cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អេពីគួរ
ប្រវត្តិអេពីគួរ
នៅក្រុងមីទីលីនី (Mytilene) រដ្ឋធានីនៃកោះលីស្បូស (Lesbos) ហើយក្រោយមកទៀតនៅក្នុងលេមសាឃូស (Lampsacus) ទស្សនវិទូអេពីគួរឹសបានបង្រៀន ហើយទទួលបានអ្នកដើរតាមគាត់ជាច្រើន។ នៅអាថែន អេពីគួរឹសបានទិញអចលនទ្រព្យមួយ សម្រាប់សាលារៀនរបស់គាត់ មានឈ្មោះថា "ហ្គាដិន" ក្រោយមកមានឈ្មោះថា សាលាអេពីគួរឹស។ អេពីគួរឹសបានសង្កត់ធ្ងន់ថាមិត្តភាពគឺជាធាតុដ៏សំខាន់នៃសុភមង្គល ហើយសាលារៀនហាក់ដូចជាសហគមន៍កណ្ដាលមួយ ដែលបដិសេធការចេញមុខខាងនយោបានរបស់ទស្សវិជ្ជាអាថែន។ ពួកគេមានគំនិតទូលាយចំពោះរបៀបរបបពួកអាថែន រួមទាំងស្ត្រី និងពួកទាសករ។ សមាជិកអេពីគួរឹសមួយចំនួនជាអ្នកដែលបន្លែប៉ុណ្ណោះ គឺពួកគេមិនហូបសាស់ទេ។
ជាមួយនឹងការកើនឡើងនូវឥទ្ធីពលរបស់លទ្ធិណេអូផ្លាតូ (Neoplatonism) និងលទ្ធិភើរីផាតេទិក (Peripateticism) ព្រមទាំងឥទ្ធីពលគ្រីស្ទានក្រោមមកទៀត លទ្ធិអេពីគួរបានធ្លាក់ចុះ។ ត្រឹមចុងសតវត្សទី៣ ការកត់ត្រាអំពីលទ្ធិអេពីគួរមាននៅសល់តិចតួច។ អ្នកនិពន្ធគ្រីស្ទានដើមដំបូងលោក Lactantius រិះគន់ទស្សវិទូអេពីគួរឹសត្រង់ចំណុចជាច្រើន។ ពួកអេពីគួរជច្រើនត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជាពួកខុសឆ្គង ដែលរងទុកនៅក្នុងវដ្តទាំង៦នៃស្ថាននរក។ ជាការពិត ទស្សវិទូអេពីគួរឹសបង្ហាញឲ្យគេមើលឃើញថាខ្លួនជាតំណាងជំនឿដ៏ខុសឆ្គងបំផុត។
សាសនា
លទ្ធិអេពីគួរនិយមបានបញ្ជាក់ពីអព្យាក្រឹតភាពរបស់ព្រះ ដោយថាព្រះមិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងជីវិតរស់នៅរបស់មនុស្សឡើយ។ លទ្ធិនេះអះអាងថាព្រះ រូបធាតុ និងព្រលឹង សុទ្ធតែត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអាតូម។ ព្រលឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងពីអាតូម ហើយព្រះជាអ្នកកាន់កាប់ព្រលឹង ប៉ុន្តែព្រលឹងរបស់ពួកគេនៅជាប់នឹងរូបកាយ ដោយត្មានការដាច់ចេញពីគ្នាឡើយ។ មនុស្សមានព្រលឹងប្រភេទដូចៗគ្នា ប៉ុន្តែកម្លាំងដែលចងអាតូមជាមួយគ្នានោះមិនអាចកចាប់វិញ្ញាណឲ្យជាប់ជារៀងរហូតបានឡើយ។ ពួកអេពីគួរក៏បានប្រើទ្រឹស្ដីអាតូមរបស់ Democritus និង Leucippus ដើម្បីអះអាងថាមនុស្សមានសេចក្ដីប៉ងប្រាថ្នាដោយសេរី។
អេពីគួរឹសយល់ថាមានព្រះច្រើន ប៉ុន្តែព្រះទាំងនោះមិនចង់ ហើយក៏មិនអាចទប់ការអាក្រក់បានឡើយ។ នេះមិនមែនដោយសារព្រះទាំងនោះអាក្រក់នោះទេ គឺដោយសារព្រះទាំងនោះស្ថិតនៅក្នុងសភាពដ៏ឥតខ្ចោះនៃសេចក្ដីស្ងប់ ជាសភាពមួយដែលគ្រប់គ្នាតែងតែខំប្រឹងយកឲ្យបាន។ មិនមែនព្រះទេ ដែលត្រូវបានធ្វើឲ្យមិនសប្បាយចិត្តដោយសេចក្ដីអាក្រក់ទាំងនោះ គឺមនុស្សវិញទេ។ អេពីគួរឹសយល់ថាព្រះទាំងឡាយមានសេចក្ដីសុខ ហើយមិនចេះស្លាប់ ប៉ុន្តែព្រះទាំងនោះជារបស់អ្វីម្យ៉ាងដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងពីអាតូម ហើយរស់នៅក្នុងលំហអាកាស។
ទស្សនវិជ្ជា
ទស្សវិជ្ជាដែលមានប្រភពពីអេពីគួរឹ បានរីកដុះដាលអស់រយៈពេល៧សតវត្ស។ វាបានធ្វើឲ្យបុគ្គលម្នាក់ពិចារណាឃើញថាសេចក្ដីសប្បាយរីករាយគឺជាស្នូល ឬជាសេចក្ដីល្អដ៏ចម្បងនៅក្នុងជីវិត។ ដោយហេតុនេះហើយបានជាអេពីគួរឹសគាំទ្រឲ្យមនុស្សទាំងអស់ខិតខំធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការសប្បាយច្រើនបំផុតដែលអាចធ្វើទៅបាន នៅជីវិតរស់នៅរបស់ខ្លួន ក៏ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើឲ្យសមរម្យ ដើម្បីចៀសវាងពីការឈឺចាប់ដែលអាចកើតមានពីការសប្បាយនោះ។ អេពីគួរឹសបានសង្កត់ធ្ងន់លើការសប្បាយខាងផ្លូវចិត្ត ជាជាងការសប្បាយខាងរូបកាយ។ ដូច្នេះដោយយោងទៅលើទស្សនរបស់អេពីគួរឹស ធ្វើឲ្យយើងយល់ឃើញថាមនុស្សដែលយើងហូបជាមួយ សំខាន់ជាងអ្វីដែលយើងហូប។ ចំណេះដឹងត្រូវបានស្វែងរក ដើម្បីតែបំបាត់ការភ័យខ្លាចខាងសាសនា និងអបិយជំនឿប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្ដីខ្លាចចម្បងពីរយ៉ាងដែលត្រូវតែលុបបំបាត់ចោលគឺការខ្លាចព្រះ និងការខ្លាចសេចក្ដីស្លាប់។ ដោយមើលឃើញថាអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងអ្វីដែលទទួលបានពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺជាការគំរាមកំហែងដល់សេចក្ដីសុខខាងផ្លូវចិត្ត អេពីគួរឹសបានរស់នៅក្នុងជីវិតនៅលីវ ប៉ុន្តែគាត់មិនបានដាក់កំហិតនេះដល់អ្នកដែលដើរតាមគាត់ឡើយ។
ចំពោះពួកអេពីគួរ គុណធម៌គ្មានតម្លៃឡើយ ហើយវាមានប្រយោជន៍តែនៅពេលណាវាជាមធ្យោបាយស្វែងរកសុភមង្គលប៉ុណ្ណោះ។ ទស្សនវិទូអេពីគួរឹសសង្កត់ធ្ងន់លើការអភិវឌ្ឍន៍មិត្តភាពថាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃជីវិតដែលស្កប់ស្កល់។
ពួកអេពីគួរជឿថាមានព្រះ ប៉ុន្តែពួកគេជឿថាព្រះទាំងនោះត្រូវបានបង្កើតឡើងពីអាតូម ដូចជារបស់អ្វីផ្សេងទៀតដែរ។ គេជឿថាព្រះស្ថិតនៅឆ្ងាយពីផែនដីពេក រហូតដល់មិនអាចចាប់អារម្មណ៍អ្វីដែលមនុស្សកំពុងធ្វើឡើយ ដូច្នេះហើយការអធិស្ឋាន ឬការថ្វាយអ្វីដល់ព្រះទាំងនោះមិនមែនជារឿងប្រសើរឡើយ។ ពួកគេជឿថាព្រះទាំងនោះមិនបានបង្កើតសាកលលោកឡើយ ហើយក៏មិនអាចដាក់ទោស ឬប្រទានពរដល់អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។
លទ្ធិអេពីគួរនិយមបដិសេធភាពមិនចេះស្លាប់ និងជំនឿខាងអធម្មជាតិ។ លទ្ធិនេះជឿថាមានព្រលឹង ប៉ុន្តែអះអាងថាព្រលឹងចេះស្លាប់ដូចរូបកាយដែរ។ ទស្សវិទូអេពីគួរឹសមិនជឿថាមានជាតិក្រោយទេ ហើយមនុស្សមិនចាំបាច់ខ្លាចសេចក្ដីស្លាប់ទេ: "សេចក្ដីស្លាប់មិនមែនជាបញ្ហាអ្វីចំពោះយើងឡើយ ដ្បិតអ្វីដែលរលាយបាត់ទៅនោះ គ្មានអ្នកណាដឹងឡើយ ហើយអ្វីដែលគ្មានអ្នកណាដឹងនោះហើយដែលមិនមែនជាបញ្ហាអ្វីចំពោះយើង។"
ប្រព័ន្ធច្បាប់ផ្នែកសីលធម៌
ទស្សនវិទូអេពីគួរឹសគឺជាអ្នកគិតដំបូងគេ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សញ្ញាណនៃយុត្តិធម៌ ទុកដូចជាកិច្ចសន្យាសង្គមមួយ។ គាត់បានថាកំណត់យុត្តិធម៌ជាការព្រមព្រៀងមួយ "ទាំងធ្វើឲ្យរងគ្រោះ ទាំងត្រូវបានធ្វើឲ្យរងគ្រោះ"។ ចំណុចសំខាន់នៃការរស់នៅក្នុងសង្គមដែលមានច្បាប់ និងការដាក់ទោស គឺត្រូវតែធ្វើយ៉ាងណាឲ្យរួចផុតពីការរងគ្រោះ ដើម្បីឲ្យយើងមានសេរីភាពក្នុងការស្វែងរកសុភមង្គល។ ដោយយេតុនេះ ច្បាប់ដែលមិនរួមចំណែកលើកកម្ពស់សុភមង្គលមនុស្ស គឺអយុត្តិធម៌។ "វាមិនអាចទៅរួចទេដែលរស់នៅក្នុងជីវិតមួយដែលមានអំណរ ដោយមិនបានរស់នៅយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ល្អ និងទៀងត្រង់""ហើយវាក៏មិនអាចទៅរួចទេដែលរស់នៅយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ល្អ និងទៀងត្រង់ ដោយគ្មានការរស់នៅក្នុងជីវិតដែលមានអំណរនោះ។"ព្រលឹងរបស់មនុស្សគឺជាអ្វីដែលតែងតែស្លាប់ ដូចជារបស់ផ្សេងៗទៀតដែរ ព្រោះវាត្រូវបានបង្កើតឡើងពីអាតូម។ វាបាត់ទៅនៅពេលដែលកាយត្រូវបានបំផ្លាញ។ យើងមិនចាំបាច់ខ្លាចសេចក្ដីស្លាប់ទេ ទីមួយដោយព្រោះគ្មានអ្វីមកតាមទេ ក្រោយពីរូបការបានបាត់ទៅ ហើយទីីពីរដោយព្រោះក៏គ្មានបទពិសោធនៃសេចក្ដីស្លាប់ដែរ ដូច្នេះ: "សេចក្ដីស្លាប់ដែលអាក្រក់បំផុត មិនមែនជាបញ្ហាអ្វីសម្រាប់យើងទេ ដោយព្រោះពេលយើងនៅរស់ សេចក្ដីស្លាប់គ្មានទេ ហើយពេលយើងស្លាប់ ពេលនោះគ្មានយើងដែរ។
អំណរ និងការឈឺចាប់ផ្សេងៗ គឺជាលទ្ធផលនៃការដឹង ឬការអន់ថយនៃរបបអាហារ។ ទស្សនវិទូអេពីគួរបានបែងចែករបបអាហារជាបីប្រភេទ: ប្រភេទនៃអំណរ: ដោយហេតុថាមនុស្សមានធាតុផ្សំពីរ គឺរូបកាយ និងព្រលឹង ដូច្នេះអំណរក៏មានពីរប្រភេទដែរគឺ:
អទេវនិយមរដ្ឋ
អទេវនិយម គឺជាការមិនគោរពព្រះឬហាមប្រាម មិនឲ្យមានសាសនាណាមួយក្នុងប្រទេសឡើយ។ ភាគច្រើនអទេវនិយមគឺត្រូវបានស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកុម្មុយនិស្តឬក្នុងប្រទេសដែលមានរបបផ្តាច់ការដូចជាក្នុង សម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(1975-1979)សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ(កូរ៉េខាងជើង)កាលពីសម័យលោកប្រធានម៉ៅសេទុង ដឹកនាំក្នុងបដិវត្តន៍វប្បធម៌ក៏បានលុបបំបាត់មិនឪ្យគោរពព្រះឬមានសាសនាដែរ និងនៅប្រទេសនិងតំបន់មួយចំនួនផងដែរ។
រាជវង្សានុវង្ស
គ្រួសាររាជវង្សទីមួយមាន ប៊ីលីយ៉ប និងកងពលតូចលិង្គរបស់គាត់។ ច្បាស់ណាស់ Idiot ល្ងង់។
កោះទទឹង
កោះទទឹងមានចម្ងាយប្រមាណ ៥គីឡូម៉ែត្រពីកោះស្តេច ជាកន្លែងដែលមានទេសភាពល្អជាមួយនឹងខ្យល់បរិសុទ្ធ ទឹកសមុទ្រថ្លាឈ្វេង ហើយជាកន្លែងដ៏សែនមនោរម្យសម្រាប់សម្រាកលំហែរបស់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិជាមួយការស្នាក់នៅ និងម្ហូបអាហារ ដែលមានអាហារសមុទ្រឈ្ងុយឆ្ងាញ់ស្រស់ៗសម្រាប់បម្រើជូនភ្ញៀវទេសចរថែមទៀត ។
ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២
ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២ (ឆ្នាំ៦៣៩-ឆ្នាំ៦៥៥នៃគ.ស)
ព្រះអង្គពុំស្គាល់ព្រះរាជវង្ស។ ព្រះអង្គកសាងសិលាចារឹកជាច្រើនដូចជា នៅប្រាសាទបាយ៉ង់កោរ នៅភ្នំព្រះវិហារ នៅកំពង់ឆ្នាំង នៅត្រពាំងមាសជាដើម។ ព្រះអង្គបានលើករាជធានីមកតាំងនៅអង្គរបូរី ។ ព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១ ទំនងគ្មានបុត្រ។ ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២បានបន្សល់ទុកនូវសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងចុះកាលបរិច្ឆេទនៅឆ្នាំ៦៣៩ ដែលរកឃើញនៅតំបន់តាកែវ ។
នារាយណ៍រាជា
នោះជាវីរភាពអាក្រក់! ធ្វើ​អី​ក៏​ថ្លៃ​ម៉្លេះ ពេល​ឃើញ​មនុស្ស​ស៊ី​អី​ក៏​ដូច​យ៉ាប់!! តើ​អ្នក​ធ្វើអ្វី? បាន​ធ្វើ? ភ្លក់​លិង្គ​រួច​តាម​ផ្លូវ​ឡាឡាឡា​ទៅ​ផ្ទះ ហើយ​បាន​រួមរ័ក​ជា​រៀង​រហូត
ព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ
រូបភាពតូច|គំនូសក្រហមគឺបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាព្រំដែនអន្តរជាតិរវាង ប្រទេសកម្ពុជា និង ប្រទេសថៃ ។ ព្រំដែន​នេះ​មាន​ប្រវែង ៨១៧ គីឡូម៉ែត្រ (៥០៨ ម៉ាយ) ហើយ​រត់​ពី​ចំណុច​បី​ជាមួយប្រទេសឡាវ ​នៅ​ភាគ​ឦសាន​ទៅឈូងសមុទ្រថៃនៅភាគខាងត្បូង។ រូបភាពតូច|ព្រំដែននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងព្រះរាជាណាចក្រថៃ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
តំបន់ព្រំដែនបានផ្លាស់ប្តូរទៅមកជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងអាណាចក្រខ្មែរ និងថៃផ្សេងៗ។  ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៦០ ប្រទេសបារាំង បានចាប់ផ្តើមបង្កើតវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ ពីដំបូងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និង វៀតណាម សម័យទំនើប ហើយក្រោយមកទៀតក៏មានឡាវជាមួយនឹងអាណានិគមនៃ ឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៨៨៧។  នៅឆ្នាំ១៨៦៧ សន្ធិសញ្ញាបារាំង-ថៃ ដោយថៃ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​កម្មសិទ្ធិ​នៃ​តំបន់ ​បាត់ដំបង និង ​អង្គរ។  នៅឆ្នាំ១៨៩៦ ចក្រភពអង់គ្លេស (មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសភូមា ) និងបារាំងបានយល់ព្រមចាកចេញពីសៀម ជារដ្ឋរណប។ ចន្លោះអាណានិគមរៀងៗខ្លួន។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ បារាំងបានបន្តពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនទៅសៀម ដោយរំដោះនិងបញ្ចូលខេត្តមួយចំនួនទៅប្រទេសកម្ពុជានៅភាគខាងជើងនៅឆ្នាំ១៩០៤ ដូចជា ខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេរពៅ ហើយបន្ទាប់មកក៏មានដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសិរីសោភ័ណ និង ខេត្តសៀមរាប នៅឆ្នាំ១៩០៧ នៅពេលដែលបានប្រគល់ខេត្តត្រាត ទៅឱ្យសៀម។ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបច្ចុប្បន្នត្រូវបានកំណត់ប្រដូចដូច្នេះតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាជាច្រើនរវាងបារាំង និង សៀម ចន្លោះឆ្នាំ១៨៦៧ និង ១៩០៧  ថៃទោះជាយ៉ាងណា នេះត្រូវបានបញ្ច្រាស់បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់ជប៉ុន ហើយព្រំដែនមុនសង្រ្គាមបានស្ដារឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៤៦។ រូបភាពតូច|ផែនទីនៃព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រូបភាពតូច|ផែនទីនៃការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃដែលត្រូវបាន ប្រើដើម្បីបង្ហាញពីហេតុផលការទាមទារលើបណ្តារដ្ឋជិតខាងរបស់ខ្លួន ប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយរដ្ឋទាំងពីរចាប់តាំងពីពេលនោះមកមានទំនាក់ទំនងជម្លោះនិងប្រេះស្រាំបន្តិចម្តងៗរហូតដល់កើតនូវជម្លោះមួយបានកើតឡើងនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ លើកម្មសិទ្ធិនៃប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងព្រំដែនក្នុងជួរភ្នំដងរែក។  នៅឆ្នាំ១៩៦២ ករណីនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដែលសម្រេចឱ្យកម្ពុជាមានសិទ្ធិពេញក្នុងការគ្រប់គ្រងតំបន់នៃប្រាសាទព្រះវិហារ។  ពាក់កណ្តាលទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ក៏បានឃើញវិវាទលើកម្មសិទ្ធិលើ កោះកូកុត។  វិវាទទាំងនេះបានរលត់ទៅវិញ នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយទៅជាជម្លោះជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់ និងការគ្រប់គ្រងដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃពួកខ្មែរក្រហម ដែលមានជនភៀសខ្លួនរាប់ពាន់នាក់ឆ្លងព្រំដែន។  នៅឆ្នាំ១៩៨១ ជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា និងវៀតណាមជាង ២៥០ ០០០ នាក់បានរស់នៅក្នុងជំរុំចំនួនម្ភៃនៅតាមព្រំដែន ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយទីភ្នាក់ងារជំនួយអន្តរជាតិ និង ប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះព្រំដែនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ។  ការប្រយុទ្ធគ្នា បានផ្ទុះឡើងនៅតាមព្រំដែនបន្ទាប់ពី ការឈ្លានពាន របស់វៀតណាមមកលើ ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ បន្តពេញទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ រហូតដល់វៀតណាមបានដកខ្លួនចេញពីប្រទេសក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩។ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ឈប់ការជ្រៀតចូលរបស់ខ្មែរក្រហមពីប្រទេសថៃ ប្រទេសកម្ពុជាបានសាងសង់បន្ទាយដ៏ធំមួយ។ របងតាមបណ្តោយព្រំដែននៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០។ ចាប់តាំងពីការមកដល់នៃសន្តិភាពនៅកម្ពុជានៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសថៃបានផ្ទុះឡើងម្តងទៀតជុំវិញបញ្ហាប្រាសាទព្រះវិហារក៏ដូចជាវិសាលភាពតិចតួចគឺកោះកូកុត។  គណៈកម្មការព្រំដែនមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ ក្នុងការប៉ុនប៉ងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមានការរីកចម្រើនតិចតួច ហើយការបោះបង្គោលព្រំដែនពេញលេញដែលពេញចិត្តភាគីទាំងពីរនៅតែលេចធ្លោ។
ភូមិសាស្ត្រ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពនៃប្រាសាទព្រះវិហារពីលើអាកាស ព្រំដែន​មួយនេះចាប់​ផ្តើម​ពី​ទិស​ឦសាន​ត្រង់​ចំណុច​បី​ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ នៅ​កំពូល ​ព្រះ​ចំបែង ជួរ​ភ្នំ​ដងរែក និង​តាម​កំពូល​ភ្នំ​ទៅ​ខាង​លិច។  ពេលចេញពីភ្នំ ព្រំប្រទល់បែរទៅទិសនិរតី ឆ្ពោះទៅទិសនិរតីជាធ្នូធំទូលាយ ម្តងម្កាលប្រើប្រាស់ទន្លេដូចជា ស្វាយចេក សិរីសោភ័ណ និង មង្គលបូរី ។ បន្ទាប់មកវាបន្តទៅភាគខាងត្បូង មួយផ្នែកតាមជួរភ្នំក្រវាញបញ្ចប់នៅឈូងសមុទ្រថៃ។ ព្រំដែន​កម្ពុជា​-​ថៃ​មាន​ប្រវែង​ប្រមាណ​៨០០​គីឡូម៉ែត្រ ដែល​រត់​ពី​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​ដល់​ទន្លេមេគង្គ​ខាងជើង ។ ដីនៅតាមព្រំដែនជាទូទៅជាភ្នំ និងភ្នំ ដោយមានទន្លេធំៗជាច្រើនហូរកាត់តំបន់នេះ។ ជួរភ្នំដែលលេចធ្លោជាងគេគឺភ្នំដងរែក ដែលបង្កើតជារបាំងធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ប្រាសាទព្រះវិហារ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពប្រាសាទព្រះវិហារ ជម្លោះ​ព្រំដែន​កម្ពុជា​-​ថៃ លើ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ជា​បញ្ហា​រ៉ាំរ៉ៃ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំក្នុងខេត្តព្រះវិហារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺជាចំណុចជម្លោះរវាងប្រទេសទាំងពីរអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដោយសារវាស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។  វិវាទ​ជុំវិញ​កម្មសិទ្ធិ​ដី​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ទាមទារ។  នៅឆ្នាំ១៩៦២ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ បានសម្រេចថា ប្រាសាទព្រះវិហារជារបស់កម្ពុជា ប៉ុន្តែកម្មសិទ្ធិលើដីជុំវិញនោះត្រូវបានទុកចោល។ នៅឆ្នាំ២០០៨ ប្រាសាទនេះត្រូវបានផ្តល់ជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ដែលបង្កឱ្យមានជម្លោះជាថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរលើកម្មសិទ្ធិលើដីជុំវិញប្រាសាទ។  ការ​កំណត់​នេះ​ទំនង​ជា​ផ្តល់​ឱ្យ​កម្ពុជា​នូវ​ការ​ទាមទារ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ចំពោះ​ទឹក​ដី ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​តាម​ព្រំដែន និង​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​យោធា​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១១ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​បាន​ចេញ​សេចក្តី​សម្រេច​មួយ​ទៀត​ដែល​ផ្តល់​កម្មសិទ្ធិ​លើ​ដី​ជម្លោះ​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ដល់​កម្ពុជា។  ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពតានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរបានបន្តស្ងប់ស្ងាត់ ហើយការផ្ទុះឡើងនៃអំពើហឹង្សាជាបន្តបន្ទាប់បានកើតឡើងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ព្រំដែន​ជា​ប្រភព​នៃ​ភាព​តានតឹង​រវាង​កម្ពុជា និង​ថៃ​អស់​រយៈពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ដោយ​មាន​ជម្លោះ​ជា​ច្រើន​លើ​កម្មសិទ្ធិ​នៃ​តំបន់​ពិសេស។ បញ្ហា​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​បំផុត​មួយ​គឺ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​ច្រាំង​ភ្នំ​ដងរែក ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ទាមទារ។ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​បាន​សម្រេច​ថា​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ជា​របស់​កម្ពុជា ប៉ុន្តែ​តំបន់​ជុំវិញ​នៅ​តែ​មាន​ជម្លោះ។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនង និងដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែន រួមទាំងការបង្កើតគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ និងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនស្តីពីការកំណត់ព្រំដែន និងការគ្រប់គ្រង។
រាមរាជាធិរាជ
រាមារាជាធិរាជ (១៣៩៣-១៤០៩) (ភាសាថៃ: รามราชาธิราช)គឺព្រះមហាក្សត្រនៃ អាណាចក្រអយុធ្យា ព្រះអង្គគឺជាបុត្រារបស់ ព្រះបាទ ព្រះរាមេសួរ និងជារាជវង្សឧទង ព្រះអង្គបានស្នងរាជ្យសម្បត្តិបន្តពីព្រះបិតានៅអយុធ្យា ក្នុងឆ្នាំ ១៣៩៣ ទ្រង់បានសោយរាជ្យរហូតដល់ឆ្នាំ ១៣៩៥ នៅពេលដែលព្រះអង្គត្រូវបានជ្រែករាជ្យដោយ ឥន្ទ្ររាជា ជាព្រះបិតុលា(ពូ)របស់ព្រះអង្គ ក្នុង រាជវង្សសុពណ្ណភូមិ។
អំបូរភាសាមុនដា
អំបូរមុនដាគឺជាអំបូរភាសាមួយនៅក្នុងអំបូរអូស្ត្រូអាស៊ីដែលត្រូវបាននិយាយដោយប្រមាណ ៩ លាននាក់នៅប្រទេសឥណ្ឌានិងបង់ក្លាដែស។
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាអ្នកណា?
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិជាអ្នកណា?(Who is Yem Ponharith?) គាត់ជាជនបង្កប់ ឬលក់ខ្លួនឱ្យគេ​?
'''យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិជាអ្នកណា? គាត់ជាជនបង្កប់ ឬលក់ខ្លួនឱ្យគេ?'''
រូបភាពតូច|យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាអ្នកណា?
ឧបរាជ
ឧបរាជ ឬ ឧបរាជ្យ ( ဥပရာဇာ ; ឧបរាជ ; อุปราช ; ອຸປຮາດ) ពាក្យឧបរាជ គឺជាព្រះរាជាបន្ទាប់ គឺក្សត្រិយ៍ដែលមានរាជស័ក្តិរងបន្ទាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យក្នុង​រាជវង្សពុទ្ធសាសនា ​ដែលមាននៅក្នុងប្រទេស​ភូមា កម្ពុជា ឡាវ និង ​ថៃ ព្រមទាំង​នគរ​ដៃ​​តូច​មួយ​ចំនួន​របស់​ខ្លួន។ ឧទាហរណ៍ :សម្តេចព្រះឧបរាជ ឬ សម្តេចព្រះមហាឧបរាជ( តាមបវេណីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ, នាទីរបស់សម្តេចព្រះមហាឧបរាជជាឋានៈសម្រាប់ត្រី ទាំងមន្ត្រីធំតូចសម្រាប់ព្រះអង្គ ក៏តាំងក្នុងឋានៈសម្រាប់ត្រីដែរ ។ មើលក្នុងពាក្យ សមណសក្តិ ទៀតផង ) ។ ពាក្យឧបរាជ្យ គឺជាសម្បត្តិឬមុខក្រសួងរបស់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ ។ ក៏បាន " ដែលជារបស់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ " ឧទាហរណ៍ :
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាអ្នកណា?
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិជាអ្នកណា?(Who is Yem Ponharith?) គាត់ជាជនបង្កប់ ឬលក់ខ្លួនឱ្យគេ​?
អ្នកនយោបាយក្តាមគ្រោង ដែលគេធ្លាប់ឮ ឬស្គាល់ គេដាក់​ងារ​ឱ្យ​លោក​បែបនេះ ក៏ព្រោះតែជាញឹកញយលោកតែងលើកយករឿង “សត្វ​គ្រៀល កុំដៀលក្តាមគ្រោង” ឬ ”ចេះឯង ឱ្យក្រែងចេះគេ” ក្នុង​ន័យ​អប់រំផង ដាក់តឿនក្រើនរំឭកផង នៅក្នុងភាពប៉ិនប្រសព្វ​របស់លោកក្នុងវេទិកាជួបជាមួយប្រជាពលរដ្ឋនោះ គឺ លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ។
ឧបរាជ
មុខក្រសួងឧបរាជ្យ, ខេត្តឡើងឧបរាជ្យ ។
ពាក្យឧបរាជ ( ឧបរាជ  ) មានប្រភពមកពី ភាសាសំស្រ្កឹត និង ភាសាបាលី មានន័យត្រង់ថា អនុព្រះមហាក្សត្រ ដែលទទួលបានតំណែងបន្តពីព្រះមហាក្សត្រ។ គោរម្យងារ​ពេញ​លេញ​របស់ឧបរាជ ដើម្បី​ផ្តល់ជា​កិត្តិយស ​សម្តេចព្រះឧបរាជ ឬ សម្តេចព្រះមហាឧបរាជ្យ តាមទំនៀមទំលាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សម្តេចព្រះមហាឧបរាជមានតួនាទីជាមន្ត្រីកំពូល គ្រប់គ្រងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់និងថ្នាក់ទាបផ្សេងទៀត។
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាអ្នកណា?
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិជាអ្នកណា?(Who is Yem Ponharith?) គាត់ជាជនបង្កប់ ឬលក់ខ្លួនឱ្យគេ​?
លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាកូនរបស់អតីតអ្នកតំណាងរាស្រ្តមួយរូបនៅមណ្ឌលស្រុកគីរីវង់ ខេត្តតាកែវ ក្នុងសម័យសង្គមចាស់ គឺ លោក យ៉ែម ងឹម ។ លោក ជាអ្នកនយោបាយជំនាន់ក្រោយ(២០០៨-២០១៧)។ លោកក្លាយជាអ្នក​តំណាង​រាស្រ្ត​ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ កូតាពីគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស នៅមណ្ឌលព្រៃវែង។ មុនចូលរួមជាមួយគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សដែលបង្កើតឡើងដោយលោក កឹម សុខា លោក ប៉ែន សុវណ្ណ និងឥស្សរជនជាច្រើនរូបទៀត លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ធ្លាប់ជាស្ថាបនិកគណបក្សជាតិខ្មែរ ដែល​បង្កើត​ឡើងដោយលោក សម រង្ស៊ី និងឥស្សរជនខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត។ បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់លោក លោកយ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ អាចនិយាយបានថា លោកជាមនុស្ស​ប្រាកដ​និយម ច្បាស់ការ ធ្វើមែន និងទាមទារតកវិជ្ជា ឬសមហេតុផល។
ដោយ​ជាមនុស្សប្រាកដនិយមពេក សាច់ការការពេក មិនលេង​សើច្រើន លោក ជាមួយយុវជនខ្មែរ និងឥស្សរជនមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានបញ្ឈប់ពីគណបក្សជាតិខែ្មរ ដែលក្រោយ​មក​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​សមរង្ស៊ី និងចុងក្រោយគណបក្សភ្លើងទាននាពេលបច្ចុប្បន្ន(២០២០)។
ជាចុងក្រោយនេះ យើងសង្ឃឹមថា បងប្អូននឹង​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ពិត និងវាយតម្លៃមនុស្សបានត្រឹមត្រូវ មិនបំបាក់ទឹកចិត្ត​អ្នក​ជួយ​ជាតិ​ពិតប្រាកដ៕ «កុំបំបាក់ទឹកចិត្តអ្នកគិតជាតិ គិតផលប្រយោជន៍ខ្មែរ »!
ដកស្រង់ពី ៖ អក្ក ជាតិ
កោះណាំប៉ូ
កោះណាំប៉ូ (南方諸島) គឺ​ជា​ពាក្យ​សមូហភាព​សម្រាប់​ក្រុម​កោះ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​របស់​ប្រជុំកោះ​ជប៉ុន​ក្នុងភូមិភាគ​មីក្រូនេស៊ី លាតសន្ធឹងពីឧបទ្វីបអ៊ីហ្ស៊ឹភាគខាងលិចនៃឈូងសមុទ្រតូក្យូទៅភាគខាងត្បូងប្រហែល ១,២០០ គីឡូម៉ែត្រ (៧៥០ ម៉ាយ) ទៅ​ក្នុង​ចម្ងាយ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រ (៣១០ ម៉ាយ) នៃ​កោះម៉ារីយ៉ាណា កោះណាំប៉ូទាំងអស់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយមហានគរតូក្យូ រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|កោះណាំប៉ូ នាយកដ្ឋានជលសាស្ត្រ និងមហាសមុទ្រនៃឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនកំណត់និយមន័យកោះណាំប៉ូដូចខាងក្រោម:
អាជ្ញាធរ​ព័ត៌មាន​ភូមិសាស្ត្រ​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុនជា​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​លើ​ស្តង់ដារ​នៃ​ឈ្មោះ​ទីកន្លែង មិនប្រើពាក្យ ណាំប៉ូស្យូតូ ទោះបីជាវាបានយល់ព្រមជាមួយឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនលើឈ្មោះ និងវិសាលភាពនៃក្រុមរងរបស់ ណាំប៉ូស្យូតូ ក៏ដោយ
ជនជាតិជប៉ុនអះអាងថាបានរកឃើញកោះនេះនៅឆ្នាំ ១៥៩៣; ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ កោះជាច្រើនត្រូវបានគេស្គាល់ដោយនាវិកជនជាតិអេស្បាញ ដែលបានធ្វើដំណើរពីហ្វីលីពីនទៅកាន់អេស្ប៉ាញថ្មី ចាប់តាំងពីការធ្វើដំណើររបស់ប៊ែរណាដូ ដេ ឡា តូរ៉េ ក្នុងឆ្នាំ ១៥៤៣ ខណៈពេលដែលអង់គ្លេសបានទាមទារកោះនៅឆ្នាំ ១៨២៧ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភស្ដុតាងខាងបុរាណវត្ថុបានលាតត្រដាងតាំងពីពេលនោះមកថា កោះមួយចំនួនត្រូវបានរស់នៅបុរេប្រវត្តិដោយសមាជិកនៃជនជាតិមីក្រូណេស៊ីដែលមិនស្គាល់
ទាំងជប៉ុន និងអង់គ្លេស មិនបានអភិវឌ្ឍកោះណាំប៉ូ ទោះបីជាអាណានិគមតូចមួយនៃជនជាតិអឺរ៉ុប និងជនជាតិអាមេរិកត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឈិឈិជិម៉ា ប្រទេសជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមធ្វើអាណានិគមលើកោះនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ បានទាមទារនៅឆ្នាំ ១៨៦១ បន្ទាប់មកទីបំផុតបានបញ្ចូលពួកវានៅឆ្នាំ ១៨៩១ ជាផ្នែកនៃខេត្តតូក្យូ នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 កោះត្រូវបានបិទសម្រាប់ជនបរទេស ហើយមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកអធិរាជជប៉ុនតូចមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឈិឈិជិម៉ា
ព្រះមេស្រូវ
ព្រះ​ម៉ែ​ពៃស្រព ឬ ព្រះមេប្រពៃស្រព ឬ ព្រះម៉ែពោសព ឬ ព្រះម៉ែភោគសុខ (ພະແມ່ໂພສົບ, Goddess Phosop , พระแม่โพสพ, แม่พระโพสพ ) គឺ ព្រះមេស្រូវ ជា ទេពធីតារក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស ​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា) ព្រះនាងគឺ ទេពជាយានៅព្រះមហាជ័យពៃរស្រពទេពភេទប្រុសរក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច៕ ៕៚.
ដេវីដ បេកខាំ
ដេវីដ បេកខាំ (David Beckham ) កើតថ្ងៃទី ២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥) គឺជាអតីតកីឡាករ បាល់ទាត់ អាជីពជនជាតិអង់គ្លេស ដែលជាប្រធាន និងសហម្ចាស់ ក្លឹប Inter Miami CF និងជាសហម្ចាស់នៃ ក្លឹបទីក្រុង Salford ។ គាត់បានលេងឱ្យ Manchester United, Preston North End (ខ្ចីជើង), Real Madrid, AC Milan (ខ្ចីជើង), LA Galaxy, Paris Saint-Germain និង ក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស ។ . គាត់​ជា​កីឡាករ​អង់គ្លេស​ដំបូង​គេ​ដែល​ឈ្នះ​ពាន​លីគ​ក្នុង​ប្រទេស​ចំនួន​បួន​គឺ​អង់គ្លេស អេស្ប៉ាញ អាមេរិក និង​បារាំងផង។ គាត់បានចូលនិវត្តន៍នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៣ បន្ទាប់ពីអាជីពរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ក្នុងអំឡុងពេលនោះគាត់បានឈ្នះពានរង្វាន់ធំៗចំនួន ១៩។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ប្រាសាទកំពែងធំ
ប្រាសាទកំពែងធំ
=មើលផងដែរ=
កំពែងធំ
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម
វ្រះបាទប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (សតវត្សទី៩) ទ្រង់ជាបិតានៃវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១។ តាមរយៈសិលាចារឹកប្រាសាទព្រះគោ បានធ្វើកិច្ចឧទ្ទិសនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ មករា ឆ្នាំគ.ស ៨៨០ (សិលាចារឹក K.៧១៣ ប្រាង្គប្រាសាទបីគូសាងឱ្យ ព្រះមហាក្សត្រដែលបានសោយទិវង្គតបីអង្គ និ​ងព្រះមហេសីរបស់ពួកទ្រង់ត្រូវបានសាងឡើងដោយព្រះអង្គជាប្រភេទប្រាសាទ រំលឹក "អនុស្សាវរីយ៍" តាមរយៈអ្វីដែលយើងបានដឹងដោយសិលាចារឹកជាច្រើននៅតាមក្លោងទ្វារនៃប្រាសាទ: ប្រាង្គកណ្ដាលឧទ្ទិសដល់ជយវម៌្មទី២ក្រោមបច្ឆាមរណនាមថា បរមេឝ្វរ និងព្រះមហេសីទ្រង់ ធរណីន្ទ្រទេវី (K.៣២០ ក) ប្រាង្គខាងជើងឧទ្ទិសដល់រុទ្រវម៌្ម (បានបូជាឧទ្ទិសជារុទ្រេឝ្វរ) និង រាជេន្ទ្រទេវី (K.៣១៨ ក) មាតាបិតារបស់មាតាទ្រង់ និងប្រាង្គខាងត្បូងឧទ្ទិសដល់ ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (ឧទ្ទិសឱ្យជាប្ឫថិវេន្ទ្រេឝ្វរ) និង ប្ឫថិវេន្ទ្រទេវី (K.៣១៥ ក) និង K.៧១៣ ខ )។ វ្រះបាទប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម មានព្រះបច្ឆាមរណនាមថា ប្ឫថិវេន្ទ្រេឝ្វរ។
វិភាគពីពង្សាវតារ
ជាក់ស្ដែង ការស្នងរាជ្យនៃក្សត្រពីបុរាណនៅក្នុងសតវត្សទី៩ត្រូវបានលើកយកមកជំទាស់ ដោយពួកអ្នកអភិលេខន៍ខ្លះដូចជាលោក កមលេស្វរ-ភត្តចរ្យ និងលោកខាលហេនហ្ស៍-ហ្គោលហ៊្សីអូ។ ដោយហេតុតែ ព្រះរាជសកម្មភាពមិនសូវមាន ហើយការកត់ត្រានៃជយវម៌្មទី៤ និងវត្តមាននៃប្រាង្គឧទ្ទិសនៃប្រាសាទព្រះគោ អ្នកទាំងពីរក៏បានបកប្រែសិលាចារឹកសំស្ក្រឹតមួយចំនួននៅរលួសដែលបង្ហាញភស្តុតាងនៃអត្ថិភាពរបស់ក្សត្រពីរអង្គចន្លោះព្រះអង្គ និង ឥន្ទ្រវម៌្ម: គឺ រុទ្រវម៌្មនិង ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម។ តាមរយៈសិលាចារឹកលលៃ K. ៣២៤ នៃក្សត្រស្នងរាជ្យបន្តពីវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ យឝោវម៌្មទី១ បានចុះកាលត្រូវនឹងថ្ងៃ ៨ កក្កដា ឆ្នាំគ.ស ៨៩៣ រុទ្រវម៌្ម ជាព្រះអនុជភាតានៃមាតារបស់ព្រះនាង 'ធរណីន្ទ្រទេវី' ព្រះមហេសីនៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ និងត្រូវជាមាតានៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី៣ (ដែលឥន្ទ្រវម៌្មទី១ បានវែកញែកក្រោមព្រះបច្ឆាមរណនាមថាជា វិឝ្ណុលោក ក្នុងសិលាចារឹកបាគងរបស់ទ្រង់ K.៨២៦ ក្នុងបាទ XXX ចុះកំណត់ គ.ស ៨៨១/៨២។) ទោះបីយ៉ាងនេះក្ដី លោកម៉ៃឃើល-វិខ្ខឺរី បានបង្ហាញថាពួកទ្រង់មិនត្រូវបានវែកញែកក្នុងសម័យកាលក្រោយៗមកទៀតទេ និង បុព្វការីជន ដែលមានបច្ច័យបទ "-វម៌្ម" របស់ឥន្ទ្រវម៌្មទី១ ទាំងនេះអាចពន្យល់ដោយងាយថាជាការដំឡើងឋានៈបច្ឆាមរណនាមនៃព្រះមាតាបិតារបស់ក្សត្រអង្គនេះ ដែលប្រហែលបានកើតឡើងរួចជាស្រេចហើយក្នុងសម័យដែលពួកទ្រង់មានព្រះជន្មនៅឡើយ ការពិតបន្តបន្ទាប់គួរតែស្ថិតក្នុងករណីទី ១) សិលាចារឹកនៃសតវត្សទី៩ទាំងនេះបានរៀបរាប់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ ឧ. ពង្សាវលី និង ពង្សាវតារទាក់ទង យោងទៅតាមសម័យកាលនៃសតវត្សទាំងនោះដោយឯកឯង។ ២) មួយទៀតគួរឱ្យមានមន្ទិលធំផ្ដោតលើទំនុកចិត្តលើសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀត ដែលកត់ត្រាខុសសម័យរជ្ជកាល និងរឿងរ៉ាវអំពីខ្សែស្រឡាយវង្សត្រកូល ត្រូវបានគេដឹងលឺពីមុន ហើយត្រូវបានបកស្រាយជាពិសេសដោយលោកវិខ្ខឺរី ៣) សិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតបានបំភ្លេចព្រះនាមក្សត្រមួយចំនួនជារឿយៗ មិនត្រឹមតែក្សត្រពីរអង្គនេះទេ ប៉ុន្តែក៏មានក្សត្រសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែរ (ជយវម៌្មទី៤ បានវែកញែកត្រឹមតែព្រះនាមក្សត្រសោយរាជ្យមុនទ្រង់បីអង្គតែប៉ុណ្ណោះ រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២ ស្ថាបនិករាជវង្សថ្មី ត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលក្នុងសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុងរបស់ទ្រង់ K.២៨៦ ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃ ២៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ៩៤៨ បូករួមទាំងក្សត្រសោយរាជ្យមុនៗទ្រង់ទាំងប៉ុន្មាន ដោយលើកលែងតែវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ និង ជយវម៌្មទី៣ ចេញតែប៉ុណ្ណោះ) ៤) នៅសតវត្សទី៩ គោរម្យងារ "-វម៌្ម" ត្រូវទុកប្រើចំពោះតែពួកក្សត្រ (អញ្ជឹង រុទ្រវម៌្មក៏មិនមែនជាបិតាស្ដេចអង្គណាមួយឡើយ) ៥) គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ដែលសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតត្រូវបានគេរាប់ថាជាសិលាចារឹកមានតំលៃគួរឱ្យជឿទុកចិត្តបានជាងបណ្ដាសិលាចារឹកសហសម័យទៅទៀត ដោយការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានូវរឿងរ៉ាវព្រឹត្តិការណ៍ជំនួសឱ្យការយកលំនាំតាមក្បួនប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ត់ចត់ពេកទៅវិញ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ
អំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ី
អំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ី​ ឬ​ មន-ខ្មែរ គឺជាអំបូរភាសាមួយដ៏ធំនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍និងអាស៊ីខាងត្បូង។ គេនិយមនិយាយភាសានៅក្នុងអំបូរនេះនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗនៃប្រទេសថៃ នេប៉ាល់ បង់ក្លាដែស ភូមា ម៉ាឡេស៊ី ​ឡាវ ឥណ្ឌា​ និងចិនខាងត្បូង ព្រមទាំងទូទាំងប្រទេសកម្ពុជានិងវៀតណាម។​ សរុបមក ភាសានៅក្នុងអំបូរនេះត្រូវបាននិយាយដោយប្រមាណ ១១៧​ លាននាក់​។ ​​ នៃភាសាទាំងនេះ មាន​តែភាសាខ្មែរ មន និងវៀតណាមដែលមានអក្សរសាស្ត្រពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។ បច្ចុប្បន្នកាល មានតែភាសាខ្មែរនិងវៀតណាមដែលគេប្រើជាភាសាផ្លូវការថ្នាក់ជាតិ។ នៅប្រទេសថៃនិងភូមា ភាសាមនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាភាសាជនជាតិដើមភាគតិច។ នៅប្រទេសភូមា ភាសាវ៉ាត្រូវជាភាសាផ្លូវការរបស់រដ្ឋវ៉ា។ នៅប្រទេសឥណ្ឌា ភាសាសាន់ថាលីត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាភាសាកំណត់ (scheduled language) ដែលអាចប្រើបានជាផ្លូវការ។ ក្រៅពីនេះ​ ភាសានៅក្នុងអំបូរអូស្ត្រូអាស៊ីសុទ្ធតែជាភាសាដែលត្រូវបាននិយាយដោយជនជាតិដើមភាគតិចនិងមិនមានឋានៈផ្លូវការទេ។
Ethnologue បានកំណត់ថាមាន ១៦៨ ភាសានៅក្នុងអំបូរអូស្ត្រូអាស៊ី ដែលត្រូវបានបែងចែកជា ១៣ អំបូរ។ ភាសាវិទូជាច្រើនបានសន្និដ្ឋានថាអំបូរភាសានេះជាអំបូរភាសាដើមរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក រីឯអំបូរភាសាផ្សេងៗទៀត (ដូចអំបូរក្រា-ដៃ ជាដើម) បានចូលមកក្នុងតំបន់នេះនៅពេលក្រោយ។
ជនជាតិកុឡា
សាវតាជនជាតិកុឡា
បើតាមឯកសាររបស់ថៃបានពណ៌នាថាពួកកុឡាគឺជាពួកថៃយ៉ៃ(អម្បូរជនជាតិតៃ ដែលមកពីតំបន់យុនណានប្រទេសចិន)មកតាំងទីលំនៅក្នុងរដ្ឋមន និងរដ្ឋសានប្រទេសភូមាសព្វថ្ងៃ ហើយបន្តមករស់នៅតំបន់ឦសានរបស់ប្រទេសថៃ និងមកតំបន់ប៉ៃលិនរបស់់ប្រទេសកម្ពុជា។ ពួកកុឡា និងពួកតុងស៊ូគឺជាក្រុមតែមួយ ប៉ុន្តែបើតាមឯកសារបរទេសមួយចំនួនបាននិយាយថាពួកកុឡាផ្សេង និងពួកតុងស៊ូផ្សេង។ បើតាមជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ ហឺប៊ឺត វារីងតុនស្មីត ដែលជាអតីតអគ្គនាយករ៉ែរបស់ប្រទេសថៃចន្លោះឆ្នាំ ១៨៩១ ដល់ឆ្នាំ១៨៩៧ នៅក្នុងសៀវភៅ ប្រាំឆ្នាំក្នុងប្រទេសសៀម (Five Year in Siam ) ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៩១ - ឆ្នាំ១៨៩៦ បានសរសេរថា ពួកកុឡាសំដៅទៅលើក្រុមមនុស្ស ដែលបានមកពីរដ្ឋសាន ហើយនៅភូមាពាក្យកុឡានេះសំដៅលើជនបរទេស ប៉ុន្តែសម្រាប់ជនជាតិអឺរ៉ុបវិញតែងតែហៅពួកនេះថាភូមា។ ដោយសារជនជាតិកុឡាពូកែធ្វើជំនួញ ដូច្នេះហើយពួកគេរស់នៅរាយប៉ាយចាប់ពីប្រទេសភូមា រហូតដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ នៅភូមិភាគឦសានប្រទេសថៃមានវាលធំមួយហៅថាវាលកុឡាយំ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ពួកកុឡានៅទីនោះ។ ពួកកុឡាតែងតែចេញធ្វើជំនួញជាក្រុមៗ ដោយមួយក្រុមមានសមាជិកចាប់ពី៥នាក់ រហូតដល់ជាង១០០នាក់ ហើយប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរគឺរទេះគោ ក្របី និងដំរី។ របៀបធ្វើជំនួញរបស់ពួកកុឡាគឺដឹករបស់របបពីកន្លែងដើមរបស់ពួកគេយកទៅលក់ឱ្យអ្នកស្រុកគោលដៅ។ ឧទាហរណ៍ ដឹកជំនិញពីប្រទេសភូមា ហើយទិញទំនិញពីប្រទេសសៀម ដឹកយកទៅឱ្យប្រទេសភូមាវិញ។ ទំនិញដែលពួកគេនាំយកមកលក់នៅប្រទេសសៀមមានដូចជា ក្រណាត់ សូត្រ គ្រឿងអលង្ការ ត្បូងថ្ម គ្រឿងដេរប៉ាក់ អាវុធនានា ថ្មាំសង្កូវ ហើយពួកកុឡាទិញទុះនិញពីប្រទេសសៀមវិញនូវសត្វពាហនៈនានា រួមទាំងផលិតផលធ្វើអំពីភ្លុក និងស្នែង។ ក្រៅពីជំនួញជួញដូរ ពួកកុឡានេះគឺជាអ្នកជំនាញបំផុតខាងត្យូងមានតម្លៃ ពួកគេពូកែជាងជនជាតិណាៗទាំងអស់រាប់ទាំងសៀម ឡាវ ចិន ឥណ្ឌា ដោយពួកគេគ្រាន់តែក្រលេកឃើញត្បូងគេស្គាល់ត្យូងនេះជាត្បូងប្រភេទអ្វី និងមានតម្លៃប៉ុណ្ណា។ ភស្ថុតាងជាសាយលក្ខអក្សរចាស់ជាងគេបំផុតស្តីអំពីវត្តមានរបស់ជនជាតិកុឡានៅប្រទេសសៀមគឺប្រមាណឆ្នាំ១៨៣៦ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរាមាទី៣ ដែលសរសេរអំពីការឃាត់ខ្លួនជនជាតិកុឡា ដែលបានចូលមករកស៊ីនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃដូចជា ខេត្តឈៀងម់ៃ ខេត្តសុវណ្ណលោក និខេត្តកំពែងពេជ្រជាដើម។ ដោយឡែកនៅប្រទេសកម្ពុជាជាពិសេសខេត្តប់ៃលិន មិនមានឯកសារណាបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីអំពីវត្តមានរបស់ជនជាតិកុឡាមកតំបន់នេះទេ យើងគ្រាន់តែដឹងថានៅប្រមាណឆ្នាំ១៨៧៤ ជនជាតិកុឡាម្នាក់ឈ្មោះមោង ឃុនទី បានរកឃើញដោយចៃដន្យនូវត្បូងកណ្តៀងនៅពេលបរបាញ់សត្វនៅម្តុំអូរតងសព្វថ្ងៃ។ នេះហើយជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃអាជីវកម្មត្បូងនៅខេត្តប់ៃលិន ហើយលោកមោង ឃុនទីនេះហើយបានក្លាយជាអ្នកជំនួញត្យូងដ៏ធំបំផុតនៅខេត្តប៉ៃលិនបានក្លាយជាគោលដៅរបស់ពួកកូឡា ជាកម្លាំងចលករសំខាន់បំផុតនៃដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចតំបន់នេះ។ មេក្រុមពួកកុឡាត្រូវបានរាជការសៀមផ្តល់ឋានន្តរស័ក្ត ហ្លួងមុនីយុទ្ធនា ដែលមានតួនាទីគ្របើគ្រង និងប្រមូលពន្ធសម្រប់រាជការសៀម។ បើតាមសៀវភៅរបស់ជនជាតិអង់គ្លេស តំបន់ជីកត្បូងនៅតំបន់ប់ៃលិនចែកចេញជាពីរធំៗគឺ បយ៉ាខា និងបឌិននៀវ (ពាក្យថា ប ជាភាសាដើមរបស់ជនជាតិកុឡា សំដៅលើពាក្យរណ្តៅ)។ អាជីវកម្មត្បូងនៅខេត្តប៉ៃលិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរាជការសៀម ក្រោយមកបានមកក្រុមហ៊ុនអង់គ្លេស រហូតមកដល់ពួកអ៊ីតាលី ហើយប្តូរមកបារាំងជាអ្នកគ្រប់គ្រងវីញនៅឆ្នាំ១៩០៧ ក្រោយសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀម។ ខេត្តប៉ៃលិនក្នុងដៃកម្ពុជាក្រោយពីទទួលបានដែនដីប៉ៃលិនពីរាជការសៀមរាជការខ្មែរក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទស៊ីសិវត្ថិ និងរដ្ឋបាលអាណានិគមនិយមបារាំងបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងតំបន់ប៉ៃលិនដោយបានប្តូរឈ្មោះមកជា ស្រុកបត្បូង ដោយជាផ្នែកមួយនៃខេត្តបាត់ដំបង ប៉ុន្តែឈ្មោះភូមិឃុំសហគមន៍នានានៅតែរក្សាឈ្មោះដើមដដែលដូចជា បយ៉ាខា បតុងស៊ូ បហាបាត ប៉ាហ៊ី។
ពញាព្រែក
ព្រះចៅឥន្ទរាជា រឺ ពញាព្រែក រឺ ឥន្ទកុមារ (សំស្ក្រឹត:ឥន្ទ្ររាជា) (គ.ស ១៣៥៩-១៣៨៤ រឺ ១៣៩២-១៤១៧) រជ្ជកាល (គ.ស ១៣៨៤ រឺ ១៤១៧) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យ នៅមហានគរ ក្នុងឆ្នាំជូត ឆស័ក ព.ស. ១៩២៨, គ.ស. ១៣៨៤ ក្នុងជន្មាយុ ២៥ ឆ្នាំ។ ពញាព្រែក ទ្រង់ព្រះនាមជា សម្ដេចព្រះឥន្ទរាជារាមាធិបតីខ្លះ ហៅថា ព្រះឥន្ទកុមារ។
កុលប្រភាវតី
ព្រះនាងកុលប្រភាវតី (គ.ស ?-?) តាមសិលាចារឹកអ្នកតាដំបងដែក នៃខេត្តតាកែវ បញ្ជាក់ថា ព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម គឺព្រះនាងកុលប្រភាវតី។ សិលាចារឹកនេះបានបញ្ជាក់ទៀតថា មុនព្រះនាងសោយទិវង្គត ព្រះនាងបាន ចាត់ចែងឲ្យសាងសង់ ទេវាល័យ សម្រាប់តម្កល់ព្រះវិស្ណុមួយព្រះអង្គ ដែលធ្វើអំពីមាសសុទ្ធ ព្រមទាំង លំនៅស្ថានសម្រាប់ពួកព្រហ្មបុរោហិត និងបានជីកស្រះទុកជាប្រយោជន៍ចំពោះអ្នកស្រុកផង។
សិលាចារឹកនៅប្រាសាទប្រាំល្វែង ដែលបានចារឡើងដោយព្រះរាជកុមារ គុណវម៌្ម នៅដើម សតវត្សរ៍ទី៦ នៃគ.ស បានរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ ព្រះរាជកុមារ ឬ ផ្វានថាងចឹង បើ សរសេរជាភាសាចិន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និង កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ដែលបាន សោយទិវង្គត នៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស។ ព្រះអង្គជារាជបុត្រនៃព្រះមហាក្សត្រដែលជា ព្រះចន្ទនៃរាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ ព្រះអង្គបានត្រួតត្រា កាន់កាប់តំបន់មួយដែលបិតារបស់ទ្រង់បានកសាងនៅលើទីទឹកភក់ ដែលនៅស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកប្ញស្សី កម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ។ ព្រមពេលជាមួយគ្នាដែរ លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា មានការរីកចម្រើនដែរ។ នេះបើយើងសំអាងលើទិដ្ឋភាពរួមនៃសង្គមខ្មែរនាសម័យនគរវ្នំ ដែលជំនឿលើព្រហ្មញ្ញសាសនាបានគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់ច្រកល្ហក ពោលគឺមានអាទិភាពចម្បង។ សិលាចារឹកនៅវាលភក់ កម្ពុជាក្រោម បានបញ្ជាក់ថា មុននឹងសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស ព្រះមហារាជិនីនៃព្រះបាទជយវម៌្មដែលមានព្រះនាមថា កុលប្រភាវតី បានត្រាស់បង្គាប់ឲ្យរាជឌ្ឍកី ស្ថាបនាអាស្រមដើម្បីបូជាព្រះសិវ។ រីឯព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ដែលមានព្រះនាមថា ព្រះគុណវម៌្មដែលជានាយកលើអារាមមួយនៅក្នុងព្រះវិហារនេះ មានការគោរពបូជាស្នាមព្រះបាទព្រះវិស្ណុ ឈ្មោះចក្រវីរថស្វាមិគគួរឲ្យមោទនៈ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃនគរវ្នំចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម
សោប
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភាសាខ្មែរសុរិន្ទ
ភាសាខ្មែរសុរិន្ទ (អាចហៅថា​ ភាសាខ្មែរខាងជើង) គឺជាគ្រាមភាសាដែលត្រូវបាននិយាយដោយជនជាតីខ្មែរនៅភាគឦសានរបស់ប្រទេសថៃប្រមាណ ១,៤ លាននាក់។
កម្មវិធីព្រះពុទ្ធសាសនា និងការប្រតិបត្តិ
​​​​                                                                                         កម្មវិធី ព្រះពុទ្ធសាសនា និងការប្រតិបត្តិ មានការសំដែងចេញពីវត្ត ពោធិវ័នរអាងលើ ទៅកាន់ស្ថានីយវិទ្យុ នគរបាជ័យ ៩៦.៣០ ខេត្តកំពង់ចាម់។ ចាប់ពីម៉ោង៧-៨យប់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ មានកម្រង់នៃកម្មវិធី គឺ ព្រះមុនីសោភ័ណ ប៊ត តាំងឆេង ជាព្រះប្រធានកិតិ្តយស នែកម្មវិធី ព្រះមហាឈានវរោ ឈឿន ហឿន ជាប្រធាននៃកម្មវិធី ព្រះមហាឆន្ទសុទ្ទោ ឆយ សុធា ជាធម្មការី ព្រះមហាសីហត្ថេរ សេង សេងងីម ជាសមាជិក ព្រះមហា បវរប្បញ្ញោ កាក់ប៊ុនណា ជាបេទ្យាធិការ នៃកម្មវិធី។ កម្មវិធីនេះមានគោលបំដើម្បីលើកស្ទើយព្រះពុទ្ធសាសនាឲ្យរើចចំរើនអស់ទៅ៥០០០ព្រះវស្សា និងដើម្បីព្រះករុណាលោកម្ចាស់គ្រប់ព្រះអង្ឃមាននៅពុទ្ទិបញ្ចេញឲ្យពុទ្ទបរិស៏ទបានស្តាប់ផង។
ត្រៃផត
'ជើងកាមេរ៉ា'  គឺជាស៊ុមជើងបីដែលចល័តបានប្រើជាវេទិកាសម្រាប់ការគាំទ្រដល់ ទម្ងន់ និងការរក្សាស្ថិរភាពនៃវត្ថុមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ ជើងកាមេរ៉ាផ្ដល់នូវស្ថេរភាពប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងធ្លាក់ចុះនិងកងកម្លាំងផ្ដេកនិងអ័ក្សផ្ដេកអំពីចលនា។ ទីតាំងនៃជើងបីឆ្ងាយពីមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ឈរនេះអនុញ្ញាតឱ្យអានុភាពល្អប្រសើរជាងមុនសម្រាប់ជើងកាមេរ៉ាទប់ទល់នឹងការកងកម្លាំងនៅពេលក្រោយ។បស់កាមេរ៉ាសម្រាប់ដាក់អោយកាមេរ៉ាមានលំនឹងមិនរគើនៅពេលដែលយើងថត ហើយគេត្រូវការវានៅពេលដែលយើងថតវីដេអូ។ជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់នៅក្នុងទីតាំងដែលជាកន្លែងដែលវាត្រូវបានត្រូវការ។ អង្កេតនេះនឹងចុចចុះនៅលើវេទិកាជើងដើម្បីសុវត្ថិភាពការពារជើងនៅក្នុងដីឬដើម្បីបង្ខំជើងទៅទីតាំងទាបមួយនៅលើមិនស្មើគ្នាចិញ្ចើមផ្លូវសម្គាល់ ភក់ ។ ប្រវែងជើងត្រូវបានកែតម្រូវទៅយកក្បាលជើងកាមេរ៉ានេះទៅកម្ពស់ងាយស្រួលនិងធ្វើឱ្យវាមានកម្រិតប្រហែល។ពេលដែលជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់និងមានសុវត្ថិភាព, ឧបករណ៍នេះត្រូវបានដាក់នៅលើក្បាល។ នេះវីសម៉ោនត្រូវបានរុញឡើងនៅក្រោមឧបករណ៍នេះដើម្បីចូលរួមនៅមូលដ្ឋានរបស់និងឧបករណ៍តឹងនៅពេលដែលឧបករណ៍ screwed នេះគឺនៅក្នុងទីតាំងត្រឹមត្រូវ។ ផ្ទៃផ្ទះល្វែងក្បាលជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានគេហៅថាចានជើងនិងត្រូវបានប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់ការលៃតម្រូវនៃឧបករណ៍ជើងនេះ។ដាក់ជើងកាមេរ៉ានិងឧបករណ៍បានយ៉ាងច្បាស់ណាស់ជាងមួយសញ្ញាបានបង្ហាញនៅលើដីឬគោលតម្រូវឱ្យមានការបច្ចេកទេសដែលមានហួសពីវិសាលភាពនៃអត្ថបទនេះ។
សំណង់​
ជើងកាមេរ៉ាទំនើបជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ពីអាលុយមីញ៉ូមទោះបីជាឈើនៅតែត្រូវបានប្រើសម្រាប់ជើង។ ជើងគឺអាលុយមីញ៉ូជាមួយនឹងចំណុចទាំងដែកថែបមានចុងឬដែកថែប។ វីសម៉ោនជាញឹកញាប់គឺលង្ហិនឬលង្ហិននិងប្លាស្ទិច។ នេះគឺប្រហោងវីសម៉ោនដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យបណ្ដាញទឹកអុបទិកដែលនឹងត្រូវបានគេមើលចំនួនតាមរយៈវីសនេះ។ កំពូលខ្សែស្រឡាយជាធម្មតាត្រូវបានជាមួយនឹង 5/8 "X 11 TPI ខ្សែស្រឡាយវីស។ នេះអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរវីសទៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងរយៈពេលត្រូវការបើកក្បាលរបស់នេះ។ ជើងគឺមាន ភ្ជាប់ទៅនឹងក្បាលជាមួយវីលៃតម្រូវដែលជាធម្មតាត្រូវបានរក្សាទុកតឹងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យជើងដែលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជាមួយនឹងការបន្តិចនៃការតស៊ូមួយ។ ជើងគឺមានពីរផ្នែកមួយ, ជាមួយនឹងផ្នែកខាងក្រោមមានសមត្ថភាពក្នុងការកែវពង្រីកដើម្បីលៃតម្រូវប្រវែងនៃជើងឱ្យសមនឹងដី ។ អាលុយមីញ៉ូឬដែក ភ្លាត់រអិលរួម បានជាមួយវីសការរឹតបន្តឹងដែលមាននៅខាងក្រោមនៃជើងខាងលើនេះទៅកាន់ផ្នែកខាងក្រោមនៅក្នុងកន្លែងនិងជួសជុលប្រវែង។ ខ្សែស្មាត្រូវបាន affixed ជាញឹកញាប់ទៅជើងកាមេរ៉ានេះដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពងាយស្រួលនៃការដឹក ឧបករណ៍នៅលើតំបន់ដែលត្រូវបានស្ទង់មតិ។
មន្ទីរពិសោធន៍
ជើងកាមេរ៉ាមន្ទីរពិសោធន៍គឺជាការចល័ត, ឧបករណ៍វេទិកាមួយជើងបីដែលជាធម្មតាត្រូវបានធ្វើឡើងដែលជាការដូចជាដែកទំងន់ស្រាល ដែកអ៊ីណុក និង អាលុយមីញ៉ូ ដូច្នេះវាអាចត្រូវបានផ្លាស់ទីងាយស្រួលនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ ការប្រើប្រាស់ចម្បងគឺដើម្បីគាំទ្រឬកាន់ដកនិងកែវពិសោធន៍ក្នុងអំឡុងពេលពិសោធន៍។
កាមេរ៉ា
កាមេរ៉ាគឺជាឧបករណ៍អុបទិកសម្រាប់ថតឬការចាប់យករូបភាពដែលអាចត្រូវបានរក្សាទុកជាមូលដ្ឋានបានបញ្ជូនទៅទីតាំងមួយផ្សេងទៀត, ឬទាំងពីរ។ រូបភាពនេះអាចជារូបថតនៅតែបុគ្គលឬលំដាប់នៃរូបភាពដែលជាខ្សែភាពយន្ដវីដេអូឬ។ កាមេរ៉ានេះគឺជាឧបករណ៍អារម្មណ៍ពីចម្ងាយដូចដែលវាដឹងមុខវិជ្ជាដោយគ្មានការទំនាក់ទំនងរាងកាយ។ កាមេរ៉ាពាក្យនេះបានមកពីការអប់ស្កូកាមេរ៉ាដែលមានន័យថា "បន្ទប់ងងឹត" និងគឺជាឈ្មោះឡាតាំងនៃឧបករណ៍ដើមសម្រាប់បញ្ចាំងរូបភាពពីការពិតខាងក្រៅមួយទៅលើផ្ទៃផ្ទះល្វែងមួយ។ កាមេរ៉ារូបថតសម័យទំនើបវិវត្តពីការអប់ស្កូកាមេរ៉ា។ ការប្រព្រឹត្តទៅនៃកាមេរ៉ានេះគឺស្រដៀងទៅនឹងការប្រព្រឹត្តទៅនៃភ្នែករបស់មនុស្ស
ហ្វាន់សិន​កាមេរ៉ា
កាមេរ៉ាមួយដែលអាចធ្វើការជាមួយពន្លឺនៃវិសាលគមដែលអាចមើលឃើញឬជាមួយផ្នែកផ្សេងទៀតនៃវិសាលគមអេឡិចត្រូបាន។ [1] កាមេរ៉ានៅតែជាឧបករណ៍អុបទិរូបភាពដែលបានបង្កើតតែមួយនៃវត្ថុមួយឬកន្លែងកើតហេតុនិងការកត់ត្រាវានៅលើឧបករអេឡិចត្រូនិឬខ្សែភាពយន្តរូបថត។ កាមេរ៉ាទាំងអស់ប្រើការរចនាមូលដ្ឋានដូចគ្នា: ពន្លឺចូលទៅក្នុងប្រអប់ដែលបានរុំព័ទ្ធតាមរយៈកញ្ចក់ចំណុច / កញ្ចក់ប៉ោងនិងរូបភាពមួយដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកនៅលើឧបករណ៍ផ្ទុកពន្លឺអក្សរតូចធំ (សំខាន់គឺការផ្លាស់ប្តូរដែក halide) ។ យន្តការល្បឿនការគ្រប់គ្រងរយៈពេលដែលថាពន្លឺអាចចូលកាមេរ៉ា។ [2] កាមេរ៉ារូបថតភាគច្រើនមានមុខងារដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សដើម្បីមើលកន្លែងកើតហេតុដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុក, អនុញ្ញាតឱ្យសម្រាប់ជាផ្នែកមួយដែលអ្នកចង់បានមួយនៃកន្លែងកើតហេតុដើម្បីឱ្យមាននៅក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍និងការប៉ះពាល់ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការដូច្នេះវាមិនមែនជាភ្លឺពេកឬខ្សោយពេក។ [3] ការបង្ហាញមួយដែលជាញឹកញាប់ជាការបង្ហាញគ្រីស្តាល់រាវ (អេក្រង់ LCD), អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើដើម្បីមើលកន្លែងកើតហេតុត្រូវបានគេថតនិងការកំណត់ដូចជាល្បឿនអាយអេសអូ, ការប៉ះពាល់, និងល្បឿន។ [4] [5]
ម៉ាស៊ីនថតឬម៉ាស៊ីនថតវីដេអូមួយបានធ្វើប្រតិបត្តិការស្រដៀងទៅនឹងមានកាមេរ៉ានៅតែ, លើកលែងតែវាកត់ត្រានូវរូបភាពនៃឋិតិវន្តក្នុងការទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងឆាប់រហ័សជាទូទៅនៅក្នុងអត្រានៃ 24 ស៊ុមក្នុងមួយវិនាទី។ នៅពេលដែលរូបភាពត្រូវបានរួមបញ្ចូលគ្នានិងបានបង្ហាញនៅក្នុងលំដាប់, ការបំភាន់នៃចលនានេះត្រូវបានសម្រេច។ [6]
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
នៅទសវត្សឆ្នាំ 1830 អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអង់គ្លេសលោក Henry ប៉ុស្តិ៍ Fox នាង Talbot ឯករាជ្យបានបង្កើតដំណើរការដើម្បីជួសជុលការប្រើប្រាស់អំបិលរូបភាពកាមេរ៉ាប្រាក់។ [19] ទោះបីជាតក់ស្លុតថាបានវាយដំលោកដាហ្គឺរីសេចក្តីប្រកាសនៃការថតរូបទៅនេះនៅថ្ងៃទី 31 ខែមករាឆ្នាំ 1839 លោកបានខិតប័ណ្ណតូចមួយដើម្បីដាក់ជូនរាជស្ថាប័នសិទ្ធិទទួលបានគណនីមួយចំនួននៃសិល្បៈនៃការថតរូបស្អាតគំនូរដែលជាការរៀបរាប់បោះពុម្ពលើកដំបូងនៃការថតរូបនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាដោយសារតែជាលើកដំបូងផលិតតែមួយបោះពុម្ពជាវិជ្ជមានដោយផ្ទាល់, គ្មានស្ទួនអាចត្រូវបានធ្វើ។ វាជាពីរជំហានអវិជ្ជមានដំណើរការ / វិជ្ជមានដែលបានបង្កើតឡើងមូលដ្ឋានសម្រាប់ការថតរូបសម័យទំនើបនេះ។ [25]
កាមេរ៉ារូបថតដំបូងដែលបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ផលិតពាណិជ្ជកម្មគឺជាកាមេរ៉ាមួយជាលើកដំបូងដែលបានកសាងឡើងដោយ Alphonse Giroux ក្នុង 1839 Giroux បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាជាមួយនិង Isidore Niépceដាហ្គឺរីដើម្បីផលិតកាមេរ៉ានៅប្រទេសបារាំង [26] ជាមួយនឹងឧបករណ៍និងគ្រឿងមានតម្លៃជារៀងរាល់ 400 ហ្វ្រង់។ [27 ] កាមេរ៉ានេះគឺជាការរចនាប្រអប់ពីរដងដោយមានទេសភាពបំពាក់កែវថតប្រអប់ខាងក្រៅ, និងអ្នកកាន់សម្រាប់កញ្ចក់អេក្រង់ដីមួយកំពុងធ្វើការផ្ដោតនិងចានរូបភាពនៅលើប្រអប់ខាងក្នុងមួយ។ ដោយរំកិលប្រអប់ខាងក្នុងវត្ថុនៅចម្ងាយជាច្រើនដែលអាចត្រូវបាននាំទៅស្រួចដូចជាការផ្តោតអារម្មណ៍មួយខណៈដែលចង់បាន។ បន្ទាប់ពីមានរូបភាពជាទីពេញចិត្តត្រូវបានគេផ្តោតទៅលើអេក្រង់, អេក្រង់ត្រូវបានជំនួសដោយចានរសើប។ មួយកង់ knurled គ្រប់គ្រងបានលឺផ្លឹបឭស្ពាន់នៅមុខកញ្ចក់ដែលមានមុខងារជាល្បឿនមួយ។ កាមេរ៉ាជាលើកដំបូងដើមដែលបានទាមទារដងការប៉ះពាល់រយៈពេលយូរ, ដែលនៅក្នុងឆ្នាំ 1839 អាចមានពី 5 ទៅ 30 នាទី។ [26] [28]
បន្ទាប់ពីសេចក្តីណែនាំរបស់កាមេរ៉ាជាលើកដំបូង Giroux នេះក្រុមហ៊ុនផលិតផ្សេងទៀតដែលបានផលិតការប្រែប្រួលប្រសើរឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ លោក Charles Chevalier ដែលបានផ្តល់កាលពីដើមNiépceជាមួយកញ្ចក់ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1841 មានកាមេរ៉ាប្រអប់ពីរដងដោយប្រើចានទំហំប៉ុនពាក់កណ្តាលសម្រាប់រូបភាព។ កាមេរ៉ា Chevalier បានមានគ្រែ hinge, អនុញ្ញាតឱ្យសម្រាប់ពាក់កណ្តាលនៃគ្រែដើម្បីបត់ត្រឡប់មកវិញនៃប្រអប់ដាក់នៅលើសំបុកនេះ។ ក្រៅពីមានការកើនឡើងយួរ, កាមេរ៉ាមានកញ្ចក់លឿនជាងមុន, ការនាំយកដងប៉ះពាល់ចុះទៅ 3 នាទីហើយព្រីសនៅផ្នែកខាងមុខនៃកញ្ចក់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរូបភាពដើម្បីឱ្យមានការកែប្រែនៅពេលក្រោយបាន។ [29] មួយផ្សេងទៀតដែលបានផុសរចនាបារាំងក្នុងឆ្នាំ 1841, បង្កើតឡើងដោយលោក Marc លោក Antoine Gaudin ។ កាមេរ៉ា Nouvel Appareil Gaudin មានឌីសលោហៈមួយដែលមានរន្ធមានទំហំខុសគ្នាចំនួនបីបានម៉ោននៅលើផ្នែកខាងមុខនៃមុំកែងនោះ។ ការបង្វិលទៅជាមួយរន្ធផ្សេងគ្នាដែលបានផ្តល់ f ឈប់អថេរប្រសិទ្ធិភាព, អនុញ្ញាតឱ្យនៅចំនួនទឹកប្រាក់ផ្សេងគ្នានៃពន្លឺទៅក្នុងកាមេរ៉ា។ [30] ជំនួសឱ្យការប្រើប្រអប់សំបុកនៅក្នុងការផ្តោត, កាមេរ៉ា Gaudin ត្រូវបានប្រើបំពង់លង្ហិនក្នុង។ [31] នៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ Peter Friedrich Voigtländerដែលបានរចនាឡើងជាមួយកាមេរ៉ាទាំងអស់ដែកជាមួយរូបរាងសាជីដែលបានផលិតរូបភាពរាងជារង្វង់នៃប្រហែល 3 អុិនឈ៍នៅក្នុងអង្កត់ផ្ចិត។ នេះជាលក្ខណៈសម្គាល់នៃម៉ាស៊ីនថតដែលបានVoigtländerគឺជាការប្រើប្រាស់កញ្ចក់រចនាឡើងដោយចូសេហ្វអតិបរមា Petzval មួយ។ [32] យន្តហោះ F / 3.5 កញ្ចក់ Petzval គឺលឿនជាងកញ្ចក់ផ្សេងទៀតណាមួយនៃរយៈពេលជិត 30 ដងនិងជាលើកដំបូងត្រូវបានធ្វើឡើងជាពិសេសសម្រាប់រូបថតឬគំនូរ។ ការរចនារបស់ខ្លួនត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយភាគច្រើនបំផុតសម្រាប់ការថតរូបរហូតដល់មានកញ្ចក់ Carl Zeiss បានណែនាំក្នុងការ 1889. anastigmat [33]
មេកានិច
ម៉ាស៊ីនថតចាប់យករូបភាពជាច្រើនដែលមានលំដាប់ត្រូវបានគេស្គាល់នៅដូចជាម៉ាស៊ីនថតភាពយន្តឬជាម៉ាស៊ីនថតស្រពភាពយន្តនៅអឺរ៉ុប! អ្នកដែលបានរចនាឡើងសម្រាប់រូបភាពតែមួយគឺនៅតែជាកាមេរ៉ា។
ទោះជាយ៉ាងណាទាំងនេះត្រួតលើគ្នាដែលជាប្រភេទកាមេរ៉ានៅតែត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់ការផ្លាស់ប្តូររូបភាពក្នុងការចាប់យកបែបផែនពិសេសការងារនៅនិងកាមេរ៉ាទំនើបជាច្រើនអាចផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សរវាងរបៀបថតតែមានចលនា។ អត្ថបទដើមចម្បង: កញ្ចក់កាមេរ៉ានិងការរចនាកញ្ចក់រូបថត ពន្លឺនៃកាមេរ៉ាមួយនេះចាប់យកពន្លឺពីប្រធានបទនេះនិងនាំមកនូវការផ្តោតអារម្មណ៍នៅលើវាដើម្បីឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាមួយ។ ការរចនានិងផលិតនៃកញ្ចក់គឺសំខាន់ដើម្បីគុណភាពនៃរូបថតនេះត្រូវបានយក។ បដិវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងការរចនាកាមេរ៉ានៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី 19 បដិវត្តផលិតកញ្ចក់និងការរចនាកញ្ចក់អុបទិកជាមួយនឹងអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ផលិតកញ្ចក់សម័យទំនើបនៅក្នុងជួរធំទូលាយមួយនៃឧបករណ៍អុបទិកពីការអានវ៉ែនតាដើម្បីមីក្រូទស្សន៍។ អ្នកត្រួសត្រាយរួមបញ្ចូល Zeiss និង Leitz ។
កញ្ចក់កាមេរ៉ាត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងជួរធំទូលាយមួយនៃប្រវែងប្រសព្វ។ ពួកគេរាប់ពីមុំខ្លាំងធំទូលាយនិងស្តង់ដា, កែវយឹតមធ្យម។ កញ្ចក់គ្នាគឺល្អបំផុតសមទៅនឹងប្រភេទជាក់លាក់នៃការថតរូប។ មុំធំទូលាយខ្លាំងអាចនឹងត្រូវបានពេញចិត្តសម្រាប់ការស្ថាបត្យកម្មដោយសារតែវាមានសមត្ថភាពក្នុងការចាប់យកនូវទិដ្ឋភាពធំទូលាយនៃអគារមួយនេះ។ កញ្ចក់ធម្មតា, ដោយសារតែវាជាញឹកញាប់មានជំរៅធំទូលាយមួយដែលត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់សម្រាប់តាមចិញ្ចើមផ្លូវនិងឯកសារថតរូប។ កែវយឹតនេះគឺជាការមានប្រយោជន៍សម្រាប់កីឡានិងសត្វព្រៃប៉ុន្តែវាជាការងាយនឹងកាមេរ៉ាញ័រ។ [41]
ហ្វកខស
កាមេរ៉ា rangefinder អនុញ្ញាតឱ្យចម្ងាយទៅវត្ថុដែលត្រូវបានវាស់ដោយមធ្យោបាយនៃអង្គភាព parallax គូនៅលើកំពូលនៃម៉ាស៊ីនថតដែលអនុញ្ញាតឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍ត្រូវបានកំណត់ជាមួយនឹងភាពត្រឹមត្រូវ។ កាមេរ៉ាន្របតិកមមតែមួយកែវអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកថតរូបដើម្បីកំណត់ការផ្តោតអារម្មណ៍និងការតែងនិពន្ធដោយប្រើកញ្ចក់ភ្នែកកញ្ចក់និងគោលដៅគម្រោងការផ្លាស់ប្តូរមួយលើកញ្ចក់ដីរូបភាពឬអេក្រង់ខ្នាតតូចព្រីសប្លាស្ទិច។ ភ្លោះ-Lens Reflex កាមេរ៉ាប្រើកែវថតគោលដៅនិងអង្គភាពកញ្ចក់មួយដែលផ្តោត (ជាធម្មតាដូចគ្នាទៅនឹងកញ្ចក់គោលដៅ។ ) នៅក្នុងរាងកាយស្របសម្រាប់សមាសភាពនិងការផ្តោត។ មើលកាមេរ៉ាប្រើប្រាស់អេក្រង់កញ្ចក់ដីមួយដែលត្រូវបានយកចេញនិងជំនួសដោយរូបថតឬមួយចានដែលមានអ្នកកាន់អាចប្រើឡើងវិញមុនពេលការប៉ះពាល់ភាពយន្តសន្លឹក។ ម៉ាស៊ីនថតទំនើបជាញឹកញាប់ការផ្តល់ជូននូវប្រព័ន្ធ autofocus ផ្តោតជាសំខាន់ដោយស្វ័យប្រវត្តិដោយកាមេរ៉ាភាពខុសគ្នានៃវិធីសាស្រ្តមួយ។ [42]
កាមេរ៉ាពិសោធន៍មួយចំនួនឧទាហរណ៍អារេចាប់យក Fourier ប្លង់ (PFCA), មិនតម្រូវឱ្យមានការផ្តោតទៅនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេយករូបភាព។ នៅក្នុងការថតរូបឌីជីថលធម្មតាកញ្ចក់ឬកញ្ចក់ផែនទីទាំងអស់នៃប្រភពពន្លឺពីចំណុចតែមួយនៃវត្ថុនៅក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍ទៅនឹងចំណុចតែមួយនៅយន្តហោះឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា។ ដូច្នេះភីកសែលគ្នាទាក់ទងមួយដុំឯករាជ្យនៃអំពីកន្លែងកើតហេតុឆ្ងាយនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ PFCA មួយដែលមិនមានកញ្ចក់ឬកញ្ចក់ទេប៉ុន្តែភីកសែលគ្នាមានគូ idiosyncratic នៃការដឹងគុណប្រាក់ស្យុងលើវា, អនុញ្ញាតឱ្យភីកសែលគ្នាដើម្បីដូច្នោះពាក់ព័ន្ធមួយដុំឯករាជ្យនៃប្រព័ន្ធ (ជាពិសេសសមាសភាគមួយនៃការផ្លាស់ប្តូរ 2D Fourier) អំពី កន្លែងកើតហេតុឆ្ងាយ។ រួមជាមួយគ្នាព័តកន្លែងកើតហេតុពេញលេញត្រូវបានចាប់យកនិងរូបភាពអាចត្រូវបាន reconstructed ដោយការគណនា។
ម៉ាស៊ីនថតមួយចំនួនមានក្រោយការផ្តោត។ ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ការផ្តោតមធ្យោបាយថតរូបជាលើកដំបូងហើយបន្ទាប់មកផ្តោតជាសំខាន់នៅពេលក្រោយនៅក្នុងកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន។ កាមេរ៉ានេះប្រើកញ្ចក់តូចជាច្រើននៅលើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាដើម្បីចាប់យកពន្លឺមកពីគ្រប់មុំកាមេរ៉ានៃកន្លែងកើតហេតុមួយនិងត្រូវបានគេហៅថាបច្ចេកវិទ្យា plenoptics ។ រចនាកាមេរ៉ា plenoptic បច្ចុប្បន្នមាន 40.000 នាក់កញ្ចក់ធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីចាប់យករូបភាពល្អប្រសើរបំផុតនោះទេ។ [43]
ការគ្រប់គ្រងការប៉ះពាល់ [កែប្រែប្រភព] ទំហំនៃជំរៅនិងពន្លឺនៃកន្លែងកើតហេតុនេះគ្រប់គ្រងចំនួននៃពន្លឺដែលចូលកាមេរ៉ាក្នុងកំឡុងពេលនៃការពេលវេលាមួយ, និងល្បឿនគ្រប់គ្រងប្រវែងនៃការពេលវេលាដែលថាពន្លឺអ្នកនិពន្ធចំនួនទស្សនាផ្ទៃការថតនេះ។ ការប៉ះពាល់ដែលមានតំលៃស្មើអាចត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើទំហំធំដោយមានជំរៅល្បឿនលឿននិងជំរៅតូចមួយដែលមានល្បឿនយឺត។
សាត់ធើស្ពីត
ទោះបីជាជួរនៃឧបករណ៍ល្បឿនខុសគ្នាត្រូវបានគេប្រើក្នុងអំឡុងពេលការអភិវឌ្ឍនៃកាមេរ៉ានេះមានតែពីរប្រភេទដែលត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយនិងបានតែប្រើនៅថ្ងៃនេះ។
នេះជាល្បឿនឬច្រើនជាងស្លឹកនៅក្នុងបានយ៉ាងច្បាស់ណាស់កញ្ចក់ល្បឿនគឺជាល្បឿនមួយដែលមាននៅក្នុងរចនាសម្ព័នកញ្ចក់នេះជាញឹកញាប់ជិតស្និទ្ធទៅនឹងសន្ទះទ្រូងដែលមានចំនួនស្លឹកដែលត្រូវបានគេរក្សាលោហៈនៅក្រោមភាពតានតឹងនិទាឃរដូវនិងដែលត្រូវបានបើកនិងបន្ទាប់មកបានបិទនៅពេលដែលល្បឿនត្រូវបានចេញផ្សាយ ។ ពេលនេះការប៉ះពាល់ត្រូវបានកំណត់ដោយចន្លោះពេលរវាងការបើកនិងបិទ។ នៅក្នុងការរចនាល្បឿននេះជាខ្សែភាពយន្តទាំងមូលស៊ុមត្រូវបានប៉ះពាល់ក្នុងពេលតែមួយ។ ធ្វើសមកាលកម្មនេះធ្វើឱ្យភ្លើង flash ងាយស្រួលដែលជាពន្លឺតែូវការដើម្បីបាញ់នៅពេលដែលល្បឿននេះគឺបើកចំហយ៉ាងពេញលេញ។ គុណវិបត្តិនៃល្បឿនបែបនេះគឺអសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនដើម្បីផលិតឿទុកចិត្ដល្បឿនយ៉ាងលឿនល្បឿន (លឿនជាង 1 / 500th លើកទីពីរឬដូច្នេះ) និងការចំណាយបន្ថែមទៀតនិងទម្ងន់នៃការមានដើម្បីរួមបញ្ចូលយន្តការល្បឿនមួយសម្រាប់កញ្ចក់ជារៀងរាល់។
នេះជាល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធទៅនឹងយន្តហោះខ្សែភាពយន្តនេះអាចធ្វើទៅបាននិងមានវាំងននក្រណាត់ដែលត្រូវបានដកនៅទូទាំងយន្តហោះខ្សែភាពយន្តនេះជាមួយនឹងគម្លាតបានកំណត់ដោយប្រុងប្រយ័ត្នរវាងផ្ទាំងក្រណាត់ទាំងពីរ (ជាធម្មតាការរត់ផ្ដេក) ឬមានស៊េរីនៃចានដែកមួយ (ជាធម្មតា ការផ្លាស់ប្តូរបញ្ឈរ) គ្រាន់តែនៅក្នុងផ្នែកខាងមុខនៃយន្តហោះខ្សែភាពយន្តនេះ។ នេះជាល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាចម្បងជាមួយប្រភេទកញ្ចក់ន្របតិកមមកាមេរ៉ាតែមួយចាប់តាំងពីគ្របដណ្តប់ខ្សែភាពយន្តនេះជាជាងការរាំងខ្ទប់ពន្លឺដែលឆ្លងកាត់តាមរយៈកញ្ចក់នេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកថតរូបដើម្បីមើលតាមរយៈកញ្ចក់នៅតាមដងទាំងអស់លើកលែងតែក្នុងអំឡុងពេលការប៉ះពាល់ខ្លួនវាផ្ទាល់។ គ្របដណ្តប់ខ្សែភាពយន្ដនេះផងដែរសម្របសម្រួលការយកចេញពីកញ្ចក់កាមេរ៉ាផ្ទុក (SLRs ជាច្រើនមានការផ្លាស់ប្តូរកញ្ចក់) ។ Complexities ទ្រង់ទ្រាយមធ្យមវិជ្ជាជីវៈ SLR កាមេរ៉ា (ជាធម្មតាដោយការប្រើខ្សែភាពយន្តរមៀល 120/220) (កែវតែមួយន្របតិកមម) ប្រើជាដំណោះស្រាយកូនកាត់ចាប់តាំងពីដូចល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះដែលមានទំហំធំនឹងមានការលំបាកក្នុងការធ្វើឱ្យនិង / ឬអាចរត់យឺត។ បានបញ្ចូលដោយដៃមួយផ្លែកាំបិតគេស្គាល់ថាជាការធ្លាក់ងងឹតមួយអនុញ្ញាតឱ្យខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានគ្របដណ្តប់នៅពេលដែលការផ្លាស់ប្តូរកែវឬខ្នងខ្សែភាពយន្ត។ មនុស្សពិការភ្នែកនៅក្នុងកាមេរ៉ានេះជាខ្សែភាពយន្តមួយដែលគ្របដណ្តប់ទៅហើយបន្ទាប់ពីមុនពេលការប៉ះពាល់ (ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីអាចផ្តល់ឱ្យបានគ្រប់គ្រងឱ្យបានត្រឹមត្រូវដងការប៉ះពាល់) និងល្បឿនស្លឹកមួយដែលជាធម្មតាការបើកចំហរត្រូវបានដំឡើងនៅក្នុងកញ្ចក់។ ដើម្បីយករូបភាពល្បឿនស្លឹកបិទខ្វាក់បើក, ល្បឿនស្លឹកបិទជាថ្មីម្តងទៀតបើកនិងទីបំផុតបានបិទពិការភ្នែកនិងល្បឿនស្លឹកឡើងវិញបើក (ជំហានចុងក្រោយតែមួយគត់ដែលអាចកើតមានឡើងនៅពេលដែលល្បឿននេះត្រូវបានគេឡើងវិញបានផ្អៀង) ។
ដោយប្រើល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះដោយសារការបង្ហាញភាពយន្តនេះទាំងមូលយន្តហោះអាចទទួលយកច្រើនយូរជាងពេលនេះការប៉ះពាល់។ ពេលនេះការប៉ះពាល់មិនអាស្រ័យលើពេលវេលាដែលបានយកទៅធ្វើការប៉ះពាល់លើទាំងអស់, តែនៅលើភាពខុសគ្នារវាងពេលចំណុចជាក់លាក់មួយនៅលើខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានរកឃើញហើយបន្ទាប់មកគ្របដណ្តប់ឡើងជាថ្មីម្តងទៀតនេះ។ ឧទាហរណ៍, ការប៉ះពាល់នៃ 1/1000 ជាលើកទីពីរអាចនឹងត្រូវបានសម្រេចបានដោយការផ្លាស់ប្តូរល្បឿនវាំងនននៅទូទាំងយន្តហោះខ្សែភាពយន្តក្នុង 1 / ទី 50 នៃការលើកទីពីរមួយប៉ុន្តែជាមួយនឹងវាំងននពីរបានបំបែកតែប៉ុណ្ណោះដោយ 1/20 នៃទទឹងស៊ុម។ នៅក្នុងការពិតនៅក្នុងការអនុវត្តវាំងនននេះមិនរត់ក្នុងល្បឿនថេរមួយដូចជាពួកគេនឹងនៅក្នុងការរចនាល្អ, ទទួលបានសូម្បីតែពេលការប៉ះពាល់ជាមួយត្រូវបានអាស្រ័យជាចម្បងលើអាចធ្វើឱ្យផ្ទាំងក្រណាត់ទាំងពីរបង្កើនល្បឿនក្នុងលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានេះដែរ។
វិមានមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម
វិមានមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម នៅ រាជធានីភ្នំពេញ នៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាស្តូបជាក់ស្តែងដ៏ធំមួយ ដើម្បីរំលឹកដល់អតីតសម្ព័ន្ធភាពរវាង វៀតណាម និងកម្ពុជា។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅចុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ដោយរបប កុម្មុយនិស្ត ដែលបានកាន់អំណាចបន្ទាប់ពី សង្រ្គាមកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលបានផ្តួលរំលំ របបខ្មែរក្រហម ។ វិមាន​នេះ​មាន​ទីតាំង​នៅ​សសួនច្បារវត្តបទុម ជិត​កណ្តាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី ​ព្រះបរមរាជវាំង ​។ វាមានរូបសំណាកវីរជនរបស់ទាហានវៀតណាម និងកម្ពុជាក្នុងរចនាប័ទ្ម " សង្គមនិយមប្រាកដនិយម " ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុង សហភាពសូវៀត ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 រួមជាមួយនឹងរូបភាពស្ត្រី និងទារកតំណាងឱ្យជនស៊ីវិលកម្ពុជា។ វិមាននេះស្ថិតនៅក្នុងឧទ្យានដ៏ពេញនិយមមួយនៅកណ្តាលទីក្រុង។ រូបភាពតូច|វិមានមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម
ត្រៃផត
សាត់ធើស្ពីត
ការផ្លាស់ប្តូរនៅពេលដែលថតរូបវត្ថុយ៉ាងលឿនប្រើប្រាស់ល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះនេះអាចផលិតផលមិនបានរំពឹងទុកចាប់តាំងពីខ្សែភាពយន្តនេះនៅជិតទីតាំងចាប់ផ្តើមនៃវាំងនននេះត្រូវបានប៉ះពាល់មុនជាងខ្សែភាពយន្តនេះដែលនៅជិតបំផុតទៅទីតាំងទីបញ្ចប់។ ជាធម្មតានេះអាចមានលទ្ធផលនៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូរការចាកចេញពីវត្ថុមានរូបភាព slanting ។ ទិសដៅនៃការ slant នោះគឺអាស្រ័យលើទិសដៅវាំងននល្បឿនរត់ក្នុង (កត់សម្គាល់ផងដែរថាខណៈដែលនៅក្នុងម៉ាស៊ីនថតទាំងអស់ដែលរូបភាពនេះត្រូវបានដាក់បញ្ច្រាស់និងការផ្លាស់ប្តូរដោយកញ្ចក់ពោលគឺ "កំពូលឆ្វេង" ត្រូវបាននៅខាងស្ដាំផ្នែកខាងក្រោមនៃឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាដូចជាបានឃើញដោយ អ្នកថតរូបនៅពីក្រោយកាមេរ៉ានេះ) ។
ល្បឿនបង្គោលយន្ដហោះមានការលំបាកក្នុងការធ្វើសមកាលកម្មជាមួយពន្លឺ flash អំពូល flash និងអេឡិចត្រូនិហើយវាជាញឹកញាប់អាចធ្វើទៅបានតែមួយគត់ដើម្បីប្រើ flash នៅល្បឿនដែលជាកន្លែងដែលវាំងននដែលបើកដើម្បីបង្ហាញពីខ្សែភាពយន្តនេះបានបញ្ចប់ការរត់របស់ខ្លួននិងខ្សែភាពយន្តនេះគឺជាការរកឃើញយ៉ាងពេញលេញមុនពេលវាំងននទីពីរ ចាប់ផ្តើមការធ្វើដំណើរនិងគ្របដណ្តប់វាឡើងជាថ្មីម្តងទៀត។ ជាធម្មតាខ្សែភាពយន្ត SLRs 35mm អាចធ្វើសមកាលកម្ម flash នៅតែឡើងរហូតដល់ទៅ 1 / ទី 60 លើកទីពីរប្រសិនបើម៉ាស៊ីនថតនេះមានវាំងននក្រណាត់ផ្ដេករត់និង 1 / ការប្រសិនបើប្រើល្បឿន 125 រត់ដែកមួយបញ្ឈរ។
ហ្វ៊មាត
មួយជួរធំទូលាយនៃទ្រង់ទ្រាយភាពយន្តនិងចានត្រូវបានប្រើដោយម៉ាស៊ីនថត។ ក្នុងចានប្រវត្តិសាស្រ្តដើមទំហំជាញឹកញាប់ជាក់លាក់សម្រាប់ធ្វើឱ្យម៉ូដែលរបស់កាមេរ៉ានិងការអភិវឌ្ឍឱ្យមានស្តង់ដារមួយចំនួនបើទោះជាកាមេរ៉ាដែលពេញនិយមជាងនៅទីនោះយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សេចក្តីផ្តើមនៃខ្សែភាពយន្តក្រឡុកបើកឡានដំណើរការស្តង់ដារនេះនៅតែបន្ថែមទៀតដូច្នេះថាដោយឆ្នាំ 1950 តែខ្សែភាពយន្តវិលជុំស្ដង់ដារមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅក្នុងការប្រើប្រាស់។ ទាំងនេះរួមមានខ្សែភាពយន្តដែលផ្តល់នូវការ 120 8, 12 ឬ 16 ការប៉ះពាល់, 220 16 ឬខ្សែភាពយន្តដែលបានផ្តល់នូវការប៉ះពាល់ 24, 127 8 ឬខ្សែភាពយន្តដែលបានផ្តល់នូវការប៉ះពាល់ចំនួន 12 (សំខាន់នៅក្នុងម៉ាស៊ីនថតនំប្រោននី) និង 135 (35 មមភាពយន្ត) ផ្តល់នូវការ 12, 20 ឬ 36 ការប៉ះពាល់ - ឬឡើង ការប៉ះពាល់ទៅនឹង 72 នៅក្នុងទ្រង់ទ្រាយស៊ុមឬពាក់កណ្តាលក្នុងកាសែតភាគច្រើនសម្រាប់កាមេរ៉ា Leica ជួរ។
សម្រាប់ម៉ាស៊ីនថតថ្អៃជាខ្សែភាពយន្ត 35 មមនិងទទឹងធ្លាយជាមួយរន្ធ sprocket បានបង្កើតឡើងជាទ្រង់ទ្រាយគំរូក្នុងឆ្នាំ 1890 នេះ។ វាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ការផលិតខ្សែភាពយន្តដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈចលនារូបភាពមានមូលដ្ឋាននៅជិតទាំងអស់។ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ស្ម័គ្រចិត្ត, ទ្រង់ទ្រាយជាច្រើនដែលមានទំហំតូចហើយដូច្នេះតម្លៃថ្លៃតិចត្រូវបានណែនាំ។ 17.5 ខ្សែភាពយន្តមដែលបង្កើតឡើងដោយបំបែកខ្សែភាពយន្ត 35 មីលីម៉ែត្រគឺទ្រង់ទ្រាយមួយដើមស្ម័គ្រចិត្តទេតែ 9,5 ខ្សែភាពយន្តមបានណែនាំនៅអឺរ៉ុបក្នុងឆ្នាំ 1922 និងខ្សែភាពយន្ត 16 មីល្លីម៉ែត្របានណែនាំនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងឆ្នាំ 1923 នេះឆាប់បានក្លាយជាបទដ្ឋានសម្រាប់ "ភាពយន្តផ្ទះ" នៅក្នុង អឌ្ឍគោលរបស់ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ 1932 ទ្រង់ទ្រាយ 8 មនេះសូម្បីតែសន្សំសំចៃច្រើនជាងដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយទ្វេដងនៃចំនួននេះនៅ 16 ធ្លាយខ្សែភាពយន្តដែលម, បន្ទាប់មកពុះវាជាធម្មតាបន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់និងកែច្នៃ។ ទ្រង់ទ្រាយ Super 8 នៅតែ 8 មធំទូលាយធ្លាយទំហំតូចប៉ុន្តែជាមួយនឹងការធ្វើឱ្យបន្ទប់សម្រាប់ស៊ុមភាពយន្តយ៉ាងខ្លាំងដែលមានទំហំធំត្រូវបានគេណែនាំនៅក្នុងឆ្នាំ 1965 ។
គ្រឿងកាមេរ៉ា
គ្រឿងសម្រាប់ម៉ាស៊ីនថតនេះគឺជាចម្បងសម្រាប់ការថែរក្សាការពារផលពិសេសនិងមុខងារ។
ក្រណាត់មុំកែង: បានប្រើនៅលើចុងបញ្ចប់នៃកញ្ចក់ដើម្បីទប់ស្កាត់ព្រះអាទិត្យឬប្រភពពន្លឺផ្សេងទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់ការចាំងនិងកែវថតផ្ទុះមួយ (សូមមើលប្រអប់លោក Matt) ។ CAP បានមុំកែង: គ្របនិងការពារកញ្ចក់ក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុក។ Lens ជំនួយ: ពេលខ្លះគេហៅថាមួយជំហានចិញ្ចៀន, adapts ទៅឱ្យតម្រងដែលមានទំហំកញ្ចក់ផ្សេងទៀត។ តម្រងមុំកែង: អនុញ្ញាតឱ្យសិប្បនិម្មិតឬផ្លាស់ប្តូរណ៍ដង់ស៊ីតេពន្លឺ។ បំពង់កែវថតអនុញ្ញាតឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍ផ្នែកបន្ថែមជិតស្និទ្ធក្នុងការថតរូបម៉ាក្រូ។ ឧបករណ៍ flash: រួមទាំងការផ្សព្វផ្សាយពន្លឺម៉ោននិងឈរបញ្ចាំងពន្លឺ, ប្រអប់ទន់, គន្លឹះនិងខ្សែ។ ការថែទាំនិងការការពារ: រួមទាំងករណីកាមេរ៉ានិងគ្របដណ្តប់, ឧបករណ៍ថែទាំនិងការពារអេក្រង់។ ម៉ាស៊ីនថតទ្រង់ទ្រាយធំប្រើឧបករណ៍ពិសេសដែលរួមមាន loupe ពង្រីក, ទិដ្ឋភាពឧបករណ៍រក, ស្វែងរកមុំដោយផ្តោតផ្លូវរថភ្លើង / រថយន្តដឹកទំនិញ។ ថ្មហើយពេលខ្លះសាក។ ម៉ាស៊ីនថតរូបប្រើដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈមួយចំនួនអាចត្រូវបានផ្ដល់ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរសម្រាប់ភ្នែក Finder កម្រិតឬកម្រិតផ្តោតសំខាន់ចង្កេះអេក្រង់ផ្តោតសំខាន់, ភ្នែកពែង, ខ្នងទិន្នន័យម៉ូតូដ្រាយសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនខ្សែភាពយន្តឬកញ្ចប់ថ្មខាងក្រៅ។ ជើងកាមេរ៉ា, អាដាប់ធ័រមីក្រូទស្សន៍, ការចេញផ្សាយខ្សែលែងខ្សែភ្លើង។
ប្រវត្តិសាស្រ្តរចនាកាមេរ៉ា
ប្រវត្តិសាស្រ្តរចនាកាមេរ៉ាកាមេរ៉ាដំបូងបំផុតដែលបានផលិតបានក្នុងចំនួនកែវថតដែលត្រូវបានប្រើយ៉ាងច្រើនត្រូវបានកាមេរ៉ាចានប្រកាន់អក្សរតូចធំ។ ពន្លឺបានចូលកែវបានម៉ោននៅលើក្តាកញ្ចក់ដែលត្រូវបានគេបំបែកចេញពីចាននោះដោយពង្រីក bellows.There មួយត្រូវបានកាមេរ៉ាប្រអប់សាមញ្ញសម្រាប់ចានកញ្ចក់ទេប៉ុន្តែកញ្ចក់តែមួយផងដែរជាមួយនឹងកញ្ចក់កាមេរ៉ាន្របតិកមមផ្លាស់ប្តូរនិងសូម្បីតែសម្រាប់ការថតរូបណ៍ (Autochrome Lumière) ។ មនុស្សជាច្រើននៃម៉ាស៊ីនថតនេះមានការគ្រប់គ្រងដើម្បីបង្កើនឬបន្ថយកញ្ចក់និងរុញច្រានឱ្យក្លាយវាមុខឬថយក្រោយដើម្បីត្រួតពិនិត្យទស្សនៈវិស័យ។
ផ្តោតនៃម៉ាស៊ីនថតទាំងនេះគឺដោយចានការប្រើប្រាស់នៃអេក្រង់កញ្ចក់ដីនៅចំណុចនៃការផ្តោតអារម្មណ៍។ ព្រោះការរចនាកញ្ចក់អនុញ្ញាតតែកញ្ចក់ទំហំតូចជាង, រូបភាពនៅលើអេក្រង់កញ្ចក់ដីគឺកម្លាំងខ្សោយនិងអ្នកថតរូបភាគច្រើនមានការណាត់មួយដើម្បីគ្របដណ្តប់ងងឹតរបស់ពួកគេដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យក្បាលនិងការតែងនិពន្ធដើម្បី focussed ត្រូវបានអនុវត្តកាន់តែច្រើនបានយ៉ាងងាយ។ នៅពេលដែលការផ្តោតអារម្មណ៍និងការតែងនិពន្ធត្រូវបានគេពេញចិត្ត, អេក្រង់កញ្ចក់ដីត្រូវបានយកចេញនិងចានដាស់អារម្មណ៍ដាក់នៅក្នុងកន្លែងមួយដែលខ្លួនបានការពារដោយការធ្លាក់ងងឹត។ ដើម្បីធ្វើឱ្យការប៉ះពាល់, ការបញ្ចាំងស្លាយនេះត្រូវបានធ្លាក់ចុះងងឹតចេញដោយប្រុងប្រយ័ត្ននិងល្បឿនដែលបានបើកហើយបន្ទាប់មកបានបិទនិងការបញ្ចាំងស្លាយងងឹតជំនួស។
ចានកញ្ចក់ក្រោយមកត្រូវបានជំនួសដោយខ្សែភាពយន្តសន្លឹកក្នុងស្លាយងងឹតមួយសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តសន្លឹក; ដោះអាដាប់ធ័រត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យខ្សែភាពយន្តនេះសន្លឹកត្រូវបានប្រើនៅក្នុងការអ្នកកាន់ចាន។ ក្នុងការបន្ថែមទៅកញ្ចក់ដី, viewfinder អុបទិកសាមញ្ញត្រូវបានគេបំពាក់ឱ្យបានញឹកញាប់។ ម៉ាស៊ីនថតដែលបានទទួលយកការប៉ះពាល់តែលើខ្សែភាពយន្តនិងមានមុខងារសន្លឹកទៅចានកាមេរ៉ាដូចគ្នាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ឋិតិវន្ត, ការងារ-រូបភាពដែលមានគុណភាពខ្ពស់; ច្រើនទៀតទេនៅក្នុងសតវត្សទី 20 សូមមើលកាមេរ៉ាដែលមានទំហំធំទ្រង់ទ្រាយ។