សុវណ្ណសាមជាតក
មរណភាពរបស់សាម
ព្រះរាជាទ្រង់ទទួលពាក្យនៃព្រះពោធិសត្វ ។ ឯចំណែកព្រះពោធិសត្វ កាលបានផ្ញើនូវការថ្វាយបង្គំ​ចំពោះ​មាតា​បិតា​រួច​ហើយ ក៏​ដល់​នូវ​វិសញ្ញីសន្លប់​ស្ងៀម​ទៅ ។ ព្រះអង្គ ក៏រលត់អស្សាសៈ មិនបានពោលតទៅទៀតឡើយ ក៏​ក្នុងកាលនោះ ពាក្យដែលប្រព្រឹត្តទៅ អាស្រ័យ​ហទយរូប​ មានចិត្ត​ជា​សមុដ្ឋាន របស់ព្រះពោធិសត្វ​នោះ​បាន​ដាច់​ហើយ ព្រោះ​កម្លាំង​នៃ​ពិស​ជ្រួតជ្រាប ។ មាត់​របស់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​បិទ ចក្ខុ​ក៏​បិទ ដៃជើង​ឡើងរឹង និង​រាងកាយ​ទាំង​អស់​ប្រឡាក់ទៅ​ដោយ​លោហិត ។ លំដាប់នោះ ព្រះរាជា​ទ្រង់​ត្រួតមើលខ្យល់​អស្សាសៈ បស្សាសៈ​របស់​សាម ឃើញថា ៖​រលត់​ទៅ​ហើយ សរីរៈ​ក៏​រឹង​ហើយ​ដែរ ។ ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ហេតុ​នោះ ក៏​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ៖​សាម​ស្លាប់​ហើយ ។ ទ្រង់​មិន​អាច​អត់​ទ្រាំ​នូវ​សេចក្តី​សោក​ទុក​បាន ក៏​ដាក់​ព្រះ​ហស្ថ​លើ​ព្រះ​សីសៈ ព្រះ​កន្សែង​រៀប​រាប់​ដោយ​សំឡេង​ខ្លាំង​ៗ ថា ៖ អាត្មាអញប្រាកដជានឹងទៅកាន់នរកពុំខាន ឥតមានសង្ស័យឡើយ ព្រោះអំពើបាបដែលអាត្មាអញបានធ្វើហើយក្នុងគ្រា​នេះ​នឹងជា​ទោស​​ឲ្យ​​ផល​ដ៏​អាក្រក់​អស់​រាត្រី​កាល​​ជាអង្វែង បើនៅក្នុងស្រុក​ ក្នុង​ប្រទេស​ តែងមានមនុស្សគេដឹង​ គេ​តិះដៀល តែក្នុងអរញ្ញប្រទេស​ដែលឥត​មាន​មនុស្ស តើនរណានឹងចោទប្រកាន់​អាត្មាអញ​បាន ។ កាលនោះ ទេពធីតា​មាន​នាម​ថា ៖ ពសុន្ធរី នៅភ្នំ​គន្ធមាទន៍ ធ្លាប់ជាមាតា​របស់​ព្រះពោធិសត្វ ក្នុងអត្តភាព​ទី​៧ ។ ក្រោយពីបានដឹងថា ៖បុត្ររបស់ខ្លួនត្រូវបាញ់ដួលដេកនៅលើឆ្នេរខ្សាច់ ក៏បានស្រែកយំ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​ពិចារណា​ថា ៖ បើយើងមិនទៅទីនោះ​ទេ សុវណ្ណសាម នឹងវិនាសក្នុងទីនោះ​ឯង សូម្បី​ព្រះ​រាជា​ក៏​នឹង​បែកធ្លាយ​ព្រះហឫទ័យ ឯមាតាបិតារបស់​សុវណ្ណសាម នឹង​អត់អាហារ អត់​ទឹក ហើយនឹងត្រូវបាត់បង់​ជីវិត ។​ ទេពធីតានោះ បានយាង​ទៅស្ថិតនៅ​ព្ធដ៏អាកាស ដោយ​មិន​ប្រាកដ​កាយ នាមាត់ស្ទឹង​មិគសម្មតា ហើយពោលទៅកាន់​ព្រះរាជាថា ៖ បពិត្រមហារាជ ព្រះអង្គបានធ្វើនូវបាបជាទម្ងន់ ជនទាំង៣នាក់ គឺ​មាតាបិតា​និង​បុត្រ ជា​អ្នក​មិន​ប្រទូស្ត ទ្រង់​បាន​សម្លាប់​ហើយ ដោយ​ព្រួញ​តែ​មួយ ។ សូមទ្រង់ចិញ្ចឹម​នូវ​ជន​ទាំង​ពីរ​ដែល​ងងឹត​ភ្នែក​នោះ​ដោយ​ធម៌ សុគតិភព​នឹង​គប្បី​មាន​ដល់​ព្រះអង្គ ។ ព្រះ​រាជា​ក៏​ជឿតាម​ពាក្យ​របស់​ទេពធីតា ហើយបានបូជាព្រះពោធិសត្វ​ដោយ​ផ្កា ប្រោះព្រំទឹក ហើយ​ធ្វើ​ប្រទក្សិណបីជុំ រួច​យាង​សំដៅ​ទៅ​កាន់​បណ្ណសាលា​ ។ ទុកូលបណ្ឌិត អង្គុយ​នៅ​ខាង​ក្នុង​បាន​ស្តាប់​សំឡេង​ព្រះបាទ​របស់​ស្តេច​បិលយក្ខ ក៏​នឹក​ថា ៖ នេះ​មិន​មែន​ជា​សាម​បុត្រ​យើង​ឡើយ ជា​ស្នូរជើងរបស់​អ្នក​ណា​ហ្ន ។​ ទុកូលបណ្ឌិត​ក៏​សួរ​ថា ៖ ជាអ្នក​ណា ព្រោះ​បើ​ជាសាម គង់​មាន​ស្នូរជើង​ស្រាលៗ​ដើរ​មក ។ ព្រះរាជា​ក៏​បានណែនាំ​ខ្លួន​ជា​មុន (ក្នុងគំនិត​ដើម្បី​​ឲ្យ​​តបស្សី មាន​ចិត្ត​រអែង​ខ្លះ) រួច​ទើប​​រៀបរាប់​សេចក្តី​ទាំងឡាយ​ដែល​ខ្លួន​បាន​សម្លាប់​សាម ។ បារិកាតបស្សិនី អង្គុយ​ក្នុង​បណ្ណ​សាលា​ជិត​នោះ​បាន​ស្តាប់​ហើយ ក៏បំណង​នឹង​ដឹង​នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍នោះ ទើប​ចេញ​ពី​បណ្ណ​សាលា​ខ្លួន ទៅ​កាន់​សម្នាក់​ទុកូលបណ្ឌិត​ តាម​ខ្សែ​ដែល​សាម​ចង​សម្រាប់​ដើរ ។ កាល​បើ​ដឹង​សេចក្តី​ច្បាស់​លាស់​ហើយ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​គក់​ទ្រូង យំ​រៀបរាប់​គុណ​របស់​សាម ។ ព្រះរាជា​ក៏​ពោល​លួងលោម​នឹង​ចិញ្ចឹម​ថែរក្សា​​ឲ្យ​​ដូច​ជា​សាមរហូត​ដល់​អស់​ជីវិត ។ ព្រះអង្គ​ ទ្រង់​គិត​ថា​ គួរ​អស្ចារ្យ​ សូម្បី​ត្រឹម​តែ​ពាក្យ​អាក្រក់​របស់​ឥសី​ទាំង​ពីរ ក៏​មិន​មាន​ចំពោះ​ព្រះ​អង្គ​ឡើយ ។ ជន​ទាំង​ពីរ​បាន​ពោល​បដិសេធ​ការ​ចិញ្ចឹម​របស់​ព្រះ​រាជា​ ដោយ​ថា ៖ នេះ​មិន​មែន​ជា​ភារៈ​របស់​ទ្រង់​ឡើយ តែ​សូម​​ឲ្យ​​ទ្រង់​នាំ​ទៅ​កាន់​ទី​ដែល​សាម​ដេក​ស្លាប់ ។ ក្រោយពី​បាន​ទៅ​ដល់​ទី​នោះ​ តបស្សី  ទ្រសីសៈព្រះពោធិសត្វ​ដាក់​លើភ្លៅ ឯតបស្សិនីក៏​លើក​ជើង​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ដាក់​លើ​ភ្លៅខ្លួន អង្គុយយំរៀបរាប់ ។ លំដាប់នោះ តបស្សិនី​បាន​យក​ដៃ​ស្ទាប​ទ្រូង​របស់​ព្រះ​ពោធិសត្វ ដឹង​ថា ៖​នៅ​មាន​កំដៅ​ភ្លើង​ធាតុ​នៅ​ឡើយ នាង​ក៏​ធ្វើ​នូវ​សច្ច​កិរិយា ដើម្បី​នឹង​ដក​ពិស​ចេញ ក្នុងកាលមុន សាមនេះ​ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ធម៌ ដោយ​សច្ចៈណា សូម​​ឲ្យ​​ពិស​របស់​សាម សាប​រលាបទៅ ដោយ​ការ​ពោល​នូវ​ពាក្យ​សច្ចៈ​នោះ ។ ក្នុងកាលមុន សាម​ជា​អ្នក​ពោល​នូវ​ពាក្យ​ពិត (មាននូវសច្ចវាចា) ដោយ​សច្ចៈណា សូម​ពិស​របស់​សាម​សាប​រលាប​ទៅ ដោយ​ការ​ពោល​នូវ​ពាក្យ​សច្ចៈនោះ ។ សាម​ជា​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ដោយ​សច្ចៈណា សូម​​ឲ្យ​​ពិស​របស់​សាម​សាប​រលាប​ទៅ ដោយ​ការ​ពោល​នូវ​ពាក្យ​សច្ចៈនោះ  ។ សាម​ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​ការ​កោត​ក្រែង នូវ​បុគ្គល​ជា​ធំក្នុង​ត្រកូល ដោយ​សច្ចៈ​ណា សូមពិស​របស់​សាម​សាប​រលា​បទៅ ដោយ​ការ​ពោល​នូវ​ពាក្យ​សច្ចៈ​នោះ ។