដែលមិនមានសក្តានុពលក្នុងសិល្បៈក្បាច់គុន។ Po ចាត់ទុកការឈប់ពីការងារ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពី Oogway គាត់បានស៊ូទ្រាំនឹងការហ្វឹកហាត់របស់គាត់ ហើយបន្តិចម្តងៗក្លាយជាមិត្តនឹង Five ជាមួយនឹងភាពធន់ ជំនាញធ្វើម្ហូប និងកំប្លែងល្អ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ Po ដឹងថាអាកប្បកិរិយាត្រជាក់និងឆ្ងាយរបស់ Shifu កើតចេញពីការអាម៉ាស់ផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះការក្បត់របស់ Tai Lung ដោយបានចិញ្ចឹមគាត់តាំងពីតូច។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការព្រមានរបស់ Zeng មិនត្រូវបានអើពើ ហើយ Tai Lung បានរត់គេចពីគុកដោយយកសោររបស់គាត់ជាមួយនឹងរោមរបស់ goose មួយ ហើយកម្ចាត់អ្នកយាម។ ដោយបានដឹងពីគ្រោះមហន្តរាយនេះ Shifu ប្រាប់ Oogway ដែលធ្វើឱ្យគាត់សន្យាថានឹងជឿលើ Po ។ បន្ទាប់មក Oogway ឆ្លងទៅឋានសួគ៌ក្នុងស្ទ្រីមនៃផ្កា peach ។
ពេលឮថា Oogway បានស្លាប់ហើយ Tai Lung ជិតមកដល់ភ្លាម Po នៅតែមិនអាចរីកចម្រើនជាមួយកុងហ្វូ ហើយធុញទ្រាន់នឹងការព្យាបាលដ៏ឃោរឃៅដែលគាត់បានស៊ូទ្រាំ ធ្វើឱ្យ Shifu សារភាពថាគាត់មិនដឹងពីរបៀបបង្ហាត់ខ្លាឃ្មុំផេនដានោះទេ។ អ្នកចម្បាំងនាគ។ Tigress ដែលជាសមាជិកដ៏ឆ្នើមនៃក្រុម Five ឮរឿងនេះ ហើយនាំក្រុមរបស់នាងទៅប្រឈមមុខជាមួយ Tai Lung ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Shifu បានរកឃើញថា Po មានសមត្ថភាពផ្នែករាងកាយដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៅពេលដែលត្រូវបានជំរុញដោយអាហារ ហើយបានបង្វឹក Po ដោយជោគជ័យដោយបញ្ចូលស្នាដៃទាំងនេះទៅក្នុងរចនាប័ទ្មកុងហ្វូប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដោយប្រើអាហារជាការពង្រឹងវិជ្ជមាន។
The Furious Five បាន​វាយ​សម្រុក​យ៉ាង​ល្អ​ជាមួយ​នឹង Tai Lung ប៉ុន្តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ត្រូវ​បាន​គ្រប​ដណ្តប់​ដោយ​បច្ចេកទេស​វាយ​ប្រសាទ​របស់​គេ។ Shifu សម្រេចចិត្តថា Po ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការទទួល Dragon Scroll ប៉ុន្តែផ្ទៃដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទទេរបស់រមូរមិនបង្ហាញពីអាថ៌កំបាំងដ៏មានឥទ្ធិពលណាមួយឡើយ។ ដោយជឿថាវាពិតជាសំណាងដែល Po ត្រូវបានជ្រើសរើស Po និងទាំងប្រាំបានជម្លៀសអ្នកស្រុកនៅជ្រលងភ្នំ ខណៈពេលដែល Shifu រៀបចំដើម្បីប្រឈមមុខនឹង Tai Lung ។ ក្នុង​ការ​ព្យាយាម​លួង​លោម Po ដែល​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ លោក Ping បង្ហាញ​ថា "ស៊ុប​គ្រឿងផ្សំ​សម្ងាត់" របស់​គាត់​មិន​មាន​ធាតុផ្សំ​សម្ងាត់​នោះ​ទេ ដោយ​ពន្យល់​ថា​អ្វីៗ​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​ជឿ។ ដោយដឹងថានេះជាសាររបស់ Dragon Scroll ដែលបង្ហាញតែមុខអ្នកអានប៉ុណ្ណោះ Po ក៏ប្រញាប់ត្រឡប់ទៅជួយ Shifu ។
តៃ ឡុង បាន​វាយ​ប្រហារ​ស៊ីហ្វូ ដែល​សុំទោស​ដោយ​មាន​មោទនភាព​ខ្លាំង​ពេក​ដែល​បាន​ឃើញ​នរណា​ជា​សិស្ស​របស់​គាត់។ Po ដែល​មក​ដល់ Dragon Scroll បង្ហាញ​ពី​ការ​ប្រកួត​ច្រើន​ជាង​គូប្រកួត​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​គាត់​ខកចិត្ត​នឹង​បច្ចេកទេស​ប្រយុទ្ធ​ដែល​ច្របូកច្របល់។ ទីបំផុតគាត់ត្រូវបានបង្ក្រាបដោយជំនាញខ្លាំងជាងរបស់ Tai Lung ប៉ុន្តែដោយលោភលន់ចង់បានអំណាច Tai Lung មិនអាចយល់ពីសាររបស់ Dragon Scroll បានទេ។ ដោយបានរកឃើញថាជាតិខ្លាញ់ក្នុងខ្លួនរបស់គាត់ធ្វើឱ្យគាត់មានភាពស៊ាំនឹងការវាយប្រហារសរសៃប្រសាទរបស់ Tai Lung ប៉ូបានទម្លាក់សត្រូវរបស់គាត់ជាមួយនឹងក្បាច់គុនកុងហ្វូថ្មីរបស់គាត់ ហើយទីបំផុតបានដកគាត់ចេញពីអត្ថិភាពដោយប្រើ Wuxi Finger Hold ។ Po ត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសដោយជ្រលងភ្នំ និងទទួលបានការគោរពពី Furious Five ខណៈពេលដែល Shifu សម្រេចបាននូវស្ថានភាពនៃសន្តិភាពខាងក្នុង។ នៅក្នុងទិដ្ឋភាពក្រោយការផ្តល់ឥណទាន Shifu និង Po ចែករំលែកអាហារមួយខណៈពេលដែលផ្លែប៉ែសដែល Shifu បានដាំកាលពីមុនក្នុងខ្សែភាពយន្តបានដុះទៅជាដើមឈើនៅផ្ទៃខាងក្រោយ។
ព្រះវិហារវត្តឌួងសូរិយា
thumb|ព្រះវិហារវត្តឌួងសូរិយ ព្រះវិហារវត្តឌួងសូរិយាជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៥ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥១ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តក្តីដូង ឃុំក្តីដូង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ ។
ទ្រឹស្ដីការអភិវឌ្ឍន៏
ការអភិវឌ្ឍគឺជាការបង្កើតពីគ្មានអោយទៅមាន ហើយពីមានឲ្យនៅតែល្អប្រសើរជាងមុន។
ឃុំពាមមានជ័យ
=រដ្ឋបាល= មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ឃុំកណ្ដោល(ស្រុកទឹកឈូ)
( Kandaol Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន  ០៥ភូមិ៖ ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំពាមមានជ័យ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ព្រះវិហារវត្តកំពង់ព្រះជ្រៃសិរីត្នោតគូរ
thumb|ព្រះវិហារវត្តកំពង់ព្រះជ្រៃសិរីត្នោតគូរ ព្រះវិហារវត្តកំពង់ព្រះជ្រៃសិរីត្នោតគូរជាព្រះវិហារបុរាណ សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៧ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥៣ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តបន្ទាយស្ទោង ឃុំបន្ទាយស្ទោង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ។
ខេត្តឧត្តរធានី
ខេត្តឧត្តរធានី (จังหวัดอุดรธานี) ជាខេត្តទី ៧៦ ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងខេត្តហ្នងគាយ, ខាតកើត​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​សកលនគរ, ភាគ​អាគ្នេយ៍​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​កាល្លសិន្ធ, ខាង​ត្បូង​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​ខនកែន, និង​ខាង​លិច​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​ហ្នងបួឡាំភូ ខេត្ត​ឧត្ដរធានី មានផ្ទៃដីចំនួន ១១៧៣០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយ​មានទីរួមខេត្តគឺ ក្រុងឧត្ដរធានី ជាទីក្រុងសំខាន់នៅក្នុងខេត្តនេះ។
វិចិត្រសាលរូបភាព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ថ្មអណ្តើក
=រដ្ឋបាល= ឃុំថ្មអណ្ដើក មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
សាឡុំវត្តទួល
thumb|សាឡុំវត្តទួល សាឡុំវត្តទួល សាងសង់ឡើងក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៤៩៧ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៩៥៣ នៃគ.ស ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងវត្តទួល ឃុំបារាណ៍ ស្រុកបារាណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ។
អ៊ូ ថាន់
ថាន់ ( ភាសាភូមា: သန့် ថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ១៩០៩ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៤) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដោយកិត្តិយសថា អ៊ូ ថាន់ គឺជាអ្នកការទូតភូមា និងជាអគ្គលេខាធិការទីបីនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ពីឆ្នាំ១៩៦១ ដល់ឆ្នាំ១៩៧១ ដែលជាអ្នកទីមួយ។ មិនមែនអ្នកស្រុកនៅតំបន់ ដើម្បីកាន់តំណែង។  លោកបានកាន់តំណែងជាកំណត់ត្រារយៈពេល ១០ ឆ្នាំ និងមួយខែ។
មានស្រុកកំណើតនៅបាន្តាណាវ លោកបានទទួលការអប់រំនៅវិទ្យាល័យជាតិ និងនៅ សាកលវិទ្យាល័យរ៉ង់ហ្គូន ។ នៅក្នុងថ្ងៃនៃបរិយាកាសនយោបាយដ៏តានតឹងក្នុងប្រទេសភូមា លោកមានទស្សនៈមធ្យម ដោយដាក់ខ្លួនគាត់រវាងអ្នកជាតិនិយមដ៏ក្លៀវក្លា និងពួកអ្នកស្មោះត្រង់អង់គ្លេស។ គាត់គឺជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយរបស់ប្រទេសភូមាលោកអ៊ូនូ ហើយបានបម្រើការក្នុងមុខតំណែងផ្សេងៗនៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកនូ ពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៦១ ។ ថាន់ មានអាកប្បកិរិយាស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនស្ទាក់ស្ទើរ ដែលបានទទួលការគោរពពីសហការីរបស់គាត់។
លោកត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គលេខាធិការនៅឆ្នាំ១៩៦១ ប្រាំមួយសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីអ្នកស្នងតំណែងមុនរបស់លោកគឺដាក់ហាំម៉ាសូល បានទទួលមរណភាពដោយការធ្លាក់យន្តហោះ ។ នៅក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់គាត់ លោក បានសម្របសម្រួលការចរចារវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិកចន អេហ្វកេនណេឌឺ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីសូវៀតនិគិតា គ្រូសឆេវ ក្នុងអំឡុងវិបត្តិមីស៊ីលគុយបា ឆ្នាំ១៩៦២ ដែលជួយបញ្ចៀសគ្រោះមហន្តរាយពិភពលោក។ ក្រោយមក នៅខែធ្នូ ឆ្នាំនោះ លោក បានបញ្ជាឱ្យប្រតិបត្តិការហ្គ្រេនស្លេម ដែលបានបញ្ចប់ការបះបោរអបគមន៍នៅក្នុងប្រទេសកុងហ្គោ ។ លោកត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គលេខាធិការឡើងវិញនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៦៦ ដោយការបោះឆ្នោតជាឯកច្ឆ័ន្ទរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ ក្នុង​អំឡុង​អាណត្តិ​ទី​ពីរ​របស់​លោកថាន់ ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​យ៉ាង​ច្បាស់​សម្រាប់​ការ​រិះគន់​ជា​សាធារណៈ​ចំពោះ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុងសង្រ្គាមវៀតណាម ។ លោកបានមើលការខុសត្រូវលើការចូលនៃរដ្ឋអាហ្វ្រិក និងអាស៊ីដែលទើបនឹងឯករាជ្យថ្មីៗជាច្រើនចូលទៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោក​បាន​បដិសេធ​មិន​បម្រើ​អាណត្តិ​ទី​បី ហើយ​ចូល​និវត្តន៍​នៅ​ឆ្នាំ១៩៧១។
លោកថាន្ត បានស្លាប់ដោយសារ ជំងឺមហារីកសួត នៅឆ្នាំ១៩៧៤។ ពុទ្ធសាសនិកជន ដែលគោរពប្រតិបត្តិ និងជាអ្នកការទូតភូមាកំពូលនៅលើឆាកអន្តរជាតិ គាត់ត្រូវបានប្រជាជនភូមាកោតសរសើរ និងគោរពយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលយោធាបានបដិសេធគាត់នូវកិត្តិយសណាមួយ កុប្បកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូន។ ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​វាយ​កម្ទេច​យ៉ាង​ហិង្សា បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ស្លាប់ និង​របួស​ជា​ច្រើន​នាក់។
សញ្ជ័យប្រជាជន
សញ្ជ័យប្រជាជន គឺជាវិធីសាស្ត្រដែលបញ្ជូនប្រជាជនខ្លួនមករស់នៅលើប្រទេសជិតខាងគ្នា រួចធ្វើការបោះឆ្នោតរើសតំណាង រឺ ប្រជាមតិផ្ដាច់ខ្លួនចេញ។ ដូចជាតំបន់គ្រីមៀ កម្ពុជាក្រោម កាតាឡូញ៉ា ជាដើម។
រតនបុប្ផា
​
ព្រះនាងរតនបុប្ផា ពញា​សុក​នៅ​ពេល​ឡើង​សោយ​រាជ្យ បាន​ទទួល​ឈ្មោះជាក្សត្រថា ព្រះបាទសុនក្ខរិន្ទរាជា។ មហេសីព្រះអង្គ គឺ ព្រះនាងរតនបុប្ផា ដែល​ត្រូវ​ជា​កូន​ស្រី​របស់​ចៅ​ពញា​តេ​ជោ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនាងខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន
សង្កាត់ស្វាយរលំ
ជាសង្កាត់នៅ ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល។ ដែលពីអតីតកាលជា ឃុំស្វាយរលំ នៃ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល។ មាន ៤ភូមិ÷
ខេត្តរលាប្អៀរ
ខេត្តរលាប្អៀរ ជាខេត្តខ្មែរនៅសម័យស្រីសន្ធរ។ ដែលបច្ចុប្បន្នមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ជាថ្ងៃរំលឹកខួបនៃការបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម។ ដែលត្រូវបានបារាំងកាត់ទឹកដីនេះដោយគ្មានបានសួរប្រជាជនដែលរស់នៅលើដីនោះឡើយ។ កត្តានេះបង្កឡើងដោយបារាំងចង់បង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន តែ ហូជីមិញ និង បាវដាវ រៀបល្បិចចង់លេបយកដីនេះ ដោយយល់ឃើញថាអាណាព្យាបាលបារាំង បានផ្លាស់ប្ដូរទេសាភិបាលបារាំងនៅឥណ្ឌូចិនជាច្រើនរូប ទើបសំរេចផែនការនេះនៅថ្ងៃនេះ ដោយមានស្រីជាធ្នាក់ផងដែរ។ ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ជាខួបលើកទី៦៩ឆ្នាំនៃការបាត់បង់ទឹកដី គិតចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩មក។ =ខេត្តខ្មែរនៃដែនកម្ពុជាក្រោម=
ឃុំថ្មី(ស្រុកឈូក)
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន  ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំព្រៃកណ្ដៀង
=រដ្ឋបាល= មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
សាធារណរដ្ឋ
សាធារណរដ្ឋ (republic) គឺជារបបដែលប្រទេសមួយត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "កិច្ចការសាធារណៈ"​ (res publica) មិនមែនជាអាជីវកម្ម ឬទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ឪពុកម្តាយនោះ និងកន្លែងដែលមុខងាររបស់រដ្ឋត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល ឬត្រូវបានតែងតាំង​ មិនត្រូវបានទទួលមរតកក្នុងសម័យទំនើប និយមន័យទូទៅ និងងាយយល់នៃសាធារណរដ្ឋគឺ របបដែលប្រមុខរដ្ឋដែលមិនមែនជាព្រះមហាក្សត្រ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋឯករាជ្យចំនួន ១៣៥ ក្នុងចំណោម ២០៦ ប្រើពាក្យ "សាធារណរដ្ឋ" ជាផ្នែកនៃឈ្មោះផ្លូវការ
ព្រះនាងយស
​
ប្រាសាទគោកងាវ
​ ប្រាសាទគោកងាវ ជាប្រាសាទដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ ឃុំគោកងាវ ស្រុកភ្នំរុង ខេត្តបុរីរម្យ អាណាចក្រខ្មែរ។ បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបូរីរ៉ាម ប្រទេសថៃ(សៀម)។
គោកងាវ
ព្រះនាងយស
ព្រះនាងយស ពង្សាវតារ​ខ្មែរ​ ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​បាន​សរសេរ​បន្ដ​ទៅ​ទៀត​ថា​ ​ក្នុង​ឆ្នាំរោង​ ​ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាង​យស​ ​ព្រះសែណ្ណ័ករាជបាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​សីហនុកុមារ។ ព្រះ​សីហនុកុមារ​ ​ធំ​ឡើង​កាលណា​ ​សប្បាយ​ចូល​ចិត្ដ​ចិញ្ចឹម​រុយ​ក្បាល​ខៀវ។​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនាងខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវអស្ចារ្យ
​ស្រុកព្រះកូនជ័យ(ខេត្តបុរីរម្យ)
ស្រុកព្រះកូនជ័យ ស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តបុរីរម្យ។
ឃុំសំបួរ(ស្រុកពាមរក៍)
=រដ្ឋបាល= មាន ១៨ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ភ្លេង
ដើមកំណើតភ្លេង
គ្រឿងភ្លេងទាំងឡាងកើតដោយសារមនុស្សបានយកធម្មជាតិមកច្នៃហើយបង្កើតជាឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដែលខ្លះត្រូវបានយើងឃើញរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន និងឧបករណ៍ភ្លេងខ្លះទៀតវាក៏វាបបាត់បង់ទៅវិញ។ ធម្មជាតិសំបូរនៃធម្មជាតិ ផ្គរ ភ្លៀង ខ្យល់ ធម្មជាតិ សត្វ និងសំឡេងផ្សេងៗ ដែលជាមូលដ្ឋានបង្កើតឡើងជាសំលេងយ៉ាងច្រើន ធ្វើឱ្យមនុស្សមានការចាប់អារម្មណ៍ រួចបង្កើតជាឧបករណ៍ផ្សេងៗសម្រាប់ត្រាប់តាមសំលេងធម្មជាតិទាំងនោះ ដូចជាមនុស្សយកឬស្សីមកកាត់តំរៀបគ្នាបង្កើតជាឧបករណ៍សម្រាប់កេះ គោះដូចជារនាត ក្រពះ ក្រាប់ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀត ។
ប្រាសាទក្បាលគោ
ប្រាសាទក្បាលគោ ជាប្រាសាទដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្បាលគោ ឃុំរមៀត ស្រុកភ្នំរុង ខេត្តបុរីរម្យ។