cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា
ការឡើងគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម
ខណៈពេល ករជបក កំពុងតែទទួលជោគជ័យខាងផ្នែកយោធានៅអំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៣ ព្រះអង្គសីហនុក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅ"តំបន់រំដោះ" ហើយក៏ថតរូបបានមួយសន្លឹកដោយនៅក្នុងនោះគឺមានព្រះអង្គ លោកសំផន យន់ និងនឹម។ ដំបូងឡើយ អាមេរិកបានច្រានចោលនូវរូបថតនោះហើយថាវាជារូបថតក្លែងក្លាយនិងបន្តអះអាងថា កម្មាភិបាលជាន់ខ្ពស់ទាំងបីរូបដែលមានក្នុងរូបថតនោះត្រូវបានបាត់ខ្លួនតាំងពីចុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៦០ មកម្លេះហើយពួកគេទាំងបីត្រូវបានសន្មតថាស្លាប់ដោយសារតែកងប៉ូលីសរបស់សីហនុធ្វើឃាត។ ចាប់តាំងពីបាត់ខ្លួនមក មនុស្សជាច្រើនបានឱ្យរហសនាមអ្នកទាំងបីនោះថា"ខ្មោចទាំងបី"។ ក្រោយមក ភាពយន្តនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សីហនុទៅតំបន់រំដោះក៏បានចាក់ផ្សាយដែលបញ្ជាក់ថា"ខ្មោចទាំងបី"នោះគឺនៅមានជីវិតពិតមែន។
នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមបានមានចេតនារក្សាសីហនុឱ្យនៅឱ្យឆ្ងាយពីប្រជាកសិករ ប៉ុន្តែក៏ចាប់មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងព្រោះថាប្រជាកសិករមួយចំនួនធំនៅតំបន់នោះចេះតែចេញមកទទួលស្វាគមន៍ព្រះអង្គ។ នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៣ មន្រ្តីមូលដ្ឋាននិងមេបញ្ជាការយោធាដែលជាពួកសីហនុនិយមឬជាប់ទាក់ទងជាមួយវៀតណាមគឺត្រូវបាន"ដកចេញ"ពីតំបន់រំដោះដោយសម្ងាត់ៗ៖ ខ្មែរក្រហមក៏បានចាប់ផ្តើមរិះគុណពីក្រោយសីហនុម្តងទៀតថាជា"បុគ្គលសក្តិភូមិ" ហើយនៅឆ្នាំ១៩៧៤ កងកម្លាំងនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃតំបន់ភាគខាងជើងប្រទេសកម្ពុជាក៏ចាប់ផ្តើមបង្ហាញមុខមាត់ខ្លួនថាជាបក្សពួកក្រុមខ្មែរក្រហម មិនមែនជាក្រុមខ្មែររំដោះអ្វីនោះទេ។ ការគាបសង្កត់និងសមូហនិយមក៏ចាប់អនុវត្តឡើងនៅតាម"តំបន់រំដោះ" ជាពិសេសគឺនៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសដែលជាកន្លែងដែលគ្រប់គ្រងដោយពួកប្រឆាំងនឹងវៀតណាមនិងពួកជាតិនិយមខ្មែរក្រហម។ ពាក្យថា"រាជ"ដែលមាននៅក្នុងឈ្មោះរដ្ឋាភិបាលក៏ចាប់ផ្តើមដកឈប់ប្រើបន្តិចម្តងៗ។
ចំណែកសីហនុវិញ ទ្រង់មានស្មារតីប្រកបទៅដោយសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះ ររជក ដោយមានបន្ទូល (ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកគាំទ្រលោកខាងលិច) ថា ខៀវ-សំផនគឺជា"អ្នកប្រកាន់លទ្ធិសង្គមនិយមដែលមានគ្រឹះមនោគមវិជ្ជាដូចនឹងនាយករដ្ឋមន្រ្តីស៊ុយអែតដែរ។ តែទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនូវតែបន្តបដិសេដមិនចង់ធ្វើការទាក់ទងជាមួយសីហនុ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ឯកជនមួយ ព្រះអង្គសីហនុបានមានព្រះបន្ទូលប្រាប់ទៅអ្នកកាសែតជនជាតិអ៊ីតាលីម្នាក់ថា"ពេលពួកវាឡើងកាន់អំណាច វានឹងខ្ជាក់ខ្ញុំចោលដូចគ្រាប់ផ្លែសេរីអញ្ជឹង"។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិនលោកជូ អេងឡាយបានប្រមានឯកអង្គរដ្ឋទូតបារាំងថា បើអាមេរិកមិនព្រមស្តាប់តាមសីហនុហើយបន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើកម្ពុជាទៀត សង្គ្រាមនោះនឹងបញ្ចប់ដោយមានការកាប់សម្លាប់បង្ហូរឈាមគ្នាច្រើន។ ទោះបីជាបានទទួលការប្រមានបែបនេះក្តី ក៏អាមេរិកនូវតែមានភាពរឹងរូសមិនព្រមស្តាប់តាមសីហនុនិងចិនហើយក៏ចាប់ផ្តើមគាំទ្រពួកខ្មែរក្រហមដោយម្នាក់ឯង។
ក្រោយការដួលរលំនៃក្រុងភ្នំពេញ
នៅពេលដែលពួកខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥, ររជក គឺកំពុងនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកកុម្មុយនិស្តយ៉ាងម៉ាំ ហើយទំនាក់ទំនងរវាងសមាជិក ររជក ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេសត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុង។ ចំណែកឯព្រះអង្គសីហនុវិញគឺមិនបាននរណាឱ្យដំណឹងអ្វីពីការដួលរលំនៃរាជធានីភ្នំពេញមកឱ្យទ្រង់ឡើយ ខណៈពេលដែលព្រះអង្គកំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចទៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង លោកជូ អេងឡាយក៏បានបញ្ចុះបញ្ចូលទ្រង់ឱ្យត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញក្នុងឋានៈជាប្រមុខរដ្ឋ។
ព្រះអង្គក៏បានវិញត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញដោយទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងរាក់ទាក់ពីមនុស្សមួយចំនួន ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតនោះគឺទិដ្ឋភាពនៅក្រៅអាកាសយានដ្ឋាន, គ្មានប្រជាពលរដ្ឋណាមកអបអរស្វាគមន៍ព្រះអង្គនៅតាមដងផ្លូវដូចពេលមុនៗនោះទេ គឺទីក្រុងមានសភាពស្ងាត់ជ្រងុំទាំងពេលបើកថ្ងៃ។ ឥទ្ធិពលនិងតួនាទីរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុក៏ចុះខ្សោយបន្ថែមបន្ទាប់ពីអ្នកការពារព្រះអង្គគឺនាយករដ្ឋមន្រ្តីជូ អេងឡាយបានទទួលមរណភាពនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦៖ បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ឮការរំលោភសឹទ្ធិមនុស្សរបស់ពួកខ្មែរក្រហមនៅតាមវិទ្យុបរទេស សីហនុក៏សម្រេចចិត្តចូលនិវត្តន៍នៅអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៦។ បើយោងទៅតាមគណនីរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់បានឱ្យដឹងថា ដំបូង ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូនអៀង-សារីឱ្យមកបញ្ចុះបញ្ចូលព្រះអង្គឱ្យនៅកាន់តំណែងបន្តជាប្រមុខរដ្ឋ ក៏ប៉ុន្តែទ្រង់បានបដិសេដហើយក្រោយមក ព្រះអង្គក៏ត្រូវខ្មែរក្រហមចាប់ដាក់ឃុំក្នុងរាជវាំងលែងឱ្យចេញក្រៅដោយមានលោកខៀវ សំផនឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋជំនួស។ មិនយូរប៉ុន្មាន លោកប៉ែន នុតក៏ត្រូវបានខ្មែរក្រហមដកចេញពីតំណែងភ្លាមៗ, កិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី១ នៃសភាតំណាងរាស្រ្តនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដែលបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១១–១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៦ បានបញ្ជាក់ថា"កម្មករចម្ការកៅស៊ូ"ម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថាប៉ុល-ពតនឹងឡើងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីបន្តពីនុត។ ក្រោយមក បុគ្គលឈ្មោះថាប៉ុល-ពតនេះក៏ត្រូវគេស្គាល់ឈ្មោះពិតថាសាឡុត ស ដែលត្រូវជាអតីតអ្នកកាសែតនិងជាកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមម្នាក់។
ព្រឹត្តិការណ៍ក្រោយការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម
ក្រោយពីការឈ្លានពានរបស់វៀតណាមមកលើកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ហើយនិងការបង្កើតរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាថ្មី មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមក៏បានបកមកសីហនុឱ្យបង្ហាញពីករណីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅលើឆាកអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្រោយមក សីហនុក៏បានបែកពីខ្មែរក្រហមជាសាធារណៈហើយទាមទារឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិលុបឈ្មោះពួកគេចេញនិងឱ្យមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមទទួលស្គាល់ខ្លួនថាជាឃាតករសម្លាប់ពូជសាសន៍ឯង។ ដូច្នេះ ពួកខ្មែរក្រហមក៏បានបន្តទៅបង្កើតរណសិរ្សថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា រណសិរ្សប្រជាធិបតេយ្យស្នេហាជាតិនៃមហាសាមគ្គីជាតិកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងសង្គ្រោះកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបបរបស់ពួកគេ។
នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨២ សីហនុនិងអង្គការហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចរបស់ទ្រង់ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មីត្រូវបង្ខំចិត្តចូលសហការណ៍ជាមួយខ្មែរក្រហមម្តងទៀតហើយក៏បង្កើតបានជារដ្ឋាភិបាលចម្រុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ប៉ុន្តែលើកនេះគឺមានដៃគូទីបីចូលរួមគឺ រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរដែលដឹកនាំដោយលោកសឺន សាន។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរក្រហម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពឈូងសមុទ្រពែរ្សនាពេលរាត្រី ថតពី[[ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២០។]]
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស (ភាសាពែរ្ស៖ خلیج فارس) ឬអាចហៅបានថា ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ (ភាសាអារ៉ាប់៖ اَلْخَلِيْجُ ٱلْعَرَبِيُّ) គឺជាសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ សមុទ្រមួយនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដែលស្ថិតនៅចន្លោះប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងឧបទ្វីបអារ៉ាប់។ វាត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅឈូងសមុទ្រអូម៉ង់តាមច្រកសមុទ្រអ័រមូស។ លើសពីនេះ ដីសណ្ដទន្លេឆាតអែលអារ៉ាប់ដ៏សំខាន់មានទីតាំងស្ថិតនៅច្រាំងភាគពាយ័ព្យនៃសមុទ្រនេះ។
ឈូងសមុទ្រពែរ្សនេះស្ថិតនៅក្នុងអាងឈូងសមុទ្រពែរ្សដែលមានដើមកំណើតតាំងពីស័កសេណូសូអ៊ិក និងមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការធ្លាក់ចុះនៃផ្លាកអារ៉ាប់នៅក្រោមភ្នំហ្សាក្រូស។ ដំណើរទឹកហូរបច្ចុប្បន្ននៃអាងទឹកនេះបានចាប់ផ្តើមកាលពី ១៥,០០០ ឆ្នាំមុនដោយសារតែកំណើនកម្រិតទឹកសមុទ្រកើតចេញពីការរំលាយផ្ទាំងទឹកកកនៅជំនាន់ហូឡូសែន។
ជម្លោះទាក់ទងនឹងឈ្មោះ
ដែនសមុទ្រនេះត្រូវបានគេស្គាល់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិថា ឈូងសមុទ្រពែរ្ស។  រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប់តែងហៅវាថា ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ ឬ "ឈូងសមុទ្រ" ទទេ ហើយប្រទេស និងអង្គការផ្សេងទៀតក៏បានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ឈ្មោះថាឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់តាម។ ឈ្មោះ ឈូងសមុទ្រអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានអង្គការធារាសាស្ត្រអន្តរជាតិប្រើប្រាស់សម្រាប់សម្ដៅលើឈូងសមុទ្រពែរ្ស។
ជម្លោះ​ជុំវិញនឹងឈ្មោះ​សមុទ្រនេះបាន​កើត​មានឡើង​ ជា​ពិសេស​ចាប់​តាំង​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៦០ មក។ ការប្រជែងគ្នារវាងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងប្រជាជាតិអារ៉ាប់មួយចំនួន រួមជាមួយនឹងកំណើននៃលទ្ធិអារ៉ាប់តែមួយ និងជាតិនិយមអារ៉ាប់ បាននាំឱ្យឈ្មោះ "ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់" កើនមានប្រជាប្រិយភាពកាន់តែខ្លាំងនៅតាមបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ភាគច្រើន។
បុរាណកាល
រូបភាពតូច|ផែនទីនៃ[[ចក្រភពអាឆេមីនីដ្ស៍|ចក្រភពពែរ្សអាឆេមីនីដ្ស៍ ដែលមានទីតាំងនៅជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស។]] វត្តមានរបស់មនុស្សដំបូងនៅលើប្រជុំកោះនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សត្រូវបានគេកំណត់ថាមានតាំងពីពាក់កណ្តាលសម័យប៉ាឡេអូលីទិកមកម៉្លេះ ដោយមានឧបករណ៍ថ្មដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅលើកោះកេឃ្សឹមជាភស្តុតាង។ អរិយធម៌ដ៏ចំណាស់ជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក (ស៊ូមែរ) បានវិវត្តឡើងនៅតាមបណ្តោយឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងប៉ែកភាគខាងត្បូងមេសូប៉ូតាមី។
កាលនៅសម័យដើម កុលសម្ព័ន្ធពនេចរជាបន្តបន្ទាប់បាននាំគ្នាមកតាំងទីលំនៅនៅច្រាំងភាគខាងត្បូងនៃឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ នៅចុងសហវត្សទី៤ មុន គ.ស. តំបន់ភាគខាងត្បូងនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សត្រូវបានស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលអរិយធម៌ឌីលម៉ុន។ នៅសតវត្សរ៍ទី២ ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធឡាហ៊ុម ដែលមានទីលំនៅនៅលើទឹកដីប្រទេសយេម៉ែនសព្វថ្ងៃ បានធ្វើចំណាកស្រុកសម្ដៅទៅភាគខាងជើង ហើយបានបង្កើតរាជាណាចក្រឡាក់មីដនៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរភាគខាងត្បូង។ សមរភូមិសង្គ្រាមបុរាណជាម្តងម្កាលបានកើតឡើងនៅតាមឆ្នេរនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សរវាងចក្រភពពែរ្សសាស្សានីដ និងរាជាណាចក្រឡាក់មីដ ហើយយុទ្ធនាការយោធាដ៏ធំបំផុតគឺការឈ្លានពានដែលដឹកនាំដោយស្ដេចពែរ្សព្រះនាមឆាពួរទី២ ដែលបាននាំឱ្យអាណាចក្រឡាក់មីដដួលរលំខ្ទិចខ្ទាំ និងបើកផ្លូវឱ្យនគរព្រះអង្គពង្រីកទឹកដីចូលទៅក្នុងតំបន់អារ៉ាប់តាមខ្សែបន្ទាត់ឆ្នេរខាងត្បូង។ នៅអំឡុងសតវត្សរ៍ទីប្រាំពីរ ចក្រភពសាស្សានីដបានវាយដណ្តើមយកទឹកដីជុំវិញឈូងសមុទ្រពែរ្សបានទាំងមូល រួមទាំងច្រាំងភាគខាងត្បូង និងជើង។
នៅចន្លោះឆ្នាំ ៦២៥ មុន គ.ស. និងឆ្នាំ ២២៦ នៃ គ.ស. ប៉ែងខាងជើងនៃសមុទ្រនេះត្រូវបានត្រួតត្រាដោយអាណាចក្រ និងរាជវង្សពែរ្សតៗគ្នា ដូចជា ចក្រភពមេដេស អាឆេមីនីដ្ស៍ សេលូស៊ីដ និងប៉ារត៍ជាដើម។ នៅក្នុងរជ្ជកាលដឹកនាំរបស់ស្តេចអាឆេមីនីដ្ស៍ ព្រះចៅដារីយូសទី១ នាវារបស់ពែរ្សបានចាប់ផ្តើមធ្វើនាវាចរណ៍នៅលើផ្ទៃឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ កងកម្លាំងទ័ពជើងទឹកពែរ្សបាននាំឱ្យមានវត្តមាននាវាពែរ្សកាន់តែច្រើននៅក្នុងឈូងសមុទ្រនេះ ហើយក៏បានបន្តមានរហូតដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាខាងកើតរបស់អង់គ្លេស និងកងរាជនាវារបស់ខ្លួនបានចូលមកដល់។ កងនាវាពែរ្សមិនត្រឹមតែឈរជើងនៅតាមបណ្ដាកោះនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងចេញល្បាតតាមដងទន្លេផ្សេងៗនៅក្នុងចក្រភពផងដែរ រួមមានឆាតអែលអារ៉ាប់ ទីក្រឺ និងទន្លេនីលនៅភាគខាងលិច ព្រមទាំងផ្លូវទឹកស៊ីនដ៍ទៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។
កងបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកកំពូលអាឆេមីនីដ្ស៍បានបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកសំខាន់ៗ ដែលមានទីតាំងនៅតាមដងទន្លេឆាតអែលអារ៉ាប់ បារ៉ែន អូម៉ង់ និងយេម៉ែន។ មិនយូរប៉ុន្មាន កងនាវាពែរ្សមិនត្រឹមត្រូវបានប្រើសម្រាប់គោលបំណងរក្សាសន្តិភាពនៅតាមបណ្តោយឆាតអែលអារ៉ាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ដើម្បីបើកទ្វារធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌាតាមរយៈឈូងសមុទ្រនេះផងដែរ។
ក្រោយពីការដួលរលំនៃចក្រភពអាឆេមីនីដ្ស៍ និងចក្រភពប៉ារត៍ អាណាចក្រថ្មីមួយទៀតហៅសាស្សានីដក៏បានលេចឡើង។ ឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងផ្លូវសូត្រ គឺជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មពីរដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ចក្រភពសាស្សានីដ។ កំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មជាច្រើននៃចក្រភពពែរ្សតែងមានទីតាំងស្ថិតនៅ ឬជុំវិញឈូងសមុទ្រមួយនេះ។ ស៊ីរ៉ាហ្វជាកំពង់ផែសាស្សានីដបុរាណដែលស្ថិតនៅលើច្រាំងខាងជើងនៃឈូងសមុទ្រពែរ្ស មានទីតាំងនៅខេត្តប៊ូស៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់បច្ចុប្បន្ន គឺជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់កំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មនៅសម័យនោះ។ ស៊ីរ៉ាហ្វមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងព្រោះដោយសារតែវាជាកំពង់ផែដែលតភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសចិននៅក្នុងសតវត្សទី៤ ដោយបានបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយពាណិជ្ជករចុងបូព៌ាដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៥ នៃ គ.ស.។
សម័យអាណានិគម
ជាលទ្ធផលនៃការប៉ុនប៉ងពង្រីកឥទ្ធិពលចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានៅដើមសតវត្សទី១៦ ព័រទុយហ្កាល់ក៏ត្រូវប្រឈមនឹងជម្លោះយោធាជាមួយរដ្ឋអំណាចអូតូម៉ង់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរនៃឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ នៅឆ្នាំ១៥២១ មេបញ្ជាការនៃកងកម្លាំងព័រទុយហ្កាល់ លោកអង់តូនីញ៉ូ កូរ៉េយ៉ាបានលើកទ័ពមកឈ្លានពានកោះបារ៉ែនដើម្បីគ្រប់គ្រងលើឧស្សាហកម្មគុជខ្យងនៅទីនោះ។ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៦០២ ព្រះចៅអធិរាជពែរ្សនៃចក្រភពសេហ្វេវីដព្រះនាមអាបបាសបានដឹកនាំទ័ពវាយបណ្តេញជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ចេញពីបារ៉ែន។ ដោយមានការគាំទ្រពីកងនាវាអង់គ្លេស នៅឆ្នាំ១៦២២ ព្រះចៅអាបបាសក៏បានវាយដណ្ដើមយកកោះអ័រមូសពីជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ ហើយផ្លូវពាណិជ្ជកម្មភាគច្រើនក៏ត្រូវបានបង្វែរទៅរកទីក្រុងបង់ដារអាបបាសរបស់ចក្រភពពែរ្ស។ ក្រោយពីពេលនោះ ឈូងសមុទ្រពែរ្សក៏ត្រូវបានបើកឱ្យមានជំនួញជួញដូរពាណិជ្ជកម្មគ្រប់ប្រភេទជាមួយពាណិជ្ជករមកពីព័រទុយហ្កាល់ ហុល្លង់ បារាំង អេស្ប៉ាញ និងអង់គ្លេសក្រោមសិទ្ធិពិសេសដែលប្រគល់ដោយចក្រភពពែរ្ស។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៨៧១ ចក្រភព​អូតូម៉ង់​បាន​ចូលមកត្រួតត្រាតំបន់​អារ៉ាប់​បូព៌ា​​ជាថ្មី។ ជាលទ្ធផលនៃសម្ពាធនយោបាយ និងយោធា កុលសម្ព័ន្ធនៅក្នុងតំបន់ក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យអូតូម៉ង់ចូលត្រួតត្រាទឹកដីអារ៉ាប់ដោយសន្តិវិធី។ រដ្ឋអូតូម៉ង់ត្រូវបង្ខំដកអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនចេញពីតំបន់នេះក្រោយការផ្ទុះឡើងនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងតម្រូវការកងទ័ពនៅតាមតំបន់ព្រំដែនផ្សេងទៀត។ នៅអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សម្ព័ន្ធភាពលោកខាងលិចបានប្រើប្រាស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ជាផ្លូវសម្រាប់បញ្ជូនសម្ភារៈយោធា និងការផ្គត់ផ្គង់ឧស្សាហកម្មទៅកាន់សហភាពសូវៀត ដោយគេតែងសម្ដៅលើផ្លូវនោះថា"ច្រកផ្លូវពែរ្ស"។ ដូចហេតុនេះទើបឈូងសមុទ្រពែរ្សបានក្លាយជាផ្លូវសមុទ្រដ៏សំខាន់មួយ តាមរយៈការដែលសម្ព័ន្ធមិត្តបានដឹកជញ្ជូនឧបករណ៍ជំនួយផ្សេងៗទៅកាន់សហភាពសូវៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់ពួកណាស៊ី។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៧៦៣ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧១ ចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាមហាអំណាចគ្រប់គ្រងលើបណ្ដារដ្ឋមួយចំនួននៅជុំវិញឈូងសមុទ្រពែរ្ស រួមទាំងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមផង។
សម័យទំនើប
ឈូងសមុទ្រពែរ្សនេះបានក្លាយជាសមរភូមិប្រយុទ្ធក្នុងសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ១៩៨០–១៩៨៨ ដែលជាហេតុនាំឱ្យកើតមានការវាយប្រហារនាវាដឹកប្រេងរបស់ភាគីទាំងសងខាង។ មកដល់ឆ្នាំ១៩៩១ សង្គ្រាមឈូងសមុទ្រក៏បានផ្ទុះឡើងដែលជាលទ្ធផលនៃការឈ្លានពានរបស់អ៊ីរ៉ាក់មកលើប្រទេសគុយវ៉ែត ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រឡូកចូលបន្តិចម្តងៗ។ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨៨ យន្តហោះ Iran Air Flight 655 ត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយកងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក (ដែលភាន់ច្រឡំយន្តហោះនេះថាជាយន្តហោះចម្បាំងរបស់អ៊ីរ៉ង់) ខណៈដែលវាកំពុងហោះហើរពីលើឈូងសមុទ្រពែរ្ស ដោយបានសម្លាប់មនុស្សទាំងអស់នៅលើយន្តហោះចំនួន ២៩០ នាក់។
ភូមិសាស្ត្រ
អង្គការជលផលអន្តរជាតិបានកំណត់ដែនភាគខាងត្បូងនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សថាជា "ដែនកំណត់ភាគពាយ័ព្យនៃឈូងសមុទ្រអូម៉ង់"។​​​​​​​ដែនកំណត់នេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជា "បន្ទាត់ភ្ជាប់​រ៉ាសលីម៉ា ​(​Ràs Limah) (25°57'N) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃតំបន់អារ៉ាប់ និង រ៉ាសាអាល់គុ ​(Ràs al Kuh) (25°48'N) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ (ពែរ្ស)"។)
សមុទ្រដែលមានទំហំប្រមាណ ២៥១,០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡានេះដែរ ត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅឈូងសមុទ្រអូម៉ង់នៅភាគខាងកើតដោយច្រកសមុទ្រអ័រមូស។ ចំណែកឯប៉ែកខាងលិចរបស់វាវិញត្រូវបានសម្គាល់ដោយដីសណ្ដទន្លេដ៏សំខាន់មួយគឺ ឆាតអែលអារ៉ាប់ ដែលមានទន្លេសំខាន់ៗពីរដូចជា អឺប្រាត និងទីក្រឺ។ នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ គេតែងហៅវាថា "ទន្លេរហ័ស"។ ប្រវែងរបស់វាគឺ ៩៨៩ គីឡូម៉ែត្រ ដោយមានប្រទេសអ៊ីរ៉ង់គ្របដណ្តប់ភាគច្រើនលើឆ្នេរប៉ែកខាងជើង ខណៈដែលអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតនៅឆ្នេរភាគខាងត្បូង។ និយាយពីជម្រៅទឹកវិញ ឈូងសមុទ្រពែរ្សមិនមានជម្រៅទឹកជ្រៅប៉ុន្មាននោះទេ ដោយមានជម្រៅអតិបរមា ៩០ ម៉ែត្រ និងជម្រៅជាមធ្យម ៥០ ម៉ែត្រ។
ប្រទេសដែលមានឆ្នេរជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សមាន (រាប់តាមទ្រនិចនាឡិកាពីខាងជើងមក)៖ អ៊ីរ៉ង់ អូម៉ង់ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត កាតា បារ៉ែន គុយវ៉ែត និងអ៊ីរ៉ាក់។ កោះតូចៗជាច្រើនក៏ស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្សផងដែរ ដែលខ្លះជាកម្មវត្ថុនៃជម្លោះទឹកដីរវាងបណ្ដារដ្ឋនៅក្នុងតំបន់។
តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ
តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សរួមមាន៖
ឆ្នេរសមុទ្រ
ប្រវែងឆ្នេរជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សតាមប្រទេសនីមួយៗ៖
កោះ
កោះដ៏ធំជាងគេនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សគឺ កោះកេឃ្សឹម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅច្រកសមុទ្រអ័រមូស និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ កោះសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រមួយនេះរួមមាន៖ កោះទូនបេធំនិងតូច និងកោះគីស្សរបស់អ៊ីរ៉ង់ កោះប៊ូប៊ីយ៉ានរបស់គុយវ៉ែត កោះតារោតរបស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងដាល់ម៉ានៅអារ៉ាប់រួម។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កោះសិប្បនិមិត្តបន្ថែមត្រូវបានសាងឡើងដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដូចជា ដឹវើលដ៍អាយស្លែនស៍ នៅទីក្រុងឌូបៃ និង ដឹភើល-កាតា នៅដូហា។ បណ្ដាកោះនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សក៏មានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ ដោយពួកវាត្រូវបានមហាអំណាចអាណានិគមប្រើប្រាស់កាលពីអតីតកាលដូចជា ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់ និងអង់គ្លេសសម្រាប់វិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេ។
ទីក្រុង និងប្រជាជន
ប្រជាជាតិសរុបចំនួន ៨ មានដែនឆ្នេរជាប់នឹងឈូងសមុទ្រពែរ្ស៖ កាតា គុយវ៉ែត បារ៉ែន អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត អូម៉ង់ និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីកន្លែងដ៏ល្អសម្រាប់ដំណើរអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទីក្រុងធំៗជាច្រើននៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាគឺមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់នេះ។
សាលមហោស្រពអូបេរ៉ាស៊ីដនី
សាលមហោស្រពអូបេរ៉ាស៊ីដនី គឺជា មជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈសម្តែងពហុកន្លែងក្នុងទីក្រុងស៊ីដនី ។ មានទីតាំងនៅមាត់ច្រាំងនៃកំពង់ផែស៊ីដនី វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអគារដ៏ល្បីល្បាញ និងប្លែកបំផុតរបស់ពិភពលោក និងជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មសតវត្សទី២០ ។
រចនាដោយស្ថាបត្យករជនជាតិដាណឺម៉ាក ចន ឧសុន ប៉ុន្តែត្រូវបានបញ្ចប់ដោយក្រុមស្ថាបត្យកម្មអូស្ត្រាលីដែលដឹកនាំដោយសាលពេត្រុស អគារនេះត្រូវបានបើកជាផ្លូវការដោយ សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី២ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំំំ១៩៧៣ បន្ទាប់ពីមានផ្ទៃពោះដែលចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការជ្រើសរើស ឧសុន ឆ្នាំ១៩៥៧ ជាអ្នកឈ្នះការប្រកួតរចនាអន្តរជាតិ។. រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋញ៉ូវេលស៍ខាងត្បូង ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី យ៉ូសែប ខេហ៊ីល បានអនុញ្ញាតឱ្យការងារចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៥៨ ជាមួយនឹងឧសុន ដឹកនាំការសាងសង់។ ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការសាងសង់ការរចនារបស់ឧសុន ជារឿយៗត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយកាលៈទេសៈដែលកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងការចំណាយ និងការកំណត់ពេលហួសកំណត់ ព្រមទាំងការលាលែងចុងក្រោយរបស់ស្ថាបត្យករផងដែរ។
អគារ និង ជុំវិញ របស់វាកាន់កាប់ ចំណុចបេណេឡុង ទាំងមូលនៅលើ កំពង់ផែស៊ីដនី រវាង ឆកស៊ីដនី និង ឆកហ្វាម ដែលនៅជាប់នឹងសង្កាត់ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាលទីក្រុងស៊ីដនី និង សួនរុក្ខសាស្ត្រ និងនៅជិត ស្ពានកំពង់ផែស៊ីដនី ។
អគារនេះមានកន្លែងសម្តែងជាច្រើន ដែលរួមគ្នារៀបចំការសម្តែងជាង១៥០០ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលមានអ្នកចូលរួមជាង១.២ លាននាក់។ ការសម្តែងត្រូវបានបង្ហាញដោយសិល្បករសម្តែងជាច្រើន រួមទាំងក្រុមហ៊ុនស្នាក់នៅចំនួនបី៖ អូប៉េរ៉ាអូស្ត្រាលី ក្រុមហ៊ុនមហោស្រពស៊ីដនី និង វង់តន្រ្តីស៊ីដនីស៊ីមហ្វូនី ។ ក្នុងនាមជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី គេហទំព័រនេះត្រូវបានទស្សនាដោយមនុស្សជាង ៨ លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយអ្នកទស្សនាប្រហែល ៣៥០ ០០០ នាក់បានមកទស្សនាអគារនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ អគារនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ សាលមហោស្រពស៊ីដនីត្រាស្ត៍ ដែលជាទីភ្នាក់ងាររបស់រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋញ៉ូវេល៍ខាងត្បូង ។
នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧ សាលមហោស្រពអូប៉េរ៉ាស៊ីដនី បានក្លាយជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ដោយបានចុះក្នុងបញ្ជី (ឥឡូវត្រូវបានលុបចោល) ការចុះបញ្ជីអចលនវត្ថុជាតិតាំងពីឆ្នាំ១៩៨០ ការជឿទុកចិត្តជាតិរបស់អូស្ត្រាលីបានចុះបញ្ជីតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៣ ទីក្រុងស៊ីដនីបេតិកភណ្ឌ។ សារពើភ័ណ្ឌតាំងពីឆ្នាំ២០០០ ការចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌរដ្ឋញ៉ូវេល៍ខាងត្បូង តាំងពីឆ្នាំ២០០៣ និង បញ្ជីបេតិកភណ្ឌជាតិអូស្ត្រាលី តាំងពីឆ្នាំ២០០៥។ សាលមហោស្រពអូប៉េរ៉ា ក៏ជាអ្នកចុងក្រោយនៅក្នុងបញ្ជីយុទ្ធនាការ New7Wonders of the World ផងដែរ។
ចក្រីកែវ (មានជ័យ)
ឧកញ៉ាចក្រីកែវ (កាន់.គស.១៥១៦-ប្រ.១៥៦៧) គឺជាមន្ត្រីចតុស្ដម្ភនៃព្រះបាទបរមខត្តិយា មហាចន្ទរាជា។ កាលពីដំបូងលោកមានងារជា ហ្លួងភក្ដីនុរ័ក្ស ជាព្រះភីលៀងរបស់ទ្រង់តាំងពីនៅកម្ពុជារហូតដល់ត្រឡប់ចូលស្រុកវិញ។
សមរភូមិសំរោងទង គស.១៥១៧
សេនាបតី​ទទួល​ព្រះរាជ​បញ្ជាហើយ ក៏​ចេញ​សំបុត្រ​ប្រាប់​ទៅ​ចៅហ្វាយស្រុក ចៅ​មឿង ចៅ​បានឲ្យ​កេណ្ឌ​កងទ័ព​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ លុះដល់​ខែ​នោះ គ្រប់​ចៅហ្វាយស្រុក​បញ្ជូន​រេហ៍ពល​មក​ជួបជុំ​បាន​ចំនួន​ ១២០០០០ ​នាក់។ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​បង្ហាត់​កាន់​អាវុធ​ឲ្យ​ស្ទាត់​តាម​ក្បួន​ពិជ័យសង្គ្រាម ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ឲ្យ​ឃុំ​កងទ័ព ​២០០០០ ​នាក់​ឆ្លង​ទៅ​តាំងទ័ព​នៅ​ខេត្ដ​សំរោងទងឲ្យ​សម្ដេច​ចៅហ៊្វា​កៅ​ឃុំ​ពល ​៣០០០០ ​នាក់​ទៅ​តាំង​បន្ទាយ​នៅ​ភ្នំពេញ។
ក្នុង​ខណៈនោះ​ សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ជ្រាប​ដោយ​បំរើសេះ​ពី​ខេត្ដ​លង្វែក​ចូល​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​សព្វគ្រប់​ប្រការ​ហើយ ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ជា​ខ្លាំង​ណាស់។ ទ្រង់​ប្រាប់​ឧកញ៉ា​ចក្រី​កែវ និង​ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​កែឲ្យ​ឃុំ​ពល ​២០០០០ ​នាក់​លើក​ចេញ​ទៅ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​អម្ចាស់​ត្រាស់​ឲ្យ​ស្ដេច​ព្រះ​ភាគិនេយ្យោយសរាជា​នៅ​ចាំ​រក្សា​បន្ទាយ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រម​ដោយ​សេនា​ទាហាន រេហ៍ពល​ ៣០០០០​ នាក់លើក​ចេញ​ទៅ​តាំង​នៅ​ភូមិ​ជ័យសួគ៌នៅ​ខេត្ដ​លង្វែករង់ចាំ​ស្ដាប់​រាជការ​សង្គ្រាម បើ​ឃើញ​អាសន្ន​ទ្រង់​នឹង​លើកទ័ព​ទៅ​ជួយ​ជា​ឆាប់។ ក្នុង​គ្រានោះ​ឧកញ៉ា​ចក្រី​កែវ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​កែលើកទ័ព​ចូល​ច្បាំង​នឹង​កងទ័ព​ចៅពញា​ស្រាល។ វង្សាអគ្គរាជ​លើកទ័ព​តទល់​នឹង​ចៅពញា​លំពាំងជា​សេនាបតី​មេទ័ព​ត្រើយ​ខាងកើត។ ខណៈនោះ ​សេនា​ទាហាន​រេហ៍ពល​ទាំង​សងខាង​ចូល​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ដោយ​អាវុធ​វែង​ខ្លី ជា​សន្ធឹក​គឹកកង​កោលាហល។ ពួក​ពល​ស្លុត​ស្លាប់​ទាំង​សងខាងកងទ័ព​ដំរី (ទ័ព​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា) ដែល​ឧកញ៉ា​ចក្រី​ឲ្យ​ឧកញ៉ា​នរិន្ទ​នាយក​ព្រះរាជា​នុកូលទៅ​បង្កប់​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​ចំនួន​ដំរី​សឹក​ ១៤០​ នាក់វាង​បាន​ទៅ​ខាងក្រោយ​ទ័ព​សត្រូវ​ហើយ​ក៏​បរ​ចូល​ទៅ​រួសរាន់​ជាន់​ជល់​ពង្រាប​ពីក្រោយ​កងទ័ព។ ខណៈនោះ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាលទ្រាំ​ពុំ​បាន​ក៏​បែក​ទ័ពរត់ទៅ​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ភ្នំពេញ​វិញ។
សមរភូមិកំពង់សៀម គស.១៥១៩
សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខែត្រ​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញាវាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទើប​ទ្រង់​រើស​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​ព្រះ​អង្គ​មក​តែងតាំង​ថ្មី៖
ចៅពញាមន្ដ្រី​ភក្ដី និង​ក្រមការ​ទាំងអស់ ឮ​ព្រះ​បន្ទូល​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្ដាប្រោស​លើកទោស​ដូច្នោះ​ក៏​ត្រេកអរ​ណាស់។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង​ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ចាត់​កលឧបាយ​ប្រាប់​នាយ​ទ័ព នាយកង​ឲ្យ​ដឹង​ឲ្យ​ធ្វើ​តាម​គ្រប់ៗ​គ្នា ហើយ​ទ្រង់​ចាត់​ឲ្យ​បំរើសេះ​ចេញ​ទៅ​ជា​ពីរ​ផ្លូវទៅ​ប្រាប់​សម្ដេច​យោធា​នរិន្ទ​មួយ​ផ្លូវ ទៅ​ប្រាប់​ឧកញ៉ា​យមរាជ​មួយ​ផ្លូវឲ្យ​លើកទ័ព​វាយ​ប្រសព្វ​ចូល​មក។ ឯ​ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ឧកញ៉ា​រាជតេជៈឃុំ​រេហ៍ពល​របស់​ខ្លួន​ហើយ​ក៏​លើក​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ខណៈនោះ ចៅពញា​លំពាំង​យោធាធិបតី មេទ័ព​សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ឃើញ​ហើយ ក៏​លើកទ័ព​ចេញ​មក​ច្បាំង​គ្នា​យូរ​បន្ដិច​មក ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ​ឧកញ៉ា​តេជៈ ក៏​ក្លែង​ធ្វើ​ជា​ចាញ់ ហើយ​លើក​កងទ័ព​រត់ទៅ​ដល់​ភូមិ​សៀមបោយ ឧកញ៉ា​ចក្រី ឧកញ៉ា​នរិន្ទ​នាយក​ដែល​បង្កប់ទ័ព​នៅ​ទីនោះ​ឃើញ​ទ័ព​សត្រូវ​មក​ដល់​ហើយ ក៏​ដេញ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​ស្ទាក់​ព័ទ្ធ​ពីឆ្វេង​ពីស្ដាំ។ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ​ឧកញ៉ា​រាជតេជៈ ក៏​ដេញ​ពល​ទ័ព​ឲ្យ​រា​-មកត​វិញ។ ទ័ព​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​កង​ដែល​ដេញ​ទៅ​នោះ​ក៏​ត្រឡប់​ជា​នៅ​កណ្ដាល​កងទ័ព​ហ្លួង​ខាងលិច។ លុះ​ឃើញ​ថា ទ័ព​នេះ​ច្រើន​លើស​កំលាំង​តស៊ូ​ពុំ​បាន មេទ័ព​សត្រូវ​នោះ​ក៏​នាំ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​វាយ​បំបែក​ការ​ឡោម​ព័ទ្ធ ហើយ​ចេញ​មក​ដល់​ព្រៃ​មួយអន្លើ​សិន ផ្នែក​ខាងកើត​ភូមិ​សៀមបោយ​ប្រមាណ​ ៣៥ ​សិន។ ខណៈនោះ​ព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បរ​ព្រះ​ទីនាំង​ពិជ័យ​គជេន្ទ្រ​នាំ​យោធា​ចេញពី​ព្រៃ​ស្ទាក់​ទ័ព​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​យោធាធិបតី​ជាប់។ មេទ័ព​សត្រូវ​ក៏​ទទួល​ច្បាំង​គ្នា​ជា​មាំមួន​ដោយ​អាវុធ​វែង​ខ្លី។ ឯ​អស់​ពល​ខាង​ទ័ព​ចៅពញា​លំពាំង និង​យោធាធិបតី​កាល​ឃើញ​សម្ដេច​ព្រះ​ចន្ទរាជា​គង់​លើ​ដំរី​ស​សុទ្ធ​ហើយ​នោះ​ ក៏​ចេះ​តែ​នឹក​ថាព្រះ​បរមបពិត្រ​អង្គ​នេះ​ហើយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​អ្នកមាន​បុណ្យ​មាន​តេជៈ។ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​ពួក​ពល​ទាំងនោះ ​ក៏​បោះចោល​គ្រឿងសាស្ដ្រាវុធ​ពី​ដៃ ហើយ​រត់​ចូល​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​សុំ​ព្រះ​រាជទាន​ឲ្យ​អភ័យទោស។ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ទ្រង់​លើកទោស​ឲ្យ​ទាំងអស់ ឯ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​យោធាធិបតី ទ័លគំនិត​នឹង​ច្បាំង​តទៅ​ទៀត​ពុំ​កើត​ក៏​គេច​ចូល​ព្រៃ​អារ​ក​ខ្លួនឯង​ស្លាប់ ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ទៅ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា​ទ្រង់​យល់​បាត់​មេទ័ព​ខាង​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ហើយ​ឲ្យ​សេនា​ទាហាន​ដេញ​តាម​រក​សព្វ​ព្រៃ។ លុះ​ឃើញ​ថា​ស្លាប់​ហើយ​សេនា​ទាហាន​ក៏​កាត់​ក្បាល​យក​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​ទូល​ព្រះបរម​បពិត្រ។ គ្រានោះ​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ដោត​ក្បាល​មេទ័ព​សត្រូវ​ទាំង​ពីរ​ទុកជា​បំរាម។ ឯ​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ​១ ឧកញ៉ា​យមរាជ​១ ជា​មេទ័ព​ដែល​ចេញ​ទៅ​ទាំង​ពីរ​ផ្លូវ​លុះ​ដឹង​សេចក្ដី​ដោយ​ព្រះរាជ​បំរើ​ជិះសេះ​ទៅ​ប្រាប់​ហើយ ក៏​លើក​កងទ័ព​ស្រូត​ទៅ​ដល់​ទីណាត់ ហើយ​ចោម​បន្ទាយ​កំពង់សៀម។ ខណៈនោះ​ចៅពញា​មហា​សេនា​មេទ័ព​ខាង​ស្ដេច​ត្រើយ​ខាងកើត​ដែល​នៅ​រក្សា​បន្ទាយ​នោះ លុះ​ឃើញ​ហើយ​ក៏​ដេញ​រេហ៍ពល​ឲ្យ​ឡើង​រក្សា​នាទី​បន្ទាយ តែ​ដោយ​ពល​ខ្លួន​តិច​ពេក​យល់​ថានឹង​ស៊ូ​ពុំ​បាន​ក៏​នាំ​ពួក​ពល​ចេញពី​បន្ទាយ​ទៅ​ចុះទូក តែ​ចុះ​ជា​បន្ទាន់​ពេក​ទូក​ភ្លូក​លិច​អស់​ជា​ច្រើន​ទៅ ពល​រេហ៍​ធ្លាក់​ស្លាប់​ក៏​ច្រើន រួម​ទាំង​ចៅពញា​មហា​សេនា​ផង។
ឯព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ធ្វើសង្គ្រាម​មាន​ជ័យ​ហើយ ព្រះ​អង្គ​ត្រឡប់​មក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​វិញ។ សម្ដេច​ចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​ឧកញ៉ា​យមរាជ​ឃើញ​ស្ដេច​ព្រះរាជ​ដំណើរ​មក​ដល់ ក៏​ចេញ​មក​ទទួល​ស្ដេច​ចូល​ទៅ​ប្រថាប់​ក្នុង​បន្ទាយ។ នៅ​ទីនោះ​ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ត្រាស់​បញ្ចុះបញ្ចូល​សេនា​ទាហាន រេហ៍ពល​ដែល​មេទ័ព​ព្រះ​អង្គ​ទាំង​ពីរ​ចាប់​បាន​មក​ថ្វាយ​នោះ​ជា​សេចក្ដី​ស្រុះស្រួល ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនេះ​ក៏​ទទួល​ខ្លបខ្លាច​អំណាច​ព្រះ​បារមី​ថ្វាយខ្លួន​ជា​ខ្ញុំ​រាជការ​ទាំងអស់​គ្នា។ ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា ព្រះចៅ​ក្រុង​ស្រឡប់​ពិជ័យ​ព្រៃនគរ​បាន​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា បែក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​ដូច្នោះ​ហើយ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​បំរើ​ទៅ​ប្រាប់​ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​វិបុលរាជ​ឲ្យ​លើក​កងទ័ព​ជើងទឹក​មក​ជួយ​ទ័ព​ជើងគោក​ទៀត។ គ្រានោះ​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជជា​សេនាបតី​សំរាប់​ឯក​ភូ​សម្រេច​រាជការ​ខាងជើង​ទឹកបាន​ដឹង​ហើយ ក៏​លើកទ័ព​ទៅ​ដល់រួច​ក៏​ដេញ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ឲ្យ​ឡើង​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម។ ខណៈនោះ ​កងទ័ព​ហ្លួង​គ្រប់​កង​ដេញ​ពួក​ពល​ឲ្យ​ចេញ​ច្បាំង​បាញ់​គ្នា​ដោយ​កាំភ្លើង​តូច​ធំ​សូរ​សន្ធឹក​កក្រើករំពើក​ទាំង​ប្រឹថពី។ ឯ​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ​សេនាបតី សម្រេច​រាជការ​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងលិច​ដែល​បោះទីតាំង​នៅ​រកាកោង​នោះ ចែវ​ទូក​ទៅ​ដល់​ភូមិ​អង្គរបាន ស្រាប់តែ​ឮ​សូរ​កាំភ្លើង​ធំ​តូច​ជា​ខ្លាំង​ណាស់ ក៏​ស្រូត​ទៅ​ដល់​កំពង់ចាម។ លុះ​ឃើញ​ទូក​ចំបាំងខាង​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងកើត ហើយ​ដែល​ទូក​នីមួយៗ​មាន​តែ​ពល ​៥​ ឬ​ ៦ ​នាក់​នៅ​រក្សា។ ក្នុង​ ១៥០ ​ទូក​នោះ​មាន​រេហ៍ពល​តែ ​១៥០០​ នាក់ក៏​ឲ្យ​សេនា​ទាហាន​ចោម​បាញ់​ចាក់​កាប់​សត្រូវ​ទាំងនោះ​ឥត​សំចៃ​ឡើយ ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនោះ​បែកបាក់​ទៅអស់។ មេទ័ព​ខាង​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ចាប់​យក​ទូក​ចំបាំងង​ទាំងអស់​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​យក​ថ្វីដៃ។ ខណៈនោះ រេហ៍ពល​ដែល​រត់​បែក​ពី​ទូក​ចំបាំង​នោះ ខ្លះ​ក៏​បែកផ្លូវ​ទៅ​ទីទៃៗ កងទ័ព​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​កងទ័ព​ឧកញ៉ា​យមរាជចាប់​បាន​សត្រូវ​ចំនួន ​៨០០​ នាក់ ហើយ​ក៏​នាំ​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ដែរ។ កងទ័ព​ដែល​ចាំ​ទូក​សត្រូវ​នោះ​ខ្លះ​ក៏​រត់​ទៅ​ពឹង​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជរាយការណ៍​តាម​ដំណើរ។ ចៅពញា​ទាំង​ពីរ​ជា​មេទ័ព​ស្ដេច​ត្រើយ​ខាងកើត​ឮ​ហើយ​ក៏​ស្លុតចិត្ដ អស់​គំនិត​ភិតភ័យ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ដឹង​ដល់​នាយកង​នាយ​ទ័ព​គ្រប់​កង។ នាយ​ទាំងនោះ​ក៏​អស់​ទឹកចិត្ដ​នឹង​ចូល​ច្បាំង​ទៀត ហើយ​ក៏​តាំង​បែក​ទ័ព​រត់​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​ទៅ ខ្លះ​ក៏​លោតទឹក​ស្លាប់។
ឯកងទ័ព ​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​ជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ចេញពី​បន្ទាយ​មក​ចាប់​បាន​ខ្លួន​សត្រូវ​ប្រមាណ ​៥០០ ​នាក់។ លុះ​ជួបជុំ​នាយកង​ទ័ពជើងទឹក ជើង​គោក​គ្រប់​គ្នា ព្រមទាំង​ឈ្លើយ និង​ស្បៀង​អាហារ សាស្ត្រាវុធ និង​ទូក​ចំបាំង​ ១៥០ ​នោះហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ជា​អម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង។ ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ជ្រាប​គ្រប់​ប្រការ ទ្រង់​ព្រះ​អំណរ​ណាស់បាន​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​រង្វាន់​ដល់​សេនា​ទាហាន​តាម​សមគួរ។ សម្ដេច​ព្រះបាទ​ស្រីជេដ្ឋា​អម្ចាស់​ផែនដី​ទិស​ខាងកើត​កាល​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​លំពាំង ជា​ក្មួយ​បរាជ័យ​រហូត​ដល់​ស្លាប់ ខូច​ទាំង​ទូកចំបាំង​​ដូច្នោះ​ហើយ​ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទ្រង់​រើស​យក​កូន​សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ​ពីរ​នាក់​មក​គឺ​ឈ្មោះ​ពេជ​១ តាំង​ជា​ចៅពញា​ស្រាល (ទី​ក្រឡាហោម) ឈ្មោះ​ក្រេះ​១ តាំង​ជា​ចៅពញា​លំពាំង (ទី​ចក្រី) និង​ចៅពញា​វៀង ទី​យមរាជ (កុយ) រួម​ជា ​៣ នាយ​ឲ្យ​លើកទ័ព​ទៅ​ច្បាំង​នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជជា​ទ័ព​អម្ចាស់​ត្រើយ​ខាងលិច។ សម្ដេច​ព្រះ​ជ័យ​ជេដ្ឋា​ទ្រង់​ផ្ដាំ​ថា បើ​សម្ដេចចៅ​ពញា និង ឧកញ៉ា​យមរាជ​បែក​ទៅ​ហើយឲ្យ​ឃុំ​ពល ​២០០០០ ​នាក់ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម​ទៀត។ មេកង​ធំ​ទាំង ​៣ ​នាក់​ទទួល​ព្រះរាជ​តំរាស់​ហើយ​ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​លើកទ័ព​ឆ្លង​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​រាយ​ទ័ព​ច្បាំង នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជ តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ទ័ព​ទាំង​សងខាង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​ច្រើន​ដង ច្រើន​គ្រាម្ដង​ចាញ់​ម្ដង​ឈ្នះ ពុំ​បាន​សំរេច​ជ័យ​ជំនះ​ទៅ​ខាង​ណាៗ​ឡើយ។
លុះដល់​ខែ​ជេស្ឋជិត​ដល់​ពេល​ឲ្យ​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ ស្ដេច​ពិជ័យ​នគរ ​ទ្រង់​ឲ្យ​បន្ថយ​មេទ័ព​ទាំង​ ៣ ​នោះ​ចូល​ទៅសំរាក​ខ្លួន​វិញ ទើប​ទ្រង់​ព្រះ​តំរិះ​ថា តាំងពី​ធ្វើសង្គ្រាម​នឹង​ពញា​ចន្ទ​មក​នេះ ការ​ខូចខាត​ទ្រព្យសម្បត្ដិ និង​ស្បៀង​អាហារ អាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ក៏​អស់​ជា​ច្រើន ដូច្នោះ​គួរតែ​យើង​បែក​ចែក​ផែនដី យក​សេចក្ដីសុខ​វិញ​ជា​ការ​ល្អ​ជាង ។ លុះ​ត្រង់​ឈ្វេងយល់​យ៉ាងនេះ ហើយ​ទើប​ទ្រង់​ឲ្យ​តែង​ព្រះរាជសារ​ដាក់​ក្នុង​បំពង់​មាស​តំកល់​លើ​ពានមាស​ ពិសេស​ថ្លៃថ្លា​ប្រពៃ​ល្អ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រើ​ពញាសង្គ្រាមកែវជា​រាជទូត​ ពញារក្សាសម្បត្តិឯម ជា​ឧបទូត ព្រះជំនាញអាវុធគាមជា​ត្រី​ទូតឲ្យ​យក​ព្រះរាជសារ​ចុះទូក​ង បាំង​សប្បធន​ ៣​ លើក ព្រះ​ពាន​ព្រះរាជសារ​នោះ​មក​ថ្វាយ​សម្ដេចព្រះ​ចន្ទរាជា។
ផែនការធ្វើគតស្ដេចកន
រួច​ស្រេច​ស្ដេច​ចូល​គង់ ទ្រង់​មាន​ព្រះរាជ​បន្ទូល​នឹង​អស់​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​ថា ទំនៀមទំលាប់​ពី​បុរាណ​រៀង​មក​ដល់​រដូវ​មហាសង្ក្រាន្ដ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី ហើយ​ព្រះមហាក្សត្រា​ធិរាជ ស្ដេច​តែង​ចេញ​ទតព្រះនេត្រ​អស់​សេនា​ទាហាន និងអាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ក្នុង​​ខែត្រ​ដែល​បាន​ហាត់​ក្បួន​គុន​ដាវ​អាវុធ​មក​ ប្រជុំ​ថ្វាយ​ថ្វីដៃ។ បើ​គូ​ណា​ដៃ​ជា​ទ្រង់​តែង​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​រង្វាន់ និង​ចិញ្ចឹម​ឲ្យ​ជា​រេហ៍ពល​តទៅ​ទៀត។ ៣​ ឆ្នាំ​មក​ហើយ​យើង​បាន​ឃើញ​ថា មនុស្ស​ដែល​ចូល​មក​ប្រឡង​យក​ថ្វីដៃ​តិច​ណាស់ យើង​នឹង​រើស​ដាក់​ជា​ទាហាន​ក៏​ពុំ​គ្រប់គ្រាន់ពុំ​ធួន​នឹង​រាជការ​ដែល​ត្រូវការ។
ឥឡូវនេះ ​ជិត​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ហើយគប្បី​ឲ្យ​អស់​សេនាបតី​ប្រកាស​ឲ្យ​គ្រប់​​ខែត្រ​បានដឹង​ថា បើ​ឈ្មោះ​ណា​បាញ់​កាំភ្លើង ធ្នូ ស្នា​ត្រង់ ច្បាំង​លើ​ខ្នង​ដំរី​ឈ្នះ​គេ ​៣ ​ថ្ងៃយើង​នឹង​ទុកជា​លេខ​១ ហើយនឹង​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​ឲ្យ​មាន​យសស័ក្ដិ​ ៥​ ហ៊ូពាន់ព្រមទាំង​ព្រះរាជទាន​រង្វាន់​មាស ប្រាក់ដីស្រែចំការច្បារ​ដំណាំ ភូមិឋានឲ្យ​មាន​សមគួរ។ បើ​ឈ្មោះ​ណា​កាន់​អាវុធ​ច្បាំង​គ្នា​លើ​ខ្នង​សេះ​ឈ្នះ​គេ​ ៣ ​ថ្ងៃ យើង​ទុកជា​លេខ​ ២ ហើយ​នឹង​ព្រះ​រាជទាន​យសស័ក្ដិ​ជា ​៤ ​ហ៊ូពាន់ និង​រង្វាន់​មាស​ប្រាក់ភូមិឋាន​ឲ្យ​តាម​សមគួរ។ បើ​ឈ្មោះ​ណា​កាន់​អាវុធ​ច្បាំង​គ្នា​ឈ្នះ​គេ​នៅ​លើ​ដី ​៣ ​ថ្ងៃទុកជា​លេខ​៣ ហើយនឹង​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​យសស័ក្ដិ​ ​៣​ ហ៊ូពាន់ និង​រង្វាន់​មាសប្រាក់​តាម​សមគួរ។ បើ​គូ​ណា​មាន​ថ្វីដៃ​ចុះ​ជា​រណ្ដាប់​ក្រៅពី​នោះ​ យើង​នឹង​ព្រះ​រាជទាន​ជា​ ឧកញ៉ាម៉ឺន ជា​ម៉ឺន ជា​នាយ​រាល់​រូប។ អស់​សេនាបតី​ក្រាប​បង្គំ​ទទួល​ព្រះរាជ​បន្ទូល​ថ្លៃ​វិសេស​ហើយ​ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​សំបុត្រ​ប្រកាស​ប្រាប់​ទៅ​ចៅហ្វាយស្រុក​ឲ្យ​ប្រាប់​អស់​អ្នកមុខ​អ្នកការបណ្ដារាស្ដ្រ​ឲ្យ​ដឹង​គ្រប់​គ្នា​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ខណៈ​នោះ​អស់​មនុស្ស​ដែល​មាន​ចំណេះ​វិជ្ជាការ​ខំ​ហ្វឹកហ្វឺន​ហាត់រៀន​រាល់គ្នា។ លុះ​ចូល​សង្ក្រាន្ដ​ថ្មី ឆ្នាំរោង ទោស័ក​សេនា​ទាហាន អាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ចូល​មក​រក​នាយ​ចៅហ្វាយ​ទីទៃៗដើម្បី​រង់ចាំ​ដល់​ថ្ងៃ​ចូល​ប្រឡង​ចំណេះ​វិជ្ជាការ​ថ្វាយ​ថ្វីដៃ​គ្រប់ៗ​គ្នា។ ការ​ប្រឡង​ជាន់​នោះ​រើស​បាន​សេនា​ទាហាន​ច្រើន​លើស​ឆ្នាំ​មុនៗ ​១០​ សួន។ ព.ស ​២០៦៤, គ.ស​ ១៥២០, ម.ស​ ១៤៤២, ច.ស ​៨៨២ ឆ្នាំរោង ​ទោស័ក សិរី​រាជសម្បត្ដិ​ស្ដេច​គ្រប់គ្រង​នគរ​នៅ​​ខែត្រ​ខាងលិច​បាន​ ៥ ​ព្រះ​វស្សា សម្ដេចព្រះ​អគ្គមហេសី​សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ព្រះ​រាមាធិបតី​នោះ សម្ដេចព្រះ​បិតុរង្គាធិរាជជា​អម្ចាស់​ត្រាស់​ឲ្យ​ព្រះរាជ​គ្រូ​បុរោហិត ព្រឹទ្ធាចារ្យ សេនាបតី រៀប​ទទួល​តាម​ព្រះ​សិរី​យស សម្ដេចព្រះ​ឱរសាធិរាជ​ឯក​តាម​ទំនៀម។ លុះ​បាន​មួយ​ខែ​ក្រោយមក​ទ្រង់​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​មុខងារ​ធ្វើ​ព្រះរាជ​ពិធី ​ចំរើន​ព្រះកេសា​ព្រៃ។ លុះ​ធ្វើ​ស្រេច​ហើយ អស់​សេនាបតី មន្ដ្រី​មុខងារ​ទាំងពួង​នាំ​កូនប្រុស​ស្រី និង​ទាសាទាសី គោ ក្របី សេះ រទេះ ទូកចេញ​ហែ​សុវណ្ណមាលា​ថ្វាយ​ភួង​ព្រះ​ហស្ថ​រាល់ៗ​គ្នា។ ឯ​សម្ដេចព្រះ​វររាជ​បិតា​ក៏​ទ្រង់​ព្រះ​រាជទាន​សួយសារអាករ​ក្នុង​​ខែត្របាត់ដំបង​ជា​ចំណង​ព្រះ​ហស្ថ​នៃ​សម្ដេចព្រះ​ប្រិយ​បុត្រ​បរិសុទ្ធ​ រាមាធិបតី។ ឆ្នាំម្សាញ់ ត្រីស័ក ព.ស ​២០៦៥, គ.ស​ ១៥២១, ម.ស ​១៤៥៣, ច.ស ​៨៨៣ នោះ អ្នក​ម្នាង​បទុមបុប្ផាជា​ព្រះ​ស្នំ​ឯក សម្ភព​ព្រះរាជ​បុត្រា​មួយ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រោស​ព្រះ​នាម​ជា​ព្រះ​អង្គ​បរមិន្ទ​រាជា។ សម្ដេច​ព្រះ​វររាជ​បិតា ​ទ្រង់​ពេញ​ព្រះ​ស្នេហា​ទាំង​ពីរ​អង្គ​ដូច​គ្នា។
ឯបំរើ​ឧកញ៉ា​ចក្រី​ដែល​ទៅ​លុក​នោះ នៅ​រស់​ពីរ​នាក់ លុះ​ត្រឡប់​ឆ្លងទន្លេ​ដើរ​ទៅ​ដល់​​ខែត្រ​ពោធិ៍សាត់​ហើយ ក៏​ចូល​ទៅ​ប្រណិប័តន៍​ប្ដឹង​អ្នកឧកញ៉ា​ចក្រី​តាម​ដំណើរ​សេចក្ដី​គ្រប់​ប្រការ។ ឧកញ៉ា​ចក្រី​ក៏​នាំ​ហេតុ​ដំណើរ​នោះ​ឡើង​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ក្រោម​ល្អងធូលី​ព្រះបាទ​តាម​ដំណើរ​សេចក្ដី ទើប​ព្រះ​បរម​ចក្រ​មហា​ចន្ទរាជា​ធិរាជ​បរម​រាមា​ជា​អម្ចាស់​ទ្រង់​ត្រាស់​ នឹង​អស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​រាជការ​សេនា​ទាំងឡាយ​ថា ឧកញ៉ា​ចក្រី​គិត​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ពុំគួរ​ទេ ដ្បិត​ដើម​នោះ​អា​ស្ដេច​កន​វា​ជា​ស្ដេច​ព្រៃ វា​ឲ្យ​មនុស្ស​មក​លុក​យើង​មុន វា​ខុសច្បាប់ខុស​ទំនៀម​ទ័ព​ទៅ​ហើយ។ កាលដែល​ឧកញ៉ា​ចក្រី​ឲ្យ​មនុស្ស​ទៅ​លប​លុក​វា​វិញនឹង​នាំ​ឲ្យ​ខូច​ព្រះ​កិត្ដិយស​ដែរ។ ប៉ុន្ដែ​គ្រានោះ ​យើង​អភ័យទោស​ឲ្យ​ម្ដង​ចុះ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រដៅ​ថា វិស័យ​សឹក​ក្រស័ត្រ បើ​ថា​នឹង​គិត​ជា​ឧបាយកល​បែប​ណាៗ​នោះ លុះត្រាតែ​កុំ​ប្រទល់​ប្រទះ​ទ័ព​គ្នា។ ឥឡូវនេះ​គេ​នឹង​យើង​វិល​មក​លំនៅ​រាល់ខ្លួន​ហើយ ហើយ​យើង​ប្រើ​មនុស្ស​ឲ្យ​ទៅ​លប​លុក​គេ​នោះ ពាក្យ​បុរាណ​លោក​ហៅ​ថា ចោរ​សង្គ្រាមពុំប្រសើរ​ឡើយ។ ទ្រង់​ត្រាស់​ហើយ ស្ដេច​យាង​ចូល​ទៅ​ទី​ខាងក្នុង​ព្រះរាជ​រោង​រម​វិញ​ទៅ។ តាំង​តែ​ពី​ខែ​នោះ​រៀង​មក ស្ដេច​ទាំង​ពីរ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សំរាក​ឈប់​ធ្វើសង្គ្រាម​នឹង​គ្នារាស្ដ្រប្រជា​ក៏​បាន​សុខ​បន្ដិច។ តែបើ​អ្នក​ឈ្មួញ លក់​រទេះ ទូក​នោះ ស្ដេច​ឲ្យ​មាន​កងទ័ព​នៅ​ត្រួតត្រា​មើល។ បើ​ឃើញ​រទេះ​ណា ទូក​ណា​មាន​គ្រឿងសាស្ដ្រាវុធ​ត្រូវ​ដកហូត​ចេញ​ពុំ​ឲ្យ​មាន​ឡើយ។ ពេល​នោះ​ឈ្មួញ​ទៅ​មក​ជួប​ទាំង​នគរ​ខាងកើត ខាងលិច​លក់ដូរ​ទំនិញ​ជា​សុខ​ទាំង​សងខាង។ កងទ័ព​របស់​សម្ដេច​ត្រើយ​ខាងលិច​ខាងកើត​ប្រកាន់​ច្បាប់​តែ​សព្វ​ខ្លួន​ឥត​ខុសឆ្គង​ឡើយ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះភីលៀងនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្លួងនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភក្ដីនុរ័ក្សនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចក្រីសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចក្រីនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពសម័យលង្វែក
ឃុំជីគរ
ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកត្បូងឃ្មុំ​ ​ខេត្តត្បូងឃ្មុំ​￼￼ ប្រទេស​កម្ពុជា​
ព្រំប្រទល់នៃ =ចាស់= ឃុំជីគរ មាន ១៦ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍=
ឃុំញរ
( Nhor Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷
1	20020201	រោទិ៍	Rou	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	20020202	ត្រពាំងឆ្លូញ	Trapeang Chhlounh	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	20020203	ត្រពាំងត្រាវ	Trapeang Trav	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	20020204	ញរ	Nhor	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 5	20020205	ព្រៃត្រុំ	Prey Trom	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	20020206	ស្វាយអាណាត	Svay Anat
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ទល់នឹងឃុំខ្សែត្រ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ នឹងប្រទេសវៀតណាម West	ទល់នឹងឃុំរាជមន្ទីរ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ South	ទល់នឹងឃុំថ្មី ស្រុកកំពង់រោទិ៍ North	ទល់នឹងឃុំជ្រៃធំ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ និងឃុំប្រសូត្រ ស្រុកស្វាយទាប
=រដ្ឋបាលឃុំចាស់= ឃុំញរ មាន ៦ភូមិ៖
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ស្រុកកំពង់ស្ពាន
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
បរមរាមាទី១
បរមរាមាទី១ (អង់គ្លេស: Borom Reamea I) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០០-១៣៧២) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៣៦៩-១៣៧២) ព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្រ របស់ ព្រះស្រីសុរិយោវង្ស ទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិក្នុងឆ្នាំច ឯកស័ក ព.សករាជ ១៩១៣ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៣៦៩ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១២៩២ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះបរមរាមា" ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យហើយ ព្រះអង្គក៏ប្រជុំចៅហ្វាយស្រុកតូចធំ ចូលមកធ្វើព្រះមេរុ បូជាព្រះបរមសព ព្រះបិតា ជាស្រេចហើយ ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេលតែ ៣ឆ្នាំ ប៉ុនណោះ ក៏លើកទ័ពចេញច្បាំងនិងទ័ពសៀម ហើយសោយទីវង្គត់ក្នុងសង្គ្រាម មន្ត្រីក៏លើកព្រះបរមសព តម្កល់ក្នុងព្រះកោដ្ឋជាស្រេចហើយ ក៏អញ្ជើញ ព្រះធម្មរាជាទី១ គ្រងរាជបន្តពីព្រះអង្គ ក្នុងឆ្នាំ ១៣៧៣ នៃគ.សករាជ ។
ចំណារពន្យល់
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។
អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា
នេះជា Aritcle អ្នកចម្រៀង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការពេញនិយមស្ដាប់ និង ទទួលស្គាល់កិត្តិនាម និង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជាផ្លូវការណ៍ ដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងពិភពសិល្បៈតន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជា ឈ្មោះអ្នកចម្រៀងទាំងអស់និងត្រូវ ចុះក្នុងបញ្ជីនេះ ដើម្បីចងក្រងនូវ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ របស់ពួកគេ ជាអត្ថបទស្តង់ដារ (Standard Aritcle) ឈ្មោះអ្នកចម្រៀងទាំងអស់ ត្រូវបានចងក្រងតាមសម័យកាល នីមួយៗ របស់កម្ពុជាផងដែរ គ្រប់តារាចម្រៀងកម្ពុជាទាំងអស់ ត្រូវជៀសវាង ការប៉ះពាល់សង្គមកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធដូចជា បក្សនយោបាយ គ្រឿងញៀន បរិស្ថាន ការប្រើអំពើហិង្សា និង ការបៀតបៀនផ្លូវភេទ បើមានតារារូបណា ស្ថិតក្នុងរូបភាពទាំអស់នេះ Aritcle ដែលពាក់ព័ន្ធនិងរូបអ្នក និង ស្នើសុំឱ្យមានការលុបបន្ទាន់ ឬ មិនស្ថិតក្នុងការគាំពារនោះទេ ។
កំណត់ចំណាំ
Article អ្នកចម្រៀងទាំងអស់និងត្រូវបានចងក្រងនូវអំឡុងចុងឆ្នាំ 2023 នេះដោយសារតែ ក្រុមអ្នកស្ម័គចិត្ត នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ជាប់រវល់ស្រាវជ្រាវចងក្រងទៅលើ Article វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រជាមុនសិន ទើប article អ្នកចម្រៀងកម្ពុជាត្រូវពន្យាពេល រហូតដល់ article វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ត្រូវចងក្រងបញ្ចប់ជាមុនសិន ។
អ្នកចម្រៀងក្នុងទសវត្សទី ៦០ និង ៧០
Singers in the 60s & 70s
អ្នកចម្រៀងក្នុងទសវត្សទី ៨០
Singers in the 80s
អ្នកចម្រៀងក្នុងទសវត្សទី ៩០
Singers in the 90s
អ្នកចម្រៀងក្នុងសតវត្សទី ២១
21st Century Singer
អ្នកចម្រៀងស្រី
Female singer
អ្នកចម្រៀងប្រុស
Male singer
ក្រុមតន្ត្រីចម្រៀង
Music Band Singers
កំណត់ចំណាំ
រាល់តារាចម្រៀងទាំងអស់ មិនត្រូវពាក់ព័ន្ធរឿងនយោបាយ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ព្រោះតារាចម្រៀងជា សិល្បៈក្រៅប្រព័ន្ធនយោបាយ ដើម្បីបញ្ជៀសការស្អប់ខ្ពើមពីមហាជន ដើម្បីសេរីភាព និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ក្នុងរង្វង់សិល្បៈរបស់កម្ពុជា ។ រាល់តារាចម្រៀងទាំងអស់ មិនត្រូវ មានសកម្មភាពលេចធ្លោ ក្នុងបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ រិតតែមិនគួរគប្បីក្នុងការផុសសារនយោបាយ បក្សណាមួយក្នុងបណ្ដាញសង្គមឡើយ ដូចនេះបើមានតារាចម្រៀងរូបណាបំពាននៅក្រិតក្រមសីលធម៌នេះ និង ត្រូវបានដកចេញពីបញ្ជីនៃការចងក្រងស្តង់ដារ ហើយអាចនិងមានការស្នើសុំ លុប Aritcle ឈ្មោះ ចេញពីបញ្ជីអ្នកចម្រៀងរបស់កម្ពុជាផងដែរ អ្នកចម្រៀងទាំងអស់ត្រូវប្រាកដក្នុងចិត្តថា អ្នកជាមនុស្សរបស់មហាជន មិនមែនជាមនុស្សរបស់បក្សនយោបាយណាមួយឡើយ សូមអរគុណ ។
សេចក្ដីប្រតិកម្ម
វិចារណកថា៖ ផលិតកម្ម ហ្គាឡាក់សុីណាវ៉ាត្រា ដែលស្ថិតក្រោមក្រុមហ៊ុន ហ្គាឡាក់សុីណាវ៉ាត្រា បានរំលោភលើ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនិង ការបំផ្លិចបំផ្លាញព្រៃឈើ តំបន់អភិរក្ស ភ្នំតាម៉ៅ ដែលចេញរាជក្រឹត្យដោយអង្គព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា ។
ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវការពារទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់អំណាច ។
ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋមានជាអាទិ៍ ដីធ្លី ក្រោមដី ភ្នំ សមុទ្របាតសមុទ្រ ក្រោមបាតសមុទ្រ ឆ្នេរសមុទ្រ អាកាស កោះទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង បឹង ព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចវប្បធម៌ មូលដ្ឋានការពារប្រទេស សំណង់ផ្សេងៗទៀត ដែលបានកំណត់ថាជារបស់រដ្ឋ ។ ការគ្រប់គ្រង ការប្រើប្រាស់ និងការចាត់ចែងលើទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ នឹងត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (ពលរដ្ឋត្រូវការពារឱ្យបាននូវទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់នេះ)
បញ្ជីរខ្មៅ នៃក្រុមតារាចម្រៀង ដែលប៉ះពាល់សង្គមកម្ពុជា
Blacklist of singers affecting Cambodian society
រាល់ការចងក្រងអត្ថបទ ដែលទាក់ទងនិងនិងតារាចម្រៀងខាងក្រោមនេះ និង ចាត់ទុកជានិរាករណ៍ ក្នុងបញ្ជីរខ្មៅ (Black List) នៃការលុបបន្ទាន់ ។
សេចក្ដីសម្រេចចុងក្រោយ
ព្រៃឈើតំបន់អភិរក្ស ភ្នំតាម៉ៅ ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន ហ្គាឡាក់សុីណាវ៉ាត្រា (Galaxy Navatra Group) កាប់បំភ្លិចបំផ្លាញជាង ៥០០ ហិចតា ដែលគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២២ នេះ យោងតាមកម្មវត្ថុដែលបានប្រព្រឹតនេះ ក្រុមហ៊ុនខាងលើ មិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ណាមួយក្នុងការ សូមទោស ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានោះទេ ដូចនេះរាល់ តារាចម្រៀង និង តារាសម្ដែង ដែលស្ថិតក្រោមក្រុមហ៊ុននេះ ត្រូវដាក់បម្រាមហាមឃាត់ Article នៃការចងក្រងអត្ថបទស្តង់ដារចាប់ពីឆ្នាំ ២០២២ នេះរហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣២ ហើយការចងក្រងប្រវត្តិនិងកេរ្តិ៍ឈ្មោះពួកគេស្ថិតក្នុងការពិចារណា នៅពេលអនាគតខាងមុខទៀត ។
ឃើញដូចនេះ
See also
ស្រុកព្រែកគយ(ខេត្តឃ្លាំង)
ស្រុកព្រែកគយ គឺជា ស្រុកជនបទ នៃ ខេត្តស្រុកឃ្លាំង ក្នុង តំបន់ ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ នៃ កម្ពុជាក្រោម ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៩ ស្រុកនេះមានប្រជាជនចំនួន ១៣០ ០៧៧ ។ ស្រុកនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣៧៨.៧៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីរួមស្រុកស្ថិតនៅ ព្រែកគយ ។
ល្វីស អេនរីកេ (កីឡាករបាល់ទាត់)
ល្វីស "Lucho" អេនរីកេ ម៉ារទីណេ ហ្គាសៀ (កើតថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៧០) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ល្វីស អេនរីកេ ជាអតីតកីឡាករបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ ដែលបច្ចុប្បន្ន​ជាអ្នកចាត់ការក្លឹបបាល់ទាត់បារសេឡូណា។
ក្នុងអាជីពជាកីឡាកររបស់លោក លោកលេងក្នុងតួនាទីជាខ្សែបំរើប្រយុទ្ធខាងស្ដាំ ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបានគេកត់សំគាត់ឃើញថា ពេញមួយអាជីពជាកីឡាករ គាត់ស្ទាត់ជំនាញគ្រប់ទីតាំង លើកលែងតែខ្សែការពារកណ្ដាល និង អ្នកចាំទី។
សញ្ញា ៧ ប្រការ
ឯកសារ​យោង
ព្រះត្រៃបិដក សុត្តន្តបិដក ទីឃនិកាយ បាដិកវគ្គ ឆដ្ឋភាគ សៀវភៅ​លេខ ១៩ ទំព័រ​ទី ២៩៩ កថាខណ្ឌ ៣១១ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះធម៌
ស្រុក​កញ្ចោក(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
=រដ្ឋបាល= ស្រុកកញ្ចោក មានចំនួន ឃុំ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ភូមិសាស្រ្តឥណ្ឌូនេស៊ី
ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាប្រទេសប្រជុំកោះមួយដែលមានទីតាំងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ ​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា និង ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ។ វា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទីតាំង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត ឬ​តាម​បណ្តោយ​ផ្លូវ​សមុទ្រ​សំខាន់ៗ​ដែល​តភ្ជាប់ ​អាស៊ី​បូព៌ា អាស៊ី​ខាង​ត្បូង និង ​អូសេអានី ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ជាប្រជុំកោះធំជាងគេលើពិភពលោក។ វប្បធម៌ក្នុងតំបន់ផ្សេងៗគ្នារបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានរាង - ទោះបីជាមិនត្រូវបានកំណត់ជាពិសេសក៏ដោយ - ដោយទំនាក់ទំនងស្មុគ្រស្មាញជាច្រើនសតវត្សជាមួយបរិយាកាសរាងកាយរបស់វា។
ចន
ចន អាចសំដៅលើ៖
ពណ៌គេហទំព័រ
ពណ៌គេហទំព័រមានគោលការណ៍យោងពីរប្រភេទគឺ ផ្អែកលើលេខគោលដប់ប្រាំមួយ ក្នុងទម្រង់ RGB កូដពណ៌ក្រហម បៃតង និងខៀវត្រូវបានសរសេរកូដរួមគ្នា ឬសំដៅលើឈ្មោះពណ៌ជាភាសាអង់គ្លេស។
ពណ៌ចម្រុះ
ពណ៌ចម្រុះដែលប្រើក្នុង HTML, CSS និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រផ្សេងទៀត ប្រើជាលេខគោលដប់ប្រាំមួយ។ ខ្ទង់នីមួយៗតំណាងឱ្យសមាសធាតុនៃពណ៌ចម្បងនៃពណ៌ក្រហម បៃតង និងពណ៌ខៀវ ដែលទាំងអស់នេះអាចត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយចំនួនផ្សេងគ្នានៃពណ៌ចម្បងទាំងបី។ ទម្រង់ពីរត្រូវបានបង្ហាញគឺ
ឧទាហរណ៍ អនុញ្ញាតឱ្យក្រហម=36, បៃតង=104, និងខៀវ=160។ នឹងប្រើលេខគោលដប់ប្រាំមួយចំនួន 6 ស្មើនឹង 24, 68, A0 រៀងគ្នា (អក្សរធំអក្សរតូចមិនមានឥទ្ធិពលទេ) ដោយនាំពួកគេមកជាមួយគ្នាដោយគ្មានចន្លោះ និងនាំមុខដោយសញ្ញាលេខ # រួមជា #2468A0 ដែលនឹងបង្ហាញពណ៌ខៀវខ្ចី ██ លេខ 3 ខ្ទង់ដែលនៅជិតបំផុតជាមួយពណ៌នេះគឺ ██
ឈ្មោះពណ៌យោងទៅតាម
ប្រព័ន្ធពណ៌ផ្សេងទៀតត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយឡែកពីគ្នា។ ដែលមិនត្រូវបានកំណត់ជាស្តង់ដារ ដែលកម្មវិធីរុករកតាមអ៊ីនធឺណិតមួយចំនួនមិនអាចប្រើពណ៌ទាំងអស់នេះបានទេ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងនេះគឺជាពណ៌ SVG ស្តង់ដារ ឈ្មោះពណ៌ជាភាសាអង់គ្លេស និងលេខកូដពណ៌នៅក្នុងលេខគោលដប់ប្រាំមួយ។ បង្ហាញក្នុងឧទាហរណ៍ខាងក្រោម។
ឯកសារយោង
eu:Wikipedia:Kolorea
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពណ៌
ស្រុកថ្កូវ(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ហិរណ្យរុចិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝ
កុមារស្វាមិ
រាជបុរោហិតកុមារស្វាមិ (រជ្ជកាលហឝ៌វម៌្មទី២) ត្រូវជាក្មួយកម្រងតេងឝិវាស្រម និងជាព្រះរាជបុរោហិតនៃព្រះបាទហឝ៌វម៌្មទី២។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុរោហិតនៃកម្វុជទេឝ
ភូមិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី
ភូមិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី រួមមានទាំងរូបវិទ្យា និង ភូមិសាស្ត្រមនុស្ស នៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលបង្កើតឡើងដោយដីគោកធំៗពីរដែលបំបែកដោយទឹកឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី នៅខាងលិច និង ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត នៅខាងកើត និងកោះតូចៗជាច្រើនដែលព័ទ្ធជុំវិញផ្ទៃដីទាំងនោះ។ ឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងបំផុតនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ ភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ភាគខាងជើងនៃ ប្រទេសសិង្ហបុរី និងភាគខាងកើតនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ខាងកើត​មាន​ផ្នែក​ភាគ​ខាងជើង​ភាគច្រើន​នៃ​កោះបរនេអូ ហើយ​មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​នឹងប្រទេសព្រុយណេ ​នៅ​ខាងជើង និង ​កោះបរណូ ឥណ្ឌូនេស៊ី ​នៅ​ខាងត្បូង​។
គឹម
គឹម អាចសំដៅលើ៖
ឃុំបុសមន
=រដ្ឋបាល= ឃុំបុសមន មាន ៧ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
​ស្រុក​ផ្នោ​ដាច់(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
ព្រំប្រទល់
ស្រុកផ្នោលដាច់មានព្រំប្រទល់÷
ដីដុះសែនជ័យបារមីព្រះអង្គខ្មៅ
ទូកង  ស្ថិតនៅ បុទុមរត្តនៈដីដុះ សង្កាត់វាលវង់ ក្រុងកំពង់ចាម ខេត្តកំពង់ចាម
​ស្រុក​ផ្នោ​ដាច់(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
ព្រំប្រទល់
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
កែវ (អសង្ស័យកម្ម)
កែវអាចសំដៅលើ៖
ឃុំធ្មា
សំដៅទៅកាន់៖
កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (អង្គរ)
ព្រះនាងកម្ពុជរាជលក្ស្មីទី២ រជ្ជកាល (៩០០-៩២២) ជាព្រះមហេសីនៃវ្រះបាទហឝ៌វម៌្មទី២។
វត្តសង្កែ
វត្តសង្កែគឺជាវត្តបែបព្រះពុទ្ធសាសនាថេវាទ មានចម្ងាយពីផ្សាណាត់ចម្ងាយប្រមាណជាង ១ គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុងបាត់ដំបង វត្ត​សង្កែនេះត្រូវ​បាន​ផ្តើមកសាង​ឡើង​ដោយ​លោកក​ឋា​ថន ញ៉ុញ ឬ​លោក​ម្ចាស់​ព្រះ​កោដ្ឋ ។ វត្ត​នេះ​ គឺជា​វត្ត​ដែល​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុងក្រុង​បាត់ដំបង នា​សម័យ​ចៅពញា ក​ឋា​ថន ឈុំ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩០០ ។
ទិវាឯករាជ្យនៃអ៊ុយក្រែន
រូបភាពតូច|ទិវាបុណ្យឯករាជ្យអ៊ុយក្រែន នៅ លូហានស៍ ទិវាឯករាជ្យនៃអ៊ុយក្រែន គឺជា ថ្ងៃឈប់សម្រាករដ្ឋ ដ៏សំខាន់នៅក្នុង ប្រទេសអ៊ុយក្រែន សម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រារព្ធនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា  ក្នុងពិធីរំលឹកដល់ ការប្រកាសឯករាជ្យ ឆ្នាំ ១៩៩១ ។
សៃសុមផន ផុមវិហាន
សៃសុមផន ផុមវិហាន (ໄຊ​ສົມ​ພອນ ພົມວິຫານ, ជ័យសម្ពរ ព្រហ្មវិហារ, កើត 12 ធ្នូ 1954) ជាអ្នកនយោបាយជនជាតិឡាវនិងសមាជិករបស់បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ គាត់គឺជាកូនប្រុសរបស់កៃសន ព្រហ្មវិហារ និង​ ថងវិន​ ផុមវិហាន​ អតីតអគ្គ​លេខា​ធិ​ការបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ គាត់បានបម្រើការជាប្រធានគណៈកម្មាធិការកណ្តាលរបស់រណសិរ្សអភិវឌ្ឍន៍ជាតិឡាវ​ (ແນວລາວສ້າງຊາດ, រណសិរ្សឡាវសាងជាតិ) បច្ចុប្បន្នលោកជាប្រធានរដ្ឋសភា
ទិវាឯករាជ្យនៃអ៊ុយក្រែន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅពេលដែលអ៊ុយក្រែននៅតែ ជាសាធារណរដ្ឋសូវៀត ជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែន ជាប្រពៃណីបានទទួលស្គាល់ថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ( សេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ នៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអ៊ុយក្រែន ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៨) ជាថ្ងៃឯករាជ្យរបស់អ៊ុយក្រែន។
វត្តសង្កែ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​ព្រះ​វិហារ គឺជា​ប្រភេទ​សំណង់​មុខដាច់ ​ដែលបច្ចុប្បន្ន​កម្រ​និង​ជួប​នៅ​ក្នុងស្រុក​ ​។ ចំណែក​តួ​រូប​ព្រះ​អង្គ​ជីវ៍ ត្រូវ​ចាស់​ៗ​ដំណាល​ថា​ ព្រះ​អង្គ​មាន​បារមី​ខ្លាំងពូកែ​ ដោយពេល​កសាង​មាន​បញ្ចុះ​នៅ​ព្រះ​
ក្រឹ​ង​) នៃ​ព្រះ​វិហារ ​គឺ​សល់​តាំងពី​បុរាណកាល​មក​ ។ នៅ​សម័យ​ខ្មែរក្រហម ​គេ​បាន​យក​ព្រះ​វិហារ​វត្ត​សង្កែ​នេះ ​ធ្វើ​ជា​ឃ្លាំង​ដាក់​គ្រាប់ ហើយ​ជា​តំបន់ហាមឃាត់ ប៉ុន្តែចុងខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៨ ត្រូវ​កង​ទ​ព័​ស្ម័គ្រចិត្ត​វៀត​ណាម បាន​វាយលុក​ចូល​ជួយ​ដល់​កងទ័ព​កម្ពុជា ដើម្បី​រំដោះ​ចេញពី​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុ​ល ពត ខ្លាំង​ទាំង​ផ្លូវគោក និង​អាកាស យន្តហោះ វៀតណាម​បាន​ទំលាក់​គ្រាប់​លើ ព្រះ​វិហារ វត្ត​សង្កែ ព្រោះ​ដឹង​ថា ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​យក​ព្រះ​វិហារ​នេះ​ ធ្វើ​ជា​កន្លែង​ទុកដាក់​ឃ្លាំង​ស្តុក​គ្រាប់គ្រប់​ប្រភេទ​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​វិហារ​នេះ ។ រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃព្រះវិហារវត្តសង្កែ ព្រះ​វិហារ​បាន​ឆេះ​ និង​ខូចខាត​ទាំងស្រុង (​មាន​រូប​ចាស់​បន្សល់​តាម​ឯកសារ​) ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ពិសេស​នោះ​គឺ​តួ​រូប​ព្រះ​អង្គ​ជីវ៍ ក្នុង​ព្រះ​វិហារ​មិន​ខូចខាត​អ្វី​ឡើយ ដោយ​ភាព​ខ្ទេចខ្ទាំ បាន​បន្សល់​ទុក​មក តំបន់​នេះ​ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ចេញចូល​ដែរ បាន​ត្រឹមតែ​មើលឃើញ​ពី​ចម្ងាយ ​ឬ​នៃ​ត្រើយម្ខាង​ស្ទឹង​សង្កែ បន្ត​រហូត​​ដល់​ពេល​ដក​កងទ័ព​វៀតណាម​ចេញ​ទៅ​វិញ​អស់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧​ឬ​១៩៨៨​ដោយ​បាន​រៀបចំ​ជា បន្ត​មក​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ទើប​គេ​បាន​កសាង​ព្រះ​វិហារ​ថ្មី​ដោយ​សាង​លើ​ទីតាំង​ខឿន​នៃ​ព្រះ​វិហារ​ចាស់​ដដែល ។
ចាន់
ចាន់ អាចសំដៅលើ៖
ចាប (អសង្ស័យកម្ម)
ចាប អាចសំដៅលើ៖
ស្រី​ស្រស់​គៀន​ជ្រៃបារមី​តេ​ជោ
​ទូកង  ជាទូកស្ថិតនៅក្នុង វត្ត​គៀន​ជ្រៃ ឃុំកៀនជ្រៃ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម
រស្មី​ស្រី​ស្រស់​ដាញ់​ទិព្វ​សែន​ជ័យ
ទូកង {{pagename ស្ថិតនៅ វត្តអម្ពវ័ន្ត សង្កាត់ព្រែកថ្មី ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ
ដារ៉្យា ឌូគីណា
ដារ៉្យា អាឡិចសាន់ដ្រូវណា ឌូគីណា ( Дарья Александровна Дугина ; ថ្ងៃទី 15 ខែធ្នូឆ្នាំ 1992 - ថ្ងៃទី 20 ខែសីហា ឆ្នាំ 2022) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរក្រោម ឈ្មោះប៊ិច ដារីយ៉ា ផ្លាតូណូវ៉ា ( Дарья Платонова  ) ជាអ្នកសារព័ត៌មាន និងជាសកម្មជននយោបាយរុស្ស៊ី។
នាងគឺជាកូនស្រីរបស់ អាឡិចសង់ឌ័រ ឌូគីន ដែលជាទស្សនវិទូនយោបាយស្តាំនិយម ដែលមានទស្សនៈនយោបាយ និងការគាំទ្រចំពោះ លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ដែលនាងបានចែករំលែក។
នាង​ត្រូវ​បាន​គេ ​សម្លាប់​ក្នុង​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ក្នុង​ការ ​បំផ្ទុះ​រថយន្ត ​នៅ​ជាយ ​ក្រុង​មូ៉ស្គូ ។
គោលនយោបាយពន្ធ
គោលនយោបាយពន្ធ (Tax policy) is an administrative apparatus that is built to levy and collect tax, through applying different tariff and basis taxation, in order to apply policy that has built.
ស្រុក​មាត់សមុទ្រ(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
ហឝ៌វម៌្មទី២
វ្រះបាទហឝ៌វម៌្មទី២ (ហស៌ពម៌ទី២) រជ្ជកាល (គ.ស ៩៤១-៩៤៤) ព្រះនាមពេលសោយរាជ្យ ធូលីវ្រះបាទធូលីជេងវ្រះកម្រតេងអញឝ្រីហឝ៌វម្ម៌ទេវ (ធូលីព្រះបាទ ធូលីជើងព្រះគម្ដែងអញ ស្រីហស៌ពម៌ទេព) ព្រះអង្គសោយរាជ្យនៅរាជធានីកោះកេរ្តិ៍ របស់វ្រះបាទជយវម៌្មទី៤ជាព្រះបិតា។ រាជបុរោហិតព្រាហ្មណ៍ស្ដេងអញអាត្មឝិវ ត្រូវជាក្មួយព្រាហ្មណ៍ឦឝានម៌ុទិ។ រាជគ្រូឦឝានម៌ុទិ បានបំរើវ្រះបាទជយវម៌្មទី៤ និងបុត្ររបស់ព្រះអង្គព្រះនាមហឝ៌វម៌្មទី២ លោកគឺជាកូនចៅរបស់ព្រាហ្មណ៍ឝិវកៃវល្យ ដែលជារាជគ្រូរបស់វ្រះបាទជយវម៌្មទី២ ក្សត្រស្ថាបនិកអារ្យធម៌អង្គរ និងបានធ្វើពិធីនៅលើភ្នំគូលែននៅឆ្នាំ ៨០២។
វ្រះបាទ​ហឝ៌វម៌្មទី២ ទ្រង់​សោយរាជ្យ​បាន​តែ​ពីរ ឬ​បី​ឆ្នាំ ក៏​បាត់​ខ្លួន ឬ​ក៏​ទ្រង់​សុគត​ទៅ។ ឯកសារ​ខ្លះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា វ្រះបាទ​ហឝ៌វម៌្មទី២ ទ្រង់​សោយរាជ្យ​បាន​តែ​ពីរ​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​នៅ​គ្រិស្ដសករាជ ​៩៤៤ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​វ្រះបាទ​រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២ ជា​ព្រះភាតាអយ្យកោមួួយខាងមាតា និងក៏ជាព្រះបិតុលាខាងបិតារបស់ព្រះអង្គ ច្បាំង​ដណ្ដើម​រាជ​សម្បត្តិ​បាន ហើយ​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះអង្គ។ និងរើរាជធានីត្រឡប់ទៅយឝោធរបុរវិញ។ ព្រះបរមមរណនាមគឺ វ្រះបាទវ្រហ្មលោក (ព្រះបាទព្រហ្មលោក)។ ទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៩៤៤។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ
គោលនយោបាយឧស្សាហកម្ម
គោលនយោបាយឧស្សាហកម្ម (Industrial Policy អក្សរកាត់ IP) គឺជាគម្រោងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាយុទ្ធសាស្រ្តជាផ្លូវការនៃប្រទេសមួយ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍនិងការរីកលូតលាស់នៃ  វិស័យកម្មន្តសាល (manufacturing) នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ The government takes measures "aimed at improving the competitiveness and capabilities of domestic firms and promoting structural transformation." A country's infrastructure (transportation, telecommunications and energy industry) is a major part of the manufacturing sector that usually has a key role in IP.
ភូមិសាស្ត្រប្រ៊ុយណេ
ព្រុយណេ ចែករំលែក ២២៦ គីឡូម៉ែត្រ (១៦៥ ម៉ាយ៍) មានព្រំប្រទល់ ជាមួយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងមាន ១៦១ គីឡូម៉ែត្រ (១០០ម៉ាយ៍) ឆ្នេរសមុទ្រ។
ភូមិសាស្ត្ររូបវិទ្យា
ដី​ជា​វាលទំនាប​មាត់សមុទ្រ​ដែល​ឡើង​ទៅ​ជា​ភ្នំ​នៅ​ភាគ​ខាង​កើត និង​តំបន់​ទំនាប​ភ្នំ​នៅ​ភាគ​ខាងលិច។ ខណៈ​ដែល​ការ​រញ្ជួយ​ដី​គឺ​កម្រ​ណាស់ ប្រ៊ុយណេ​ស្ថិត​នៅ​តាម​បណ្តោយរង្វង់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក ។
ឃុំជប់
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មាន ភូមិ÷
East	សង្កាត់សួង ឃុំម៉ង់រៀវ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ West	ឃុំជីរោទ៍ទី២ ឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ South	ឃុំព្រះធាតុ ស្រុកអូររាំងឪ North	ឃុំថ្មពេជ្រ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	25070601	ជប់ទី ១	Chob Ti Muoy	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 2	25070602	ជប់ទី ២	Chob Ti Pir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 3	25070603	ជប់ក្រៅ	Chob Krau	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 4	25070604	ច្រកចំបក់	Chrak Chambak	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 5	25070605	វាលកណ្ដៀង	Veal Kandieng	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 6	25070606	ស្លាបក្ដោង	Slab Kdaong	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 7	25070607	អណ្ដូងល្វេ	Andoung Lve	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 8	25070608	ទួលទ្រាត្បូង	Tuol Trea Tboung	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 9	25070609	ទួលទ្រាជើង	Tuol Trea Cheung	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 10	25070610	ទួលសំបូរ	Tuol Sambour	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 11	25070611	ភូមិ ១៤	Phum Dabbuon	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 12	25070612	ភូមិ ១៥	Phum Dabpram	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 13	25070613	ភូមិ ៤៦	Phum Saeprammuoy	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 14	25070614	ភូមិ ៣៦	Phum Samprammuoy	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 15	25070615	ភូមិ ០៤.០៥	Phum Sounbuon Sounpram	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 16	25070616	ភូមិ ០៦	Phum Sounprammuoy
ព្រំប្រទល់នៃ
=ចាស់= ឃុំជប់ មាន ១៦ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍=
ឈិន
ឈិន អាចសំដៅលើ៖