ព័ត៌មានអំពីអ្នកការសែត
ព័ត៌មានអំពីអ្នកកាសែត លោកជនលីអាន់ឌីសាន់(Jon Lee Anderson) ថ្មីៗនេះមានវិជ្ជាជីវះសារព័ត៌មានជនជាតិកូឡុំប៊ីគាប់ចិត្តនឹងល្អជាងគេដែលមានកេរ្ត៏ឈ្មោះលើឆាក់អន្តរជាតិវាបានបង្ហាញពីភាពជឿនលឿនមួយនៅក្នុងការហ្វឺតហាត់និងអ្នកយកព័ត៌មានដែលបានត្រៀមខ្លួនដ៏ល្អក្នុងវិធីសាស្រ្តផ្សាយដំនឹងវាគឺអ្វីដែលអ្នកសារព័ត៌មានសហរដ្ឋអាមេរិកលោកជនលីអាន់ឌីសាន់(JonLeeAnderson)បានគិតអំពីវិជ្ជាជីវះសារព័ត៌មានជនជាតិកាឡុំប៊ីគាត់គឺជាអ្នកសារព័ត៌មានដ៏ល្អម្នាក់ដែលបានធ្វើសេចក្តីរាយការណ៏នៃសម័យសង្រ្គាមហើយគាត់ក៏បានទៅពិគ្រោះពិភាក្សានូវវិជ្ជាជីវះនៅក្នុងប្រទេសកូឡុំប៊ីនូវ(challenges)ថ្មីៗនិងបង្រៀនអំពីកំហុសនៃសេចក្តីរាយការណ៏​ដែលមិនគួរប្រព្រឹត្ត។គាត់បានទៅទស្សនាទីក្រុងការតាហេណា(Cartagena) ដូចជាគ្រូបង្រៀននៅមហាវិទ្យាល័យនៃ ”(Gabriel Garcia Marquez) មូនិធិ វិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានថ្មី” បន្ទាប់ពីនិពន្ធ(CubanLeonardoPadura)គាត់ក៏បានទៅទស្សនានៅទីក្រុងបូហ្គោតាផងដែរដែលបានអញ្ជើញតាមរយះសាកលវិទ្យាល័យអ៊ិលរូសសារីអូ(ElRosario)និងតាមរយះទស្សនាវដ្តីមួយដងក្នុងមួយសបា្តហ៏ដើម្បីធ្វើពិធីនៃសបា្តហ៏សម្ភោធក្លាយទៅជាចៅហ្វាយវិជ្ជាជីវះខាងអ្នកសារព័ត៌មានកាសែតអ៊ិលកូឡុំប៊ីណូElColombiano)បាននិយាយជាមួយគាត់បន្តិចបន្តួចអំពីការងារសំខាន់របស់គាត់ នូវរបាយការណ៏គាត់បានទៅទស្សនាទីក្រុងការតាហេណា(Cartagena)ដូចជាគ្រូបង្រៀននៅមហាវិទ្យាល័យនៃ”ហ្គាប្រ៊ីអិល ហ្កាសៀ​​ ម៉ាស្វីស (Gabriel Garcia Marquez) មូនិធិ វិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានថ្មី” បន្ទាប់ពីនិពន្ធ​ (Cuban LeonardoPadura)គាត់ក៏បានទៅទស្សនានៅទីក្រុងបូកូតាផងដែរដែលបានអញ្ជើញតាមរយះសកលវិទ្យាល័យ​អ៊ិលរូសារីអូ(El Rosario) និងតាមរយះទស្សនាវដ្តីមួយដងក្នុងមួយសបា្តហ៏ដើម្បីធ្វើពិធីនៃសបា្តហ៏សម្ភោធក្លាយទៅជាចៅហ្វាយវិជ្ជាជីវះខាងអ្នកសារព័ត៌មានកាសែតអ៊ិលកូឡុំប៊ីណូElColombiano)បាននិយាយជាមួយគាត់បន្តិចបន្តួចអំពីការងារសំខាន់របស់គាត់នូវរបាយការណ៏។ តើវិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានបានអោយអ្វីខ្លះដល់អ្នកក្នុងការធ្វើការងារអស់រយះពេល៣០ឆាំ្ននេះ? ខ្ញុំគិតថាវាគឺនៅតែមានអំណាចយ៉ាងខ្លំាងប្រដាប់វិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានិងមានសារះសំខាន់បំផុតជាទិដ្ឋភាព ការិយាល័យផ្តល់ព័ត៌មានគ្រប់បែបយ៉ាង។ របាយការណ៏បានបន្ថែមនូវសាច់រឿងជាច្រើនឡើងជាមួយហេតុការណ៏ព័ត៌មានដែលកើតឡើងពិតៗពីព្រោះ​វា ព័ន្ឋជុំវិញ អ្វីៗទាំងអស់ នូវព្រឹត្តការណ៏ដែលទាក់ទងគ្នា ជាមួយអារម្មរណ៏​​រឿងខ្លីៗនិង​បរិស្ថានលទ្ធភាពដែលនៅនឹងកន្លែងនូវព្រឹត្តការណ៏ដែលធ្វើអ្នកឆ្លងកាត់ទឹកសើមអាចធ្វើអោយយើងចងចាំរឿងបានយូចំណុចប្រសព្វគ្នាវានិងត្រឹមត្រូវចំណេញនូវចំណេះដឹងដែលបានមកបទពិសោធ។ តើអ្នកគិតថា កាវែកញែកមកពីអ្នកជំនាញ បានផ្លាស់ប្តូនែ្លង នូវសេចក្តីរាយការណ៏រឺទេ? “ខ្ញុំគិតថា ក្នុងការចាប់ផ្តើមបន្តប្រដាប់ប្រដាដែលមានអំណាចនៃវិជ្ជាជីវះសារព័តឥមាននឹង​សំរាប់ខ្ញុំ វាជាគោលសំខាន់នូវការស្រាវជ្រាវដល់កន្លែងនៅលើចិញ្ចីមថ្នល់ ព័ត៌មានជាប់នៅក្នុងមួយកន្លែង។ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានជាប់ជាមួយការសង្ស័យរឺមិនច្បាស់លាស់ចំណុចដែលខ្ញុំមានខ្ញុំមិនអាចជួបជាមួយការប្រមូលផលរបស់ខ្ញុំនោះទេបន្ទាប់មកទៀត​ គឺវាមានសារះសំខាន់ណាស់ដែលបានគាំទ្រអ្នកជំនាញ ជាមនុស្សដែលធ្លាប់ស្គាល់រឿងរ៉ាវ ជើងចាស់ពីប្រវត្តិសាស្រ្ត​ ក្នុងរយះពេលខ្លីៗ​ ហើយមនុស្សដែលយល់ដឹងច្រើនពីមាតិការរឿងសំរាប់អ្នកអាន។ តើអ្នកយល់ឃើញយ៉ាងណានៃការងារអ្នកសារព័ត៌មាននៅប្រទេសកាឡំបី? គាត់នៅឯនោះទាំងមូលឥន្ទធនូជាហេតុការណ៏ដែលមានពិតខ្ញុំចូលចិត្តនូវសារព័ត៌មានដែលបានធ្វើការងារនៅក្នុងប្រទេសនេះខ្ញុំមានជនជាតិកាឡំបីសហសេវិកជាច្រើននិងមិត្តភ័ត្តដែលខ្ញុំគោរពហើយខ្ញុំដឹងថាវាមានតំលៃដំធំធេងនៃការបំពេញនូវតួនាទីសមរម្យរបស់គេយ៉ងស្ទាត់ជំនាញ​ បាទក្នុងរយះពេលកំនត់របស់គេ។ តើអ្នកមានបំណងយ៉ាងដូចម្តេច? ហិរញ្ញវត្ថុខ្លះមានការបង្ខិតបង្ខំតាមតំបន់គ្មានព្រំដែនដូចគ្នាក្នុងកាសែតនយោបាយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ​។ជាការពិតណាស់នេះគឺមិនមានតែមួយទេនៅប្រទេសកាឡំបីគឺវាបានឃើញផងដែរនៅលើពិភពលោក ពីបាតុភូតនេះ។ដោយកើតឡើងជាច្រើន យើងត្រូវតែ ទទួលស្គាល់កាសែតដែលមិនល្អ និង​ ការផ្សព្វផ្សាយ ការងារមិនត្រឹមត្រូវ ដែលមិនសូវមានតំលៃនៅពេលដែលកាសែតផ្សេងៗ ព្យាយាម ធ្វើល្អជាងគេជារៀងរាល់ថ្ងៃស្គាល់ពីដែនកំនត់របស់គេប៉ុន្តែទំហំនៃក្រុមការងាររបស់គេគឺឥតឈរ។ តើការហ្វឺកហាត់ទៅជំទាស់ និង​​ បចេ្ចកវិជ្ជា ភ្លាមៗដែរឬទេ? "ជាទូទៅវិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានត្រូវមានភាពជឿនលឿនវែងឆ្ងាយច្រើនជាងបន្ទាប់ពីបានពីរបីឆ្នាំកន្លងផុងទៅអំណរគុណដល់អ៊ិនធីណែត។សូរលន់រំពងនេះបានធ្វើជាប្រពៃណីមួយនៃវិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានដែលប្រតួតប្រជែងជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអេឡិចត្រូនិចកម្លាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធម្មតាអាចទៅប្រកួតជាមួយសាច់រឿងពន់ពេកទៅហើយ។” តើអ្វីទៅជាទម្រង់ដែលមាននៅក្នុងគំនិតរបស់អ្នកនៃសារព័ត៌មាន? សារព័ត៌មានត្រូវតែប្រើបញ្ញានូវវត្ថុតាំងតិចតួចមានចិត្តដាក់ទៅក្នុងផែ្នកសង្គមកិច្ចការប្រកាន់សាសនាខាងក្រៅនិងប្រសិនបើអ្នកមានការប្រកាន់សាសនាអ្នកត្រូវតែអនុញ្ញតអោយកគេម្ខាងទៀតនៅពេលដែលអ្នករាយការណ៏អ្នកត្រូវតែមានការជរុញទឹកចិត្តនៃការផ្សងព្រេងនិងភាពមាំមួន ក្នុងដឹកនាំ នឹង មានក្រមសិល្ប៏ធម៏។ អ្នកត្រូវតែចេះពីរបៀបប្រើបា្រស់បច្ចេកវិទ្យាធ្វើអោយការងារបានប្រសើរឡើងពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​អេឡិចត្រូនិចប៉ុន្តែអ្នកមិនមានជំនាញច្រើនទេក្នុងការធ្វើអ្វីមួយវាគឺគ្រប់គ្រោន់ហើយសំរាប់ការប្រតិបត្តិនៃការចេះដឹងនិងជាសោដ៏ពូកែរបស់អ្នក។ តើអ្នកគិតយ៉ាងដូចមេ្តចចំពោះកំហុសជាមួយរូបថត នៃ(Chavez)? វាធ្វើអោយមានមហន្តរាយដែលពួកគេមិនគួរធ្លាប់បង្ហាញរូបភាពដែលបានធ្វើអោយមិនល្អ។វាជាកំហុសមួយដ៏ធំបំផុត នៃ ប្រព័ន្ធច្បាប់ អ៊ិល ផៀស(El Pais) មកពីប្រទេសអេស្បាញ។​ ថ្វីបើលោក សែវ(Chaves) គឺមិនចំនូលចិត្តការតាំងជាសន្តរបស់គាត់ វាមិនគួរធ្វើនោះទេ​និងវាបានធើ្វអោយអ្វីៗ ផុតពីការបន្ទោស។នេះបានមកពីគោលការណ៏នៃវិជ្ជាជីវះខាងសារព័ត៌មានដែលបានពិនិត្យលើកទីំំមួយ។ តើអ្នកបាននាំមកសាអ្វី?ការហ្វឺកហាត់នៃអ្នកសារព័ត៌មានគឺមានសារះសំខាន់ណាស់​​​ ហើយវាគឺសារះសំខាន់សំរាប់ការអាននិងទៅមើលមេរៀនណាដែលអ្នកអាចរៀនជារៀងរាល់ថ្ងៃសាលាគឺសំរាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតនៃវិជ្ជាជីវះរបស់យើង។