cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង
កម្ពុជា ស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាល បារាំង ជិតមួយរយឆ្នាំ គឺពីឆ្នាំ១៨៦៣ដល់ឆ្នាំ១៩៥៣ គ្រប់គ្រងជាផ្នែកមួយនៃ អាណានិគមបារាំងនៅឥណ្ឌូចិន។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ ព្រះបាទនរោត្តម ដែលត្រូវបានលើកឱ្យឡើងសោយរាជ្យដោយសៀម[២៤] បានស្វះស្វែងការការពារពីបារាំងក្រៅពីសៀម និងយួនបន្ទាប់ពីភាពតានតឹងបានរីកធំឡើងរវាងអ្នកទាំងពីរ។ នៅឆ្នាំ១៨៦៧ ស្ដេចសៀមបានចុះហត្ថលេខាសន្ធិសញ្ញាមួយជាមួយបារាំង ដោយការលះបង់អធិរាជភាពលើកម្ពុជាក្នុងការដោះដូរសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាបដែលជាផ្លូវការក្លាយជាប៉ែកនៃប្រទេសសៀម។ ខេត្តទាំងប៉ុន្មាននេះត្រូវបានប្រគល់ត្រឡប់មកឱ្យកម្ពុជាវិញដោយសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនមួយរវាងបារាំងនិងថៃក្នុងឆ្នាំ១៩០៦។ កម្ពុជាបានបន្តជាអាណាព្យបាលបារាំងចាប់ពីឆ្នាំ១៨៦៣ដល់១៩៥៣ ដែលបានត្រួតត្រារដ្ឋបាលជាប៉ែកនៃអាណានិគមនៃសហភាពឥណ្ឌូចិន ទោះបីយ៉ាងណាក៏បានកាន់កាប់ដោយចក្រពត្តិជប៉ុនចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤១ដល់១៩៤៥ដែរ។[២៥] រវាងឆ្នាំ១៨៧៤ និង១៩៦២ អត្រាប្រជាជនសរុបបានកើនឡើងចាប់ពីប្រហែល៩៤៦០០០ដល់៥,៧ លាននាក់។[២៦] បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គតរបស់ព្រះបាទនរោត្តមនៅឆ្នាំ១៩០៤ បារាំងបានរៀបចំការជ្រើសរើសព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះស៊ីសុវត្ថិ ព្រះភាតារបស់ព្រះនរោត្តម ត្រូវបានជំនួសលើរាជបល្ល័ង្ក។ រាជបល្ល័ង្កនេះបានប្រែជាទំនេរនៅឆ្នាំ១៩៤១ជាមួយការសោយទីវង្គតនៃព្រះមុនីវង្ស រាជបុត្ររបស់ព្រះស៊ីសុវត្ថិ និងបារាំងបានរំលងព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះមុនីវង្ស គឺព្រះមុនីរ៉េត ដោយដឹងថាទ្រង់មានចិត្តឯករាជ្យពេក។ ជំនួសមកវិញ ព្រះនរោត្តម-សីហនុ គឺព្រះនត្តាខាងមាតានៃព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិត្រូវបានលើកឱ្យឡើងសោយរាជ្យ។ ពួកបារាំងបានគិតថាព្រះសីហនុវ័យក្មេងអាចនឹងងាយស្រួលគ្រប់គ្រង។[២៥] ពួកគេបានយល់ខុសហើយ យ៉ាងណាមិញ ហើយនិងនៅក្រោមរជ្ជកាលនៃព្រះបាទនរោត្តម-សីហនុ ក្រោយពីការកាន់កាប់របស់ ជប៉ុន ក្នុងរយៈកាលសង្គ្រាម ១៩៤១- ១៩៤៥ កម្ពុជាបានទទួលបានឯករាជ្យពីបារាំងនៅថ្ងៃ ៩វិច្ឆិកា ១៩៥៣ ហើយប្រកាន់របបរាជានិយម អាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដឹកនាំ ដោយព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ។[២៥]
ខេត្តស្រៈបុរី
ខេត្តស្រះបុរី ( ថៃ : สระบุรี ) គឺជាខេត្តមួយនៅកណ្តាល (ចង្វាត) របស់ប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនន្ទបុរី ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តនគរបឋមនិង ខេត្តអយុធ្យា ។ ខេត្តនេះត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានសាងសង់នៅឆ្នាំ 1548 ក្នុងរជ្ជកាលរបស់សម្តេចព្រះមហាចក្រពត្តិជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការជ្រើសរើសកងទ័ព។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ឃុំខ្យង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារ មាន ភូមិ÷
ទង់ជាតិកូរ៉េខាងត្បូង
ទង់ជាតិនៃកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា តែគុកគី (សរសេរថា តែហ្គោកគី ប្រែថា: ទង់តៃជី' ) និងត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា ទង់ជាតិរបស់កូរ៉េ មានបីផ្នែក៖ ផ្ទៃខាងក្រោយរាងចតុកោណកែងពណ៌ស ពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខៀវ តែហ្គុកនៅកណ្តាលរបស់វា អមដោយត្រីកោណពណ៌ខ្មៅចំនួនបួន មួយនៅជ្រុងនីមួយៗ។ ទង់ជាតិស្រដៀងទៅនឹងតែហ្គុកគី បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទង់ជាតិរបស់ប្រទេសកូរ៉េដោយរាជវង្សចូសន់ ចក្រភពកូរ៉េ ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលកូរ៉េដែលកំពុងនិរទេសខ្លួនក្នុងអំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុន ។ កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ​បាន​យក​ទង់ជាតិតែហ្គុកគី ជាទង់ជាតិរបស់ខ្លួននៅពេលទទួលបានឯករាជ្យ​ពី​ប្រទេស​ជប៉ុន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៥ ខែ​សីហា ឆ្នាំ១៩៤៥។ រូបភាពតូច
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
ឃុំអំពិលក្រៅ
(Ampil Krau Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង មាន ៥ភូមិ÷
Boundary East	ទល់នឹងឃុំត្នោត ស្រុកកញ្ច្រៀច West	ទល់នឹងឃុំឬស្សីសាញ់ ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល South	ទល់នឹងឃុំក្តឿងរាយ ស្រុកកញ្ច្រៀច North	ទល់នឹងឃុំអំពិលតាពក ឃុំមៀន ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
យ៉ាស៊ូហ៊ីរ៉ុ ណាកាសូណេ
យ៉ាស៊ូហ៊ីរ៉ុ ណាកាសូណេ (中曽根 康弘) ជាអ្នកនយោបាយជប៉ុនដែលបានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន​ និងប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨២ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៧ លោកគឺជាសមាជិករបស់សភាតំណាងរាស្រ្តអស់រយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អបំផុតសម្រាប់ការជំរុញតាមរយៈការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មនៃក្រុមហ៊ុនរបស់រដ្ឋ និងដើម្បីជួយធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញជាតិនិយមជប៉ុនអំឡុងពេលនិងក្រោយអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន
វត្តព្រះធាតុភ្នំ
ស្តាំ|រូបភាពតូច| វត្តភ្នំធាតុ វត្តព្រះធាតុភ្នំ ( วัดพระธาตุพนม  ) គឺជា ​វត្តអារាមមួយនៅស្រុកធាតុភ្នំ￼ភាគខាងត្បូងនៃ ​ខេត្តនគរភ្នំ ភាគ​ឦសាន​ប្រទេស​ថៃ។ យោងទៅតាមរឿងព្រេង វត្តនេះមានព្រះឧរាង្សធាតុ / ឬ ព្រះឱរ៉ា / พระอุระ (ឆ្អឹងទ្រូងរបស់ព្រះពុទ្ធ) ជាទីសក្ការៈ ហើយដូច្នេះវាគឺជាសំណង់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីបុណ្យមួយត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅធាតុភ្នំ ដើម្បីគោរពដល់វត្ត។ ពិធីបុណ្យពេញមួយសប្តាហ៍បានទាក់ទាញមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ដែលធ្វើធម្មយាត្រាដើម្បីគោរពទីសក្ការៈបូជា។
នៅ​ក្នុង​ពុទ្ធសាសនា​ថៃ វត្តព្រះធាតុភ្នំ ជា​កន្លែង​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​ដ៏​ពេញ​និយម​សម្រាប់​អ្នក​កើត ​ឆ្នាំ​ស្វា ។
វត្តនេះមានផ្ទាំងគំនូរជាច្រើនដែលបង្ហាញពីសុភាសិតប្រពៃណីថៃ។
ទង់ជាតិកូរ៉េខាងជើង
ទង់ជាតិនៃកូរ៉េខាងជើង ( 람홍색공화국기  ; អានថា: រ៉េមហុងសែកកុងវ៉ាងគុកគី បកប្រែថា: "ទង់ជាតិពណ៌ខៀវនិងក្រហមនៃសាធារណរដ្ឋ") ដែលជួនកាលគេស្គាល់ថាជា ទង់ជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ មានបន្ទះក្រហមកណ្តាល ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលើ និងខាងក្រោមដោយឆ្នូតពណ៌សតូចចង្អៀត និងឆ្នូតពណ៌ខៀវធំទូលាយ។ បន្ទះក្រហមកណ្តាលមានផ្កាយពណ៌ក្រហមប្រាំចំណុចនៅក្នុងរង្វង់ពណ៌សនៅជិតស្ទូច។  ទង់ជាតិត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងក្រោម ច្បាប់សន្តិសុខជាតិ ក្នុង ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយសារការជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយរបបកូរ៉េខាងជើងដែលកំពុងកាន់អំណាច ប៉ុន្តែវាត្រូវបានអនុញ្ញាតតែនៅក្នុងករណីពិសេសបំផុត ដូចជាការផ្សាយតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ រឿងល្ខោន និងការថតខ្សែភាពយន្ត និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិ។ រូបភាពតូច|ទង់ជាតិកូរ៉េខាងជើង
ឃុំព្រែកសាម៉ាន់
=រដ្ឋបាល= ឃុំព្រែកសាម៉ាន់មានចំនួន០៨ ភូមិគឺ÷
ទង់ជាតិកូរ៉េខាងជើង
ស្តាំ|រូបភាពតូច|315x315ភីកសែល| បង្គោលទង់ជាតិខ្ពស់បំផុតទីបួនរបស់ពិភពលោកដែលមានកម្ពស់ ១៦០ ម៉ែត្រ (៥២៥ ហ្វីត) - ហោះទង់ជាតិប្រទេសកូរ៉េខាងជើងទម្ងន់ ២៧០ គីឡូក្រាម (៥៩៥ ផោន) នៅលើ [[គីជុង-ដុង|គីជុនដុង ("ភូមិសន្តិភាព") នៅជិត បានមូនចម ក្នុងតំបន់គ្មានយោធាកូរ៉េ។]]
ឃុំព្រែកសាម៉ាន់
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ប្រាសាទនាងខ្មៅ (ខេត្តព្រះវិហារ)
ប្រវត្តិ
ប្រាសាទនាងខ្មៅគឺជាប្រាសាទក្នុងចំណោមក្រុមប្រាសាទកោះកែរ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិស្រយ៉ង់ ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ សូមបញ្ចាក់ផងថាឈ្មោះប្រាសាទនាងខ្មៅនេះក៏មាននៅខេត្តតាកែវផងដែរ ដែលមានទីតាំងក្នុងវត្តប្រាសាទនាងខ្មៅនៃខេត្តតាកែវផងដែរ។ ប្រាសាទនេះកសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១០នៃរាជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទនាងខ្មៅកសាងដើម្បីឧទ្ទិសដល់សាសនាព្រាហ្មណ៍ ក្នុងរចនាបថកោះកែរ។ ឈ្មោះប្រាសាទនាងខ្មៅ ផ្អែកលើសាច់រឿងព្រេងដូចគ្នានិងប្រាសាទនាងខ្មៅនៅខេត្តតាកែវផងដែរ។
ស្ថាបយ្យកម្មប្រាសាទ
រូបភាពតូច ប្រាសាទនាងខ្មៅមានតួប៉មមួយគត់ ធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម បែរមុខនិងច្រកចូលតែមួយពីទិសខាងលិចដោយស៊ុមទ្វារធ្វើអំពីថ្មភក់ និងលំអដោយទ្វារបញ្ឆោតតាមជ្រុងបីទៀត។ តួប៉មនេះសង់នៅលើខឿនមួយដែលពាសដោយថ្មភក់ មានដំបូលរៀបជាថ្នាក់បញ្ឆោតលំអដោយប៉មបង្រួមធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ។ ក្នុងតួប៉មប្រាសាទ បន្សល់ទម្រស្នានទ្រនីទទឹង១៦០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ១៣០សង់ទីម៉ែត្រទ្រលិង្គធ្វើអំពីថ្មភក់តែមួយដុំបានបែកបាក់សល់តែគល់ ចំណែកបង្ហូរទឹកមន្ត សោមសូត្រ ទៅរកទិសខាងជើង។ នៅលើផ្តែរមានឆ្លាស់រូបទេវបង្កើតលោកព្រះពហ្មមានមុខបួន មានដៃបួន ដោយដៃខាងឆ្វេងខាងលើកាន់គម្ពីរវេទ ដៃខាងឆ្វេងខាងក្រោមកាន់ផ្គាំ(ខ្សែរអជ្យ) ដៃស្តាំខាងលើកាន់ស្លាបព្រា ដៃស្តាំខាងក្រោមកាន់ថូទឹកអម្រិត ព្រះកាយសម្បុរផ្កាឈូក យានជំនិះជាសត្វហង្ស ចម្លាក់មានកាយវិការឈរស្ងៀម ឬអង្គុយលើផ្កាឈូក ដែលដុះចេញពីផ្ចិតព្រះវិស្ណុ ព្រះនាងសរស្វតីជាព្រះជាយាមានបុត្រីពីព្រះអង្គគឺទក្សភឬគុ និងសំធ្យាឬាន្ធិយា ។ ប្រាសាទនាងខ្មៅជាសំណង់មួយដ៏ពិសេសក្នុងក្រុមប្រាសាទកោះកែរ ហើយមានកំផែងថ្មបាយក្រៀមមួួយជាន់ រាងចតុកោណកែងមានកម្ពស់២ម៉ែត្រ មានទំហំ៤៧ម៉ែត្រគុណ៤៤ម៉ែត្រ មានគោបុរៈ(ក្លោងទ្វារ)ចូលពីទិសខាងលិច។ សព្វថែ្ងកំផែងខាងមុខមួយភាគធំត្រូវរលុះថ្មអស់ ។ គេប្រទះឃើញថ្មបាយក្រៀមស្ថិតនៅខាងលិចស្រះទឹកមួយស្ថិតនៅខាងត្បូងប្រមាណ១០០ម៉ែត្រពីប្រាសាទ។ នៅខាងមុខប្រាសាទឃើងមានសំណល់ក្បឿងបែកបាក់ ដែលបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងសម័យនោះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រះវិហារ នាងខ្មៅ ព្រះវិហារ
ឃុំច្រាច់
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
វិទ្យាសាស្រ្តដ៏មានប្រជាប្រិយភាព
វិទ្យាសាស្រ្តដ៏មានប្រជាប្រិយភាព (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា PopSci) គឺជាទស្សនាវដ្តីប្រចាំខែរបស់អាមេរិកដឹកមាតិកាវិទ្យាសាស្រ្តដ៏មានប្រជាប្រិយភាពដែលបានសំដៅទៅលើអត្ថបទសម្រាប់អ្នកអានទូទៅលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យា។ វិទ្យាសាស្រ្តដ៏មានប្រជាប្រិយភាពបានឈ្នះពានរង្វាន់ជាង 58 រួមទាំងអង្គការសង្គមអាមេរិកបានពានរង្វាន់កម្មវិធីនិពន្ធទស្សនាវដ្តីសម្រាប់ឧត្តមភាពរបស់ខ្លួនក្នុងសារព័ត៌មានទាំងនៅក្នុងឆ្នាំ 2003 (សម្រាប់ទូទៅឧត្តមភាព) និងឆ្នាំ 2004 (សំរាប់ទស្សនាវដ្តីផ្នែកដ៏ល្អបំផុត) ។ ការចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការចាក់ឬសនៅក្នុងការ 1872, PopSci ត្រូវបានគេបកប្រែជាជាង 30 ភាសានិងត្រូវបានចែកចាយទៅកាន់ប្រទេសយ៉ាងហោចណាស់ 45 ។
រ៉ូបូខារ ប៉ូលី
រ៉ូបូខារ ប៉ូលី (Robocar Poli, 로보카 폴리) គឺជាតុក្កតាគំនូរជីវចលរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បង្កើតដោយក្រុមហ៊ុន RoiVisual តុក្កតារឿងនេះចាក់ផ្សាយនៅប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអប់រំនៃកូរ៉េ (EBS) ឆ្នាំ២០១១ និងមាន៥​ រដូរកាល
សង្ខេបរឿង
នៅក្នុងទីក្រុងប៊្រូមថាវ ទីក្រុងតូចមួយដែលមានក្រុមសង្គ្រោះដែលមានសមត្ថភាព​ តែងតែមានឧបទ្ទវហេតុដូចជាឡានរអិលធ្លាក់ច្រាំងថ្មចោទពេលភ្លៀងធ្លាក់ ឡានបុក ឬក្មេងជាប់ក្នុងភ្លើង នៅ​គ្រប់​វគ្គ ក្រុមជួយសង្គ្រោះរបស់ទីក្រុងជួយសង្គ្រោះតួអង្គពីបញ្ហា នៅចុងបញ្ចប់នៃវគ្គនីមួយៗ ក្រុម​សង្គ្រោះ​ផ្តល់​ដំបូន្មាន​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់តួអង្គ​ដែល​មាន​គ្រោះថ្នាក់ និង​មើល​កុមារ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តុក្កតា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គំនូរជីវចល
ជំងឺបក្សី
ជំងឺបក្សី ជាប្រភេទជំងឺដែលកើតមានលើសត្វស្លាបចិញ្ចឹមមានដូចជាជំងឺ
២ បរាសិតដែលកើតឡើងខាងក្រៅខ្លួន
២.១ - ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយចៃ (Lice)
២.២ - ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយស្រមើល (Flea)
២.៣ - ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយកមរមាស់ (Mite)
២.៤ - ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយដង្កែ (Tick)
២.៥ - វិធីសាស្ត្រទូទៅក្នុងការព្យាបាល និងការពារបក្សីប្រឆាំងនឹងជំងឺបរាសិត ដែលរស់នៅក្រៅខ្លួនបក្សី
៣ ជំងឺដែលបណ្តាលមកពីប្រូតូសូអ៊ែរ (Protozoan Infection in Poultry)
៣.២ - ជំងឺតុកស៊ីប្លាស្មូស៊ីស (Toxiplasmosis)
៣.៣ - ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីប្រូតូសូអ៊ែរផ្សេងៗទៀត (Other Protozoan Infection in Poultry)
៤ ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីផ្សិត (Fungal Infection in Poultry)
៤.១ - ជំងឺអាស្ពែហ្គីឡូស៊ីស (Aspergillosis)
៤.២ - ជំងឺមីកូតុកស៊ីកូស៊ីស (Mycotoxicosis)
៤.៣ - ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីផ្សិតផ្សេងៗទៀត (Other Fungal Disease)
៥ ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីបាក់តេរី (Bacterial Diseases)
៥.១ - ជំងឺរាគសបក្សី (Pullorum Disease)
៥.២ - ជំងឺគ្រុនពោះវៀនបក្សី (Fowl Typhoid)
៥.៤ - ជំងឺកូរីសាបក្សី (Infectious Coryza)
៥.៥ - ជំងឺប៉ារ៉ាទីហ្វូអ៊ីដ (Fowl Paratyphoid)
៥.៧ - ជំងឺរបេងបក្សី (Avian Tuberculosis)
៥.៨ - ជំងឺរបេង ផ្សេដូបក្សី (Avian Pseudo Tuberculosis)
៥.១០ - ជំងឺរលាកស៊ីណូវីទ (Infectious Synovitis)
៥.១១ - ជំងឺបូទូលីស (Botulism)
៥.១២ - ជំងឺប៉ាស្ទែរ៉ែឡា អាណាទីប៉ែស្ទីហ្វែរ (Pasterella Anatipestifer Infection)
៦ ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយវីរុស (Viral Disease in Poultry)
៦.១ - ជំងឺញូវកាស (Newcastle Disease)
៦.២ - ជំងឺហ្គូមបូរូ (Gumboro Disease)
៦.៣ - ជំងឺមារិក (Marek' Disease)
៦.៤ - ជំងឺអុត (Fowl Pox)
៦.៥ - ជំងឺរលាកទងសួត (Infections Bronchitis)
៦.៦ - ជំងឺរលាកបំពង់សំឡេង និងបំពង់ខ្យល់ (Laryngotracheitis)
៦.៧ - ជំងឺផ្តាសាយបក្សី (Avian Influenza)
៦.៨ - ជំងឺម៉ូណូស៊ីតូស៊ីសបក្សី "មហារីកឈាមស" (Avian Monocytosis)
៦.៩ - ជំងឺរាគស៊ុត (Egg Drop Syndrom)
៦.១០ - ជំងឺឡៃកូស៊ីស "មហារីកឈាម" (Leucosis)
៦.១១ - ជំងឺរលាកថ្លើម (Inclusion Body Hepatitis)
៦.១២ - ជំងឺរលាកខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នងបក្សី (Avian Encephalomyelitis)
៦.១៣ - ជំងឺរលាកថ្លើមទា (Duck Viras Hepatitis)
៦.១៤ - ជំងឺប៉េស្តទា (Duck Plague)
៦.១៥ - ចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវអនុវត្តន៍ នាំអោយការចាក់ថ្នាំការពារមានប្រសិទ្ធភាព
៧ ជំងឺដែលបណ្តាលមកពីក្លាមីឌីយ៉ា (Chlamydia Disease in Poultry)
៨ ជំងឺដែលបណ្តាលមកពីស្ពៀរ៉ូស៊ីត (Spirocheatal Disease in Poultry)
៩ ជំងឺដែបណ្តាលមកពីចំណីអាហារ (Nutritional Disease)
៩.១ ជំងឺកង្វះវីតាមីន (Vitamin Deficiency)
៩.២ - ជំងឺកង្វះជីវជាតិខនិច ឬសារធាតុរ៉ែ (Mineral Dificiency)
១០ សញ្ញាមិនប្រក្រតីផ្សេងៗទៀតជួបប្រទះចំពោះបក្សី (Miscellaneous Disease in Poultry)
១០.១ - សញ្ញាចឹកគ្នា (Cannibalism)
១០.២ - មូលហេតុដែលនាំអោយកើតបញ្ហានេះ ការព្យាបាល និងការការពារ
១១ ភាពស៊ាំនឹងមេរោគ និងការចាក់វ៉ាក់សាំង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺបង្ករោគ
រ៉ូប៊ឺត ខាលលីយ៉ូ
Cailliau បានកើតនៅ Tongeren បែលហ្ស៊ិក។ នៅឆ្នាំ 1958 លោកបានផ្លាស់ប្តូរជាមួយឪពុកម្តាយរបស់គាត់ទៅតំបន់ Antwerp ។ បន្ទាប់ពីលោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាអនុវិទ្យាល័យពីសាកលវិទ្យាល័យ Ghent នៅឆ្នាំ 1969 ដែលជាវិស្វករសំណង់ស៊ីវិលវិស្វកម្មអគ្គិសនីនិងមេកានិច (ហូឡង់: Burgerlijk Werktuigkundig ធ្វើដំណើរ Elektrotechnisch Ingenieur) ។ លោកក៏បានមានបរិញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់ពីសាកលវិទ្យាល័យមីឈីហ្គែនក្នុងកុំព្យូទ័រ, ពត៌មាននិងការត្រួតពិនិត្យវិស្វកម្ម, 1971 មួយ។ ក្នុងអំឡុងពេលសេវាយោធារបស់គាត់នៅក្នុងជួរកងទ័ពបែលហ្ស៊ិកដែលគាត់បានរក្សាកម្មវិធី Fortran ដើម្បីក្លែងធ្វើចលនាទ័ព។ នៅក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ 1974 លោកបានចាប់ផ្តើមធ្វើការនៅ CERN ដែលជាសមាជិកក្នុងផ្នែកក្រុមហ៊ុន Proton Synchrotron (PS) មានមួយដែលធ្វើការលើប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យនៃការបង្កើនល្បឿននេះ។ នៅខែមេសាឆ្នាំ 1987 គាត់បានចាកចេញពីផ្នែកទំនុកដើម្បីក្លាយទៅជាក្រុមមេដឹកនាំនៃប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រការិយាល័យនៅផ្នែកដោះស្រាយទិន្នន័យ។ នៅឆ្នាំ 1989 លោក Tim Berners-Lee បានស្នើឡើងប្រព័ន្ធទ្រមង់ Hypertext សម្រាប់ការចូលដំណើរការទៅកាន់ទម្រង់ជាច្រើននៃឯកសារនៅនិងទាក់ទងទៅនឹង CERN ។ ប៊ែណឺ-លោក Lee បានបង្កើតប្រព័ន្ធបណ្តាញហៅវាទូទាំងពិភពលោកចន្លោះពីខែកញ្ញានិងខែធ្នូឆ្នាំ 1990 ក្នុងអំឡុងពេលនេះ Cailliau ហើយលោកបានសហការនិពន្ធសំណើរមួយសម្រាប់ការផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់គម្រោងនេះ។ [6] Cailliau ក្រោយមកបានក្លាយជាអ្នកគាំទ្រដ៏សំខាន់នៃ គម្រោងនេះនិងបានបង្កើតជាមួយនឹងលោក Nicola Pellow កម្មវិធីរុករកបណ្ដាញជាលើកដំបូងសម្រាប់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការរបស់ Mac OS បានហៅ MacWWW ។ នៅឆ្នាំ 1993 ដោយសហការជាមួយ Fraunhofer Gesellschaft Cailliau បានចាប់ផ្តើមគម្រោងបណ្តាញដែលមានមូលដ្ឋានជាលើកដំបូងរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុបសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននៅអឺរ៉ុប (ប្រាជ្ញា) ។ ជាលទ្ធផលនៃការងាររបស់គាត់ជាមួយនឹងសេវាផ្នែកច្បាប់ CERN មួយ CERN បានចេញផ្សាយបច្ចេកវិទ្យាបណ្តាញចូលទៅក្នុងដែនសាធារណៈនៅថ្ងៃទី 30 ខែមេសាឆ្នាំ 1993 ។ នៅក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ 1993 Cailliau ហៅថាសម្រាប់សន្និសិទអន្ដរជាតិជាលើកដំបូងដែល WWW ត្រូវបានគេប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ 1994 CERN នេះបាននាំយកមករួមគ្នាក្នុងសន្និសីទ oversubscribed 380 អ្នកត្រួសត្រាយបណ្តាញនិងជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍតំបន់បណ្តាញនេះ។ សន្និសិទនេះបាននាំឱ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មាធិដឹកនាំសន្និសីទ World Wide Web អន្ដរជាតិដែលបានរៀបចំសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំមួយចាប់តាំងពីពេលនោះមក។ Cailliau ជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការមួយពីឆ្នាំ 1994 រហូតមកដល់ឆ្នាំ 2002 ។ ក្នុងឆ្នាំ 1994 Cailliau បានចាប់ផ្តើមគម្រោង "បណ្ដាញសម្រាប់សាលា" ជាមួយគណៈកម្មការអឺរ៉ុបណែនាំតំបន់បណ្ដាញដែលជាធនធានសម្រាប់ការអប់រំមួយ។ បន្ទាប់ពីការជួយផ្ទេរការអភិវឌ្ឍបណ្តាញពី CERN ទៅកាន់បណ្តាញសមាគមទូទាំងពិភពលោក (របស់ W3C) គាត់បានលះបង់ពេលវេលារបស់លោកក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាសាធារណៈ។ លោកបានចូលនិវត្តន៍ដំបូងពី CERN នៅខែមករាឆ្នាំ 2007 ។ ឥឡូវ Cailliau គឺជាសមាជិកសកម្មនៃ Newropeans, ចលនានយោបាយ Pan-អឺរ៉ុបដែលគាត់និង Lucas Cominassi បានព្រាងសំណើថ្មីនេះទាក់ទងនឹងសង្គមពត៌មានអឺរ៉ុប។ គាត់ជាអ្នកនិយាយជាសាធារណៈនៅលើអតីតកាលនិងអនាគតនៃបណ្តាញទូទាំងពិភពលោកនិងបានបញ្ជូនសុន្ទរកថាបើកសុន្ទរកថាក្នុងសន្និសីទអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ពេលរត់បដិវត្តន៍ប្រចាំឆ្នាំនៅក្នុង Edinburgh, ស្កុតឡេននៅថ្ងៃទី 1 កញ្ញា 2009 ។
រឿន ពុទ្ធមង្គល
រឿន ពុទ្ធមង្គល កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ៤រោច ខែ​ទុតិយាសាឍ ឆ្នាំ​ឆ្លូវ ត្រីស័ក ព.ស.​២៥៦៥ គឺ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ កក្កដា គ.ស.​២០២១ នៅ​ភូមិសំរោងទាវ សង្កាត់ក្រាំងធ្នង់ ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ​ ។
ជីវប្រវត្តិ
លោក រឿន ម៉េងឡាយ៉ា កើតនៅថ្ងៃពុធ ១រោច ខែបឋមាសាឍ ឆ្នាំឆ្លូវ សប្តស័ក ពុទ្ធសករាជ ២៥២៨ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ៣ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨៥ នៅ ឃុំបារាយណ៍ ស្រុក ​ស្រីសន្ធរ​ ខេត្តកំពង់ចាម ប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រោយពី​លោកបាន​បញ្ចប់​បឋមសិក្សា នៅឯ​ស្រុកកំណើត នៅឆ្នាំ១៩៩៧ លោកក៏បាន​មករស់នៅ​ឃុំព្រែករំដេង ដោយ​ស្នាក់នៅ​វត្ត ពហុបុប្ផារាម  ហៅ  ព្រែករំដេង និងសិក្សា​នៅ​បឋមសិក្សាព្រែករំដេង ​ដើម្បីបន្ត​ការសិក្សា​ ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យស្វាយតានន់ ។ ឃុំបារាយណ៍
ឯកសារយោង
ភូមិស្យាបឹងវែងជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ឃុំបារាយណ៍
តំណក្រៅ
ប្រជាជនភូមិ ស្យាបឹងវែង
មហានារទកស្សបជាតក
សុត្តន្តបិដកេ ខុទ្ទកនិកាយស្ស ជាតកំ ទ្វាទសមោ ភាគោ មហានិបាតជាតកំ មហានារទកស្សបជាតកំ
[១] អហុ រាជា វិទេហានំ  អង្គតិ នាម ខត្តិយោ
បហុតយោគ្គោ ធនិមា  អនន្តពលបោរិសោ ។
សោ ច បណ្ណរសេ រត្តឹ  បុរិមេ យាមេ អនាគតេ
ចាតុមាសា កោមុទិយា  អមច្ចេ សន្និបាតយិ ។
បណ្ឌិតេ សុតសម្បន្នេ  មិតបុព្វេ វិចក្ខណេ
វិជយញ្ច សុនាមញ្ច​   សេនាបតឹ អលាតកំ ។
តមនុបុច្ឆិ វេទហោ  បច្ចេកំ ព្រូថ សំរុចឹ
កាយជ្ជ រតិយា រត្តឹ  វិហរេមុ ឥមំ ឧតុំ ។
[១] (អភិសម្ពុទ្ធគាថា) ព្រះរាជារបស់ពួកជនអ្នកនៅក្នុងដែនវិទេហៈ ជាក្សត្រទ្រង់ព្រះនាមអង្គតិ មានយានច្រើន មានទ្រព្យច្រើន មានពួកពល មិនមានទីបំផុត​ ។ នៅពេលបឋមយាម ដែលមិនទាន់កន្លងនៃរាត្រី ជាគំរប់ ១៥ ជាទីបំផុតនៃខែភ្លៀង៤ខែ ជាទីរីកនៃផ្កាកុមុទ ព្រះអង្គ ទ្រង់ប្រជំុអាមាត្យទាំងឡាយ ជាបណ្ឌិត បរិបូណ៍ដោយការស្តាប់ ជាអ្នកញញឹមមុននិយាយ ជាអ្នកមានប្រាជ្ញា ឈ្មោះ វិជយៈ១ ឈ្មោះសុនានៈ១ និងសេនាបតីឈ្មោះអលាតៈ១ ។ ព្រះបាទវិទេហៈ ទ្រង់សួរអាមាត្យនោះជាលំដាប់ថា អ្នកទាំងឡាយ ចូរពោលតាមសេចក្តីពេញចិត្តផ្សេងៗគ្នា ថ្ងៃនេះជារាត្រីជាទីបំផុតនៃខែភ្លៀង៤ខែ ជាទីរីកនៃផ្កាកុមុរ មណ្ឌលព្រះចន្ទដ៏ស កំចាត់បង់ងងឹត ថ្ងៃនេះយើងទាំងឡាយ នឹងនៅដោយសេចក្តីត្រេកអរដូចម្តេច ក្នុងរាត្រីរដូវនេះ ។
[២] តតោ សេនាបតិ រញ្ញោ  អលាតោ ឯតទព្រវិ
ហដ្ឋំ យោគ្គំ ពលំ សព្វំ  សេនំ សន្នាហយាមសេ ។
និយ្យាម ទេវ យុទ្ធាយ  អនន្តពលបោរិសា
យេ តេ វសំ ន អាយន្តិ  វសំ ឧបនីយាមសេ ។
'''ឯសា មយ្ហំ សកាទិដ្ឋិ  អជិតំ ឧជិយាមសេ {ឱ. ឱជិនាមសេ} ។'''
(រមស្សុ ទេវ យុទ្ធាយ  ឯតំ ចិត្តមតំ មម)
[២] លំដាប់នោះ សេនាបតីរបស់ព្រះរាជា ឈ្មោះអលាតៈ បានក្រាបទូលដូច្នេះថា យើងខ្ញុំនឹងចាត់ចែងយាន ពល នឹងសេនាទាំងអស់ ដែលមានចិត្តរីករាយហើយ ។ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព យើងខ្ញុំមានពួកពលមិនមានទីបំផុត នឹងចេញទៅដើម្បីច្បាំង ពួកព្រះរាជាណាមិនមកចុះអំណាច យើងនឹងនាំចូលមកចុះអំណាចព្រះអង្គ នេះជាសេចក្តីយល់ផ្ទាល់ខ្លួន របស់ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ពួកទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ នឹងផ្ចាញ់សត្រូវដែលមិនទាន់ផ្ចាញ់ ។ (បពិត្រព្រះសម្មតិទេព សូមព្រះអង្គត្រេកអរក្នុងចំបាំង នេះជាសេចក្តីចូលចិត្តរបស់ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ) ។
[៣] អលាតស្ស វចោ សុត្វា  សុនាមោ ឯតទព្រវិ
សព្វេ តុយ្ហំ​ មហារាជ  អមិត្តា វសមាគតា ។
និក្ខិត្តសត្ថា បច្ចត្តា  និវាតមនុវត្តរេ
អន្នបាបញ្ច ខជ្ជញ្ច  ខិប្បំ អភិហរន្តុ តេ
រមស្សុ ទេវ កាមេហិ  នច្ចគីតេសុ វាទិតេ ។
[៣] អាមាត្យឈ្មោះសុនាមៈ បានស្តាប់ពាក្យអលាតសេនាបតីហើយ ក៏ក្រាបទូលដូច្នេះថា បពិត្រមហារាជ ពួកសត្រូវទាំងអស់ មកចុះអំណាចព្រះអង្គស្រាប់ហើយតើ ។ ពួកសត្រូវមានគ្រឿងសស្ត្រាដាក់ចុះហើយ តែងប្រព្រឹត្តបន្ទន់បន្ទាប មហោស្រពដ៏ឧត្តមនឹងមានក្នុងថ្ងៃនេះ ការច្បាំងទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ មិនពេញចិត្តទេ ។ ជនទាំងឡាយ ចូរនាំយកបាយ ទឹក នឹងបង្អែមយ៉ាងឆាប់មកថ្វាយព្រះអង្គ បពិត្យព្រះសម្មតិទេព សូមព្រះអង្គត្រេកអរ ក្នុងការរាំច្រៀង នឹងគ្រឿងប្រគំុ ដោយកាមទាំងឡាយចុះ ។
ឃុំជ្រៃឃ្មុំ
(Chrey Khmum Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង  មាន ៨ភូមិ÷
មហានារទកស្សបជាតក
សព្វេ កាមា មហារាជ  និច្ចំ តវ ឧបដ្ឋិតា ។
ឃុំជ្រៃឃ្មុំ
Boundary East	ទល់នឹងឃុំរំលេច ឃុំព្រៃទឹង ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល West	ទល់នឹងឃុំព្នៅទី២ ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល South	ទល់នឹងឃុំកញ្ចំ ស្រុកពារាំង North	ទល់នឹងឃុំព្នៅទី១ ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល
=អប់រំ=
មហានារទកស្សបជាតក
ន ហេតុ ទុល្លកា ទេវ  តវ កាមេហិ មោទិតុំ
ឃុំជ្រៃឃ្មុំ
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
មហានារទកស្សបជាតក
'''សទាបិ កាមា លព្ភន្តិ {ម. សុលភា។}  នេតំ ចិត្តមតំ បម ។'''
ឃុំជ្រៃឃ្មុំ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
មហានារទកស្សបជាតក
យោ នជ្ជ វិនយេ កង្ខំ  អត្ថធម្មវិទូ ឥសេ ។
ឃុំជ្រៃឃ្មុំ
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
មហានារទកស្សបជាតក
[៤] វិជយាមាត្យ បានស្តាប់ពាក្យសុនាមអាមាត្យហើយ ក៏ក្រាបទូលដូច្នេះថា បពិត្រមហារាជ កាមទាំងអស់ប្រាកដដល់ព្រះអង្គជានិច្ចហើយតើ ។ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព កាមទាំងនេះ ព្រះអង្គមិនមែនបានដោយក្រទេ កាលបើព្រះអង្គ (ប្រាថ្នា) រីករាយដោយកាមទាំងឡាយ ព្រះអង្គបានសព្វៗ កាល នេះមិនមែនជាសេចក្តីពេញចិត្តរបស់ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំទេ ។ សមណព្រាហ្មណ៍ណា អ្នកដឹងអត្ថនឹងធម៌ ជាអ្នកស្វែងរកគុណ គប្បីបន្ទោបង់សេចក្តីសង្ស័យនៃយើងទាំងឡាយ ក្នុងថ្ងៃនេះបាន យើងទាំងឡាយនឹងចូលទៅរកសមណព្រាហ្មណ៍ ជាពហុស្សូតនោះ ។
[៥] វិជយស្ស វចោ សុត្វា  រាជា អង្គតិមព្រវិ
យថា វិជយោ ភណតិ​  មយ្ហំ បេតំ វ រុច្ចតិ ។
សមណំ ព្រាហ្មណំ វាបិ  ឧបាសេមុ ពហុស្សុតំ
យោ នជ្ច វិនយេ កង្ខំ  អត្ថធម្មវិទូ ឥសេ ។
សព្វេវ សន្តា ករោថមតឹ  កំ ឧបាសេមុ បណ្ឌិតំ
យោ នជ្ជវិនយេ កង្ខំ  អត្ថធម្មវិទូ​ ឥសេ ។
ព្រះរាជា ទ្រង់ព្រះនាមអង្គតិ ទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ពាក្យនៃវិជយាមាត្រហើយ ទ្រង់ត្រាស់ថា ការណ៍នេះពេញចិត្តដល់យើង ដូចវិជយាមាត្រពោល ។ សមណព្រាហ្មណ៍ណា ជាអ្នកដឹងអត្ថនឹងធម៌ជាអ្នកស្វែងរកគុណ គប្បីបន្ទោបង់សេចក្តីសង្ស័យនៃយើងទាំងឡាយបានក្នុងថ្ងៃនេះ យើងទាំងឡាយនឹងចូលទៅរកសមណព្រាហ្មណ៍ជាពហុស្សូតនោះ ។ អ្នកទាំងអស់គ្នា ចូរធ្វើសេចក្តីយល់ ចុះយើងគួរចូលទៅរកបណ្ឌិតណា ដែលជាអ្នកដឹងអត្ថ នឹងធម៌ ជាអ្នកស្វែងរកគុណ បន្ទោរបង់សេចក្តីសង្ស័យនៃពួកយើងបានក្នុងថ្ងៃនេះ ។
[៦] វេទេហស្ស វចោ សុត្វា  អលាតោ ឯតទព្រវិ
អត្ថាយំ មិគទាយស្មឹ  អចេលោ ធីរសម្មតោ ។
គុណោកស្សបគោត្តាយំ  សុតោ ចិត្រកថី​ គណី
តំ ទេវ បយិរុបាសេមុ  សោនោ កង្ខំវិនេស្សតិ ។
[៧] អលាតសេនាបតី បានស្តាប់ព្រះបន្ទូល នៃព្រះបាទវិទេហៈហើយក៏ក្រាបទូលដូច្នេះថា មានអចេលក ១ អង្គនេះ ដែលគេសន្មតថាជាអ្នកប្រាជ្ញ គង់ក្នុងមិគទាយវ័ន ។ អចេលកៈនេះ ឈ្មោះគុណៈ ជាកស្សបគោត្រ ជាអ្នកចេះដឹង ជាអ្នកពោលពាក្យដ៏វិចិត្រ ជាគណាចារ្យ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព យើងគួរចូលទៅរកអចេលកៈនោះ លោកនឹងបន្ទោបង់សេចក្តីសង្ស័យ នៃពួកយើងបាន ។
[៧] អលាតស្ស វចោ សុត្វា ​ រាជា ចោទេសិ សារថឹ
[៧] ព្រះរាជាទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ពាក្យនៃអលាតសេនាបតីហើយ ទ្រង់បង្គាប់នាយសារតីថា យើងនឹងទៅកាន់មិគទាយវ័ន អ្នកចូរនាំយកនូវយានដែលទឹមហើយ មកក្នុងទីនេះ ។
សុក្ខេមដ្ឋបរិវារំ  បណ្ឌរំ ទោសិនា មុខំ ។
តត្រាសុំ កុមុទា យុត្តា  ចត្តារោ សិន្ធវា ហយា
'''អនីលុប្បសមុប្បាតា {ម. អនីលុប្បសមុប្បាទា។}  សុទន្តា សុវណ្ណមាលិមនោ ។'''
សេតច្ឆត្តំ សេតរថោ   សេតស្សា សេតវិជនឹ
វេទេហោ សហមច្ចេហិ  នីយំ ចន្ទោវ សោភតិ ។
តម នុយាយឹសុ ពហវោ  ឥន្ទិខគ្គធរា ពលី
អស្សបិដ្ឋិគតា វីរា  នរា នរវរាធិបំ
សោ មុហុត្តំវ យាយិត្វា  យានា ឱរុយ្ហ ខត្តិយោ
វេទេហោ សហមច្ចេហិ  បត្តិ គុណមុបាគមិ ។
យេបិ តត្ថ តទា អាសុំ  ព្រាហ្មណិព្ភា សមាគតា
ន តេ អបនយិ រាជា  អកតំ ភូមិមាគតេ ។
[៨] ពួកនាយសារថី បានទឹមថ្វាយព្រះរាជានោះ នូវយានជាវិការៈនៃភ្លុក មានទ្រពងជាវិការនៃប្រាក់ មានប្រដាប់ជាបរិវារដ៏សរលង់ ហាក់ដូចមុខនៃរាត្រី ដែលប្រាស់ចាកទោស ឬដូចព្រះចន្ទ្រ​ (ពេញវង់) ក្នុងរថនោះ នាយសារថីបានទឹម សេះសិន្ធព ៤ មានសម្បុរដូចផ្កាកុមុទ មានសន្ទុះលឿនប្រហែលនឹងសន្ទុះខ្យល់ ដែលបង្ហាត់ល្អហើយ ប្រដាប់ដោយកម្រងផ្កាជាវិការៈនៃមាស ។ មានព្រះក្លស់ស រថស សេះស ស៊ែស ព្រះបាទវិទេហៈយាងទៅ (ដោយរថនោះ) ជាមួយនឹងពួកអាមាត្យ ក៏ល្អដូចជាព្រះចន្ទ្រ ។ ពលដ៏ច្រើន ជាអ្នកទ្រទ្រង់នូវលំពែងនឹងដាវ ទាំងពួកជនអ្នកក្លាហានក៏ជិះលើខ្នងសេះ ហើយតាមដង្ហែព្រះរាជានោះ ដែលជាធំដ៏ប្រសើរជាងនរៈ ។ ព្រះបាទវិទេហៈ ជាក្សត្រនោះ ក៏យាងទៅកាន់ឧទ្យានដោយមួយរំពេច ទ្រង់ចុះពីយាន យាងផ្ទាល់ព្រះបាទ ជាមួយនឹងអាមាត្យ ក៏យាងទៅរកជីវកៈ ឈ្មោះគុណៈ ។ គ្រានោះព្រាហ្មណ៍នឹងគហបតីទាំងឡាយណា ដែលមកប្រជុំគ្នាក្នុងឧទ្យាននោះ ព្រះរាជា ក៏មិនបណ្តេញព្រាហ្មណ៍នឹងគហបតីទាំងនោះ ដែលមកកាន់ទីដែលមិនបានធ្វើឱកាស ។
[៩] តតោ សោ មុទុកាភិសិយា  មុទុចិត្តកសន្ថតេ
មុទុបច្ចត្ថតេ រាជា  ឯកមន្តំ ឧបាវិសិ ។
និសជ្ជ​ រាជា សម្មោទិ  កថំ សារាណិយំ តតោ
'''កច្ចិ យាបនិយំ ភន្តេ  វាតានមវិយត្តតា {ឱ. វាតានមវិសគ្គតា។ ម. វាតានមវិយគ្គតា។} ។'''
កច្ចិ អកសិរា វុត្តិ  លកសិ បណ្ឌិយាបនំ
អប្បាពាធោ ចសិកច្ចិ  ចក្ខុ ន បរិហាយតិ ។
[១០] តំ គុណោ បដិសម្មោទិ  វេទេហំ វិនយេ រតំ
យាបនីយំ មហារាជ  សព្វមេតំ តទូភយំ ។
កច្ចិ តុយ្ហំបិ វេទេហ  បច្ចន្តា ន ពលីយរោ
កច្ចិ អរោតំ យោគ្គន្តេ  កច្ចិ វហតិ វាហនំ
កច្ចិ តេ ព្យាធិយោ នត្ថិ  សរីរស្សបតាបិយា ។
[១០] អចេលកៈឈ្មោះគុណៈ បានរីករាយតបនឹងព្រះបាទវិទេហៈ ដែលទ្រង់ត្រេកអរក្នុងវិន័យដោយពាក្យថា បពិត្រមហារាជ អាត្មាភាពល្មមញ៉ាំងសរីរៈឲ្យប្រព្រឹត្តទៅបាន ខាងដើមដំណើរទាំងអស់ន៎ុះ ដំណើរទាំងពីរដែលព្រះអង្គត្រាស់សួរហើយនោះ (ក៏ស្រួលដែរ) ។ បពិត្រព្រះបាទវិទេហៈ ​បច្ចន្តគ្រាមទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គមិនបះបោរទេឬ យានរបស់ព្រះអង្គ មិនខូចខាតទេឬ វាហនៈនៅប្រព្រឹត្តទៅបានទេឬ ព្យាធិទាំងឡាយដែលដុតកំដៅសរីរៈរបស់ព្រះអង្គ មិនមានទេឬ ។
[១១] បដិសម្មោទិតោ រាជា  តតោ បុច្ឆិ អនន្តរា
អត្ថំ ធម្មញ្ច ញាយញ្ច  ធម្មកាមោ រថេសភោ ។
កថញ្ចរេ អាចរិយេ  បុត្តទារេ កថញ្ចរេ ។
កថញ្ចរេយ្យ វុឌ្ឍេសុ  កថំ សមណព្រាហ្មណេ
កថំ ធម្មញ្ចរិត្វាន  បេច្ច គច្ឆន្តិ សុគ្គតឹ
កថញ្ចេកេ អធម្មដ្ឋា បតន្តិ និរយំ អធោ ។
[១២] វេទេហស្ស វចោ សុត្វា  កស្សបោ ឯតទព្រវិ
សុណោហិ មេ មហារាជ  សច្ចំ អវិតថំ បទំ ។
នត្ថិ ធម្មចរិតស្ស  ផលំ កល្យាណបាបកំ
នត្ថិ ទេវ បរលោកោ  កោតតោ ហិ ឥធាគតោ ។
នត្ថិ ទេវ បិតរោ វា  កុតោ មាតា កុតោ បិតា
នត្ថិ អចរិយោ នាម  អទន្តំ កោ ទមេស្សតិ ។
សមតុល្យានិ ភូតានិ  នត្ថិ ជេដ្ឋាបចាយិកោ
នត្ថិ ពលំ វីរិយំ វា  កុតោ ឧដ្ឋានបោរិសោ ។
លទ្ធេយ្យំ លភតេ មច្ចោ  តត្ថ ទានផលំ កុតោ ។
នត្ថិ ទានផលំ ទេវ  អវសោ ទេវ វីរិយោ
ពាលេហិ ទានំ បញ្ញត្តំ  បណ្ឌិតេហិ បដិច្ឆិតំ
[១២] អចេលកៈជាកស្សបគោត្រ បានស្តាប់ព្រះបន្ទូលព្រះបាទវិទេហៈហើយ ក៏ទូលដូច្នេះថា បពិត្រមហារាជ សូមព្រះអង្គទ្រង់ព្រះសណ្តាប់នូវបទដែលពិត មិនឃ្លៀងឃ្លាតរបស់អាត្មាភាពចុះ ។ ផលល្អនឹងអាក្រក់ របស់បុគ្គលអ្នកប្រព្រឹត្តធម៌មិនមានទេ បពិត្រព្រះសម្មតិទេះបរលោកក៏មិនមានដែរ ព្រោះថាក្នុងលោកនេះ មាននរណាមកពីបរលោក ។ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព មួយទៀត មាតាបិតាមិនមានទេ មាតានឹងមានពីណា បិតានឹងមានពីណា បុគ្គលដែលឈ្មោះថាអាចារ្យមិនមានទេ បុគ្គលណានឹងទូន្មានបុគ្គលដែលទូន្មានមិនបាន ។ សត្វទាំងឡាយមានតុល្យភាពស្មើ ៗ គ្នា សត្វទាំងឡាយ ជាអ្នកគោរពចំពោះបុគ្គលចាស់ មិនមានទេ កំឡាំងក្តី ព្យាយាមក្តី ក៏មិនមានដែរ បុរសអ្នកព្យាយាមនឹងមានពីណា ។ ព្រោះថា សត្វទាំងឡាយទៀង ដូចទូកតូចចងភ្ជាប់នឹងទូកធំ សត្វរមែងបានរបស់ដែលត្រូវបាន ផលទានក្នុងបរលោកនោះ នឹងមានពីណា ។ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ផលទានមិនមានទេ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព សេចក្តីព្យាយាម មិនមានអំណាចទេ ទានគឺពួកជនពាលទេតើបញ្ញត្តមក ពួកបណ្ឌិត ចាំតែទទួលយកនូវទាននោះ ពួកជនពាលជាអ្នកមិនមានអំណាច សំគាល់ខ្លួនថាជាបណ្ឌិត រមែងឲ្យទានដល់បណ្ឌិតទាំងឡាយ ។
[១៣] សត្តិមេ សស្សតា កាយា  អច្ឆេជ្ជា អវិកោបិនោ
តេជោ បឋវី អាបោច  វាយោ សុខទុក្ខញ្ចិមេ ។
ជីវេ ច សត្តិមេ កាយា  យេសំ ឆេត្តា ន វិជ្ជតិ
នត្ថិ ហន្តាវ ឆត្តេ វា  ហញ្ញរេ វាបិ កោចិនំ ។
អន្តរេយេវ កាយានំ  សត្ថានិ វីតិវត្តរេ
យោ ចាយំ សិរមាទាយ  បរេសំ និសិតាសិនា
ន សោ ឆិន្ទតិ តេ កាយេ  តត្ថ បាបផលំ កុតោ ។
ចុល្លាសីតិមហាកប្បេ  សព្វេ សុជ្ឈន្តិ សំសវំ
អនាគតេ តម្ហិ កាលេ  សញ្ញតោបិន សុជ្ឈតិ ។
ចរិត្វាបិ ពហុំ ភទ្រំ  នេវ សុជ្ឈន្តិ នាគតេ
បាបញ្ចេបិ ពហុំ កត្វា  តំ ខណំ នាតិវត្តរេ ។
អនុបុព្វេន នោ សុទ្ធិ  កប្បានំ ចុល្លាសីតិយា
និយតឹ នាតិវត្តាម  នាលន្តមិវ សាតរោ ។
[១៣] ភ្លើង ដី ទឹក ខ្យល់ សុខ ទុក្ខ នឹងជីវិត ទាំង​ ៧ នេះឈ្មោះថាពួកទៀង ជាសភាវៈឲ្យដាច់មិនបាន ឲ្យកំរើកមិនបាន ។ ពួកទៀងទាំង ៧ នេះគប្បីរស់នៅជាដរាប ដែលបុគ្គលកាត់ហើយមិនមានឈ្មោះថាកាត់ បុគ្គលអ្នកសម្លាប់ក្តី បុគ្គលអ្នកកាត់ក្តីមិនមាន អ្នកណាឈ្មោះថា សម្លាប់អ្នកណាបាន ។ គ្រឿងសស្ត្រាទាំងឡាយ គ្រាន់តែចូលទៅក្នុងចន្លោះនៃពួក (ទៀង) ប៉ុណ្ណោះ បុគ្គលណាយកដាវដែលសំលៀងហើយ កាត់ក្បាលជនដទៃ បុគ្គលនោះមិនឈ្មោះថាកាត់ពួក (ទៀង) ទាំងនោះទេ ផលនៃបាបក្នុងការកាត់នោះនឹងមានពីណា ។ សត្វទាំងអស់ កាលអន្ទោលអស់មហាកប្ប ៨៤ ទើបបរិសុទ្ធឯង កាលបើមិនទាន់ដល់កាលនោះបុគ្គលសូម្បីសង្រួមក៏មិនបរិសុទ្ធ ។ កាលបើមិនទាន់ដល់កំណត់នោះ ពួកសត្វសូម្បីប្រព្រឹត្តល្អច្រើន ក៏មិនបរិសុទ្ធ ទុកជាធ្វើបាបច្រើនក៏មិនកន្លងហួសនូវខណៈនោះដែរ ។ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃយើងទាំងឡាយតាមលំដាប់នៃកប្ប ៨៤ យើងទាំងឡាយមិនកន្លងហួស (កម្រិត) ដ៏ទៀងនោះទេ ដូចសាគរមិនកន្លងហួសច្រាំង ។
[១៤] កស្សបស្សវចោ សុត្វា  អលាតោ ឯតទព្រវិ
អហំបិ បុរិមំ ជាតឹ  សរេ សំសវិតត្តនោ
បិង្គលោ នាមហំ អាសឹ  លុទ្ទោ គោឃាតកោ បុរេ ។
ពារាណសិយំ ផីតាយំ  ពហុំ បាបំ កតំ មយា
ពហូ មយា ហតា បាណា  មហឹសា សូករា អជា ។
នត្ថិ នូន ផលំ​ បាបេ  យោហំ ន និរយំ គតោ ។
[១៤] អលាតសេនាបតី លុះស្តាប់ពាក្យអចេលកៈជាកស្សបគោត្រហើយក៏ពោលដូច្នេះថា លោកដ៏ចម្រើនពោលយ៉ាងណា ពាក្យនោះពេញចិត្តខ្ញុំដែរ ។ ខ្ញុំរលឹកជាតិរបស់ខ្លួនក្នុងកាលមុន ដែលអន្ទោលទៅហើយថា ក្នុងកាលមុន ខ្ញុំកើតជាមនុស្សប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ឈ្មោះបិង្គលៈ ជាអ្នកសម្លាប់គោ ។ ខ្ញុំបានធ្វើបាបដ៏ច្រើន ក្នុងក្រុងពារាណសី ជាក្រុងសម្បូរ ខ្ញុំបានសម្លាប់សត្វដ៏ច្រើន គឺក្របី ជ្រូក ពពែ ។ លុះខ្ញុំច្យុតចាកអត្តភាពនោះ ក៏បានមកកើតក្នុងត្រកូលសេនាបតី ដ៏ស្តុកស្តម្ភក្នុងទីនេះ ផលបានរបស់ខ្ញុំមិនមានពិត បានជាខ្ញុំមិនទៅកាន់នរក ។
'''[១៥] អថេត្ថ វីជកោ នាម   ទាសា អាសិ បដជ្ជរី {ឱ. បលចូរ ។ ម. បដិច្ឆរី}'''
ឧបោសថំ ឧបវសន្តោ    គុណសន្តិកុបាគមិ ។
កស្សបស្ស វចោ សុត្វា   អលាតស្ស ច ភាសិតំ
បស្សសន្តោ មុហុំ ឧណ្ហំ  រុទំ អស្សូនិ វត្តយិ ។
[១៥] គ្រានោះ ក្នុងក្រុងមិថិលា មានបុគ្គលកម្សត់ម្នាក់ ជាទាសៈឈ្មោះជិវកៈ រក្សាឧបោសថហើយ ចូលទៅកាន់សម្នាក់នៃអចេលកៈឈ្មោះគុណៈ ។ វិជកៈលុះស្តាប់ពាក្យរបស់គុណៈ ជាកស្សបៈគោត្រ និងពាក្យដែលអលាតសេនាបតីពោលហើយ ក៏ដកដង្ហើមចេញដ៏ក្តៅរឿយ ៗ យំបង្ហូរទឹកភ្នែក ។
[១៦] តមនុបុច្ឆិ វេទេហោ   កិមត្ថំ សម្ម រោទសិ
កិន្តេ សុតំ វា ទិដ្ឋំ វា   កឹ មំ វេទេសិ វេទនំ ។
[១៦] ព្រះបាទវិទេហៈ ទ្រង់ត្រាស់សួរវិច្ឆិកានោះថា ម្នាលសំឡាញ់់ អ្នកយំ តើដើម្បីអ្វី អ្នកបានឮ បានឃើញអ្វី អ្នកដល់នូវទុក្ខវេទនាដូចម្ដេច ចូលប្រាប់យើងដឹងផង ។
[១៧] វិជកៈ បានស្ដាប់ព្រះបន្ទូលព្រះបាទទេហៈហើយ ក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រមហារាជ ទុក្ខវេទនារបស់ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ មិនមានទេ សូមព្រះអង្គទ្រង់ព្រះ ទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ចុះ ។
ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ រលឹកឃើញនូវ សេចក្តីសុខរបស់ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ក្នុងជាតិមុន កាលដែលបានកើតជាភាវសេដ្ឋី ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងគុណធម៌ ក្នុងបុរីឈ្មោះសាកេត ។  ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ត្រូវពួកព្រាហ្មណ៍និងគហបតី សរសើរហើយ ថាជាអ្នកត្រេកអរ ក្នុងការចែករំលែកទាន ជាអ្នកមានការងារដ៏ស្អាត តែទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ មិនហ៊ាននឹកនានូវអំពើអាក្រក់របស់ខ្លួនដែលធ្វើហើយទេ ។ បពិត្រព្រះបាទវិទេហៈ ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ លុះច្យុតចាកអត្តភាពនោះ ក៏មកកើតក្នុងគភ៌នៃកុម្ភទាសី ជាស្រីទុគ៌ត  ក្នុងក្រុងមិថិលានេះ តាំងពីកើតមក ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ទុគ៌តក្រៃពេក ។ សូម្បីទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំទុគ៌តយ៉ាងនេះ ក៏តាំងនៅក្នុងការប្រព្រឹត្តិស្មើ តែងឲ្យភត្តពាក់កណ្ដាលដល់បុគ្គលអ្នកត្រូវការ ។ តែងរក្សា (ឧបោសថ) អស់ថ្ងៃទី ១៤ នឹងថ្ងៃទី ១៥ សព្វៗកាល ទាំងមិនបៀតបៀនសត្វផង បានវាបង់ការលួចលាក់ផង ។ អំពេីដែលសន្សំល្អហើយទាំងអស់នេះ មិនមានប្រយោជន៍ទេ ដូចជាអលាតសេនាបតីពោលដែរ ។ ដែលទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំទទួលទុក្ខទោស ដោយជាក់ស្ដែងនេះ ដូចជាអ្នកលេងគ្មានសិល្បៈ ឬដូចជាអលាតសេនាបតីជាអ្នកលេងស្កាបានរៀនហើយ ក៏បានទទួលការឈ្នះ ។ ទូលព្រះបង្គំមិនឃើញទ្វារសម្រាប់ទៅកាន់សុគតិសោះ បពិត្រព្រះរាជា ព្រោះហេតុនោះបានជាទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំយំទួញ ព្រោះបានស្ដាប់ភាសិតនៃអចេលកៈ ជាកស្សបគោត្រ ។
[១៨] ព្រះរាជាព្រះនាមអង្គតិ ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ពាក្យវិជកៈ ហើយទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលវិជកៈ ទ្វារនៃសុគតិមិនមានទេ អ្នកចូរសង្ឃឹមការដ៏ទៀងចុះ ។ បានឮថា សុខឬទុក្ខ ជារបស់ទៀង ដែលពួកសត្វរមែងតែងបាន សេចក្តីបរិសុទ្ធិ ព្រោះសង្សារ របស់សត្វទាំងឡាយ (រមែងមាន) អ្នកកុំប្រញាប់ចង់ឃើញ ក្នុងកាលដែលមិនទាន់ដល់ (កំណត់នោះ) ឡើយ ។ ក្នុងកាលមុន យើងជាបុគ្គលល្អ បានខ្វល់ខ្វាយ (បម្រើ) នូវពួកព្រាហ្មណ៍និងគហបតី កាលប្រៀនប្រដៅនូវវោហារ (រាជកិច្ច) ក៏សាបសូន្យចាកសេចក្តីត្រេកអរ (ក្នុងកាមគុណ) ជាលំដាប់ ។
[១៩] ព្រះរាជា ទ្រង់ត្រាស់នឹងអចេលកៈ ជាកស្សបគោត្រថា បពិត្រលោកដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើមានការប្រជុំ យើងនឹងជួបគ្នាម្ដងទៀត ។ ព្រះបាទវិទេហៈ ទ្រង់ត្រាស់ព្រះតម្រាស់នេះហើយ ទ្រង់ត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះនិវេសន៍របស់ព្រះអង្គវិញ ។
[២១] តាំងពីកាលនោះមក រហូតដល់រាត្រី១៤ នាងរាជកញ្ញា របស់ព្រះបាទវិទេហៈ ព្រះនាមរុចា ជាធីតាបង្កើត ជាទីស្រលាញ់ បានពោលចំពោះមេនំថា នែម៉ែ សូមម៉ែប្រដាប់ស្អិតស្អាងខ្ញុំ ទាំងពួកស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ ក៏ចូរប្រដាប់ស្អិតស្អាងដែរ ស្អែក ជាថ្ងៃទី ១៥ ជាថ្ងៃទិព្វ ខ្ញុំនឹងទៅកាន់សំណាក់បិតា ។ ស្ត្រីទាំងឡាយបាននាំមកនូវផ្កាកម្រង ខ្លឹមចន្ទន៍ កែវមណី ស័ង្ខ កែវមុក្តា មានដំឡៃដ៏ច្រើននឹងសំពត់អម្ពរណ៍មានពណ៌ក្រហមផ្សេងៗ ថ្វាយព្រះរាជកញ្ញានោះ ។ពួកស្ត្រីដ៏ច្រើន បានចោមរោមព្រះរាជកញ្ញាព្រះនាមរុចានោះ ដែលមានសម្បុរដ៏រុងរឿង កំពង់គង់លើតាំងជាវិការៈនៃមាស ។
[២២] ឯនាងរុចានោះ ស្អិតស្អាង ដោយគ្រឿងអភរណៈទាំងពួងឋិតនៅ ក្នុងកណ្ដាល នៃពួកស្ត្រីជាសំឡាញ់ បានចូលទៅកាន់វិមានចន្ទក៍ ដូចជាផ្លេកបន្ទោរ អាស្រ័យមេឃ ។ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ថ្វាយបង្គំព្រះបាទវិទេហៈ ដែលទ្រង់ត្រេកអរក្នុងវិន័យ ហើយយាងចូលទៅគង់លើតាំង ដែលវិចិត្រដោយមាស ក្នុងទីសមគួរ ។
[២៣] ព្រះបាទវិទេហៈ ទ្រង់ទតឃើញការប្រជុំនោះ ដូចជាទីប្រជុំពួកស្ត្រីទេពអប្សរ ទើបត្រាស់ព្រះតម្រាស់នេះនឹងនាងរុចា ដែលឋិតនៅត្រង់កណ្ដាល នៃពួកស្ត្រីជាសំឡាញ់ថា នាងត្រេកអរក្នុងប្រាសាទ ស្រះបោក្ខរណីខាងក្នុងដែរឬ ពួកជនបាននាំមកនូវបង្អែមមានប្រការដ៏ច្រើន ដល់នាងសព្វកាលដែរឬ។ ។ ០ឲ២៥
ម៌ខាងក្រោមនិងខាងចុងទើបពោលពាក្យ
អង្គទងរាជា
ទំនាស់ខ្មែរ-ហូឡង់
Khmer-Dutch conflict
នៅក្នុងឆ្នាំ ១៦៣៥ នៃគ.សករាជ សំពៅកម្ពុជាបាននាំយកទំនិញគ្រឿងទេស និង ក្រណាត់សូត្រយកទៅលក់នៅ ដែនកោះជា្វ (Java) (ប្រទេស ឥណ្ឌូនេសុី) ប៉ុន្តែទំនិញទាំងនេះត្រូវបានពួកហូឡង់ ស្ទាក់ចាប់បាន ក្នុងដែនទឹក ម៉ាកាសារ (Makassar) នៃប្រជុំកោះ សូឡាវេស (Sulawesi) និង ធ្វើការឃាត់ទុកអស់រយៈពេល ១ឆ្នាំ ទើបដំណឹងនៃការឃាត់ទុក បានដឹងដល់ ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ទ្រង់បានចាត់ឱ្យសម្ដេចព្រះទ័យ ធ្វើការទាក់ទងអំពីរឿងនេះ ដើម្បីឱ្យពួកហូឡង់ ដោះលែងសំពៅកម្ពុជាត្រប់មកវិញ ទោះជាយ៉ាងណាមិនមានការឆ្លើយតបណាមួយនៃការដោះលែងសំពៅកម្ពុជានោះទេ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៦៣៦ សំពៅផ្ទុកទំនិញរបស់ហូឡងមួយគ្រឿងឈ្មោះ "ន័រវីជ" (Noordwijk) ដែលមានបំណងចង់លក់សញ្ញាវុធទៅឱ្យពួក អណ្ណាម បានមកចូលចតនៅកំពង់ផែ ខេត្តពាម នៃតំបន់ កម្ពុជាក្រោម ពេលនោះក្រសួងគយកម្ពុជា បានស្ទាក់ចាប់បាន ហើយរឹបអូសបានកាំភ្លើងធំចំនួន ៣០ដើម និង ស្ពាន់ធម៌ ចំនួន ៥០០ហាប (១ហាប = ១៥គ.ក) ដោយស្មើនិង ៧,៥តោន ការរឹបអូសទំនិញនេះបានធ្វើឱ្យពួកហូឡង់មិនសប្បាយចិត្តនោះទេ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៦៣៧ នៃគ.សករាជ ពួកហូឡង់បានបញ្ជូន លោក ហេនរី ហាហ្គេណា (Henry Hagenaar) ដែលជាទេសាភិបាល កងស៊ុល ប្រចាំទីក្រុង បាតាវៀ (Batavia) នៃក្រុមហ៊ុន ហូឡង់ឥណ្ឌាខាងកើត (Dutch East Indies) (បច្ចុប្បន្ន: ស្ថិតក្នុងទីក្រុងចាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេសុី) បានមកដល់កម្ពុជាជាមួយនិង សំពៅហូឡង់ចំនួន ៤ទៀត ក្នុងនាមជាអ្នកសម្របសម្រួល ដើម្បីផ្សះផ្សាទំនាស់នៃការឃាត់ទុក សំពៅហូឡង់នេះ ។ លោក ហាហ្គេណា បានមកដល់កម្ពុជា ក្នុងអំឡុងខែ ឧសភា ហើយបានប្រទះនិងសំពៅ របស់ពួកប៉ទុហ្គាល់ ក៏មានទំនាស់និងគ្នាហើយធ្វើការរឹបអូសយកសំពៅ របស់ពួកប៉ទុហ្គាល់ដោយចិត្តឯង និងមិនមានការកោតក្រែង ចំពោះច្បាប់ទម្លាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ នៅពេលលោក ហាហ្គេណា បានចូលមកគាល់ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា នៅរាជធានីឧដុង្គ ដើម្បីសម្ដែងការគួរសម លោក ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រស្ដីបន្ទោសដល់លោកយ៉ាងខ្លាំង អំពីហេតុការណ៍ ដែលលោក រឹបអូសយកសំពៅរបស់ពួកប៉ទុហ្គាល់ ដោយអត្តនោម័តនេះ ដូចនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងហូឡង់និងកម្ពុជា ពេលនោះ មិនមានភាពល្អប្រសើរនោះទេ ។
កម្ពុជាឈ្លានពានអាយុធ្យា
Cambodia invades Ayutthaya
ក្នុងឆ្នាំ ១៦៣៨ នៃគ.សករាជ ក្រុមហ៊ុនហូឡង់ ឥណ្ឌាខាងកើត បានបញ្ជូនតំណាងរបស់ខ្លួនមកកម្ពុជា ដើម្បីដាក់គ្រឹះស្ថានជំនួញនៅកម្ពុជា តាមរយៈលោកមេបញ្ជាការ "ក្រុច" (Croocq) ការបើកគ្រឹះស្ថានជំនួញនៅកម្ពុជា បានធ្វើឡើងតាមរយៈតំណាងបេសកកម្ម លោក "ជោហានេស វ៉ានហាហ្គេន" (Johannes Van Hagen) បានទទួលការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅ ពីសម្ដេចព្រះឧទ័យ ទ្រង់យកព្រះទ័យទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និង ហិរញ្ញវត្ថុជាមួយ និង ពួកហូឡង់ ដោយការដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជាបានលក់ផលជ័រកៅស៊ូ ឈើខ្លឹមចន្ទន៍ និង ភ្លុកដំរីឱ្យទៅពួកហូឡង់ ហើយពួកហូឡង ផ្ដល់ជាប្រាក់កម្ចី និង សម្ភារវុធ មកឱ្យកម្ពុជាវិញ រហូតធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាពេលនោះមានកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៦៣៨ នៃគ.សករាជ ដដែល ព្រះអង្គទងរាជា បានស្នើយកទឹកដីកម្ពុជា ដែលពួកអណ្ណាម បានខ្ចីក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទ ជ័យជេស្ឋាទី២ ត្រឡប់មកវិញ ប៉ុន្តែសំណើរនេះ ត្រូវបានព្រះចៅអណ្ណាម សុំពន្យាពេលមួយរយៈទៀតសិន ព្រោះជាប់ធ្វើចម្បាំងនិងពួកយួនតុងកឹង ភាគខាងជើង ដោយព្រះចៅអណ្ណាម សុំបង្វែរជាជំនួយយោធាជំនួសវិញ តាមរយៈការផ្ដល់នូវសញ្ញវុធកាំភ្លើងវែង មកឱ្យព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ដោយសេចក្ដីអល់អែក និង មិនចង់ឱ្យទំនាក់ទំនង រវាងនគរអណ្ណាម និង កម្ពុជាមានបញ្ហាប្រេះឆា ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា បានយល់ព្រមនូវសំណើរពន្យាពេល ខេត្តកំពង់ក្របី នៃ ក្រុងព្រៃនគរ និង ខេត្តកំពង់ស្រកាត្រី នៃ ខេត្តដូនណៃ ក្នុងការសងត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៦៤០ នៃគ.សករាជ ដោយកម្ពុជាមានសម្ភារវុធគ្រាប់គ្រាន់ កម្ពុជាបានលើកទ័ពចំនួន ៤០,០០០ (៤មុឺននាក់) ដឹកនាំដោយ សម្ដេចព្រះឧទ័យ ចូលឈ្លានពាន អាណាចក្រអាយុធ្យា កងទ័ពព្រះឧទ័យ បានចូលវាយកាន់កាប់ នគររាជាសីមា (Nokor Reach Seima) បាននាពេលនោះ ដូចនេះ នគររាជាសីមា បានត្រឡប់មកក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយកម្ពុជាវិញ ក្រោយមកជាអកុសល សម្ដេចព្រះឧទ័យ បានធ្លាក់ខ្លួនប្រឈួនជាធ្ងន់ ហើយក៏សោយទីវង្គត់នៅទីនោះ ។
រដ្ឋប្រហារយោធា
Military coup d'état
ក្រោយពេល ដែលសម្ដេចព្រះទ័យ សោយទីវង្គត់ទៅ បុត្ររបស់ទ្រង់ អង្គនន់ បានធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ក្រោមការជ្រោមជ្រែងរបស់ពួកប៉ុទុហ្គាល់ កងកម្លាំងព្រះអង្គនន់ បានវាយចូលកាន់កាប់ រាជធានីឧដុង្គ ហើយធ្វើឃាត ព្រះអង្គទងរាជា ក្នុងឆ្នាំ ១៦៤០ នៃគ.សករាជ ក្រោយពេលទទួលបានជោគជ័យ ព្រះអង្គនន់ បានប្រកាសផ្លាសប្ដូរជំនឿសាសនា ដោយទទួលយក សាសនាកាតុលិក (Catholic Religion) របស់ពួកប៉ទុហ្គាល់ និងបានសម្រេចដាក់បញ្ចូលក្នុងជំនឿសាសនារបស់រដ្ឋផងដែរ ព្រះអង្គនន់ បានប្រកាសខ្លួនជា ព្រះហាក្សត្រកម្ពុជា នៅរាជធានីឧដុង្គ ដែលមានព្រះនាម ក្នុងរាជថា បទុមរាជាទី១ ។ ​
ចំណារពន្យល់
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។
ឃុំពុទ្រា
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ការកាត់តខ្សែភាពយន្ត
ការកាត់ភាពយន្ដ
ម៉ាស៊ីនថតវីឌីអូ គឺជា កាមឺរាដែលប្រើប្រាស់គ្រឿងម៉ាស៊ីន ដែលបានមកពីចលនារូបភាព កា​រអភិវឌ្ឍន៍  ដោយឧស្សាហកម្មទូរទស្សន៍ ប៉ុន្ដែវាមានអ្វីជាច្រើនទៀត ។​  ម៉ាស៊ីនថតវីឌីអូ បង្កើតឡើង ដោយលោក ចនលូគៀប៉ាអីអេរ (John Logie Baird). ជាមូលដ្ឋានNipkow disk ហើយប្រើប្រាស់ដោយ​ BBCនៅ ក្នុងការផ្សាយសាកលមើល  ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៣០ អគ្គិសនីទាំងអស់រចនាជាមូលដ្ឋាននៅលើកន្លែង រេធូប ដូចជា vladimir zworykkin's I conoscope ហើយនិង philot farnswoth's image  dissector បានដាក់ជំនូសដោយប្រព័ន្ទ Baird នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤០​ ហើយបាននៅសល់យ៉ាងធំទូលាយ  ប្រើប្រាស់រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨០ ។​  នៅពេលនេះcameraផ្អែក ទៅលើភាពមាំមួនដែលជាជោគេវាសនានៃ image sensors ដូចជាCCDS​ (បន្ទាប់មក CMOS active pixel  senors)  ត្រូវបានជំររុះចោល បញ្ហារួម ដែលមានជាភាគច្រើនក្នុងបច្ចេកវិជ្ជា ដូចជា រូបភាព​ burnin ហើយនិងការបង្កើតកាធ្វើការទូរទស្សន៍ អោយមានប្រយោជន៍ ។
​ការកាត់តនិងការផ្សព្វផ្សាយ
រាប់ពាន់នាក់បានអត់ឃ្លាន រឺ ស្លាប់ដោយសារជំងឺកំឡុងការជម្លៀស ដោយក្រុមបរិវាររបបនេះ។ ពួកអ្នកទាំងនោះភាគច្រើនដែលត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យជម្លៀសខ្លួនពីទីក្រុងត្រូវឱ្យមកតាំងទីលំនៅ​ឡើងវិញនៅក្នុង​ភូមិបង្កើតថ្មី ខ្វះខាតស្បៀងអាហារ ឧបករណ៍កសិកម្ម និងតំហែទាំវេជ្ជសាស្ត្រ។ អ្នកមួយចំនួនដែលធ្លាប់រស់នៅឯទីក្រុងបានបាត់បង់មុខរបរសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតក្នុងបរិស្ថាន​ស្រុកស្រែចម្ការ។ រាប់ពាន់នាក់បានអត់ឃ្លានមុនការប្រមូលទិន្នផលលើកទីមួយ។ ការស្រេកឃ្លាន និង កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ—ស្ទើរតែដាច់ពោះ—ជានិច្ចកំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនោះ។ កងទ័ពនិងមេដឹកនាំអសេនិកភាគច្រើននៃរបបមុនៗ ដែលបានភ្លាត់មាត់និយាយពីសាវតារផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវបានគេយកទៅ​ប្រហារជីវិតចោល។ ក្រុមជនជាតិខ្លះនៅកម្ពុជា ដូចជាចាម បានរងនូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយចំពោះ ដោយចំៗ ហើយនិងប្រកបដោយអំពើហិង្សា។ តាមទស្សនៈពីមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិមួយចំនួនខ្លះបានចាត់ទុកថាវាជា ការប្រល័យពូជសាសន៍ចាម។ គ្រួសារទាំងមូលនិងទីប្រជុំជនត្រូវបានគេកំណត់ទុកជាមុន និងវាយប្រហារចំគោលដៅដោយការកាត់បន្ថយជាសំខាន់លើចំនួនរបស់ពួកគេ និងនៅទីបំផុតកម្ចាត់ពួកគេចោល។ ជីវិតក្នុង 'កម្ពុជាធិបតេយ្យ' តឹងតែងនិងព្រៃផ្សៃ។ គ្រប់តំបន់នៃប្រទេស ប្រជាជនត្រូវបានកៀងប្រមូលនិងសម្លាប់ចោលដោយសារតែការនិយាយភាសាបរទេស ពាក់ស្នងភ្នែក (វ៉ែនតា) ការដើររើសអាហារ និងសូម្បីតែយំសោកចំពោះអ្នកជាទីស្រលាញ់ដែលបានស្លាប់ទៅហើយក៏ដោយ។ អតីតពួកឈ្មួញនិងពួកអ្នកការិយាធិបតេយ្យត្រូវបានដេញតាមចាប់ខ្លួន និងសម្លាប់ព្រមគ្នាជាមួយគ្រួសារទាំងមូលរបស់ពួកគេ ខ្មែរក្រហមបានភ័យខ្លាចដោយគិតថា ពួកអ្នកទាំងនោះអាចដឹកនាំឱ្យមានការប្រឆាំងនឹងរបបរបស់ខ្លួន។ ពួកអ្នកស្មោះត្រង់នឹងខ្មែរក្រហមមួយចំនួន ក៏ត្រូវបានគេសម្លាប់ចោលដែរ ដោយសារការបរាជ័យចំពោះការស្វែងរក 'ពួកជនប្រឆាំងបដិវត្តន៍' មិនគ្រប់ចំនួនដើម្បីឱ្យគេយក​ទៅប្រហារជីវិត។
ការស្រាវជ្រាវសម័យទំនើបបានរកឃើញរណ្ដៅសពធំៗ ២០០០០ រណ្ដៅ សល់ពីរបបខ្មែរក្រហមទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ការសិក្សាផ្សេងៗបានប៉ាន់ស្មានចំនួនមរណភាពនៅរវាង ៧៤០០០០ និង ៣០០០០០០ នាក់ ជាទូទៅភាគច្រើនបំផុតនៅចន្លោះ ១,៤ លាន និង ២,២ លាន នាក់ ប្រហែលពាក់កណ្ដាលនៃការស្លាប់ទាំងនោះគឺដោយសារតែការប្រហារជីវិត ហើយក្រៅពីនោះគឺដោយសារតែការអត់ឃ្លាន និង ជំងឺតម្កាត់។
គម្រោងប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរយ៉េលដែលបានផ្ដល់មូលនិធិដោយនាយកដ្ឋានរដ្ឋស.រ.​ប៉ាន់ប្រមាណថាប្រហែល​ ១,៧ លាន នាក់។ លោករ. ច. រ៉ាមមាំល អ្នកវិភាគនៃការសម្លាប់នយោបាយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ផ្ដល់នូវតួលេខ ២ លាន នាក់។
ការស៊ើបអង្កេតរបស់ស.រ.បានរាយការណ៍ថា ២-៣ លាន នាក់ បានស្លាប់ ខណៈពេលនោះយូនីសែហ្វបានប៉ាន់ស្មានថា ៣ លាន នាក់ ត្រូវបានគេសម្លាប់។ ការវិភាគតាមបែបប្រជាសាស្ត្រដោយ ផាតធ្រិខ-យូវ៉ឹលលីនអោយយោបល់ថាខ្មែររវាង ១,១៧ និង ៣,៤២ លាន នាក់ត្រូវបានគេកាប់សម្លាប់ គ្រានោះដែរលោកម៉ារ៉ិខ-ស៊្លីវវីនស្គីប៉ាន់ប្រមាណថា ១,៨លាន គឺជាតួលេខមិនប្រែប្រួល។ អ្នកស្រាវជ្រាវលោកខ្រេខ-អិឆឆឹសសឹននៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាផ្ដល់យោបល់ថាចំនួន​អ្នកស្លាប់ចន្លោះពី ២ និង ២,៥ លាន នាក់ ជាមួយ តួលេខប្រហាក់ប្រហែលខ្លាំងបំផុតគឺ ២,២ លាន នាក់។ បន្ទាប់ពី៥ឆ្នាំនៃការស្រាវជ្រាវឡើងវិញពីទីរណ្ដៅនានាទាំងនោះមក លោកបានសន្និដ្ឋានថា រណ្ដៅធំៗទាំងនេះមានសំណល់សាកសពជនរងគ្រោះ ១៣៨៦៧៣៤ នាក់ ដោយសារការប្រហារជីវិត។
thumb|left|ការផលិតឡើងវិញនៃគំរូដើមម៉ាស៊ីនថតលេកា, 1913, 1:3,5 វីឌីអូកាមឺរ៉ា គឺប្រើប្រាស់លើកដំបូងក្នុងវិធីពីរយ៉ាងៈ វិធីទី១ គឺបញ្ចាក់ភិនភាគនៃការផ្សព្វផ្សាយមុនពេលកំណត់កន្លែងទូរទស្សន៍​​ ដែលមានកន្លែងកាមឺរ៉ា​ ផ្ដល់ ជារូពភាពភ្លាមៗ តាមអេក្រង់​សំរាប់ ការពិនិត្យ មើលរហ័សទាន់ចិត្ដ ។ កាមឺរ៉ា​មួយចំនួនមានស្នាដៃនៃ​កន្លែងទូរទស្សន៍ ប៉ុន្តែជីវិតរស់នៅល្អបំផុតគឺការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង សំរាប់ សន្ដិសុខ យោធា ឬ យុទ្ឋវិធីហើយការប្រតិបត្ដិ ខាងវិជ្ជាជីវៈ ដែលធ្វើឲ្យមានការលាក់លៀម ឬ​ ទិដ្ឋភាព ដាច់ស្រយាល ។
វិធីទី២​ រូបភាពដូចជាឯកសារ ជាឧបករណ៍​សំរាប់ទុកបណ្ណ័សារដ្ឋាន ឬ ធ្វើចលនាតៗគ្នា ជាច្រើនឆ្នាំ នៃ បណ្ទៈវីឌីអូ​ ដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំជាងសំរាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណង  នេះបុន្ដែ  opticalisea គឺជា ផ្សព្វផ្សាយ​hard disk និង​flash memory in  tapeless camcorders ទាំងអស់នេះកាន់តែប្រើប្រាស់ ដូចជាឯកសារវីឌីអូគឺប្រើប្រាស់ក្នុងទូរទស្សន៍ និង ផលិតកម្មភាពយន្ដ ​ ហើយ  មានបន្ថែមក្នុង ការមើល និងឧបករណ៍សង្កេតកិច្ចការ ជាកន្លែងដែលសំលេងថតហើយចូលរួមមិនបាន នៃទីតាំងមួយដែលបានពឹងផ្អែក សំរាប់ពិភាក្សា ។​
<span style="font-family: khmer os​ battambang; font-size:150%;color:Green;">ឯកសារយោង
Notes
Further reading
ត្រានៃកូរ៉េខាងត្បូង
ត្រាជាតិនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ គឺជាត្រារបស់រដ្ឋាភិបាលដែលប្រើសម្រាប់គោលបំណងរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ត្រាត្រូវបានឆ្លាក់ដោយតួអក្សរដែលហៅថា អ៊ីនចាង
ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សទី២០ ការរចនានៃត្រាមានឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលសរសេរា អក្សរកូរេ៉ នៅខាងក្នុងការ៉េ។ ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី២០ អក្សរចិន ត្រូវបានប្រើ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ក្រោយ​ការ​បង្កើត​រដ្ឋ ​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ​នៅ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៨ រដ្ឋាភិបាល​របស់​ខ្លួន​បាន​អនុម័ត​នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៤៩ នូវ​ត្រា​រដ្ឋ​ថ្មី​មួយ ឬ ​ហៅថា ហ្គុកសែ ( 국새  ) វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​ការ​ប្រកាស​ឱ្យ​ប្រើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ការ​ចាត់តាំង​សមាជិក​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី និង​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត សន្និសីទ​នៃ​ សណ្តាប់ធ្នាប់​ជាតិ និង​ឯកសារ ​ការទូត ​សំខាន់ៗ។
ការរចនានៃត្រាត្រូវបានកែប្រែជាច្រើនដងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ កំណែដំបូងនៃត្រាដែលប្រើរហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០ បានប្រើតួអក្សរ ហាន់ចា ។ នៅ​ចុង​សតវត្ស​ទី​២០ អក្សរ​ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ទៅ​ប្រើ​តែ​អក្សរ​កូរ៉េ​ប៉ុណ្ណោះ។
ត្រាបច្ចុប្បន្នគឺជាកំណែទីប្រាំ ហើយត្រូវបានរចនាឡើងក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១១ ដែលត្រូវបានអនុម័តនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០១១។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
ភ្លេងជាតិសហភាព​សូវៀត
ភ្លេងជាតិសហភាព​សូវៀត (Государственный гимн СССР) គឺជាភ្លេងជាតិផ្លូវការរបស់សហភាព​សាធារណរដ្ឋ​សង្គមនិយម​សូវៀត​បានប្រកាសប្រើប្រាស់ផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១៥ មីនា ១៩៤៤ កំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិអតីតប្រទេស <references group="lower-alpha" />
អាល់ប៊ុម So Cool-So Hot
អាល់ប៊ុម So cool-So Hot (​រស្មី​ហង្ស​មាស VCD វុល ២៧៦​) ២០០៥
ឃុំគូលែនត្បូង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ស្រីវិជ័យ
ស្រី​វិជ័យ ពីក្នុងអតីតដែនដីអាណាចក្រ​ ហ្វូ​-​ណន នៅ​ជ្រោយ​ម៉ាឡាយូ។
ក្នុងអត្ថបទនេះ គឺនិយាយអំពីកំណរកំណើត​នៃអាណាចក្រ​ស្រី​វិជ័យ នៅ​ជ្រោយ​ម៉ាឡាយូ ក៏ស្ថិតនៅក្នុង សម័យ​រុងរឿង ថ្កើងថ្កាន​បំផុត របស់អាណាចក្រ​ហ្វូ​-​ណន ហើយក៏បាន​គ្របដណ្តប់​លើ​ជ្រោយ​ម៉ាឡាយូនេះផងដែរ។ ហើយបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានប្រទេសឥណ្ធូនេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ពុះហែកជាពីរ​។អត្ថបទនេះ គឺបាននិយាយអំពី ជ្វា Java ដោយ លោកហ្វែងលូស។
ENQUIRE
ENQUIRE គឺជាគម្រោងកម្មវិធីដែលបានសរសេរនៅឆ្នាំ 1980 ដោយលោក Tim Berners-Lee បាននៅ CERN, ដែលជាតំណែងនឹងវើលវ៉ាយវ៉េបនេះ។ វាជាកម្មវិធីទ្រមង់ Hypertext សាមញ្ញ ដែលមានមួយចំនួន គំនិតដូចគ្នានឹងបណ្តាញនិងបណ្តាញ Semantic ទេប៉ុន្តែគឺមានភាពខុសគ្នានៅក្នុងវិធីដ៏សំខាន់មួយចំនួន។ នេះបើយោងតាមប៊ែណឺ-លីឈ្មោះនេះត្រូវបានជំរុញដោយសៀវភៅមួយដែលមានចំណងជើង Enquire នៅក្នុងរយៈពេលអ្វីគ្រប់យ៉ាងបាន។ នៅជុំវិញឆ្នាំ 1980 ប្រមាណជា 10.000 នាក់ត្រូវបានគេធ្វើការនៅ CERN ជាមួយនឹងផ្នែករឹងផ្សេងគ្នា, កម្មវិធីនិងតម្រូវការបុគ្គល។ ការងារជាច្រើនត្រូវបានធ្វើដោយឯកសារអ៊ីម៉ែលនិង interchange ។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តដែលចាំបាច់ដើម្បីរក្សាដាននៃអ្វីខុសគ្នា និងគម្រោងផ្សេងគ្នាបានចូលរួមជាមួយគ្នា។ ប៊ែណឺ-Lee បានចាប់ផ្តើមធ្វើការ 6 ខែនៅថ្ងៃទី 23 ខែមិថុនាឆ្នាំ 1980 នៅ CERN ខណៈពេលដែលគាត់បានបង្កើត ENQUIRE ។ តម្រូវការសម្រាប់ការបង្កើតប្រព័ន្ធថ្មីត្រូវបានឆបគ្នាជាមួយនឹងបណ្តាញផ្សេងគ្នាទ្រង់ទ្រាយថាសទ្រង់ទ្រាយទិន្នន័យនិងគម្រោងការអ៊ិនកូដតួអក្សរដែលបានធ្វើឱ្យការប៉ុនប៉ងដើម្បីផ្ទេរព័ត៌មានរវាងប្រព័ន្ធ dissimilar ណាមួយខ្លាចហើយជាទូទៅ impractical ភារកិច្ច។ បានទ្រមង់ Hypertext ប្រព័ន្ធ-ផ្សេងគ្នាមុនពេល ENQUIRE មិនត្រូវបានឆ្លងកាត់តម្រូវការទាំងនេះពោលគឺ Memex និង NLS ។
ស្រីវិជ័យ
Image result for Srivijaya​ empire
បើតាមការស្រាវជ្រាវ បានបង្ហាញថា ឈ្មោះ ជី​តុ (Chi tu) ឬ​អាណាចក្រ ជី​តុ ដែល​ស្ថិតនៅ​បណ្តោយ​នៃ​ជ្រោយ​មល៉ាយូ(ម៉ាឡាយូ) មាន​តាំងតែ​ពី​សន្តតិវង្ស​សួយ (Sui) នា​សម័យ​នគរ​ភ្នំ​ម្ល៉េះ។ ព្រោះថា ​វា​ជា​ភាគ​មួយ​នៃ​ទឹកដី​របស់​អាណាចក្រ​ភ្នំ​។ រីឯ​អាណាចក្រ​ស្រី​វិជ័យ​វិញ ឬ Shilifoshi មាន​វត្តមាន​ត្រឹមតែ​នៅ​សម័យ​សន្តតិវង្ស​ថាំង(Tang) តែប៉ុណ្ណោះ​។ មួយវិញទៀត ដោយយោង​លើ​ព័ត៌មាន​ស្តីពី​ហ្វូ​-​ណន ក្នុង​ច្បាប់ ចេនឡា ហ្សួ​ន (Zhenla Zhuan) និង ជី​តុ ហ្សួ​ន (Chitu Zhuan) យើង​ដឹងថា អាណាចក្រ​ជី​តុ គឺជា “​មែកធាង​មួយទៀត​នៃ​ហ្វូ​-​ណន​” ឬក៏​អាណាចក្រ​ជី​តុ ដើមឡើយ​ជា​មែកធាង​របស់​ហ្វូ​-​ណន។
លោក Arthur
លោក Sir លោក Arthur លោក Charles Clarke ដែល CBE, FRAS (ស្រី Lankabhimanya លោក Arthur លោក Charles លោក Clarke) (16 ធ្នូ 1917 - 19 ខែមីនាឆ្នាំ 2008) គឺជាអ្នកនិពន្ធជនជាតិអង់គ្លេសប្រឌិតវិទ្យាសាស្រ្ត, អ្នកនិពន្ធវិទ្យាសាស្រ្តនិងទំនើប បង្កើតជាក្រុមហ៊ុនរុករកក្រោម, និងម៉ាស៊ីនស៊េរីទូរទស្សន៍ ។ លោកបានគឺប្រហែលជាដ៏ល្បីល្បាញបំផុតសម្រាប់ការធ្វើជាសហអ្នកនិពន្ធនៃសាច់រឿងសម្រាប់ខ្សែភាពយន្ដឆ្នាំ 2001 នេះ។ នាវា Odyssey អវកាសមួយចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីក្លាយជាផ្នែកមួយនៃខ្សែភាពយន្តមានឥទ្ធិពលបំផុតនៃពេលវេលាទាំងអស់ ការសរសេរប្រឌិតវិទ្យាសាស្រ្តផ្សេងទៀតរបស់គាត់ទទួលបានលោក ចំនួននៃពានរង្វាន់ Hugo និង Nebula រួមជាមួយនឹងការអានដ៏ធំដែលធ្វើឱ្យគាត់ចូលទៅក្នុងផ្នែកមួយនៃតួរលេខខ្ពស់នៃវាល។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដែលគាត់លោក Robert Heinlein, និងអ៊ីសាក Asimov ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "Big បី" នៃការប្រឌិតវិទ្យាសាស្រ្ត។ ខ្លាកជាអ្នកគាំទ្រនៃការធ្វើដំណើរចន្លោះមួយជីវិត។ ក្នុងឆ្នាំ 1934, ខណៈពេលដែលនៅតែមានក្មេងជំទង់មួយគាត់បានចូលបម្រើការងារនៅចក្រភពអង់គ្លេស Interplanetary សង្គម។ ក្នុងឆ្នាំ 1945 គាត់បានស្នើឡើងនូវប្រព័ន្ធផ្កាយរណបការទំនាក់ទំនង គំនិត -an ថានៅឆ្នាំ 1963 គាត់បានឈ្នះមេដាយលោក Stuart ប្រកួត Ballantine វិទ្យាស្ថានលោក Franklin របស់ និងកិត្តិយសផ្សេងទៀត។ ក្រោយមកទៀតគាត់គឺជាប្រធានសមាគមជនជាតិអង់គ្លេស Interplanetary នេះពីឆ្នាំ 1946 -47 និងជាថ្មីម្តងទៀតនៅក្នុងការ 1951-53 ។ ខ្លាកគឺជាអ្នកនិពន្ធវិទ្យាសាស្រ្តដែលជាទាំង populariser ចូលចិត្តនៃការធ្វើដំណើរចន្លោះនិងទំនើបសមត្ថភាព uncanny មួយមកហើយសរសេរនៅលើសៀវភៅជាច្រើននិងការសរសេរតែងសេចក្តីជាច្រើន (ដែលបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងទស្សនាវដ្តីដ៏ពេញនិយមនានា) នៅលើមុខវិជ្ជាទាំងនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ 1961 គាត់ត្រូវបានគេប្រគល់ជូនរង្វាន់គ, ពានរង្វាន់ដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យដោយអង្គការយូណេស្កូសម្រាប់ popularizing វិទ្យាសាស្រ្តមួយ។ ទាំងនេះរួមជាមួយនឹងការសរសេរប្រឌិតវិទ្យាសាស្រ្តរបស់គាត់នៅទីបំផុតគាត់បានទទួលបានឈ្មោះ«ព្យាការីនៃយុអវកាស "នោះទេ។ លោកខ្លាកបានធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ទៅប្រទេសស្រីលង្កានៅឆ្នាំ 1956 ភាគច្រើនដើម្បីបន្តការចាប់អារម្មណ៍របស់លោកនៅក្នុងការមុជក្នុងទឹក។ នៅឆ្នាំនោះគាត់បានរកឃើញនៅក្រោមទឹកនៃប្រាសាទព្រះវិហារ Koneswaram បុរាណនៅក្នុង Trincomalee ។ ខ្លាកបន្ថែមកិត្តិនាមរបស់គាត់នៅពេលក្រោយនៅក្នុងឆ្នាំ 1980 នេះដោយម៉ាស៊ីនរបស់ទូរទស្សន៍ជាច្រើនបានបង្ហាញដូចជាពិភពអាថ៌កំបាំងលោក Arthur គខ្លាកបាន។ លោកបានរស់នៅក្នុងប្រទេសស្រីលង្ការហូតដល់ការស្លាប់របស់គាត់។ គាត់ត្រូវបាន knighted នៅឆ្នាំ 1998 និងត្រូវបានទទួលរង្វាន់កិត្តិយសខ្ពស់បំផុតរបស់ស៊ីវិលស្រីលង្កាស្រី Lankabhimanya នៅឆ្នាំ 2005 ។
ឃុំល្វេ(ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល)
(Lve Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង  មាន ៦ភូមិ÷ ព្រំប្រទល់ Boundary East	ទល់នឹងឃុំមៀន ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម West	ទល់នឹងព្រែកចង្រ្កាន ឃុំរំលេច ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល South	ទល់នឹងឃុំរំលេច ឃុំព្រៃដើមថ្នឹង ស្រុកស៊ីធរកណ្តាល North	ទល់នឹងឃុំមហាលាភ ឃុំល្វេ ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ក្រុមការងារយុវជនគណៈបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ប្រចាំក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ
ការងារយុវជនគណបក្ស នៅគណៈកម្មាធិការគណបក្ស ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ (កសហវ) បានចាប់ផ្ដើមអនុវត្តចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១២ ដែលកាលនោះមានឈ្មោះថា “សកម្មជនយុវជនគណបក្ស”។ នៅក្នុងនីតិកាលទី៥ កន្លងមកឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យប្រធានគណៈកម្មាធិការគណបក្ស កសហវ បានណែនាំឱ្យរៀបចំធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពយន្តការការងារយុវជនគណបក្សប្រចាំក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ឱ្យមានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងនិងការទទួលខុសត្រូវកាន់តែច្បាស់លាស់ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការកម្លាំងយុវជននិងគាំទ្រយុវជនគណបក្សផងដែរ។
ក្នុងន័យនេះ ជារចនាសម្ព័ន្ធ គណៈកម្មាធិការគណបក្សប្រចាំ កសហវ មានក្រុមការងារយុវជនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មួយជាសេនាធិការ ដែលមានឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហ៊ែល ចំរើន ជាប្រធាន និងមានសមាជិកជាប្រធានក្រុមការងារយុវជននៅតាមសាខាបក្សនៃអង្គភាពទាំង ២១ ក្រោមឱវាទ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយដែលអង្គភាព ទាំង ២១ នេះ សុទ្ធតែមាននូវក្រុមការងារយុវជនដោយឡែករៀងៗខ្លួន។
ចក្ខុវិស័យ
យុវជនក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ក្លាយទៅជាកម្លាំងចលករ សាមគ្គី ស្មោះស្ម័គ្រភក្ដី ថ្លៃថ្នូរ រឹងមាំ និងរស់រវើក ក្នុងការដឹកនាំនិងជំរុញផលិតភាពនិងពិពិធភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីជាឧត្តមប្រយោជន៍និងសុខុមាលភាពរបស់ប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋ។
បេសកកម្ម
ផ្ដល់កាលានុវត្តភាពជូនយុវជនក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងសម្រេចសក្ដានុពលរបស់ខ្លួន ជាប្រយោជន៍ដល់ការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់គណបក្សនិងរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។
១. បណ្តុះស្មារតីសាមគ្គី និង ពង្រឹងនិងពង្រីកកម្លាំងយុវជនរបស់គណបក្ស
១.១. ផ្សព្វផ្សាយ អប់រំ បណ្ដុះស្មារតី (គាំទ្រគណបក្ស) យុវជន