cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
គិមិង៉ាយ៉ុ
Public schools
The 1999 curriculum guideline issued by the Ministry of Education after the passage of the Law Regarding the National Flag and Anthem decrees that "on entrance and graduation ceremonies, schools must raise the flag of Japan and instruct students to sing the "Kimigayo" (national anthem), given the significance of the flag and the song." Additionally, the ministry's commentary on 1999 curriculum guideline for elementary schools note that "given the advance of internationalization, along with fostering patriotism and awareness of being Japanese, it is important to nurture school children's respectful attitude toward the flag of Japan and "Kimigayo" as they grow up to be respected Japanese citizens in an internationalized society." The ministry also stated that if Japanese students cannot respect their own symbols, then they will not be able to respect the symbols of other nations.
Present-day perception
According to a survey conducted by TV Asahi, most Japanese people perceived "Kimigayo" as an important song even before the passage of the Act on National Flag and Anthem in 1999. However, a poll in the same year conducted by the Mainichi Shimbun found that most respondents opposed legislation making it the national anthem or felt the Diet should take more time in passing such a law. សិស្សជប៉ុនជាច្រើនដែលត្រូវតែច្រៀងចម្រៀងនៅឯពិធីចូលរៀន និងបញ្ចប់ការសិក្សា និយាយថា ពួកគេមិនអាចយល់ភាសាចាស់នៃអត្ថបទចម្រៀង និងមិនត្រូវបានអប់រំអំពីការប្រើប្រាស់ជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វា។ ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ជុំវិញ​ការ​ប្រើ​ភ្លេង​ក្នុង​កម្មវិធី​សាលា​នៅ​តែ​មាន។
Controversies
ភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបទចម្រូងចម្រាសបំផុតរបស់ពិភពលោកដោយសារតែប្រវត្តិសាស្រ្តក្រោយសង្គ្រាមរបស់ខ្លួន។ សាលារៀនគឺជាចំណុចកណ្តាលនៃភាពចម្រូងចម្រាសលើភ្លេងជាតិ និងទង់ជាតិ។ The Tokyo Board of Education requires the use of both the anthem and flag at events under their jurisdiction. The order requires school teachers to respect both symbols or risk losing their jobs. In 1999, several teachers in Hiroshima refused to put up the anthem while the Hiroshima Education Board demanded that they do so. As the tension arose between them, a vice-principal committed suicide. A similar incident in Osaka in 2010 also occurred, with 32 teachers refusing to sing the song in a ceremony. In 2011, nine more teachers joined the rebellion, along with another eight in 2012. Hashimoto Toru, the mayor of Osaka, slated the teachers as "It was good that criminals [teachers] who are intent on breaking the rules [of not singing the anthem] have risen to the surface [public]". Some have protested that such rules violate the United Nations Universal Declaration of Human Rights and the "freedom of thought, belief and conscience" clause in the Constitution of Japan, but the Board has argued that since schools are government agencies, their employees have an obligation to teach their students how to be good Japanese citizens. Teachers have unsuccessfully brought criminal complaints against Tokyo Governor Shintarō Ishihara and senior officials for ordering teachers to honor the Hinomaru and "Kimigayo". After earlier opposition, the Japan Teachers Union accepts the use of both the flag and anthem; the smaller All Japan Teachers and Staffs Union still opposes both symbols and their use inside the school system.
In 2006, Katsuhisa Fujita, a retired teacher in Tokyo, was threatened with imprisonment and fined 200,000 yen (roughly 2,000 US dollars) after he was accused of disturbing a graduation ceremony at Itabashi High School by urging the attendees to remain seated during the playing of the anthem. At the time of Fujita's sentence, 345 teachers had been punished for refusing to take part in anthem related events, though Fujita is the only man to have been convicted in relation to it. On September 21, 2006, the Tokyo District Court ordered the Tokyo Metropolitan Government to pay compensation to the teachers who had been subjected to punishment under the directive of the Tokyo Board of Education. The then Prime Minister Junichiro Koizumi commented, "It is a natural idea to treat the national anthem importantly". The ruling has been appealed by the Metropolitan Government. Since October 23, 2003, 410 teachers and school workers have been punished for refusing to stand and sing the anthem as ordered by school principals. Teachers can also be punished if their students do not stand while "Kimigayo" is played during school ceremonies.
On 30 May 2011 and 6 June 2011, two panels of the Supreme Court of Japan ruled that it was constitutional to require teachers to stand in front of the Hinomaru and sing the Kimigayo during school ceremonies. In making the ruling, the panels ratified the decision of the Tokyo High Court in ruling against 13 teachers who had asked for court relief after being disciplined between 2003 and 2005 for refusing to stand and sing the anthem.
Outside of the school system, there was a controversy regarding "Kimigayo" soon after the passage of the 1999 law. A month after the law's passage, a record containing a performance of "Kimigayo" by Japanese rocker Kiyoshiro Imawano was removed by Polydor Records from his album Fuyu no Jujika. Polydor did not want to attract harassment from far-right uyoku dantai groups. In response, Imawano re-released the album through an independent label with the track in question.
ឥន្ទ្របុរៈ(ចម្ប៉ា)
ឥន្ទ្របុរៈ ឬ ឦន្ទ្រពុរ ជារាជធានីនៃ នគរចម្ប៉ា ពីឆ្នាំ ៨៧៥ នៃគ.ស ដល់ ៩៨២ ឬរហូតដល់សតវត្សទី ១២ នៃគ.ស អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១ (៨៧៧-៨៩០) និង អ្នកបន្តរាជ្យរបស់គាត់មួយចំនួនដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រាជវង្សទី ៦ នៅដុងឌឿង។ ពាក្យ ឥន្រ្ទបុរៈ មានន័យថា "ទីក្រុងនៃព្រះឥន្ទ្រ " ជា ភាសាសំស្ក្រឹត ព្រះឥន្ទ្រជាព្រះហិណ្ឌូនៃព្យុះ និងសង្រ្គាម និងជាស្តេចនៃទេវៈនៅក្នុង រីកវេតា ។
ឈ្មោះ
ឥន្ទ្របុរៈ (សព្វថ្ងៃ ដុងសឿង ) ត្រូវបានចម្លងជាភាសាចិន និងវៀតណាមថា ហ្វូសុី/ផាត់ថា (ចិន៖ 佛逝) ឬ ហ្វូសឈីង (ចិន៖ 佛逝城, ទីក្រុង ឥន្ទ្រៈ ឬ 'ទីក្រុងព្រះពុទ្ធ'). អាហារូបករណ៍បារាំងជំនាន់មុនបានសន្មតថា ហ្វូស៊ី ទៅជា វិជ័យ (ចិន៖ 尸唎皮奈; pinyin: Shīlì Pínài ; វៀតណាម៖ Thị Lợi Bi Nai ; ឆ្លាស់គ្នា៖ Chà Bàn )។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ព្រះបាទ​វិក្រវាទ​វរ្ម័ន​ទី​៣ នៃ​ប្រទេស​ចម្ប៉ា​បាន​ដំឡើង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ទ្រង់​នៅ​ក្រុង​វីរៈ​បុរៈ ( ផាន់​រាំង ខេត្ត​និញ​ធួ​ន ​) ។ ដោយ​គ្មាន​អ្នក​ស្នង​មរតក​នោះ គាត់​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​កូនប្រុស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​រាជវង្ស​ពី​កុលសម្ព័ន្ធ​ខាង​ជើង​ដើម្បី​ឡើង​ស្នង​រាជ្យ។ ស្តេចថ្មី ( ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ) បានសម្រេចផ្លាស់រាជធានីទៅខាងជើង ដែលជាឥន្ទ្របុរៈ។
ឥទ្ធិពលនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ចម្លាក់​ព្រះសង្ឃ​ចាម, c. សតវត្សទី១០ រចនាបថដុងឌឿង។ [[សារមន្ទីរចម្លាក់ចាម ដាណាង ។]] សម័យ​នេះ​ក៏​បាន​កត់​សម្គាល់​ការ​រីក​ចម្រើន​នៃ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​មហាយាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​នគរ​ចំប៉ា​ពី​ជីវិត​សាសនា និង​សង្គម។ ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាសាសនាផ្លូវការរបស់ប្រទេស ក៏ដូចជារាជវាំងផងដែរ។ ស្តេចចម្ប៉ាឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ក្នុងឆ្នាំ ៨៧៥ បានផ្តួចផ្តើមសាងសង់វត្តព្រះពុទ្ធដ៏ធំនៅឥន្ទ្របុរៈ ដែលត្រូវបានកត់ត្រាថាជាវត្តដ៏ធំបំផុតនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅពេលនោះ។ ស្នងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ ជយា សីហៈវរ្ម័នទី ១ និងក្រោយមកទៀតបានបញ្ជាឱ្យគម្រោងព្រះពុទ្ធសាសនាបន្ថែមទៀតនៅឥន្ទ្របុរៈ និងទូទាំងនគរចាម ឧទាហរណ៍ប្រាសាទមួយឈ្មោះ vihara Pramuditalokeśvara នៅ Quang Nam ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ 902 ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ Avalokiteśvara ហើយនៅឆ្នាំ 911 វត្តមហាយានដ៏ធំមួយទៀតត្រូវបានសាងសង់នៅ Quang Trị ។ ដោយ Rajadvara ដែលជាពួកអភិជនជនជាតិចាមដែលគេស្គាល់ថាជាអ្នកបម្រើស្តេចជាច្រើនអង្គ និងបានបំពេញបេសកកម្មការទូតចំនួនពីរទៅកាន់ កោះជ្វា ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Mahayana Shailendras ផងដែរ។ ទីសក្ការៈបូជាព្រះពុទ្ធសាសនាមួយត្រូវបានសាងសង់នៅ Kon Klor, Kon Tum, Central Highlands ក្នុងឆ្នាំ 914 ផងដែរ។
ប្រាសាទពុទ្ធសាសនាបានលាតសន្ធឹងទៅភាគខាងជើងឆ្ងាយដូចជា Quang Binh និងឆ្លងកាត់ភាគខាងជើងចំប៉ា។ នោះអាចជាហេតុផលដែលក្នុងកំឡុងសតវត្សទី 13 ស្តេចវៀតណាម Trần Nhân Tông ដែលជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ បានចំណាយពេលប្រាំបួនខែសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់គាត់នៅចំប៉ា ដោយមិនសង្ស័យសម្រាប់ការទស្សនាកន្លែងពុទ្ធសាសនានៅទីនោះ។
ពីឆ្នាំ ៨៧៥ ដល់ ៩៨២ ចម្ប៉ាក៏បានរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយ អាណាចក្រខ្មែរ និង ជ្វា ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លះលើស្ថាបត្យកម្មចាម។
ការបញ្ចប់និងការបំផ្លិចបំផ្លាញ
ស្តាំ|រូបភាពតូច| Đồng Dương និងចេតិយរបស់វា។ រូបថតឆ្នាំ 1902 ។ ការកើនឡើងនៃប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ Đại Cồ Việt នៅភាគខាងជើង និង អាណាចក្រខ្មែរ នៅលោកខាងលិច គឺជាការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិ។ សង្គ្រាមរវាងចក្រភពចាម្ប៉ា និង អាណាចក្រខ្មែរ នៅឆ្នាំ ៩៤៥ និង ដាយក្វាវវៀត ក្រោម រាជវង្សដើមឆ្នាំ ៩៧៩ ដែលនាំឱ្យប្រទេសចុះខ្សោយ។ នៅឆ្នាំ ៩៨២ ស្តេចដាយវៀត ឡេហៀន បានដឹកនាំទ័ព និងវាយបំផ្លាញទីក្រុងមួយនៅចំប៉ាខាងជើង (ក្វាងប៊ិញ) ក្នុង សង្រ្គាមចាម-វៀតណាម (៩៨២) ហើយបានសម្លាប់ស្តេចចាមប៉ាមេសវរៈវរ្ម័ន។ អ្នកស្នងរាជ្យជនជាតិចាម (ប្រហែលជាស្តេចក្នុងស្រុកតូច) បានដកថយ 700 លី (300 គីឡូម៉ែត្រ/186 ម៉ាយ) ទៅទីក្រុងឥន្ទ្របុរៈ ( Fóshì ) ។
នៅឆ្នាំ 988 ស្តេច Foshi Yángtuópái (楊陀排 ឬ Ju-shi-li-he-shen-pai-ma-luo) បានបញ្ជូនបេសកជនមួយរូបទៅកាន់ រាជវង្សសុង ។ ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរាជវង្ស សុង (សុងស៊ី) រាយការណ៍ប្រេសិតជនជាតិចាមនៅឆ្នាំ 1007 ដោយនិយាយថា "ប្រទេសរបស់ខ្ញុំពីមុនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជៀវចូវបន្ទាប់មកយើងបានភៀសខ្លួនទៅកាន់ហ្វូស៊ី 700 លី ភាគខាងត្បូងនៃអតីតទីតាំងរបស់យើង" ។ កាលប្បវត្តិរបស់វៀតណាម Khâm định Việt sử Thông giám cương mục រៀបរាប់ថា អតីត Huế គឺជាទឹកដី Foshi ឬធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អាណាចក្រឥន្ទ្របុរៈ។ គ្មានភ័ស្តុតាងណាមួយដែលថា yāï po ku vijaya śrī Harivarman (r. 989–997) ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយជនជាតិចាម ដើម្បីផ្តួលរំលំ លូ កែតុង ធ្លាប់បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីភាគខាងត្បូងទៅប៊ិញ Ðịnh នោះទេ។ គណនីប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាភ័ស្តុតាងសម្រាប់ការវាយប្រហាររបស់វៀតណាមក្នុងឆ្នាំ 982 មិនមែនលើ Indrapura ទេ ប៉ុន្តែជាទីក្រុងដែលគ្រប់គ្រងដោយស្តេចតូចតាចពីរាជវង្សឥន្ទ្របុរៈដូចគ្នានៅ Quảng Bình សម័យទំនើប។ ការបកស្រាយខុសនៃការសិក្សាដំបូងបានបរាជ័យក្នុងការទទួលស្គាល់ការពិតដែលថា 'Foshi' នៅក្នុងប្រភពទាំងចិននិងវៀតណាមគឺពិតជា Indrapura មិនមែន Vijaya ដែលនាំឱ្យមានការភាន់ច្រលំដែលមានរយៈពេលយូរ។
មិនមានការសន្និដ្ឋានបន្ថែមទៀតទេដែលថាឥន្ទ្របុរៈត្រូវបានចាមបោះបង់ចោលទាំងស្រុងមុនឆ្នាំ ១៤៧១។ យ៉ាងហោចណាស់ឋានៈរបស់វាប្រហែលជាបានបន្ទាបពីភាពជាអ្នកដឹកនាំដ៏សំខាន់នៃចំប៉ាចំប៉ាក្នុងកំឡុងសតវត្សទីប្រាំបួនដល់ទីដប់ ទៅជាអនីតិជន។
ការស្ទង់មតិបង្ហាញថា ឥន្ទ្របុរៈអាចនឹងត្រូវបានលោះ និងខូចខាតបន្តិចបន្តួចក្នុងអំឡុងការឈ្លានពានសម័យអង្គរឆ្នាំ ១១៤៥-១២០៣។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានយួនកាន់កាប់ដោយសង្ខេបនៅឆ្នាំ ១៤០២ ហើយចាម្ប៉ាដណ្តើមមកវិញនៅឆ្នាំ ១៤០៧។ វា​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​បាន​ពួក​ដាយវៀត​ប្លន់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៤៧១ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ទុក​ចោល​បន្ទាប់​មក។
ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម នៅខែសីហា ឆ្នាំ 1969 ទីភ្នាក់ងារ USAF បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកកំរាលព្រំដ៏ធំនៅលើ Indrapura/Dong Duong និងតំបន់ជុំវិញប្រឆាំងនឹងកន្លែងលាក់ខ្លួនរបស់ Vietcong ដោយកាត់បន្ថយទីក្រុងបុរាណ និងវត្តអារាមរបស់ខ្លួនឱ្យរុះរើសំណង់ទទេ។
រដ្ឋសភាថៃ
រដ្ឋសភាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1932 បន្ទាប់ពីមានការអនុម័ត រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង របស់ប្រទេសថៃ ដែលបានប្រែក្លាយប្រទេសថៃពី របបរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ ការទៅជា រាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។
ក្នុងអំឡុង វិបត្តិនយោបាយឆ្នាំ 2013 សភាតំណាងរាស្រ្ត ត្រូវបានរំលាយដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី យិងលក្សណ៍ ជិនវ័ត្រ ដែលបានអំពាវនាវឱ្យមានការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី 2 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2014 រហូតដល់វាត្រូវបានទុកជាមោឃៈដោយ តុលាការធម្មនុញ្ញ ។ បន្ទាប់​ពី ​រដ្ឋប្រហារ ​ឆ្នាំ 2014 រដ្ឋសភា​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​សភា នីតិបញ្ញត្តិ​ជាតិ ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​ដោយ​ឯកបក្ស​តាម ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ ២០១៤ ។
បន្ទាប់ពីការប្រកាសឱ្យប្រើ រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ 2017 ក្នុងខែមេសាឆ្នាំ 2017 រដ្ឋសភាត្រូវបានបង្កើតឡើងឡើងវិញប៉ុន្តែរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានអនុញ្ញាតឱ្យសភានីតិបញ្ញត្តិជាតិយោធារក្សាជាបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់រដ្ឋសភាត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពី ការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ 2019 ។ ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ|នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ​អភិសិទ្ធិ វេជ្ចាជីវ៉ា និង ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ​ឆ្លើយ​សំណួរ ​ក្នុង ​សភា​តំណាង ។]]
អនិន្ទិតបុរៈ
ដើមសតវត្សទី៨ រជ្ជកាលស្ដេចចេនឡាទឹកលិច។
ភូមិថ្មី(ឃុំក្រូច)
ស្ថិតនៅក្នុង ឃុំក្រូច ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម។ =ប្រាសាទ=
ឃុំ ព្រៃទន្លេ
ស្ថិតក្នុងស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត
ឃុំ
ជាដែលរដ្ឋបាលចំណុះអោយ ស្រុក និងខេត្ត ដែលមានដែនសមត្ថកិច្ច តួនាទីការងារស្មើរនឹងសង្កាត់ ហើយមាន ភូមិ ដែលជារដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។
បាល់ទះ
បាល់ទះ (volleyball) គឺជាកីឡាក្រុមដែលក្រុមពីរក្រុមដែលមានកីឡាករប្រាំមួយនាក់ត្រូវបានញែកដាច់ដោយឡែក។ ក្រុមនីមួយៗព្យាយាមរកពិន្ទុដោយដាក់បាល់នៅលើទីលានរបស់ក្រុមផ្សេងទៀតក្រោមច្បាប់ដែលត្រូវបានរៀបចំ។ វាជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីផ្លូវការនៃការប្រកួតអូឡាំពិករដូវក្តៅតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៤ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កីឡា
សិវបុរៈ
សិវបុរៈ(បាលី ឬសំស្រ្តឹត)មានន័យថា ទីក្រុងរបស់ព្រះសិវៈចាប់ផ្តើមស្ថាបនាឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី៧-១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១(ឆ្នាំ៦១៦-៦៣៥នៃគ.ស)សិលាចារឹកលេខ K-១៣ រួចបន្តដោយព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២(ឆ្នាំ៦៣៥-៦៥៧នៃគ.ស)សិលាចារឹកលេខK-៤៨៣ បន្តសាងសង់នៅសម័យអង្គរក្នុងរាជព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១(ឆ្នាំ៨៧៧-៨៨៩នៃគ.ស)សិលាចារឹកលេខK-១៤ និងបញ្ជប់ក្នុងរាជព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី១(ឆ្នាំ១១០៧-១១១៣នៃគ.ស)ស្ថិតត្រង់ ប្រាសាទបាយ៉ង់ នៅភូមិត្រពាំងសង់ ឃុំព្រះបាទជាន់ជុំ  ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ ។
ភូមិស្រឹង្គ(ឃុំប្រយុក)
ភូមិស្រឹង្គ ឃុំទំនប់ ស្រុកបាធាយ ខេត្តកំពង់ចាម
=រដ្ឋបាល=
=ប្រជាជន= =អប់រំ=
វិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=មន្ត្រី=
មន្ត្រីសន្តិសុខភូមិ
=ផ្សារ= =កន្លែងកំសាន្ដ=
ឃុំគោកងាវ(ស្រុកភ្នំរុង)
ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកភ្នំរុង ខេត្តបុរីរម្យ។ =ប្រាសាទ=
សង្កាត់ក្រគរ
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ មាន ភូមិ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ឃុំទំនប់
( Tumnob Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបាធាយ ខេត្តកំពង់ចាម មាន ៧ភូមិ ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
=ប្រជាជន= =អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=មន្ត្រី=
មន្ត្រីប៉ុស្តិ៍
=ផ្សារ= =តំបន់ទេសចរណ៍=
ប៊្លូអ៊ី (ស៊េរីទូរទស្សន៍ឆ្នាំ ២០១៨)
ប៊្លូអ៊ី (Bluey) គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍បែបគំនូរជីវចលមត្តេយ្យសិក្សារបស់អូស្ត្រាលី ដែលបានចាក់ផ្សាយលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ABC Kids នៅថ្ងៃទី ១ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Joe Brumm ហើយត្រូវបានផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Ludo Studio ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Queensland ។ វាត្រូវបានចាត់តាំងដោយសាជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយអូស្ត្រាលី និងសាជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ជាមួយនឹង BBC Studios កាន់កាប់សិទ្ធិចែកចាយ និងលក់ទំនិញទូទាំងពិភពលោក។ ស៊េរីនេះបានចាក់បញ្ចាំងជាលើកដំបូងនៅលើ Disney Junior នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានចេញផ្សាយជាអន្តរជាតិនៅលើ Disney+ ។
ការបង្ហាញនេះធ្វើតាម ប៊្លូអ៊ី ដែលជាកូនឆ្កែ Blue Heeler អាយុប្រាំមួយឆ្នាំដែលមានរូបរាងដូចមនុស្ស ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយថាមពល ការស្រមើលស្រមៃ និងការចង់ដឹងចង់ឃើញដ៏សម្បូរបែបរបស់នាង។ ឆ្កែវ័យក្មេងរស់នៅជាមួយឪពុករបស់នាងឈ្មោះ បណ្ឌិត; ម្តាយ, ម្ទេស; និងប្អូនស្រី ប៊ីងហ្គោ ដែលតែងតែចូលរួមជាមួយ ប៊្លូអ៊ី ក្នុងដំណើរផ្សងព្រេង ខណៈដែលអ្នកទាំងពីរចាប់ផ្តើមលេងបែបស្រមើស្រមៃជាមួយគ្នា។ តួអង្គផ្សេងទៀតដែលមានលក្ខណៈពិសេសនីមួយៗតំណាងឱ្យពូជឆ្កែផ្សេងៗគ្នា។ ប្រធានបទសំខាន់ៗរួមមានការផ្តោតលើគ្រួសារ ការធំឡើង និងវប្បធម៌អូស្ត្រាលី។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើង និងត្រូវបានផលិតនៅក្នុងរដ្ឋ Queensland ។ រដ្ឋធានី ប្រ៊ីសបេន របស់ខ្លួន បំផុសគំនិតនៃការរៀបចំកម្មវិធី។
ប៊្លូអ៊ី បានទទួលការមើលខ្ពស់ជាប់លាប់ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី ទាំងទូរទស្សន៍ និងវីដេអូតាមតម្រូវការសេវាកម្ម។ វាបានជះឥទ្ធិពលដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ទំនិញ និងការបង្ហាញលើឆាកដែលបង្ហាញពីតួអង្គរបស់វា។ កម្មវិធីនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់ ឡូជី ចំនួនពីរសម្រាប់កម្មវិធីកុមារឆ្នើមបំផុត ក៏ដូចជាពានរង្វាន់ Emmy Kids អន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។ វាត្រូវបានសរសើរដោយអ្នករិះគន់តាមទូរទស្សន៍សម្រាប់ការពិពណ៌នាអំពីជីវិតគ្រួសារប្រចាំថ្ងៃដ៏ទំនើប សារអំពីឪពុកម្តាយប្រកបដោយការស្ថាបនា និងតួនាទីរបស់ បណ្ឌិត ជាឪពុកវិជ្ជមាន។ រូប។
លី ថៃតុង
លី ថៃតុង ( ជឺ ហាន :李太宗; ២៩ កក្កដា ១០០០ - ៣ វិច្ឆិកា ១០៥៤) ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន លី ផាត់ម៉ា ឈ្មោះប្រាសាទ ក្រោយមកសោយរាជ្យ ថៃតុង គឺជា ព្រះមហាក្សត្រ ទីពីរនៃ រាជវង្សលី គ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ ១០២៨ ដាយវៀត ។ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​វៀតណាម​បន្ត​បន្ទាប់​បំផុត​ចាប់​តាំង​ពី​សតវត្ស​ទី​ដប់។
ជីវិតដំបូង
លី ផាត់ម៉ា កើតនៅឆ្នាំ ១០០០ នៅ ហ័រ លឺ, និញ ប៊ិញ ក្នុងរជ្ជកាលស្តេច ឡេ ហ័ន នៅពេលដែលឪពុករបស់គាត់ លី កុងអ៊ួន ជាមន្ត្រីរាជវាំង។ ម្ដាយ​របស់​គាត់​គឺ ឡេ ធី ភឿត ង៉ាន់ ជា​កូន​ស្រី​របស់ ឡេ ហ័ន។ នៅពេលគាត់មានអាយុ ៩ ឆ្នាំ លី កុងអ៊ួង បានក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងថ្មីរបស់ ដាយវៀត ហើយបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពី ហ័រលឺ ទៅ ថាំងឡុង ។ នៅឆ្នាំ 1020 ក្នុងឋានៈជាព្រះអង្គម្ចាស់ ផាត់ម៉ា កំពុងដើរក្បួនទ័ពរបស់គាត់ទៅភាគខាងត្បូងកាត់ ថាញ់ហ័រ គាត់បានជួបនឹងវិញ្ញាណនៃភ្នំ ត្រុងដុង ដែលសន្យាថានឹងជួយយុទ្ធនាការរបស់គាត់។ ផាត់ម៉ា វាយលុកចម្ប៉ាដោយជោគជ័យ សម្លាប់មេទ័ពចាម និងបំផ្លាញកងទ័ពពាក់កណ្តាល។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ឪពុកគាត់ ផាត់ម៉ា បានអះអាងថា វិញ្ញាណនៃភ្នំត្រុងដុង ឬភ្នំស្គរសំរឹទ្ធ (ថាំង ណយដុងកូ) ដែលរស់នៅទីសក្ការបូជានៅថាំងឡុងផងដែរ។
មេឌីណា
ក្រុងមេឌីណា  ឬ នគរមេឌីណា​  (Medinaالمدينة المنورة‎ ‎) គឺ ក្រុង​ដ៏​សក្ការៈ​ បំផុត​របស់ឥស្លាមសាសនារហូតមកទល់​នឹង​ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ  ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី គឺ ​​សាអ៊ូឌីត​​បច្ចុប្បន្ន.។
រកាកណ្តាល
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ មាន ភូមិ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
សង្ក្រាន្តខ្មែរ
ទំនៀមមុនចូលឆ្នាំ
នៅដើមខែមេសា ដែលត្រូវនិងថ្ងៃទី១ ខែមេសាតែម្ដង ព្រះរាជា ឬ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវរៀបចំពិធី ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត (អ.ថ.ត្រស់តិ សង់ក្រានតៈ) ប្រែថាពិធី បញ្ជាន់ឆ្នាំថ្មី មាន​និមន្ត​ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​រាជ ទាំង 3 គណៈនិកាយ សូត្រ​បាលី​អាដានាដិយ: ​សូត្រ តាំង​ពី​បើកកិច្ចពិធីបញ្ជាន់ឆ្នាំថ្មី រហូតដល់បញ្ចប់ពិធី (សូត្រ​ផ្លាស់​គ្នា), មាន​បាញ់​កាំភ្លើង​ធំ​ៗ​​គ្រប់​ទិស​ធំ​ទាំង ៤ គ្រប់ខេត្តក្រុងស្រុកត្រូវទូងស្គរជ័យ ប្រកាសប្រាប់អស់ទេវតា ទាំង ២១ ច្រក ឲ្យដឹងលឺពីការកាត់ផ្ដាច់ឆ្នាំចាស់នេះ ។ ​មុន​ពេលថ្ងៃចូល​ឆ្នាំមកដល់ ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នាំ​គ្នា​ប្រុង​ប្រៀប រក​គ្រឿងដង្វាយសម្រាប់ការសែនព្រេនទទួលទេវតា និងរៀបចំបោសសំអាត តុបតែងផ្ទះ​សម្បែង មានភ្ជួរចង្កៀងគោមរូបផ្កាយយ៉ាងច្រើនលម្អរ ដោយភ្លើងគោម ឬ ភ្លើងអគ្គីសនី ចម្រុះពណ៌ និងមាន ​កាត់​សំលៀក​បំពាក់​ថ្មីៗ​ផង ដើម្បីទទួលយកលាភពរជ័យសិរីសួស្ដី ពីទេវតាឆ្នាំថ្មីនេះ ។
និមិត្តសញ្ញា ចង្កៀមគោមផ្កាយ
និមិត្តសញ្ញា ចង្កៀមគោមផ្កាយ គឺជានិមិត្តសញ្ញាតំណាងឲ្យ តារានិករ នៃផ្កាយនព្វគ្រោះ ទាំង៩ ក្នុងគម្ពីរវេទ នៃព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលហៅថា ចន្ទគតិ (អង់គ្លេស: Lunar Moon Calendar)
ទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ
យោងតាមកំណត់ត្រារាជទូតចិន របស់រាជវង្សយ័ន្ត គឺលោក ចូវតាក្វាន់ (អង់គ្លេស: Zhou Daguan) ដែលមកដល់ចក្រភពខ្មែរ នាសម័យអង្គរ ឆ្នាំ១២៩៦ នៃគ.ស បានសរសេរក្នុងកំណត់ហេតុរបស់លោកថា ចូលឆ្នាំនៃប្រជាជនខ្មែរ ក្នុងតំបន់អង្គរ មានការអុចកាំជ្រួច អបអរសាទរ មានភាពអ៊ូរអរសប្បាយរីករាយណាស់ និងមានភ្ជួរចង្កៀងគោមជាច្រើន ដើម្បីបំភ្លឺតាមដងផ្លូវផងដែរ ក្នុងសៀវភៅ "The Customs of Cambodia".
ទំនៀម​​​​ចូល​ឆ្នាំ​​ខ្មែរប្រព្រឹត្ត​​ទៅ​​ចំនួន ៣ថ្ងៃ ៖
ថ្ងៃដំបូងជាថ្ងៃ មហាសង្ក្រាន្ត, ថ្ងៃទី២ ជាថ្ងៃ វារៈវ័នបត, ថ្ងៃទី៣ ជាថ្ងៃ វារៈឡើងស័ក ។ រីឯការកំណត់ថ្ងៃ ម៉ោង នាទីដែលឆ្នាំចាស់ត្រូវផុតកំណត់ ហើយទេវតាឆ្នាំថ្មីត្រូវចុះមកទទួលតំណែងពីទេវតាឆ្នាំចាស់នោះ គេអាចដឹងបានដោយប្រើក្បួន ហោរាសាស្ត្រខ្មែរ (អង់គ្លេស: Zodiac Khmer) បុរាណ គឺក្បួនមហាសសង្ក្រាន្ត តាមរយៈក្រុមព្រា្មណ៍ បាគូ ប្រចាំនៅក្នុង ព្រះបរមរាជវាំង ។ ចាប់ពីសម័យក្រុងអង្គរមក ប្រទេសខ្មែរប្រើវិធីគិតរាប់ថ្ងៃខែឆ្នាំតាមក្បួនចន្ទគតិ (ដំណើរនៃព្រះចន្ទ) ទើបខ្មែរកំណត់យកខែ មិគសិរ ជាខែចូលឆ្នាំ ដែលត្រូវជាខែទី១ ដែលយោងតាមកំណត់ហេតុរបស់ ចូវតាក្វាន់ (អង់គ្លេស: Zhou Daguan) ដែលត្រូវជាខែមករានៃប្រតិទិនរបស់ ចិន ។ សម័យក្រោយមក ប្រទេសកម្ពុជាបានប្តូរទៅប្រើវិធីគិតរាប់ថ្ងៃខែឆ្នាំតាមក្បួន សុរិយគតិ វិញ (ដំណើរនៃព្រះអាទិត្យ) ដោយសារកម្ពុជាទទួលរងនៅឥទ្ធិពលលោកខាងលិច ដែលប្រទេស បារាំង បានមកដាក់អណានិគមន៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលយកតាមប្រតិទិនរបស់អុឺរ៉ុបឈ្មោះ (Gregorian calendar) ។ ដោយសារកម្ពុជា មានរដូវតែពីរគឺ ៖ រដូវប្រាំង និង រដូវវស្សា ពេលនោះហើយដែលកម្ពុជាកំណត់ចូលឆ្នាំក្នុងខែចេត្រ (ខែទី ៤) ព្រោះក្នុងខែនេះ ព្រះអាទិត្យធ្វើដំណើរចេញពី មីនរាសី ចូលទៅកាន់ មេសរាសី អាកាសធាតុក្ដៅជាងខែផ្សេងៗ ដែលជាសញ្ញានៃការបញ្ចប់រដូវប្រាំងក្នុងខែនេះផង ហើយក៏ជាខែប្រមូលទិន្នផលកសិកម្មផងដែរ ។ ថ្ងៃចូលឆ្នាំរមែងត្រូវលើថ្ងៃទី ១៤ នៃខែ មេសា (ខែចែត្រ) រៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែបើសិនឆ្នាំថ្មីមានថ្ងៃជាន់គ្នានឹងឆ្នាំចាស់ (ឧ: ថ្ងៃអាទិត្យក្នុងថ្ងៃ ១៤ នៃឆ្នាំចាស់ដូចគ្នា នាឆ្នាំបន្ទាប់) គេត្រូវលើកថ្ងៃចូលឆ្នាំមួយថ្ងៃទៅ (ថ្ងៃទី១៣ វិញ) ប្រការមួយទៀត បើសិនជាថ្ងៃចូលឆ្នាំចំថ្ងៃកាច ឬ ថ្ងៃមិនល្អនៃឆ្នាំថ្មី គេត្រូវបន្ថែមថ្ងៃចូលឆ្នាំមកខាងមុខមួយថ្ងៃទៀត ដែលធ្វើឲ្យចំនួនចូលឆ្នាំឡើងដល់ បួនថ្ងៃ ដែលថ្ងៃវីរៈវ័នប័តមានដល់ទៅ២ ថ្ងៃ ដែលគេសម្គាល់មួយជាថ្ងៃខ្វាក់ ហើយថ្ងៃចូលឆ្នាំ ជាអតិបរមាមិនអោយហួសពីថ្ងៃទី១៦ ។ មហាសសង្ក្រាន្ត ប្រើរបៀបគន់គូរតាម សុរិយាគតិ មានឈ្មោះថា "សាមញ្ញសង្ក្រាន្ត" (ព្រះអាទិត្យដើរត្រង់ពីលើក្បាលជា សង្ក្រាន្ត)។ មហាសង្ក្រាន្ត ដែលប្រើរបៀបគន់គូរតាមចន្ទគតិ ហៅថា "អាយន្តសង្ក្រាន្ត" (វេលាដែលព្រះអាទិត្យដើរបញ្ឈៀង មិនត្រង់ពីលើ) តម្រាចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ តែងតែចូលក្រោយប្រទេសថៃមួយថ្ងៃ (ឧទាហរណ៍: សង្ក្រាន្តថៃចូលឆ្នាំថ្ងៃទី១៣ សង្ក្រាន្តខ្មែរ ត្រូវចូលឆ្នាំថ្ងៃទី១៤ ករណីដែលចូលឆ្នាំខ្មែរមានបួនថ្ងៃ ដូចរៀបរាប់ខាងលើ ។
មហាសង្ក្រាន្ត
ថ្ងៃទី១ ហៅថា "ថ្ងៃមហាសង្រ្កាន្ត" ជាពាក្យ កម្ចីពីឥណ្ឌា សំស្ក្រឹត (Sankranti)​ Hence, there are 12 Sankranti in a year. ដែលប្រែថា តំណើរចាកចេញរបស់ព្រះអាទិត្យពីមេនរាសី មកគោចរណ៍ តាមទិសខ្សែរកោងតែមួយក្នុងរយៈពេល ១២ខែ ហើយជាពេលវេលាដែលទេវតា (អង់គ្លេស: Devata) ទាំង៧ ដែលលតំណាងឲ្យ ក្រុមផ្កាយ នព្វគ្រោះ នៃភពទាំង៧ក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលយាងមកដល់ផែនដី ក៏ដូចជាការតំណាងឲ្យថ្ងៃនៃសប្ដាហ៍ផងដែរ ។ ថ្ងៃទីមួយប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវរៀបចំសំណែនសែនព្រេន និងគ្រឿងសក្ការៈបូជា ដូចជា បាយសី ១គូ, ស្លាធម៌ ១គូ, ធូប ៥, ទៀន ៥, ទឹកអប់ ១គូ, ផ្កាភ្ញី, លាជ, ទឹក ១ ផ្តិល និង ភេសជ្ជៈ, នំនែក, ផ្លែឈើគ្រប់មុខ និង ភាក្សាហារទៅតាមទេពធីតានីមួយៗ ដើម្បីកាត់ឆុងនៅឧបពមង្គល និង សុំពរជ័យសេរីសួស្ដី ឬ បួងសួងបំណងប្រាថ្នា ផងដែរ ។
វារៈវ័នបត
ថ្ងៃទី២ ហៅថា "ថ្ងៃវារៈវ័នបត" ជាដំណើរនៃការដង្ហែរព្រះកេស (ក្បាល) កុបិលមហាព្រហ្ម ប្រទក្សិណ ស្របទិសទ្រនិចនាឡិកា ព័ទ្ធជុំវិញភ្នំព្រះសុម៉ែរុ (អង់គ្លេស: Mount_Meru) ចំនួន៣ជុំ ចក្រក្រវាឡ ស្មើនិង ៦០នាទី ទើបយាងព្រះកេសបីតា ទៅ​ប្រតិ​ស្ថាន​រក្សាទុក្ខក្នុងរូងភ្នំទឹកកក នាភ្នំកៃឡាស (អង់គ្លេស: Mount Kailash) រួចបូជានូវគ្រឿងទិព្វផ្សេងៗ ចំណែកបុត្រីទាំង៧ របស់កុបិលមហាព្រហ្ម ក៏នាំអស់ទេវតាទាំងមួយសែនកោដិ ទៅស្រង់ទឹកមន្តក្នុងគុហា គន្ធៈមាលី ដែលហូរចេញពីបំពង់កែវនៃមាត់ព្រះគោឧសភារាជ ដើម្បីបន្តកិច្ចនៃពិធីស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គ នាថ្ងៃទី៣ ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ។
វារៈឡើងស័ក
ថ្ងៃទី៣ ហៅថា "វារៈឡើងស័ក" គឺជាការផ្លាសប្ដូរសករាជថ្មីនៃថ្ងៃ.ខែ.ឆ្នាំ ដែលប្ដូរទាំង ចុល្លសករាជ និង មហាសករាជ ដោយក្បួនគណនា ថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី និង ថ្ងៃឡើងស័កកម្ពុជាចងក្រងដោយលោក Félix Gaspard Faraut ក្នុងឆ្នាំ 1910 ដោយសៀវភៅនោះមានឈ្មោះថា (Astronomie Cambodgienne) លោកបានរៀនក្បួនតម្រាតារាសាស្ត្រខ្មែរនេះ ពីលោកឧកញ៉ាធិបតី ចាងហ្វាងដួង ។
ដើម្បីរាប់ស័ក ថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរដឹង គេត្រូវកំណត់យកលេខផលបូក ១ នៃចុល្លសករាជ និង មហាសករាជ ដោយស្មើនិងចំនួនផលបូក ២ ទៅបូកនិងឆ្នាំគ្រឹស្តសករាជ នៃលេខខាងចុង ឧទាហរណ៍ ឆ្នាំ ២០២១ ត្រូវយកលេខខាងចុងគឺ លេខ ១ ទៅបូក និងផលបូក ២ ស្មើលេខ៣ ដោយរាប់ថាត្រីស័ក ដែលជាប្រមាណវិធីងាយបំផុត ក្នុងការរកស័កនៃឆ្នាំខ្មែរ ។
ប្រវត្តិចូលឆ្នាំខ្មែរ
ប្រវត្តិរឿងចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលទាក់ទងនិងតំណាលទេវៈកថាដូចតទៅ ៖ មានតំណាលថា នៅដើមនៃភទ្ទកប្បនាសម័យដែលមានព្រះពុទ្ធសាសនាដែលលាយឡំទៅនិងហិណ្ឌូសាសនាមានសេដ្ឋីម្នាក់ដែលជ្រះថ្លា ធ្វើទានគោរពប្រតិបត្តិ នៅព្រះពុទ្ធសាសនា លោកមិនកូននោះទេ លោកបានបួងសួងសុំកូនពីទេវតា។ ក្រោយមកលោកមានកូនប្រុសម្នាក់ឈ្មោះថា "ធម្មបាលកុមារ" ដែលមាននូវចំណេះវិជ្ជាដ៏វិសេស ចេះភាសាសត្វ ​និងបានរៀនចេះចប់គម្ពីរត្រៃវេទតាំងពីអាយុបាន ៧ឆ្នាំ ។ សេដ្ឋីបិតាបានសាងប្រាសាទមួយ នាឆ្នេរទន្លេជាប់ដើមជ្រៃធំមួយ ដែលជាទីលំនៅរបស់បក្សីទាំងពួង ដើម្បីធ្វើការសម្មាធិ និងហាត់រៀន "ធម្មបាលកុមារ"បានក្លាយជាអាចារ្យក្មេងសមែ្តងមង្គលទេសនាផេ្សងៗដល់មនុស្សទាំងពួងផងក្នុងលិទ្ធិវេទ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន។ គ្រានោះការសាបព្រោះព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ធម្មបាលកុមារបានល្បីរន្ទឺដល់កុបិលមហាព្រហ្ម (អង់គ្លេស Maha Brahma) "ទេវៈមុខ៤" ដែលជាអ្នកសមែ្តងមង្គលដល់មនុស្សទាំងពួងក្នុងលទ្ធិ ព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ ពេលនោះកុបិលមហាព្រហ្ម បានប្រមើរមើលហើយឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីបានជាព្រះឥន្ទ្រ (អង់គ្លេស: Indra) ទៅចាប់កំណើតជាធម្មបាលកុមារហើយប៊ែរជានាំយកលទ្ធិវេទ(អង់គ្លេស: Vedic) ទៅគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាវិញ!ដើម្បីចង់ផ្ចាញ់ព្រះឥន្ទ្រដែលចាប់កំណើតជាធម្មបាលកុមារ កុបិលមហាព្រហ្មក៏ក្រឡាខ្លួនជា (សមនៈព្រាហ្មណ៍) យាងចុះមកសួរនៅចំនោទប្រស្នា "៣ប្រការ" ដល់ធម្មបាលកុមារ ដោយសន្យាទុកថា បើដោះប្រស្នាបានអត្មាដែលជាសមនៈព្រាហ្មណ៍ នេះបាន អត្មាអញនិងកាត់ក្បាលបូជា ចំពោះធម្មបាលកុមារ តែបើធម្មបាលកុមារដោះប្រស្នានេះមិនរួចទេ អត្មាអញនិងកាត់ក្បាលធម្មបាលកុមារ ដើម្បីបូជាចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ។ ធម្មបាលកុមារសុំឲ្យពន្យារពេលចំនួន ៧ថៃ្ងសិនដើម្បីគិតប្រស្នា។ លុះកន្លងទៅ ៦ថៃ្ងហើយក៏នៅតែគិតមិនឃើញដឹងខ្លួនថាព្រឹកនេះនឹង ត្រូវស្លាប់ដោយអាជ្ញាកបិលមហាព្រហ្មជាប្រាកដហើយដូចេ្នះ គួរតែរត់ ទៅលាក់ខ្លួន ពួនអាត្មាឲ្យឆ្ងាយប្រសើរជាង។ ការគេចវេសរបស់ធម្មបាលកុមារបានទៅសំរាកនៅដើមត្នោតមួយដែលជាសំបុកសត្វឥន្រី្ទញីឈ្មោលមួយគូ។
"ប្រស្នាទី១ ត្រូវឆ្លើយថា នៅមុខ"ហេតុនេះទើបមនុស្សទាំងឡាយត្រូវយកទឹកលប់មុខ ដើម្បីជាមង្គលពេលព្រឹក។​ ធម្មបាលកុមារបានលឺដូចេ្នះមានចិត្តសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ក៏ត្រឡប់ទៅអាស្រមវិញដើម្បីដោះប្រស្នានៅថៃ្ងទី៧ជាថ្ងៃចុងក្រោយដែលជាថ្ងៃអាទិត្យ។ ក្រោយមកធម្មបាលកុមារបានឆ្លើយដោះស្រាយប្រស្នានោះរួចពីសមនៈព្រាហ្មណ៍មនោះ ព្រាហ្មណ៍នោះ ក៏សុខចិត្តចាញ់និងកាត់ក្បាលដើម្បីបូជា ។ ព្រាហ្មណ៍នោះមុននិងកាត់ក្បាលបានក្រឡាខ្លួនជា កុបិលមហាព្រហ្មវិញ រួចហៅបុត្រីខ្លួនទាំង៧អង្គ មកប្រាប់ថា ឥឡូវបិតាត្រូវកាត់ក្បាលបូជាចំពោះធម្មបាលកុមារ ដែលចាញ់ភ្នាល់ប្រស្នានោះ តែបើដាក់ក្បាលបិតានៅលើផែនដី ក៏នឹងកើតជាភ្លើងឆេះទាំងលោកធាតុ ហើយបើបោះទៅលើអាកាសនិងគ្មានភ្លៀងរាំងស្ងួត បើចោលក្នុងមហាសមុទ្រទឹកនិងរីងស្ងួតហួតអស់ ចូលបុត្រីយកក្បាលបិតាតម្កល់នារូងភ្នំកៃឡា (អង់គ្លេស: Mount Kailas) ដូចេ្នះសូមបុត្រីទាំង៧ យកពានមកទទួលក្បាលរបស់បិតា បណ្ដាំចប់ហើយ កុបិលមហាព្រហ្មក៏កាត់ក្បាលហុច ទៅឲ្យ នាងទុង្សាទេវីដែលជាកូនច្បង ។ នាង ទុង្សាទេវី ក៏យកពានមាសទៅទទួលក្បាលបិតា ហើយហោះ ហែរប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុម៉ែរុរាជតាមផ្លូវព្រះអាទិត្យចរ គំរប់ ៦០នាទី ហើយក៏ដង្ហែរព្រះសិរសាបិតា ទៅប្រតិស្ឋានទុក ក្នុងមណ្ឌលនៅក្នុងគុហាគន្ធៈមាលី នាភ្នំនៃភំ្នកៃឡាស រួចបូជានៅគឿ្រងទិព្វផេ្សងៗ រួចក៏ជុំនំអស់ទេវតា និងទេពនិករ (Teravada) នៃលទ្ធិវេទ (អង់គ្លេស: Ved) ទាំងមួយសែនកោដិទៅស្រង់ទឹក អនន់តៈ មហាស្រះ ដែលមានទឹកហូរចេញពីបំពង់ថ្មកែវ នៃមាត់ ព្រះគោឧសភារាជ ដែលជាយាន្តជំនិះរបស់ព្រះឥសូរ្យ ដើម្បីនាំយកទឹកនោះទៅស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គ ដោយសារតែការភ្នាល់ប្រស្នារបស់ព្រះបិតា ដាក់ជាកាគោរពបូជា ពុទ្ធសាសនា ។ ព្រះពិស្ណុការ ដែលជាបុត្រ កុបិលមហាព្រហ្ម ដែលជាព្រះវិស្វៈកម្មទេវបុត្រ ជាជាងវិស្វករ នៃឋានសួគ៌ ក៏​និមិត្ត​រោង​ទិព្វធ្វើពី​កែវ ៧ ​ប្រការ ឈ្មោះ​ថា "ភៈគៈវតីសភា" ឲ្យ​ជា​ទីប្រជុំ​នៃ​ទេវតា ដើម្បីធ្វើពិធីស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គ ។ លុះ​ដល់​គម្រប់ ១ឆ្នាំជា សង្ក្រាន្ត ​នាង​ទេវតា​ទាំង ៧ អង្គ ​ក៏​ផ្លាស់​វេនគ្នា មក​អញ្ជើញ ព្រះសិរ​សាកុបិល​មហា​ព្រហ្ម ដែលរក្សាទុកក្នុងរូងភ្នំទឹកកកនាភ្នំកៃឡាស ខេត្តហេមពាន នាំចេញមកដំកល់លើពានមាសហោះហើរប្រទក្សិណ ភ្នំព្រះសុម៉ែរុ (អង់គ្លេស: Mount Meru) ចំនួន ៦០នាទី ទើបយាងត្រឡប់ទៅដំកល់ទុក ព្រះសិរសា បិតា នៅកន្លែងដើមវិញ រួច​​ត្រឡប់ទៅស្ថានទេវលោកវិញ ។
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា
ដកស្រង់ពីសៀវភៅព្រះរាជពិធីទ្វាទសមាស ឆ្នាំ ១៩៦០ ​
អត្ថន័យនៃសំលៀកបំពាក់ ពណ៌មង្គលប្រចាំថ្ងៃ នៃសប្ដាហ៍របស់កម្ពុជា - Cambodia Seven Color Glory Meaning
អត្ថន័យនៃសំលៀកបំពាក់ ពណ៌មង្គលប្រចាំថ្ងៃ នៃសប្ដាហ៍របស់កម្ពុជា គឺតំណាងឲ្យពណ៌នៃការ សម្មាធិ (អង់គ្លេស: Samadhi) ជាពណ៌នៃ ធាតុសីល សម្មាធិ បញ្ញា ត្រូវរក្សាសីលអោយបរិសុទ្ធដើម្បីអោយ​ចិត្តស្ងប់, វេលាណាចិត្តស្ងប់​ក៏កើតសម្មាធិ​ពេលយើងរក្សានូវសម្មាធិនោះបានល្អហើយ​បញ្ញាក៏កើតឡើង ។ ធ្វើអោយ​យើងបានស្គាល់​ភាពពិតរបស់ធម្មជាតិ​នៃចិត្ត។ ​
​​* ថ្ងៃពុធ (Olive) ​ពណ៌សុីលៀប តំណាងអោយថ្ងៃសុទិដ្ឋិនិយម ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ។
គណនាម៉ោងចូលឆ្នាំ និង ថ្ងៃចូលឆ្នាំ
ដើម្បីគណនាម៉ោងចូលឆ្នាំ និង ថ្ងៃចូលឆ្នាំ គេត្រូវគណនារក មធ្យមព្រះអាទិត្យ និង ដំណើរព្រះអាទិត្យ បន្ទាប់មកគេត្រូវគណនាថ្ងៃវ័នបត បន្ទាប់មកចុងក្រោយគេត្រូវ គណនាម៉ោងចូលឆ្នាំ និង ថ្ងៃចូលឆ្នាំ។ មធ្យមព្រះអាទិត្យ និង ដំណើរព្រះអាទិត្យ ត្រូវគណនាជាអនុគមន៍នៃចំនួនថ្ងៃហៅថា សុទិន ដែលរាប់ពីពេលថ្ងៃឡើងស័កមក ចំពោះមួយឆ្នាំ មាន៣៦៥ ថ្ងៃ ដូចនេះ សុតិន សម្រាប់ថ្ងៃចូលឆ្នាំមានតែ ៣៦៣ ថ្ងៃប៉ុនណោះ ក្នុងករណីថ្ងៃវ័នបតមានតែ ១ថ្ងៃ ។
ម៉ោងចូលឆ្នាំ ឬ ម៉ោងទទួលទេវតា = {24hr 0min}-{0hr(លិប្ដាx24)min} យើងមាន សុទិន ​៣៦៣ ថ្ងៃ មានដំណើរព្រះអាទិត្យ ​= R.0-A.0-L.37 យើងមាន 37 លិប្ដា = 37 x 24 min = 888 min = 14 hr.48 min ដោយចំនួនខ្លះនៃថ្ងៃ វ័នបត គឹអាចមានរហូតដល់ ២ថ្ងៃបើសិនជារង្វាស់ក្នុងមួយឆ្នាំ ស្មើនិង ៣៦៦ ថ្ងៃ ។
គណនា ហារគុណ Harkun = ⌊(be_year x 292207 + 499) / 800⌋ + 4
ការសឡាត
ការសឡាត (Salahصَلاة) គឺ ថ្វាយបង្គុំរបស់ឥស្លាមសាសនា.។
Kingsley Coman
Coman ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលលេងចំនួន 39 ប្រកួត និងស៊ុតបញ្ចូលទីបាន 11 គ្រាប់នៅក្នុងក្រុមយុវជនរបស់ប្រទេសបារាំងចាប់ពី អាយុក្រោម 16 ឆ្នាំ ដល់ អាយុក្រោម 21 ឆ្នាំ។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងសម្រាប់ក្រុមធំនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2015 និងតំណាងឱ្យប្រទេសនៅក្នុងកម្មវិធី UEFA Euro 2016 ដែលពួកគេបានឈានដល់ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក៏ដូចជា Euro 2020 និង FIFA World Cup ឆ្នាំ 2022 ហើយឈានដល់ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ម្តងទៀត។
គាត់ក៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរព្រោះថាបានឈ្នះជើងឯកក្នុងលីករាល់រដូវកាល ចាប់តាំងពីបានក្លាយជាកីឡាករបាល់ទាត់អាជីពមក។
ឆ្នាំដំបូងរបស់គាត់
កើតនៅ ទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានឪពុកម្តាយមកពី Guadeloupe, Coman បានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់គាត់ជាមួយ US Sénart-Moissy ក្នុងឆ្នាំ 2002 នៅអាយុ 6 ឆ្នាំ។
Paris Saint-Germain
បន្ទាប់ពីរយៈពេលពីរឆ្នាំជាមួយក្លឹបចាស់ និងមានការគាំទ្រពីឪពុករបស់គាត់ Coman ត្រូវបានក្លឹប Ligue 1 Paris Saint-Germain (PSG) រើសយកមកចូលរួមជាមួយថ្នាលយុវជនក្នុងឆ្នាំ 2004 ។ បន្ទាប់ពីរយៈពេលប្រាំបួនឆ្នាំនៅក្នុងប្រព័ន្ធយុវជនរបស់ក្លឹប Coman បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងសម្រាប់ PSG នៅថ្ងៃទី 17 ខែកុម្ភៈឆ្នាំ 2013 លេងទល់នឹង Sochaux ដែលជាការបរាជ័យ 3-2 ។ គាត់បានចូលមក ជំនួស កីឡាករ Marco Verratti នៅនាទីទី 87 ។
នៅពេលនោះ Coman គឺជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលលេងឱ្យ PSG នៅអាយុ 16 ឆ្នាំ 8 ខែ និង 4 ថ្ងៃ។
រដូវកាល ២០១៤-១៥
រូបភាពតូច| Coman លេងឱ្យ Juventus ក្នុងឆ្នាំ 2015 នៅថ្ងៃទី 7 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2014 Coman បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យារយៈពេល 5 ឆ្នាំជាមួយក្រុមជើងឯកអ៊ីតាលី Juventus បន្ទាប់ពីកិច្ចសន្យារបស់គាត់ផុតកំណត់ជាមួយ PSG ។ នៅថ្ងៃទី 30 ខែសីហា ឆ្នាំ 2014 Coman បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុង ក្របខ័ណ្ឌ Serie A ដោយចាប់ផ្តើមក្នុងជ័យជម្នះ 1-0 ទល់នឹង ក្រុម Chievo ដោយមានឱកាសស៊ុតបានពីរដង។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
កុលាបប៉ៃលិន
កុលាបប៉ៃលិនបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩០០ជាង
ខៃ ប្រសិទ្ធ
លោក ខៃ ប្រសិទ្ធ ជាជនជាតិខ្មែរ
Rorn Sophanna
alt=អ្នកនិពន្ធ រ៉ន សុផាន់ណា|រូបភាពតូច|427x427ភីកសែល|អ្នកនិពន្ធ រ៉ន សុផាន់ណា រ៉ន សុផាន់ណា ( Rorn Sophanna)
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២
នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ប្រទេសរុស្ស៊ី​បាន​បើក​ការ​ឈ្លានពាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំមកលើប្រទេសអ៊ុយក្រែនដែលត្រូវជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនដែលបានផ្ទុះឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១៤ មក។ ប្រតិបត្តិការឈ្លានពានមួយនេះបានបណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់បាត់បង់ជីវិត និងបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិជនភៀសខ្លួនធំបំផុតប្រចាំទ្វីបអឺរ៉ុបចាប់តាំងពីចប់សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរមក។ ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនប្រហែល ៨ លាននាក់ត្រូវបង្ខំផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ ហើយជាង ៨.១ លាននាក់បានរត់ភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស បើគិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។
ទាហានរុស្ស៊ីបានដកថយចេញពីសមរភូមិភាគខាងជើងនៅអំឡុងខែមេសា។ ចំណែកនៅឯជួរប្រយុទ្ធខាងត្បូង និងអាគ្នេយ៍វិញ រុស្ស៊ីបានវាយដណ្ដើមយកបានទីក្រុងខឺសុនក្នុងខែមីនា និងទីក្រុងម៉ារីអ៊ូប៉ូលនៅខែឧសភា។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា រុស្ស៊ីបានប្រកាសផ្តើមសមរភូមិដុនបាសសារជាថ្មីឡើងវិញ។ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានបន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកលើមូលដ្ឋានយោធា និងស៊ីវិលដែលសុទ្ធសឹងតែមានទីតាំងនៅឆ្ងាយពីជួរប្រយុទ្ធ រួមទាំងបណ្តាញថាមពលរបស់អ៊ុយក្រែនពេញមួយសិសិររដូវ។ នៅចុងឆ្នាំ២០២២ អ៊ុយក្រែនបានប្រកាសវាយបកទៅវិញតាមជួរប្រយុទ្ធខាងត្បូង និងខាងកើត។ មិនយូរប៉ុន្មាន រុស្ស៊ីក៏បានប្រកាសកាត់ផ្ដាច់តំបន់ដែលខ្លួនកំពុងកាន់កាប់ចំនួនបួនមកបញ្ចូលជាទឹកដីរុស្ស៊ីដោយខុសច្បាប់។  នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា អ៊ុយក្រែនបានវាយយកទីក្រុងខឺសុនបានមកវិញ។ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ រុស្ស៊ីបានត្រៀមទាហានជិត ២០០,០០០ នាក់បន្ថែមទៀតសម្រាប់យុទ្ធនាការវាយប្រហារជាថ្មីសម្ដៅទៅរកទីក្រុងបាក់មុត។
សកម្មភាព​ឈ្លានពាន​របស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​បាន​ទទួលរងនូវការ​ថ្កោលទោស​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តលើដំណោះស្រាយ ES-១១/១ ដោយថ្កោលទោសលើការឈ្លានពាន និងបានទាមទារឱ្យរុស្ស៊ីដកទ័ពទាំងប៉ុន្មានរបស់ខ្លួនដែលមានវត្តមាននៅលើទឹកដីអ៊ុយក្រែន។ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបានបញ្ជាឱ្យរុស្ស៊ីផ្អាកប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួន ខណៈដែលក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបបានដកប្រទេសរុស្ស៊ីចេញពីអង្គការរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសជាច្រើនបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសរុស្ស៊ី និងរួមទាំងបេឡារុស ហើយបានរួមគ្នាបញ្ជូនជំនួយមនុស្សធម៌ និងយោធាដល់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ បាតុកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីបានកើតឡើងនៅជុំវិញពិភពលោក រីឯនៅក្នុងប្រទេស​រុស្ស៊ីវិញ បាតុករ​ប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាមគឺនឹងត្រូវ​​ចាប់​ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ ហើយសារព័ត៌មានផ្សេងៗត្រូវបានអាជ្ញាធរពិរុទ្ធមើលយ៉ាងតឹងរឹង។ ជាលទ្ធផលនៃការឈ្លានពាននេះ ក្រុមហ៊ុនបរទេសជាង ១,០០០ បានដកខ្លួនចេញពីប្រទេសរុស្ស៊ី និងបេឡារុស។ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ការចាប់ពង្រត់កុមារ និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ក្នុងអំឡុងការឈ្លានពាន ហើយនៅខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៣ ICC បានចេញ​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​លោកពូទីន​។
ផ្ទៃរឿង
បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ប្រទេសអ៊ុយក្រែនដែលទើបតែទទួលបានឯករាជ្យថ្មីៗ និងរុស្ស៊ីបានបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងគ្នា។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ អ៊ុយក្រែនបានយល់ព្រមចុះលើសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការមិនរីកសាយភាយនៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយបានដោះកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងប៉ុន្មានដែលបន្សល់ទុកពីអតីតសហភាពសូវៀត។ ជាការតបស្នងវិញ រុស្ស៊ី សហរាជាណាចក្រ និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានយល់ព្រមគោរពនូវបូរណភាពទឹកដី និងឯករាជ្យភាពនយោបាយរបស់អ៊ុយក្រែន តាមរយៈអនុស្សរណៈនៃការធានាសន្តិសុខនៅឯទីក្រុងប៊ុយដាប៉ែស។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ រុស្ស៊ីបានក្លាយជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសហត្ថលេខីទាំងប៉ុន្មាននៃធម្មនុញ្ញដើម្បីសន្តិសុខអឺរ៉ុប ដោយបាន"បញ្ជាក់ឡើងវិញនូវសិទ្ធិរបស់រដ្ឋចូលរួមនីមួយៗ និងសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើស ឬផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធសន្តិសុខរបស់ពួកគេ រួមទាំងសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាពផងដែរ"។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត អតីតប្រទេសប្លុកបូព៌ាជាច្រើនបានចូលរួមជាមួយអង្គការណាតូ ព្រោះដោយសារការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ដែលមានប្រទេសរុស្ស៊ីជាប់ពាក់ព័ន្ធដូចជា៖ វិបត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញរុស្ស៊ីឆ្នាំ១៩៩៣ សង្រ្គាមនៅអាប់កាស៊ី (១៩៩២–១៩៩៣) និងសង្រ្គាមឆេឆិនលើកទី១ (១៩៩៤–១៩៩៦) ជាដើម។ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីជាច្រើនបានអះអាងថា មហាអំណាចលោកខាងលិចបានសន្យានឹងរុស្ស៊ីថាសម្ព័ន្ធណាតូនឹងមិនពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនមកទិសខាងកើតនោះឡើយ ប៉ុន្តែអំណះអំណាងនេះត្រូវបានគេជំទាស់ និងច្រានចោលទៅវិញ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូឆ្នាំ២០០៨ នៅឯទីក្រុងប៊ុយការែស ប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងចចជីបានស្នើសុំសិទ្ធិចូលរួមជាសមាជិកអង្គការណាតូ។ យោបល់ឆ្លើយតបរបស់សមាជិកផ្លូវការណាតូនីមួយៗមានលក្ខណៈចម្រុះដោយបណ្តារដ្ឋនៅអឺរ៉ុបខាងលិចបានសម្តែងនូវសេចក្ដីព្រួយបារម្ភ​ជុំវិញការចេញ​ប្រឆាំង​របស់​រុស្ស៊ី។ ទីបំផុត ណាតូបានបដិសេធមិនផ្តល់សមាជិកភាពដល់អ៊ុយក្រែន និងចចជី ប៉ុន្តែពួកគេបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយយល់ព្រមថា"ប្រទេសទាំងពីរគង់តែក្លាយជាសមាជិកអង្គការណាតូនៅថ្ងៃណាមួយ"។ លោកពូទីនបានចេញមុខប្រឆាំងយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការដេញថ្លៃសមាជិកភាពណាតូរបស់រដ្ឋទាំងពីរ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីលោកស៊ែរជី ឡាហ្វរូហ្វបាននិយាយថា រុស្ស៊ីនឹងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដើម្បីទប់ស្កាត់ប្រទេសទាំងពីរពីការចូលជាសមាជិកអង្គការណាតូ។
នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោកវិចទ័រ យ៉ានូកូវិចបានបដិសេធមិនចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសមាគមន៍ជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដោយបានប្រើប្រាស់អំណាចនយោបាយសង្កត់លើសភាជាតិ រួចបានបង្វែរខ្លួនមកជ្រើសរើសពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ីដែលដឹកនាំដោយរុស្ស៊ីវិញ។ សារព័ត៌មានមួយចំនួនបានចុះផ្សាយអំពីសម្ពាធដែលរុស្ស៊ីបានដាក់មកលើអ៊ុយក្រែនដែលបង្ខំឱ្យប្រមុខដឹកនាំអ៊ុយក្រែនបដិសេធនូវកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានបង្កឱ្យមានរលកបាតុកម្មគាំទ្រសហភាពអឺរ៉ុបដែលគេនិយមហៅថា អឺរ៉ូម៉ីដាន (Euromaidan) ហើយជាលទ្ធផល លោកយ៉ានូកូវិចត្រូវបានផ្តួលទម្លាក់ចេញពីអំណាចនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤ ហើយចលនាគាំទ្ររុស្ស៊ីក៏បានផ្ទុះឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅតំបន់ប៉ែកខាងកើត និងត្បូងនៃទឹកដីអ៊ុយក្រែន។ ទាហានរុស្ស៊ីដែលមិនមានសញ្ញាសម្គាល់ពីសាមីខ្លួនបានឆក់យកឱកាសនេះចូលកាន់កាប់ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងតំបន់គ្រីមៀ ហើយថែមទាំងបានដណ្តើមកាន់កាប់សភាប្រចាំតំបន់គ្រីមៀទៀតផង។ នៅអំឡុងខែមីនា រុស្ស៊ីបានរៀបចំប្រជាមតិមួយ និងបានកាត់ឧបទ្វីបគ្រីមៀបញ្ចូលជាកម្មសិទ្ធិទឹកដីរបស់ខ្លួន។ មួយខែក្រោយមកគឺនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៤ សង្គ្រាមបានផ្ទុះឡើងនៅតំបន់ដុនបាស ហើយរដ្ឋផ្តាច់ខ្លួនចំនួនពីរក៏បានលេចជារូបរាងឡើង (គាំទ្រដោយប្រទេសរុស្ស៊ី)  ពោលគឺ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេតស្ក៍ និងលូហ្កានស្ក៍។ កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងមីនស្កឹដែលបានចុះហត្ថលេខានៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤ និងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥ គឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្នា ប៉ុន្តែបទឈប់បាញ់មិនដែលត្រូវបានចុះជាផ្លូវការឡើយ។ សមាជិកទម្រង់ន័រម៉ង់ឌី៖ ប្រទេសបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និង​អ៊ុយក្រែនបានមើល​ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងមីនស្កឹ ជា​កិច្ចព្រមព្រៀងតែ​រវាង​រុស្ស៊ី និង​អ៊ុយក្រែនប៉ុណ្ណោះ ខណៈ​រុស្ស៊ី​ទទូច​ថា អ៊ុយក្រែន​គួរ​តែចរចា​ដោយ​ផ្ទាល់​ជាមួយ​រដ្ឋ​បំបែក​ខ្លួន​ទាំងពីរនោះ។
នៅឆ្នាំ២០២១ លោកពូទីនបានបដិសេធមិនព្រមធ្វើកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់ជាមួយហ្សេឡេនស្គី ហើយរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានចេញគាំទ្រនូវអត្ថបទមួយរបស់អតីតប្រធានាធិបតីលោកឌីមីទ្រី ម៉េដវេដេវជាសាធារណៈ ដែលក្នុងនោះវាបានប្រកែកថា រាល់ដំណោះស្រាយរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនគឺគ្មានអត្ថន័យអ្វីឡើយ ខណៈដែលអ៊ុយក្រែននៅតែបន្តដើរតួជា"រដ្ឋចំណុះ"របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការកាត់ឧបទ្វីបគ្រីមៀធ្វើជាកម្មសិទ្ធិទឹកដីរបស់ខ្លួនបាននាំឱ្យមានរលកថ្មីនៃជាតិនិយមរុស្ស៊ី ដោយចលនាចក្រពត្តិនិយមរុស្ស៊ីថ្មីភាគច្រើនប្រាថ្នាចង់កាត់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនបន្ថែមទៀត ដូចជាផែនការណូវ៉ូរ៉ូស៊ីយ៉ាជាដើម។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ លោកពូទីនបានបោះពុម្ពអត្ថបទមួយដែលមានចំណងជើងថា "ស្តីពីការរួបរួមជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែន" ដោយបញ្ជាក់ជាថ្មីថាជនជាតិរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនគឺជា"ជនជាតិតែមួយ"។ អ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើនបានកត់សម្គាល់ថា ថ្នាក់ដឹកនាំរុស្ស៊ីមានទស្សនៈបំប្លែងចំពោះអ៊ុយក្រែនសម័យទំនើប ក៏ដូចជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន។
ការឈ្លានពាន និងចលនាតស៊ូ
ការឈ្លានពានបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីលោកពូទីនបានប្រកាសអំពីបំណងធ្វើអន្តរាគមន៍យោធា។ ការឈ្លានពានពេញលេញត្រូវបានអនុវត្តឡើងដោយមានកងពលថ្មើរជើងដែលមានការគាំទ្រពីរថក្រោះ និងការគាំទ្រផ្លូវអាកាសនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន រួមជាមួយនឹងការបាញ់មីស៊ីលនិងគ្រាប់ផ្លោងរាប់សិបគ្រាប់ចូលទៅទូទាំងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ជាក់ស្តែង កងពលថ្មើរជើង និងកងកម្លាំងរថក្រោះបានផ្តើមការវាយលុកពីបួនទិសរួមមាន៖ ទិសខាងជើង (សម្រុកទៅទីក្រុងកៀវ) ទិសខាងត្បូង (ចេញពីឧបទ្វីបគ្រីមៀ) ទិសអាគ្នេយ៍ (ចេញពីដែនដីលូហ្កានស្ក៍ និងដុនបាស) និងទិសខាងកើត។  យុទ្ធនាការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​មីស៊ីល​ដ៏ធំ​ត្រូវ​បានប្រព្រឹត្តិទៅដោយរុស្ស៊ីបានបាញ់​មីស៊ីល​រាប់​សិប​គ្រាប់ចូល​ទូទាំង​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន​រហូត​ដល់​ភាគ​ខាងលិចក្នុង​ទីក្រុងល្វីវទៀតផង។
ជួរប្រយុទ្ធខាងជើង
ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដណ្តើមកាន់កាប់រដ្ឋធានីកៀវ រុស្ស៊ីបានលើកទ័ពឈ្លានពានចេញពីប្រទេសបេឡារុសតាមច្រាំងខាងលិចនៃទន្លេឌីណេព័រ ដោយមានគោលដៅជាក់ស្តែងគឺឡោមព័ទ្ធរដ្ឋធានីរបស់អ៊ុយក្រែនពីទិសខាងលិច។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយកម្លាំងវាយប្រហារចំនួនពីរនៅតាមបណ្តោយច្រាំងខាងកើតនៃទន្លេឌីណេព័រ៖ ខាងលិចនៅទីក្រុងឈើហ៊ីនីវ និងភាគខាងកើតនៅក្រុងស៊ូមី។ កម្លាំងវាយប្រហារភាគខាងកើតអាចទំនងតម្រង់ក្បាលចូលមកឡោមព័ទ្ធទីក្រុងកៀវពីភាគឦសាន និងខាងកើត។ នៅថ្ងៃដំបូងនៃយុទ្ធនាការឈ្លានពាន កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានដង្ហែរក្បួនឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងកៀវពីប្រទេសបេឡារុសហើយក្នុងដំណើរនេះ ពួកគេបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងខ្មោចដូចជា ឈើណូប៊ីល និងព្រីបយ៉ាត់។  បន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជម្នះនៅទីក្រុងឈើណូប៊ីល កងកម្លាំងរុស្ស៊ីត្រូវជាប់ដៃប្រយុទ្ធនៅឯភូមិអ៊ីវ៉ានគីវ ភាគខាងជើងនៃជាយក្រុងកៀវ។ កងកម្លាំងអាកាសរុស្ស៊ីបានព្យាយាមដណ្តើមយកអាកាសយានដ្ឋានសំខាន់ៗចំនួនពីរនៅជុំវិញទីក្រុងកៀវ ដោយក្នុងនោះ អាកាសយានដ្ឋានអង់តូនូវត្រូវបានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ី ចំណែកឯមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសវ៉ាស៊ីលគីវវិញត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លិញយ៉ាងខ្ទិចខ្ទាំ។
គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ក្បួនរថយន្តយោធារុស្ស៊ីដ៏ធំមួយដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមានប្រវែង ៦៤ គីឡូម៉ែត្រ ត្រូវបានជាប់គាំងខណៈពេលធ្វើដំណើរការឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងកៀវ។ កម្លាំងរុស្ស៊ីដែលមានគោលដៅដណ្តើមទីក្រុងឈើនីហ៊ីវក៏ត្រូវជាប់គាំងផងដែរ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យពួកគេសម្រេចចិត្តយាមឡោមព័ទ្ធជុំវិញទីក្រុងនោះ។ នៅឯភាគពាយព្យ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានបន្តរុលទៅមុខដោយបានកាន់កាប់ក្រុងប៊ូតឆា ហូស្តូមែល និងវ័រហ្សែលក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរករដ្ឋធានីកៀវ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា។ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា វាត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា ហ្វូងរថយន្តដ៏វែងនោះបានបំបែកទៅទីតាំងខុសៗគ្នា ដោយខ្លះបានចតនៅក្រោមម្លប់ដើមឈើដើម្បីគេចខ្លួនពីការចាប់យករូបភាពពីផ្កាយរណប។ គ្រាប់រ៉ុក្កែតជាច្រើនក៏ត្រូវបានគេរកឃើញផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការវាយតបវិញដើម្បីទប់កងកម្លាំងរុស្ស៊ីដែលត្រៀមនឹងចូលទីក្រុងកៀវតាមទិសដៅផ្សេងៗ។
មកត្រឹមថ្ងៃទី២០ ខែមីនា យោធារុស្ស៊ីហាក់ដូចជាកំពុងធ្វើការវាយលុកយ៉ាងលឿនដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅចម្បងជាក់ស្តែងរបស់ពួកគេពោលគឺការដណ្តើមកាន់កាប់ទីក្រុងកៀវ រួមជាមួយនឹងការកាន់កាប់អ៊ុយក្រែនភាគខាងកើត និងការបម្លាស់ទីរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនចេញពីរដ្ឋធានី។ ដំណើរចូលកាន់កាប់ទីក្រុងកៀវដោយរុស្ស៊ីមិនបានប្រព្រឹត្តិទៅដោយរលូននោះទេ នេះក៏ព្រោះតែបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើនរួមមាន៖ ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងអស់ក្តីសង្ឃឹមខ្ពស់រវាងកងកម្លាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី ការប្រើប្រាស់អាវុធទំនើបៗដោយអ៊ុយក្រែនដែលជាជំនួយផ្តល់ដោយសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច កង្វះមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងសម្ភារៈបរិក្ខាររបស់រុស្ស៊ី ការបរាជ័យរបស់កងទ័ពជើងអាកាសរុស្ស៊ីក្នុងការសម្រេចបាននូវឧត្តមភាពផ្លូវអាកាស និងសកម្មភាពអំពើបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់យោធារុស្ស៊ីខណៈពេលពួកគេកំពុងឡោមព័ទ្ធទីក្រុងធំៗរបស់អ៊ុយក្រែន។ ដោយមិនអាចទទួលបានជ័យជំនះភ្លាមៗនៅក្នុងប្រតិបត្តិការកៀវ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីក៏សម្រេចផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្រ្ត ហើយចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់អាវុធប្រឈម ការទម្លាក់គ្រាប់បែកមិនរើសមុខ និងសង្គ្រាមឡោមព័ទ្ធ។
នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា សកម្មភាពវាយតបរបស់អ៊ុយក្រែននៅក្នុងទីក្រុងកៀវបានផ្តល់លទ្ធផលផ្លែផ្កាច្រើនលើសពីអ្វីដែលខ្លួនបានស្មាន់ បន្ទាប់ពីពួកគេបានដណ្តើមបានទីក្រុង និងតំបន់តូចៗនៅភាគខាងកើត និងលិចនៃទីក្រុងកៀវមកវិញ។ កងទ័ពរុស្ស៊ីជាច្រើនបានដកថយចេញពីភាគខាងជើងនៃទីក្រុងកៀវខណៈកំពុងរងការវាយប្រហារច្រើនឡើងៗពីយោធាអ៊ុយក្រែន ហើយនៅចុងខែមីនា កងទ័ពរុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់ក្រុងប៊ូតឆាបានដកថយចេញទាំងស្រុងទៅភាគខាងជើង។ កង​កម្លាំង​អ៊ុយក្រែន​បាន​ចូល​ក្នុង​ក្រុង​នេះ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មេសា។ អ៊ុយក្រែន​បាន​អះអាង​ថាខ្លួន​បាន​ដណ្តើម​កាន់កាប់តំបន់​ទាំង​មូល​ជុំវិញ​រដ្ឋធានី​កៀវដោយក្នុងនោះរួមមានក្រុងអៀរពីន ប៊ូតឆា និងហូស្តូមែល។ល។ នៅ​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី២ ខែ​មេសា ភស្តុតាង​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្រ្គាម​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​នៅទីក្រុងប៊ូតឆា។
ជួរប្រយុទ្ធឦសាន
កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានចូកទៅដល់អូប្លាសឈើនីហ៊ីវនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ហើយបានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងរដ្ឋបាលនៃអូប្លាសនោះ។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ទីក្រុងធំបំផុតទីពីរនៅក្នុងតំបន់គឺ កូណូតុប ដែលមានចម្ងាយ ៩០ គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែនរុស្ស៊ីត្រូវបានរងការវាយប្រហារ និងទីបំផុតកាន់កាប់ដោយកងកម្លាំងរុស្ស៊ី។ នៅថ្ងៃដដែរ កងកម្លាំងថ្មីមួយទៀតបានបោះគោលដៅឆ្ពោះទៅកាន់អូប្លាសស៊ូមីដែលមានមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលឈ្មោះថាស៊ូមីដែលមានចម្ងាយត្រឹមតែ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីព្រំដែនរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ហើយដូចនៅឈើនីហ៊ីវអញ្ចឹង ទីក្រុងស៊ូមីត្រូវបានរងការវាយប្រហារដោយអង្គភាពរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែមិនបានធ្លាក់ក្នុងដៃពួកគេទេ។
ជួរប្រយុទ្ធខាងកើត
នៅឯដែនដីភាគខាងកើត ទាហានរុស្ស៊ីបានព្យាយាមចូលកាន់កាប់ក្រុងការគីវដែលមានចម្ងាយតិចជាង ៣៥ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីព្រំដែនប្រទេសរុស្ស៊ី។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធ រថក្រោះរុស្ស៊ីត្រូវប្រឈមជាមួយនឹងកម្លាំងតស៊ូការពារដ៏រឹងមាំរបស់អ៊ុយក្រែន។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ទីក្រុងនេះត្រូវបានរុស្ស៊ីដាក់គោលដៅទម្លាក់គ្រាប់មីស៊ីលពីលើ ហើយជាលទ្ធផល វាបានសម្លាប់ជីវិតមនុស្សអស់ជាច្រើននាក់។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានថ្លែងថា ខ្លួនបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីបើកប្រតិបត្តិការយោធាដំណាក់កាលទីពីរដោយមានគោលដៅកាន់កាប់ទីក្រុងធំៗនៅភាគខាងកើតប្រទេសអ៊ុយក្រែន។
ចំអំឡុងពេលមានការ​បាញ់​ប្រហារមកលើទី​ក្រុងការគីវកាន់តែខ្លាំងឡើងៗពីភាគីរុស្ស៊ី លុះនៅ​ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ រុស្ស៊ី​ក៏បាន​រាយការណ៍​អំពី​ការវាយប្រហារ​តាម​ឧទ្ធម្ភាគចក្រមកលើ​ឃ្លាំង​ស្តុកទុក​ប្រេង​មួយកន្លែងនៅក្នុងទីក្រុងមួយជាប់ព្រំដែនជាមួយអ៊ុយក្រែន ហើយ​បាន​ចោទប្រកាន់​ថាអ៊ុយក្រែន​ជាអ្នក​វាយប្រហារ។ យ៉ាង​ណា​មិញ ភាគីអ៊ុយក្រែន​បាន​បដិសេធ​មិនទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ការ​វាយ​ប្រហារ​នោះទេ។
ជួរប្រយុទ្ធខាងត្បូង
នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ យុទ្ធនាការឡោមព័ទ្ធទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូលបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលការវាយប្រហារបានផ្លាស់ប្តូរទៅទិសខាងកើតឆ្ពោះតម្រង់ចូលក្នុងទីក្រុងនោះ។ ខណៈពេលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅបន្តការប្រយុទ្ធនៅម៉ារីយូប៉ូល កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងតូចៗមួយចំនួនដូចជា ប៊ែរឌានស្ក៍ និងមេលីតូប៉ូល។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ អង្គភាពរុស្ស៊ីមកពីតំបន់ដូណេតស្ក៍បានធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូល ហើយបានជួបនូវកងកម្លាំងអ៊ុយក្រែននៅក្បែរភូមិប៉ាវឡូពីល តែជ័យជម្នះត្រូវបានទៅកងកម្លាំងរុស្ស៊ី។ បើយោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍ នៅអំឡុងពេលល្ងាច កងកម្លាំងជើងទឹករុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការយោធាលើដែនសមុទ្រដោយមានគោលដៅទម្លាក់ទាហានប្រមាណរាប់ពាន់នាក់លើឆ្នេរសមុទ្រអាសូវ ចម្ងាយ ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងលិចទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូល។
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ រុស្ស៊ីបានផ្តើមយុទ្ធនាការឡោមព័ទ្ធមួយទៀតនៅទីក្រុងអេនែរ្ហូដារ ដើម្បីកាន់កាប់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរមួយក្នុងក្រុង។ គ្រោះអគ្គិភ័យ​មួយបាន​កើត​ឡើង​នៅឯ​រោងចក្រ​នោះខណៈ​ពេល​កងកម្លាំងទាំងពីរកំពុងបះទង្គិចគ្នា។ ទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ (IAEA) បានបញ្ជាក់ជាបន្តបន្ទាប់ថា គ្រឿងឧបករណ៍សំខាន់ៗមិនត្រូវបានទទួលរងការខូចខាតអ្វីនោះទេ។ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមីនា រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរនោះក៏បានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ី។ ទោះជាមានសេចក្តីរាយការណ៍ថាមានអគ្គិភ័យឆាបឆេះមែន ប៉ុន្តែរោងចក្រថាមពលនោះមិនបានធ្លាយចេញសាយនូវវិទ្យុសកម្មអ្វីឡើយ។ នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា កងទ័ពរុស្ស៊ីបានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធគែរសុន ហើយទីក្រុងគែរសុននេះក៏បានក្លាយជាទីក្រុងដ៏សំខាន់ដំបូងគេរបស់អ៊ុយក្រែនដែលត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចាប់តាំងពីការឈ្លានពានបានកើតឡើង។ បន្ទាប់មក កងទ័ពរុស្ស៊ីបានបន្តដំណើរទៅកាន់ក្រុងមីកូលៃអ៊ីហ្វ ហើយបានបើកការវាយលុកមកលើទីក្រុងនេះនៅពីរថ្ងៃក្រោយ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបានកងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនច្រានចេញពីបរិវេណទីក្រុងវិញ។ នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនបានចាប់ផ្តើមការវាយលុកលើក្រុងហូរលីវកា ដែលជាទីក្រុងមួយស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់របស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេតស្ក៍ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤។ បន្ទាប់ពីរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលជាថ្មីនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនាក្នុងទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូល រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនបានចេញអះអាងថា មានមនុស្សជាង ២,៥០០ នាក់ក្នុងទីក្រុងបានបាត់បង់ជីវិត។
ត្រឹមថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូលត្រូវបានឡោមព័ទ្ធទាំងស្រុង ហើយការប្រយុទ្ធគ្នាបានរាលដាលដល់កណ្តាលក្រុង ដែលជាហេតុនាំឱ្យកិច្ចប្រឹងប្រែងជម្លៀសជនស៊ីវិលមិនអាចប្រព្រឹត្តិទៅរួច។ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា សាលាសិល្បៈមួយនៃទីក្រុងម៉ារីយូប៉ូល ដែលជាទីកន្លែងជ្រកកោនរបស់មនុស្សប្រហែល ៤០០ នាក់ត្រូវរងការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីរុស្ស៊ី។ នៅថ្ងៃដដែរ ពេលដែលកងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានបន្តពង្រួមការឡោមព័ទ្ធទីក្រុងនោះ រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរក្រុងទម្លាក់អាវុធចុះចាញ់ប៉ុន្តែត្រូវមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនជាច្រើននាក់បានបដិសេធ។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានចូលទៅដល់កណ្តាលក្រុងម៉ារីយូប៉ូល ខណៈដែលដំណាក់កាលទីពីរនៃការឈ្លានពានបានចាប់ផ្តើមដំណើរការឡើង។ រដ្ឋបាលក្រុងបានចោទប្រកាន់ទាហានរុស្សីថាបានព្យាយាមធ្វើឱ្យប្រជាជនក្រុងបាក់ទឹកចិត្តដោយការស្រែកជាសាធារណៈអំពីជ័យជម្នះរបស់រុស្ស៊ី រួមទាំងអំណះអំណាងថាទីក្រុងអូដេសាត្រូវបានកាន់កាប់រួចហើយ។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ុយក្រែន លោកអូល្ហា ស្តេហ្វានីស៊ីណាបាននិយាយថា "ប្រជាជននៅម៉ារីយូប៉ូលមិនមានទឹកប្រើប្រាស់គ្រាប់គ្រាន់ ព្រមទាំងស្បៀងអាហារ និងអ្វីៗទាំងអស់។ ជាង ៨៥ ភាគរយនៃទីក្រុងទាំងមូលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ" ហើយលោកបានបន្តថា គោលដៅរបស់រុស្ស៊ីគឺ"គ្មានអ្វីទាក់ទងនឹងមនុស្សជាតិឡើយ"។ នៅក្នុងការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទរវាងលោកពូទីន និងម៉ាក្រុងនាថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា៖ លោកពូទីនបាននិយាយថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើម៉ារីយូប៉ូលនឹងបិទឆាកបញ្ចប់ ប្រសិនបើកងទ័ពអ៊ុយក្រែនសុំចុះចាញ់ប្រគល់ទីក្រុងទាំងមូលមកឱ្យរុស្ស៊ី ពិសេសគឺនៅពេលដែលទីក្រុងនេះកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញដ៏ហិនហោច និងការឡោមព័ទ្ធពីគ្រប់ទិសតំបន់។
អ៊ុយក្រែនខាងលិច
កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានធ្វើការវាយប្រហារដោយបានបាញ់មីស៊ីលល្បឿនជាច្រើនគ្រាប់សម្តៅទៅកន្លែងហ្វឹកហ្វឺនយោធានៅទីក្រុងយ៉ាវ៉ូរីវក្នុងអូប្លាសល្វីវ ជិតព្រំដែនប្រទេសប៉ូឡូញ។ អភិបាលតំបន់បានរាយការណ៍ថា យ៉ាងហោចណាស់មានមនុស្សចំនួន ៣៥ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារការវាយប្រហារនេះ។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា រុស្ស៊ីបានពង្រីកយុទ្ធនាការវាយប្រហាររបស់ពួកគេដល់ទីក្រុងល្វីវ ដោយមន្ត្រីយោធាអ៊ុយក្រែនបាននិយាយថា មីស៊ីលដំបូងៗដែលបាញ់មកលើល្វីវទំនងជាមីស៊ីលដែលបាញ់បង្ហោះតាមដែនអាកាសដែលអាចមានប្រភពមកពីយន្តហោះចម្បាំងហោះហើរនៅឯសមុទ្រខ្មៅ។
ជម្លោះដែនអាកាស
នៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនា អគ្គសេនាធិការនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ុយក្រែនបានរាយការណ៍ថា យន្តហោះរុស្ស៊ីចំនួន ៨៨ គ្រឿងត្រូវបានបំផ្លាញចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្តើម។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី មន្ត្រីការពារជាតិកំពូលអាមេរិកលាក់មុខម្នាក់បានប្រាប់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមីនាថា ប្រទេសរុស្ស៊ីនៅតែសល់យន្តហោះចម្បាំង និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ"មួយភាគធំ"ដែលកំពុងប្រមូលផ្តុំនៅជិតទឹកដីអ៊ុយក្រែន និងត្រៀមចូលដែនអាកាសព្រំដែនរួចជាស្រេច។
ជម្លោះដែនទឹក
អ៊ុយក្រែនជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅជាប់សមុទ្រខ្មៅដែលមានច្រកចូលតាមច្រកសមុទ្របូស្បូរូស និងដារដាណែល ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសតួកគី។ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ តួកគីបានអនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញាម៉ុងទ្រុកឆ្នាំ១៩៣៦ និងបិទច្រកសមុទ្រទាំងពីរ ហាមឃាត់នាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីដែលមិនបានចុះបញ្ជីនៅឯមូលដ្ឋានទឹកក្នុងសមុទ្រខ្មៅ ហើយមិនត្រឡប់ទៅចូលចតនៅកំពង់ផែដើមវិញ។ ជាក់ស្តែង តួកគីបានបដិសេធការឆ្លងកាត់នាវាកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីចំនួនបួនដែលរកឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រតួកគី។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ សេវាឆ្មាំព្រំដែនរដ្ឋអ៊ុយក្រែនបានប្រកាសថា នាវាកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមធ្វើការវាយប្រហារលើកោះពស់របស់ខ្លួននៅក្នុងសមុទ្រខ្មៅ។ នាវាចម្បាំងរបស់រុស្ស៊ីបានបាញ់គ្រាប់ចូលទៅលើកោះនោះដោយកាំភ្លើងធំនៅលើនាវារបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់​ពី​ការបាញ់ប្រហារ ទាហាន​រុស្ស៊ី​មួយ​ក្រុម​បាន​ចូលចត​នៅឆ្នេរកោះ ហើយក៏បានដណ្តើមកាន់កាន់យក​កោះ​ពស់បានដោយជោគជ័យ។ នៅថ្ងៃដដែរ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានផ្តើមការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសឈូហ៊ូអ៊ី ដែលជាកន្លែងផ្ទុកដ្រូនប្រភេទ Bayraktar TB2។ ការ​វាយ​ប្រហារ​នេះ​បាន​បង្ក​ការ​ខូច​ខាត​ដល់​កន្លែង​ស្តុក​ប្រេង និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្បែរៗនោះ។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា មន្ត្រីអ៊ុយក្រែនបាននិយាយថា នាវារបស់រុស្ស៊ីបានចូលចតនៅទីក្រុងប៊ែរឌានស្ក៍ តែក្នុងនោះមាននាវាចំនួនពីរត្រូវបានកំទេចដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែតរបស់អ៊ុយក្រែន។
ចលនាតស៊ូរបស់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន
ជនស៊ីវិលអ៊ុយក្រែនបានរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី ដោយពួកគេបានស្ម័គ្រចិត្តចុះចូលជាមួយអង្គភាពការពារទឹកដី ផលិតគ្រាប់បែកដប បរិច្ចាគស្បៀងអាហារ សាងសង់របាំងការពារយោធា និងជួយដឹកជញ្ជូនជនភៀសខ្លួន។ល។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការអំពាវនាវពីទីភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនអ៊ុយក្រែន ប្រជាជនស៊ីវិលបានរុះរើ ឬផ្លាស់ប្តូរផ្លាកសញ្ញាផ្លូវគោក សាងសង់របាំងបណ្តោះអាសន្ន និងបិទច្រកផ្លូវផ្សេងៗ។ របាយការណ៍តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមបានបង្ហាញអំពីបាតុកម្មតាមដងផ្លូវប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងរុស្ស៊ីនៅក្នុងទឹកដីកាន់កាប់ ហើយជារឿយៗវាបានវិវត្តទៅជាជម្លោះពាក្យសម្ដី និងការប្រឈមមុខដោយផ្ទាល់ជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ី។