cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
នរោត្តម សោម៉ា
គ្រួសារ
មាតា​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ សោម៉ា ព្រះនាម សូនី នរោត្តម ជា​ភរិយា​ទី ២ របស់ វឌ្ឍនា ដែល​ព្រះអង្គ​បាន​រៀប​អភិសេក​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦៩។ សោម៉ា មាន​ដើម​កំណើត​ផ្ទាល់​ពី ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​ទី​១ ជា​អ្នក​បង្កើត​ផ្ទះ​នរោត្តម។ នាងគឺជាចៅទួតរបស់ព្រះអង្គ ក៏ដូចជាបងប្អូនជីដូនមួយទី 3 (ដែលធ្លាប់ត្រូវបានដកចេញ) របស់ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នគឺ នរោត្តម សីហមុនី និងជាបងប្អូនជីដូនមួយទីបួនរបស់អតីត សមាជិកសភា នរោត្តម រតនាទេវី ។ សោម៉ា មានប្អូនប្រុសម្នាក់ ប្អូនស្រីបីនាក់ និងបងប្រុសពាក់កណ្តាលម្នាក់ មកពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដំបូងរបស់ឪពុកនាង។ បងប្អូន​បង្កើត​របស់​នាង​ទាំងអស់​នៅ​តែ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក។
ជីវិត​ឯកជន
រូបភាពតូច|នរោត្តម សោម៉ាបានទៅសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យមួយ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ព្រះនាងសោម៉ា ប្រសូត​នៅ​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៩ គឺ​ប្រាំមួយ​ឆ្នាំ​មុន​ការ​ដួលរលំ​នៃ​រាជធានី​ទៅ ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ។ នៅឆ្នាំ 1975 ឪពុករបស់នាងបាននាំនាង និងក្រុមគ្រួសាររបស់នាងទៅតាំងទីលំនៅថ្មីនៅ ឡុងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ជាកន្លែងដែលនាងចិញ្ចឹម។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យ ឆាហ្វី ក្នុង រដ្ឋ អនតារីយ៉ូ លោកស្រី សោម៉ា បានចូលរៀននៅ រដ្ឋ ហ្វ្រេសណូ ដោយទទួលបានបរិញ្ញាបត្រផ្នែកទូរគមនាគមន៍ក្នុងឆ្នាំ 1993 ដោយផ្តោតលើផ្នែកព័ត៌មាន និងកិច្ចការសាធារណៈ។ នាង​បាន​បន្ត​ទទួល​សញ្ញាប័ត្រ​អនុបណ្ឌិត​ផ្នែក​ទំនាក់ទំនង​មហាជន​ពី ​រដ្ឋ ហ្វ្រេសណូ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩៦។  នាងបានរៀបការជាមួយ អេវឺរេត បាល់ដឺ នៅ ហ្វ្រេសណូ ប៉ុន្តែត្រូវបានលែងលះគ្នានៅឆ្នាំ 2005 ។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការងារជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងទីផ្សារ សោម៉ា បានសម្រេចចិត្តត្រលប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញក្នុងឆ្នាំ 2010 ដើម្បីមើលថែឪពុករបស់នាង ដែលសុខភាពរបស់គាត់បានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
រាជានិយមកម្ពុជា
រាជានិយម​កម្ពុជា (អង់គ្លេស: Monarchy of Cambodia) គឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃស្ដេចប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានដឹកនាំរដ្ឋ ប្រទេសកម្ពុជា បន្តពីសម័យកាលមួយ ទៅសម័យកាលមួយទៀត តាមព្រះរាជវង្សពង្សាវតារ ដែលកត់សម្គាល់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ កាន់កាប់រាល់កិច្ចការជាតិទាំងឡាយ ទាំងនយោបាយ សង្គមកិច្ច និង សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ ដែលជារបបស្វ័យភាពដែលគ្រប់គ្រងដោយព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាធម្មតាទទួលមរតក និងអំណាចគ្រប់គ្រង ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ។​
ព្រះមហាក្សត្រ នៃកម្ពុជា
King of Cambodia
ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា គឺជា ព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់គ្រងរាជ្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនកាន់អំណាចឡើយ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋអស់មួយជីវិត អង្គព្រះមហាក្សត្រ មិនអាចនរណារំលោភបំពានបានឡើយ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជានិមិត្តរូបនៃការឯកភាពជាតិ និង និរន្តរ៍ភាពជាតិ ។ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកធានាឯករាជ្យជាតិ អធិបតេយ្យ និង បូរាណភាពទឹកដី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់ជាអ្នកធានាការគោរពសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និង ការគោរពសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ។ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់មានតួនាទីខ្ពង់ខ្ពស់ជាអាជ្ញាកណ្ដាល ដើម្បីធានាការប្រព្រឹត្តទៅនៃអំណាចសាធារណៈឱ្យមានភាពទៀងទាត់ ក្នុង របបរាជានិយមកម្ពុជា ជារបបជ្រើសតាំង ។ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ឥតមានព្រះរាជអំណាចចាត់តាំងព្រះរជ្ជទាយាទ សម្រាប់គ្រងរាជ្យសម្បត្តិឡើយ ។ ក្នុងករណីដែលព្រះមហាក្សត្រ ពុំអាចបំពេញព្រះរាជភារៈជាព្រះប្រមុខរដ្ឋបានដូចធម្មតា ដោយព្រះអង្គទ្រង់ប្រឈួនជាទម្ងន់ មានការបញ្ជាក់ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញ ជ្រើសរើសដោយ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា និង នាយករដ្ឋមន្ត្រី នោះប្រធានព្រឹទ្ធសភា បំពេញភារកិច្ចប្រមុខរដ្ឋជំនួសព្រះអង្គក្នុងឋានៈជា ព្រះរាជានុសិទ្ធិ ។ តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ ជំនួសព្រះមហាក្សត្រក្នុងឋានៈជាព្រះរាជានុសិទ្ធិនេះ អាចនឹងដូរឥស្សរជនផ្សេងទៀត ក្នុងករណីដូចដែលបានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌខាងលើ តាមឋានានុក្រមដូចតទៅ៖ នៅពេលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចូលព្រះទីវង្គត ប្រធានព្រឹទ្ធសភាទទួលភារកិច្ចជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី ក្នុងឋានៈជាព្រះរាជានុសិទ្ធិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ក្នុងករណីដែលប្រធានព្រឹទ្ធសភា ពុំមានលទ្ធភាពបំពេញភារកិច្ចជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទីជំនួស ព្រះមហាក្សត្រ ក្នុងពេលព្រះអង្គចូលទីវង្គត ការទទួលភារកិច្ចជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទីក្នុងឋានៈជាព្រះរាជានុសិទ្ធិ ត្រូវអនុវត្តតាមវាក្យខ័ណ្ឌទី២ និង ទី៣ នៃមាត្រា ១១ថ្មី ។ ក្នុងរយៈពេល ៧ ថ្ងៃយ៉ាងយូរ ព្រះមហាក្សត្រថ្មី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានជ្រើសរើសដោយក្រុមប្រឹក្សារាជ្យសម្បត្តិ ។
ចំពោះការកែប្រែច្បាប់ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា
រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​សម្រេច​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ចំនួន១០លើក ដោយ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​លើ​មាត្រា​ចំនួន​៨​​ ។ មាត្រា​ទាំង​៨​នេះ រួមមាន មាត្រា​១៩​ថ្មី មួយ​ មាត្រា​៨៩ មាត្រា​៩៨​ថ្មី មាត្រា​១០ពីរ​ថ្មី មាត្រា​១១៩​ថ្មី​មួយ​ និង​មាត្រា​១២៥ថ្មី នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា និង​មាត្រា​៣​ថ្មី ​​មាត្រា​៤​ថ្មី នៃ​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម ។ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបើកចំហនូវការកែប្រែច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញជាបន្តបន្ទាប់ដូចនេះហើយ បើព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា ចង់គ្រប់គ្រងអំណាចពេញលេញឡើងវិញ ចង់គ្រងមកុដរាជនិងពាក់អាវរាជ រួមជាមួយនិងការគ្រងពេញយ័ស្តនៅគ្រឿងរាជទាំង៥មែននោះ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា អាចកែប្រែ ឬ លុប ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៧ចេញបាន ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យព្រះអង្គកាន់អំណាចពេញលេញ ហើយអាចបញ្ជារលើមន្ត្រីកងទ័ពទូទាំងប្រទេស បើមានមន្ត្រីណាប្រឆាំង អាចដាក់ទោសប្រហារជីវិតភ្លាមៗ ដោយការលើកព្រះខ័នរាជ ជានិមិត្តសញ្ញាជំនួស ឱ្យត្រាបញ្ជារ នៃព្រះរាជសង្ហារ ។
អាណាចក្រ ចេនឡា (គ.ស ៥៥០-៨០២)
Chenla Kingdom (AD 550-802)
ចក្រភពខ្មែរ (គ.ស ៨០២-១៤២០)
Khmer Empire (AD 802-1420)
យោងតាមកំណត់ត្រារាជទូតចិន របស់រាជវង្សយ័ន្ត គឺលោក ចូវតាក្វាន់ (អង់គ្លេស: Zhou Daguan) ដែលមកដល់ចក្រភពខ្មែរ នាសម័យអង្គរ ឆ្នាំ១២៩៦ នៃគ.ស បានសរសេរក្នុងកំណត់ហេតុរបស់លោកថា "ចក្រភពអង្គរ" មានខេត្តចំនួនជាង៩០ ។ ចក្រភពខ្មែរ ឬ មហាអាណាចក្រខ្មែរ ដែលត្រួតត្រា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដីគោកមួយភាគធំអស់រយៈពេលជាងប្រាំមួយរយឆ្នាំដែលគេស្គាល់ថាជាសម័យកាលដ៏មានឥទ្ធិពលនិងខ្លាំងពូកែរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែនាសម័យកាល ចក្រភពអង្គរ (គ.ស ៨០២-១៤៣១) ដែលលាតសន្ធឹង លើប្រទេសឡាវ ប្រទេសថៃ ផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសភូមា។
សម័យកាលចតុមុខទី១ (គ.ស ១៤១៦-១៥២៨)
Chaktomok I Period (AD 1416-1528)
អាណាចក្រលង្វែក (គ.ស ១៥២៨-១៥៩៣)
Longvek Kingdom (Period: AD 1528-1593)
អាណាចក្រកម្ពុជា សម័យកាល​ស្រីសន្ធរ (គ.ស ១៥៩៤-១៦១៨)
Kampuchea Kingdom (Srei Santhor Period: AD 1594-1618)
អាណាចក្រកម្ពុជា​ សម័យកាលឧដុង្គ (គ.ស ១៦២០-១៨៦៣)
Kampuchea Kingdom (Oudong Period: AD 1620-1863)
ឃុំព្រែកត្នោត
ព្រំប្រទល់នៃ
=ប្រវត្តិឃុំ= មានភូមិទាំងអស់ចំនួន០៥ គឺ:ភូមិត្រពាំងរពៅ ភូមិព្រែកក្រែង ភូមិ​ព្រែកត្នោត​ និង ភូមិចង្ហោន។នៅក្នុងភូមិត្រពាំងរពៅមានប្រជាជនភាគច្រើនជាអ្នកនេសាទ កសិករ អាជីវករ អ្នកទាំងអស់គ្នាខិតខំធ្វើការងារខ្លាំងណាស់។ ក្នុងឃំុនេះមានគ្រួសារ​ប្រហែលជាង១៥៦០ ហើយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន106,977នាក់នោក្នុងឆ្នាំ២០០៨និងមនុស្សមានគ្រួសារចំនួន6,121 និងចំនួនគ្រិះស្ថានចំនួន2,542 គ្រួសារដែលបានរស់នៅទីនេះ។ឃំុនេះផងដែរក៏មានទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតផងដែរដូចជា:មានដើមឈើធំៗមានម្លប់ត្រជាក់គួរឲទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ៗរូប។មានភ្នំបូកគោ ដ៏គួរឲទាក់ទាញមើលទៅឃើញភ្នំច្បាស់ៗទេសភាពល្អស្រស់ឆើតឆាយខៀវបំប្រងមានកុកហើរទាំងគូរៗមើលទៅគួរឲចាប់ចិត្ដជាពន់ពេក។​ ជាពិសេសភូមិនេះនៅជាប់សមុទ្រ ធ្វើឲកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការដើរលេងសមុទ្រ​ និងងាយស្រូលញាំម្ហូបអាហារសមុទ្រមានដូចជា:ក្ដាម ខ្យង​ ងាវ គ្រំ មឹគ​ ហើយឃំុនេះជាឃំុទី៏៨នៃឃំុទាំង១៦​ដែលស្ថិតក្នុងស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត​​​ ជាមួយគ្នានេះដែរឃំុនេះក៏មានការអភិវឌ្ឍខ្លាំងណាស់ដែរ ប្រជាជនអាចប្រកបរបរចិញ្ចឹមេជីវិតបានធូរធារ ហើយមានភាគតូចប៉ុណ្ណោះដែលមានជីវភាពខ្វះខាតដោយសារពួកគេមិនយល់ដឹងសង្គមខាងក្រៅអោយបានច្បាដ។ ហើយបញ្ហាសន្តិសុខមិនសូវមានទេ គឺមានភាពស្ងប់ស្ងាត់គួរអោយកំសម្គាល់។​ តែបញ្ហាដែលធ្វើអោយឃំុគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់គឺយុវជនមិនបានចូលសាលាហើយប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។​
ឃុំព្រែកត្នោត
ហើយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន106,977នាក់នោក្នុងឆ្នាំ២០០៨និងមនុស្សមានគ្រួសារចំនួន6,121 និងចំនួនគ្រិះស្ថានចំនួន2,542
ភូមិព្រែកត្នោត
កាលពីដើមភូមិព្រែកត្នោតគឺស្ថិតនៅក្នុងឃុំកោះតូចនៅឡើយ នៅសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង ភូមិនេះមិនទាន់មានផ្លូវចាក់កៅស៊ូដូចសព្វថ្ងៃទេ គឺមានផ្លូវសម្រាប់តែរទេះចាក់គ្រួសក្រហមប៉ុណ្ណោះ ហើយនឹងមានស្ពានឈើតូចមួយនៅចំកណ្តាលភូមិសម្រាប់ឱ្យប្រជាជនធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទៅមក ។ ភូមិព្រែកត្នោតមានប្រវត្តិកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩២៨ ( មុនសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម ) ដោយមានពាក្យតំណាលថា កាលពីដើមឡើយភូមិនេះ គ្រាន់តែជាកោះតូចមួយ ដែលមិនសូវមានមនុស្សរស់នៅប៉ុន្មានទេ ចំណេរក្រោយមកកោះនោះ ក៏ប្រែក្លាយមកជាព្រែកបែកជាបីហូរអមសងខាងកោះនោះវិញ ដោយមានទឹកហូរច្រោះចាក់ពីលើភ្នំបូកគោមក ហើយនៅ    ចំកណ្តាលព្រែកនោះមានដុះដើមត្នោតឈ្មោលចំនួនពីរដើម ដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ ។ លុះក្រោយមកទឹកព្រែកបានហូរចាក់ស្រុះ ធ្វើឱ្យកោះចេះតែបាក់ដីបន្តិចម្ដងៗ រហូតដល់ដើមត្នោតនោះក៏រលំចូលក្នុងព្រែក ហេតុដូច្នេះបានជាគេនាំគ្នាហៅថា ព្រែកត្នោត រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។
ភូមិព្រែកក្រែង
កាលពីដើមនៅជាប់នឹងភូមិព្រែកត្នោតមានព្រែកមួយ ដែលសម្បូរទៅដោយក្រែងឈាមនៅក្នុងសមុទ្រ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនតែងតែនិយមទៅរាវក្រែងនៅទីនោះមិនថាប្រុស ឬស្រីសម្រាប់យកទៅចម្អិនអាហារ ។ លុះក្រោយមកប្រជាជនមួយចំនួន ដែលរស់នៅក្នុងភូមិព្រែកត្នោតបានផ្លាស់ទីលំនៅមករស់នៅតំបន់នេះវិញ ដោយប្រកបរបរជាអ្នកនេសាទ និងរាវក្រែងចិញ្ចឹមជីវិត ហើយជាទម្លាប់តែតំបន់ណា ដែលនៅជាប់នឹងមាត់ព្រែកប្រជាជនច្រើននិយមហៅថា កំពង់ក្រែង ហេតុដូចនេះ ហើយទើបបានគេហៅភូមិកំពង់ក្រែង ។ លុះក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ភូមិនេះក៏ប្រែឈ្មោះមកជាភូមិព្រែកក្រែងជាប់មករហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
ភូមិត្រពាំងរពៅ
តាមការរៀបរាប់របស់ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងចៅអធិការវត្តបានតំណាលថា ភូមិត្រពាំងរពៅនេះ បានកកើតឡើងដំណាលគ្នាជាមួយភូមិព្រែកក្រែង និងភូមិព្រែកត្នោតដែរ ប៉ុន្តែបានការអះអាងខុសៗ គ្នាទាក់ទងនឹងប្រវត្តិនៃការកកើតភូមិនេះ ដែលព័ត៌មានទាំងនេះមានដូចខាងក្រោម ៖
កាលពីដើមឡើយមានដូនចាស់ម្នាក់ឈ្មោះយាយពៅបានមករស់នៅភូមិនេះ មុនដំបូងគេបង្អស់ដោយប្រកបរបរធ្វើស្រែចម្ការ និងចិញ្ចឹមសត្វ ។ ដោយសារកង្វះខាតនូវទឹកសម្រាប់ស្រោចស្រប់លោកយាយពៅ ក៏បានហៅបងប្អូន និងប្រជាជននៅក្នុងភូមិជីកត្រពាំងនៅជាប់ផ្ទះរបស់គាត់ ដើម្បីយកទឹកប្រើប្រាស់ដោយហេតុនេះហើយទើបគេនាំគ្នាហៅថា ត្រពាំងលោកយាយពៅ ។ លុះក្រោយមកទៀតឈ្មោះនេះក៏បានក្លាយមកជាត្រពាំង រពៅមកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយដើម្បីរលឹកគុណដល់លោកយាយពៅ ប្រជាជននៅក្នុងភូមិបានកសាងវត្តមួយនៅទីនោះ ( មានអាយុកាលប្រហែល៧៥ឆ្នាំ ) នឹងបានដាក់ឈ្មោះថា វត្តត្រពាំងរពៅ  ។
កាលជំនាន់ដើមមិនមានផ្លូវថ្មើរជើងនៅក្នុងភូមិត្រពាំងរពៅទេ ភាគច្រើនអ្នកធ្វើដំណើរតាមទូកចូលមករកស៊ីនៅភូមិនេះ តែងតែមកឈប់សំចតនៅក្បែរខ្នោច ( ថ្លុកត្រពាំង ) ទឹកសាបមួយកន្លែង ដើម្បីដាំបាយ និងចម្អិនអាហារនៅទីនោះ ។ នៅជំនាន់នោះ អ្នកនេសាទគេតែងតែទៅកាប់មែកឈើ ដើម្បីចងផ្អោបជាបីចូលគ្នា ( មុំ៣ ) ធ្វើជាពៅសម្រាប់បញ្ឈរចម្អិនអាហារ ដោយហេតុនេះហើយទើបគេនាំគ្នាដាក់ឈ្មោះភូមិនេះថា ត្រពាំងរពៅ អាស្រ័យដោយមានសំណាក់ត្រពាំង និងពៅជាសម្ភារៈចម្អិនអាហារដែលបន្សល់ទុកនៅទីនោះ ។
ភូមិចង្ហោន
កាលពីដើមឡើយនៅភូមិចង្ហោនសម្បូរទៅដោយព្រៃឈើធំៗ និងភ្នំខ្ពស់ៗ ជាកន្លែងស្នាក់អាស្រ័យនៃសត្វសាហាវផ្សេងៗ មានដូចជា ខ្លា និងឆ្កែចចកដែលមិនមានមនុស្សណាហ៊ានចូលមករស់នៅទេ ។ លុះក្រោយមកមានបុរសចំណាស់ម្នាក់ឈ្មោះ តាហ៊ោន ជាមនុស្សចេះមន្តអាគមខ្លាំងពូកែបានចូលមកកាប់ឆ្ការព្រៃនៅទីនោះ ដើម្បីដាំដំណាំ និងចិញ្ចឹមសត្វ ដោយមិនមានគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងចំពោះរូបគាត់ឡើយ ។ ដោយមើលឃើញនូវភាពខ្លាំងពូកែរបស់តាហ៊ោន ប្រជាជនក៏បាននាំគ្នាហៅឈ្មោះភូមិនោះថា ភូមិតាហ៊ោន ។ ចំណេរតមកទៀត អ្នកភូមិក៏ប្តូរឈ្មោះមកជាភូមិ ចោងហោង វិញ ដោយសារទីតាំងភូមិសាស្រ្តតំបន់នេះសម្បូរទៅដោយភ្នំខ្ពស់ៗ និងមានសណ្ឋានដូចជា មនុស្សអង្គុយចោងហោង ក្បាលដាំចុះទៅក្រោម លុះយូរៗទៅ ពាក្យនេះបានក្លាយមកជាពាក្យចង្ហោន មកទល់សព្វថ្ងៃ ។
ទួលសាលា ឬអ្នកតាត្រង់
ទួលសាលាមានប្រវត្តិកើតឡើងនៅកំឡុងឆ្នាំ ១៩៣២ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកត្នោត មុននឹងកើតមានឈ្មោះទួលសាលានេះឡើង ដោយសារមានរឿងតំណាលរបស់ប្តីប្រពន្ធចំណាស់ មួយគូរឈ្មោះតាសឹកយាយអេង ជាជនជាតិចិនដែលពួកគាត់ទាំងពីរនាក់បានធ្វើផ្ទះនៅជាប់នឹងរបងវត្ដព្រែកត្នោត ហើយមានរឿងក្តីក្តាំងជាមួយព្រះសង្ឃដោយសារសត្វពាហនៈ ដែលយាយតាចិញ្ចឹមចេះតែចូលទៅរំខាន និងស៊ីដំណាំ ដែលព្រះសង្ឃបានដាំ ។ កាលនោះគាត់ទាំងពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធបាននាំគ្នាបានទៅបន់ស្រន់នៅទីទួលមួយដែលអ្នកភូមិមានជំនឿថាមានមហិទ្ធិរិទ្ធខ្លាំងពូកែ ហើយអ្នកភូមិឱ្យឈ្មោះកន្លែងនោះថាជាកន្លែងរបស់អ្នកសច្ចាំង អ្នកត្រង់ ដោយគាត់ទាំងពីរដាក់ខសន្យា និងធ្វើសាលាជូនអ្នកតាសច្ចាំងកាលណាឈ្នះរឿងក្ដីនោះ ។ ក្នុងការប្ដឹងផ្តល់នោះគាត់ទាំងពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធក៏បានឈ្នះដូចបំណងទើបគាត់ជឿចំពោះភាពសក្ដ័សិទ្ធរបស់ទីទួល ដែលជាកន្លែងពួកគាត់បានបន់ស្រន់នោះ ។ ពួកគាត់ក៏បាននាំគ្នាសាងសង់សាលាមួយខ្នងនៅទីនោះតាមពាក្យដែលគាត់បានសន្យា ។
ដោយមើលឃើញនូវភាពសក្ដ័សិទ្ធនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកភូមិជុំវិញនោះមានជំនឿ និងបន់ស្រន់សុំសេចក្ដីសុខ  និងលាភសក្ការៈផ្សេងៗ ទៅតាមបំណងពួកគេ ហើយកន្លែងនោះទៀតសោតត្រូវបានអ្នកភូមិរៀបចំធ្វើបុណ្យសែនព្រេងជារៀងរាល់ឆ្នាំគឺបុណ្យរំលឹកនឹកគុណចំពោះអ្នកសច្ចាំង និងបន់ស្រន់ សូមសេចក្តីសុខហើយ កន្លែងនោះបានក្លាយជាកន្លែងសក្ការៈបូជាយ៉ាងសក្ដ័សិទ្ធ ។ ហេតុដូចនេះហើយ ទើបអ្នកភូមិហៅទីទួលនោះថា ទួលសាលា រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
ឃុំបសេដ្ឋ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ដាន កូហល៍
លោក Dan Albert John Koehl (កើតនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៥៩) ជាអ្នកថែរក្សាសត្វនៅក្នុងសួនសត្វ ជនជាតិបារាំងកាត់ស៊ុយអែត ជាអ្នកបង្ហាត់ដំរី និងជាអ្នកថែរក្សាសេះផងដែរ។
លោកក៏ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅសព្វវចនាធិប្បាយអំពីដំរី ហើយគេបានពិពណ៌នាថាជា "អ្នកជំនាញម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជំនាញដំរីល្បីៗឈ្មោះបំផុតនៅអឺរ៉ុប" ។
ជីវប្រវត្តិ
លោក Dan Koehl កើតនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៥៩ នៅទីក្រុង Stockholm ប្រទេសស៊ុយអែត។ លោកបានចម្រើនវ័យនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅ Östermalm ក្នុងទីក្រុង Stockholm ដែលនៅទីនោះលោកបានសិក្សាផ្នែកជីវវិទ្យា នៅសាលាហាត់កាយសម្ព័ន្ធ Enskede gårds។ ក្រៅពីបានសិក្សាជាបន្តបន្ទាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Stockholm និង Calle flare Teaterskola លោក Dan Albert John Koehl បានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់លោកជាអ្នកឃ្វាលចៀមសម្រាប់ហ្វូងស្តេចចៀម (Royal Herd of Sheep) នៅ Gärdet ក្នុងទីក្រុង Stockholm ក្រោយមកលោកក៏បានរៀនអនុវត្តហ្វឹកហាត់ធ្វើជាហ្មដំរីនៅសួនសត្វ Hannover, Hagenbecks Tierpark ក្នុងប្រទេសស្រីលង្កា និងឥណ្ឌា។
ប្រវត្តិការងារ
ចាប់តាំងពីចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ លោក Dan Koehl បានបម្រើការជាអ្នកថែរក្សាដំរី អ្នកថែរក្សាសេះ និងជាទីប្រឹក្សានៅសួនសត្វ ក្រុមសៀក និងកន្លែងចិញ្ចឹមសត្វផ្សេងៗទៀតនៅជុំវិញពិភពលោក។ ទីតាំងនៅអ៊ឺរ៉ុបរួមមាន Skansen, Cirkus Scott ឧទ្យានសត្វព្រៃ Borås, Tiergarten Schönbrunn, សួនសត្វ Dresden និង Zoolandia។ នៅ Parco Natura Viva មានឧទ្យានសត្វព្រៃ Kolmården ក្រុមសៀក Krone និង Tiergarten Walding សួនសត្វ Karlsruhe និងសួនសត្វទីក្រុង Prague។ ចំណែកនៅឯ Skansen មានការផ្អាកការចេញដំណើររបស់ដំរីពីក្រោល "Nika" និង "Shiva" ចំពោះការរស់នៅអន់ជាងនៅឯបរទេស លោកបានគិតចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការមួយ ដែលបានធ្វើឲ្យមានការជជែកវែកញែកទូទាំងប្រទេសលើ "សត្វដំរីជាទីស្រឡាញ់របស់រដ្ឋធានី Stockholm"។ ទោះបីជាត្រូវបានពិពណ៌នាដោយ Cynthia Moss នៅក្នុងសៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍ជាមួយដំរី (Elephant Memories) ថា     «ក្នុងចំណោមសត្វដែលត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់បំផុត និងមានជីវិតរីករាយបំផុត ដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់បានឃើញ នៅក្នុងការជាប់ឃុំឃាំងបែបនេះ» បន្ទាប់ពីមានភាពចម្រូងចម្រាសជាច្រើន ដំរីនៅ Skansen ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនទៅឧទ្យាន Cricket ប្រទេសអង់គ្លេស ដែលអាចប្រឈមមុខនឹងការស្លាប់មុនអាយុ។   នៅឧទ្យានសត្វព្រៃ Kolmården លោក Dan Koehl ត្រូវបានគេចាត់ទុកដូចជា "ព្រះអង្គម្ចាស់គង្វាល" សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងដំរី " Boa " និង " Saonoi " ដែលព្រះបាទ Bhumibol Adulyadej ព្រះរាជានៃប្រទេសថៃបានបរិច្ចាគទៅឲ្យស្តេច Carl XVI Gustaf នៃប្រទេសស៊ុយអែត។ [១៣] ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ទីតាំងទូទាំងពិភពលោកបានរាប់បញ្ចូលទាំងបទពិសោធន៍អំពីដំរី និងសួនកម្សាន្ត Sondelani នៅប្រទេស Zimbabwe នៅមណ្ឌលកូនដំរីកំព្រា Pinnawala នៅក្នុងប្រទេសស្រីលង្កា និងមូលនិធិដំរី Airavata និងក្រុមហ៊ុនដំរីអង្គរ ដែលជាទីតាំងចុងក្រោយបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក Dan Koehl  បានចូលរួមចំណែកក្នុងការថែរក្សាសត្វ និងសត្វព្រៃជាច្រើននិងមូលនិធិអភិរក្សសត្វ ជាពិសេសដំរី រួមទាំងដំរីអាស៊ីដែលបានរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម នៅមណ្ឌលកូនដំរីកំព្រា Pinnawala។ [១៧] [១៨] ក្នុងនាមជាអនុលេខាធិការប្រតិបត្តិនៃសមាគមអ្នកថែរក្សា និងគ្រប់គ្រងដំរីអឺរ៉ុប (EEKMA) ឆ្នាំ ១៩៩៨-២០០៨ លោកបានចូលរួមតាក់តែងគោលការណ៍ណែនាំស្តីពីសុវត្ថិភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងដំរី (២០០២) ។ [១៩] [២០] លើសពីនេះទៀតក្នុងនាមជានាវាចរដែលមានការអនុញ្ញាត លោក Dan Koehl បានបម្រើការជាអ្នកធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រសម្រាប់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តកងទ័ពជើងទឹករបស់ប្រទេសស៊ុយអែត ក៏ដូចជាសម្រាប់គោលបំណងស៊ីវិលផងដែរ។       and has served as chairman for Swedish National Union of Aquaristic Societies (SARF).
សៀវភៅសព្វវចនាធិប្បាយអំពីដំរី - Elephant Encyclopedia
ទន្ទឹមនឹងការបង្រៀនអំពីសួនសត្វ លោក Dan Koehl ក៏បានធ្វើការស្រាវជ្រាវខាងការងារសួនសត្វ ដើម្បីចងក្រងជាសៀវភៅសព្វវចនាធិប្បាយអំពីដំរីចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ដែលរួមមានទាំងមូលដ្ឋានទិន្នន័យស្រាវជ្រាវធំបំផុតរបស់ពិភពលោកលើសត្វដំរីនីមួយៗ (និងមានការអត្ថាធិប្បាយលើសត្វនីមួយៗនៃសត្វដំរីទាំងមូល)។ [២១] [២២] [២៣] ដកស្រង់ដោយអ្នកសារព័ត៌មាន អង្គការ និងការងារវិទ្យាសាស្ត្រ [២៤] [២៥] មានការកត់សម្គាល់យ៉ាងច្បាស់ទាក់ទងនឹងវីរុស herpesvirus និងការវិវត្តនៃការលុបបំបាត់ជំងឺមហារីក។
រ៉ូណាល់ រីហ្កេន
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធីបតី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយអាមេរិកាំង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំបក្សសាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មន្ត្រីកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មន្ត្រីកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក
គីម យ៉ូចុង
គីម យ៉ូចុង ( កើតថ្ងៃទី 26 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1987) ជាអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតកូរ៉េខាងជើង បម្រើការជាអនុប្រធាននាយកដ្ឋាននៃនាយកដ្ឋាន ផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន នៃ គណបក្សពលករកូរ៉េ ( WPK )។ នាងក៏បានបម្រើការជាសមាជិកជំនួសនៃ ការិយាល័យនយោបាយនៃគណបក្សពលករកូរ៉េ ពីឆ្នាំ 2017 ដល់ឆ្នាំ 2019 និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ 2020 ដល់ឆ្នាំ 2021។ ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2021 នាងក៏បានបម្រើការជាសមាជិកនៃ គណៈកម្មាការកិច្ចការរដ្ឋនៃប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ជាស្ត្រីតែមួយគត់នៅក្នុងក្រុមនេះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលដែលកើតនៅឆ្នាំ ១៩៨៧ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី
សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី (Socialist Federal Republic of Yugoslavia) ជាទូទៅគេហៅថា ស.ស.ស យូហ្គោស្លាវី (SFR Yugoslavia) ឬសាមញ្ញ យូហ្គោស្លាវី គឺជាប្រទេសសង្គមនិយមមួយនៅអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ និងកណ្តាល ដែលមានតាំងពីដើមកំណើតនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 រហូតដល់ការរំលាយនៅឆ្នាំ 1992 ចំពេលមានសង្រ្គាមយូហ្គោស្លាវី គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 255,804 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (98,766 ម៉ែត្រការ៉េ) សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវីមានព្រំប្រទល់ជាប់សមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិកនិងអ៊ីតាលីនៅខាងលិច អូទ្រីស និងហុងគ្រី នៅខាងជើង ប៊ុលហ្គារី និងរូម៉ានី នៅខាងកើត និងអាល់បានី និងក្រិកនៅភាគខាងត្បូង ជារដ្ឋសង្គមនិយមឯកបក្ស និងសហព័ន្ធដែលគ្រប់គ្រងដោយសម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្តយូហ្គោស្លាវី និងបង្កើតឡើងដោយសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមចំនួន 6—បូស្នៀ និងហឺហ្សេហ្គោវីណា ក្រូអាត ម៉ាសេដូនៀ ម៉ុងតេណេហ្គ្រោ ស៊ែប៊ី និងស្លូវេនី​—ជាមួយទីក្រុងបែលក្រាដជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួន ក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវខេត្តស្វយ័តចំនួនពីរក្នុងប្រទេសស៊ែប៊ីគឺ កូសូវ៉ូ និងវ៉ូវីឌីណា
បរមរាមាទី៣
បរមរាមាទី៣ ឬ ពញ្ញាអន (អង់គ្លេស: Borom Reamea III) or (Ponhea On) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០០-១៦០០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៥៩៩-១៦០០) ក្រោយធ្វើពិធីរាជាភិសេកគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍នៅ រាជធានីស្រីសន្ធរ ព.សករាជ ២១៤៣ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៥៩៩ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១៥២២ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមរាមាធិបតី" ។ ពញ្ញាអន ទ្រង់ជាបុត្រាពៅ នៃ ព្រះបរមរាជាទី២ និងត្រូវជាសម្ដេចមារ (ពូ) នៃអង្គពញ្ញាតន់ ដែលសោយទីវង្គត់ដោយការលបធ្វើឃាតពីពួកចាម ក្នុងឆ្នាំ ១៥៩៩ នៃគ.សករាជ ក្នុងអំឡុងពេលដែលកងទ័ពសៀមវាយបែកក្រុងលង្វែក អង្គពញ្ញាអន មិនបានយាងទៅក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ នគរឡាវនោះទេ ទ្រង់បានភៀសខ្លួនហើយមកស្នាក់នៅត្រឹម ខេត្តស្ទឹងត្រែង ប៉ុនណោះ ។
ការសោយទីវង្គត់ ព្រះបរមរាមាទី៣
Death of Borom Reamea III
អង្គពញ្ញាអន បានឡើងសោយរាជ បន្តពីអង្គពញ្ញាតន់ ដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា បរមរាមាធិបតី ព្រះអង្គជាស្ដេចដែលចូលចិត្តភាពស្បាយ ទ្រង់តែងតែយាងដើរកំសាន្តក្រៅព្រះរាជវាំង និង មានចំនូលចិត្តដើរបរបាញ់សត្វព្រៃ ថ្ងៃមួយដែលអង្គពញ្ញាអន បានចាប់ចិត្តស្រលាញ់ស្រីម្នាក់ ដែលជាប្រពន្ធ របស់លោក ពញ្ញាថី ឈ្មោះថា នាងទាវ ទ្រង់បានចូលទៅចែចូវនាងជាច្រើនលើកច្រើនសារ តែនាងបដិសេធ មិនស្រលាញ់ព្រះមហាក្សត្រនោះទេ ដោយយល់ថាខ្លួនជាព្រះមហាក្សត្រទៅហើយ នៅមានអ្នកបដិសេធ ដោយសេចក្ដីចង់ឈ្នះ អង្គពញ្ញាអន បានបញ្ជារឱ្យពលសេនា តាមទៅចាប់នាងទាវ ឱ្យបាន ដើម្បីយកនាងមកក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ។ ការចាប់បង្ខំប្រពន្ធរបស់អ្នកដទៃ យកមកធ្វើជាប្រពន្ធរបស់ខ្លួន ជាការឆ្គាំឆ្គង នៅក្នុងសង្គមជាតិកម្ពុជា ដែលអង្គព្រះមហាក្សត្រ មិនប្រកបទៅដោយក្រមសីលធម៌ បានបណ្ដាលឱ្យប្រជានុរាស្ត្រនិយាយនិន្ទារស្ដេចអង្គនេះជាខ្លាំង នាងទាវដែលជាប្រពន្ធដែលមានភក្ដីភាពចំពោះស្វាមី នាងបានបង្អត់អាហារខ្លួនឯងរហូតដល់ស្លាប់ ពញ្ញាថីដែលជាប្ដីរបស់នាងខឹងនិង ព្រះមហាក្សត្រជាខ្លាំង ក៏បានយកទ្រពរបស់ខ្លួនទាំងអស់ ទៅជួបនិង ពញ្ញាកែវ ដែលជាមន្ត្រីជំនិត និង អង្គពញ្ញាញោម ដែលជាបុត្រព្រះសត្ថា ដើម្បីរៀបចំគម្រោងការធ្វើឃាត អង្គពញ្ញាអន ដើម្បីយករាជបល្ល័ង ។ គ.សករាជ ១៦០០ អំឡុងពេលក្រមការរាជវាំង រៀបចំពិធីមហោស្រពសម្ដែងរបាំ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីចំរើនព្រះជន្មដល់ អង្គពញ្ញាអន ពញ្ញាកែវ បាននាំបក្សពួករបស់ខ្លួនចំនួន ៧០០នាក់ បន្លំជាក្រមការរាជវាំង និង ក្រុមន្ត្រីជិតឆ្ងាយ មកចូលរួមក្នុងអង្គពិធីចំរើនព្រះជន្មនេះ (King Birth Day) អំឡុងពេលដែលព្រះមហាក្សត្រ យាងអុជភ្លើងកាំជ្រួច បក្សពួកពញ្ញាកែវ ដែលបន្លំខ្លួនទាំង ៧០០ នាក់ បានចូលទៅធ្វើឃាតអង្គពញ្ញាអន សោយទីវង្គត់ក្នុងពេលនោះ ក្រុមពញ្ញាកែវ ដែលឃាតព្រះមហាក្សត្របានហើយ ក៏ដកខ្លួនចេញបាត់អស់ អាស្រ័យដោយមានហេតុដូច្នេះហើយ បានជាក្រោយមកមានបំរាមលែងឱ្យអង្គម្ចាស់ផែនដី យាងចេញអុជកាំជ្រួចរន្ទាផ្ទាល់ព្រះហស្ថទៀតឡើយ គឺត្រូវតម្រូវឱ្យអង្គព្រះមហាក្សត្រ អុជកំណត់ថ្វាយនឹងឆ្នួន រួចហើយឱ្យប្រទានឆ្នួននោះទៅមន្ត្រីបរោហិត ទទួលយកទៅអុជស្នងព្រះអង្គរៀងមក ក្រោយមកក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង ក៏ប្រជុំសម្រេចអញ្ជើញ អង្គពញ្ញាញោម ជាបុត្រាពៅរបស់ ព្រះសត្ថា ឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះបរមរាមាទី៣ អង្គពញ្ញាញោម មានព្រះនាមក្នុងរាជថា ព្រះកែវហ្វាទី១ ។
ចំណារពន្យល់
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។
ឃុំកាត់ភ្លុក
(Kat Phluk Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១១ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
កាត់ភ្លុក
គីម អ៊ីលស៊ុង
គីម អ៊ីលស៊ុង (ឈ្មោះកើត គីម ស៊ុងជូ  (김성주); កើតថ្ងៃទី ១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩១២ - ស្លាប់ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៤) ឬប្រកបថា គីម អ៊ីលសង គឺជាអ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងជើង និងជា ស្ថាបនិកប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ដែលលោកបានគ្រប់គ្រងតាំងពីការ បង្កើតឡើងរបស់ប្រទេស ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៨ រហូតដល់គាត់ បានទទួលមរណភាព នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ។ លោកកាន់តំណែងជា នាយករដ្ឋមន្ត្រី ពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២ និង ជាប្រធានាធិបតី ពីឆ្នាំ១៩៧២ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៤ ។ គាត់ក៏ជា មេដឹកនាំគណបក្សពលករកូរ៉េ (WPK) ពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៤ (មានឋានៈជាប្រធានពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៦ និងជាអគ្គលេខាធិការបន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៦)។ ការឡើងកាន់អំណាចបន្ទាប់ពីការបញ្ចប់ ការគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុន នៅឆ្នាំ១៩៤៥ លោកបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការឈ្លានពានពី កូរ៉េខាងត្បូង នៅឆ្នាំ១៩៥០ ដែលបង្កឱ្យមានការអន្តរាគមន៍ក្នុងការការពារប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ។ បន្ទាប់ពីការជាប់គាំងយោធានៅក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ បទឈប់បាញ់មួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៣ ។ លោកគឺជាប្រមុខរដ្ឋ/រដ្ឋាភិបាលដែលមិនកាន់តំណែងយូរជាងគេទីបីក្នុងសតវត្សទី២០ ដែលកាន់តំណែងអស់រយៈពេលជាង៤៥ឆ្នាំ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text <references group="lower-alpha" /> ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងជើង
ឃួង អភ័យវង្ស
ឃួង អភ័យវង្ស ( ควง อภัยวงศ์ ,  ; ១៧ ឧសភា ១៩០២ ដល់ ១៥ មីនា ១៩៦៨) ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ដោយ​ព្រះ​នាម​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​របស់​ទ្រង់ ហ្លួង កូវិត អភ័យវង្ស ( หลวงโกวิทอภัยวงศ์   ,  ) ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃ ប្រទេសថៃ បីដង៖ ពីខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៤៥ ពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤៦ និងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤៧ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤៨។
ជីវិតនិងអាជីព
លោកបាន​កើត​នៅ ​ក្រុងបាត់ដំបង ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ ជា​កូន​ចៅ​ចៅ​ហ្វាយ ​ចៅពញាសៀម​ លោក​ជា​ពូជពង្ស ​ខ្មែរ ​។ លោកបានចូលរៀននៅ សាលា ដេបស៊ីរិន និង មហាវិទ្យាល័យ អឹសាំផ៍ស្ហឹន ទីក្រុងបាងកក ក្រោយមកបានសិក្សាផ្នែកវិស្វកម្មនៅ សាលាកណ្តាលនៃទីក្រុងលីយ៉ុង ក្នុង ប្រទេសបារាំង ។ ពេលត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ គាត់បានធ្វើការនៅនាយកដ្ឋានទូរលេខ ហើយចុងក្រោយក្លាយជាប្រធាននាយកដ្ឋាន។ នេះបានធ្វើឱ្យគាត់ទទួលបានងារជាសក្តិភូមិ ហ្លួង កូវិត-អផាយវង្ស ។ គាត់បានរៀបការជាមួយ លេខា គូណាឌីឡុក (Goone-Tilleke) កូនស្រីរបស់មេធាវីកើត Ceylon លោក William Alfred Goone-Tilleke ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនច្បាប់ Tilleke &amp; Gibbins ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| ឃួង អភ័យវង្ស នៅ​ក្នុង​សភា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ឃុំនិទាន
(Nitean Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភូមវាល
ភូមិវាល ៖គីជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ឃុំក្ដាញ់ ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ ស្រុកព្រៃកប្បាសខេត្តតាកែវ ភូមិនេះស្ថិតនៅភូមិភាគឥសាន្ដ នៃខេត្តតាកែវ  ហើយភូមិវាលមានផ្ទៃដីប្រម៉ាន ៤០០០ ម៉ែតការេ​ ។​ ភូមិវាល មានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់ ភូមិអង្គរ  ខាងកើតជាប់ ភូមិក្ប៉ម និងខាងត្បូងជាប់​ ភូមិក្រាំងវិុច។ ។ ហើយមានប្រជាជនប្រម៉ាន 1430 នាក់ ។ ស្រីចំនួន ៧០០ នាក់។ ប្រុសចំនួន ៧៣០ នាក់។ ក្នុងនោះមានក្មេងចាប់ពីអាយុមួយខួប រហូតដល់​ ប្រាំខួប ចំនួន ១៥០ នាក់។ ក្មេងប្រុសចំនួន ៧០នាក់
thum|300px|right|ទេសភាពភូមិតាទេន
ក្នុងនោះបានបែងចែកជា១២ក្រុម ។ ហើយក្រុមនីមួយៗមានប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារ។ ភូមិនេះនៅជនបទឆ្ងាយពីផ្សារ ប្រសិនបើប្រជាជនចង់ទៅផ្សារដើម្បីទិញ ម្ហូប ឬ របស់របរផ្សេងៗត្រូវចំនាយពេលយូរ។ ហើយប្រជាជនក្នុងភូមិនេះភាគច្រើនគឺជាកសិករ ហើយមានប្រជាជនតិចតួចណាស់ដែលធ្វើចំនាកស្រុក ដើម្បីចេញទៅរកការងារនៅតាមខេត្តនានា និងទៅប្រទេសថៃ ។ នៅក្នុងភូមិនេះសំបូរទៅដោយដំណាំ និងបន្លែផ្លែឈើ ដូចជា ដើមត្នោត​ ល្ហុង ស្វាយ ក្រូច​ ត្របែក ទៀប ចេក តំឡូង ត្រាវ ស្ពៃ ខ្ទឹម សាល័ត ត្រសក់ -ល-។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ភូមិវាលពីមុនមានលោកតាម្នាក់ឈ្មោះលោកតាសួន។ គាត់បានសាងសង់សាលារៀនដែលធ្វើអំពីឈើមួយអាគារ នៅចំកណ្ដាលភូមិនោះសំរាប់អោយក្មេងៗទៅរៀននៅទីនោះ។ បន្ទាប់មកគេបានបញ្ជូនកេ្មងៗមករៀនជាច្រើននាក់ ហើយពួកគេមានចំនេះដឹង យូរៗទៅច្រើនជំនាន់ក៏បានដាក់ឈ្មោះថាភូមិតាទេនតរៀងមក។មិនតែប៉ុនោះក្មេងពីមុនពួកគេចូលចិត្តលោកតាខ្លាំងណាស់។
ហើយប្រវត្តរបស់លោកតាគាត់ធ្លាប់ធ្វើជាឈ្លបកាលពីសម័យរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ណាមួយគាត់ជាអ្នកធ្លាប់ឆ្លងកាត់ច្រើនដំណាក់កាលនៃរបបសង្ក្រោមដូចច្នេះគាត់យល់ដឹងច្រើន​។
ប៉ុន្ដែគួរអោយស្ដាយឥទ្បូវគាត់​ បានបាត់បង់ជីវិតទៅហើយ តែចាស់នៅក្នុងភូមិបាននិយាយពីរឿងរាវដកំសត់របស់លោកតា។ ក្នុងភូមិនេះកាលពីរបប៣ឆ្នាំ៨ខែ២០ថ្ងៃមានរណ្ដៅមួយនៅចំកណ្ដាលភូមិ។សាច់ញ្ញាតិរបស់លោកតាទេនក៏ត្រូវបានគេយកទៅ វាយទំលាក់រណ្ដៅនោះជាច្រើននាក់ផងដែរ។​ តែឥទ្បូវរណ្ដៅនោះត្រូវបានគេលុបចោលរូចចាក់ដីបន្ថែមធ្វើជាសាលារៀន។ ចំនែកបច្ចុប្បន្ននេះវិញចំនួនប្រជាជនបានកើនទឿងយ៉ាងរហ័យ ប៉ុន្តែដីស្រែវិញនៅដដែល​ធ្វើអោយមនុស្សមូយចំនួនតូច​នៅតែមានកង្វះខាតស្បៀងអាហារដដែល។ ភូមិនេះមានប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារដែលក្រីក្រ ហើយមានគ្រួសារមួយចំនួនតូចផងដែរដែលក្មេងៗមិនបានទៅចួលរៀននៅសាលានឹងគេ។ ពីព្រោះម្ដាយ ឪពុករបស់ពួកគេមិនមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់សំរាប់អោយពួកគេ។
យ៉ាងណាមិញក្នុងឆ្នាំ២០១១ ប្រជាជនក្នុងភូមិបានប្រកបរបរកសិកម្មរបស់ពួកគេទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ដោយសារប្រពលរដ្ឋយល់ដឹងច្រើនអំពីការប្រើប្រាស់ជីកសិកម្ម និងជីធម្មជាតិ ដើម្បីអោយដំណាំស្រូវរបស់ពួកគេទទួលបានទិន្នផលច្រើនសំរាប់ឲ្យគ្រួសារមានការរីកចំរើនជាលំដាប់។
អាកាសធាតុ
អាកាសធាតុប្រែប្រួលទទួលខ្យល់មូសុង ។ក្ដៅហើយសើមពេលខ្លះក្ដៅខ្លាំងពេលខ្លះក្ដៅល្មម ។
ការអប់រំ
នៅភូមិវាលនេះពុំសូវមានការអប់រំប៉ុន្មានទេ ព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពខ្វះខាត់ពុំសូវអោយកូនទៅរៀននោះទេ ខ្លះបានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ទី១០ប៉ុនោះ ។​ ខ្លះទៀតគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមអាចឲ្យកូនរបស់គាត់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យខ្លះទៀតបន្តនៅកលកវិទ្យាល័យ។
ទេសចរណ៍
ភូមិវាល ខេត្តតាកេវ  ។ គ្មានកន្លែងសំរាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍សំរាប់ដើរទស្សនាកំសាន្តនោះទេ។
ការអភិវឌ្ឍន៏
នៅភូមិវាលពុំមានការអនុវត្តន៍នៅឡើយ។
thumb|200px|រូបភាពតូច|ស្ដាំ|ដំនាំស្រូវភូមិវាល
right|thumb|200px|នេះគឺជាអាជីវករនៅក្នុងផ្សារសៃវា ខេត្តតាកែវ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្ត-រាជធានីនៃកម្ពុជា
ឃុំជុំគ្រៀល
( Chum Kriel Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន  ០៤ភូមិ៖ ព្រំប្រទល់នៃ
=ស្ថិតិប្រជាជន= ជាឃុំមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ដែលមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន 5,531នាក់​ ក្នងឆ្នាំ​ 1998-03-03,និង 5,834នាក់ ក្នុងឆ្នាំ 2008-03-03។ ) ហើយប្រជាជនដែលរស់នៅទីនោះមានចម្រុះជាតិសាសន៏ដូចជា ជនជាតិខ្មែរ និង ជនជាតិ ខ្មែរកាត់ចិន និង ជនជាតិអីុស្លាមផងដែរពូកគេភាគច្រើនជាអ្នកស្រែចម្ការនិងប្រកបរបរលក់ដូរនៅតាមផ្ទះនិងតាមសាលារៀន​ ។និងមួយផ្នែកទៀតប្រកបរបរនេសាទត្រី និង​ កម្មករស្រែអំបិល និង​ មួយផ្នែកទៀតផលិតនំទៅតាមរដូវកាល ហើយនៅពេលរដួវផលិតនំម្ដងៗធ្វើអោយប្រជាជនដែលរស់នៅទីនោះមានការងារធ្វើច្រើន និង​ មានប្រាក់ចំនូលច្រើនផងដែរទៅតាមរដូវកាលផងដែរ។ព្រោះនៅពេលរដូវកាលផលិតនំ គេច្រើនធ្វើនៅរដូវភ្លៀងធ្លាក់ ព្រោះរដូវនោះមានតម្រូវការច្រើន ។​ នៅឯរដូវប្រាំងវិញពួកគេប្រកបរបរសីុឈ្នួលស្រែអំបិលហើយប្រជាជនដែលរស់នៅតំបន់ជិតនោះបានពឹងផ្អែកទៅលើរបរនោះទាំងស្រុងដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់ពូកគេ។ហើយឃុំជុំគ្រៀលក៏ជាឃុំមួយដែលសម្បូរទៅដោយអ្នកផលិតអំបិលនិងផលិតនំទៅតាមរដូវផងដែរ។នៅក្នុងឃុំជុំគ្រៀលមានវត្តមួយដែលនៅក្នុងវត្តនោះមានព្រៃស្តុកមួយនៅក្នុងបរវេនវត្តនោះហើយក៏មានសត្វគ្រៀលជាច្រើនបានទៅរស់នៅក្នុងព្រៃនោះហើយក៏បានដាក់ឈ្មោះថា(ជុំគ្រៀល)ពីព្រោះជាទីកន្លែសដែលសម្រាប់ប្រជុំនៅសត្វគ្រៀលជាច្រើននៅក្នុងព្រៃនោះ។ហើយក៏មានសាលារៀននៅជិតវត្តនោះផងដែរ ដែលមានសាលា កម្រិតបឋមសិក្សា,និង អនុវិទ្យាល័យនៅទីនោះផងដែរ។ សាលាបឋមសិក្សា មានឈ្មោះថា សាលាបឋមសិក្សាហ៊ុនសែនម៉ារីកូជុំគ្រៀល,​ ហើយអនុវិទ្យាល័យមានឈ្មោះថា អនុេវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនជុំគ្រៀល។រីឯវត្តនោះវិញមានឈ្មោះថា វត្តជុំគ្រៀល ហើយនៅជិតក្លោងទ្វាវត្តជុំគ្រៀលនោហក៏មានផ្សារតូចល្មមមួយដែរ ដែលនៅជាប់និងផ្លូវជាតិលេខបី មានឈ្មោះថា ផ្សារជុំគ្រៀល។
សូយ៌្យជយវម៌្មទេវ
ក្ឝត្រសូយ៌្យជយវម៌្មទេវ (អានថា: សូរ្យៈ-ជៃ-វ-រៈ-មៈ-ទេ-វៈ) រជ្ជកាល (១១៩០-១១៩១) នៅគ.ស ១១៩០ ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មហា​វៀត (នៃ​មហារាជាលី​-កៅ​ទុន) នៅអព្យាក្រឹតដើម្បី​ឲ្យ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​វាយ​ចាមក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​ ឱកាស​ល្អ​ហុច​ឲ្យ​ដោយ​សេ្តចចាម​ជយឥន្រ្ទវម៌្មទី៤ លើក​កង​ទ័ព​មក​វាយ​ខែ្មរ​ម្តង​ទៀត។ តើ​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨ ទ្រង់​លើក​ទ័ពប្រឆាំង​នឹង​ការ​វាយ​លុក​របស់​ចាម​ឬ​យ៉ាង​ណា? សិលា​ចារឹក​នៅ​ពោធិនគរ (ឯ​ញ៉ា​ត្រាង) បាន​សរសេរ​ទុក​ថា « ព្រះ​អង្គ​វាយ​យក​បាន​រាជធានី​នៃ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា និង​ប្រមូល​យក​លិង្គ​ទាំង​អស់ »។ ជោគ​ជ័យ​នេះ​បាន​ ដោយ​សារ​ព្រះ​អង្គ​​បញ្ជា​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍​លើក​ទ័ព​ទៅ​ទប់​ទល់។ ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍​វាយ​យក បាន​ក្រុង​វិជយ (ប៊ិញ​ឌិញ) ហើយ​ចាប់​សេ្តច​ចាម​ជយ​ឥន្រ្ទវម៌្ម​ទី៤ជា​ឈ្លើយមក​ថ្វាយ​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨។ ព្រះ​អង្គ​បាន​លើក​ព្រះ​អនុជ​ថៃ្ល​របស់​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨ ឈ្មោះឥន្ទ (អនុជ​ព្រះ​នាង​ជយរាជទេវី) ឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​វិជយ ដោយ​មាន​ព្រះ​បរមនាម​​ថា សូយ៌្យជយវម៌្មទេវ រួច​ព្រះ​អង្គ​លើក​ទ័ព​បង្ហួស​ទៅ​វាយ​យកបណ្ឌុរង្គហើយ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ទី​នោះដោយ​មាន​ព្រះ​រាជ​បរមនាម​ថា សូយ៌្យវម៌្មទេវ។ ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​បាន​ចែក​ជា​ពីរ​ផែ្នក មួយ​ផែ្នក​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ព្រះ​រាជា​ខែ្មរ និង​មួយ​ផែ្នក​ទៀត​ដោយ​ក្សត្រ​ចាមវិទ្យានន្ទន៍។ តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ពួក​ចាម​នៅ​វិជយបះ​ឡើងដោយ​បណេ្តញ​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ឥន្ទរត់​ចូល​មក​ស្រុក​ខែ្មរ​វិញ ហើយ​លើក​សេ្តច​ចាម​ព្រះ​នាមស៌ុបតិឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ជា​ជំនួស​វិញ។ ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ ព្រះ​រាជា​វិទ្យានន្ទន៍​បាន​បង្រួប​បង្រួម​ប្រទេស​ចាម​ឲ្យ​មាន​ឯកភាព​ឡើង​វិញ ក្រោយ​ពី​បាន​ធ្វើ​គុត​ព្រះ​ជយ​ឥន្រ្ទវម៌្មទី៥ (ស៌ុបតិ) ហើយ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ទាំង​មូលពីគ.ស. ១១៩២ ដល់ ១២០៣។ នៅគ.ស. ១១៩៣ និង ១១៩៤ ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨ ទ្រង់​បាន​សាក​ល្បង​ឲ្យ​ព្រះ​វិទ្យានន្ទន៍​ទទួល​ស្គាល់​អំណាច​ព្រះ​អង្គ​វិញតែ​ឥតប្រយោជន៍រហូត​ដល់គ.ស. ១២០៣ ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​សេ្តច​ចាម​មួយ​អង្គ​ទៀតព្រះ​នាមអុង​ធនបតិក្រាម ដែល​ត្រូវ​ជា​ឪពុក​មា​របស់​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍ឲ្យ​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយកំចាត់ក្មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទាល់​តែ​បាន។
ជំនាញអាវុធគាម
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំនាញអាវុធនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ត្រីទូតនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
ឃុំភក្តី
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ទម្រង់សំណួរនៃភាសាជប៉ុន
=W6=
=How= =What= =Which=
ស៊ឹងរី
លី ស៊ឹងហ្យុន (이승현; ១២ ធ្នូ ១៩៩០ - ) ឈ្មោះដំណាក់កាល ស៊ឹងរី (승리) និង V.I (ពេលសម្តែងនៅប្រទេសជប៉ុន) គឺជាអតីតអ្នកចំរៀង, អ្នកនិពន្ធបទចម្រៀង, អ្នកផលិតកំណត់ត្រា, តារាសម្តែង, សហគ្រិន, DJ និងនាយកច្នៃប្រឌិតកូរ៉េខាងត្បូង នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សឆ្នាំ ២០០០ ស៊ឹងរីបានកើនឡើងដល់ភាពលេចធ្លោជាអ្នកចំរៀងម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកច្រៀងបីនាក់និងសមាជិកក្មេងជាងគេនៃក្រុមតន្ត្រី ប៊ីកបែង បុយប៊ែនដ៍កូរ៉េខាងត្បូងនៅក្រោម YG Entertainment ដែលនៅទីបំផុតបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការលក់ដាច់បំផុតក្រុមឌីជីថលគ្រប់ពេលនៅអាស៊ីនិងមួយនៃការលក់ដាច់បំផុតបុយប៊ែនដ៍នៅ​លើ​ពិភពលោក ជាមួយនឹងការដោះលែងក្រុមអាល់ប៊ុមស្ទូឌីយោទីពីរ Remember (២០០៨) ដែលក្នុងនោះបទទី ២ បានចេញ "Strong Baby" ត្រូវបានអនុវត្តដោយស៊ឹងរី គាត់បានចាប់ផ្តើមប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរូបភាពដែលមានភាពចាស់ទុំជាសិល្បករ
នៅថ្ងៃទី ១១ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៩ ស៊ឹងរីចូលនិវត្តន៍ពីឧស្សាហកម្មកំសាន្តចំពេលមានការចោទប្រកាន់ថាគាត់ផ្គត់ផ្គង់ស្រីពេស្យាក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ការស៊ើបអង្កេតរបស់ប៉ូលីសកំពុងតែបន្តចូលទៅក្នុង Burning Sun scandal
គុយ ហ៊ីន
លោករស់នៅ ភូមិបត់កន្ដោល ឃុំត្រពាំងជង ស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិសាត់។ លោកទទួលមរណៈភាព នៅថ្ងៃទី08 សីហា ឆ្នាំ2016(អាយុ70ឆ្នាំ) ដោយជំងឺស្ទះតំរង់នោម។
ស៊ឹងរី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងប្រុសកូរ៉េ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងកូរ៉េ
អុងធនបតិក្រាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃចាម្ប៉ាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអនុរាជនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទី១២ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអនុរាជនៃចាម្ប៉ាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃរាជវង្សទី១២ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃកម្វុជទេឝ
ស្គរសំភោរ
ស្គរសំភោរ ជាឧបករណ៍ ទះ ដំ មានស្បែកសំនៀងសងខាង។
យួន
= យួន=
thumb thumb រូបភាពតូច|យួន​ ”​តើ​ភាសា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​លក្ខណៈ​ដូច​ម្ដេច? អត្ថបទ​ដោយ​លោក​សោ ខេ​ណេ​ត ថៃ (​ខុ​ង ថៃ​) និង​លោក​អៀ សុផល ដោយ​ ៖ ប្រុសកោះ
ថ្ងៃចន្ទ ទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១០ ម៉ោង ១០:៣០
គងវង់តូច
គងវង់ចែកចេញជាគង់គងវង់តូច និងគងវង់ធំ។ គងវង់តូចជាឧបករណ៍គោះ ដំ ដែលមានផ្លែសំនៀងចំនួន ១៦ផ្ឡែ។ ឧបករណ៍នេះច្រើនប្រគុំក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។
យួន
អត្ថបទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចេញផ្សាយ​ដំបូង​ជា​ភាសា​វៀតណាម​នៅ​ក្នុង​សារព័ត៌មាន​ Talawas ក្នុង​សរទរដូវ​ឆ្នាំ​២០០៩ ហើយ​និង​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​នៅ​ក្នុង​សារព័ត៌មាន​ភ្នំពេញ​ប៉ុ​សិ៍្ដ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១០ ។
គងវង់តូច
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
យួន
មាន​ពាក្យ​ដែល​ធ្លាប់​សំដែង​ថា ”​ដើម្បី​យល់​ពី​អ្នក​ដទៃអ្នក​ត្រូវ​យល់​ពី​ខ្លួនឯង​ជា​មុន​សិន​”​។ យើង​ជឿ​ថា ការ​យល់​ភាសា​ខ្មែរ​និង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ភាព​ចាំបាច់ ក៏​ប៉ុន្ដែ​ភាពនេះ​មិន​ទាន់​គ្រប់គ្រាន់​នោះ​ទេ​ក្នុង​ការ​បើកចំហ​ព្រលឹង​ខ្មែរ​អោយ​ទូលំទូលាយ​ចំពោះ​ទៅ​ជនជាតិ​បរទេស ។ ភាព​ជា​ខ្មែរ​គឺ​ការ​និយាយ​ភាសា​ខ្មែរ ការ​យល់​ដឹង​ពី​វោហា​ស័ព្ទ​ខ្មែរការ​អោយតំលៃ​រឿង​កំប្លែង​ខ្មែរ និង​ការ​ចូល​ចិត្ដ​តន្ដ្រី​និង​កំណាព្យ​ខ្មែរ ។ នេះ​គឺជា​អារម្មណ៍​ដែល​ដិត​ជាប់ជាមួយនឹង​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ក្នុង​នាម​ជា​ខ្មែរ​មិន​គួរ​មាន​ន័យ ស្រ​ដៀង​នឹង ប៉ុ​ល ពត នោះ​ទេ ។ សកម្មភាព​ដែល ប៉ុ​ល ពត បាន​ប្រព្រឹត្ដ​គឺជា​អំពើ​គួរ​អោយ ស្អប់ខ្ពើម​បំផុត ហើយ​ខុស​ពី​ចរិត​និង​ភាព​ជា​ខ្មែរ ។ ជនជាតិ​ខ្មែរ​គឺជា​អ្នក​ដែល​មាន​មោ​ទ​ន ភាព​ចំពោះ​អារ្យធម៌​ដែល​សម័យ​អង្គរ​បាន​បន្សល់​ទុកជា​កេរដំណែល​។
ខ្មែរ​បាន​រស់នៅ​ក្រោម​ការ​គំរាមកំហែង​ពី​ភាព​ហិនហោច​សឹងតែ​រលត់​រលាយ (​ប្រហែលជា​ត្រូវ​បាន​ជួយ​សង្គ្រោះ ដោយ​អាណានិគមនិយម​បារាំង​) ហើយ​ជា​អ្នក​ដែល​បានឃើញផ្ទាល់​ភ្នែក​នូវ​ការ​បាត់បង់​ដែនដី​ខ្មែរ​ទៅ​ប្រទេស​ជិតខាង​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល គឺ​ប្រទេសវៀតណាម និង​ថៃ ។ នេះ​គឺជា​បរិបទ​ដែល​យើង​លើក​មក​សរសេរ​។ ដូចដែល​លោក Ronnie Yimsut បាន​បកស្រាយ​នៅ​ក្នុង​បទ​និពន្ធ​ខ្លី​តាម​អ៊ី​ន​ធើ​រ​ណេ​ត (internet) ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៥ ថា ”​ការ​យល់​ឃើញ​ពី​ការ​ឈ្លានពាន​ពី​វៀតណាម​មាន​លក្ខណៈសុពលភាព​បើ​យើង​និយាយ​តាម​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ។ ការ​ដែល​យើង​ហៅ​ថា កម្ពុជា​ក្រោម (​ដែនដី​ស្ថិត​នៅ​វៀតណាម​ខាងត្បូង​ដែល​រួម​មាន​ក្រុង​ហូ​ជី​មិ​ញ និង​តំបន់​ដីសណ្ដ​ទន្លេមេគង្គ​) ហើយ​ជា​អតីត ”​រាជាណាចក្រ​ចំប៉ា​” (​ដែនដី​ស្ថិត​នៅ​វៀតណាម​ខាងជើង​) គឺជា​ឧទាហរណ៍ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​នៃ​ការ​រើប​អូស​និង​វាតទី​យក​ដែនដី​ដ៏​ជោគជ័យ​របស់​វៀតណាម​”​។
លោក​ប៉ុ​ល កាំ​ង (Pol Kang) បាន​សរសេរ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​ឆ្នាំ​២០០៤​ថា នៅ​ក្នុង អំឡុង​ឆ្នាំ​១៨១៣-១៥ យួន​បាន​ប្រព្រឹត្ដ​បទឧក្រិដ្ឋ​សំលាប់​រង្គាល​ដ៏​យង់ឃ្នង​ដែល​ប្រជាជនខ្មែរ​ម្នាក់​ៗ​ហៅ​ថា ”​ប្រយ័ត្ន​កំពប់​តែ​អុង​” (វាជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ)។ បទឧក្រិដ្ឋ​នេះ ពាក់​ព​ន្ធ័​នឹង​បច្ចេកទេស​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​បំផុត​ដែល​ក្នុង​នោះ​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​កប់​ទាំង​រស់​ត្រឹម​.​ក ហើយ​ក្បាល​របស់​ពួក​គេត្រូវ​បាន​គេ​យក​ធ្វើ​ជា​ជើង​ចង្ក្រាន​ដាំទឹក​ពុះ​សំរាប់​ថ្វាយ​ពួក​ចៅហ្វាយនាយ​យួន (វាជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ)។ ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបានកត់ត្រាការសម្លាប់ជនជាតិវៀតណាម (1730-1979)។
ចូរ​យើង​ពិចារណា​តែ​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ភាសា និង​ពាក្យ​ដែល​ខ្មែរ​ប្រើ​ចំពោះ​ជនជាតិ​វៀតណាមៈ​ យួន ។ បញ្ហា​នេះ​នៅ​តែ​មានការ​ខ្វែងគំនិត​គ្នា​ពី​ជនបរទេស ពីព្រោះ​គេ​បាន​ប្រកែក​ថា​ពាក្យនេះ​មាន​មូលដ្ឋាន​ប្រកាន់​ជាតិ​សាសន៍​ក្នុង​ការ​និយាយ​ស្ដី​ជា​សាធារណៈ​។
ពាក្យ​ថា យួន អាច​ចេញ​មក​ពី​ពាក្យ ”​យៀ​” ដែល​ចិន​កុក​ងឺ​ហៅ​ឈ្មោះ​វៀតណាម​គឺ ”​យៀ ណា​ម​” ។ រីឯ​ពាក្យ ”​ណា​ម​” មាន​ន័យ​ថា ខាងត្បូងជា​ភាសា​ចិន​។ ”​យៀ ” បង្ហាញ​នូវ​ឈ្មោះរបស់​ប្រជាជន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​។ ដូច្នេះ​ហើយ  ”​យៀ ”​មាន​ន័យ​ថា ”​វៀត​” ឬ​ជនជាតិវៀតណាម​ជា​ភាសា​ចិន ហើយ ”​យៀ ណា​ម​” មាន​ន័យ​ថា​ប្រជាជន ”​យៀ​”  ដែល​នៅ​ប៉ែកខាងត្បូង ។ នៅ​ក្នុង​ករណី​នេះ ប៉ែក​ខាងត្បូង​មាន​ន័យ​ថា ខាងត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ចិន​។ ជនជាតិវៀតណាម​ខាងត្បូង​អាន​ថា ”​យៀកណាម​”​។ លោក​ជីវ តា​ក្វា​ន់ (Chou Ta-Kuan) ដែល​ជា​អគ្គរដ្ឋទូត​ចិន​ប្រចាំ​កម្ពុជា​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ក្នុងសតវត្ស​ទី​១៣​បាន​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់​គាត់​ថា មាន​ប្រជាជន​ចិន​ដ៏​ធំ​ដែល​បានបោះទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួច​ទៅ​ហើយ​ក្នុង​អំឡុង​សតវត្ស​នោះ ។ គាត់​បាន​និយាយថា ចិន​ពេញចិត្ដ​ការ​រស់នៅ​ក្នុង​អាណាចក្រ​ខ្មែរ ពីព្រោះ​មក​ពី​រស់នៅ​ក្នុង​អាណាចក្រ​ខ្មែរងាយស្រួល​ជាង​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន ។ នៅ​ពេល​នោះ​មាន​បុរស​ចិន​ជា​ច្រើន​បាន​រៀប​ការ​ជាមួយនឹង​ស្ដ្រី​ខ្មែរ ។ ពាក្យ​ថា យួន អាច​កើត​ចេញ​មក​ពី​ពាក្យ​ចិន ”​យៀ ” ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម​។
ថ្វាយស៍ (ក្រុមតន្ទ្រី)
ថ្វាយស៍ (트와이스 Twice) គឺជាក្រុមតន្ទ្រី Girl group របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បង្កើតឡើងដោយ JYP Entertainment បើកដំណើរការជាផ្លូវការហើយថ្ងៃទី ២០១៥ មានសមាជិក ៩ នា.
យួន
លោក George Coedes ដែល​ជា​អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​បាន​រក​ឃើញ​ភស្ដុតាង​នៃ​ពាក្យ យួន ដែល​សរសេរ​នៅ​ក្នុង​សិលាចារឹក​ខ្មែរ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​សុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​១  ១០០២-១០៥០) ។ លោក Adhémar Leclère ដែល​ជា​អភិបាលខេត្ដ​កម្ពុ​ជានា​សម័យ អាណានិគមនិយម​បារាំង​ដែល​បាន​រស់នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​អស់​រយៈពេល​២៥​ឆ្នាំ​បាន​ប្រើ​ពាក្យយួន នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​របស់​លោក​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា Histoire du Cambodge depuit le 1er siècle de notre ère (librairie Paul Geuthner, 1914:99, 413, 432, 434, 469)។
ជួនកាលនៅ​ពេល​ដែល​យួន​ហៅ​ខ្មែរ​ថា ”​ង៉​យ​មាន​”  (​ដែល​ពួក​គេ​គួរ​ហៅ​ថា ”​ង៉​យ កម្ពុជា​”)  នេះ​គឺជា​ពាក្យ​មិន​ត្រឹមត្រូវពីព្រោះ​ពាក្យ​ថា ”​មាន​” គឺជា​ឈ្មោះ​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគតិច​ដែល​មិនមែន​ជា​ខ្មែរ​ជនជាតិ​ដើម ។ បើ​យោង​តាមបណ្ដាញ Mien Network (http://www.miennetwork.com/miencommunity/history.html ) ”​មាន​” គឺជា អនុ​ក្រុម ”​យ៉ាវ​” នៅ​ប្រទេស​ចិន ហើយ​ពួក​គេ​មាន​ដើម​កំណើត​មក​ពី​ចិន​ខាងលិច​ឈាង​ខាងត្បូង​។ បើ​យោង​តាម​តួលេខ​ចំនួន​ប្រជាជន​ឆ្នាំ​១៩៩៥ ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​វិទ្យាស្ថាន Tribunal Research Institute របស់​ឈៀង​ម៉ៃ​បាន​សរសេរ​ថា មាន​ជនជាតិ ”​មាន​” ៤០,០០០​នាក់ រស់នៅ​ក្នុង​១៧៣​ភូមិ​នៅ​ប៉ែក​ខាងជើង​ប្រទេស​ថៃ ។ ចំនួន​ប្រជាជន​ដែល​ច្រើន​ជាង​នេះ ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឡាវ​៨៥,០០០​នាក់​) និង​វៀតណាម ៤៧៤,០០០​នាក់​) ដែល​ចំនួន​ភាគច្រើន​នៅ​តែ​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​នៅឡើយ ។ បើ​យោង​ទៅ​តាម​ជំរឿនប្រជាជន​ឆ្នាំ​១៩៩០ មាន​ជនជាតិ​យ៉ាវ​ប្រហែលជា​២,១​លាន​នាក់​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុងប្រទេស​ចិន​។. ជួសជុល: Miên = Cao Miên (高棉, ភាសា​ចិន), Miền = Dao, Dìu Miền = យ៉ាវ = 瑶族.
ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយនេះ​គឺ​ដូច​ជា​ការ​និយាយ​របស់​ជនជាតិ​អង់គ្លេស​ម្នាក់​ថា គាត់​ជា​ជនជាតិ Basque ។ បើ​គិត​តាម​ភូមិសាស្ដ្រ​គឺ​មាន​ន័យ​ខុស​ទាំងស្រុង ប៉ុន្ដែ​បើ​តាម​ន័យ​កំបាំង​អាច​មានន័យ​ថា ជា​ជាតិ​មួយ​ដោយ​មិន​មាន​រដ្ឋ ។ នៅ​ចុង​ទស​វត្ស​ទី​១៧ ព្រះរាជាណាចក្រ​វៀតណាម (Vietnamese Court of Hue) បាន​ប្ដូរ​ព្រះរាជា​នាម​បុត្រី​ខ្មែរ អង្គ​ម៉ី  អង្គ​ប៉ែន  អង្គ​ពៅ និង​អង្គ​ស្ងួនទៅ​ជា​ឈ្មោះ​វៀតណាម​នាម​ថា ង៉ុ​ក​វ៉ា​ន់ ង៉ុ​ក​បៀ​ន ង៉ុ​ក​ទូ  និង​ង៉ុ​ក​ងាង ។ ទីក្រុងភ្នំពេញ ក៏​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ជា​ភាសា​យួន​ថា ណា​ម​វ៉ាង ។ តាម​ការ​ពិត គុយទាវ​ភ្នំពេញ​របស់​យើង ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​យួន​ថា​ជា ហ៊ូ​ទាវ ណា​ម​វ៉ាង ទៅ​វិញ​។ មួយវិញទៀត នៅ​ពេល ដែល​យើង​ហៅ ចូ​វ​ដុក និង​សាយ​ហ្គ​ន (​ដែល​ជាទី​ក្រុង​ហូ​ជី​មិ​ញ​នា​បច្ចុប្បន្ន​) ថា​មាត់ជ្រូក និង​ព្រៃនគរ​នោះ នេះ​គឺជា​បាតុភូត​ដែល​ស្មើនឹង​ពាក្យ​ដែល​យើង​ប្រើ​ដូច​ពាក្យ​យួន​នេះ​ជាដើម ដែល​មិនមែន​ជា​ភាសា​ដែល​ជនជាតិ​ដើម​យក​មក​ប្រើ​។ យើង​ទាញ​សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន​ថា ការ​យល់​ច្រឡំ​ទៅ​លើ​ពាក្យយួន គឺ​ដោយសារ​មក​ពី​មានពាក្យ Vietnam(ese)ក្នុង​ភាសា​អង់គ្លេស​ដែល​អាចយ​កមក​ប្រើ​ជំនួស​ពាក្យ​យួន​បាន​។ ការ​យល់​ច្រឡំ​នេះ គឺ​មក​ពី​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ជ្រើសរើស​ប្រើ​ពាក្យ​យួន​ដើម្បី​សំដែង​ថា​ជា​ប្រជាជនវៀតណាម​ធ្វើ​អោយ​ជនបរទេស​មានចំណាប់អារម្មណ៍​ថា ពួក​យើង​ជា​អ្នក​ប្រកាន់​ជាតិសាសន៍ ។ ការ​និយាយ​បែប​នេះ គឺ​ស្មើនឹង​ការ​និយាយ​ថា អ្នក​ណា​ដែល​ប្រើ​ពាក្យ Cambodian (​ពេល​និយាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​) ជំនួស​ពាក្យ   Khmer (​ពេល​និយាយ​ជា​ភាសា អង់គ្លេស​) គឺជា​អ្នក​ប្រកាន់​ជាតិ​សាសន៍ ។នៅ​ពេល​យើង​និយាយ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ ការ​ប្រើ​ពាក្យ​វៀតណាម ឬ​ជនជាតិ​វៀតណាម​មានលក្ខណៈ​ឆ្គង ហើយ​ស្ដាប់​ទៅ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​។​ ក៏​ប៉ុន្ដែ​នៅ​ពេល​យើង​និយាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស ឬ​បារាំង ការ​ប្រើ​ពាក្យ Vietnamese ឬ Vietnamien មាន​លក្ខណៈ​ធម្មតា​ជាង ហើយ​បើ ប្រើ​ពាក្យ Yuon គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ឆ្គង​ទៅ​វិញ​។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើ​យើង​ចង់​និយាយ​ថា ពួក​អ្នកនេសាទ​ត្រី​គឺ​ច្រើន​តែ​យួន ហើយពាក្យ​ទាំង​ពីរ​គឺ យួន និង​វៀតណាមត្រូវ​បាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ប្រយោគ​ខ្មែរលទ្ធផល​អាច​ដូច​តទៅនេះ ពួក​អ្នកនេសាទ​ត្រី​គឺ​ច្រើន​តែ​យួន ឬ​ពួក​អ្នកនេសាទ​ត្រី​គឺ​ច្រើន​តែ​ជនជាតិ​វៀតណាម​។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​វា​តំរូវ​អោយ​មាន​ព្យាង្គ​បន្ថែម​ទៀត​ដើម្បី​ប្រើ​ពាក្យ​វៀតណាម​ក្នុង ការ​ពណ៌នា​ពី​ជនជាតិ​វៀតណាម ពីព្រោះ​យើង​ត្រូវ​តែ​និយាយ​ថា​ជនជាតិ​វៀតណាម ដើម្បី ពិពណ៌នា​ពី​ជនជាតិ វៀតណាម​ម្នាក់ ។ យើង​មិន​អាច​និយាយ​ថា ពួក​អ្នកនេសាទ​ត្រី​គឺ​ច្រើន តែ​វៀតណាម ពីព្រោះ​វៀតណាម​គឺជា​ឈ្មោះ​ប្រទេស ។ ភាសា​ខ្មែរ​គ្មាន​ពាក្យ​អ្វី​ក្រៅពី​យួននោះ​ទេ បើ​យើង​មិន​យកពាក្យ​ជនជាតិ​វៀតណាម​មក​ប្រើ​ជំនួស​។
នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​កំរ​នឹង​មាន​ពាក្យ​ជាតិ​សាសន៍​ដែល​ប្រើ​ទៅ​ប្រកាន់​មើលងាយ​ក្រុម​ជន ភាគតិច​ខុស​ៗ​គ្នា​ទាំង​ប៉ុន្មាន​។ ប៉ុន្ដែ​នេះ​មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា ភាសា​គ្រោតគ្រាត​មិនកើត​មាននោះ​ទេ ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​មិន​គោរព​អ្នក​ណា​ម្នាក់យើង​បន្ថែម​គុណនាម ”​អា​” នៅ​ពីមុខ​ពាក្យ​ដែល​យើង​ចង់​ប្រើ​។ ប្រសិនបើ​យើង​និយាយ​ថា ”​អា​យួន​”  មាន​ន័យ ថា​ជា​ការ​មិន​គោរព ប៉ុន្ដែ​មិន​ចាំបាច់​ជា​ពាក្យ​ប្រកាន់​ជាតិ​សាសន៍​នោះ​ទេ ។ បើ​យើង​ជា​អ្នកប្រកាន់​ជាតិ​សាសន៍៍ លុះត្រាតែ​យើង​ប្រើ​ពាក្យ​ដូច​ជា អា​កន្ទប​ អា​ងាង ឬ​អា​ស្រកីដូង​។ មាន​មនុស្ស​ខ្លះ​អាច​ប្រៀបធៀប​ពាក្យ​យួន​ជាមួយ​ពាក្យ "Nigger" (​ពាក្យ​អង់គ្លេស​ដែលមើលងាយ​ពួក​ស្បែក​ខ្មៅ​) ប៉ុន្ដែ​ពាក្យ​នេះ​មាន​ន័យ​ខ្លាំង​ពេក​ក្នុង​ការ​ប្រៀបធៀប​។ ក្នុងករណី​ណា​ក៏​ដោយការ​ចោទប្រកាន់​មនុស្ស​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៦០​ថា​ជា​អ្នក​ប្រកាន់​ជាតិសាសន៍ ពីព្រោះ​អ្នក​នេះ​ប្រើ​ពាក្យ "Nigger" គឺ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​លក្ខណៈ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រនោះ​ទេ​។ នេះ​គឺជា​ការ​សន្មត​នៅ​ជំនាន់​មុន ហើយ​ដែល​វិ​វ​ឌ្ឈ​ហួស​សម័យកាល​។ មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​ចំពោះ​បញ្ហា​នេះ គឺ​នៅ​ជំនាន់ លន់ ណុ​ល (​របប​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ ១៩៧០-១៩៧៥) ដែល​តាម​ពិត​ពាក្យយួន ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​លក្ខណៈ​ប្រមាថមើលងាយ​ក្នុង​ការ​វាយ ប្រហារ​ទៅ​លើ​ជនជាតិ​វៀតណាម ។ ដូច្នេះ​ហើយ​ពាក្យ​នេះ ក្លាយទៅជា​ពាក្យកំបាំង​អវិជ្ជមាននៅ​ក្នុង​ទស​វត្ស​ឆ្នាំ​១៩៧០ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​មិន​អោយ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ទស​វត្សឆ្នាំ​១៩៨០ នៅ​ពេល​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​កាន់កាប់​ដោយ​វៀតណាម ។ សម្លម្ជូរយួន​ក្លាយទៅជា​សម្លម្ជូរ​វៀតណា​ម ប៉ុន្ដែ​ត្រូវ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​ជា​ពាក្យ​ដើម​នៅ​ក្នុង​ទស​វត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០​។ ជា​ប្រាកដ​ណាស់ ខ្មែរក្រហម​ក៏​បាន​ប្រើ​ពាក្យយួន នេះ​ដែរ នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ពិពណ៌នា​អាជ្ញាធរបណ្ដោះអាសន្ន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​កម្ពុជា (UNTAC) ថា​ជា យួន​តាក់ ដោយ​ចោទប្រកាន់​ថា នេះ​ជា​ភ្នាក់ងារ​មួយ​របស់់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យួន ។ ប៉ុន្ដែ​ជា​ថ្មី​ម្ដង
ទៀត​នេះ ពីព្រោះ​តែ​ខ្មែរក្រហម​និង​ខ្មែរ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ ដើម្បីប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា ឥលូវ​ពាក្យ​នេះ ត្រូវ​តែ​យើង​បោះបង់​ចោលនៅ​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​ភាសា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​នោះ​ទេ ។
ទស្សនៈ​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ​គឺជា​ទស្សនៈ​ផ្ទាល់​របស់​អ្នកនិពន្ធ ហើយ មិន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ទស្សនៈ​របស់​និយោជកឬ​រដ្ឋាភិបាល​អា​មេ​រិ​ក​ទេ​។
ឃុំភារីមានជ័យ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
វត្តទឹកថ្លា វត្តព្រៃងោល
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
Form
កិ. កកើតឡើង, បង្កើត, អប់រំ, ធ្វើឲ្យមានរូបរាង, គ្រោងក្នុងគំនិត, ធ្វើជារងវង់។ ន. វាចកៈ, សណ្ដាប់, រូបសូន, ក្រដាសបំពេញ, រាង, ទ្រងទ្រាយ, សណ្ឋាន, ជា។ យើងឃើញមានមនុស្សជាច្រើនកំពុងប្រើពាក្យ "form" សំរាប់ពាក្យ application form ជាទំរង់បែបបទ គឺខុសពីន័យរបស់ភាសាអង់គ្លេស។ យើងអាចប្រើយ៉ាងនេះ (ទំរង់បែបបទ) បានលុះត្រាតែសំដៅទៅលើ រូបរាង, សណ្ឋាន, ទ្រង់ទ្រាយ ប៉ុន្ដែបើវាសំដៅទៅលើពាក្យ application form យើងគួរតែប្រើជា ក្រដាសបំពេញ។  ម្យ៉ាងវិញទៀត បើប្រើថាជា ទំរង់ ក៏មិនបាច់ថែមពាក្យ បែបបទ ទៀតទេ ពីព្រោះ ទំរង់ និង បែបបទ គឺមានអត្ថន័យស្រដៀងគ្នា។
ជីហ្យូ
ផាក ជីហ្យូ (박지효) ឈ្មោះកើត ផាក ជីស៊ូ (박지수 ១ កុម្ភះ ១៩៩៧ - ) ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយវិជ្ជាជីវៈ ជីហ្យូ (지효) គឺជាអ្នកចម្រៀងកូរ៉េខាងត្បូងនិងសមាជិកនៃក្រុមតន្ត្រី K-Pop ហ្គើលហ្គ្រុប់ ថ្វាយស៍ បង្កើតឡើងដោយ JYP Entertainment ក្នុងនាមជាអ្នកច្រៀងសំលេងសំខាន់របស់ក្រុមតន្ត្រី នាងត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈសំលេងខ្លាំងរបស់នាង ជំនាញរាំ និងមន្តស្នេហ៍ ជីហ្យូត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាមេដឹកនាំក្រុមតន្ត្រីថ្វាយស៍
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងស្រីកូរ៉េ
ផែនការប្លន់លុយ
Money Heist (La casa de papel) គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍រឿងឧក្រិដ្ឋកម្មលួចលាក់របស់អេស្ប៉ាញដែលបង្កើតឡើងដោយ Álex Pina ។
ភូមិដើមចារ្យ
ភូមិដើមចារ្យជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅឃុំកំពង់ត្រាចខាងលិច ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពតមានផ្ទៃដីប្រមាណជា៥០០ហិចតា​​ មានប្រជាជន១៣៦គ្រួសារ​ សរុប៦៥៤នាក់ ស្រី​ ៣១៨នាក់។ rigth|thumb|200px|ភូមិដើមចារ្យ
សេដ្ឋកិច្ចភូមិដើមចារ្យ​​​​​
ភូមិនេះប្រជាជន មានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន ៨០%ប្រកបរបរជាកសិករ  ២០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ១០%ជាមន្រី្ត​រាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៤០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ១០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្ទាប់ន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា ដាំដំណាំម្រិច​ ស្វាយ​ ដូង ដំឡូង ត្រាវ ពោត...ល។ ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសន្ទុះខ្លាំងព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ ហើយមានអាជីវករលក់នៅក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាចបាននិយាយថា នៅតំបន់របស់គាត់ងាយស្រួលរកស៊ីណាស់ ព្រោះវានៅជិត ព្រំដែនវៀតណាម ហើយការដោះដូរទំនិញពីប្រទេសវៀតណាមមកខ្មែរមានលក្ខណះសមរម្យដែលប្រជាពលរដ្ឋយើងអាចទទួលយកបាន។ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសន្ទុះរីកចម្រើនគួរ អោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ  ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។ thumb|right|200px|ទេសភាពស្រុកស្រែរដូវច្រូតកាត់
ការអភិវឌ្ឍន៏
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ​។ ​មិនត្រឹមតែប៉ណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គិសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ ហើយកំពុងមានការសាងសង់អាគារ និងរោងចក្រផ្សេងៗនោះទេ។
កាអប់រំ
ការអប់រំពុំមានការវិវត្តន៏ខ្លាំងនោះទេ ដោយសារនៅទីនោះពុំសូវមានការរីកចំរើន ផ្លូវពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ ជីវភាពមានការខ្វះខាត​។ ដោយសារប្រជាជននៅទីនោះមានជីវភាពខ្វះខាតធ្វើអោយពួកគេទៅរកការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រផ្សេងៗដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់ពូកគេ។ នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា ព្រោះពួកគាត់ជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូល។
វិស័យសុខាភិបាល
ចំពោះវិស័យសុខាភិបាលគឺមានការរីកចម្រើនជាខ្លាំងព្រោះគ្រូពេទ្យនៅទីនោះមានការបណ្តុំបណ្តាលវិជ្ជាជីវះដូចនេះធ្វើមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីព្យាបាលជំងឺ។ ទោះបីនៅទីនោះមានមន្ទីរពេទ្យតែមួយក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែក៏នៅមានពេទ្យឯកជនចំនួនផងដែរ។
វប្បធម៍
ប្រជាជននៅទីនេះរស់នៅដោយចម្រុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាក៏ផ្សេងៗគ្នាដែរ តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ​ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ​​​ ពេលមានបុណ្យទាន ឬពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ជាដើម ។
ព្រះពុទ្ធសាសនា
ព្រះសម្មាសម្ពុទ ព្រះគោតមសម្មាសម្ពុទ្ធគឺជាព្រះពុទ្ធពុទ្ធអង្គទី៤នៅ​ក្នុង​ភទ្ទកប្ប​នេះ។ បាន​ជា​កប្ប​នេះ​ឈ្មោះ​ភទ្ទកប្ប​ ព្រោះ​អត្ថ​ថា ជា​កប្ប​ដ៏​ចម្រើន ដែល​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​៥​ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​ដឹង តួ​យ៉ាង​ដូច​ជា​កប្ប​យើង​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ មាន​ព្រះ​សព្វញ្ញូពុទ្ធ​៥​ព្រះ​អង្គ​គឺ ព្រះ​ពុទ្ធ​កកុសន្ធៈ ព្រះ​ពុទ្ធ​កោនាគមនៈ ព្រះ​ពុទ្ធ​កស្សបៈ ព្រះ​ពុទ្ធ​គោតម និង​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដែល​នឹង​បាន​ត្រាស់​នា​អនាគត​កាល ព្រះ​នាម​ ព្រះ​អរិយមេតេ្តយ្យ។ រាជវង្ស កំណើត។ ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះ​បរម​ពោធិសត្វ​ត្រូវបាន​ជ្រើស​រើស​​ថា សិទ្ធត្ថ ដែល​ប្រែ​ថា អ្នក​សំ​រេច​ប្រយោជន៏​គ្រប់​យ៉ាង។ ក្រោយពីមើលលក្ខណៈព្រះពោធិសត្វរួច ឃើញថា ព្រះអង្គ​ប្រកប​ដោយ​មហា​បុរិស​លក្ខណៈ​៣២​ប្រការ ព្រាហ្មណ៍​៧​នាក់​ក៏​លើក​ម្រាម​ដៃ​ពីរ​ទាយ​ថា បើ​ព្រះ​រាជ​កុមារ​ស្ថិត​នៅ​ជា​ក្សត្រ ព្រះ​អង្គ​នឹង​បាន​ជា​ស្តេច​ចក្រ​ពត្តិ បើ​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​សាង​ផ្នួស​​នឹង​បាន​ត្រាស់​ជា​ព្រះ​ពុទ្ធ កាលនោះ​ព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់​នៅ​ក្មេង​ជាង​គេ​ឈ្មោះ កោណ្ឌញ្ញ​ ព្រាហ្មណ៍​បាន​ពិចារណា​លើ​ទី​កន្លែង​ដែល​ទ្រង់​ប្រសូត​ គឺ​នៅ​ក្នុង​ឧទ្យាន​ក៏​លើក​ម្រាម​ដៃ​តែ​មួយ​ទាយ​ថា ព្រះ​រាជ​កុមារ​ប្រាកដ​ជា​នឹង​បាន​ត្រាស់​ជា​ព្រះ​ពុទ្ធ។ ក្រោយ​ពេល​ព្រះ​អង្គ​ប្រសូត​បាន​៧​ថ្ងៃ​ ព្រះ​មាតាព្រះអង្គក៏​សោយ​ទី​វង្គត់។ ព្រះ​រាជ​កុមារ​សិទ្ធត្ថ ត្រូវ​បាន​ព្រះ​មាតុច្ឆាព្រះអង្គ​​ព្រះ​នាម​មហា​បជា​បតី​គោតមី​បី​បាច់​រក្សា​ត​មក។ រាជពិសេក
ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​ចំរើន​ព្រះ​ជន្ម​បាន ១៦​ព្រះ​វស្សា ទ្រង់​បាន​រៀប​អភិសេក​ជា​មួយ​បុត្រី​ស្តេច​សុប្បពុទ្ធព្រះ​នាម ពិម្ពាយសោធរា​ ដែល​ជា​នារី​ល្អ​ឯក​លើស​អស់​សព្វ​នារី​ទាំង​ពួង។ ដោយ​ចង់​អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ក្លាយ​ជា​ស្តេច​ចក្រ​ពត្តិ ព្រះ​បិតា​គឺ​ព្រះ​បាទ​សុទ្ធោទនៈ​បាន​រៀប​ចំ​ចាត់​ចែង​គ្រប់​យ៉ាង​ ដើម្បី​ឃា​ឃាំង​អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​គង់​នៅ​ជា​ស្តេច​ដោយ​សុខ​សប្បាយ។ ព្រះបាទ​សុទ្ធោទនៈ ទ្រង់​បាន​ជ្រើស​រើស​យក​តែ​មនុស្ស​ក្មេង​ៗ​មក​នៅ​បំរើ​ព្រះ​ពោធិសត្វ ឯ​មនុស្ស​ចាស់​ជរា ឈឺ​ជាដើម ព្រះអង្គ​មិន​អោយ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ឃើញ​ឡើយ។ ព្រះបាទ​សុទ្ធោទនៈ​​ទ្រង់​ចាត់​អោយ​គេ​សង់​ប្រាសាទ​បី តម្រូវ​ទៅ​តាម​កាល​រដូវ​ទាំង​បី គឺ​សំរាប់​រដូវ​ក្តៅ រដូវ​រងារ និង​រដូវ​រំហើយ។ លុះ​ព្រះ​បរម​ពោធិសត្វព្រះ​ជន្ម​បាន​២៩​ព្រះ​វស្សា​ ​ព្រះ​នាង​ពិម្ពា ក៏​ប្រសូត​​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​មួយ​​អង្គ​ព្រះ​នាម​ រាហុល។ និមិត្ត៤យ៉ាង
ដោយ​ចង់​អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​បាន​ជា​ស្តេច​ចក្រ​ពត្តិ ដូច​ដែល​ព្រាហ្មណ៍​ទាយ​ទុក​នោះ​ ព្រះ​សុទ្ធោទន​ទ្រង់​ចាត់​អោយ​គេ​យាម​មិន​អោយ​មាន​មនុស្ស​ចាស់ ជរា ឈឺ រឺ​ស្លាប់ អោយ​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​យល់​ឃើញ​ឡើយ អ្នក​បំរើ​ភិលៀង​នៅ​ក្នុង​ដំ​ណាក់​របស់​ព្រះ​អង្គ​មាន​សុទ្ធ​សឹង​យុវវ័យ​ ទាំង​អស់។ ការ​គង់​នៅ​ក្នុង​រាជ​វាំង​ ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​ទ្រង់​សោយ​សុខ​ដោយ​កាម​លោកីយ​គ្រប់​ប្រការ។ នៅ​ថ្ងៃ​មួយ​ ព្រះបរម​ពោធិសត្វ​ទ្រង់​មាន​ព្រះ​ទ័យ​អផ្សុក​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រះ​អង្គ​ក៏​ត្រាស់​អោយ​ឆន្ន​អាមាត្យ​រៀបចំ​ក្បួន​ដើម្បី​នឹង​ទៅ​ក្រសាល​ឧទ្យាន។ នៅ​តាម​ផ្លូវ​ព្រះ​អង្គ​ទត​ឃើញ​ បុរស​ចាស់​ មាន​ឆ្អឹង​ជំនីរ​ដូច​ជា​បង្កង់ មាន​ខ្នង​កោង មាន​ឈើ​ច្រត់​ជា​គ្រឿង​ទប់​ទល់ កំ​ពុង​ញាប់​ញ័រ​ក្រហល់​ក្រហាយ មាន​វ័យ​កន្លង​ហើយ លុះ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ឃើញ​ហើយ ក៏​សួរ​ទៅ​ឆន្ន​អាមាត្យ​ថា បុរស​នេះ​​ធ្វើ​ដូច​ម្តេច​ បាន​ជា​សក់​គាត់​​មិន​ដូច​ជា​សក់​អ្នក​ឯ​ទៀត ទាំង​កាយ​គាត់​ក៏​មិន​ដូច​កាយ​អ្នក​ដទៃ​ដែរ។ ឆន្ន​អាមាត្យ​ក៏​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ នេះ​គេ​ហៅ​ថា បុរស​ចាស់ តពី​នោះ​គាត់​នឹង​មិន​រស់​នៅ​យូរ​ប៉ុន្មាន​ទេ។
សីតុណ្ហភាព
សីតុណ្ហភាពជាធម្មតានៅចន្លោះចាប់ពី ២២ ដល់ ៣៥ °C (៧២ ដល់៩៥ °F) និងធាតុអាកាសគឺស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលមូសុងនិវត្តន៍។ មូសុងនិរតីបក់ចូលដីគោកនាំមកនូវខ្យល់ផ្ទុកដោយសំណើមពីឈូងសមុទ្រថៃ និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា ពីខែឧសភា ដល់ តុលា។ មូសុងឦសានបក់នាំរដូវប្រាំងមក ឱ្យបន្តពីខែ វិច្ឆិកា ដល់ មីនា។ ទីក្រុងនេះរងនូវការធ្លាក់ភ្លៀងខ្លាំងបំផុតចាប់ពីខែកញ្ញា ដល់ តុលា ដែលមានរយៈកាលក្ដៅហែងក្នុងខែមករា និង កុម្ភៈ។
ក្នុងភូមិនេះមាន២រដូវ។ រដូវវស្សាដែលមានចាប់ពីខែឧសភា ដល់ តុលាបង្ហាញឱ្យឃើញសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នាំមកនូវដោយសំណើមខ្ពស់។ រដូវប្រាំងបន្តចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ មេសា នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពអាចធ្លាក់មកដល់ ២២ °C (៧២ °F)។ ប៉ុន្តែសីតុណ្ហភាពអាចឈានមកដល់ ៤០ °C (១០៤ °F)ក្នុងខែមេសា។ ខែល្អបំផុតដើម្បីមកទស្សនាទីក្រុងនេះគឺខែវិច្ឆិកា ដល់ កុម្ភៈនៅពេលសីតុណ្ហភាពមានសំណើម និង ភ្លៀងធ្លាក់មានកំរិតទាបជាងគេ។
រម្មណីដ្ឋាន​​​​​
ភូមិដើមចារ្យនៅក្នុងរដូវវស្សារទិដ្ឋភាពក្នុងភូមិនេះសុទ្ធតែវាលស្រូវសន្ទូង ព័ណខៀវខ្ចីពាស់ពេញតែម្ដង។ហើយនៅរដូវ លំហើយវាលស្រែមើលទៅពណ៏លឿងដូចមាស និងមានខ្លឹនក្រអូប។មិនត្រឹមតែប៉ុណ្តោះក៍មានរម្មណីដ្ឋានភ្នំកំពង់ត្រាចផងដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពត
ឃុំផុង
(Phong Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
អនុទិន ជាញវីរកូល
អនុទិន ជាញវីរកូល ( อนุทิน ชาญวีรกูล ,  陈锡尧 ; កើតថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៦ នៅទីក្រុងបាងកក ) គឺជាអ្នកនយោបាយថៃ។   លោកគឺជា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ហើយក៏ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលផងដែរ។ គួរ​កត់​សម្គាល់​ថា លោក​ជា​បុគ្គល​សាធារណៈ​ដ៏​លេចធ្លោ​ម្នាក់​ដែល​ទទួល​បន្ទុក​គ្រប់គ្រងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ នៅ​ប្រទេស​ថៃ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន