cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
វិនយបិដក
ភិក្ខុនីវិភង្គ
គម្ពីរភិក្ខុនីវិភង្គ (សៀវភៅ​ភាគ៥) ដែលអធិប្បាយនូវវិន័យទាំង ៣១១ សិក្ខាបទរបស់ភិក្ខុនី។
មហាវគ្គ
គម្ពីរ​​មហាវគ្គ (សៀវភៅ​​ភាគ៦, ភាគ៧ និង​ ភាគ៨) ជា​​គម្ពីរ​​ដែល​​​ពណ៌នា​​​អំពី​​របៀប​​​ធ្វើ​សង្ឃកម្ម​​ផ្សេងៗ​​របស់​​ពួក​​ពុទ្ធបរិស័ទ ។ ក្នុង​​គម្ពីរ​​នេះ​​មាន ១០ ខន្ធកៈ ​នៃ ២២ ខន្ធកៈ ដែល​​នៅ​​សល់​ ១២​ ខន្ធកៈ​ ទៀត​​មាន​​ប្រាកដ​​ក្នុង​​គម្ពីរ​​ចុល្លវគ្គ ។
ឃុំទួលគ្រើល
(Tuol Kreul Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្ក ខេត្តកំពង់ធំ មាន ៧ភូមិ÷
វិនយបិដក
បរិវារៈ
គម្ពីរបរិវារៈ (ចាប់​ពី​សៀវភៅ​ភាគ១២ និង ភាគ១៣) ជាគម្ពីរចុងក្រោយដែលបានធ្វើជាសំណួរ​ចម្លើយ ចោទឆ្លើយអំពីបញ្ហាមានក្នុងគម្ពីរទាំង ៤ ខាងលើ។
ឃុំទួលគ្រើល
ព្រំប្រទល់នៃ
វិនយបិដក
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > វិនយបិដក
វប្បធម៌អូរកែវ
វប្បធម៌អូរកែវ សំដៅលើវប្បធម៌សម្ភារៈបុរាណនៃតំបន់ដីសណ្ដមេគង្គដែលត្រូវបានធ្វើការកត់សម្គាល់ដោយវត្ថុបុរាណជាច្រើន​ដែលបានមកនៅអូរកែវតាមរយៈការស្វែងរកខាងបុរាណវត្ថុវិទ្យាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។
ព្រះបាទធម្មរាជាទី៣
ព្រះបាទធម្មរាជាទី៣ (១៧០២-១៧០៣) សោយរាជ្យលើកទី១
នៅឆ្នាំ១៧០២ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី៣ ដោយឃើញព្រះរាជបុត្រព្រះនាម ធម្មរាជា ដែលមានព្រះជន្មតែ១២វស្សាមានឬកពារសមរម្យក៏បង្វែររាជ្យសម្បត្តិថ្វាយ ប៉ុន្តែមិនបានធ្វើអភិសេកទេ ព្រោះមានវ័យក្មេងពេក។ នៅឆ្នាំ១៧០៣ព្រះរាជាយាងពីពោធិ៍សាត់មកគង់នៅរាជធានីឧដុង្គវិញ។ លុះគ្រងរាជ្យបាន២ឆ្នាំ ព្រះអង្គទ្រង់លើករាជ្យថ្វាយទៅព្រះបិតាវិញ។
ព្រះបាទធម្មរាជាទី៣ (១៧០៦-១៧០៩) សោយរាជ្យលើកទី២
ព្រះអង្គអភិសេកឡើងសោយរាជ្យដោយមាននាមសម្រាប់រាជ្យថា ព្រះស្រីធម្មរាជាធិរាជរាមាធិបតីបរមបពិត្រ។ ឯព្រះបិតាដែលរាជ្យនោះ ទ្រង់មានឋានៈជាក្សត្រីយ៍ ឧភយោរាជ។ នៅឆ្នាំ១៧០៦ ព្រះម៉ែនាង ស្រីបុប្ជាប្រសូតនាមអង្គអិម។ នៅឆ្នាំ១៧០៧ ព្រះអង្គទងមានបុត្រនាមអង្គសូរក្រោយមកមាននាមថា ឧទ័យរាជា។ ចំណែកព្រះម្នាងជាតិក្សត្រីមានបុត្រនាមអង្គចន្ទក្រោយមកមាននាមថា បទុមរាជា និងព្រះកែវហ៊្វា ។
ទីរួមខេត្តមេ-ស
មេ-ស គឺជាទីរួមខេត្តមួយនៅក្នុងខេត្តមេ-ស(អតីតទឹកដីកម្ពុជាក្រោម) ក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គនៃ ប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង ។ វាមានប្រជាជនប្រមាណ១៦៩ ០០០នាក់ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ និង២២០ ០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១២ ។ វាជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ការអប់រំ និងបច្ចេកវិទ្យាក្នុងតំបន់។ ក្រុមជនជាតិធំជាងគេគឺជនជាតិវៀតណាម បន្ទាប់មកក្រុមជនជាតិភាគតិចរួមមាន ជនជាតិហ្វា ជនជាតិចាម និង ជនជាតិខ្មែរ ។ ការជិះទូកតាមដងទន្លេមេ-ស មានការពេញនិយមពីសំណាក់អ្នកទេសចរ។
ឧកញ៉ាចតុរង្គយស (ប្រលោមលោក)
thumb|ក្របមុខនៃសៀវភៅប្រលោមលោក ប្រលោមលោកនេះគឺជារឿងមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គមខ្មែរកាលឆ្នាំ១៨៨៤ ដែលសាច់រឿងនិយាយពីមន្ត្រីមួយរូបដែលជាអ្នកស្នេហាជាតិ ប៉ុន្តែហៀបនឹងត្រូវស្លាប់ដោយស្នាដៃនៃព្រះរាជារបស់ខ្លួន ហើយវាក៏ជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រពិតមួយដែលកើតក្នុងសម័យរបស់ក្រឡាហោមគង់ដែរ។ សាច់រឿងប្រលោមលោកនេះត្រូវបានសរសេរឡើងដោយលោកគុយ ឡូត។
សាច់រឿង
ឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យស ជា​មន្ត្រី​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម ត្រួតត្រា​នៅ​បន្ទាយ​ចាក់​អង្ករ ក្នុង​ស្រុក​កងមាស ។ ថ្ងៃមួយ សេនា​មុខ ប៉ែន ដែល​ជា​មិត្ត​ស្និទ្ធស្នាល​របស់ ឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យស និង​ជា​សេនា​ការពារ​ប្រចាំ​រាជវាំង បាន​ធ្វើដំណើរ​ចេញពី​រាជធានី​ចតុមុខ ទៅ​ជួប​លោកឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យស ដល់​បន្ទាយ ។ លោក​បាន​និយាយ​ពី​ផែនការ​របស់​លោក​ប្រាប់ឧ​ញ៉ាច​តុរង្គយស ដែល​មាន​បំណង​ប្រឆាំង​អាណានិគម​បារាំង ។ ដោយ​មានគំនិត​ដូច​គ្នា មិត្តភក្តិ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​បាន​ព្រមព្រង​គ្នា​ និង​ចាប់ផ្តើមអ​នុវត្ត​គម្រោ​ង ដោយ​សេនាមុខ ប៉ែន ទទួលបាន​ទាហាន និងសម្ភារៈ​សឹក​មួយចំនួន​ពី​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គយស ហើយ​បាន​បោះជំរំ​កងទ័ព​នៅ​ភូមិ​ថ្មី ម្តុំ​ពាមជីកង ។ ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​បាន​ដើរ​បំបះបំបោរ​ប្រជាជន​ឱ្យមាន​ស្មារតី​ស្នេហា​ជាតិ ងើបឡើង​តស៊ូ​ប្រឆាំង​បារាំង រហូត​បាន​កម្លាំង​មួយចំនួន​ល្មម​នឹង​តស៊ូ​បាន ។ ក្នុង​សម័យ​នោះ លោក​មេទ័ព​ឯក ធាតុ ក៏​ជា​អ្នក​បដិវត្តន៍​ប្រឆាំង​បារាំង​ដែរ ។​ ​    ថ្ងៃមួយ ឧកញ៉ា​ចតុរង្គយស ទទួល​បាន​លិខិត​មួយ​ច្បាប់​ពី​ឧកញ៉ា​នគរបាល ប្រចាំ​រាជវាំង ឱ្យ​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​ជា​បន្ទាន់ និង​ប្រគល់​សេនា​មុខ ប៉ែន ដើម្បី​ទទួល​ទោស ។ ប៉ុន្តែ​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គយស បាន​បដិសេធ ហើយ​បញ្ជាក់ថា ឥឡូវនេះ​សេនាមុខ ប៉ែន បាន​កសាង​មូលដ្ឋានទ័ព​មួយ​នៅ​ឯ​ភូមិ​ថ្មី ។​ ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយមក ទាហាន​បារាំង​ពីរ​កប៉ាល់ បាន​ទៅ​វាយ​បន្ទាយ​របស់​លោកសេនា​មុខ ប៉ែន ។ ទ័ព​សេនាមុខ ប៉ែន ដែល​ខ្វះ​បទពិសោធន៍​សង្គ្រាម និងសម្ភារៈ​សឹក​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ ក៏​ចាញ់ ហើយ​នាំគ្នា​ទៅ​លាក់ខ្លួន​ក្នុងព្រៃ​ក្រោយ​ភូមិ ហើយ​សេនាមុខ ប៉ែន បាន​ចាត់​ឱ្យ​ស្នើសុំ​កងទ័ព​ជំនួយ​ពី​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គយស ។ នៅពេល​ដែល​ទ័ពបារាំង​កំពុង​ឡោមព័ទ្ធ និងបាញ់ប្រហារ​ទៅលើ​ទាហាន​របស់​សេនាមុខ ប៉ែន នាំឱ្យ​មាន​របួស​ និង​ស្លាប់​អស់​ជាច្រើន​នោះ កងទ័ព​ជំនួយ​របស់​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គយស ក៏​បាន​ទៅ​ដល់ ហើយ​ឡោមព័ទ្ធ​ទ័ព​បារាំង វាយប្រហារ​ពីក្រោយ ធ្វើឱ្យ​ទ័ពបារាំង​បាក់ទ័ព​រត់​ត្រឡប់​មក​ភ្នំពេញ​វិញ ។ ប្រជារាស្ត្រ​ក៏​មាន​សន្ទុះ​ចិត្ត​តស៊ូ​ជាមួយ​កងទ័ព​ទាំង​ពីរ​ក្រុម​នេះ​ច្រើនឡើង ។​ ​    រដូវវស្សា ទ័ពបារាំង​បាន​លើកគ្នា​មក​វាយ​ទ័ព​របស់​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យសម្តងទៀត ហើយ​មួយ​ផ្នែក​ទៀត​ទៅ​ឡោម​ព័ទ្ធ​វាយ​កងទ័ព​របស់​សេនាមុខ​ប៉ែន ។ ទ័ពបារាំង​ក៏ត្រូវ​បរាជ័យ​ក្រោម​ការ​វាយបក​នៃ​កងទ័ព​បះបោរ​នោះ​ម្តង​ទៀត ។ សភាពការណ៍​ច្របូកច្របល់​បាន​ស្ងប់​មកវិញ​មួយរយៈ ។​ ​   ពេល​សេនាមុខ​ប៉ែន និង​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យស​កំពុង​ជប់លៀង ក៏​មាន​សេនា​រាជវាំង​សុំ​ចូល​ជួប​ប្រគល់​រាជសារ ។ ក្នុង​រាជសារ​នោះ​បាន​បញ្ជាក់ថា សូម​ឱ្យ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ប្រកាស​រំសាយទ័ព ហើយ​ចូល​វាំង ដ្បិត​បារាំង​បាន​ប្រគល់​ឯករាជ្យ​មកឱ្យ​ខ្មែរ​វិញ​ហើយ ។ គិតពិចារណា​នឹង​គ្នា​អស់​មួយ​យប់​រួចមក មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរ​ក៏បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកាស​រំសាយ​ទ័ព ហើយ​ចូល​ទៅក្នុង​រាជ​វាំង ។​ពេល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​កំពុង​សម្រាក​ពេលយប់​ក្នុង​រាជវាំង​នោះ ឧកញ៉ា​នគរបាល និងកម្លាំង​របស់​គាត់​បាន​នាំគ្នា​មក​ឡោម​ព័ទ្ធ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ឧកញ៉ា​ចតុរង្គ​យស និងសេនាមុខ​ប៉ែន វាយ​ទម្លាយ​ការឡោមព័ទ្ធ ហើយ​រត់ចេញ​រួច​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ ​បាន​នាំគ្នា​នាំ​កូនចៅ​ផ្លាស់​ទីលំនៅ ហើយ​រស់នៅ​ជា​ប្រជារាស្ត្រ​លុះ​អស់​សង្ខារ​រៀងៗ​ខ្លួន ៕​
យ័ន្ត
រូបភាពតូច| យ័ន្តនៃ[[ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.]]
យ័ន្ត (Yantra, यन्त्र (संस्कृत) ) គឺ គំនូស​ដែល​គូស​គូរ​ប្រទាក់​ឆ្វាក់​លើ​សំពត់​ស​ឬ​ក្រដាស​ជាដើម ដោយ​សូត្រ​សែក​គាថា​អាគម​ផង ឬ​សរសេរ​តួ​អក្សរ​គាថា​អាគម​ត្រង់​ចន្លោះ​ៗ​ក្រឡា​ឬ​នៅ​ត្រង់​ជ្រុង​ៗ​រាប់​ថា​ជា​របាំង​ជា​គ្រឿង​ការពារ រារាំង​សត្រូវ​ឬ​អន្តរាយ​ផ្សេង​ៗ តាម​ដោយ​ជំនឿ​អ្នក​ដែល​រាប់អាន​ទុក​ចិត្ត​ថា​ជា​របស់​ស័ក្តិសិទ្ធនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទនិងព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវិជ្រយាន-និកាយត័នត្រៈ ៕៚ .។ រូបភាពតូច| យ័ន្តនៃ[[ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.]]
ខេមម៉ានី ពលសេនា
ខេមម៉ានី ពលសេនា ( ເຂັມມະນີ ພົນເສນາ  ; កើត ?) គឺជាអ្នកនយោបាយឡាវ រដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានការិយាល័យប្រធានាធិបតី និងជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមទី១១ នៃ គណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ (LPRP)។
នាង​ជា​កូន​ស្រី​ទី​ប្រាំ​របស់​អតីត ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេសឡាវ ​គ្វីនឹម ពលសេនា ។ រួមគ្នាជាមួយបងប្អូនបង្កើត នាងបានសិក្សានៅ សាលា ប៉េជីងបាយី ចន្លោះឆ្នាំ 1963 និង 1969 ជាកន្លែងដែលនាងជាមិត្តរួមសាលារបស់ លោក សុី ជីនពីង ។    ចន្លោះឆ្នាំ 1969 និង 1975 នាងបានទទួលការអប់រំនៅវិទ្យាល័យនៅប្រទេសវៀតណាម ។ ចន្លោះឆ្នាំ 1977 និង 1982 ពលសេនា បានទទួលបរិញ្ញាបត្រ និងអនុបណ្ឌិតផ្នែកទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិពី វិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរដ្ឋម៉ូស្គូ ។ ក្នុងឆ្នាំ 2003 នាងបានទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រងសាធារណៈពី សកលវិទ្យាល័យជាតិនៃប្រទេសសិង្ហបុរី  លី ក្វាន់យូអាហារូបករណ៍។
លោកស្រីបានបម្រើការជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម និងជាអគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មបរទេសនៅក្រសួងដដែល។  នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ លោកស្រីត្រូវបានតែងតាំងជាជំនួយការកំពូលរបស់ប្រធានាធិបតីឡាវ លោក ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត។
លោកស្រីត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជា អាណត្តិទី ១០ នៃ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស នៅ សមាជជាតិលើកទី ១០ របស់ LPRP ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ និងដល់អាណត្តិទី ១១ នៅ សមាជជាតិលើកទី ១១ នៅឆ្នាំ ២០២១។
វិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក
សំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬ វីអូអេ ( VOA ឬ VoA ) គឺជាបណ្តាញព័ត៌មានរបស់រដ្ឋ និងជាអ្នកផ្សាយវិទ្យុអន្តរជាតិ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ។ វាគឺជាទូរទស្សន៍អន្តរជាតិធំ និងចំណាស់ជាងគេបំផុតដែលផ្តល់មូលនិធិដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ វីអូអេ ផលិតមាតិកាឌីជីថល ទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុជា ៤៨ភាសា ដែលវាចែកចាយទៅកាន់ស្ថានីយ៍សាខាជុំវិញពិភពលោក។ ទស្សនិកជនគោលដៅ និងចម្បងរបស់វាគឺមិនមែនជាជនជាតិអាមេរិក។
វីអូអេ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤២ ហើយធម្មនុញ្ញវីអូអេ (ច្បាប់សាធារណៈ ៩៤-៣៥០ និង ១០៣-៤១៥) ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាជាច្បាប់នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ដោយ ប្រធានាធិបតី ហ្គេរ៉ាល់ហ្វដ ។
វីអូអេ មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី និងគ្រប់គ្រងដោយទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកល (USAGM) ដែលជាទីភ្នាក់ងារឯករាជ្យរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ។ មូលនិធិត្រូវបានផ្តល់ជូនជារៀងរាល់ឆ្នាំក្រោមថវិកាសម្រាប់ស្ថានទូត និងស្ថានកុងស៊ុល។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២២ វីអូអេមានទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោកប្រចាំសប្តាហ៍ប្រហែល ៣២៦ លាននាក់ (កើនឡើងពី ២៣៦.៦ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៦) ហើយមានបុគ្គលិកចំនួន ៩៦១ នាក់ជាមួយនឹងថវិកាប្រចាំឆ្នាំចំនួន ២៥២ លានដុល្លារ។
សំឡេងអាមេរិក ត្រូវ​បាន​អ្នក​ស្តាប់​ជា​ច្រើន​មើល​ឃើញ​ថា​មាន​ឥទ្ធិពល​វិជ្ជមាន ខណៈ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​មើល​ឃើញ​ថា​វា​ជា​ការ​ឃោសនា​របស់​អាមេរិក។ វាក៏បម្រើការទូតអាមេរិកផងដែរ។
ភាសាបច្ចុប្បន្ន
គេហទំព័រសំឡេងអាមេរិក មានការផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេសចំនួនប្រាំ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៤ (នៅទូទាំងពិភពលោក រៀនភាសាអង់គ្លេស, កម្ពុជា, ស៊ីមប៉ាវ៉េ និង ទីបេ )។ លើសពីនេះ គេហទំព័រវីអូអេ មានកំណែជាភាសាបរទេសចំនួន ៤៧ ភាសា ចំនួនភាសាប្រែប្រួលទៅតាមអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក និងស្ថានភាពពិភពលោក។
ព្យាការី
រូបភាពតូច|ការបើកសម្ដែងដល់ព្យាការី: បបូរមាត់អេសាយ ដែលត្រូវបានចាក់ប្រេងតាំងដោយភ្លើង(Prophetic inspiration: Isaiah's Lips Anointed with Fire), គូរដោយ [[Benjamin West]]
ព្យាការី (ភាសាអង់គ្លេស: Prophet) ជាបុគ្គលដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងអង្គស្ថានសួគ៌ ជាពិសេសគឺមានទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះ ព្រមទាំងជាអ្នកនិយាយជំនួសព្រះទៀតផង ទាំងបម្រើដោយធ្វើជាអ្នកកណ្ដាលរវាងមនុស្ស និងព្រះ និងជាអ្នកដែលនាំសេចក្ដីដែលខ្លួនបានដឹងស្ថានលើ ដល់មនុស្សផងដែរ។
ពាក្យព្យាការីអង់គ្លេស prophet គឺជាពាក្យផ្សំមួយរបស់ក្រិក ដែលផ្សំឡើងដោយពាក្យ pro (ជាមុន) និងកិរិយាសព្ទ phesein (ប្រាប់); ដូច្នេះ, a προφήτης (prophḗtēs) គឺជាអ្នកដែលប្រាប់ជាមុនអំពីហេតុការណ៍នាពេលអនាគត ហើយក៏ជាអ្នកនាំសារពីព្រះដល់មនុស្សដែរ។
សាសនាគ្រីស្ទ
នៅក្នុងសាសនាគ្រីស្ទ ព្យាការី (ឬ អ្នកព្យាករណ៍ទុកមុន) គឺជាអ្នកដែលបានទទួលការបើកសម្ដែងពីព្រះ តាមរយៈព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដើម្បីនាំសារសម្រាប់គោលបំណងជាក់លាក់មួយ។ ការត្រាស់ហៅរបស់ព្រះឲ្យធ្វើជាព្យាការី មិនមែនដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងដល់បុគ្គលណាម្នាក់ឡើយ គឺដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងដល់ព្រះ ព្រមទាំងបង្វែរមនុស្សឲ្យត្រឡប់មករកព្រះអង្គវិញ។ ការទទួលសារត្រូវបានហៅថា ការបែកសម្ដែង រីឯការនាំសារត្រូវបានហៅថា ការថ្លែងពាក្យព្យាករណ៍។
James Jordan អះអាងថាព្យាការីមានតួនាទីច្រើន មិនមែនតែរឿងនាំសេចក្ដីបើកសម្ដែងផ្ទាល់ពីព្រះប៉ុណ្ណោះទេ។ គាត់សរសេរថា "ព្យាការីគឺជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្ថានសួគ៌របស់ព្រះ . . .ដូចជាម៉ូសេជាដើម គាត់គឺជាព្យាការីម្នាក់នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ (ជនគណនា 12:6–8) . . .មិនមែនគ្រាន់តែទទួលដំណឹងពីព្រះ ហើយបញ្ជូនសេចក្ដីសម្រេចនោះទៅមនុស្សប៉ុណ្ណោះទេ . . . គាត់ក៏ត្រូវតវ៉ាយ៉ាងសកម្មនៅចំពោះព្រះដែរ នៅពេលណាដែលចាំបាច់ សូម្បីតែពេលខ្លះក៏ត្រូវតវ៉ាឲ្យព្រះប្ដូរគំនិតដែរ (និក្ខមនំ 32:7–14, 30–35; ជនគណនា 14:13–19)." ដូចគ្នាដែរ ព្រះគ្រីស្ទបានដើរតួនាទីជាព្យាការី នៅពេលព្រះអង្គតវ៉ាជាមួយព្រះ ដោយទូលអង្វរជំនួយយើងក្នុងការអធិស្ឋាន ដូចដែលម៉ូសេទូលអង្វរព្រះជំនួសអ៊ីស្រាអែលដែរ។
អ្នកដែលប្រកាសព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ ឬបង្រៀនក្នុងព្រះនាមព្រះអង្គ ហើយអ្នកនោះមិនមែនជាព្រះការី ព្រះគម្ពីរហៅថាព្យាការីក្លែងក្លាយ។ ព្យាការីក្លែងក្លាយអាចជាអ្នកដែលមានបំណងបោកបញ្ឆោត នាំឲ្យមានការភាន់គំនិត ស្ថិតក្រោមអំណាចសាតាំង ឬជាអ្នកដែលនិយាយអ្វីចេញពីគំនិតផ្ទាល់ខ្លួន។
គោលបង្រៀនរបស់សាវ័កទាំងដប់ពីរ(The Didache) បានបង្រៀនយ៉ាងច្បាស់អំពីរបៀបសម្គាល់ភាពខុសគ្នារវាងព្យាការីពិត និងព្យាការីក្លែងក្លាយ ព្យមទាំងបង្គាប់អំពីការថ្វាយតង្វាយដល់ព្យការីនៅក្នុងព្រះវិហារផងដែរ។ Irenaeus បានសរសេរអំពីពួកអ្នកជឿនៅសតវត្សទី២ ជាមួយនឹងអំណោយទានខាងពាក្យព្យាករណ៍ ខណៈដែល Justin Martyr បានប្រកែកនៅក្នងការសន្ទនារបស់គាត់ ជាមួយ Trypho ថាគ្មានព្យាការីក្នុងពួកយូដាទេ នៅសម័យរបស់គាត់ ប៉ុន្តែក្រុមជំនុំបែរជាថាមានព្យាការីទៅវិញ Hermas ពណ៌នាការបើកសម្ដែងក្នុងនិមិត្តមួយទាក់ទងនឹងប្រតិបត្តិការណ៍ត្រឹមត្រូវនៃពាក្យព្យាករណ៍នៅក្នុងក្រុមជំនុំ Eusebius លើកឡើងថា Quadratus និង Ammia ទាំងពីរនាក់នេះជាព្យាការីដែលលេចធ្លោ ក្រោយសម័យសាវ័កទាំងដប់ពីរ  Tertullian ជាអ្នកសរសេរអំពីការប្រជុំក្រុមជំនុំរបស់ពួក Montanists (គាត់ជាសមាជិតក្រុមនេះដែរ) បានពណ៌នាយ៉ាងលំអិតអំពីការអនុវត្តនៃពាក្យព្យាករណ៍នៅក្នុងក្រុមជំនុំនាសតវត្សទីពីរ។
សព្វថ្ងៃនេះ ពាក្យ «ព្យាការី» ត្រូវបានគេឲ្យនិយមន័យថា គឺជាអ្នកដែលផ្សាយសេចក្ដីពិតរបស់ព្រះ។
វិទ្យុសំបុកឃ្មុំ
វិទ្យុសំបុកឃ្មុំ ជា​ស្ថានីយ​វិទ្យុ​កម្ពុជា​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែល​គ្រប់គ្រង និង​ដំណើរការ​ដោយ​អ្នក​កាសែត​ឯករាជ្យ ម៉ម សូណង់ដូ ។ វាចាក់ផ្សាយតាមវិទ្យុ FM 105 ។ គណៈកម្មាធិការការពារអ្នកសារព័ត៌មាន (CPJ) បានពិពណ៌នាវានៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ ថាជា "សារព័ត៌មានឯករាជ្យមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា"។
ការសរសេរកម្មវិធី
នៅឆ្នាំ២០១២ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស បានពណ៌នាវិទ្យុសំបុកឃ្មុំថាជា "វេទិកាដ៏សំខាន់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា"។ ស្ថានីយ៍នេះគឺជាប្រធានបទមួយក្នុងចំណោមប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយចំនួន រួមមាន "សង្គមស៊ីវិលកម្ពុជា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ មរណភាពមាតា និងការជួញដូរមនុស្ស យុទ្ធនាការសម្រាប់សិទ្ធិស្ត្រី និងសមភាពយេនឌ័រ តម្លាភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយសមធម៌ និងនិរន្តរភាព ការងារ។ សិទ្ធិ ការការពារបរិស្ថាន នីតិរដ្ឋ និងការអប់រំការបោះឆ្នោត និងការត្រួតពិនិត្យការបោះឆ្នោត”។ វាក៏មានកម្មវិធីដោយ វិទ្យុអាស៊ីសេរី សំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក និង មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១២ លោក សូណង់ដូ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនចំនួនបីដង ដោយចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្សាយរបស់ស្ថានីយ៍។ នៅឆ្នាំ២០០៣ ក្នុងអំឡុង កុបកម្មនៅទីក្រុងភ្នំពេញ អ្នកទូរស័ព្ទទៅវិទ្យុសំបុកឃ្មុំបានអះអាងមិនត្រឹមត្រូវថាមន្ត្រីស្ថានទូតកម្ពុជាត្រូវបានសម្លាប់នៅទីក្រុងបាងកក។ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា លោក សូណង់ដូ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ពីបទ "ផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត" "ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង" និង "ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ" ។ លោក​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ថា​៖ «​ពួកគេ​បន្ទោស​ខ្ញុំ​ចំពោះ​ការ​ផ្សាយ​មតិ​របស់​អ្នក​ស្តាប់​ដែល​ប្រែ​ទៅ​ជា​មិន​ពិត។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ចូល​គុក​ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មនុស្ស​បញ្ចេញ​មតិ​ខ្ញុំ​សប្បាយ​ចិត្ត» លោកត្រូវបានដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំនៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ហើយមិនដែលនាំមកកាត់ទោសទេ។
លោក សូណង់ដូ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី ១១ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០០៥ បន្ទាប់ពីរាយការណ៍អំពីសន្ធិសញ្ញារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជាមួយវៀតណាម ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ របាយការណ៍​នោះ​រួម​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​អ្នក​ជំនាញ​បារាំង​ម្នាក់​ដែល​រិះគន់​សម្បទាន​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ លោក សូណង់ដូ ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ «បរិហារកេរ្តិ៍​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ» «ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត» និង «ញុះញង់»។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ ការចោទប្រកាន់លើរូបលោកត្រូវបានទម្លាក់ចោលនៅក្នុងអ្វីដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ពិពណ៌នាថាជា «អំណោយ» ដល់ការចូលជួបឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក គ្រីស្តូហ្វឺ រ.ហ៊ីល ។
នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១២ គាត់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត​ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​បណ្តេញ​ចេញ​រោងចក្រ​កៅស៊ូ​ថ្មី​ក្នុងខេត្តក្រចេះ ។ អាជ្ញាធរ​បាន​ចោទប្រកាន់​គាត់​ពី​បទ​«​បះបោរ​» និង​«​ញុះញង់​ឱ្យ​មនុស្ស​កាន់​អាវុធ​ប្រឆាំង​រដ្ឋ​»​។
ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ​បាន​បង្ក​ការ​រិះគន់​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅ​ប្រទេស​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស។ ក្រុម​ចម្រុះ​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​ចំនួន ២២ ហៅ​កាត់​ថា គណៈកម្មាធិការ​សកម្មភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះលែង លោក សូណង់ដូ «ដើម្បី​សង្គ្រោះ​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ប្រទេស»។ សមាជិក​វិទ្យុ​សំបុកឃ្មុំ និង ​សមាគម​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ ​តវ៉ា​នៅ​មុខព្រះបរមរាជវាំង ​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ កក្កដា។ CPJ បានអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងគាត់ជាបន្ទាន់ ដោយបញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុន សែន មាន "ប្រវត្តិដ៏ប្រពៃក្នុងការកម្រិតការចោទប្រកាន់ប្រឆាំងរដ្ឋដោយគ្មានហេតុផលច្បាស់លាស់ប្រឆាំងនឹងអ្នកកាសែត ដើម្បីរារាំងការរិះគន់រដ្ឋបាល" ។ អង្គការឃ្លាំមើលសិទិ្ធមនុស្សបាននិយាយថា "ការចាប់ខ្លួនលោកសូណង់ដូ ចំពេលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ [រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ហ៊ីលឡារី] គ្លីនតុន គឺជាសញ្ញាដ៏អសុរោះ ដែលលោក ហ៊ុន សែន គិតថា សហរដ្ឋអាមេរិកចង់បានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់គាត់លើបញ្ហាផ្សេងៗជាច្រើន ដែលគាត់មិនខ្លាចក្នុងការបន្ទាបបន្ថោកលើ​អ្នក​រិះគន់​គាត់»។ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បានដាក់ឈ្មោះលោក សូណង់ដូ ជា អ្នកទោសមនសិការ "ត្រូវបានឃុំខ្លួនសម្រាប់ការអនុវត្តដោយសន្តិវិធីនៃសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់គាត់"។
ឃុំផាន់ញើម
(Phan Nheum Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្ក ខេត្តកំពង់ធំ មាន ៨ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
អិមរ៉ាន់ ខាន់
អិមរ៉ាន់ អាម៉េដខាន់និអាហ្ស៊ី(កើតថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥២) គឺជាអតីតកីឡាករវាយកូនបាល់និងជាអ្នកនយោបាយជនជាតិប៉ាគីស្ថាន ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២២ នៃប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ រហូតដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានបណ្តេញចេញតាមរយៈ ចលនាមិនទុកចិត្ត។ គាត់គឺជាស្ថាបនិក និងជាប្រធាននៃប៉ាគីស្ថាន តេហរិក-អ៊ី-អ៊ីនសាហ្វ(PTI) ដែលជាគណបក្សនយោបាយដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស។
អឺរ៉ាតូស្តែន
លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សដំបូងគេដែលគេស្គាល់ថាគណនារង្វង់នៃផែនដី ដែលគាត់បានធ្វើដោយប្រើលទ្ធផលស្ទង់មតិទូលំទូលាយដែលគាត់អាចចូលប្រើក្នុងតួនាទីរបស់គាត់នៅបណ្ណាល័យ។ ការគណនារបស់គាត់មានភាពត្រឹមត្រូវគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ លោកក៏ជាមនុស្សដំបូងគេដែលគណនាការលំអៀងអ័ក្សរបស់ផែនដី ដែលបានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវភាពត្រឹមត្រូវគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។  លោកបានបង្កើតការព្យាករណ៍ជាសកលដំបូងនៃពិភពលោក ដោយបញ្ចូលប៉ារ៉ាឡែល និង ខ្សែវ័ណ្ឌ ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងភូមិសាស្ត្រដែលមានក្នុងសម័យរបស់គាត់។
អឺរ៉ាតូស្តែន គឺជាស្ថាបនិកនៃកាលប្បវត្តិ វិទ្យាសាស្រ្ដ លោកបានប្រើកំណត់ត្រាអេហ្ស៊ីប និងពែរ្ស ដើម្បីប៉ាន់ប្រមាណកាលបរិច្ឆេទនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៃសង្គ្រាមត្រូជេន ទេវកថា ដែលណាត់ជួបជាមួយ បាវនៃត្រូយ ដល់ឆ្នាំ១១៨៣ មុនគ.ស។ នៅក្នុងទ្រឹស្ដីលេខ លោកបានណែនាំខ្សែត្រង់នៃអឺរ៉ាតូស្តែន ដែលជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកំណត់លេខបឋម ។
លោកគឺជាឥស្សរជននៃឥទ្ធិពលនៅក្នុងវិស័យជាច្រើន ដែលប្រាថ្នាចង់យល់ពីភាពស្មុគស្មាញនៃពិភពលោកទាំងមូល។ អ្នកកាន់សាសនារបស់គាត់បានដាក់រហ័សនាមឱ្យលោកថា កីឡាទាំងប្រាំ តាម អ្នកអូឡាំពិក ដែលជាគូប្រជែងដ៏ល្អសម្រាប់គាត់បានបង្ហាញឱ្យឃើញខ្លួនឯងថាមានចំណេះដឹងនៅក្នុងគ្រប់វិស័យនៃការរៀនសូត្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងទៅតាមការចូលនៅក្នុងស៊ូដា (សព្វវចនាធិប្បាយសតវត្សទី១០) អ្នករិះគន់ខ្លះបានមើលងាយគាត់ ដោយហៅលោកថា បេតា (អក្សរទីពីរនៃអក្ខរក្រមក្រិក) ពីព្រោះគាត់តែងតែជាប់លេខពីរក្នុងគ្រប់ការខិតខំរបស់គាត់។
អូទ្រីស
ប្រទេសអូទ្រីស (ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Österreich) ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអូទ្រីស (ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Republik Österreich) គឺជាប្រទេសមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងនៃតំបន់អឺរ៉ុបកណ្តាល។ ប្រទេសនេះបានចែកចេញជារដ្ឋសហព័ន្ធចំនួនប្រាំបួនដោយមានរដ្ឋធានីនិងទីក្រុងបំផុតឈ្មោះ វីយែន។ អូទ្រីសមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅភាគពាយព្យ ប្រទេសឆែកនៅភាគខាងជើង ប្រទេសស្លូវ៉ាគីនៅភាគឦសាន ប្រទេសហុងគ្រីនៅភាគខាងកើត ប្រទេសស្លូវេនីនិងអ៊ីតាលីនៅភាគខាងត្បូង និងប្រទេសស្វីសនិងលិកតិនស្តាញនៅភាគខាងលិច។ អូទ្រីសគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៨៣,៨៧៩ គម២ និងមានប្រជាជនរស់នៅសរុបប្រមាណជិត ៩ លាននាក់។
ដំបូងឡើយ អូទ្រីសបានលេចជារដ្ឋពញាបច្ចន្តប្រទេស បន្ទាប់មកបានវិវត្តទៅជាពញារដ្ឋ និងពញាអាជ្ញារដ្ឋ។ នៅសតវត្សទី១៦ អូទ្រីសបានក្លាយជាបេះដូងនៃរាជាធិបតេយ្យហាបស្បួក និងជាសាខាតូចមួយរបស់រាជវង្សហាបស្បួក (រាជវង្សដែលមានអំណាចឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអឺរ៉ុប)។ ខណៈជាពញាអាជ្ញារដ្ឋ អូទ្រីសត្រូវជារដ្ឋសមាជិកនិងជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ។ នៅសតវត្សទី១៩ អូទ្រីសបានប្រែទៅជាចក្រភពមួយដែលឈ្មោះជារដ្ឋមហាអំណាច និងថែមទាំងជាកម្លាំងនាំមុខនៃសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ទៀតផង។ ក្រោយពីចាញ់សង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុសនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦៦ ចក្រភពអូទ្រីសបានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីឥទ្ធិពលនិងទំនាក់ទំនងជិតស្និទជាមួយរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ទាំងអស់។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦៧ បន្ទាប់ពីយល់ស្របគ្នាជាមួយរដ្ឋហុងគ្រីនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរអូទ្រីស-ហុងគ្រីក៏បានបង្កើតឡើង។
វិមានវត្ថុ
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > ខុទ្ទកនិកាយ > វិមានវត្ថុ> ចតុត្ថភាគ (សៀវភៅលេខ ៥៥)
= បីឋវគ្គទី ១ =
វិមានវត្ថុ បីឋវគ្គ ទី ១  បីឋវិមាន ១. ទំព័រទី ១
បីឋវិមាន ទំព័រទី ២. ទំព័រទី៣
អូទ្រីស
អូទ្រីសគឺជាប្រទេសប្រកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យតំណាងសភាដោយមានប្រធានាធិបតីជាប្រមុខរដ្ឋ និងអធិការបតីជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។ តំបន់ទីប្រជុំជនធំៗនៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីសរួមមាន៖ រដ្ឋធានីវីយែន ក្រាតស៍ លីនស៍ សាល់បួក និងអ៊ីនស៍ប្រាក។ល។ ប្រទេសអូទ្រីសសព្វថ្ងៃកំពុងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់នៅក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានជាងគេបំផុតទាំង ២០ នៅលើពិភពលោកដោយគិតតាមផលិតផលក្នុងស្រុកក្នុងមនុស្សម្នាក់ៗ។ អូទ្រីសជាប្រទេសដែលមានកម្រិតជីវភាពប្រជាជនខ្ពស់ហើយនៅឆ្នាំ២០១៨ អូទ្រីសបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២០ ទូទាំងពិភពលោកនៅក្នុងលិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។
វិមានវត្ថុ
វិមានវត្ថុ បីឋវគ្គ ទី ១  បីឋវិមាន ១. ទំព័រទី ១
បីឋវិមាន ទំព័រទី ៣. ទំព័រទី ៤
អូទ្រីស
សាធារណរដ្ឋអូទ្រីសទីពីរនេះបានប្រកាសពីអព្យាក្រឹតភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងកិច្ចនយោបាយការបរទេសតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៥ មក។ វាបានក្លាយជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥ និងបានចូកជាសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥។ អូទ្រីសបានចុះលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្សិនហ្កិននៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ និងបានជ្រើសយកលុយអឺរ៉ូជារូបិយវត្ថុជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩។
វិមានវត្ថុ
វិមានវត្ថុ បីឋវគ្គ ទី ១  បីឋវិមាន ១. ទំព័រទី ១
បីឋវិមាន ទំព័រទី ៤. ទំព័រទី ៦
ភុញ្ជរវិមាន ទំព័រទី ៥. ទំព័រទី ៧
អូទ្រីស
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុបកណ្តាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំបន់គ្មាននុយក្លេអ៊ែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច
វិមានវត្ថុ
វិមានវត្ថុ បីឋវគ្គ ទី ១  បីឋវិមាន ១. ទំព័រទី ១
នាវាវិមាន ទំព័រទី ៦. ទំព័រទី ៩
នាវាវិមាន ទំព័រទី ៧. ទំព័រទី ១១
នាវាវិមាន ទំព័រទី ៨. ទំព័រទី ១៣
បទីបវិមាន ទំព័រទី ៩. ទំព័រទី ១៥
តីលទក្ខិណវិមាន ទំព័រទី ១០. ទំព័រទី ១៧
បតិព្វតាវិមាន ទំព័រទី ១១. ទំព័រទី ១៩
ទុតិយបតិព្វតាវិមាន ទំព័រទី ១២. ទំព័រទី ២០
សុណិសាវិមាន ទំព័រទី ១៣. ទំព័រទី ២២
សុណិសាវិមាន ទំព័រទី ១៤. ទំព័រទី ២៣
ឧត្តរាវិមាន ទំព័រទី ១៥. ទំព័រទី ២៥
សិរីមាវិមាន ទំព័រទី ១៦. ទំព័រទី ២៧
បេសការិយវិមាន ទំព័រទី ១៧. ទំព័រទី ៣០
ឧន្ទាននៃបីឋវគ្គ ទី ១. ទំព័រទី ៣២
= ចិត្តលតាវគ្គទី ២ =
វិមានវត្ថុ ចិត្តលតាវគ្គ ទី ២  ទាសីវិមាន ទី ១. ទំព័រទី ៣៣
លខុមាវិមាន ទី ២. ទំព័រទី ៣៥
អាចាមទាយិកាវិមាន ទី ៣. ទំព័រទី ៣៧
បណ្ឌាលីវិមាន ទី ៤. ទំព័រទី ៣៨
ភទ្ទិត្ថិកាវិមាន ទី ៥. ទំព័រទី ៤០
សោណទិន្នាវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ៤២
ឧបោសថវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ៤៣
សុនុទ្ទាវិមាន ទី ៨. ទំព័រទី ៤៥
សុទិន្នាវិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ៤៦
ភិក្ខាទាយិកាវិមាន ទី ១០. ទំព័រទី ៤៨
ទុតិយភិក្ខាទាយិកាវិមាន​​ ទំព័រទី ១១. ទំព័រទី ៤៨
ឧន្ទាននៃចិត្តសតាវគ្គ ទំព័រទី ២. ទំព័រទី ៤៩
= បារិច្ឆត្តកវគ្គ ទំព័រទី ៣ =
វិមានវត្ថុ បារិច្ឆត្តកវគ្គ ទី ៣  ឧឡារវិមាន ទំព័រទី ១. ទំព័រទី ៥០
ខច្ឆុវិមាន ទំព័រទី ២. ទំព័រទី ៥១
បល្លង្កវិមាន ទំព័រទី ៣. ទំព័រទី ៥៤
លតាវិមាន ទំព័រទី ៤. ទំព័រទី ៥៦
គុត្តិលវិមាន ទំព័រទី ៥. ទំព័រទី ៥៩
គុត្តិលវិមាន  វត្ថទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី​ ៥៩
គន្ធទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦១
ផលទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦២
រសទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៣
គន្ធបញ្ចង្គុលិកវិមាន. ទំព័រទី ៦៤
ឯកូបោសថិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៥
ឱទកទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៥
អនស្សយ្យិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៦
បរកម្មភារិណីកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៧
ខីរោទនទាយិកាវិមាន. ទំព័រទី ៦៨
វិមាន ២៥ មានផាណិតទាយិរិកាវិមានជាដើម. ទំព័រទី ៦៨
ទទ្ទល្លវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ៧១
សេសវតីវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ៧៦
មល្លិកាវិមាន ទី ៨. ទំព័រទី ៧៩
វិសាលក្ខិវិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ៨០
បារិច្ឆត្តកវិមាន ទី ១០. ទំព័រទី ៨២
ឧន្ទាននៃបារិច្ឆត្តកវគ្គ ទី ៣. ទំព័រទី ៨៣
= មញ្ចិដ្ឋកវគ្គទី ៤ =
វិមានវត្ថុ មញ្ចិដ្ឋកវគ្គ ទី ៤  មញ្ជំដ្ឋកវិមាន ទី ១. ទំព័រទី ៨៤
បភស្សរវិមាន ទី ២. ទំព័រទី ៨៥
នាគវិមាន ទី ៣. ទំព័រទី ៨៧
អលោមវិមាន ទី ៤. ទំព័រទី ៨៨
កញ្ជីកទាយិកាវិមាន ទី ៥. ទំព័រទី ៨៩
វិហារវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ៩១
ចតុរិត្ថិវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ៩៥
អម្ពវិមាន ទី ៨. ទំព័រទី ៩៨
បីតវិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ៩៩
ឋច្ជុវិមាន ទី ១០. ទំព័រទី ១០១
រជ្ជុវិមាន ទី ១២. ទំព័រទី ១០៤
ឧន្ទាននៃមញ្ជិដ្ឋកវគ្គ ទី ៤. ទំព័រទី ១០៩
វិមានវត្ថុ មហារថវគ្គ ទី ៥  មណ្ឌូកទេវបុត្តវិមាន ទី ១. ទំព័រទី ១១០
រេវតីវិមាន ទី ២. ទំព័រទី ១១១
ឆគត្តមាពណវិមាន ទី ៣. ទំព័រទី ១១៥
ទ្វារបាលកវិមាន ទី ៥. ទំព័រទី ១២៣
ករណីយវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ១២៤
ទុតិយករណីយវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ១២៥
ទុតិយសូចិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ១២៦
ទុតិយនាគវិមាន ទី ១១. ទំព័រទី ១២៨
តតិយនាគវិមាន ទី ១២. ទំព័រទី ១២៩
ចូឡរថវិមាន ទី ១៣. ទំព័រទី ១៣០
មហារថវិមាន ទី ១៤. ទំព័រទី ១៣៦
ឧន្ទាននៃមហារថវគ្គ ទី ៥. ទំព័រទី ១៤៤
= បាយាសិកវគ្គទី ៦ =
វិមានវត្ថុ បាយាសិកវគ្គ ទី ៦  អគារិយវិមាន ទី ១. ទំព័រទី ១៤៥
អគារិយវិមាន ទី ២. ទំព័រទី ១៤៦
ផលទាយកវិមាន ទី ៣. ទំព័រទី ១៤៧
ឧបស្សយទាយកវិមានទី ៤. ទំព័រទី ១៤៨
ទុតិយឧបស្សយទាយកវិមានទី ៥. ទំព័រទី ១៤៩
ភិក្ខាទាយកវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ១៥០
យវបាលកវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ១៥១
កុណ្ឌលីវិមាន ទី ៨. ទំព័រទី ១៥១
ទុតិយកុណ្ឌលីវិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ១៥៣
ឧត្តមវិមាន ទី ១០. ទំព័រទី ១៥៤
= សុនិក្ខិត្តវគ្គទី ៧ =
វិមានវត្ថុ សនិក្ខិត្តវគ្គ ទី ៧  ចិត្តសគាវិមាន ទី ១. ទំព័រទី ១៥៦
នន្ទនវិមាន ទី ២. ទំព័រទី ១៥៧
មណាថូណវិមាន ទី ៣. ទំព័រទី ១៥៨
សុវណ្ណវិមាន ទី ៤. ទំព័រទី ១៥៩
អម្ពវិមាន ទី ៥. ទំព័រទី ១៦១
គោបាលវិមាន ទី ៦. ទំព័រទី ១៦៣
កណ្ឋកវិមាន ទី ៧. ទំព័រទី ១៦៦
អនេកកវណ្ណវិមាន ទី ៨. ទំព័រទី ១៧០
មដ្ឋកុណ្ឋលីវិមាន ទី ៩. ទំព័រទី ១៧៦
សេរិស្សកវិមាន ទី ១០. ទំព័រទី ១៧៦
សុនិក្ខិត្តវិមាន ទី ១១. ទំព័រទី ១៨៩
ឧន្ទាននៃសុនិក្ខិត្តវគ្គ ទី ៧. ទំព័រទី ១៩១
នគរកាយ
អំពី​អ្នក​និពន្ធ
រឿងនគរកាយនេះ ជាគតិធម៌ធៀបគតិលោកដោយចិត្ត ចេតសិក ជានាមធម៌ (ធម្មាធិដ្ឋាន) មកតែងជារូបធម៌(បុគ្គលាធិដ្នាន) សន្មតជាស្រុក នគរ ស្តេចមន្រ្តី អាមាត្យ យោធា ទាហាន ឲ្យមានសេចក្តីទាក់ទងគ្នាជារឿងនិទានហូរហែ គឺធ្វើធម៌ជ្រៅឲ្យរាក់ ធម៌ក្រឲ្យងាយ។
រឿងនេះខ្ញុំរៀបរៀងតាមលំអានសាស្រ្តាស្លឹករិតបុរាណដែលឥតមាននាមលោកអ្នកតែង មានសេចក្តីវែងៗឲ្យ ជានិទានខ្លីៗ ដោយសេចក្តីអនុគ្រោះដល់កុលបុត្រ អ្នកសិក្សា សូម្បីជាកុមារក៏ឲ្យអានមើលស្តាប់ឆាប់ចូលចិត្តសេចក្តីបាន។ <BR> ពុទ្ធសាសនិកជន អ្នកបុណ្យ អ្នកទាន គួរតែមានរឿងនគរកាយនេះទុកជាអារ្យទ្រព្យរបស់ខ្លួនសំរាប់មើលផ្ទាល់ខ្លួន ឬ ឲ្យគេអានឲ្យស្តាប់ ឬក៏និមន្តធម្មកថិក ទេសនាក្នុងថ្ងៃសីល ឬពេលទំនេរ ឬក៏វេលាជរាពាធ។ បើបានចារ ចំលងដាក់ស្លឹករិតសំរាប់និមន្តធម្មកថិកទេសនា ក្នុង ទីប្រជុំបុណ្យទានក៏រិតតែគាប់ប្រសើរណាស់ ជាការតអាយុព្រះពុទ្ធសាសនា ញ៉ាំង បសាទ សង្វេគ សុចរិត ជាហេតុនៃបុណ្យកុសលដែលអាចផ្តល់សេចក្តីសុខចំរើនក្នុងលោកនេះ លោក ខាងមុខ និងញ៉ាំងបច្ច័យនៃព្រះនិញ្វនឲ្យកើតមានដល់ពុទ្ធបរិសទ្ធ ក្នុងអានាគតជាអនេកតទៅ សូមសិរីសួស្តីកើតមានដល់អស់លោកអ្នកអាន និងអ្នកស្តាប់ទាំងឡាយ!។
ថ្ងៃទី ១មករា ព.ស ២៤៩៤ គ.ស ១៩៥២
ចាប ពិន
នមត្ថុ រតនត្តយស្ស សូមនមស្ការចំពោះព្រះរតនត្រៃ ហើយសូមសំដែងនូវធម្មកថា គតិធម៌ ធៀប គតិលោកដូចតទៅនេះ។ ឯកោ រាជាចិត្តំ នាម នគរកាយេ រជ្ជំ ការេសិ។ តស្ស អគ្គម ហេសី អវិជ្ជា ទេវី នាម បិតា មោហោ នាម មាតាលោភ ទេវី នាម។
នគរកាយមានទ្វារ ៦ គឺ
<BR>
មានប្រាង្គប្រាសាទ៥ គឺ
<BR> ព្រះបាទចិត្តរាជ ព្រះអង្គមានមហាតលិក ៧ នាក់ដែលទ្រង់តាំងទុកក្នុងឋានន្តរសក្តិទីហ្មឺនមានមុខងារផ្សេងៗគ្នា សំរាប់ជារាជបំរើតាមពេលដែលទ្រង់ត្រូវការ គឺ៖
មហាតលិក ៧ នាក់
<BR> ព្រះបាទចិត្តរាជ ព្រះអង្គមានបុរោហិត ៣រូប ទ្រង់តាំងទុកក្នុងថានន្ដរស័ក្ដិ ជារាជគ្រូសំរាប់ណែនាំព្រះអង្គក្នុងព្រះរាជពិធីផ្សេងៗដែលត្រូវការគឺ
ព្រះឥសី ៣ រូប
<BR>មិនតែប៉ុណ្ណោះព្រះបាទចិត្តរាជ ព្រះអង្គមានព្រះភិក្ខុ ៣រូបទ្រង់តាំងទុកក្នុងសមណសក្តិជាព្រះជីតុនសំរាប់ជួយរំលឹកព្រះអង្គគឺ៖
ព្រះភិក្ខុ ៣ រូប
<BR>ព្រះជីវតុនទាំង ៣រូបនេះតែងតែរំលឹកធម៌អាថិចំពោះព្រះមហាក្សត្រឲ្យទ្រង់ពិចារណាឃើញតាមពិតក្នុងព្រះ ត្រៃលក្ខណញ្ញាណ មិនឲ្យព្រះអង្គធ្វេសប្រហែស ក្នុងកុសលធម៌ទាំងពួង។ ព្រះបាទចិត្តរាជ ព្រះអង្គមានព្រះញាតិវង្ស ១៤អង្គ ជាព្រះញាតិខាងព្រះមាតា បិតាជាបាបជន មានយោបស់មិនប្រពៃ ព្រះអង្គទ្រង់តាំងទុកក្នុងឋានន្តរស ក្តិទីឃុនគ្រប់រូបគឺ៖
អគ្គសេនា ១៩នាក់
អគ្គសេនាទាំង ១៩នាក់នេះជាទីទុកព្រះទ័យព្រះរាជាចិត្តរាជ ព្រះអង្គទ្រង់តាំងទុកជាឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា សំរាប់ជំនុំការរាជការផែនដីនៃនគរកាយតាំងព្រះនេត្រព្រះកាណ៌ព្រះអង្គ។ ព្រះរាជាចិត្តរាជ ព្រះអង្គគ្រប់គ្រងរាជសម្បត្តិជាសម្បូណាជ្ញាសិទ្ធិរាជ មានព្រះអំណាចដ៏សម្បូណ៌មហិមា ជាសុខ សប្បាយក្នុងកាយប្រទេសល្បីឮសុសសាយទូទៅដល់ប្រទេសនានា។
ឯកោ រាជា មច្ចុ នាម មហិទ្ធកោ អហោសិសាធុសប្បុរសជនទាំងឡាយ! ក្នុងទីមិនឆ្ងាយពីនគរកាយនោះ មានព្រះរាជាមួយព្រះអង្គទៀតព្រះនាមព្រះបាទមច្ចុរាជជាព្រះរាជាដ៏មានមហិទ្ធិឫទ្ធិ មានសន្តានអាក្រក់តែងត្រាច់ទៅគ្របសង្កត់សព្វ សត្វក្នុងត្រៃភពតាំងពីមនុស្សលោកដល់ព្រហ្មលោកឲ្យឋិតនៅក្នុងកណ្តាប់ព្រះហស្តនៃព្រះអង្គ ស្តេចមានចតុរង្គសេនា ៤កងពលធំ សុទ្ធតែជាមេទ័ពដ៏មានប្រតិពលក្នុងកលោបាយ (ឧបាយដែលប្រកបដោយកលល្បិចកល និងឧបាយ ឬកលល្បិច ល្បិចក្នុងល្បិច) និងយុទ្ធវិធីគ្រប់ជំពូក មានឥទ្ធិរិទ្ធចេស្តាមហិមា អាចផ្ចាញ់បច្ចាមិត្រ គ្រប់ទិសានុទិសឲ្យបរាជ័យឥតបើមាននរណាមួយក្នុងត្រៃលោកតស៊ូបានឡើយ។ ចតុរង្គសេនា ៤កងពលនោះមានមេទ័ព ៤នាក់គឺ៖
មេទ័ព ៤ នាក់
មេទ័ពម្នាក់ៗមានបរិវារច្រើន តែងចេញចូលគាល់បម្រើរក្សាការពារអង្គព្រះបាទមច្ចុរាជ ។ ជានិច្ចជាកាល ព្រះបាទមច្ចុរាជ តែងទ្រង់ប្រើមេទ័ពទាំង ៤ នាក់ ទៅយាយីសំលាប់ពួកខ្មាំងទាំងពួងក្នុងត្រៃលោក ។
អំពីព្រះបាទចិត្តរាជ
កិត្តិស័ព្ទព្រះបាទចិត្តរាជ បានល្បីរន្ទឺឮសាយទៅដល់ព្រះបាទមច្ចុរាជនោះថា ព្រះនគរមួយឈ្មោះនគរកាយជា ស្រុក និទុក្ខំ សុខសប្បាយក្រៃពេក ។ ព្រះរាជា ជា អគ្គប្រមុខនគរកាយនោះព្រះនាមព្រះបាទចិត្តរាជ ជា បរមក្សត្រគ្រងសិរីសម្បត្តិសម្បូណ៌ ដោយព្រះរាជអំណាចមហិមា ។
អំពីព្រះបាទមច្ចុរាជ
កាលដំណឹងនោះឮសាយទៅដល់ព្រះសោតនៃព្រះបាទមច្ចុរាជ ។ ព្រះបាទមច្ចុរាជក៏ទ្រង់វិតក្កយ៉ាងក្រៃលែង ខ្លាចក្រែងព្រះបាទចិត្តរាជ កន្លងវិស័យនៃព្រះអង្គ ។ ទ្រង់មានព្រះរាជបំណងនឹងប្រើមេទ័ពទាំង ៤ កង ឲ្យទៅវាយដណ្តើមយកនគរកាយនោះ ឲ្យនូវក្រោមអំណាចព្រះអង្គតែមួយរំពេច ។ តែស្តេចទ្រង់ព្រះតំរិះឃើញថា “ព្រះបាទចិត្តរាជ ជា មហាក្សត្រដ៏មានអានុភាពមហិមា មានសេនា ទាហាន នាហ្មឺន សព្វមុខមន្រ្តីកុះករបរិបូណ៌ក្រៃពេក ។ បើអាត្មាអញ លើកកងទ័ពទៅកាច់យកភ្លាមៗ ឃើញថាពុំងាយបានឡើយ ណ្ហើយកុំដូច្នោះ ចាំអាត្មាអញប្រើចារទាហានទៅលួងយកដោយកលោបាយវិញ គឺ អាត្មាអញត្រូវបញ្ជូនមេទ័ពដ៏មានសមត្ថភាព ឲ្យទៅក្លែងធ្វើជាខ្ញុំបម្រើផ្ទាល់ព្រះបាទចិត្តរាជជាមុនសិន កាលបើចារទាហានអាត្មាអញ ទៅប្រតិបត្តិការបានសំរេចហើយសឹមអាត្មាអញឲ្យលើកកងទ័ពទៅវាយយកជាក្រោយ បើធ្វើដូច្នេះប្រហែលជាបានងាយ”កាលព្រះបាទមច្ចុរាជទ្រង់ព្រះតំរិះឃើញឧបាយដូច្នេះក៍ទ្រង់ព្រះបញ្ជាឲ្យហៅមេទ័ពទី ១ ឈ្មោះនាយជាតិចូលមកភ្លាម ។
លុះនាយជាតិ ចូលមកគាល់ស្តេចទ្រង់ត្រាស់ថា ៖ ”នែ នាយជាតិ! ចូរបាទទួលយកអាសាយើងក្នុងគ្រាឥលូវនេះ ចូរបាឯងទៅកាន់នគរកាយជាប្រញ៉ាប់ កាលទៅដល់ចូរបាឯងអែបអបធ្វើខ្លួនឲ្យជាទីជឿជិតស្និទ្ធស្នាលជាមួយនឹងសេវកាមាត្យ ព្រមទាំងមាតាបិតាវង្សាគណញាតិនៃព្រះបាទចិត្តរាជ បើបាឯងបានជាទីសិ្នទ្ធស្នាលនឹង គេហើយចូរបាឯងចូលថ្វាយខ្លួនជាខ្ញុំ គាល់បម្រើគេជានិច្ច និង ខំធ្វើរាជការគេឲ្យល្អ ឲ្យគេទុកចិត្តរាប់អានស្រលាញ់បា ដើម្បីនឹងបានជាសេយ្យសឹកក្នុងស្រុកគេ កាលធ្វើការបានសំរេចហើយ ចូរបាផ្ញើដំណឹងមកយើង” ។
លុះត្រាស់ដូច្នោះក៏ទ្រង់បញ្ជូននាយជាតិឲ្យទៅកាន់នគរកាយ ឯនាយជាតិកាលបានទទួលព្រះរាជឱង្ការហើយ ក៏នាំបរិវារធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់នគរកាយ នោះតាមព្រះរាជបញ្ជា ។ លុះនាយជាតិបានទៅដល់កាលណា ក៏ចូលទៅធ្វើជាមិត្តស្និទ្ធស្នាលជាមួយនឹងហ្មឺនសព្វមុខមន្រ្តីដោយឆ្លៀវឆ្លាសរបស់ខ្លួន ហើយក៏ចូលទៅផ្គាប់ផ្គុនព្រះមាតា បិតាអគ្គមហេសី និង ព្រះញាតិវង្សនៃព្រះបាទចិត្តរាជ កាលឃើញថាវរជនទាំងនោះ គេស្រលាញ់ពេញចិត្តអាណិតអាសូរខ្លួនហើយក៏ឲ្យនាំខ្លួនទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ។ វរជនទាំងនោះក៏នាំនាយជាតិទៅថ្វាយខ្លួនចំពោះព្រះបាទចិត្តរាជ ។ កាលបើមានករណីប្លែកដូច្នេះ ព្រះបាទចិត្តរាជទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការឲ្យ អញ្ជើញរាជគ្រូ វិតក្កោ (សេចក្តីត្រិះរិះ រំពឹងសញ្ជឹងគិត)វិចារោ (ពិចារណ) អធិមោក្ខោ(ការដឹងច្បាស់ជឿស៊ប់ចិត្ត) ជាបុរោហិតទាំង ៣ រូបមក ប្រឹក្សាថា ៖ លោកទាំងពួងយល់ឃើញដូចម្តេចក្នុងរឿងនេះ គួរយើងទទួលយកជនបរទេស នេះទុកក្នុងស្រុកយើងឬពុំគួរ? ។
ឯបុរោហិតទាំង៣រូបនោះ ហេតុតែជាអ្នកមិនឈ្លាសក្នុងកលោបាយផ្សេងៗ ថែមទាំងជាអ្នកលេះលោះផងឃើញអ្នកណាគេផ្គាប់ផ្គុនក៏ទន់ចិត្តទៅតាមគេមិនគិតត្រិះរិះពិចារណារកហេតុផលឲ្យល្អិតជាមុនឡើយ ។ កាលព្រះរាជាត្រាស់សួដូច្នោះ បុរោហិតក៏ក្រាបបង្គំទូលភ្លាមថា ៖ “បពិតមហារាជដ៏ទ្រង់នូវព្រះរាជសម្ភារ! បើមានជនបរទេសគេស័្មគ្រចូលថ្វាយខ្លួនជាខ្ញុំបម្រើក្រោមល្អងធូលីព្រះបាទព្រះអង្គ ដោយទ្រង់ឥតបង់ខាតអ្វីដូច្នេះ គួរទ្រង់ទទួលយកចុះ” ។ ព្រះបាទចិត្តរាជ បរមក្សត្រកាលបានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ដូច្នេះក៏ទ្រង់ព្រះរាជានុមត្តិឲ្យជប់លៀងនាយជាតិហើយឲ្យគេនៅជាខ្ញុំរាជការតទៅ ។ នាយជាតិបានឧស្សាហ៍ធ្វើការ ថ្វាយព្រះបាទចិត្តរាជ ហើយទ្រង់ព្រះរាជទានគ្រឹះស្ថានឲ្យនាយជាតិ ព្រមទាំងបរិវារនៅជាសុខសប្បាយ។
ចាប់ផ្តើមពីនោះមក នាយជាតិ ព្រួតដៃជាមួយមេជាងឈ្មោះតណ្ហាដែលជាជាងធំ នៅក្នុងនគរកាយនោះស្រាប់នាំគ្នាឧស្សាហ៍កសាងនគរកាយត្រង់ណាដែលមិនទាន់ស្រេចឲ្យសំរេចដោយរហ័ស ត្រង់ណាស្រេចហើយឲ្យចំរើនឡើងសព្វ ទិវារាត្រី ញ៉ាំងព្រះបាទចិត្តរាជឲ្យទុកព្រះទ័យពន់ពេក ។ កាលបានឱកាសល្អ នាយជាតិ ជាមេទ័ពទី ១ ក៏បញ្ជូនចុតហ្មាយទៅថ្វាយព្រះបាទមច្ចុរាជថា ៖ ''សូមព្រះតេជៈតំកល់លើត្បូង សូមព្រះរាជទានក្រាបបង្គំទូលព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិត សូមទ្រង់ជ្រាបក្រោមល្អងធូលីព្រះបាទ ។ សូមទ្រង់ ព្រះមេត្តាប្រោស! ករណីយដែលព្រះអង្គ ប្រើទូលព្រះបង្គំឲ្យទៅជាចារបុស ធ្វើការឯនគរកាយនោះ ឥលូវនេះទូលព្រះបង្គំធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជបានសំរេចគ្រប់ប្រការហើយ សូមទ្រង់បញ្ជូនមេទ័ពទី ២ ទៅទៀតដើម្បីប្រតិបត្តិការ ថ្វាយល្អងធូលីព្រះបាទឲ្យបានសំរេចតទៅ ។ ហត្ថលេខានាយ ជាតិ ។''<BR>
ព្រះបាទមច្ចុរាជធិរាជ កាលទ្រង់អានចុតហ្មាយនោះហើយក៏ទ្រង់ប្រើនាយជរា មេទ័ពទី ២ ឲ្យលើកទ័ពចេញទៅទៀតដើម្បីឲ្យមេទ័ពនោះ ធ្វើនគរកាយឲ្យទ្រុឌទ្រោម ហើយនឹងបញ្ជូនមេទ័ពធំៗដទៃទៀតទៅតាមក្រោយ ។ នាយជរា ទទួលព្រះរាជឱង្ការហើយ ក៏នាំបរិវារមកកាន់នគរកាយដោយសួស្តី លុះដល់ហើយតំរង់ទៅរកនាយជាតិជាពួកខ្លួនដែលមកនៅមុន ។ នាយជាតិក៏ទទួលនាយជរាទុកនៅជាមួយគ្នាក្នុងនគរកាយនោះដោយសេរី ឥតបើឲ្យគេនាំទៅថ្វាយព្រះបាទចិត្តរាជដូចមុនឡើយ ។ តាំងពីពេលនោះមក នាយជាតិ និង នាយជរាក៏នាំបរិវាររៀងខ្លួនត្រាច់រុករានទន្រ្ទាននគរកាយ គឺ ធ្វើរូបកាយយើងគេគ្រប់គ្នាឲ្យចាស់គ្រាំគ្រា ១ ថ្ងៃបន្តិចៗតាមលំដាប់ ។ ឯព្រះអនិច្ចំ ជាព្រះជីតុន កាលបានជ្រាបក៏ចូលទៅថ្វាយព្រះពររំលឹកព្រះបាទចិត្តរាជថា ៖ “បពិតមហារាជដ៏ទ្រង់នូវព្រះរាជសំភារ ឥលូវនេះព្រះនគរកាយរបស់ព្រះ អង្គគ្រាំគ្រាហើយមិនមាំមួនដូចមុនទេ ដោយមច្ចុរាជឲ្យសត្រូវពីខាងក្រៅចូលមកបំផ្លាញ សូមព្រះអង្គគិតគូរឲ្យមែនទែនកុំបីធ្វេសប្រហែស” ។
កាលព្រះជីតុនរំលឹកដូច្នោះ ព្រះបាទចិត្តរាជ និង បានព្រឺខ្លាចសូម្បីប៉ុនចុងសក់ក៏ទេ ដោយវង្វេងតាមព្រះនាងអវិជ្ជាទេវីជាព្រះអគ្គមហេសីពុំមានឱកាសចេញទៅទត ព្រះនគរកាយបានឡើយ ។ ព្រះអនិច្ចំ ជាព្រះជីតុនកាលបានឃើញព្រះបាទចិត្តរាជនៅព្រងើយដូច្នោះទើបចូលទៅថ្វាយព្រះពរតឿនម្ដងទៀតថា ៖ “បពិតមហារាជដ៏ទ្រង់នូវព្រះការុញ្ញភាព! ហេតុម្តេចបានជាព្រះអង្គគង់ស្ងៀមដូច្នេះ? មិនសមគួរទេព្រះអង្គ!ឥលូវព្រះនគរកាយរបស់ព្រះអង្គគ្រាំគ្រាហើយ សូមស្តេចយាងទៅទតខ្លះផង” ។
លុះព្រះជីតុនដាស់តឿនដល់ពីរដង ព្រះបាទចិត្តរាជទ្រាំគង់ស្ងៀមពុំបានក៏ទ្រង់ស្តេចទតបន្តិច ឃើញដូចពាក្យព្រះជីតុនរំលឹកមែនតែគង់នៅស្ងៀមទៅវិញពុំបានគិតដល់ព្រះនគរឡើយ ។ ទោសទាំងនេះមកពីទ្រង់វង្វេងដោយព្រះនាងអវិជ្ជាទេវី ។ កាលនាយជាតិ និង នាយជរាជាមេទ័ពទាំងពីរនាក់ឃើញដូច្នោះក៏បញ្ជូនសារទៅ ថ្វាយព្រះបាទមច្ចុរាជថា ៖ ''សូមព្រះតេជៈតំកល់លើត្បូងសូមព្រះរាជទានក្រាបបង្គំទូលព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិត សូមទ្រង់ជ្រាបក្រោមល្អងធូលីព្រះបាទ ។ សូមទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស! ឥលូវព្រះបាទចិត្តរាជកំពុងប្រមាទ សូមទ្រង់បញ្ជូនមេទ័ពទី៣ ព្រមទាំងយោធាជាបរិវារទៅទៀតដើម្បីប្រតិបត្តិការឲ្យបានឆាប់ បានសំរេចទាន់ព្រះរាជហរិទ័យតទៅ ។ ហត្ថលេខា នាយជាតិ ជរា ។''
លុះព្រះបាទមច្ចុរាជបានទ្រង់ជ្រាបព្រឹត្តការណ៍នោះ ទើបទ្រង់ព្រះរាជបញ្ជាប្រើនាយព្យាធិ ជាមេទ័ពកំណាចទី៣ ព្រមទាំងបរិវារ ៩៦ នាក់ គឺ ឆន្នវុតិរោគ ឲ្យមកកាន់នគរកាយ ។ នាយព្យាធិព្រមទាំងបរិវារក៏នាំគ្នាទៅតាមព្រះរាជបញ្ជា កាលទៅដល់ហើយ នាយព្យាធិព្រមទាំងបរិវារ ៩៦នាក់ បានញាំញីកំទេចនូវទ្វារនគរ និង បន្ទាយ តូចធំព្រមទាំងគ្រឿងប្រដាប់ផ្សេងៗឲ្យរលំរលាយបាក់បែកគ្រប់អន្លើ អ្នកនគរកាយកើតចលាចលរកចេញចូលពុំបាន ។ ធ្វើទាំងនេះដោយប្រាថ្នាតែចាប់យកព្រះបាទចិត្តរាជមួយមុខប៉ុណ្ណោះ ។
ឯព្រះទុក្ខំ ជាព្រះជីតុន កាលបានឃើញក៏ចូលទៅថ្វាយព្រះពរព្រះបាទចិត្តរាជថា ៖ “បពិតមហារាជដ៏ទ្រង់នូវព្រះតេជានុភាព! ព្រះអង្គពុំទាន់ជ្រាបទេឬ? ឥលូវព្រះនគរកាយនៃព្រះអង្គវិកលវិការហើយ ដោយនាយជាតិជាមេទ័ពទី ១ ដែលចូលមកនៅមុនបង្អស់ គេគប់គិតគំនិតជាមួយនាយជរាមេទ័ពទី ២ និង នាយព្យាធិមេទ័ពទី៣ព្រម ទាំងឆន្នវុតិរោគ ៩៦ នាក់ជាបរិវារនាំគ្នាធ្វើឲ្យវឹកវរ បើព្រះអង្គធ្វើព្រងើយកន្តើយ ព្រះនគរកាយមុខជាអន្តរាយពុំខានសូមទ្រង់ជ្រាប” ។
ព្រះបាទចិត្តរាជបរមក្សត្រ កាលបានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ដូច្នោះក៏រសាប់រសល់ក្នុងព្រះទ័យក្រៃពេក ទ្រង់ស្តេចចេញទៅទតសព្វសព៌ាង្គព្រះនគរកាយ លុះឃើញច្បាស់ក៏ទ្រង់សោយទុក្ខវេទនា ទ្រង់ព្រះកន្សែងខ្សឹកខ្សួលជាខ្លាំងរកបុគ្គលណាមួយជួយយកអាសារកំចាត់ព្យាធិសេនាជាខ្មាំងសត្រូវពុំបាន ដោយមហាជនទាំងពួងសឹងតែខ្លាចអំណាចព្យាធិសេនាទាំងអស់គ្នា ។ លុះនាយជាតិ ជរា ព្យាធិ ជាមេទ័ពទាំងបីនាក់ បានឃើញអាការដូច្នេះក៏បញ្ជូនសារទៅថ្វាយព្រះបាទមច្ចុរាជថា ៖ ''សូមព្រះតេជៈតំកល់លើត្បូងសូមព្រះរាជទានក្រាបបង្គំទូលព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិត សូមទ្រង់ជ្រាបក្រោមល្អងធូលីព្រះបាទ ។ សូមទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស! ឥលូវព្រះបាទចិត្តរាជ ខ្សោយកម្លាំងណាស់ហើយ សូមទ្រង់បញ្ជូនមេទ័ពទី ៤ ទៅទៀតជាប្រញាប់ ដើម្បីព្រួតគ្នាចាប់ព្រះបាទចិត្តរាជ យកមកថ្វាយ យ៉ាងរួសរាន់ ។ ហត្ថលេខា នាយជាតិ ជរា ព្យាធិ ។''<BR>
កាលព្រះបាទមច្ចុរាជបានទ្រង់ជ្រាបព្រឹត្តិហេតុនោះក៏ទ្រង់បញ្ជូនមេទ័ពទី ៤ ធំបំផុត ឈ្មោះនាយមរណៈ ដ៏មានអានុភាពមហិមាជាងមេទ័ពមុនៗ អាចប្រាបប្រាមបច្ចាមិត្តគ្រប់ទិសតំបន់ឲ្យវិនាសអន្តរាយកណ្តាលសមរភូមិ ។ សត្តនិករក្នុងត្រៃលោកសឹងកោតខ្លាចអំណាចមេទ័ពនេះណាស់គ្រាន់តែឮថាឈ្មោះមរណៈសេនា មកជិតដល់ក៏សឹងតែនាំគ្នារត់ជ្រកយកតែអាយុរៀងខ្លួន តែទោះបីអ្នកណារត់ទៅពួនក្នុងទីណាៗក្តីក៏ពុំដែលរួចពីកណ្តាប់ដៃនាយមរណៈនោះបានឡើយ ។
ឯព្រះបាទមច្ចុរាជស្តេចកំបាប កាលបានជ្រាបថា ព្រះបាទចិត្តរាជ កសាងនគរកាយជាថ្មី ក៏ទ្រង់ប្រើមេទ័ពទាំង ៤ ឲ្យទៅតាមបៀតបៀនចាប់តួអង្គព្រះបាទចិត្តរាជ ឲ្យព្រាត់ចាកនគរកាយថ្មីនោះទៀត និមិត្តតែព្រះបាទចិត្តរាជកសាងនគរកាយវេលាណា ក៏ធ្វើឲ្យអន្តរាយវេលានោះ រាល់គ្រាពុំដែលខានម្តងណាឡើយ ។ ព្រះបាទចិត្តរាជក៏ទ្រង់សោយទុក្ខវេទនាគ្មានស្រាកស្រាន្ត ។ គ្រាមួយជាវេលាមានជោគវាសនាល្អព្រះបាទចិត្តរាជក៏ទ្រង់ព្រះតំរិះថា “អាត្មាអញធ្វើម្តេចនឹងបានរួចពីកណ្តាប់ដៃនៃមច្ចុរាជនេះបានអេះ? ឱហ្ន៎! អាត្មាអញនឹងឲ្យទៅអារាធនា ព្រះភិក្ខុជាព្រះជីតុន និង ឥសីចូលមកប្រឹក្សាគ្នា ក្រែងលោកឃើញឧបាយយ៉ាងណាខ្លះ?” ។ លុះទ្រង់ព្រះតំរិះហើយទ្រង់ព្រះបញ្ជាប្រើមហាតលិក ២ នាក់ គឺ ហ្មឺនចេតនា ជាមហាតលិកស្តាំ ហ្មឺនមនសិករោ ជាមហាតលឹកឆ្វេងថា ៖ ''”នែបាទាំងឡាយ! ចូរបាយកអាសាយើង ទៅអារាធនាព្រះភិក្ខុជាព្រះជីតុនទាំង៣រូប គឺ ព្រះអនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា និង ឥសីទាំងបីរូប គឺ ព្រះបីតិ ឆន្ទោ វិរិយោ និង បុរោហិតទាំងបីរូប គឺ ព្រះរាជ គ្រូវិតក្កោ វិចារោ អធិមេក្ខោ ហើយ និង អគ្គសេនាទាំង ១៩ នាក់មានឧកញ៉ាសទ្ធាជាដើមឲ្យមកកាន់សំណាក់យើងក្នុងខណៈនេះ” ។''
មហាតលិកទាំង ២ នាក់ក៏ម្នីម្នាទៅរក វរស្រមណ៍ និង វរជនទាំងនោះតាមព្រះរាជបញ្ជា ។ វរស្រមណ៏ និង វរជនទាំងនោះក៏នាំគ្នាទៅកាន់ព្រះរាជសំណាក់តាមសេចក្តី អារាធនាអញ្ជើញ លុះទៅដល់ក៏ព្រះបាទចិត្តរាជត្រាស់ប្រឹក្សាការផែនដីថា ៖ ''”បពិតព្រះសម្មតិទេវរាជ! ការប្រឹក្សាគ្រានេះជាការធំដុំណាស់ ការនោះដែល នឹងសំរេចដាច់ខាតទៅបាន លុះតែបានសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ គឺ ព្រះសមាធិន្រ្ទីយ និង ព្រះបញ្ញិន្ទ្រីយមកជាទីប្រឹក្សាផង សូមព្រះអង្គឲ្យទៅអារាធនាសម្តេចមក” ។'' ព្រះបាទចិត្តរាជទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ទីប្រជុំក៏ទ្រង់ត្រាស់ប្រើហ្មឺនឯកត្គតាជាមហាតលិកដ៏មានចិត្តស្លូតត្រង់ថា ៖ “នែហ្មីនឯកត្គតា! ចូរបាទៅអារាធនាសម្តេចមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គមកជាប្រញាប់” ។
ហ្មឺនឯកត្គតា ក៏នាំព្រះរាជឱង្ការទៅថ្លែងទូលសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គថា ៖ “បពិតសម្តេចទ្រង់នូវសីលធម៌បរិសុទ្ធ! ព្រះបាទចិត្តរាជត្រាស់ប្រើទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ឲ្យមកអារាធនាសម្តេចទាំង ២ ព្រះអង្គចូលទៅកាន់ព្រះរាជនិវសេន៍ក្នុងខណៈនេះ” ។ សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ កាលបានទទួលនិមន្តហើយក៏ទ្រង់ស្លៀកស្បង់គ្រងចីពរស្អាតបាត ទ្រង់យាត្រាទៅតាមមាគ៌ាទាំង ៤ ជាលោកុត្តរមាគ៌ាតាមលំដាប់ គឺ សោតៈ សកទាគា អានាគា អរហត្ត ដែលជាមាគ៌ា អាចនាំព្រះបាទចិត្តរាជចេញផុតពីកណ្តាប់ដៃនៃ មច្ចុរាចដោយសួស្តីបាន ។
លុះសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ និមន្តដោយផ្លូវធំចូលទៅកាន់ព្រះរាជសំណាក់គង់លើអាសនៈដ៏សមគួរហើយព្រះបាទ ចិត្តរាជក៏នមស្ការបូជាគោរព ហើយត្រាស់ពិតថេរដីការថា ៖ ”បពិតសម្តេចទាំងពីរព្រះអង្គ! ញោមមានសេចក្តីអផ្សុកខ្លាំងណាស់ បានជាអារាធនាសម្តេចជាអម្ចាស់មក ដើម្បីទ្រង់ជួយដោះទុក្ខញោមក្នុងគ្រាឥលូវនេះដ្បិតមច្ចុរាជ ចេះតែមកបៀតបៀនញោមដោយគេប្រើមេទ័ពធំទាំង ៤ ព្រមទាំងបរិវារឲ្យមកធ្វើបាបញោមគ្រប់ពេលដែលញោមសាង នគរកាយ ពុំដែលខានពេលណា ប្រាថ្នាឲ្យញោមនៅក្នុងអំណាចគេ បពិតសម្តេចដ៏ចំរើន! ធ្វើដូចម្តេចហ្ន៎ ឲ្យញោមបានរួចពីកណ្តាប់ដៃសត្រូវនេះបាន?” ។ សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរ ព្រះអង្គ គឺ ព្រះសមាធិន្រ្ទីយ និង ព្រះបញ្ញិន្រ្ទីយ លុះស្តាប់ព្រះរាជឱង្ការហើយក៏ប្រឹក្សាជាមួយ និង ព្រះជីតុនទាំង ៣រូប គឺ ព្រះអនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា និង ព្រះឥសីទាំង៣រូប គឺ ព្រះ បីតិ ឆន្ទោ វិរិយោ ។
ខៃសេចក្តីថាកាលសមាធិ និង បញ្ញាកើតឡើងក្នុងចិត្តទើបគិតឃើញព្រះត្រៃលក្ខណ៍ កាលព្រះត្រៃលក្ខណញ្ញាណកើតមានឡើងតែងមានបីតិ (អំណរ)ជ្រួតជ្រាបទូទៅក្នុងកុសលធម៌ទាំងពួង មានឆន្ទៈ (ស្រឡាញ់) កុសលកាត់អកុសលចោលបង់ មិនត្រេកអរ និង មាន វិរិយៈ(ព្យាយាម)ប្រាថ្នាឲ្យផុតចាកសង្សារវដ្ត ។ សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជក៏ប្រឹក្សានឹងបុរោហិត ៣រូប គឺ រាជគ្រូ វិតក្កោ វិចារោ អធិមោក្ខោ ទៅទៀតថា ”លោក ណាយល់យ៉ាងណាខ្លះ?” ។ រាជគ្រូទាំង៣រូបនឹករំពឹងទៅក៏ឃើញទោសរបស់បុគ្គលជាពួកអកុសលហើយពិតថេរដឺ ការថា “ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំទាំងឡាយយល់តាមសម្តេចទាំងអស់” ។
កាលបើដូច្នោះ សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ ក៏ប្រឹក្សាសួរទៅឧកញ៉ាពញាព្រះហ្លួង ឃុន ហ្មឺន និង មហាតលិកទាំងពួងមានឧកញ៉ា សទ្ធា ជាដើមថា “លោកអ្នកទាំងអស់នេះយល់ឃើញដូចម្តេច?” ។ វរជនទាំងនោះកាលប្រឹក្សាយល់ ត្រូវគ្នាក៏ពិតថេរដិកាថា ៖ ”ទោសទាំងនេះមកតែពីបាបជន ១៤ អង្គ មានឃុនមោហោជាដើម ជាព្រះញាតិវង្សព្រះបាទមោហរាជជាព្រះបិតា ព្រះនាងលោភទេវីជាព្រះមាតា និង ព្រះនាងអវិជ្ជាទេវី ជាព្រះអគ្គមហេសី បានស្ម័គ្រយកមេទ័ពទាំង ៤ នាក់ របស់មច្ចុរាជមាននាយជាតិជាដើមឲ្យមកនៅ ក្នុងព្រះនគរកាយ បានជាគេនាំគ្នាធ្វើព្រះនគរនេះឲ្យអន្តរាយអស់” ។ កាលទីប្រឹក្សាបានពិភាក្សាអស់កាលដ៏យូរ យល់ឃើញព្រមគ្នាហើយ ទើបយកសេចក្តីក្រាបបង្គំទូលព្រះបាទចិត្តរាជថា ៖ “បពិតមហារាជក៏ទ្រង់នូវព្រះរាជសម្ភារ! ហេតុដែលនាំឲ្យខូចព្រះនគរកាយនេះ ទីប្រឹក្សាបានប្រឹក្សាឃើញមូលមតិគ្នាហើយថា មកពីព្រះអង្គទ្រង់ជឿពាក្យពួកបាបជនទាំង ១៤ អង្គ មានឃុនមោហោជាដើម ជាព្រះញាតិព្រះអង្គ ជាសត្រូវក្នុង នាំសត្រូវក្រៅ មកនៅក្នុងព្រះនគរ បានជាព្រះនគរកាយកើតអន្តរាយដូច្នេះ មួយទៀតមកពីព្រះបាទមោហរាជ ជាព្រះបិតា ព្រះនាងលោភទេវីជាព្រះមាតា និង ព្រះនាងអវិជ្ជាទេវីជាព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះអង្គបានព្រមព្រៀងជាមួយ និង ព្រះញាតិទាំង ១៤ អង្គ ទទួលយកមេទ័ពព្រះបាទមច្ចុរាជទុកក្នុងព្រះនគរ ទើបពួកបច្ចាមិត្តគេនាំគ្នាធ្វើព្រះនគរកាយរបស់ព្រះអង្គឲ្យអន្តរាយដូច្នេះ រឿងនេះបើព្រះអង្គជឿស្តាប់យើងទាំងឡាយជាទីប្រឹក្សា សូមព្រះអង្គកំចាត់បង់ព្រះញាតិវង្សទាំង ១៤ អង្គ ព្រះមាតា បិតា និង អគ្គមហេសីចេញ ទើបបច្ចាមិត្តលែងកើតទៀតបាន ហើយយើងទាំងពួងនឹងនាំព្រះអង្គទៅកាន់នគរកែវជាអមតមហានគរ ជាបរមសុខប្រាសចាកទុក្ខផុតពីកណ្តាប់ដៃនៃមច្ចុរាជតាមព្រះរាជបំណងបាន” ។
កាលព្រះបាទចិត្តរាជ បរមក្សត្របានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ហើយ ដោយទ្រង់មានព្រះរាជបំណងចង់រួចពីកណ្តាប់ដៃនៃមច្ចុរាជ ទ្រង់ក៏ធ្វើតាមពាក្យទីប្រឹក្សាទាំងពួងមានសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជជាដើម ទើបទ្រង់តាំងមហាតលិកម្នាក់ឈ្មោះឯកត្គតា និង អគ្គសេនាម្នាក់ឈ្មោះឧកញ៉ាចិត្តុជុកតា ដែលមានចិត្តស្មោះត្រង់នឹងព្រះអង្គឲ្យជាចៅក្រមជំនុំជំរះរឿងព្រះញាតិទាំង ១៤ អង្គ នូវព្រះមាតា បិតា ខាងព្រះអគ្គមហេសី ព្រមគ្នានៅទីចំពោះព្រះភក្រ្តព្រះអង្គ ។ ក្នុងសេចក្តីជំនុំជំរះនោះចៅក្រមសួរថា ៖ “នែព្រះបាទមោហរាជ! ព្រះនាងលោភទេវី! ព្រះនាងអវិជ្ជាទេវី! លោកទាំង អស់អង្គ សុទ្ធតែជាព្រះមាតាបិតាអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជា ទាំងឃុន ១៤ អង្គសុទ្ធតែជាព្រះញាតិព្រះរាជាទាំងអស់ព្រះរាជាទ្រង់ប្រោសប្រាណតាំងអស់លោក ជានាហ្មឺនគ្រប់គ្នា ហេតុម្តេចបានជាអស់លោកមិនគិត រក្សាព្រះអង្គដោយយុត្តិធម៌ បែរជាទៅក្រាបទូលណែនាំការមិនជាប្រយោជន៏ដល់ព្រះអង្គវិញ គឺ នាំយកសត្រូវពីក្រៅ ឲ្យចូលមកនៅក្នុងព្រះនគរ ទាស់តែគេធ្វើបាបព្រះអង្គ ធ្វើព្រះនគរព្រះអង្គឲ្យខូចអស់ដូច្នេះ? នែលោកទាំងអស់! ចូរលោកអ្នកប្រាប់យើងជាប្រញាប់ក្នុងពេលនេះ” ។ កាលនោះព្រះមាតាក្តី ព្រះបិតាក្តី ព្រះអគ្គមហេសីក្តី ព្រះញាតិទាំង ១៤ អង្គក្តី ពុំអាចឆ្លើយឲ្យការណ៍កែខ្លួនបានឡើយ សឹងតែទទួលសារភាពថា ៖ “យើងខ្ញុំទាំងពួងខុសមែនមានទោសច្រើនមែន តាមតែទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោសដល់យើងខ្ញុំចុះ ។
អស់លោកអ្នកអានអ្នកស្តាប់រឿងនេះ សូមកុំយល់ថាព្រះបាទចិត្តរាជ មានរូបជាមនុស្សប្រើគេឲ្យសំលាប់មាតាបិតាមានរូបជាមនុស្សនោះឡើយ មិនមែនដូច្នោះទេ គឺ ចិត្តសំលាប់ចេតសឹក ដែលទុកដូចជាមាតាបិតា ដោយរឿងនេះលោកលើក យកធម៌ជាធម្មធិដ្ឋានមកតែងជាបុគ្គលាធិដ្ឋានជាន័យប្រៀបធៀបដើម្បីឲ្យអ្នក មានប្រាជ្ញាតិចយល់បានងាយ ។ ឯព្រះបាទចិត្តរាជ គឺ ដួងចិត្តយើងគេទាំងពួងទាំងឡាយនគរកាយ គឺ រូបកាយយើងគេទាំងពួងនេះឯង ទាំងព្រះមាតាព្រះបិតាព្រះអគ្គមហេសី និង ព្រះញាតិ ១៤ អង្គក៏សុទ្ធតែជាអកុសលចេតសិកទាំងអស់ ។ អត្ថបទប្រៀបធៀប ដែលលោកលើកមកសំដែងនេះ ត្រូវគ្នា និង អត្ថបទប្រៀបធៀប ដែលព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់សំដែងទុកក្នុងគម្ពីរខុទ្ទកនិកាយធម្មបទត្រង់ បកិណ្ណវគ្គថា ៖ "មាតរំ បិតរំ ហនត្វា រាជានោ ទ្វេ ច ខត្តិយេ រដ្ឋំ សានុចរំហនត្វា អនីឃោ យាតិ ព្រាហ្មណោ" "បុគ្គលសំលាប់ តណ្ហាដូចមាតា សំលាប់អស្មិមានៈដូចបិតា សំលាប់ សស្សតទិដ្ឋិ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិទាំង ២ ដែលដូច ខត្តិយរាជពីរព្រះអង្គ និង សំលាប់អាយតនៈ ដូចដែនព្រមទាំងនន្ទិរាគ ដូចស្មៀនតែងបានជាព្រាហ្មណ៍ ឥតមានទុក្ខទៅព្រះនិព្វាន" ។
កាលឧកញ៉ាចិត្តបស្សិទ្ធិ ប្រហារជីវិតជនទាំងនោះអស់ ហើយសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ ២ ព្រះអង្គ ព្រះជីតុន ៣រូបព្រះឥសី៣រូបបុរោហិត៣រូប មហាតលិក ៧ នាក់ និង អគ្គសេនា ១៩ នាក់ក៏ប្រារព្ធ និង សុំយាងព្រះបាទចិត្តរាជចេញចាកនគរកាយ គ្រានោះសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជថ្វាយព្រះពរថា ៖ “បពិតមហារាជដ៏ទ្រង់នូវព្រះបារមី! សូមព្រះអង្គយាងចុះមកអាត្មាភាពទាំងឡាយនឹងនាំព្រះអង្គទៅកាន់នគរកែវជាស្រុកព្រះអរិយបុគ្គល អាត្មាភាពជាមគ្គុទ្ទេសក៍ ក៏នឹងនាំផ្លូវព្រះអង្គទៅក្នុងកាលឥលូវនេះ” ។
ឯព្រះបាទចិត្តរាជ កាលបើសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជទាំងពីរព្រះអង្គ គឺ ព្រះសមាធិន្រ្ទីយ និង ព្រះបញ្ញិន្រ្ទីយបានណែនាំ (ពោល គឺ សមាធិ និង បញ្ញាបានកើតក្នុងចិត្តក៏ពិចារណឃើញនូវសភាវធម៌ទាំងពួងតាមពិត) ហើយទើបព្រះអង្គទ្រង់តាក់តែងព្រះកាយដោយគ្រឿងទិព្វរតន៍ភូសា សែសយសង្វារ សូរង កង ព្រះហ៊ូរាក់ ស្នាប់ ព្រះឧរូ ប្រកបដោយកញ្ចក់ពិសេស ពោល គឺ ព្រះពោធិ បក្ខិយធម៌ ៣៧ ប្រការ គឺ សតិប្បដ្ឋាន ៤ សម្មប្បធាន ៤ ឥទ្ធិបាទ ៤ ឥន្រ្ទីយ ៥ ពល ៥ ពោជ្ឈង្គ ៧ និង អដ្ឋង្គិកមគ្គ ៨ ជាគ្រឿងអលង្ការដ៏ល្អៗរុងរឿង ហើយទ្រង់ពាក់នូវព្រះទំរង់គ្រប់ម្រាមព្រះហស្តទាំង ១០ ពោល គឺ សិក្ខាបទ ២២៧ និង ទ្រង់នូវក្រោះពេជ្រសំរាប់ព្រះតេជានុភាពពោល គឺ ព្រហ្មវិហារ ៤ ប្រការ គឺ មេត្តាករុណាមុទិតា ឧបេក្ខា ហើយទ្រង់នូវព្រះខត្តាវុធ ពោល គឺ សមុច្ឆេទប្បហារ ដែលអាចកាប់កាត់កំចាត់បង់សត្រូវទាំងពួងពោល គឺ អកុសលទាំងអស់បាន ។
លុះទ្រង់គ្រឿងអលង្ការស្រេចហើយ ទើបទ្រង់យាងឡើងប្រថាប់លើព្រះធម្មរថពោល គឺ ព្រះសទ្ធម្ម ៨៤០០០ ព្រះធម្មក្ខន្ធហើយក៏ទ្រង់និសិទនាការលើរតនបល្ល័ង្ក ជាព្រះទីនាំងដ៏ប្រកបដោយកែវ ៩ ប្រការ គឺ ព្រះនព្វលោកុត្តរធម៌ ៩ គឺ មគ្គ ៤ ផល ៤ និញ្វន ១ ។