cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ប្រាសាទបាយ័ន
ចម្លាក់ត្រីប្រាសាទបាយ័ន្តនិងអង្គរវត្ត
ចម្លាក់ក្រឡោតទាបនៅលើជញ្ជាំងរោងំខាងកើត ស្លាបខាងត្បូង ប្រាសាទអង្គវត្ត បង្ហាញពីរឿងទេវកថាមួយបរិយាអំពី”ការកូរសមុទ្រទឹកដោះ”។ផ្ទាំងចម្លាក់នេះមានបណ្តោយប្រវែង ៥០ មែត្រ ចែកជាបីផ្នែក ផ្នែកខាងលើនៃផ្ទាំងចម្លាក់ បង្ហាញនូវពូកទេពអប្សរា កំពុងហោះរេរាំនៅលើផ្ទៃ អាកាស។ ផ្នែកកណ្តាល បង្ហាញពសកម្មភាពកូរសមុទ្រទឹកដោះដោយពូកអាសូនិងទេវតាដែលមានព្រះនារាយណ៍ជាអាជ្ញាកណ្តាល។ពួកអាសូរដែលឈរនៅផ្នែក ខាងក្រោមបង្ហាញពី ពពួកសត្វទឹកជាច្រើនប្រភេទដែលមានរូបរាងប្លែកៗ។ ក្នុងនោះ ត្រីខ្លះមានរូបរាងចម្លែកណាស់ ហើយមិនដែលប្រទះឃើញក្នុងធម្មជាតិទៀតផង។ តាមរយៈដំណើររឿងខាងលើ ការកូសមុទ្រទឹកដោះប្រព្រឹត្តទៅ អស់រយៈពេល១.០០០ឆ្នាំ ហើយលេចចេញនូវបាតុភូត ផ្សេងៗជាច្រើនដូចជា ពួកទេពអប្សរា ដំរីព្វរ៉ាវ័ន្ត សេះ ឧច្ច័យស្រព នាងលក្សីនិងអ្វីៗជាច្រើនទៀត ។ចុងក្រោយបង្អស់គឺទឹកអម្រឹតដែលជាទឹកមន្តពិសិដ្ឌសម្រាប់ធ្វើអោយជីវិតលែងស្លាប់។ ក្រៅពីប្រាសាទអង្គវត្ត ចម្លាក់ត្រីក៍មានបង្ហាញនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទដទៃដែរ។ ប្រាសាទបាយ័ន ដែលសង់ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័ន (ទី៧)នៅអំពីរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្រ្តទេវកថានិងជីវកថាប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន។ ចម្លាក់នៅរោងទងខាងត្បូង ស្លាបខាងកើតនៃប្រាសាទនេះបង្ហាញអំពីការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទដូចជាធ្មុកដៃ និងសំណាញ់ ។លើសពីនេះ ចម្លាក់ហាក់ដូចជា បង្ហាញពីផល់ប្រយោជន៍ត្រីក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននាសម័យអង្គរ។ ម្យ៉ាងទៀត ចម្លាក់ទាំងនេះមើលទៅហាក់ ដូចជាត្រីកំពុងហែលក្នុងទឹកតាមបែបធម្មជាតិ។ តាមរយៈសារណាបញ្ចាប់បរិញ្ញាប័ត្ររបស់ លោក ជ័យ ឈន (១៩៧៣) យើងអាច ស្គាល់ ឈ្មោះត្រី ខ្លះដែល ឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំង ប្រាសាទបាយ័នវិភាគរក ប្រភេទពូជត្រីទាំអស់នេះទេ។ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីរលោក ទូច សៀង តាណា អ្នកឯកទេសត្រីប្រចាំគណៈកម្មាធិការជាតិទន្លេ មេគង្គ និងអ្នកស្រី Barbara Albrecht យើងអាចបញ្ចាក់ អំពីអំបូរត្រី ឬជួនកាលថែមទាំងអាចស្គាល់ប្រភេទពូជ ត្រីដែលឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងរោងទងខាងត្បូងនៃប្រាសាទបាយ័ន និងរោងទងខាងកើតនៃប្រាសាទអង្គរវត្តទៀតផង ។ thumb|រូបគំនូរ ក្នុងចំណោមប្រភេទត្រីចំនួន១៦ដែល ឆ្លាក់បង្ហា្ញញនៅលើជញ្ជាំងនៃរោងទងប្រាសាទអង្គវត្ត និងបាយ័ន យើងអាចវិភាគស្គាល់ពូជត្រីចំនួន១៣ ការសង្កេតពិនិត្យផ្ទាល់លើចម្លាក់នៃប្រាសាទទាំងពីនេះ យើងរាប់ឃើញមានត្រីចំនួន ១.១៩៣។ ចំនូននេះយើងរាប់ចំពោះត្រីដែលអាចមើលឃើញច្បាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីនេះ មានត្រីជាច្រើនទៀតដែលយើងពុំមានលទ្ធភាពវិភាគបាន ដោយហេតុថាចម្លាក់ខ្លះឆ្លាក់មិនទាន់រូច ហើយផ្នែកខ្លះពុកផុយដោយសារធម្មជាតិនិងការបំផ្លាញដោយទង្វើមនុស្ស។ ចម្លាក់មច្ឆជាតិមិនត្រឹមតែឆ្លាក់ទៅលើប្រាសាទទាំងពីរខាងលើទេ។ នៅលើជញ្ជាំងស្រះស្រី(ឈ្មោះបុរាណគេហៅ “សិលាតដាក”) ដែលស្ថិតក្នុង បរិវេណព្រះបរមរាជ្យវាំងអង្គរ និងជញ្ជាំងលានស្តេច គម្លង់ចម្លាក់ត្រីច្រើនដែរ។ តែនៅទីនេះយើងសូមលើកយកតែចម្លាក់ត្រីនៅប្រាសាទអង្គរវត្តនិងបាយ័នមកសិក្សាតែប៉ុណ្ណោះ។ ចម្លាក់នៅប្រាសាទអង្គវត្តមាន បង្ហាញអំបូរត្រីមានស្រកាច្រើន ។គេចាត់ទុកថាប្រភេទត្រីមានស្រកានេះប្រហែល ៧៨%នៃប្រភេទត្រីទាំងអស់ ។ក្រៅពីនោះ អំបូរត្រីស្លាតមាន៧%អំបូរត្រីរាស់មាន៤%និងអំបូរត្រីផ្ទូងមាន៤.៦។
ឯកសារយោង
13.44194°N, 103.85972°W បាយ័ន
ទូរទស្សន៍កងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជា
ទូរទស្សន៍កងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជា ឬហៅថា ប៉ុស្តិ៍លេខ ៥ កម្ពុជា (TV5 Cambodia) ឈ្មោះអន្តរជាតិ XU-ATV គឺជាស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា មានក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាជាម្ចាស់របស់ក្រុមហ៊ុន មីកាមេឌា ប៉ុស្តិ៍​ផលិត​រឿង​ភាគ​ខ្មែរ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​សម្រាប់​ធ្វើ​កម្មវិធី ប៉ុស្តិ៍លេខ ៥ កម្ពុជាគឺជាស្ថានីយទូរទស្សន៍កម្ពុជាដំបូងគេដែលចាក់ផ្សាយតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល
វប្បធម៌​​ទីក្រុង​ភូមិ​ជា​រាង​មូល និង ពង​ក្រពើ​នៅក្រែក កំពង់​ចាម
ភូមិ ​មូល​លេខ ១៥ នៅ​ក្រែក ខេត្តកំពង់ចាម វប្បធម៌​ភូមិ​មូល​បាន​ចាប់បដិ​ស​និ្ធ​ឡើង​នៅ​ចុង​សម័យ​នព្វ​សិលា (វប្បធម៌​ថ្ម​រំលីង) ៥០០០-១៥០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស ។ វប្បធម៌​នេះ​បាន​បន្ដ​រហូតដល់​សម័យ​លោហធាតុ (ប្រមាណ​ជា ១៥០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស) រហូតដល់​ដើម​ស.វ​ទី ១ នៃ​គ.ស គឺ​លំនៅដ្ឋាន​របស់​សហគម​ន៍​ខ្មែរ​ដើម​ទាំងនោះ​ហើយ ដែល​សម័យ​ប្រ​វ​តិ្ត​សាស្ត្រ​បុរី (ទីក្រុង) ធំៗមួយចំនួន​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ក្រោម​ឥ​ទិ្ធ​ពល​នៃ​វប្បធម៌​កិ្ល​ង្គ ។ តាមពិតមួយ​ភាគ​ធំ​នៃ​ភូមិ​មូល​ត្រូវបាន​បោះបង់ចោល​ដោយសារ​ធម្មជាតិ​មិន​ អំណោយផល (ខ្ពង់រាប) ។ ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​វប្បធម៌​ភូមិ​មូល​នៅ​កម្ពុជា​ដោយ​លោកបារី​ស ម៉ា​លើ​រ៉េ និង​ការសិក្សាថ្មីៗដោយ​និស្សិត​នៃ​មហាវិទ្យាល័យ​បុរាណ វិទ្យា​ជំនា​ន់ទី ៦ បានឱ្យដឹងថា ជនជាតិខ្មែរ​នា​សម័យ​បុ​រេ​ប្រ​វ​តិ្ត​សាស្ត្រ​បាន​បង្កើត​នូវ​ស្ថាបត្យកម្ម ​ផ្ទាល់​របស់ខ្លួនដោយ​ប្រើ​ដី និងឈើ​ជា​វត្ថុ ធាតុដើម​ដើម្បី​សាងសង់​ជា​ផ្ទះសម្បែង​ស្រុកភូមិដោយមាន​កំពែង​ មូលមានគូទឹកជុំវិញដើម្បីការពារ​​នឹង​សត្វ​សាហាវ ឬ​កុលសម្ព័ន្ធ​ដទៃ ទៀត​នៅពេល​កើតសង្គ្រាម ។
ឯកសារ:Round shap village.jpg
ជាទូទៅភូមិ ​មូល​កាលបើ​យើង​មើល​ពីលើ​អាកាស យើង​ឃើញ​មាន​រាង​មូល ។ ភូមិ​នេះ​ជា​លំនៅដ្ឋានរបស់​សហគមន៍​ខ្មែរ​-បុរាណ​ដែលមាន​កំពែង​ដី​ធម្មជាតិ​ កំពស់ ១,៨០ ម៉ែត្រ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ជុំវិញ ។
គួរ ​កត់សម្គាល់ថាមួយចំនួនធំ​នៃ​ភូមិ​មូល​មាន​ជម្រាល​ពី​ទី​ខ្ពស់​សិ្ថ​ត​នៅ​ទិស ​អាគេ្នយ៍ ហើយ​សំ​យ៉ុង​ក្បាលបែរ​ចុះទៅ​ទិសពាយ័ព្យ​ដែលជា​ច្រកទ្វារ​ចូល​ភូមិ ។ កន្លែង​ខ្លះ​មាន​ទទឹង​ប្រមាណ ៣-៤ ម៉ែត្រ ។ រីឯ​ជម្រៅ​ពី​ខ្នងកំពែង​ទៅ​បាត​គូ​ទឹក​ខាង​ក្នុងនៃ​កំពែង​ប្រមាណ​ជា ៤ ម៉ែត្រ ។ គេ​បានដឹង​ទៀតថាគូ​ទឹក​ខ្លះ​មាន​ទំហំ​ប្រមាណ​ពី ២០ ទៅ ២៥ ម៉ែត្រ ជាពិសេស​នៅ​ស្ថានីយ​ឡូ​តិ៍​លេខ៦២/៥២ នៅ​ចំការកៅស៊ូ​ក្រែក កំពង់ចាម ។
ការស្រាវជ្រាវ ​របស់​និស្សិត​ក៏បាន​ឱ្យដឹងទៀតថាក្នុង​បរិវេណ​នៅ​ភូមិ​មូលមាន​គូ​ទឹក​ខ្លះ​ ព័ទ្ធ​ដី​ទួល​ដែលមាន​អង្កត់ផ្ចិត​ប្រហែលជា ១៥០ ទៅ ២០០ ម៉ែត្រ ។ អ្នកស្រាវជ្រាវ​បាន​សន្និដ្ឋានថា កំពែងនីមួយៗដែលមាន​ច្រក​កាត់ផ្តាច់គឺជា​ទ្វារ​ចេញចូល​ភូមិ​នេះឯង ។ ម្យ៉ាង ទៀត​នៅ​ភូមិ​ខ្លះគេ​បាន​រកឃើញ​បង្គោល​ថ្ម​នៅ​ចំ​កណ្តាល​ភូមិ ជាហេតុ​នាំឱ្យ​គេ​ជឿថាបង្គោល​នោះ​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ជំនឿ​លើ​អ្នកតា​ម្ចាស់ ស្រុក ។
នៅ ​ស្រុក​ខ្លះ​នៃ​ខេត្តបន្ទាយមានជ័យប្រពៃណី​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​រក្សាទុក​ រហូតមកដល់​ពេល​សព្វថ្ងៃប៉ុន្តែក្រោមរូបភាព​នៃ​បង្គោល​ល័​ក្ស​មឿង ឬ​អ្នកតា​ល័​ក្ស​មឿង ។ ពាក្យ មឿងជា​ពាក្យ​សៀម​មានន័យថា​ទីប្រជុំជនក្រុង ។ សូមបញ្ជាក់ថាតំបន់​នេះ​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​ត្រួតត្រា​ដោយ​កងទ័ព​សៀម​ក្នុងសម័យ​ អាណានិគម ។
គេ ​បាន​រកឃើញ​នូវ​វត្ថុ​សិល្បៈដូចជា​ពូថៅ ពន្លាក កងដៃ​ធ្វើ​អំពី​ថ្ម​រំលីង កុលាលភាជន៍ព្រមទាំង​វត្ថុ​ធ្វើអំពី​សំរឹទ្ធអាច​បញ្ជាក់​នូវ​កាល​បរិ​ចេ្ឆ​ទ​ នៃ​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រហើយ​ពិតជា​បាន​ស្គាល់​នូវ​ស្ថាបត្យកម្ម​ របស់ខ្លួន​យ៉ាងពិត​ប្រាកដទោះបីជា​ស្ថាបត្យកម្ម​នោះ​ពុំមែន​ជា​ស្ថាបត្យកម្ម​ ថ្ម ឬ​ឥដ្ឋ​ក៏ដោយ ។
សូមជម្រាបថា ដើម្បី​ប្រទះឃើញ​នូវ​ស្ថាបត្យកម្ម​ទាំងនេះគេ​ត្រូវ​រង់ចាំ​ដល់​សម័យ​ឥ​ទិ្ធ​ ពល​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​នាដើម​សម័យ​ប្រវត្តិ-សាស្ត្រ ។ក្នុងករណី​នេះហើយ​ដែល​កំពែង​ទីក្រុង​អង្គរបុរី​ដែល​ត្រូវបាន​សាងសង់​លើ​ លំនៅដ្ឋានបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ត្រូវបាន​ស្ថាបនា​ឡើង ​ដោយ ២ រយៈកាល​ខុសគ្នា ។
ក្នុងដំណាក់កាល ​ទី១ គេ​ឃើញ​មាន​កំពែង​ចាស់​ធ្វើ​អំពី​ដី​ធម្មជាតិដែល​គេ​បាន​លើក​ឱ្យ​ខ្ពស់​ពី​ ផ្ទៃដី​ធម្មជាតិដូច​សម័យមុន​ប្រ​វ​តិ្ត​-សាស្ត្រ ។ ដំណាក់កាល​ទី ២ ធ្វើ​អំពី​ឥដ្ឋធំៗជា​កំពែង ។
តាមរយៈ ​ការវិភាគ​ស្ថានភាព​នេះគេ​អាច​សន្និដ្ឋានបានថាវប្បធម៌​កិ្ល​ង្គ​គ្រាន់តែ​ បានផ្តល់​ចំពោះ​ខ្មែរ​នូវ​ឆន្ទៈ​ថ្មីមួយ​ប្រកបដោយ​ផ្លែផ្កា​ជា​ វិជ្ជមានដោយបាន​ពង្រឹងពង្រីក​នូវ​មូលដ្ឋាន​វប្ប​ម៌​ចាស់ ។ តាមពិត​វប្បធម៌​ក្លិង្គ​ពុំបាន​ជះ​ឥ​ទិ្ធ​ពល​ទៅលើ​តំបន់​ដែល​គ្មាន​មនុស្ស​ រស់នៅ ឬក៏​ទៅលើ​សហគមន៍​មនុស្ស​ដែល​គ្មាន​វប្បធម៌-អរិយធម៌​របស់ខ្លួន​ផ្ទាល់​សោះ​ នោះឡើយ ។ ផ្ទុយទៅវិញ​វប្បធម៌​ក្លិង្គ​អាច​រីកដុះដាល​រហ័ស​ ដោ​យ​សារសមិទ្ធផល​សង្គមគ្រប់​វិស័យ​ដែល​ជនជាតិខ្មែរ​មានមក​តាំងពី​សម័យ​ បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ផងដែរ ។
យើង ​ក៏​អាច​បញ្ជាក់ទៀតថា វប្បធម៌​ភូមិ​មូល​នេះ​លាតសន្ធឹង​ពី​តំបន់​ដីក្រហម​ជប់ មេមត់ ក្រែក​នៃ​ខេត្តកំពង់ចាម និង​ខេត្តសៀម-រាប (ភូមិ​ល្វា ភូមិ​រើ​ល) បច្ចុប្បន្ន ដល់​កម្ពុជា​ក្រោមឬ​វៀតណាម​ខាងត្បូង (តៃនិញ ស៊ុនឡុ​ក) និង​ប្រទេស​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន ក្នុង​ភាគ​ឥសាន ដូចជា​ខេត្ត​សុ​រិ​ន្ទ្រ ​បុរីរម្យ និង​ខេត្ត​យ​សោថន ដោយ​ឆ្លងកាត់​ខេត្តកណ្តាល (វត្ត​ជើងឯក) ជាដើម ។
សូម ​កត់ត្រា​ថានៅ​បណ្តា​ខេត្ត​មួយចំនួន​នៅ​ខ្ពង់រាប​នគររាជភូមិ​មូល​ទាំងនោះ​ ដែល​តាមពិត​មាន​រាង​ពងក្រពើ ឬ​សត្វ​ខ្យង​ត្រូវបាន​បន្តជីវិត​រហូត​ដល់​សម័យ​ចេនឡា ។
ភូមិ ​មូល​នេះ​ត្រូវ​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ភូមិ​ព្នង​មួយចំនួនដែល​សាងសង់​មាន​លក្ខណៈ​ រាង​មូល​ដូចគ្នា​ដើម្បី​ទប់ទល់នឹង​សត្រូវ​ជិត​ឆ្ងាយ ឬ​សត្វព្រៃ​ពេលយប់ ។ ទាំងនេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​នូវ​ការពិត​ដែល​គេ​ពុំ​អាច​ផ្តាច់​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ ចេញពី​ខឿនវប្បធម៌​នា​សម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន ឡើយ ។ តាមពិត​ជនជាតិខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​បាន​តពូជពង្សវង្សត្រកូល និង​កេរដំណែល​វប្បធម៌​ពី​បុព្វបុរសសម័យមុនៗដោយ​ឥត​ប្រកែក​បាន ។
អាជ្ញាធរខេត្ត ​គ្រប់លំដាប់​ថ្នាក់​គប្បី​ត្រូវ​ហាមឃាត់​គ្រប់ការ​រុះរើ​ភូមិ​មូលទាំងនោះ ពីព្រោះ​លំនៅដ្ឋាន​នាបុព្វ​សម័យ​ទាំងនោះ​ជាម​រតក​វប្បធម៌​របស់​ជាតិ​ទាំងមូល ។ បើ​ពុំ​ដូច្នោះ​ទេ ជាតិខ្មែរ​យើង​នឹង​បាត់បង់​នូវ​ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​របស់ខ្លួន​ដែលមាន​តម្លៃ​ ឥតមាន​អ្វី​អាច​ប្រៀបផ្ទឹម​បាន​កាលបើ​ទីតាំង​បុរាណ​ដ្ឋា​ន​ទាំងនោះ​ត្រូវគេ​ បំបាត់ ឬ​បំផ្លាញចោល​ដោយ​ប្រការ​ណាមួយ (ម.ត្រា​ណេ) ។
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
ប្រាសាទ បន្ទាយស្រី
ប្រាសាទ បន្ទាយស្រី (អង់គ្លេស: Banteay Srei) ក្លាយមកពីពាក្យ បន្ទាយសិរី ដែលមានន័យថា ប្រាសាទ នៃបន្ទាយរុងរឿង (Mean: The Temple Fortress Glory) ដែលប្រាសាទមួយនេះសាងសង់ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ ព្រះឥសូរ ផងដែរ ។
ឃុំអូរបីជាន់
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ១១ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកអូរជ្រៅ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ទូរទស្សន៍អប្សរា
វិបសាយ
​វិបសាយផ្លូវការ
ឃុំឫស្សីជ្រោយ
ឃុំឫស្សីជ្រោយជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៧ភូមិ៖
ស្រុកជីក្រែង
ស្រុកជីក្រែង ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ស្រុកនេះមាន១២ឃុំ ៖
សម្ដេចចៅហ្វាចូលឡាប៊ុនរ៉ុងស៊ីណារតនកូស៊ីន
វិគីទិន្នន័យ
វិគីទិន្នន័យ (Wikidata) គឺជាគម្រោងមួយនៃមូលនិធិវិគីមេឌា បានរចនាឡើងដើម្បីធ្វើជាប្រភពទិន្នន័យទូទៅសម្រាប់ប្រភេទទិន្នន័យខ្លះ ដូចជា ថ្ងៃកំណើត ដោយជាព័ត៌មានដែលត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ និងអាចប្រើបាននៅគម្រោងផ្សេង ៗ របស់មូលនិធិវិគីមេឌា ដូចជា វិគីភីឌា ។ ការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានបែបនេះស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការពិតដែលវិគីមេឌាខមមនដែលផ្ទុកឯកសារមេឌាសម្រាប់គម្រោងវិគីមេឌាដទៃទត ។
ឥទ្ធិពល​នៃ​វប្បធម៌ឥណ្ឌា​លើ​ខឿន​វប្បធម៌​ខ្មែរ
ការមកដល់​នៃ​ជនជាតិ​អម្បូរ​ចិន​ក្នុង​ ភូមិភាគ​ឥណ្ឌូចិន​គឺជា​បញ្ហា​ថ្មីថ្មោង ។ ដូច្នេះ​ខុសពី​ពូក​អន្តោប្រវេសន៍ ជនជាតិខ្មែរ​បានកើត​លើ​ទឹកដី​របស់​ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់ ។
ក្នុងន័យ ​នេះហើយ​ដែល​លោក ហ្សក សឺដែស្ត បាន​សរសេរ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៤៩ ថា គេ​អាច កត់សំគាល់​សារៈសំខាន់​នៃ​សកម្មភាព​ផ្សព្វផ្សាយ​វប្បធម៌​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ ដោយ​គ្រាន់តែពិនិត្យសើរៗដូចនេះ “បើ​មើល​តាម​លក្ខណៈ​នៃ​រូបរាងកាយ​អ្នកស្រែ​ចំការ​ខ្មែរ​មិនមាន​លក្ខណៈ​ខុសពី ​ជនជាតិ​ព្នង ឬ​សម្រែ​ឡើយ ។ ព្នង​ក៏​ដូច​ម៉​យ​នៅ​អាណ្ណា​ម​ដែរ ដែល​ស្ថិតក្នុង​ស្ថាន​ភាពជា​កុលសម្ព័ន្ធ ។ ពួកគេ​ដោះស្រាយ​រាល់​បញ្ហា​វិវាទ​តាមបែប​ប្រពៃណី​ដោយ​ទន្ទេញ​មាត់ ឬ​ចងចាំ ។ ខាង​សាសនា ពួកគេ​គ្រាន់​តែមាន​ជំនឿ​ជី​វច​ល​និយម​គ្រោត គ្រាត​ដែលមានលក្ខណៈខុសៗគ្នា​ពី​កុលសម្ព័ន្ធ​មួយ​ទៅ​កុល​ស​ម្ព័​ន​មួយទៀត ។ លោកធាតុ​វិទ្យា (ទស្សនៈ​ស្តីពី​ពិភពលោក) របស់​ពួក​ខ្សត់ ខ្សោយ​ពុំមាន​តូ​អក្សរ​សម្រាប់​កត់ត្រា​ភាសា​ទេ” ។
ឯកសារ:Selacharek.jpg
ជាទី​បញ្ចប់ ខ្មែរ​មាន​ប្រព័ន្ធ​អក្សរ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឱ្យគេ​ឈោង​ទៅ​ចាប់​វិស័យ​អក្ស​ សាស្ត្រ​ដ៏​ទូលំទូលាយ​មួយដោយ​ធ្វើ​ឱ្យគេ​ទាក់ទង​គ្នា​បាន​ពី​ចំងាយ ។ ទាំងអស់នេះ​ខ្មែរ​បាន​ខ្ចី​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ហើយ​ដើម្បី​សង្ខេប​ការ​កត់សំគាល់​ខាងលើ​តាម​រូបមន្ត​មួយ​គ្រោតគ្រាត​បន្តិច គេ​អាច​និយាយបានថា ខ្មែរ​ជា​ព្នង​ទទួល​ឥទ្ធិពល​នៃ​វប្បធម៌ឥណ្ឌា ។ ដូចនេះ វា​ជា​រឿង​សំខាន់​សំរាប់​យើង​ដើម្បី​កត់សំគាល់ថា មរតក​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​ដែល ដូនតា​ខ្មែរ​បានទទួលត្រង់ៗតែម្តង​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​តាមរយៈ​ការជួញដូរ​ទំនិញ ។ ក៏ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត គឺ​ដើម្បី​ទទួលបាន​នូវ​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា សង្គម​ខ្មែរ​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​មួយ​ដែលមាន​លក្ខណៈ​សមសួន​រឹងប៉ឹង និង​មាន​ចីរភាព ពោលគឺ​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ពេញលេញ​គ្រប់​វិស័យ​ទៅហើយ​ដែរ ។ បើ​និយាយ​ម្យ៉ាងទៀត ជនជាតិខ្មែរ​មាន​សមត្ថភាព និង​ការទទួលខុសត្រូវ​ជាក់​លាក់ ។ យ៉ាងណា មិញ វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​ដែល​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ទូទៅ​នោះ ក៏​សមស្រប​នឹង​សេចក្តីត្រូវការ និង​គំនិត​ខ្មែរ​ដែរ ។
ពឹង ​ផ្អែកលើ​វឌ្ឍនភាព​នៃ​វប្បធម៌​ចុង​យុគ​សំរឹទ្ធ និង​ដែក ដែលជា​សម័យកាល​មួយ​មានការ​ជឿនលឿន​ខាង​បច្ចេកទេស និង​បញ្ញា ញាណ យើង​អាច​និយាយបានថា មុន​ការផ្សព្វផ្សាយ​វប្បធម៌​អចិន្ត្រៃយ៍​ឥណ្ឌា​ពីស.វ​ទី ១ ដល់ទី ៧ ដែល​បាន​នាំមក​នូវ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង ព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រមទាំង​របៀប​គ្រប់គ្រង សហគមន៍​ខ្មែរ-មន ឬ​ខ្មែរ​ដើម​មានការ​រីកចំរើន​ជា​វិជ្ជមាន​រួចមកហើយ ។ ដូច​ភាព​សម្បូរ បែប និង​ការរីកចម្រើន​នៃ​សមិទ្ធផលនា​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង ​តាម​បច្ចេកទេស​សាងសង់ (ផ្ទះ​ខ្ពស់​ពី​ដី ធ្វើ​អំពី​ឈើ ប្រក់​ស្លឹក និងភូមិ​មូល) កសិកម្ម ការ​ផ្សាំង​សត្វ សិល្បៈ ( សូន​រូប និង​គំនូរ​តាម​ជញ្ជាំង​ភ្នំ ) ឧស្សាហកម្ម និង​លោហធាតុ -ល- បានបង្ហាញ​ជា​ភស្តុតាង​ស្រាប់ ។
យើង​ត្រូវ​ សង្កត់ធ្ងន់​លើ​បញ្ហា​នេះ នៅទីនេះ​ជាថ្មី​ម្តងទៀត អ្នកស្រាវជ្រាវ ឬ​សរសេរ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ គ្រាន់តែ​និយាយ​ដល់​ឥណ្ឌូ​រូបនីយកម្ម​តែ​ម្យ៉ាង​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​បែរ​ទៅជា​ស្ងាត់ស្ងៀម​មិន​និយាយ​ដល់​វប្បធម៌​នា​សម័យមុន និង​មិនបាន​ខិតខំ​ស្វែងយល់​អំពី​ហេតុ ការណ៍​ចម្បង​ដែលជា​គ្រឹះ​មូលដ្ឋាន​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ តាមពិត​ពួកគេមានការ​ខ្វះខាត​ខាង​ទិន្នន័យ​ទាក់ទិន​នឹង​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ យ៉ាងដំណំ ។ ចំពោះ​យើង ការស្វែងយល់​អំពី​ប្ញ​ស​កែវ​នៃ​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា ជា​កត្តា​មួយ​សំខាន់​ចាំបាច់​ដើម្បី​ធ្វើឱ្យ​យើង​យល់ថា ហេតុដូចម្តេច​បានជា​ខ្មែរ​ដើម​បានទទួល​ចរន្ត​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​យ៉ាង​ងាយស្រួល​ ដោយ​គ្មាន​ប្រតិកម្ម ។
ជាបឋម​សូម​ជំរាប​ថា ការដែល​អនុភាព និង​ឥទ្ធិពល​ដ៍​ខ្លាំងក្លា​របស់​ឥណ្ឌា​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​យ៉ាង​ ងាយស្រួលគ្រប់ទិសទី​ដោយបាន​ក្លាយទៅជា​កម្លាំង​ស្ថាបនា​មួយ​យ៉ាង​ធំធេង បណ្តាលមកពីភាពស្រដៀងគ្នា​រវាង​ទស្សនវិជ្ជា មនោគមន៍​សាសនា និង​ចិត្តគំនិត​រវាង​ខ្មែរ និង​ឥណ្ឌា​ដែរ ។ បើ​សំអាង​លើ​វត្ថុតាង​មកពី​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ នា​ចុង​សម័យ​លោហធាតុ​ក្នុង​ភូមិភាគ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពោលគឺ​មុន​ការ បង្កើត​រដ្ឋ​ភ្នំ និង មន យើង​សង្កេតឃើញ​មាន​វត្ត​មាននៃ​ទីប្រជុំជន​ដ៏​រឹងមាំ និង​យ៉ាង​កុះករ​រួចមកហើយ ទីប្រជុំជន​ទាំងនោះ​ដែលជា​មណ្ឌល ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ និង​សាសនា ​ត្រូវ​នឹង​ពាក្យ​ខ្មែរ​ថា ក្រុង ដែល​ស្ថិត​ជាពិសេស​តាម​តំបន់​វាលទំនាប​ដូចជា​នៅតាម​ដង​ទន្លេមេគង្គ ចៅ​ប្រា​យ៉ា និង​ជ្រលង​នគររាជ​សីមា​រវាង​ដង​ទន្លេ​ស្រែ​មូល (សេ​មូ​ន ជា​ពាក្យ​សៀម) និង ជីរ (ឈី​រ បើ​ហៅ​តាម​សៀម) ។
ឯកសារ:Sculture.jpg
សូមជម្រាបថា ទីប្រជុំជន​ទាំងនោះ មុន​ឥណ្ឌូ​រូបនីយកម្ម​ដូចជា​ម្តុំ​ភ្នំពេញ (វត្ត​ជើងឯក) សំរោង​សែន អង្គរបុរី បាន​ឈៀង បាន​ណា​ឌិ អ៊ូ​ថង (នៅ​ថៃ) វត្ត​ភូ (លាវ) អូ​រកែវ (កម្ពុជា​ក្រោម) -ល- ដែល​លទ្ធផល​ជា​វិជ្ជមាន គឺ​ការបង្កើត​រដ្ឋ​ត្រូវបាន​ត្រួតត្រា​គ្រប់គ្រង​ដោយ​មេកន្ទ្រាញធំ។ ក្នុង​បរិបទ​នយោបាយ​នេះហើយ យើង​អាច​លើក​ជា​ឧទាហរណ៍​ប្រវត្តិ​របស់​កោះ​គោកធ្លក​ដឹកនាំ​ដោយ​នាង​លីវយី​ ដែលជា​ទេវ​កថា​បែប​ខ្មែរ​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ខ្មែរ​នាគ្រា​ ដំបូង ។
ដូចជា​គ្រាន់តែ​រយៈពេល​ខ្លី​ល្មម​ប៉ុណ្ណោះ ប្រមាណ​ជា ២-៣ ស.វ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ឥណ្ឌា​បាន​ជំរុញ ទីប្រជុំជន ឬ​ក្រុង​ឱ្យ​ប្រែ​ក្លាយទៅជា​អាណាចក្រ ឬ​រដ្ឋតូចៗស្ទើរតែ​គ្រប់ទិសទី​ក្នុង​ចក្រភព​ភ្នំ ។ ពី​ដំណាក់កាល​មួយ​ទៅ​ដំណាក់កាល​មួយទៀត ការ​ផ្តុំ​បង្រួបបង្រួម​ជាតិខ្មែរ ក៏​ត្រូវបាន​អនុវត្ត​ដូច​អ្វីដែល​កំណត់ហេតុ​ចិន​បាន​ពិពណ៌នា​ដោយ​ប្រយោល ។
អ្វីដែល​ទើប​ពោល​បង្ហាញ​ឱ្យដឹងថា ក្នុង​រយៈកាល​នេះ​ដែល​ត្រូវបាន​បន្ត​រហូតដល់​ចុង​ស.វ​ទី ៦ ដើម ស.វ​ទី ៧ ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​ស្តេច​សឹក​ដ៏​ខ្លាំងពូកែ​ជាច្រើន​អង្គ​មុន​ ការបង្ក្រាប​រាល់​ការបះបោរ​ប្រឆាំងនឹង​អំណាចកណ្តាល​រហូតដល់​ការបង្កើត​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​ច្របាច់​ចូលគ្នា​នូវ​ចេនឡា​ទឹក និង​ចេនឡា​គោក ។
សរុបសេចក្តី ​មក គឺ​ភាពស្រដៀងគ្នា​នៃ​មនោគមន៍​សាសនា និង​វប្បធម៌​រវាង​ខ្មែរ និង​ឥណ្ឌា​ជា​ហេតុផល​ដែលនាំឱ្យ​ជាតិខ្មែរ​ទាញ យក​ផលប្រយោជន៍​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ដើម្បី​ស្ថាបនា​សំណង់​វប្បធម៌ និង​សំភារៈ​របស់​ខ្លូន ។
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
ឃុំបុស្បូវ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ១៧ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
សង្កាត់កំពង់ស្វាយ
សង្កាត់កំពង់ស្វាយ ជាសង្កាត់មួយស្ថិតនៅក្នុងក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៥ ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
វិធីសាស្រ្តស៊េរីស្វ័យគុណ
ក្នុងគណិតវិទ្យា​ ​ វិធីសាស្រ្តស៊េរីស្វ័យគុណ(power series method) គឺជាវិធីសាស្រ្តរកចំលើយរបស់ស៊េរីស្វ័យគុណ អោយទៅជាសមីការឌីផេរ៉ងើស្យែ ។
វិធីសាស្រ្ត
ឧបមាថា a2 មិនសូន្យគ្រប់ z ។ នោះយើងអាចចែកវាហើយទទួលបាន
ហើយឧបមាទៀតថា a1/a2 និង a0/a2 គឺជាអនុគមន៍អាណាលីទីក(analytic function អនុគមន៍ទាល់) ។
វិធីសាស្រ្តស៊េរីស្វ័យគុណទទួលបានទំរង់នៃចំលើយនៃស៊េរីស្វ័យគុណ
បើ a2 ស្មើសូន្យ ចំពោះ zខ្លះ នោះវិធីសាស្រ្តហ្រ្វូបេនៀស ដែលជាវិធីសាស្រ្តផ្នែកមួយនៃវិធីសាស្រ្តនេះ គឺត្រូវនឹងចំនុចទោល ។
ឧទាហរណ៍
យើងក្រលេកមើល សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលអឺមីត(Hermite differential equation)
យើងអាចបង្កើតចំលើយរបស់ស៊េរី
ជំនួសវាចូលទៅក្នុងសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល
សំរួលការបូកចំពោះតួដំបូង
ឥឡូវ បើស៊េរីនេះជាចំលើយ មេគុណទាំងអស់ត្រូវតែស្មើសូន្យ ដូចនេះ
យើងអាចរៀបវាឡើងវិញ ដើម្បីទទួលបានទំនាក់ទំនងចំពោះ​ Ak+2 ។
ឥឡូវយើងបាន
យើងអាចកំនត់ A0 និង A1 បើវាមានលក្ខខណ្ឌដើម  ឧទាហរណ៍ បើយើងមានសំនួរដែលមានតំលៃដើម ។
ដូចនេះ យើងបាន
ហើយចំលើយរបស់ស៊េរីគឺ
ដែលយើងអាចបំបែកវាទៅជាផលបូកនៃចំលើយរបស់ស៊េរីឯករាជ្យលីនេអែពីរ
ដែលអាចសំរួលដោយការប្រើនៃស៊េរីស្វ័គុណដែលមានប្រភាគនៃមេគុណបន្តលំដាប់(hypergeometric series) ។
Boeing 737
300px|រូបភាពតូច ក្រុមហ៊ុន Boeing 737 គឺជា ម៉ាស៊ីន ភ្លោះ តូចចង្អៀត រាងកាយ - យន្តហោះប្រតិកម្ម អាកាសចរណ៍មួយ ខ្លី ទៅ មធ្យម ។ បានបង្កើត ពីដំបូង ដូចជា ការចំណាយ ទាប យន្តហោះ ពីរ ម៉ាស៊ីន មួយ ខ្លី មកពី ក្រុមហ៊ុន Boeing 707 និង 727 របស់, 737 បានបង្កើត ទៅជា ក្រុមគ្រួសារនៃ ម៉ូដែល ដឹកអ្នកដំណើរ ប្រាំបួន ជាមួយនឹងសមត្ថភាព 85 ទៅ 215 អ្នកដំណើរ មួយ។ 737 គឺ យន្តហោះ តូចចង្អៀត រាងកាយ តែ ក្រុមហ៊ុន Boeing នៅក្នុង ផលិតកម្ម ជាមួយនឹង -600 នេះ -700 , -800 និង - 900ER កំណែ ដែលកំពុងត្រូវបាន សាងសង់ឡើង បច្ចុប្បន្ន។ កំណែ ឡើងវិញ វិស្វកម្មនិង ត្រូវ បានរចនាឡើង នោះ 737 ចំនួនធំបំផុតនោះ ត្រូវបានកំណត់ទៅ ជាសកម្មភាពនៅ ឆ្នាំ 2017 ។
នឹកគិតអំពីការ ដំបូងក្នុង ឆ្នាំ 1964 ដែលជា ដំបូង 737-100 ជិះយន្ដហោះ ក្នុងឆ្នាំ 1967 និងបានចូល បម្រើដែល ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ នៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1968 ។ បន្ទាប់ lengthened 737-200 បានចូល បម្រើក្នុង ខែមេសា ឆ្នាំ 1968 ។ នៅក្នុង ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1980 ក្រុមហ៊ុន Boeing បានចាប់ផ្តើម -300 នេះ -400, -500 និង ម៉ូដែល , សំដៅ ជាបន្តបន្ទាប់ ទៅជា យន្តហោះ Boeing 737 ស៊េរី បុរាណ ។ ការ 737 បុរាណ បានបន្ថែមទៀតថា សមត្ថភាពនិងការ ដាក់បញ្ចូល CFM56 turbofan ម៉ាស៊ីន រួមជាមួយ ការកែលម្អ ស្លាប ។ នៅក្នុង ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 យន្តហោះ Boeing 737 ដែលបាន ណែនាំ ជំនាន់ ក្រោយ ជាមួយនឹង ការផ្លាស់ប្តូរ ជាច្រើន រួមមាន ស្លាប ឡើងវិញ បានរចនាឡើង , ធ្វើឱ្យប្រសើរ កាប៊ីនយន្ដហោះ បន្ទប់ សាកល្បង និង ផ្ទៃខាងក្នុង ថ្មី។ ការ 737 បន្ទាប់ ជំនាន់ មាន បួន -600 , -700 , -800 និង - 900ER ម៉ូដែល ចាប់ពី 102 ម៉ែត្រ ( 31.09 ម៉ែត្រ ) ទៅ 138 ម៉ែត្រ ( 42.06 ម៉ែត្រ) នៅក្នុងប្រវែង។ កំណែ ក្រុមហ៊ុន Boeing ពាណិជ្ជកម្ម ហោះ នៃ 737 ត្រូវបានផលិត ជំនាន់ ក្រោយ ផងដែរ។
ការ 737 ស៊េរី គឺជា យន្តហោះ ដ៏ទំនើប ដែលលក់ដាច់បំផុត នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ អាកាសចរណ៍ នេះ។ 737 ត្រូវបាន ផលិត ដោយ ក្រុមហ៊ុន Boeing បន្ត ចាប់តាំងពី ឆ្នាំ 1967 ជាមួយនឹង 7,755 3,467 យន្តហោះ ដឹកជញ្ជូននិង ការបញ្ជាទិញ នឹងត្រូវ បានបំពេញ នៅ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2013 នៅឡើយទេ។ 737 ការជួបប្រជុំគ្នា ផ្តោ នៅ Renton រោងចក្រ ក្រុមហ៊ុន Boeing នៅក្នុង Renton, ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ។ 737s ជាច្រើន បម្រើ ទីផ្សារ ពីមុន ពោរពេញទៅ ដោយ 707 , 727 , 757 DC- 9 និង MD-80/MD-90 ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និង យន្ដហោះ បច្ចុប្បន្ន ប្រកួត ជាចម្បង ជាមួយ ក្រុមគ្រួសារ យន្តហោះប្រភេទ Airbus A320 ។ មាន ជាមធ្យមគឺ 737s 1.250 ក្រុមហ៊ុន Boeing នៅពេល ដែលបានផ្តល់ឱ្យ ផុតអាកាស ណាមួយ ដោយមាន ពីរ ចុះចត មួយចំនួន ដែលជាកន្លែងដែល ជារៀងរាល់ ប្រាំ វិនាទី។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យន្តហោះ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍
រឿងសេដ្ឋីចិត្ដលោភ
រឿងនិទានសេដ្ឋីចិត្ដលោភ ជាខ្សែរឿងមួយប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត ក្នុងការ​ដាស់​សតិ​សម្បជញ្ញៈ អោយ​ក្មេង​ចាស់​គ្រប់​​រូប ចេះ​ប្រើ​សតិបញ្ញា​របស់​ខ្លួន អោយ​អង់​អាច​អស្ចារ្យ មិន​ត្រូវ​ទន់​ជ្រាយ​រវេប​រវ៉ប រឺ​ចុះ​ចាញ់ ​ចុះញ៉ម​នូវ​ចំពោះ​មុខ​ភាព​ក្រីក្រ លំបាក​តោក​យ៉ាក អនា​ថា​​នោះ​ឡើយ។ ក្មេង​ម្នាក់​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ក្នុង​រឿង​សេដ្ឋី​ចិត្ដ​លោភ​ ហាក់​ដូច​ជាចង់​សរសេរ​​បន្តុះ​បង្អប់​ក្មេង​នោះ​បន្ដិច ដោយ​សរសេរ​ថា «ក្មេង​ខិល»។ ក្មេង​ខិល អ្នក​និពន្ធ​គ្រាន់​តែ​ចង់​សរសេរ ចំអក​តែ​ប៉ុណ្ណោះ តែ​វា​ជា​ក្មេង​ អង់​អាច​អាច​ក្លា​ហាន​ មាន​សេចក្ដី​ធ្មត់ តស៊ូ ពុះពារ​គ្រប់​អុបសគ្គ​ដែល​កើត​មាន​ចំពោះ​ខ្លួន ហើយ​ប្រើ​សតិបញ្ញាដ៏​វៃ​ឆ្លាត​យ៉ាង​ក្រៃ​លែង​រហូត​ដល់ សេដ្ឋី​ដ៏​មាន​ប្រាក់​ចាយ​មិន​អស់​ម្នាក់ កើត​សេចក្ដី​ច្រនែន​ ឈ្នានីស លោភ​លន់​ពន់​ប្រមាណ ចូល​មក​ធ្វើ​ការ​ពិភាក្សា ចង់​រៀន​សូត្រ​អំពី​វិធី ការ​រក​ស៊ី​របស់​កុមារ​នោះ​ទៀត​ផង។  ដោយ​ប្រើ​សតិ​បញ្ញា​ដ៏​វៃឆ្លាត​អស្ចារ្យ​របស់​ខ្លួន ក្មេង​ខិល​បាន​ធ្វើ​អោយ​សេដ្ឋី និង​អ្នក​គង្វាល​ចៀម ដ៏​លោភ​លន់​ ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​ក្ដីវិនាស​រហូត​បាត់​សូន្យ​ឈឹង​តែ​ម្ដង។ សេដ្ឋី​ដែល​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​ដី​ច្រើន​សែន​ច្រើន​ណាស់​ទៅ​ហើយ មិន​ស្កប់​ស្កល់​នឹង​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​ មាស​ប្រាក់​នេះ​សោះ លោភ​លន់ រហូត​ហ៊ាន​ចូល​ក្នុង​បាវ អោយ​គេ​ចង​មាត់ យក​ទៅ​ទំលាក់​ក្នុង​សមុទ្រ​ដោយ​ចង់​ចុះ​ទៅ​រាវ​រក មាស​ប្រាក់ ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​នៅ​អែ​បាត​សមុទ្រ​ដោយ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​អែង មួយ​វិញ​ទៀត​បុរស​គង្វាល​ចៀម​ក៏​សុខ​ចិត្ដ​ចូល​ដេក​សំងំ​ក្នុង​បាវ​ចង​មាត់ ជំនួស​កុមារ​ខិល ដោយ​គិត​សង្ឃឹម​ថា នឹង​មាន​លាភ​ បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ មាន​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​ខ្លួន​ដែល​មាន​ហ្វូង​ចៀម​ទៅ​ទៀត។  សេចក្ដី​លោភ​លន់​ដ៏​អិត​មាន​ព្រំដែន ដូច​លោកសេដ្នី ហើយ​កី​ដូច​ជា​អ្នក​គង្វាល​ចៀម​ផង​ដែរ តើ​អ្នក​សិក្សា​អាច​វាស់​ជំរៅ​នៃ​សេចក្ដី​លោភ​នេះ​បាន​ដែរ​រឺទេ? យោង​ទៅ​តាម​ន័យ​សេចក្ដី​នៃ​សាច់​រឿង យើង​អាច​វាស់​នូវ​សេចក្ដី​លោភ​នេះ​បាន យ៉ាង​ត្រឹម​ត្រូវ​ពិត​ប្រាកដ​ជាក់​ស្ដែង គឺ «មរណៈ» ស្លាប់​តៃ​ហោង​តែ​ម្ដង អែ​សេចក្ដី​ដោះ​ស្រាយ​ទុក្ខ ដោយ​ប្រើ​សតិ​បញ្ញា​វៃឆ្លាតដូច​កុមារ​ខិល​ រមែង​បាន «រុង​រឿង» សុខ​កាយ​សប្បាយ​ជា​និរន្ដ​។
ដំណើររឿង
កាល​ពីព្រេង​នាយ​មាន​កុមារាម្នាក់​​​​​​ ហើយគាត់ជាក្មេងប្រុសម្នាក់ដែរឆ្លាតវាងវៃ។​ ឳពុក​ម្ដាយ​របស់គាត់បានលាចាក់លោក បន្សល់ទុកនៅកូនប្រុសម្នាក់ដែរនៅកំព្រា ក្មេងប្រុសដែរកំព្រាឳពុក​ម្ដាយ​ គាត់មានឈ្មោះ ខិល​ ។​​​​ ក្មេងប្រុស ​ខិល​​ បាន​ប្រមូល​​វេច​ស្បែក​គោ​ក្រៀម​មួយ​បង្វេច ដើម្បី​ធ្វើ​ដំនើរ​ទៅ​ស្រុក​ឆ្ងាយ​មួយ​ទៀត ពេល​យប់​មួយ​នោះ​ក្មេងប្រុស​ខិល​ បាន​ឈប់​សំរាក​​នៅ​លើ​ដើម​ឈើ​មួយ ដោយ​អស់​កំលាំង​ពេក ក្មេងប្រុស​ខិល​ក៏​ដេក​លង់​លក់​ទៅ​។ ពេល​ក្រោក​ពី​ដំនេក ក្មេងប្រុស​ខិល បាន​​មើល​​ឃើញ​​ចោរ​ពីរ​នាក់​កំពុង​ចែក​មាស​ពេជ្រ​ និង របស់​របរ​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ ក្មេងប្រុសខិល ភិត​ភ័យ​ណាស់ តែ​ដោយ​មាន​ទំលាប់​ក្លាហាន វា​ក៏​ទំលាក់​បង្វេច​ស្បែក​គោ​ចុះ​ចំ​ក្បាល​ពួក​ចោរ​ ចោរ​ទាំង​២ ភ្ញាក់​ភ័យ​យ៉ាង​ខ្លាំង ទើប​ក្រោករត់​ចោល​របស់​ទ្រព្យ​ទាំង​អស់ ក្មេងប្រុស​ខិល​ឃើញ​យ៉ាង​នោះ​ត្រេកអរ​ណាស់ ក៏​សំរូត​ចុះ​ពី​ដើម​ឈើ ប្រមូល​កើប​វេចស្ពាយ​មាស​ពេជ្រ​ជា​ច្រើ​ត្រលប់​មក​ផ្ទះ​វិញ​។ កុមារខិល​ ក៏​ក្លាយ​ខ្លួន​ជា​មនុស្ស​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​យ៉ាង​ស្ដុក​ស្ដម្ភ​នៅ​ ក្នុងភូមិ​។ មាន​សេដ្ឋី​ម្នាក់។ គាត់​អោយ​បំរើ​ទៅ​ហៅ​ចៅ​ខិល​មក​ឈ្លេច​សួរ ៖
ចាប់តាំងពីថ្ងៃនោះមក សេដ្ឋីក៏ចាត់បំរើអោយសំលាប់គោយកស្បែក ហើយអោយនាំយកទៅជួញនៅទីទាំងឡាយ។ តែជំនួញនេះពុំបានផលឡើយ។ ដោយចាញ់បោកកុមារខិល សេដ្ឋីខឹងណាស់ ទើបអោយបំរើទៅបំពានចាប់កុមារខិលច្រកបញ្ចូលក្នុងបាវដើម្បីទំលាក់ សំលាប់ចោលក្នុងទឹកទន្លេ។
បំរើក៏គោរពតាមសេដ្ឋី ហើយនាំគ្នាទៅព័ទ្ធចាប់កុមារខិល ច្រកបញ្ចូលក្នុងបាវចងមាត់យ៉ាងជិត នាំមកជួនសេដ្ឋី ពេលធ្វើដំនើរមកដល់ពាក់កណ្ដាលផ្លូវ ដោយមានការហេវហត់យ៉ាងខ្លាំង ពួកអ្នកបំរើ​ទាំងឡាយក៏ទំលាក់បាវចោលនូវមាត់ផ្លូវហើយទើបនាំគ្នាចូលទៅរកអាហារបរិភោគ នៅក្នុងតៀមមួយ។ ខណៈនោះកុមារខិលបានហែកបាវមើលឃើញអ្នកគង្វាលម្នាក់ កំពុង​កៀងចៀមមួយហ្វូង វាក៏ស្រែកហៅអ្នកគង្វាលតិចៗ រួចពោលត្អូញត្អែថា «សូមលោកមាជួយស្រាយមាត់បាវនេះលែងខ្ញុំផង សេដ្ឋីបានចាត់បំរើអោយនាំខ្ញុំទៅរក្សាទ្រព្យសម្បត្ដិ និងជួយបង្ហាត់សេះ តែខ្ញុំមានទំលាប់ខ្លាចសេះណាស់ ខ្ញុំពុំហ៊ានទៅទេ ទោះបីខ្ញុំប្រកែកយ៉ាងណាក្ដី បំរើសេដ្ឋីក៏ពុំយល់ព្រម ហើយក៏ចាប់ខ្ញុំច្រកបាវយ៉ាងនេះ។ ដូចលោកជ្រាបស្រាប់​ មុខរបរនេះ​ប្រកបដោយ​ភាពខ្ពង់ខ្ពស់ និង កិត្ដិយស។ បើលោកមាពេញចិត្ដ សូមអញ្ជើញទៅជំនួយខ្ញុំទុកអោយខ្ញុំនៅថែរក្សាចៀមនេះម្ដង។
លាភអញមកដល់ហើយតើ អាក្មេងល្ងង់នេះមិនស្គាល់ប្រយោជន៍វាទេ អញ នឹងចូលសំងំក្នុងបាវនេះជំនួសវាម្ដង។ គិតហើយបុរសនោះក៏ចូលទៅសំងំក្នុងបាវជំនួសកុមារខិល ក្រោយពីបាន​បរិភោគ​ឆ្អែតហើយពួកបំរើសេដ្ឋីក៏ត្រលប់មកវិញហើយក៏ចាប់បាវលីបន្ដដំនើរតទៅទៀត ដោយពុំបានដឹងកិច្ចកលអ្វីឡើយ។ សេដ្ឋីបានអោយពួកអ្នកបំរើ យកបាវនោះទៅទំលាក់ចោល​ក្នុង​ទឹកទន្លេ បុរសអ្នកគង្វាលក៏ស្លាប់អាសារបង់ទៅ។
ពេលកន្លងមកមិនយូរប៉ុន្មាន សេដ្ឋីក៏បានជួបជាមួយចៅខិលម្ដងទៀត មានទាំងហ្វូងច្រៀមជាច្រើនផង សេដ្ឋីនឹកឆ្ងល់ភិផលក្នុងចិត្ដណាស់ រួចក៏សួរចៅខិលថា ៖
ឃុំសំបួរមាស
ឃុំសំបួរមាសជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៧ភូមិ៖
វិគីទេសចរណ៍
Wikivoyage is a free web-based travel guide for travel destinations and travel topics written by volunteer authors. The name is a portmanteau of the words "Wiki" (an Internet-based software system that allows change and extension of the text by any user) and "voyage", meaning travel, journey, or trip.
ស្រុកក្រឡាញ់
ស្រុកក្រឡាញ់ ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ស្រុកនេះមាន១០ឃុំ ៖៖
មាស ហុកសេង
លោកមាស ហុកសេង ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
អង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង
អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង (ជា​ភាសាអង់គ្លេស​៖ The North Atlantic Treaty Organization, ភាសាបារាំង​៖ Organisation du traité de l'Atlantique nord) ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា "សម្ព័ន្ធ​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង" (North Atlantic Allance) ។ ជាទូទៅ​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​កាត់​ជា​ភាសាអង់គ្លេស​ថា "ណាតូ" (NATO) ឬ តាម​ភាសាបារាំង​ថា "អូតង់" (OTAN) គឺជា​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​មួយ ត្រូវ​បង្កើត​ឡើង​តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង ដែល​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នា​ថ្ងៃទី​០៤ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤៩​។ ណាតូ មាន​ទីបញ្ជាការ​នៅ​ទីក្រុង​ប្រ៊ូស្សែល ប្រទេស​បែលហ្ស៊ិក ហើយ​ណាតូ បាន​ធ្វើបតិដ្ឋាប័ន​លើ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រួមគ្នា ដែល​មានន័យ​ថា រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំងអស់​ត្រូវ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ការពារ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​បាន នៅពេលដែល​មាន​ការវាយប្រហារ​ណាមួយ​ពី​សំណាក់​ភាគី​ខាងក្រៅ​។
រយៈពេល​ពីរ-បី​ឆ្នាំ​ដំបូង ណាតូ​ពុំ​មាន​អ្វី​ជាជាង​សមាគម​នយោបាយ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ទោះយ៉ាងណា សង្គ្រាម​កូរ៉េ បាន​ដាស់​ស្មារតី​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​យោធា​រួមគ្នា​មួយ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង ក្រោម​បញ្ជាការ​ផ្ទាល់​របស់​មេបញ្ជាការ​កំពូល​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ពីរ​រូប​។ អគ្គលេខាធិការ​ទីមួយ របស់​ណាតូ ឡត អ៊ីស្មាយ បាន​ប្រសាសន៍​នូវ​ពាក្យសម្ដី​ដ៏​ល្បី​រន្ទឺ​ថា​គោលដៅ​របស់​ណាតូ​គឺ "រក្សាទុក រុស្ស៊ី ឲ្យ​នៅ​ខាងក្រៅ, សហរដ្ឋអាមេរិក នៅ​ខាងក្នុង ហើយ​អាល្លឺម៉ង់ ត្រូវ​ធ្លាក់ចុះ" ("to keep the Russians out, the Americans in, and the Germans down") ។ ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់ ដោយ​មាន​មន្ទិលសង្ស័យ​ចំពោះ​កម្លាំង​នៃ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​ធ្លាក់ចុះ ជាមួយ​នឹង​ភាព​មន្ទិលសង្ស័យ​ចំពោះ​ជំនឿ​ចិត្ត​លើ​ការការពារ​របស់​ណាតូ ទល់​នឹង​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​សហភាព​សូវៀត ជាហេតុ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រទេស​បារាំង​ធ្វើ​ការអភិវឌ្ឍ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ដក​កងទ័ព​បារាំង​ចេញពី​រចនាសម្ព័ន្ធ​យោធា​អង្គការ​ណាតូ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៦​។
ក្រោយ​ការ​ដួលរលំ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង នា​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ណាតូ​បាន​ពង្រីក​ខ្លួន​ទៅ​តំបន់​បាលកង់ នៅខណៈដែល​ការ​សាង​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អតីត​បច្ចាមិត្ត​ដ៏​ខ្លាំង​របស់​ខ្លួន​នៅ​ខាងកើត បាន​ប្រសើរ​ជាង​មុន​ហើយ​នោះ ហើយ​មាន​សន្ទុះ​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៩ និង ២០០៤ ដោយ​អតីត​ប្រទេស​សមាជិក​កតិកាសញ្ញា​វ៉ាសូវី​ជាច្រើន បាន​ចូលរួម​ក្នុង​បក្សសម្ព័ន្ធ​នេះ​ដែរ​។ ចាប់តាំងពី​ព្រឹត្តិការណ៍​វាយប្រហារ​ថ្ងៃ​១១ កញ្ញា ២០០១ មក ណាតូ​បាន​ព្យាយាម​រំលឹក​នូវ​ធម្មនុញ្ញ​ការពារ​របស់​ខ្លួន​ឡើងវិញ ដោយ​បាន​បញ្ជូន​កងទ័ព​ទៅ​អាហ្វហ្គានីស្ថាន និង អ៊ីរ៉ាក់​។
ម៉ុល កាម៉ាច
លោកម៉ុល កាម៉ាច ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
អ៊ិន យ៉េង
លោកអ៊ិន យ៉េង ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
ឃុំកោះពងសត្វ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ឃុំស្វាយអំពារ
ឃុំស្វាយអំពារជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន៥ភូមិ៖ =ការអប់រំ=
ម៉ាស៊ីនថត​​ លេកា
The first Leica prototypes were built by Oskar Barnack at Ernst Leitz Optische Werke, Wetzlar, in 1913. Intended as a compact camera for landscape photography, particularly during mountain trips, the Leica was the first practical 35 mm camera, using standard cinema 35 mm film. The Leica transports the film horizontally, extending the frame size to 24×36 mm, instead of the 18×24 mm used by cinema cameras which transported the film vertically, with a 2:3 aspect ratio.
The Leica went through several iterations, and in 1923 Barnack convinced his boss, Ernst Leitz II, to make a prototype series of 31. The camera was an immediate success when introduced at the 1925 Leipzig Spring Fair as the Leica I (for Leitz camera). The focal plane shutter had a range from 1/20 to 1/500 second, in addition to a Z for Zeit (time) position.
មុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២
thumb|left|ការផលិតឡើងវិញនៃគំរូដើមម៉ាស៊ីនថតលេកា, 1913, 1:3,5
គំរូនៃម៉ាស៊ីនថតលេកាដំបូងបានបង្កើតឡើងដោត អូស្ការ បារណែក នៅ អ៊ឺសលេសអុពធីចវែក​វេស្លេរឆ្នាំ​ ១៩១៣ ។ នៅក្នុងថ្ងៃអនាគតវាជាម៉ាស៊ីន ថតតូចមួយសម្រាបថតទេសភាព ជាពិសេសក្នុងពេលដែលធ្វើរដំណើរឡើងភ្នំជាដើម ម៉ាស៊ីនថតលេកាបានប្រតិបត្តិដំបូង ៣៥ មម ម៉ាស៊ីនថត ។ ស្តងដានៅក្នុងភាពយន្តគឺ ៣៥​ មម ហ្វីល ។ ម៉ាស៊ីនថតលេកានាំយករូបភាពដែលផ្តេក ដែលពង្រីកទំហំរហូតដល់ ២៤x៣៦មម ជំនួស ១៨x២៤មម ត្រូវ បានប្រើដោយអ្នកថតវីឌីអូ ហើយបានយកទៅផលិតខ្សែភាពយន្តដោយថតបញ្ឈ ជាមួយនិង ​២:៣ ទ្រង់ទ្រាយ ។
ឃុំម្កាក់(ស្រុកសិរីសោភ័ណ)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៧ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
គឹម សុខា
កឹម សុខា កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៥៣ ក្នុងគ្រួសារខ្មែរដើមកំណើតចិន នៅ​ឃុំ​ឧត្ដម​សូរិយា, ស្រុក​ត្រាំ​កក់, ខេត្ត​តាកែវ។ គាត់ជានយោបាយខ្មែរ កន្លងមកជាប្រធានគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា, បន្ទាប់មកអនុប្រធានគណបក្សសង្គោះជាតិ​,នឹងចុងក្រោយក្លាយជាប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ​ ។ បច្ចុប្បន្ន​កំពុងជាប់ឃុំឃាំងនៅក្នុងផ្ទះ​។
ទូរទស្សន៍បាយ័ន
ស្ថានីយ​ទូរទស្សន៍​បាយ័ន គឺ​ជា​ស្ថានីយ៍​ទូរទស្សន៍​ឯកជន​មួយ ដែល​មាន​ប្រតិបត្តិការណ៍​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ស្ថានីយ​ទូរទស្សន៍​នេះ​បាន​ចាប់​ដំណើរ​ការ​ឡើង​ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៨ រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ស្ថានីយ៍​វិទ្យុ​មួយ​ទៀត​ដែរ។ បាយ័ន ធ្វើ​ការ​ផ្សាយ​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ UHF ប៉ុស្តិ៍​លេខ​២៧ គ្រប​ដណ្ដប់​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត​ក្រុង​នានា​ដូច​ជា៖ កំពង់ចាម សៀមរាប ព្រះសីហនុ ស្ទឹងត្រែង ក្រុងសិរីសោភ័ណ កំពង់ធំ ពោធិ៍សាត់ ស្វាយរៀង កំពត ឧត្ដរមានជ័យ ព្រះវិហារ ក្រចេះ បាត់ដំបង និង​រតនគិរី។
គេហទំព័រ
គេហទំព័របាយ័ន
ស្រុកពួក
ស្រុកពួកជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ បច្ចុប្បន្នស្រុកនេះមាន១៤ឃុំ ៖
អ៊ឹង ណារី
លោកអ៊ឹង ណារី ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
បទ​ចម្រៀង​ទោល
កែសម្រួលដោយ ដូង ពិសិទ្ធិ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: បុគ្កលមកពីខេត្តបាត់ដំបង
ឃុំអូរអំបិល
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៥ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ទីក្រុង​ប្រជុំ​ជន ឬ​ក្រុង​សម័យ​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នៅ​សុរិន្ទ្រ
ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ពី​អតីតកាល កត្តា​ដ៏​សំខាន់បំផុត គឺ​ស្វែងយល់​ពី​ការរីកដុះដាល និង​ការវិវត្ត​សហគមន៍​មនុស្ស​ជំនាន់​មុន​នៅក្នុង​ភូមិភាគ​ឦសាន​នៃ​ ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃបច្ចុប្បន្ន ពី​ដំណាក់កាល​មួយ​ទៅ​ដំណាក់កាល​មួយទៀត គេ​ត្រូវ​សិក្សា​រាល់ស្លាកស្នាម​នៃ​វប្បធម៌​បុរាណ ។ ដោយសារ ​អត្ថប្រយោជន៍​នេះហើយ ទើប​យើងសូម​លើកយក​ទីប្រជុំជន​ចំនួន ៤ តែប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ខេត្ត​សុ​រិ​ន្ទ្រមក​ធ្វើការ​អធិ-ប្បាយ ។ ថ្វីត្បិតតែ​ការស្រាវជ្រាវ​នេះ គឹជា​ការផ្តួចផ្តើម​រប​ស់​អ្នកឯកទេស​ថៃ​ក៍ដោយ ក៏ប៉ុន្តែយើងជា​អ្នកធ្វើ​ការវិភាគ​ស៊ីជម្រៅ​បន្ត​មួយ កម្រិត​ទៀត ។
ឯកសារ:Prehistory soren.jpg
តាម ​ការពិនិត្យ​វាយតម្លៃ​ឱ្យ​ដិតដល់ ដោយ​មូលហេតុ​ប្រ​វ​តិ្ត​សាស្ត្រ អី្វ​ដែលមាននៅក្នុង​ខេត្ត​សុ​រិ​ន្ទ្រ ​ក៏​នៅមានក្នុង​អាណាខេត្ត ផ្សេងៗឯទៀត​នៃព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ និង​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​ផងដែរ ។ សេច​កី្ត​កត់សម្គាល់​នេះ​មិនមែនជា​ការមិន​សម​ហេតុ​សម​ផល​នោះទេ ពីព្រោះ​មុន​ការមកដល់​នៃ​ជនជាតិ​ថៃ​ក្នុង​តំបន់​នេះ និង​មុន​បញ្ចូល​ខេត្ត​នេះ​ទៅក្នុង​ខណ្ឌសីមា​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ ខេត្ដ​នេះគឺជា​ទឹកដី​របស់​ខ្មែរ​សុទ្ធសាធ ។
ប្រការ ​នេះហើយ​ដែល​យើង​ត្រូវផ្តោត​ការយកចិត្តទុកដាក់​ដោយ​បកស្រាយ​ថា ទីប្រជុំជន​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនោះ​ត្រូវបាន​សាងសង់ឡើង​ដោយ​ដូនតា​ខ្មែរ ពោលគឺ​មិនអាច​ចាត់ទុកថា សមិទ្ធផល​ទាំងនោះ​ជា​របស់​ថៃ​ឡើយ​មុន​ស.វ​ទី ១៣ ។
ជារួម ​ក្នុងករណីនេះ យើង​អាច​បំភ្លឺ​នូវ​ប្រភព​មន-ខ្មែរ​នៃ​ទីប្រជុំជន​នា​ សម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទាំងនោះ​ដែលមាន​ពាសពេញ​ដេរ ដាស​នៅ​ទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ និង​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន ហើយក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ខឿនវប្បធម៌​ខ្មែរ មុន​ឥណ្ឌា​រូបនីយកម្ម ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះដែរ យើង​ឃើញនៅមាន​ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូច​នៅ​វៀតណាម​ខាងត្បូង​ផងដែរ ។
ទីប្រជុំជន ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រដែល​សំខាន់​ជាងគេ​នៅក្នុង​ខេត្ត​សុ​រិ​ន្ទ្រ និង​មាន​រាងជា​ពងក្រពើ​ដែល​គេ​អាចសង្កេតឃើញ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ជាក់លាក់​ដោយ​ រូបភាព​ពីលើ​អាកាស គឺ​ប្រជុំជន​នៅ​ភូមិ​កៃ​យ៉ៃ ភូមិ​ព្រះ​បិត ភូមិ​ស្លា​ក់ដៃ ក្នុង​ទី​រួម​ខេត្ត​សុ​រិ​ន្ទ្រ ។
តាម ​ឯកសារ​រូបភាព​ដែល​បានមកពី​ការស្រាវជ្រាវ​នេះ​បានចង្អុលបង្ហាញ​ឱ្យយើង​ឃើញ​ អំពី​ស្លាកស្នាមវប្បធម៌​ខ្មែរ​ដែលមាន​អាយុប្រមាណ​ជា ៥០០០ ឆ្នាំ​មកហើយ ។ វា​ក៏​ជា​ភស្តុតាង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​បញ្ជាក់​ឱ្យ​យើងដឹង​អំពី​ស្ថានភាព​ នៃការរៀបចំស្រុកភូមិ ឬ​សហគមន៍​ជនជាតិខ្មែរ​យើង​មុន​ការទទួល​ឥ​ទិ្ធ​ពល​ឥណ្ឌា​ដែល​បានធ្វើឱ្យ​ ទីតាំង​នៃ​ក្រុង (ពាក្យ​ខ្មែរ) តូចធំ​ទាំងនោះ​ឱ្យក្លាយ​ទៅជា​បុរី (ពាក្យ​សំ​ស្ដ្រឹ​ត) តាម​លំនាំ​ឥណ្ឌា ។
នៅ ​តំបន់​ខ្ពង់រាប​នគររាជ វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​ត្រូវបាន​ជ្រួតជ្រាប​ក្នុងភូមិ​ភាគ​នេះចាប់តាំងពី​ដើម​ស.វ​ទី ៦ ។ ស្ថានីយ​បុ​រេ​ប្រ​វ​តិ្ត​នៅ​  សុ​រិ​ន្ទ្រ​ដែលមាន​រាង​ដូច​ពងក្រពើ គឺ​ដូច​គា្ន​នឹង​ស្ថានីយ​បុ​រេ​ប្រ​វ​តិ្ត​សាស្ត្រ​មេមត់​ខេត្តកំពង់ចាម​ដែរ ។
សរុប ​សេច​កី្ត​មក តាមរយៈ​ការវិភាគ យើង​អាច​វាយតម្លៃ​បាន​ថា ស្ថាន​ភាពជាក្រុង​បែប​ខ្មែរ​ជា​បុរី ឬ​បុ​រៈ​បែបឥណ្ឌា ការផ្លាស់ ប្តូរ​ទម្រង់​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើងយ៉ាងងាយស្រួល​ជាទីបំផុត ។ នេះ​គឺជា​ចំណុច​យ៉ាង​ប្រសើរ​ដែលជា​ការបើកទំព័រ​ប្រ​វ​តិ្ត​សាស្ត្រ​ថ្មី​ ធ្វើឱ្យមាន​ការ រីកចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ដោយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ឥណ្ឌា ។
ជាទីបំផុត ​សូមជម្រាបថា ក្នុង​បរិវេណ​នៃ​ទីក្រុង​បុរាណ​ទាំងនោះ គេ​បានរកឃើញ​នូវ​ឧបករណ៍​ធ្វើ​អំពី​ថ្ម​រំលីងដូចជា​ពូថៅ ឬ  ​អ​ន្លួ​ញ កុលាលភាជន៍​ផាត់​ពណ៌ និង​ឥតមាន​ពណ៌​មួយចំនួន និង​របស់របរ​ប្រើប្រាស់​ជាច្រើន​ទៀត (ម.ត្រា​ណេ) ។
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
ជា សាវឿន
លោកជា សាវឿន ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។ លោកបានច្រេងចំរៀងល្បីៗដូចជា​បទ៖
១. វាលស្រែ១០០ (ទីតាំងនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង)
២. កវីចាញ់ស្នេហ៍
៣.កវីខកស្នេហ៍
៤.ស្ទឹងសង្កែជាសាក្សី
និងមានបទចំរៀងជាច្រេីនទៀត។
សូមជួយអភិរក្សមរតដូនតាទាំងអស់គ្នា។
ឃុំភ្នៀត
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៧ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសិរីសោភ័ណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ឃុំព្រះពន្លា
សំដៅទៅដល់៖
ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព
ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព
ហេរី ផោតធ័រ គឺជាប្រភេទរឿងស្រមើស្រមៃ បែបវេទមន្ត ដែលបាននិពន្ធឡើងដោយអ្នកស្រី រ៉ូវលីង (J.K. Rowling) ហើយសៀវភៅនេះបានលក់ដាច់បំផុតទូទាំងពិភពលោក ព្រមទាំងបានជាប់ចំនាត់ថ្នាក់ក្នុងបញ្ជីសៀវភៅលក់ដាច់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទៀតផង។ សៀវភៅរឿង ហេរី ផោតធ័រ មានប្រាំពីរភាគដូចរាយខាងក្រោម៖ ពិសេសជាងនេះទៅទៀត រឿងហេរី ផោតធ័រ ក៏ត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាផ្សេងៗទៀតជាច្រើនដូចជា អាឡឺម៉ង់ ជប៉ុន កូរ៉េ ចិន អេស្ប៉ាញ ហើយក្នុងនោះក៏មានភាសាខ្មែរដែរ។ ចំពោះហេរី ផោតធ័រជាភាសាខ្មែរ បកប្រែបានមួយភាគរួចហើយ គឺ ភាគទីមួយ៖ ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព បកប្រែជាខេមរៈភាសា ដោយលោក អ៊ុន ទឹម ជានិស្សិតនៅ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា។ ការបកប្រែអាចប្រព្រឹត្តិទៅបានក៏ដោយសារមានការយល់ព្រមពីម្ចាស់សៀវភៅ គឺអ្នកស្រី J.K. Rowling ចំនែកអ្នកដែលបានទៅចរចាជាមួយនឹងអ្នកស្រីនោះ គឺជាម្ចាស់កាសែត The Cambodia Daily លោក Bernard Krisher។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បំណកប្រែនេះមានការជួយឧបត្ថម្ភពីអ្នកជំនួញជប៉ុនម្នាក់ ដែលបានផ្ដល់ប្រាក់ ១០០០ ដុល្លារ ក្នុងការបោះពុម្ភសំរិតសំរាងចេញជាសៀវភៅ។ សៀវភៅហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព សព្វថ្ងៃលក់ក្នុងតម្លៃ ២៥០០រៀល និង អាចរកជាវបាននៅតាមបណ្ណាគារ រឺ តូបលក់សៀវភៅផ្សេងៗ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។
ដំណើររឿង
ហេរី ផោតធ័រ គឺជាក្មេងប្រុសម្នាក់អាយុ ១១ ឆ្នាំ រស់នៅជាមួយនឹងក្រុមគ្រួសារឌើស្លី។ ប៉ុន្តែ គ្រួសារឌើស្លីមិនដែលចូលចិត្តវាទេ ហើយបង្ខំឲ្យវារស់នៅក្នុងបន្ទប់ក្រោមជណ្ដើរទៀតផង។ ទុកជាយ៉ាងណាក្ដី ក៏គ្រួសារឌើស្លីមិនដឹងថានឹងមានរឿងចម្លែកៗកើតឡើងចំពោះ ក្មេងប្រុស ហេរី ម្នាក់នេះឡើយ។ រឿងអាថ៌កំបាំងមួយដែលគ្រួសារឌើស្លីមិនហ៊ានបង្ហើបប្រាប់នរណាអោយដឹងនោះគឺថា ហេរី ផោតធ័រមិនមែនជាមនុស្សធម្មតា។ ហេរី ផោតធ័រគឺជាវេទគូម្នាក់។ គម្រប់អាយុ ១១ ឆ្នាំ ហេរី ផោតធ័រត្រូវបានបញ្ជូនឲ្យទៅរៀននៅសាលាវេទមន្តហុកវ៉ាត។ នៅទីនោះ ហេរី បានចងមិត្តជាមួយនិងសិស្សឆ្នាំទីមួយពីរនាក់ទៀតគឺ រ៉ុន វីស្លី និង ហឺម៉ាយអូនី ហ្គ្រេនជឺរ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ពួកគេទាំងបីនាក់បានក្លាយជាមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធិនឹងគ្នា។ នៅសាលានោះដែរ ហេរី បានចូលលេងក្នុងក្រុមកីឡា ឃ្វីដឌីច្ឆ ដែលជាកីឡាដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងពិភពវេទមន្ត។ ក្រោយមកទៀត នៅក្នុងសាច់រឿង ហេរី រ៉ុន និង ហឺម៉ាយអូនី បានដឹងថាសិលាទេពដែលរក្សាទុកក្នុងសាលាហុកវ៉ាត កំពុងតែមានគេចង់លួច។ ដើម្បីការពារសិលាទេពនេះ អ្នកទាំងបីបានពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គគ្រប់បែបយ៉ាង ដូចជា ទៅក្នុងព្រៃហាមឃាត់ ប្រយុទ្ធជាមួយឆ្កែក្បាលបី និង ដោះស្រាយអុកវេទមន្ត...។ នៅទីបំផុត ហេរី ក៏បានទប់ស្កាត់បិសាច វ៉ុលដឺម៉រ មិនឲ្យយកសិលាទេពបាន។ ឆ្នាំទីមួយក៏មកដល់ទីបញ្ចប់ ចំនែកហេរី កំពុងទន្ទឹងរង់ចាំដល់បវេសនកាលឆ្នាំទីពីរ ដែលនឹងបន្តនៅក្នុងភាគទីពីរ។
ភ្លើងខៀវ ភ្លើងក្រហម (កម្មវិធីវិទ្យុ)
ភ្លើងខៀវ ភ្លើងក្រហម គឺជាកម្មវិធីវិទ្យុផលិតឡើងដោយវិទ្យុសម្លេងស្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណង​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ដើម្បី​រួម​ចំណែក​កាត់​បន្ថយ​ឧប្បត្តិហេតុនៃការស្លាប់ និងរបួសដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅកម្ពុជា ក្រោមការ​ឧបត្ថម្ភពី​ The Global Road Safety Partnership (GRSP) ។
ម៉ោងផ្សាយ
កម្មវិធីវិទ្យុ​ភ្លើងខៀវ ភ្លើង​ក្រហម​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​​នៅ​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ​ព្រហស្បតិ៍ វេលាម៉ោង ១០:៥០ ដល់ ១១:៥០នាទីព្រឹក ចាក់​ផ្សាយ​ឡើង​វិញ​នៅ​រៀង​រាល់ថ្ងៃ ច័ន្ទ វេលា​ម៉ោង ០៦:៣០ ដល់ ០៧:០០ព្រឹក។
ឃុំទឹកថ្លា
សមដៅដល់៖
ព្រៃវែង
ព្រៃវែងគឺជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តព្រៃវែង។
ព្រៃវែងប្រហែលជាសំដៅលើ៖
McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
300px|រូបភាពតូច McDonnell Douglas (ឥឡូវនេះក្រុមហ៊ុន Boeing) ស្រី-15E កូដកម្ម Eagle បានជាចម្បាំង multirole ទាំងអស់អាកាសធាតុបានមកពី McDonnell Douglas F-15 Eagle បាន។ F-15E ត្រូវបានរចនាឡើងក្នុងឆ្នាំ 1980 សម្រាប់ជួរវែង, ការទប់ស្កាត់ល្បឿនលឿនដោយគ្មានការពឹងលើចុនឬយន្តហោះសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិ។ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក (ក.អ.ស.រ. ) ស្រី-15E កូដកម្មឥន្ទ្រីអាចត្រូវបានសម្គាល់ពីការឥន្ទ្រីអាមេរិកផ្សេងទៀតលើសពីការបាមងខ្លួនដោយងងឹតនិងរថក្រោះប្រេងអនុលោមតាមបណ្តោយម៉ោនការចូលម៉ាស៊ីន។
កូដកម្មឥន្ទ្រីត្រូវបានគេដាក់ពង្រាយសម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់អាហ្វហ្គានីស្ថាននិងប្រទេសលីប៊ី។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រតិបត្ដិការទាំងនេះ F-15E បានអនុវត្តការធ្វើកូដកម្មជ្រៅប្រឆាំងនឹងគោលដៅតម្លៃខ្ពស់ល្បាតខ្យល់ប្រយុទ្ធ, និងការផ្តល់ការគាំទ្រខ្យល់នៅជិតសម្រាប់កងទ័ពចម្រុះ។ វាត្រូវបានគេមើលឃើញថាសកម្មភាពផងដែរនៅក្នុងជម្លោះនៅពេលក្រោយហើយត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់បណ្តាប្រទេសមួយចំនួន។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យន្តហោះ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យន្តហោះប្រដេញ
គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ: (square kilometre) សរសេរកាត់ជាភាសាខ្មែរ គម២ និងជាអក្សរឡាតាំង km2 ជាខ្នាតនៃក្រលាផ្ទៃ ។ ផ្ទុយមកវិញ
Quadratmeter
ឃុំបន្ទាយឆ្មារ
សូមមើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកថ្មពួក ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ស្រុកប្រាសាទបាគង
រដ្ឋ​បាល​ស្រុក​
ស្រុកប្រាសាទបាគងជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ស្រុកនេះត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា ៩ឃុំ ៖
ប្រវត្តិ
តាម​អនុក្រឹត្យ​ចុះ​ថ្ងៃទី ៣០ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០១៦ ឃុំ​អំពិល​ ត្រូវ​បាន​កាត់​ពី​ក្រុង​សៀមរាប មក​អោយ​ស្រុក​ប្រាសាទ​បាគង​ គ្រប់​គ្រង ។
ការិយាល័យ​ទេសចរណ៍​
វិស័យ​ទេសចរណ៍​ក្នុង​ស្រុក​ប្រាសាទ​បាគង គឺ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ប្រាសាទ​នានា ។ យើង​សង្កេត​មាន​ប្រាសាទ​ជាច្រើន​ដូចជា​ ៖
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (ហៅកាត់ ជាបារាំង: URPP ឬ​ ហៅកាត់ជាអង់គ្លេស: RUPP)​ គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំណាស់ជាងគេនិងធំជាងគេនៅកម្ពុជា។​ សាកលវិទ្យាល័យចែកចេញជា មហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ មហាវិទ្យាល័យសង្គមសាស្ត្រនិងមនុស្សសាស្ត្រ និង វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសIFL។ សាកលវិទ្យាល័យមានសាស្ត្រាចារ្យប្រមាណ២៩៤នាក់ ដែលរួមមាន បណ្ឌិត១៥នាក់ និង​ ម៉ាស្ទ័រ ១៣២នាក់។ បុគ្គលិករដ្ឋបាលសរុបជាង ១៤០នាក់។នៅឆ្នាំ ២០០៧ សាកលវិទ្យាល័យមាននិស្សិតសរុបជាង ៩០០០ នាក់។
ប្រវត្តិ
សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញត្រួវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦០ អំឡុងពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយមានឈ្មោះដើមថា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ។ នៅពេលនោះភាសាដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាភាសាបារាំង។ នៅសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ សាកលវិទ្យាល័យបានត្រូវប្តូរឈ្មោះជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ។ នៅសម័យខ្មែរក្រហម សាកលវិទ្យាល័យនៅទូទាំងប្រទេស​ត្រូវបានបិទទ្វារ ហើយសាស្ត្រាចារ្យទាំងអស់បានក្លាយជាមុខសញ្ញានៃការសម្លាប់របស់ពួកខ្មែរក្រហម។ នៅឆ្នាំ១៩៨១ វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសIFL ត្រូវបានបើកនិងធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលសាស្រ្តាចារ្យ​ ភាសារុស៊ី និង​​ ភាសាវៀតណាម។ ក្រោយមកមានការបញ្ចូលគ្នានូវវិទ្យាស្ថាននេះនិងសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ដើម្បីបង្កើតជាសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ ដែលត្រូវប្តួរឈ្មោះមកដូចបច្ចុប្បន្ននៅឆ្នាំ ១៩៩៦។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ សាកលវិទ្យាល័យ បានបែងចែកជា៣គ្រឹះស្ថានគឺ មហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ មហាវិទ្យាល័យសង្គមសាស្ត្រនិងមនុស្សសាស្ត្រ និង វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសIFL។ នៅឆ្នាំ ២០០១ សាកលវិទ្យាល័យបានបើកការបណ្តុះបណ្តាលថ្នាក់ក្រោយបរិញ្ញាបត្រ។
គេហទំព័រ
គេហទំព័រផ្លូវការ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
បាត់ដំបង
បាត់ដំបងអាចសំដៅទៅលើ
ខែមីនាឆ្នាំ2020
ស៊ីទ្រុងជ្រូក
C# (បញ្ចេញសំឡេង ស៊ីឝាប)គឺជាភាសាកម្មវិធីពហុគំរូមួយដែលដាក់បញ្ចូលក្បួនកម្មវិធីកិច្ចការដាក់ប្រភេទខ្លាំង អាជ្ញាបញ្ជា ប្រតិវេទ មុខងារ ប្រភេទ តម្រង់កម្មវត្ថុ ពឹងផ្អែកថ្នាក់ និងតម្រង់ទៅសមាសភាគ។ វាត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយម៉ៃក្រូសបក្នុង.NET (ដតណិត)ដែលផ្ដើមនិងក្រោយមកបានយល់ស្របថាជាមាត្រដ្ឋានដោយស.ស.គ.អ. រឺ Ecma (ECMA-៣៣៤) និងអ.ម.អ. រឺ ISO (ISO/IEC 23270:2006)។ C# គឺជាមួយក្នុងចំណោមភាសាកម្មវិធីដេលបានរចនាសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធភាសាសាមញ្ញ។
C# ត្រូវបានទុកបម្រុងជាភាសាកម្មវិធីធម្មតា ទំនើប គោលបំណងទូទៅ តម្រែតម្រង់កម្មវត្ថុមួយ។ ក្រុមអភិវឌ្ឍន៍របស់វាគឺដឹកនាំដោយលោកអានណឺស-ហាអ៊ិចស្ពាំក។ កំណែថ្មីបំផុតគឺC#៥.០ ដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើឡើងវិញនៅថ្ងៃ ១៥សីហា ២០១២។
គោលដៅរចនា
មាត្រដ្ឋានស.ស.គ.អ.ចុះបញ្ជីគោលដៅរចនាទាំងនេះសម្រាប់C#:
ឈ្មោះ
រូបភាពតូច|100px|ស្តាំ|[[C♯ (musical note)|C-sharp musical note (left)]] The name "C sharp" was inspired by musical notation where a sharp indicates that the written note should be made a semitone higher in pitch. This is similar to the language name of C++, where "++" indicates that a variable should be incremented by 1.
Due to technical limitations of display (standard fonts, browsers, etc.) and the fact that the sharp symbol is not present on the standard keyboard, the number sign  was chosen to represent the sharp symbol in the written name of the programming language. This convention is reflected in the ECMA-334 C# Language Specification. However, when it is practical to do so (for example, in advertising or in box art ), Microsoft uses the intended musical symbol.
The "sharp" suffix has been used by a number of other .NET languages that are variants of existing languages, including J# (a .NET language also designed by Microsoft that is derived from Java 1.1), A# (from Ada), and the functional programming language F#. The original implementation of Eiffel for .NET was called Eiffel#, a name retired since the full Eiffel language is now supported. The suffix has also been used for libraries, such as Gtk# (a .NET wrapper for GTK+ and other GNOME libraries), Cocoa# (a wrapper for Cocoa) and Qt# (a .NET language binding for the Qt toolkit).
Syntax
C# មានវាក្យសម្ព័ន្ធដូចខាងក្រោម៖
Distinguishing features
By design, C# is the programming language that most directly reflects the underlying Common Language Infrastructure (CLI). Most of its intrinsic types correspond to value-types implemented by the CLI framework. However, the language specification does not state the code generation requirements of the compiler: that is, it does not state that a C# compiler must target a Common Language Runtime, or generate Common Intermediate Language (CIL), or generate any other specific format. Theoretically, a C# compiler could generate machine code like traditional compilers of C++ or Fortran.
Some notable features of C# that distinguish it from C and C++ (and Java, where noted) are:
ប្រព័ន្ធប្រភេទសាមញ្ញ
A unified type system implies that all types, including primitives such as integers, are subclasses of the class. For example, every type inherits a method.
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមប្រភេទទិន្នន័យ
CTS separates data types into two categories:
Instances of value types do not have referential identity nor referential comparison semantics - equality and inequality comparisons for value types compare the actual data values within the instances, unless the corresponding operators are overloaded. Value types are derived from, always have a default value, and can always be created and copied. Some other limitations on value types are that they cannot derive from each other (but can implement interfaces) and cannot have an explicit default (parameterless) constructor. Examples of value types are all primitive types, such as (a signed 32-bit integer),  (a 32-bit IEEE floating-point number),  (a 16-bit Unicode code unit), and  (identifies a specific point in time with nanosecond precision). Other examples are (enumerations) and  (user defined structures).
In contrast, reference types have the notion of referential identity - each instance of a reference type is inherently distinct from every other instance, even if the data within both instances is the same. This is reflected in default equality and inequality comparisons for reference types, which test for referential rather than structural equality, unless the corresponding operators are overloaded (such as the case for ). In general, it is not always possible to create an instance of a reference type, nor to copy an existing instance, or perform a value comparison on two existing instances, though specific reference types can provide such services by exposing a public constructor or implementing a corresponding interface (such as or ). Examples of reference types are (the ultimate base class for all other C# classes),  (a string of Unicode characters), and  (a base class for all C# arrays).
Both type categories are extensible with user-defined types.
Boxing and unboxing
Boxing is the operation of converting a value-type object into a value of a corresponding reference type. Boxing in C# is implicit.
Unboxing is the operation of converting a value of a reference type (previously boxed) into a value of a value type. Unboxing in C# requires an explicit type cast. A boxed object of type T can only be unboxed to a T (or a nullable T).
Example:
Preprocessor
C# features "preprocessor directives" (though it does not have an actual preprocessor) based on the C preprocessor that allow programmers to define symbols, but not macros. Conditionals such as, , and are also provided. Directives such as give hints to editors for code folding.
Code comments
C# utilizes a double slash to indicate the rest of the line is a comment. This is inherited from C++.
Multi-line comments can start with slash-asterisk and end asterisk-slash. This is inherited from standard C.
XML documentation system
C#'s documentation system is similar to Java's Javadoc, but based on XML. Two methods of documentation are currently supported by the C# compiler.
Multi-line documentation comments, while defined in the version 1.0 language specification, were not supported until the .NET 1.1 release. These comments start with slash-asterisk-asterisk and end asterisk-slash.
Note there are some stringent criteria regarding white space and XML documentation when using the slash/asterisk/asterisk technique.
produces a different XML comment from this code block:
Libraries
The C# specification details a minimum set of types and class libraries that the compiler expects to have available. In practice, C# is most often used with some implementation of the Common Language Infrastructure (CLI), which is standardized as ECMA-335 Common Language Infrastructure (CLI).
"Hello world" ឧទារហណ៍
The following is a very simple C# program, a version of the classic "Hello world" example:
The effect is to write the following text to the output console:
Hello world!
បន្ទាត់នីមួយៗមានគោលបំណង៖
The above line of code tells the compiler to use  as a candidate prefix for types used in the source code. In this case, when the compiler sees use of the  type later in the source code, it tries to find a type named , first in the current assembly, followed by all referenced assemblies. In this case the compiler fails to find such a type, since the name of the type is actually. The compiler then attempts to find a type named  by using the   prefix from the  statement, and this time it succeeds. The statement allows the programmer to state all candidate prefixes to use during compilation instead of always using full type names.
Above is a class definition. Everything between the following pair of braces describes.