cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ភូមិសាមគ្គី(ឃុំអង្គរជ័យ)
វត្ត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំអង្គរជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកអង្គរជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពត
ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន
ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន គឺជាឧបករណ៍ធាតុផ្សំនៃ សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន)។ វាត្រូវបានអនុម័តនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី១៣ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧។
គោលបំណងនៃសេចក្តីព្រាងធម្មនុញ្ញនេះត្រូវបានស្នើឡើងជាផ្លូវការនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី១១ ដែលបានប្រារព្ធឡើងក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៥ នៅ ទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។ មេដឹកនាំអាស៊ានទាំងដប់ ដែលម្នាក់មកពីរដ្ឋសមាជិកនីមួយៗ ហៅថា ក្រុមបុគ្គលលេចធ្លោអាស៊ាន (EPG) ត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យបង្កើតអនុសាសន៍សម្រាប់ការតាក់តែងធម្មនុញ្ញ។ រូបភាពតូច|[[សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍]] នៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី១២ ដែលធ្វើឡើងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០០៧ នៅទីក្រុងសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន សំណើជាមូលដ្ឋានមួយចំនួនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ មេដឹកនាំអាស៊ានបានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលដើម្បីបង្កើត "ក្រុមការងារកម្រិតខ្ពស់លើការព្រាងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន" ដែលមានសមាសភាពមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់ចំនួនដប់រូបមកពីប្រទេសសមាជិកទាំងដប់។ បន្ទាប់មកក្រុមការងារបានបើកកិច្ចប្រជុំចំនួន១៣ ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ២០០៧។
ធម្មនុញ្ញ
គោលការណ៍ដែលមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញរួមមាន៖
ការអនុម័ត
ធម្មនុញ្ញនេះបានចូលជាធរមាននៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨ គឺសាមសិបថ្ងៃបន្ទាប់ពីការផ្តល់សច្ចាប័នឧបករណ៍ចុងក្រោយរបស់ប្រទេសថៃ។ តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍របស់ប្រទេសថៃប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ដន ប្រម័ត្ថវិន័យ បានដាក់ឯកសារនេះជាមួយអគ្គលេខាធិការអាស៊ានសុរិន្ទ្រ៍ ពិសសុវណ្ណ នៅបេសកកម្មថៃនៅទីក្រុងញូវយ៉កកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា។ លោក​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​ដោយ​និយាយ​ថា “នេះ​ពិត​ជា​ឱកាស​មួយ​ដើម្បី​អបអរ​សម្រាប់​ប្រជាជន​អាស៊ាន​ចំនួន ៥៧០ លាន​នាក់។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា នៅ​ពេល​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​នៅ​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​ធ្នូ ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន​នឹង​ចូល​ជា​ធរមាន»។ លោក​បាន​សំដៅ​ទៅ​លើ​ធម្មនុញ្ញ​ដែល​ចូល​ជា​ធរមាន​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​លើក​ទី១៤ នៅ​ខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ ប្រទេស​ថៃ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៣ ដល់ ១៨ ខែ​ធ្នូ។ ក្នុងការធ្វើដូច្នេះ លោកបានបន្ថែមថា ការប្រារព្ធពិធីនឹងធ្វើឡើងមិនត្រឹមតែសម្រាប់ការផ្តល់សច្ចាប័នពេញលេញនៃធម្មនុញ្ញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការចូលជាធរមាននៃច្បាប់មូលដ្ឋានថ្មីរបស់អាស៊ានផងដែរ “វានឹងជាអង្គការផ្អែកលើច្បាប់ និងតម្រង់ទិសមនុស្ស ជាមួយនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈផ្លូវច្បាប់របស់ខ្លួន។ "។
បើកដំណើរការ
នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨ សមាជិកអាស៊ានបានជួបប្រជុំគ្នានៅរដ្ឋធានីហ្សាកាតា របស់ ឥណ្ឌូនេស៊ីដើម្បីចាប់ផ្តើមធម្មនុញ្ញដែលបានចុះហត្ថលេខាក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧ ដោយមានគោលបំណងផ្លាស់ទីទៅជិត "សហគមន៍រចនាប័ទ្មសហភាពអឺរ៉ុប" ។ ធម្មនុញ្ញបានប្រែក្លាយអាស៊ានទៅជានីតិបុគ្គល និងមានគោលបំណងបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីតែមួយសម្រាប់តំបន់ដែលគ្របដណ្តប់ប្រជាជនចំនួន ៦០០លាននាក់។ ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី ស៊ូស៊ីឡូ បាមបាង យូដូយូណូ បាន​ថ្លែង​ថា៖ «នេះ​គឺ​ជា​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដ៏​សំខាន់។. . អាស៊ានកំពុងប្រែក្លាយខ្លួនទៅជាសហគមន៍។ លោកបានបន្ថែមថា វាត្រូវបានសម្រេចខណៈពេលដែលអាស៊ានស្វែងរកតួនាទីកាន់តែខ្លាំងក្លានៅក្នុងកិច្ចការអាស៊ី និងពិភពលោក នៅពេលដែលប្រព័ន្ធអន្តរជាតិកំពុងជួបប្រទះនឹងការរញ្ជួយដី” លោកបានបន្ថែមដោយសំដៅទៅលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងចលាចលសេដ្ឋកិច្ច។ អាស៊ីអាគ្នេយ៍​លែង​ជា​តំបន់​ដែល​បែកបាក់​គ្នា​យ៉ាង​ជូរចត់​ដោយ​សង្គ្រាម​ទៀត​ហើយ​ដែល​វា​មាន​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៦០ និង ១៩៧០»។
វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុសកលដែលកំពុងបន្ត ត្រូវបានកំណត់ថាជាការគំរាមកំហែងដល់គោលដៅដែលរំពឹងទុកដោយធម្មនុញ្ញ។ ផ្នែកដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតនៃធម្មនុញ្ញគឺស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សដែលបានស្នើឡើង ដែលព័ត៌មានលម្អិតនឹងត្រូវដាក់ចេញនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៩។ ស្ថាប័ននេះនឹងមិនមានអំណាចក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬដាក់ទណ្ឌកម្មប្រទេសដែលរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋទេ ដូច្នេះហើយនឹងមានប្រសិទ្ធភាពមានកម្រិត នេះត្រូវបានគេនិយាយថាជាឥទ្ធិពលនៃធម្មនុញ្ញអាស៊ានដែលចែងថា វាត្រូវបានសន្មត់ថាមិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងបញ្ហានយោបាយក្នុងស្រុករបស់ រដ្ឋជាសមាជិក។
ឃុំសំរោង(ស្រុកព្រៃឈរ)
ឃុំសំរោង ស្ថិតនៅ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំសំរោង មាន ១១ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
Districts of Cambodia
1.ស្រុក ចន្ទ្រា 2.ស្រុក កំពង់រោទិ៍ 3.ស្រុក រំដួល 4.ស្រុក រមាសហែក 5.ស្រុក ស្វាយជ្រុំ 6.ស្រុក ស្វាយទាប 7.ស្រុក​ ស្វាយរៀង
ឃុំពង្រ(ស្រុកតាំងគោក)
ស្ថិតនៅ ស្រុកតាំងគោក ខេត្តកំពង់ធំ មាន ៧ភូមិ÷
វត្តសុវណ្ណគង្គា
វត្តសុវណ្ណគង្គា ហៅ  ទួលគូរ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិទួលគូរ ឃុំកោះជុំ ស្រុកកណ្ដៀង ខេត្តពោធិ៍សាត់
វត្តខ្ពប
វត្តខ្ពប ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិខ្ពបក្រោម ឃុំខ្ពប ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តកោះថ្មី
វត្តកោះថ្មី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកោះថ្មី ឃុំខ្ពប ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
អេឡុន ម៉ាសក៍
អេឡុន រីហ្វ ម៉ាសក៍ (Elon Reeve Musk; កើត 28 មិថុនា 1971) ជាសហគ្រិន វិនិយោគិន និងមហាសេដ្ឋីអាជីវកម្មជនជាតិអាមេរិក-អាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោកគឺជាស្ថាបនិក នាយក​ប្រតិបត្តិ និងប្រធាន​វិស្វករនៅស្ពេសអិច (SpaceX) អ្នកវិនិយោគទេវតា នាយក​ប្រតិបត្តិ និងស្ថាបត្យករផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនតេសឡា (Tesla Inc.) ស្ថាបនិករបស់ក្រុមហ៊ុនដឹបូរីងកុំប៉ានី (The Boring Company) និងសហស្ថាបនិករបស់ញូវរ៉ាលលីង្ក (Neuralink) និងអូផិនអេអាយ (OpenAI) ជាមួយនឹងទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធប៉ាន់ស្មានប្រហែល 265 ពាន់លានដុល្លារគិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ 2022 លោកម៉ាសក៍គឺជាអ្នកមានបំផុតនៅលើពិភពលោក យោងទៅតាមសន្ទស្សន៍មហាសេដ្ឋីប៊្លូមប៊ឺក (Bloomberg Billionaires Index) និងបញ្ជីមហាសេដ្ឋីតាមពេលវេលាជាក់ស្តែងរបស់ហ្វប្ស (Fobes)
ឃុំជ័យឧត្តម
=រដ្ឋបាល= ឃុំជ័យឧត្តម មាន ៦ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អេឡុន ម៉ាសក៍
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលដែលកើតនៅឆ្នាំ ១៩៧១ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជំនួញអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលមកពីឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មហាសេដ្ឋីអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិកាណាដា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកច្នៃប្រឌិតអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកវិនិយោគអាមេរិក
ឃុំជ័យឧត្តម
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
វត្តជោតិរង្សី
វត្តជោតិរង្សី ហៅ  ក្បាលកោះ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្បាលកោះ ឃុំកោះអន្លង់ចិន ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ខេត្តសិង្ហបុរី
រូបភាពតូច|ផែនទីខេត្តសិង្ហបុរីរំលេចដោយពណ៌ក្រហម ខេត្តសិង្ហបុរី ( ថៃ : สิงห์บุรี អានថា: ស៊ីងបុរី) ជាផ្នែកមួយនៃភាគកណ្តាលខេត្ត(ចង្វាត)នៃប្រទេសថៃ ។  ខេត្តជិតខាងខេត្តមាន(ពីទិសខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនគរសួគ៌, ខេត្តលពបុរី , ខេត្តអាងថង , ខេត្តសុពណ៌បុរី , និង ខេត្តជ័យនាថ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
វត្តបុទុមរតនារាម
វត្តបុទុមរតនារាម ហៅ  ចុងកោះ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិចុងកោះ ឃុំកោះអន្លង់ចិន ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តនាគវនារាម
វត្តនាគវនារាម ហៅ  កណ្តាលកោះ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកណ្តាលកោះ ឃុំកោះអន្លង់ចិន ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ស្លាក់
ការ​ស្លាក់​ពេល​លេប​កើតឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​អាហារ​មិន​បាន​ទំពារ​ឱ្យ​បាន​ល្អ ហើយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្លូវដង្ហើម ហើយ​បង្ក​ឱ្យ​មានការ​កកស្ទះ។
ឃុំកាឡែង
=រដ្ឋបាល= ឃុំកាឡែង មាន ៣ភូមិគឺ÷
ស្លាក់
ការថប់ដង្ហើមត្រូវបានដោះស្រាយដោយជំនួយដំបូង (អានខាងក្រោម) ហើយប្រសិនបើវានៅតែបន្ត វាត្រូវបានដោះស្រាយដោយការហៅទៅកាន់សេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ឃុំកាឡែង
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងប្រឆាំងនឹងការ​ស្លាក់​ពេល​លេប​
បច្ចេកទេសដៃខ្លះអាចដោះស្រាយស្លាក់ (អានខាងក្រោម)។
ឃុំកាឡែង
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
សោមាសូត្រ
[៤] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រា​នោះ​ សោមា​ភិក្ខុនី​ ស្លៀកស្បង់ ប្រដាប់បាត្រ ​និង​ចីវរ ​ក្នុង​បុព្វណ្ហ​សម័យ ចូល​ទៅ​កាន់​ក្រុង​សាវត្ថី ​ដើម្បី​បិណ្ឌបាត ​លុះ​ត្រាច់​ទៅ​បិណ្ឌបាត ​ក្នុង​ក្រុង​សាវត្ថី​ហើយ​ ត្រឡប់មកពីបិណ្ឌបាត ​ក្នុង​បច្ឆាភត្ត ​ក៏​ដើរសំដៅ​ទៅ​កាន់​អន្ធវ័ន ​ដើម្បី​សម្រាក​ក្នុង​វេលា​ថ្ងៃ ​លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​អន្ធវ័ន​ហើយ ក៏​អង្គុយ​សម្រាក​ក្នុង​វេលា​ថ្ងៃ ​ក្រោម​ម្លប់​ឈើ​មួយ​ ។
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងប្រឆាំងនឹងការ​ស្លាក់​ពេល​លេប​
ក្រៅ​ពី​នេះ មាន​ឧបករណ៍ "ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់" មួយ​ចំនួន​នៅ​លើ​ទីផ្សារ (LifeVac និង Dechoker)។
សោមាសូត្រ
[៥] គ្រា​នោះ​ មារ​មាន​ចិត្ត​បាប ​មាន​ប្រាថ្នា​ដើម្បី​ញ៉ាំង​ភ័យ សេចក្តី​តក់ស្លុត ​និង​សេចក្តី​ព្រឺ​រោម ឲ្យ​កើត​ឡើង​ដល់​សោមា​ភិក្ខុនី​ ប្រាថ្នា​ឲ្យ​នាង​ឃ្លាត​ចាក​សមាធិ ​ក៏​ចូល​ទៅ​រក​សោមា​ភិក្ខុនី លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ ក៏​ពោល​គាថា​នឹង​សោមា​ភិក្ខុនី​ថា ៖
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ
ផ្នែកដំបូងគឺការក្អក។
សោមាសូត្រ
"ទី [​ព្រះ​អរហត្ត ។] ណា ​ដែល​មាន​ដោយ​កម្រ ​ជា​ទី​ដែល​ឥសី​ទាំងឡាយ គប្បី​ដល់​ ទី​នោះ​ស្ត្រី​ដែល​មាន​បញ្ញាប្រវែង​ពីរ​ធ្នាប់ ​មិន​អាច​នឹង​ដល់​បាន​ឡើយ ។"
ឃុំកាឡែង
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
កាឡែង
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ
ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមិនអាចក្អកបាន។ ប្រើបច្ចេកទេសពីរដោយដៃ (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។
សោមាសូត្រ
"កាលបើ​ចិត្ត​របស់​ស្ត្រី​ភាព​ដែល​ឃើញ​នូវ​ធម៌ [ចតុសច្ចធម៌ ​ឬ​ខន្ធបញ្ចកៈ ​ជា​អារម្មណ៍​នៃ​វិបស្សនា ។] ​ដោយ​ប្រពៃ ​បាន​តាំង​មាំ​ហើយ​ [​ចិត្ត​ដែល​តាំង​នៅ​ក្នុង​សមាធិ ។] ​កាលបើ​ញាណ [ផលសមាបត្តិញ្ញាណ ។] ​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ស្ត្រី​ភាព​នឹង​ធ្វើ​អ្វី​ (​ក៏​ធ្វើ​បាន​) ។
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ
ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។
សោមាសូត្រ
បើ​បុគ្គល​ណា​មាន​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​យ៉ាង​នេះ​ថា ​"អាត្មា​អញ​ជា​ស្ត្រី ឬ​ជា​បុរស" ​ឬ​មួយ​មាន​កង្វល់ថា ​"អាត្មា​អញ​មាន​ដូច្នេះ"​ មារ​គួរ​នឹង​ស្តីថា​ឲ្យ​បុគ្គល​នោះ​បាន​ ។"
លំដាប់​នោះ​ មារ​មាន​ចិត្ត​បាប ​ដឹង​ថា​ សោមា​ភិក្ខុនី ស្គាល់​អញ​ហើយ ក៏​មាន​សេចក្តី​ទុក្ខ​ តូច​ចិត្ត​ បាត់​អំពី​ទី​នោះ​ឯង ។
វត្តកោះខែល
វត្តកោះខែល ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកោះខែល ឃុំកោះខែល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ស្លាក់
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ
ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ) ត្រូវការបំរែបំរួលនៃបច្ចេកទេសដៃទាំងនេះ (អានខាងក្រោម)។
ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ជនរងគ្រោះអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់"។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| "ទះ​លើ​ខ្នង​"៖ ទ្រទ្រូងជនរងគ្រោះ ដោយដៃម្ខាងដែលនឹងមិនទះ (ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព) និងពត់ជនរងគ្រោះ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ បន្ទាប់មក ដៃម្ខាងទៀតវាយ យ៉ាងរឹងមាំ។ កណ្តាល|រូបភាពតូច|380x380ភីកសែល| "សម្ពាធពោះ" (Heimlich Maneuver)៖ អនុវត្តពួកគេយ៉ាងខ្លាំងខំ រវាងទ្រូងនិងផ្ចិត។
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬមនុស្សធាត់ពេក
ផ្នែកទីមួយគឺការក្អកផងដែរ។
ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមិនអាចក្អកបាន ប្រើបច្ចេកទេសពីរដោយដៃ (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។
ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។
ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ជនរងគ្រោះអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់"។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| "ទះ​លើ​ខ្នង​"៖ ដូចជនរងគ្រោះធម្មតា។ ទ្រទ្រូងជនរងគ្រោះ ដោយដៃម្ខាងដែលនឹងមិនទះ (ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព) និងពត់ជនរងគ្រោះ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ បន្ទាប់មក ដៃម្ខាងទៀតវាយ យ៉ាងរឹងមាំ។ កណ្តាល|រូបភាពតូច|380x380ភីកសែល| "សម្ពាធទ្រូង"៖ អនុវត្តពួកគេយ៉ាងខ្លាំង នៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃឆ្អឹងទ្រូង។
ជំនួយដំបូងសម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)
ប្រើបច្ចេកទេសទាំងពីរនេះដោយដៃសម្រាប់ទារក (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។
ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។
ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ទារកអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក"។ កណ្តាល|រូបភាពតូច|400x400ភីកសែល| ឆ្វេង - "ទះ​លើ​ខ្នង​"៖ ទារកត្រូវបានដាក់បញ្ច្រាសបន្តិច។  ស្តាំ - " សម្ពាធទ្រូង"៖  ម្រាមដៃពីរចុច នៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃទ្រូង។
ដល់ជនរងគ្រោះសន្លប់
វាចាំបាច់ក្នុង "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់" (ធម្មតា មិនមែនសម្រាប់ទារកទេ)
ឬ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)" ។ (អានខាងក្រោម)។
ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - ធម្មតា
ដាក់ជនរងគ្រោះផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។
ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។
ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)
វាត្រូវបានទាមទារឱ្យហៅទៅកាន់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ដាក់ទារកឱ្យផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។ ក្បាលរបស់ទារកត្រូវតែមើលពីមុខជានិច្ច។
អនុវត្តជាអចិន្ត្រៃយ៍ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)" ទៅ ទារក៖
ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។
សោមាសូត្រ
Sister Somā: Somā Sutta  (SN 5:2)
Near Sāvatthī. Then, early in the morning, Somā the nun adjusted her robes and, taking her bowl and outer robe, went into Sāvatthī for alms. When she had gone for alms in Sāvatthī and had returned from her alms round, after her meal she went to the Grove of the Blind to spend the day. Having gone deep into the Grove of the Blind, she sat down at the foot of a tree for the day’s abiding. Then Māra the Evil One, wanting to arouse fear, horripilation, and terror in her, wanting to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:
“That which is to be attained by seers — the place so very hard to reach — women can’t — with their two-inch discernment — attain.”
ឃុំស្រង៉ែ(ស្រុកឃុំព្រៃឈរ)
=រដ្ឋបាល= ឃុំស្រង៉ែ មាន ៨ភូមិគឺ÷
សោមាសូត្រ
Then the thought occurred to Somā the nun: “Now who has recited this verse — a human being or a non-human one?” Then it occurred to her: “This is Māra the Evil One who has recited this verse wanting to arouse fear, horripilation, and terror in me, wanting to make me fall away from concentration.” Then, having understood that “This is Māra the Evil One,” she replied to him in verses:
ឃុំស្រង៉ែ(ស្រុកឃុំព្រៃឈរ)
=អប់រំ=
វត្តទឹកវិល
វត្តទឹកវិល ហៅ  ចុងកោះ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិស្វាយជូរ ឃុំកោះខែល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំស្រង៉ែ(ស្រុកឃុំព្រៃឈរ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ស្រង៉ែ(ស្រុកឃុំព្រៃឈរ)
សោមាសូត្រ
“What difference does being a woman make when the mind’s well-centered, when knowledge is progressing, seeing clearly, rightly, into the Dhamma.
Anyone who thinks ‘I’m a woman’ or ‘a man’ or ‘Am I anything at all?’ — that’s who Māra’s fit to address.”
Then Māra the Evil One—sad and dejected at realizing, “Somā the nun knows me”—vanished right there.
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > សគាថវគ្គ > ទុតិយភាគ > ភិក្ខុនីសំយុត្ត > សោមាសូត្រ ទី២ (សៀវភៅភាគ ៣០ ទំព័រទី ៣)
Sister Somā: Somā Sutta  (SN 5:2)
វត្តពោធិវង្ស(ភូមិក្បាលកោះ)
វត្តពោធិវង្ស ហៅ  ថ្មី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្បាលកោះ ឃុំកោះខ្សាច់ទន្លា ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តបុទុមសាគរ
វត្តបុទុមសាគរ ហៅ  ចាស់ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិចុងកោះ ឃុំកោះខ្សាច់ទន្លា ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ធនបុរី
ធនបុរី ( ธนบุรี ,  ) គឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោម 50 ស្រុក ( ខេត ) នៃ ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។ ស្ថិតនៅនៅច្រាំងខាងលិចនៃ ទន្លេចៅប្រាយ៉ា វាធ្លាប់ជាផ្នែកនៃ ខេត្តធនបុរី ។
ស្រុក​នេះ​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា រាជគ្រឹហ៍ (ราชคฤห์) ដោយ​សារ​តែ ​វត្ត ​ក្បែរ​នោះ​មាន​ឈ្មោះ​ដូច​គ្នា។ វាត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា បាងយីរូរាជ នៅថ្ងៃទី 11 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1916 (បន្ទាប់ពីទីតាំងរបស់សាលាស្រុកថ្មី) ហើយទីបំផុត ធនបុរី នៅថ្ងៃទី 17 ខែមេសា ឆ្នាំ 1939។ ស្រុកនោះជារបស់ ខេត្តធនបុរី ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧១ ខេត្តនេះត្រូវបានបញ្ចូលគ្នាជាមួយទីក្រុងបាងកក ដើម្បីបង្កើតជាតំបន់ទីក្រុងបាងកកនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ រូបភាពតូច| ព្រះពុទ្ធតាត្រៃរតនៈ ដែលគេស្គាល់ថាជា ហ្លួងផូតូ ឬ ព្រះពុទ្ធអង្គ នៃវត្តកល្យាណមិត្ត
ឃុំល្បាំង១
=រដ្ឋបាល= ឃុំល្បាំង១ មាន ៤ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំអង្គភ្នំតូច
(Angk Phnum Touch Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត  មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំខ្ពបតាងួន
ឃុំខ្ពបតាងួន ស្ថិតនៅ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷ =អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ហ្គោតាបាយ៉ា រ៉ាចាប៉ាកសា
វរសេនីយ៍ទោ ណាន់ដាសេនា ហ្គោតាបាយ៉ា រ៉ាចាប៉ាកសា (නන්දසේන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ  ; நந்தசேன கோட்டாபய ராஜபக்ஸ នន្ទសេនា គោដ្ឋាភយៈ រាជបក្សៈ  ; កើតថ្ងៃទី 20 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1949) គឺជាអតីតមន្ត្រីយោធា និងជាអ្នកនយោបាយស្រីលង្កា ដែលបានបម្រើការជា ប្រធានាធិបតីទីប្រាំបីនៃប្រទេសស្រីលង្កា ចាប់ពីឆ្នាំ 2019 រហូតដល់ការលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី 14 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2022។ លោករ៉ាចាប៉ាកសាបានភៀសខ្លួនទៅសិង្ហបុរីតាមរយៈម៉ាល់ឌីវដោយនិរទេសខ្លួនឯងនៅថ្ងៃទី 14 ខែកក្កដាឆ្នាំ 2022។ លោកធ្លាប់ធ្វើជា លេខាធិការ ក្រសួងការពារជាតិ និង ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង ពីឆ្នាំ 2005 ដល់ឆ្នាំ 2015 ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បងប្រុសរបស់គាត់អតីតប្រធានាធិបតី មហិន្ទា រាជប៉ក្សា កំឡុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃ សង្រ្គាមស៊ីវិលស្រីលង្កា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
វត្តសាលាអណ្តែត
វត្តសាលាអណ្តែត ហៅ  អណ្តូង ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអណ្តូង ឃុំក្រាំងយ៉ូវ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំអំពិល(ស្រុកបន្ទាយអំពិល)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ  មាន ភូមិ÷
1	22020101	ពងទឹក	Pong Tuek	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	22020102	អំពិលចាស់	Ampil Chas	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	22020103	ត្រុំ	Trom	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	22020104	រុងរឿង	Rung Roeang	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 5	22020105	រំដួលចាស់	Rumduol Chas	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	22020106	ក្ដុល	Kdol	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 7	22020107	បារាយណ៍	Baray	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 8	22020108	យ៉ក	Yak	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 9	22020109	ពង្រ	Pongro	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 10	22020110	ព្រៃវល្លិ	Prey Voa	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 11	22020111	គោករិទ្ធ	Kouk Ritth	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 12	22020112	អំពិលថ្មី	Ampil Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 13	22020113	ជប់គគីរខាងកើត	Chob Kokir Khang Kaeut	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 14	22020114	ជប់គគីរខាងលិច	Chob Kokir Khang Lech	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 15	22020115	គោកធំ	Kouk Thum	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 16	22020116	ល្បើករិទ្ធ	Lbaeuk Rith	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 17	22020117	រំដួលថ្មី	Rumduol Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 18	22020118	ប្រាសាទរំដួល	Prasat Rumduol	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 19	22020119	ឪឡោក	Ovlaok	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 20	22020120	ត្បែងចាស់	Tbaeng Chas	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 21	22020121	ត្បែងថ្មី	Tbaeng Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 22	22020122	គោកព្រិច	Kouk Prech	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	កែឈ្មោះពី គោកពេ្រច ទៅ គោកព្រិច 23	22020123	ដូនទា	Doun Tea	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 24	22020124	ចារ	Char	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 25	22020125	ត្រប់	Trab	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 26	22020126	សុភាព	Sopheap	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 27	22020127	ពង្រតាឡី	Pongro Ta Lei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 28	22020128	ហាលៀមសែនជ័យ	Ha Leam Saenchey	លេខប្រកាស ៥៤៨៣ ប្រ.ក	ភូមិថ្មី 29	22020129	ច័ន្ទក្រហមសែនជ័យ	Chan Krohorm Saenchey	លេខប្រកាស ៥៤៨៣ ប្រ.ក	ភូមិថ្មី 30	22020130	តេជោអូរដា	Decho Ou Da	លេខប្រកាស ៥៤៨៣ ប្រ.ក	ភូមិថ្មី 31	22020131	រំដួលសែនជ័យ	Rumdul Saenchey
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល West	ឃុំបន្ទាយឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ South	ឃុំបន្ទាយឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ North	ប្រទេសថៃឡង់ដ៏
វត្តឱង្ការាម
វត្តឱង្ការាម ហៅ  តាអោង ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិគរ ឃុំក្រាំងយ៉ូវ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឥន្ឋនូ
ឥន្ធនូ​គឺការ​មើលឃើញ​និង​ជា​ផ្នែក​នៃ​បាតុភូត​ឧតុនិយម​ដែល​វា​កើត​ឡើង​ដោយ​ចំណាំង​ផ្លាត​នៃ​ពន្លឺ​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​ដែល​ស្រក់​ចុះ​មក​ក្នុង​បរិយាកាស​ផែនដី និង​បង្ហាញ​ឡើង​នូវ​វិសាល​ភា​ពនៃ​ពន្លឺ​ដែល​មាន​ព៌ណ​ចម្រុះ​ច្រើន​នៅ​លើ​មេ​ឃ​
ឥន្ធនូ​កើត​ឡើង​ដោយ​ពន្លឺ ព្រះអាទិត្យ ​ដែល​លេច​ឡើង​ក្នុង​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មេឃ​ហើយ​បញ្ច្រាស់​ពីព្រះអាទិត្យ​មាន​រាង​ជា​ធ្នូ​ ក្នុង​ឥន្ធនូ​ដែល​បង្ហាញ​រាង​ជា​ធ្នូ ពណ៌​ក្រហម​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ​បង្អោះ ពណ័​ស្វាយ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​បង្អោះ។ ឥន្ធនូ​នេះ​គឺ​បង្ហាញ​ដោយ​ពន្លឺ​ដែល​បាន​ចាំង​ចេញ​ពី​ពណ៌​សរ​នៃ​ដំណង់​ទឹក​ បន្ទាប់​មក​ញែក​ពន្លឺ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ដំណក់​ទឹក​ចេញ​ពេល​វា​ចេ​ញ​ពី​ដំណក់​ទឹក​នោះ​វិញ។ សម្រាប់​ឥន្ធនូ​ដែល​មាន​ពីរ​ជាន់ ​ឥន្ធនូ​ទី​ពីរ​នៅ​ពី​ខាង​លើ​ឥន្ធនូ​ទី​មួយ ហើយ​វា​មា​ន​ពណ៌​រា​យ​បញ្ច្រាស​ពី​ឥន្ធនូ​ទី១​ ដែល​ពណ៌​ក្រហម​នៃ​ឥន្ធនូ​ទាំង​ពីរ ស្ថិន​នៅ​ជិត​គ្នា ហើយ​ឥន្ធនូ​ទីពីរ​នេះ​កើត​ឡើង​ពី​ការ​ចាំង​នៃ​ពន្លឺ​ទ្វេ នៅ​ក្នុង​តំណក់​ទឹក​។
ទស្សនៈ
ឥន្ធនូ​គឺ​មិន​មែន​ស្ថិន​នៅ​ចម្ងាយ​និង​នៅ​កន្លែង​តែ​មួយ​នេះ​ទេ តែ​វា​មក​ពី​កន្លែង​មាន​ដំណក់​ទឹក​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង ជា​មួយ​កាំ​រស្មី​របស់​ព្រះអាទិត្យ​។ ដូច​ច្នេះ​ឥន្ធនូ​គឺ​មិន​មែន​ជា​របស់​អ្វី​មួយ​ជាក់​លាក់ និង មាន​រូប​រាង​ច្បាស់​លាស់​នោះ​ទេ។ តាម​ពិត​វា​គឺ​មិន​មាន​លទ្ធផល​ជាក់​លាក់​សម្រាប់ អ្នក​មើលដែល​មើល​ឥន្ធនូ នៅ​កន្លែង​មួយ​ចំនួន ជា​ធម្មតា​គេ​មើល​នៅ​កន្លែង​ដែល​បញ្ច្រាស់​ពី​ទិស​នៃ​ព្រះអាទិត្យ​ និង​មើល​ក្នុង​កំរឹត​១២​ដឺក្រេ។ បើ​សិន​ជា​ក្នុង​ពេល​មួយ​ដែល​អ្នក​មើល មើល​ក្នុង​កន្លែង​ផ្សេងៗ​ដូចជា​មើល​ពី​ក្រោម ឬ នៅ​​កន្លែង​ខាង​លើ​បង្អោះ​នៃ​ឥន្ធនូ នឹង​មើល​ឃើញ​ឥន្ធនូ​រាង​ជា​រង្វង់ ហើយ​ខុស​គ្នា​ពី​អ្នក​នៅ​ឆ្ងាយ​ដែល​មើល​ឃើញ​ឥន្ធនូ​រាង​ជា​ធ្នូ​។
វត្តពុទ្ធស្ថានសម្តេចប៊ូគ្រី
វត្តពុទ្ធស្ថានសម្តេចប៊ូគ្រី ហៅ  ថ្មី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអំពិល ឃុំក្រាំងយ៉ូវ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តដំរីស
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃព្រះវិហារវត្តដំរីស រូបភាពតូច|ព្រះវិហារវត្តដំរីស វត្តដំរីស គឺជាអារាមមួយដែលមានវ័យចំណាស់ក្នុងចំណោមសំណង់បុរាណជាច្រើន ដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ វត្តដំរីស ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីភូមិកម្មករ សង្កាត់ស្វាយប៉ោ ទល់មុខនឹងបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធខេត្ត និងឆៀងខាងត្បូងសាលាក្រុងបាត់ដំបង(អតីតៈផ្ទះរបស់លោកម្ចាស់) ប្រហែល ១គីឡូម៉ែត្រ)។ វត្តនេះ មានឈ្មោះយ៉ាងពិរោះមួយទៀតហៅថា វត្តស្វេតឆត្រ័កុញ្ជរជ័យ។ ពាក្យ «ស្វេត» មានន័យថា ពណ៌ «ស», ដល់ពាក្យ «ស្វេតឆត្រ័» ប្រហែលមានន័យថា «ឆត្រ័ ស»។ រីឯពាក្យថា «កុញ្ជរ» មានន័យថា «សត្វដំរី»។ ដល់ប្រែអោយពិរោះទៅគឺ ស្វេតឆត្រ័កុញ្ជរជ័យ អាចមានន័យថា «ដំរី-សជ័យ»។ បើតាមឯកសាររបស់លោក តូច ឈួង វិញបានអះអាងថា ព្រះវិហារវត្តដំរី ស បច្ចុប្បន្ននេះ ត្រូវបានកសាងឡើងដោយលោកស្រី អ៊ឹង ដែលជាលោកជំទាវធំរបស់លោក កថាថន ឈុំ។ បើតាមលោតាអាចារ្យដែលរស់នៅក្នុងវត្តតាំងពីសង្គមរាស្រ្តនិយមមក បានតំណាលថា លោកម្ចាស់កថាថនជាអ្នកចូលចិត្តបាញ់សត្វ និង មានប្រពន្ធច្រើន។ ក្នុងចំណោមប្រពន្ធទាំងអស់ គាត់ស្រឡាញ់ចូលចិត្តប្រពន្ធចុងទី២ មានឈ្មោះអ្នកស្រីអ៊ឹង។ ដោយកើតទុក្ខនឹងប្តីមានប្រពន្ធច្រើន អ្នកស្រីអ៊ឹងមានជម្ងឺយ៉ាងធ្ងន់។ លោកម្ចាស់កថាថន បានខិតខំរកគ្រូពេទ្យបុរាណនិងសម័យព្យាបាលយ៉ាងណាក៍ពុំជាឡើយ។ ក្រោយមកអ្នកស្រីបានទៅបែបន់ព្រះអង្គខ្មៅនៅវត្តកណ្តឹងដោយនិយាយថា បើអ្នកស្រីជាពីជម្ងឺនឹងកសាងព្រះវិហារមួយខ្នងនៅវត្តដំរីសថ្វាយ។ បន្ទាប់មកអ្នកស្រីក៍ធូរស្បើយអំពីជម្ងឺនោះមែន ហើយអ្នកស្រីក៍បានឲ្យគេចាប់ផ្តើមសាងសង់ព្រះវិហារវត្តដំរីសនេះឡើងនៅឆ្នាំ១៩០៤។ តែជាអកុសល្យអ្នកស្រីត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្រោយពេលកសាងព្រះវិហារនេះរួច ហើយក៍ឲ្យគេយកមកធ្វើបុណ្យបូជានៅមុខវត្តដំរីសនេះផងដែរ។ចំពោះក្រុមជាងស្ថាបនាព្រះវិហារវត្តដំរីស ឬវត្តស្វេតឆត្រ័កុញ្ជរជ័យ ដែលយើងកំពុងឃើញមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះ បើតាមឯកសាររបស់លោក តូច ឈួង បានអះអាងថា ជាងអ្នកទទួលការងាររៀបឥដ្ឋគឺ កុងតូ នៅភូមិដូនទាវ និងជាង ស្នា នៅមុខវត្តកំផែង។ឯជាងខាងឆ្លាក់រូបស៊ីម៉ង់ត៍ ជារូបគ្រុឌ តោ ស្វា មនុស្ស យក្ស គឺជាង ញឹក នៅព្រែកតាតន់ និងជាង សឿន នៅភូមិចំការសំរោង។ ចំណែកជាងចម្លាក់ឈើវិញ គឺជាង អុន នៅក្បែរវត្តក្តាំងងារ ដែលថ្វីដៃឆ្លាក់របស់គាត់ បានស៊ីដាច់ជាងឆ្លាក់ឈើដទៃៗទៀតក្នុងសម័យនោះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងបំផុសនោះ គឺចម្លាក់ផុស (ចម្លាក់លោត) ដ៏រស់រវើកនៅតាមជើងជញ្ជាំង និងបង្អួចបញ្ឆោតរបស់ព្រះវិហារ គំនូរដ៏វិចិត្រនៅខាងលើជញ្ជាំងខាងក្រៅមួយជុំព្រះវិហារ ដែលយកពណ៌ធម្មជាតិពីរុក្ខជាតិមកគូរ ចម្លាក់សូន្យរូបសត្វសីហៈ ដែលឈរយាមតាមរបងព័ទ្ធជុំវិញព្រះវិហារ! សត្វគ្រុឌ ដែលលើកដៃទាំងពីរទ្រចុងដំបូលព្រះវិហារ និងជាពិសេស គឺចម្លាក់ឈើ នៅលើហោជាងដំបូលព្រះវិហារ តែម្ដង។
ឃុំល្បាំង២
=រដ្ឋបាល= ឃុំល្បាំង២ មាន ២ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំដងក្ដារ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
កម្រតេងអញ
កម្រងតេងអញជាពាក្យខ្មែរបុរាណមានន័យថា ម្ចាស់ ចំណែកអញស្មើពាក្យខ្ញុំ ដូច្នេះប្រែថា ម្ចាស់របស់ខ្ញុំ ជាគោរម្យងារប្រើចំពោះមនុស្សផង និងទេពផងដែរ ។ បណ្ឌិតសាស្រ្តចារ្យ ឡុង សៀម ពញ្ជាក់ថា(ព្រះ) កម្រតាង/តេង/កំម្រតាញអញ ជាឋានន្តរនៃវណ្ណៈអភិជនដូចជារាជវង្សានុវង្ស មន្ត្រី និងជាពាក្យសម្រាប់ហៅអាទិទេពហើយមានន័យថា ព្រះ ឬព្រះបាទ ។ មុនសម័យអង្គរ និងអំឡុងដើមសម័យអង្គររហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១០ គេថ្វាយព្រះនាមទេពពីព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គម្ចាស់និងមន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ដោយប្រើព្រះបរមងារ និងគោរម្យងារ កម្រតេញអញ(លោកម្ចាស់របស់ខ្ញុំ)។ នៅពាក់កណ្តាលទី២ នៃសតវត្សរ៍ទី១០ គេថ្វាយទេព កម្រតេងជគត ដោយឈប់ប្រើព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រជាមនុស្សទៀតឡើយ។ ពាក្យ កម្រតេងអញ នេះហើយក្លាយជា គម្តែងអញ ហៅព្រះសង្ឃ(បពិត្រព្រះគម្តែងសង្ឃដ៏ចម្រើន)។
សៀម
សៀម គឺជាឈ្មោះ​អតីត​របស់ប្រទេស​ថៃ។
ប្រទេស​សៀម អាច​សំដៅ​លើ​៖
ឧប្បលវណ្ណាសូត្រ
[១៣] សាវត្ថី​និទាន ។ គ្រា​នោះ ឧប្បលវណ្ណា​ភិក្ខុនី​ ស្លៀក​​ស្បង់ ក្នុង​បុព្វណ្ហសម័យ ។បេ។ ឋិត​នៅ​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​សាលព្រឹក្ស​ដែល​មាន​ផ្កា​រីក​ស្គុសស្គាយ មួយ​ដើម ។
[១៤] គ្រា​នោះ មារ​មាន​ចិត្ត​បាប មាន​ប្រាថ្នា​ដើម្បី​ញ៉ាំង​ភ័យ​​សេចក្តី​តក់​ស្លុត​និង​សេចក្តី​ព្រឺ​រោម ឲ្យកើត​ឡើង​ដល់​ឧប្បលវណ្ណា​ភិក្ខុនី​​ មាន​ប្រាថ្នា​ឲ្យ​នាង​ឃ្លាត​ចាក​សមាធិ ហើយ​ចូល​ទៅ​រក​ឧប្បលវណ្ណា​ភិក្ខុនី​​ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ បាន​ពោល​គាថា​នឹង​ឧប្បលវណ្ណា​ភិក្ខុនី​​ថា ៖
"​ម្នាល​ភិក្ខុនី នាង​អាស្រ័យ​នៅ​ដើម​សាលព្រឹក្ស មាន​ចុង​ប្រកប​ដោយ​ផ្កា​រីក​ស្គុសស្គាយ
វត្តប្រាសាទ
វត្តប្រាសាទ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិប្រាសាទ ឃុំប្រាសាទ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកណ្ដាល
ឧប្បលវណ្ណាសូត្រ
ឋិត​នៅ​តែ​ម្នាក់​ឯង ក្រោម​ម្លប់​ដើម​សាលព្រឹក្ស
ធាតុ​គឺ​ភេទ (១) ​ជា​គម្រប់​ពីរ​របស់​នាង​មិន​មាន​ គួរ​តែ​មាន​ស្ត្រី​ទាំងឡាយ ប្រាកដ​ដូច​ជា​នាង
មក​ក្នុង​ទី​នេះ​ផង នាង​ខ្លាច​អំពើ​ពាល របស់​ពួក​អ្នក​លេង​ឬ ។"
(ពន្យល់​ពាក្យ (១) ភិក្ខុនី ជា​គ្នា​មិន​មាន​ឡើយ ។)
"អ្នក​លេង​មួយ​រក​នាក់​ក៏​ដោយ មួយ​ពាន់​នាក់​ក៏​ដោយ
ជន​ទាំងឡាយ​ប្រាកដ​ដូច​ជា​អ្នក ដែល​មក​ក្នុង​ទី​នេះ​ក៏​ដោយ
យើង​មិន​ព្រឺ​រោម មិន​តក់ស្លុត​ទេ
ម្នាល​មារ យើង​សូម្បី​តែ​ម្នាក់​​ឯង​មែន​ ក៏​មិន​ខ្លាច​អ្នក​ឡើយ
យើង​នេះ​ចង់​ឲ្យ​បាត់​ទៅ​ក៏​បាន​
ចង់​ចូល​ក្នុង​ពោះ​អ្នក​ក៏​បាន
អ្នក​មិន​ឃើញ​យើង ដែល​កំពុង​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ចន្លោះ​រោម​ភ្នែក​ឡើយ
យើង​ជា​ស្ត្រី​ស្ទាត់ ក្នុង​ចិត្ត​ឥទ្ធិបាទ​ទាំងឡាយ
យើង​បាន​ចម្រើន​ហើយ ដោយ​ប្រពៃ
យើង​ផុត​ហើយ​ចាក​ចំណង​ទាំង​អស់
នែ​អាវុសោ យើង​មិន​ខ្លាច​អ្នក​ទេ ។"
លំដាប់​នោះ មារ​មាន​ចិត្ត​បាប ដឹង​ថា "ឧប្បលវណ្ណា​ភិក្ខុនី​​ ស្គាល់​អញ​ហើយ​" ក៏​មាន​សេចក្តី​ទុក្ខ តូច​ចិត្ត បាត់​អំពី​ទី​នោះ​ឯង ។
English verses:
Setting at Savatthi. Then, in the morning, the bhikkhuni Uppalavanna dressed... she stood at the foot of a sala tree in full flower. Then Mara the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Uppalavanna, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:
Having gone to a sala tree with flowering top,
You stand at its foot all alone, bhikkhuni.
There is none whose beauty can rival your own:
Foolish girl, have you no fear of rogues?
Then it occurred to the bhikkhuni Uppalavanna: [132] "Now who is this...? This is Mara the Evil One... desiring to make me fall away from concentration." Then the bhikkhuni Uppalavanna, having understood, "This is Mara the Evil One," replied to him in verses:
Though a hundred thousand rogues
Just like you might come here,
I stir not a hair, I feel no terror;
I can make myself disappear
Or I can enter inside your belly.
Yet you won't catch a glimpse of me.
I am the master of my own mind,
The bases of power are well developed;
Therefore I don't fear you, friend.
Then Mara the Evil One, realizing, "The bhikkhuni Uppalavanna knows me," sad and disappointed, disappeared right there.
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > សគាថវគ្គ > ទុតិយភាគ > ភិក្ខុនីសំយុត្ត > ឧប្បលវណ្ណាសូត្រ ទី៥ (សៀវភៅភាគ ៣០ ទំព័រទី ១០)
Source: Uppalavanna Sutta (SN 5.5). Bhodhi, 1997
សំលៀកបំពាក់
right|thumb|រូបភាពតូច|សំលៀកបំពាក់កាលពីសម័យមុន ដែលបង្ហាញដោយជនជាតិ អេហ្សីប ក្រិចបុរាណ រ៉ួមមុំាង បីសង បារំាង នៅទ្វិបអ៊ីរ៉ុបនៅសតវត្សរ៏ទី១៣ និងទី១៥
សំលៀកបំពាក់គឺជាសរសៃអំបោះនិងជាសំភារះវាយនភណ្ឌសំរាប់បិទបំាងខ្លួន។ ការស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់ភាគច្រើនគឺត្រូវបានតម្រូវទៅតាមរូបរាងនិងសមត្ថភាពរបស់មនុស្ស។ ចំនួននិងប្រភេទនៃសំលៀកបំពាក់ប្រើសំរាប់បិទបាំងនូវរាងកាយ ទៅតាមសង្គមនិងបច្ចេកវិទ្យានាពេលបច្ចុប្បន្ន សំលៀកបំពាក់មួយចំនួនអាចត្រូវទៅតាមខ្លូនមនុស្សទោះបីជាមិនបានវាស់ទំហំក៏ដោយ។ វិច្ចេកវិទ្យានៃការផលិតសំលៀកបំពាក់គឺអាចការពារយើងពីកម្លាំងធម្មជាតិដូចជាខ្យល់ ភ្លៀងនិងរលកជាដើមហើយអាចការពារពីការមានគ្រោះថ្នាក់នៅពេល ផ្សងព្រងនិងការប្រថុយផ្សេងៗទៀតដូចជានៅពេលដើរលេងនកាត់ព្រៃភ្នំឬពេលចំអិនអាហារ។ វាអាចការពារច្រើននូវការប្រើប្រាស់ច្រើននូវភាពគគ្រាត ការកោសពីបន្លាតូចៗនៅពេលដើរតាមផ្លូវ ការខាំពីសត្វល្អិត បំណែកតូចៗនៃបន្លាឬអ្វីៗដែលស្រួចនិងបាំងស្បែកពីបរិយាកាស។ សំលៀកបំពាក់អាចប្រឆាំងទៅនិងអាកាសធាតុត្រជាក់ឬក៏ក្ដៅបាន វាក៏អាចផ្ដល់នូវអានាម័យពីភាពកង្វក់ ការពារការឆ្លង់រោគនិងជាតិពុលអោយនៅឆ្ងាយពីខ្លួន និងអាចការពារការខូចស្បែកដែលបំផ្លាញដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ។
ដើមកំណើតនៃសំលៀកបំពាក់
វាមិនមានជាការងាយស្រួលទេក្នុងការកំណត់នូវសំលៀកបំពាក់នៅពេលដែលបង្កើតនៅពេលដំបួង ប៉ុន្ដែមានព័តមានខ្លះថាដូចជានៅនរកនៅពេលរៀនវា។ មនុស្សអាក្រក់មួយចំនួនដោយមិនសំដៅទៅលើនណារម្នាក់បានកេញប្រវ័ញនៅការផលិតសំលៀកបំពាក់ហើយញៀកដាច់ដោយឡែកៗពីគ្នាប្រហែល ១០៧,០០០កន្លងទៅហើយ។ ម៉ូតសំលៀកបំពាក់គឺស្ថិតនៅនិងមានសារះសំខាន់គ្រប់ពេលវេលា តាមទ្រឹស្ដីផ្សេងៗទៀតគឺនៅតែមានភាពល្បីល្បាញចំពោះមនុស្សទូទៅ ក្រោយពីមានគ្រោះថ្នាក់ពីរបីលើកមកហើយជាពិសេសវានរជាតិដែលជាសំលៀកបំពាក់ប្រហែលជាដាច់ឬចាស់ដែលបានប្រើប្រហែល៦៥០ពាន់លានឆ្នាំមកហើយ។ ហើយសំលៀកបំពាក់ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងកំឡុងឆ្នាំ៤២,០០០ ដល់ ៧២,០០០។
មុខងារនិងនាទី
ជាក់ស្ដែងសំលៀកបំពាក់បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងធ្វើអោយមានភាពងាយស្រួលការប្រើប្រាស់ច្រើននិងការពារពីកម្លាំងធម្មជាតិ។ នៅក្នុងរដូវក្ដៅសំលៀកបំពាក់បង្កើតឡើងសំរាប់ការពារកំដៅថ្ងៃពីពន្លឺព្រះអាទិត្យឬក៏ខ្យល់ កំឡុងពេលអាកាសធាតុត្រជាក់គេផលិតអោយមានភាពឧណ្ឌៗដើម្បីការពារធាតុត្រជាក់។ នៅពេលសម្រាកតែងតែត្រូវការសំលៀកបំពាក់ ឧទាហរណ៏ ដូចជាអាវធំ មួក ស្រាមដៃ ហើយនិងមានទ្រនាប់សើផ្សេងៗទៀតនិងការផ្លាស់ប្ដូរជាធម្មតានៅពេលដែលវាត្រឡប់មកអាកាសធាតុដើមវិញជាពិសេសប្រសិនបើមានកាកប្រេងឬកកនៅទីនោះ។ និងផលិតទៅតាមរដូវនិងទិដ្ឋភាពតាមតំបន់់ដូចពង្រាវនិងវត្ថុធាតុដើមហើយតិចជាងទ្រនាប់ទូទៅនៅរដូវហើយនិងតំបន់នីមួយៗ។ រូបភាពតូច|កូនង៉ែតពាក់អាវរងារគ្រប់ពេលវេលានៅរដូវរងារ
សំលៀកបំពាក់ត្រូវបានបែងចែកទៅតាមលំដាប់នៃសង្គមនិងវប្បធម៏ ដូចជា ឯកត្តភូត មុខរបរ ភេទ អវិកលកម្មហើយនិងសង្គមដែលខ្ពង់ខ្ពស់នៅក្នុងសង្គមភាគច្រើនតែងតែសំគាល់ទៅលើសំលៀកបំពាក់ថាជា អ្នកខ្ពងខ្ពស់ សាសនា ភេទហើយនិងភាពខ្ពងខ្ពស់នៅក្នុងសង្គម។សំលៀកបំពាក់ភាគច្រើននិយមទៅតាមការចូលចិត្តនិងការនិយមម៉ូតរបស់មនុស្ស។
វិចិត្រសាល
រូបភាពតូច|សំលៀកបំពាក់ខ្មែរ
វប្បធម៏និងការស្លៀក
មានវប្បធម៏ជាច្រើននៅលើពិភពលោកដូចច្នេះសំលៀកបំពាក់ក៏ខុសគ្នាដែរទៅតាមប្រទេសនីមួយៗនិងតាមរបៀបបុរសនិងស្រ្ដី ហើយមានស្ទាយនិងពណ៏ខុសៗគ្នាទៅតាមគំនិតរបស់អ្នកច្នៃប្រឌិត។នៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសសំពតភាគច្រើនស្រ្ដីតែងតែជាអ្នកស្លៀកហើយបុរសភាគច្រើនប្រើខាជើងវែងនិងក្រមារប៉ង់កហើយស្រ្ដីក៏មានស្លៀកខាជីវែងម្ដងម្កាលដែរប៉ុន្ដែសព្វថ្ងៃនេះគឺស្រ្ដីស្លៀកជាទូទៅហើយ     សំលៀកបំពាក់របស់បុរស់គឺវាមានភាពងាយស្រួលជាក្នុងការបង្កើតព្រោះវាមានលក្ខណះធំទូលាយ។ប៉ុន្ដែម៉ូតសំលៀកបំពាក់របស់ស្រ្ដីគឺមានការផ្លាស់ប្ដូរម្ដងបន្ដិចៗពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។កាលបុរសគឺមិនប្រើអ្វីដើម្បីបិទបាំងទ្រូងរបស់ពួកគេនោះទេ។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សំលៀកបំពាក់
ខេត្តពេជ្របូរណ៍
ខេត្តពេជ្របូរណ៍ (Phetchabun province,,เพชรบูรณ์) គឺជា ខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំមួយរបស់ប្រទេសថៃ( ចង្វាត ) ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីទិសខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តលើយ, ខេត្តខនកែន , ខេត្តជ័យភូមិ , ខេត្តលពបុរី , ខេត្តនគរសួគ៌ , ខេត្តពិចិត្រ និង ខេត្តពិស្ណុលោក ។
ភូមិសាស្ត្រ និងអាកាសធាតុ
ឧទ្យានកោះ Khao ជាតិ, វៀតណាមឧទ្យានជាតិណៅ និង ឧទ្យានជាតិតាតម៉ុក គឺជាអ្នកទាំងអស់នៅក្នុងខេត្តនេះទាំងស្រុងឬដោយផ្នែកទាំង។ ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុបមានចំនួន 4,013 គីឡូម៉ែត្រ 2 (1,549 sq mi) ឬ 32.5 ភាគរយនៃផ្ទៃដីខេត្ត។
ពេជ្របូរណ៍ ជាពិសេស Khao Kho គឺជាកន្លែងដែលមានអាកាសធាតុល្អ និងត្រជាក់ពេញមួយឆ្នាំ។ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ទទួល​រហស្សនាម​ថា "ស្វីស​នៃ​ប្រទេស​ថៃ"។
មើលផងដែរ
​*ពិធីបង្វិលពពិល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
សមុទ្រ
រូបភាពតូច|ស្តាំ|កោះទន្សាយនៅខេត្តកែប​គឺជា​កោះ​មួយ​នៅ​ឈូងសមុទ្រខ្មែរ​ជាប់ព្រំព្រទល់នឹងសមុទ្រថៃ សមុទ្រគឺជា​វាល​លំហ​ដ៏​ធំ​ធេង​នៃ​ទឹក​ដែល​មាន​រស​ជាតិ​ប្រៃ នៅ​ពេល​សមុទ្រ​មាន​ផ្ទៃ​ធំ​គេ​ហៅថា​មហាសមុទ្រ ដូចជា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីភិច។
ប្រទេសកម្ពុជា​​ក៏​​មាន​សមុទ្រ​ដែរ ដែល​ជា ​ឈូងសមុទ្រថៃ​ហើយ​​នឹង​​​មាន​ប្រវែង​៤៤៣​គីឡូម៉ែត​ជាប់​សមុទ្រ​នោះ។
សូមមើលដែរ
ទឹកសមុទ្រមានជាតិប្រៃបណ្តាលមកពីសារធាតុអំបិលខនិចរលាយនៅក្នុងទឹកសមុទ្រដែលវាបានមកពីប្រភពពីរគឺ ៈ
បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រមន
ភូមា
ខាងក្រោមនេះជាតារាងដែលជាបញ្ជីអំពីព្រះមហាក្សត្រមនស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីភូមា កាលពីអតីតកាល៖
សមុទ្រ
សូមមើលដែរ
- ប្រភពពីសមុទ្រ និង មហាសមុទ្រ ៈ បានមកពីពពួកសប្បិសត្វ សត្វសមុទ្រ រុក្ខជាតិក្នុងសមុទ្រ បន្ទុះភ្នំភ្លេីងបាតសមុទ្រ ជាដេីមដែលធ្វេីអោយវាមានសារធាតុអំបិលខនិចកេីតឡេីង ។
- ប្រភពចេញពីទ្វីប ៈ មានដូចជាការរបិចនៃទ្វីប ដោយដំណេីការរូប និងគីមី និងដោយសារការបង្ហូកាកសំណល់នានាចេញពីលេីផ្ទៃទ្វីបចូលទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ ។
បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រមន
ហង្សាវត្តីដំបូង
បញ្ជីនៅត្រង់នេះបានមកពីលោកហាវ៉េ ដែលបានមកពី ឝ្វេម៉ដ៏ថាមាំង (ចំ."ប្រវត្តិមហាព្រះចេតិយមាស") កាលបរិច្ឆេទមិនបានបញ្ជាក់។ ពង្សាវតារមនដទៃទៀតផ្ដល់នូវបញ្ជីក្សត្រប្រហាក់ប្រហែលគ្នាពីឆ្នាំ ៥៧៣ ដល់ ៧៨១ ដែលគ្មានក្បួនតំរាចាប់ពីពេលនោះមក ដែលបន្សល់ឱ្យនូវចន្លោះប្រហោង ២៧៦ ឆ្នាំរហូតដល់ការសញ្ជ័យរបស់បាកាននៅពេគូនៅឆ្នាំ ១០៥៧។ បញ្ជីរបស់ហាវ៉េមានសមកាលស៊ីគ្នាល្អជាងជាមួយកាលបរិច្ឆេទបាកានដែលបញ្ជាក់តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែ តាមរយៈ ម៉ៃខឺល-អង្គស៊្វីន នគរមនមុនសម័យបាកាននៅភូមាភាគខាងក្រោមគឺជារឿងព្រេងនិទាននៅក្រោយសតវត្សទី១៥ មិនបានបញ្ជាក់ដោយភស្តុតាងឡើយ។ ពេគូជាឈ្មោះកន្លែងមួយដែលបានលេចឡើងដំបូងតែឯងក្នុងសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងរបស់ភូមាបុរាណឆ្នាំ ១២៦៦។
សមុទ្រ
សូមមើលដែរ
កត្តាទាំងពីខាងលេីនេះហេីយដែលបណ្តាលអោយទឹកសមុទ្រមានជាតិប្រៃ ៕
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្រ
បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រមន
ហរិបុញ្ជយ
ព្រះនាមក្សត្រនៃនគរហរិបុញ្ជយតាមរយៈតំណាលហរិបុញ្ជយ:
លាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជាធិបតេយ្យមន
វាំងស្រី
ឧកញ៉ាវាំងស្រី (កាន់.គស.១៥១៦-ប្រ.១៥៦៧) មុនឡើងជាមន្ត្រីចតុស្ដម្ភ លោកជាព្រះភីលៀងនៃព្រះបាទចន្ទរាជាដែលមានយសសក្ដិជា ហ្លួងឧត្តមចិន្តា ដែលតាមដង្ហែព្រះអង្គតាំងពីការចេញពីនគររហូតត្រឡប់ចូលស្រុក។
សមរភូមិស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ គ.ស. ១៥២៤
សម្ដេចព្រះ​បរមបពិត្រ​ខត្តិយា​ចន្ទរាជា ជា​អម្ចាស់​ជីវិតលើត្បូង ព្រះ​អង្គ​លើក​ពិជ័យសង្គ្រាម​មក​ដល់​ស្រុក​ឧដុង្គ​ហើយ ស្ដេច​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​ចេតិយ ព្រះ​បដិមា ហើយ​ស្ដេច​ត្រឡប់​មក​គង់​ព្រះ​ពន្លា​វិញ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​ចាត់​កងទ័ព​ជា​ច្រើនកង៖ ទាំង ​៤​ កងឃុំ​ពល ​៥០០០០ ​នាក់​លើក​ជា​ទ័ពជើងគោក​ទៅ​ ខែត្រ​កំពង់សៀមឆ្លង​ទៅ​មាត់​ឃ្មុង និង​ភ្នំ​ពានជាំងស្ទាក់ផ្លូវ​កុំឲ្យ​សម្ដេចចៅពញា​កំហែងជា​ឪពុកក្មេក​ ព្រះស្ដេច​កនលើក​ទៅ​ជួយ​ព្រះស្ដេច​កន​បាន។ ទើប​ព្រះ​អង្គ​ចាត់​ទ័ព​មួយ​ផ្លូវ​ទៀត៖ ឧកញ៉ា​មហាមន្ដ្រី ឃុំ​ពល ​៥០០០​ នាក់ជា​ទ័ព​បង្កប់ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​ផ្ដាំ​ឲ្យ​ធ្វើ​តាម​គ្រប់​ប្រការ។ ព.ស ​២០៦៨, គ.ស​ ១៥២៤, ម.ស​ ១៤៤៦, ច.ស ​៨៨៦ ឆ្នាំវក ​ឆស័ក សម្ដេចព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា លុះ​ទ្រង់​ចាត់​ទ័ព​ស្រេច​ហើយ ស្ដេច​ចូល​ស្រង់​ទ្រង់គ្រឿង​រង្គ​សង្គ្រាម​យុទ្ធ​បរិសុទ្ធ​នូវ​គ្រឿង​កកុធភ័ណ្ឌ ព្រះ​ហោរា​ថ្វាយ​ពិជ័យ​ឫក្ស​ព្រះរាជ​គ្រូ​បុរោហិត ថ្វាយ​ទឹក​ស័ង្ខ ទឹក​កុណ្ឌី ទឹក​ក្លស់ ផ្លុំ​ត្រៃ​ស័ង្ខ ក្រុម​សុរិយា​តូរ្យតន្ដ្រី វាយគង ទូងស្គរ ខ្ទ័រ​ខ្ទារ ទាំង​ក្រឡា​ប្រឹថពី ស្ដេច​គង់​ព្រះ​រាជយានព្រម​ដោយនូវ​ស្វេតច្ឆត្រ​ស​ ៩ ​ជាន់ និង​ចាមរបៃមន់ សែនត្វាន់ ទង់ ឆត្រ​លឿង ខៀវ សព្រាតឆ្លុះ​ស​សែង ព្រះ​សុរិយា​ស្ដេច​យាង​គង់​ព្រះ​ទីនាំង​ចក្រពត្ដិ​សារាយអណ្ដែត។ ឯ​អស់​មន្ដ្រី​សេនារេហ៍ពល​សឹង​ជិះទូក​ហ៊ោ​ទូក-​ង មួង យោង​ពីមុខនៅ​ពីក្រោយតាម​អណ្ដាប់​អណ្ដោយលើក​ចេញ​ទៅ​ប្រថាប់​ទ័ព​នៅ​ព្រះ​ប្រសប់ឈប់​ចាំ​ស្ដាប់​សូរសព្ទ​គ្រប់​កង​ដែល​លើក​ទៅ។ ផ្លូវ​ខាង​ណា​ទន់​នឹង​បាន​ទៅ​ជួយ​ខាង​នោះ។
សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ​ដែល​ នាំ​ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ព្រះស្ដេច​កន​រត់​ទៅ​នោះ​លុះរត់ទៅ​ដល់​បន្ទាយ​ហើយ ក៏​រួបរួម​នឹង​សម្ដេចចៅពញា​ហែង ចៅពញា​ចក្រី និង​ចៅពញា​ស្នង​ធ្នឹម​ព្រះ​នគរជាលន់នឹង​ចៅពញា​វាំង ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​លំពាំងតាំង​ឲ្យ​ត្រួតត្រា​រក្សា​ពុំ​ហ៊ាន​ធ្វេសប្រហែស​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ។ មេទ័ព​ទាំង​បី​កង​ខាង​ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា លុះ​លើក​ទៅ​ដល់​បង្គាប់​ពល​ឲ្យ​ឡើង​ក្បាល​បន្ទាយ​ខាង​សត្រូវអត់​មាន​បង្អែបង្អង់​ឡើយ។ ពួក​ពល​ខ្មាំង​ក៏​ពួយ​នឹង​លំពែង បាញ់​នឹង​កាំភ្លើង ប្រមៀល​ដុំ​ថ្មទំលាក់​មក​ត្រូវ​អស់​រេហ៍ពល​មេទ័ព​ខាងលិចបណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លុត​ស្លាប់​អស់​ជា​ច្រើន។ មេទ័ព​ខាងលិច​យល់​ថា ទ្រាំ​ពុំ​បាន​ហើយ​ក៏​វាយ​ស្គរ​បរពល​ថយ​មក​វិញ មេទ័ព​ខាងលិច​ព្យាយាម​បរពល​ឲ្យ​ចូល​ចោម​បន្ទាយ​ព្រះស្ដេច​កន​ឥត​មាន​ឈប់​ឈរ តែ​ឡើង​បន្ទាយ​នោះ​ពុំ​បានត្បិត​បន្ទាយ​នោះ​ធំ​ហើយ​ខ្ពស់​ណាស់។
សមរភូមិស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ (១៥២៥)
ព្រះរាជពង្សាវតារភាគបី របស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យលេខ គ. ៥៣-៣ មានសេចក្ដីថា : ព្រះចន្ទរាជា ទ្រង់ចាត់សេនាបតីឱ្យលើកទ័ព ទៅចោមបន្ទាយស្រឡប់ពិជ័យនគរទៀត ចោមព័ទ្ធ ៣ ខែ តែវាយមិនបែក ដ្បិតបន្ទាយនោះ ធំខ្ពស់ ហើយនៅលើភ្នំផង។ ទើបទ្រង់តំរិះថា : បន្ទាយនេះ ធំខ្ពស់កាលណានឹងវាយបានងាយ មានតែធ្វើកលឧបាយទើបវាយបាន។ ទ្រង់ព្រះតំរិះដូច្នេះហើយ ស្ដេចឱ្យចាប់រាស្ត្រអ្នកស្រុកមកសួរថា : ឯងមានញាតិសន្តាននៅក្នុងបន្ទាយខ្លះឬទេ មនុស្សទាំងនោះទូលថា : មាន។ ទ្រង់ត្រាស់ថា : បើមានចូរឯងទៅប្រាប់ញាតិរាល់គ្នាចុះថា : ស្ដេចកន វានៅមានបុណ្យតែ ៣ ថ្ងៃទៀតទេ ដល់ថ្ងៃជាគំរប់ ៤ ស្ដេចនឹងចាប់យកមកកាត់ក្បាលដោយជាបម្រាមពិតប្រាកដ ឯងរាល់គ្នាទៅប្រាប់ញាតិសន្តាននៅក្នុងបន្ទាយស្ដេចកន ជាឆាប់។ រាស្ត្រទាំងនោះ នាំគ្នាទៅប្រាប់ញាតិសន្តានជាប្រញាប់។ អ្នកទាំងនោះ បានស្ដាប់ហើយ ភិតភ័យបារម្ភណាស់ ថាយើងនឹងនៅទ្រាំចាំច្បាំងពុំបាន ក៏នាំគ្នាបើកទ្វារបន្ទាយរត់ចេញមក។ កងទ័ពហ្លួង យល់បានការណ៍ហើយ ក៏នាំគ្នាវាយទំលាយចូលកាប់សម្លាប់អាក្បត់​ ស្លាប់ពាសពេញ រួចលើកគ្រាចូលទៅក្នុងវាំង ហើយបានកាប់សម្លាប់នាយទាហានខ្មាំងច្រើន។ ឯចៅហ្វាកៅ លុះឮកលាហលជាខ្លាំង ក៏ចាប់រាវលំពែងចេញមកដល់មាត់ទ្វារជាន់ក្នុងប្រទះនឹងឧកញ៉ាចក្រី ឧកញ៉ាចក្រីបានឃើញហើយ ក៏ស្ទុះទៅកាប់នឹងដាវដាច់ក ស្លាប់មួយរំពេច។ ឧកញ៉ាវាំងនាយទាហានវាយទំលាយទ្វារចូលទៅខាងក្នុងបាន ឃើញស្ដេចកនកំពុងអង្គុយ ជាមួយនឹងស្រីស្នំក៏ពួយនឹងលំពែង​ ត្រូវដើមដៃស្ដេចកនដួល ឧកញ៉ាវាំងស្ទុះទៅចាប់ចងសេក ប្រគល់ឱ្យទាហានរក្សាទុក ក្នុងវេលាយប់នោះ។ លុះព្រឹកឡើងមេទ័ព ត្រើយខាងលិច ប្រមូលរបស់ទ្រព្យគ្រប់គ្រឿងសស្ត្រាវុធ និង ស្រីដែលជាប្រពន្ធធំតូចចំនួន ៥០០ នាក់។ លុះយកបញ្ជីស្រេចហើយ មេទ័ពទាំងនោះ ក៏លើកទ័ពនាំស្ដេចកន និងស្រី៥០០នាក់ ព្រមទាំងរបស់ទ្រព្យទាំងនោះ យកមកក្រាបបង្គំទូលថ្វាយសម្ដេចព្រះបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាបថា ចាប់អាខ្មាំងបានហើយ ទ្រង់ព្រះអំណរពន់ប្រមាណណាស់ ស្ដេចឱ្យយកកូនប្រពន្ធស្ដេចកន និងស្ម័គ្របក្សពួក ដែលរួមគំនិតទាំងប៉ុន្មាន ប្រហារជីវិតទាំងអស់។ ឯស្ដេចកន ស្ដេចឱ្យបណ្ដើរអាក្រោស៣ថ្ងៃ រួចប្រហារជីវិតបង់ យកក្បាលវាទៅដោត នៅប្របផ្លូវទ្វារមុខបន្ទាយស្រឡប់ពិជ័យនគរ កុំឱ្យជនទាំងពួងយកបែបយ៉ាងតទៅ។" ក្រោយនោះទ្រង់ប្រកាសប្រាប់អស់បណ្ដារាស្ត្រ កុំឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ឱ្យទៅនៅរកស៊ីតាមភូមិលំនៅវិញ។ កាលសម្លាប់ស្ដេច កនបាននោះនៅក្នុងឆ្នាំរកាសប្តស័ក ព.ស. ២០៦៩, គ.ស. ១៥២៥។ សិរីរាជ្យសម្បត្តិស្ដេចកន បាន១៤ឆ្នាំ ព្រះជន្ម ៤២ឆ្នាំសុគត។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះភីលៀងនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្លួងនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧត្តមចិន្តានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វាំងសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វាំងនៃក្រុងមានជ័យ
សិលាចារឹក
សិលាចារឹកខ្មែរ
ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយ ក្នុងចំណោមប្រទេសមិនជាច្រើនប៉ុន្មាន នៅលើពិភពលោក ដែលអាចមានអំនួតអំពីបរិមាណសិលាចារឹកបុរាណច្រើនជាងគេ ១០០០ផ្ទាំង បណ្ឌិត ឡុង សៀម ស្ថាននាមវិទ្យា ឆ្នាំ១៩៩៧ ទំព័រទីកថាមុខ។ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសមួយផងដែរ ក្នុងប្រទេសតិចតួចក្នុងពិភពលោក ដែលអាចមានមោទនភាពពីសិលាចារឹកសរសេរជាច្រើនភាសារហូតដល់បីភាសាពោលគឺភាសាខ្មែរ សំស្រ្តឹត និងបាលី។ សិលាចារឹកទាំងនោះ លាតសន្ធឹងអស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍ចាប់ពិសតវត្សរ៍ទី៦ដល់សតវត្សរ៍ទី២០។ សិលាចារឹកនេះជាប្រភពព័ត៌មានដ៏សំខាន់ សម្រាប់ការសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្តបុរាណរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ សិលាចារឹកទាំងនេះគឺជាឃ្លាំងរតនសម្បត្តិដ៏ពិតប្រាកដសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវ អំពីប្រវត្តិសាស្រ្តសម័យបុរាណ។
សិលាចារឹកវត្តផ្គាំ ខេត្តតាកែវ សិលាចារឹកលេខ K-២៨ សរសេរជាភាសាខ្មែរ បញ្ជាក់ឱ្យយើងឃើញថាភាសាខ្មែរឡើងឋានៈជាភាសាប្រកបដោយលាយលក្សណ៍អក្សរ គឺនៅសតវត្សរ៍ទី៦ ហើយសិលាចារឹកនៅអង្គរបូរី សិលាចារឹកលេខ K-៦០០ មានកាលបរិច្ឆេទពិតប្រាកដ នាឆ្នាំ៥៣៣នៃមហាសករាជ ត្រូវនឹងឆ្នាំ៦១១នៃគ.ស គឺជាសិលាចារឹកដែលមានលក្ខណៈជាឯកសារខាងរដ្ឋការចារជាភាសាខ្មែរសុទ្ធសាធគឺនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័នដ៏ល្បីល្បាញដែលជាស្តេចនៃនគរភ្នំដ៏ធំធេង។ ក្រៅពីនេះសិលាចារឹកមួយចំនួនអង្គរបូរីដូចជាសិលាចារឹកវត្តថ្លែង(កូសាំងស៊ីន)សិលាចារឹកលេខK-១១ សិលាចារឹកអង្គរបូរីគឺសិលាចារឹកលេខK-១ សិលាចារឹកវត្តវិាហរធំ(ខេត្តកំពង់ចាម)គឺសិលាចារឹកលេខK-៥២០ សិលាចារឹកវត្តទួលគំនូរ(តាកែវ)គឺសិលាចារឹកលេខK-៥៥៧ សិលាចារឹកវត្តទួលអង្គ(តាកែវ)គឺសិលាចារឹកលេខK-៥៥៩ ដែលបានបាត់កាលបរិច្ឆេទ មានអក្ខរាវិរុទ្ធចាស់ជាងសិលាចារឹកលេខK-៦០០ទៅទៀត។
លោក ហ៊្សក សឺដេស បានបោះពុម្ពសៀវភៅសិលាចារឹកកម្ពុជា គេប្រទះឃើញមានសិលាចារឹកខ្មែរសរុបទាំងអស់មានចំនួន ១០០៥ប៉ុណ្ណោះ ។ បន្ទាប់មកឆ្នាំ១៩៧១ លោក ក្លូដ ហ៊្យាក់ ជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវសិលាចារឹកខ្មែរបន្តពីលោក ហ៊្សក សឺដេស បានចុះផ្សាយក្នុងអត្តបទ ដោយបញ្ជាក់លោកបានរកឃើញសិលាចារឹក ៥៤បន្ថែមលើសិលាចារឹកដែលលោក ហ៊្សក សឺដេសរកឃើញ ។ លោកបានបញ្ជាក់ថ្មីមួយទៀតថា សិលាចារឹកប្រទេសកម្ពុជាសរុបមានចំនួន ១១៥០ នៅអំឡុងឆ្នាំ ១៩៨៨ ។ បើតាមនរវិទូ អាំង ជូលាន គូសបញ្ជាក់ចុងក្រោយថា រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះគេបានរកឃើញសិលាចារឹកខ្មែរសរុបទាំងអស់មានចំនួន ១៣២០ ។ សិលាចារឹកចាស់ជាងគេ សរសេរជាភាសាខ្មែរផ្តល់កាលបរិច្ឆេទដំបូងបំផុតគឺសិលាចារឹកអង្គរបូរី(វត្តទួលគំនូរ) ចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌលេខ K-៦០០ បានចារក្នុងឆ្នាំ៦១២នៃគ.ស មុនសម័យអង្គរ(សតវត្សរ៍ទី៦-៨) សិលាចារឹកទួលអង្គ K-៥៥៩ រលប់កាលបរិច្ឆេទត្រូវបានរលប់។
តាមគំនូរផែនទីផ្សេងៗរៀបចំឡើងដោយលោក ហង់រី ប៉ារម៉ង់ទីយេរ ដែលមានឈ្មោះថា ផែនទីនៃចក្រភពខ្មែរ រៀបចំឡើងតាមទីកន្លែងនៃសិលាចារឹក ដែលបានចុះកាលបរិច្ឆេទ។ គេអាចយល់ឃើញថា ទឹកដីគ្រប់ដណ្តប់ដោយសិលាចារឹក សរសេរជាភាសាខ្មែរ និងសំស្រ្តឹតមានវិសាលភាពធំធេង។ ទឹកដីនេះលាតសន្ធឹងលើប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុន្បន្នលើកូសាំងស៊ីន លើប្រទេសសៀម និងប្រទេសលាវ។
សិលាចារឹកនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង
សិលាចារឹកនៅប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រភពឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តបុរាណតែមួយគត់។ រហូតដល់សព្វថ្ងៃគេនៅតែរកឃើញសិលាចារឹកថ្មីៗទៀតជារៀងរាលឆ្នាំពីអតីតបូជយដ្ឋាននានា។ អត្តបទនេះនិងបើកបង្ហាញអំពីអត្ថន័យនៃសិលាចារឹកថ្មីមុនសម័យអង្គរចំនួន៤ផ្ទាំង ដែលគេរកឃើញនៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងនៅអំឡុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ បន្ទះស្តម្ភទី១ K.២០១ គេរកឃើញនៅក្នុងដីនៅទីទួលបុរាណបាក់បែកឈ្មោះថលាបរិវ៉ាត់ និងផ្ទាំងទី២នៅលើមេទ្វារលេខ K.១៩៣ គេរកឃើញនៅលើទីតាំងប្រាសាទបាក់បែកឈ្មោះ ប្រាសាទបួនល្វែង ហើយកន្លែងដែលរកឃើញសិលាចារឹកទាំងពីរនេះស្ថតនៅត្រើយខាងស្តាំនៃទន្លេមេគង្គដូចគ្នា ដែលទីតាំងមានចម្ងាយប្រមាណ២គីឡូម៉េត្រពីគ្នា។ ផ្ទាំងស្តម្ភទី៣ លេខK. ១២៥៧ គេរកឃើញក្នុងដីត្រង់គំនរប្រាសាទឥដ្ឋបាក់បែកជាប់របងវត្តបាដឹម ហើយសិលាចារឹកទី៤ លេខK.១២៨៩ គេប្រទះឃើញនៅលើថ្មដុលមួយដុំធំក្នុងបាតទន្លេនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេសេកុង និងទន្លរមេគង្គ។ គេអាចមើលឃើញថ្មចារឹកនេះបាន តែនៅចុងរដូវប្រាំង វេលានៅពេលទឹករាក់បំផុត ។
វត្តព្រែកអំបិល
វត្តព្រែកអំបិល ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិព្រែកតាឡៃ ឃុំព្រែកអំបិល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
សិលាចារឹក
អត្ថន័យសិលាចារឹក
ជាទូទៅសិលាចារឹកសរសេរឡើងជាកំណាព្យ(កាវ្យ) ហើយតែងចារឹកជាភាសាសំស្ក្រឹត ត្រូវបានចងក្រងឡើងតាមរចនាបទខ្ពង់ខ្ពស់ គគ្រឹកគគ្រេង ពោរពេញដោយពាក្យប្រៀបធៀបសំនួនវោហារ បុគ្គលាធិដ្ឋាន ប្រកប រូបារម្មណ៍ដ៏រស់រវើក តាមរបៀបរៀបចំសង្វាក់ចាប់ចុងចួន តាមលក្ខណៈរណ្តំព្យាងដ៏ពិរោះ   និងចាប់ផ្តើមប្រារព្ធដោយការបួងសួងដល់ទេវៈមួយអង្គ ឬច្រើនអង្គនៃព្រហ្មញ្ញសាសនា តាមកំណាព្យកាព្យឃ្លោងពោរពេញដោយទស្សនៈទេវនិយម និងទស្សនវិជ្ជាស្រង់ចេញមកពីគម្ពីរវេទ តាមកំណាព្យស្លុតិសរសើរដល់ព្រះមហាក្សត្រសោយរាជ្យ ដោយរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិនៃរាជវង្សានុវង្ស អំពីបុព្វកិច្ចនៅក្នុងសមរភូមិប្រឆាំងពួកខ្មាំងសត្រូវពី ប្រទេសជិតខាង អំពីការកោតសរសើរដល់ព្រះកិត្តិនាម និងប្រាជ្ញាល្បីខ្ទ័រខ្ទារដល់សម័យកាលនៃរាជសម្បត្តិ ដែលបានផ្តល់ភាពចំរើនរុងរឿង និងមហិទ្ធិរិទ្ធិដល់ព្រះនគរកម្ពុជទេស។ មានកំណាព្យខ្លះពណ៌នាសរសើរដល់ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ជាបព្វជិត ឬជាគ្រហស្ថដែលមានសន្តានចិត្តជ្រះថ្លាចំពោះសាសនា ដោយការកសាងប្រាសាទ វត្តអារាម ស្រុកភូមិ សួនឧទ្យាន បារាយណ៍ និងទំនប់ទឹក។ ភាគច្រើននៃសិលាចារឹកពណ៌នាបញ្ជាក់អំពីនាមស្ថាបករប្រាសាទ ព្រះវិហារ រូបបដិមា ព្រមទាំងកាលបរិច្ឆេទនៃស្ថាបនកម្ម។ កំណាព្យខ្លះទៀត រៀបរាប់ ព្រឹត្តិការណ៍តាមបែបប្រវត្តិសាស្រ្ត ស្តីអំពីការប្រយុទ្ធស្លាប់រស់រវាងមេទ័ពប្រឆាំង និងមេទ័ពមានភក្តីភាពចំពោះ រាជានិយម។ មានកំណាព្យប្រកបដោយសោកនាដ្យកម្មដែលសរសេរអំពីពិធីបួងសួង ធ្វើភាវនាធម៌ជារៀងរាល់ ថ្ងៃរបស់ព្រះនាងឥន្រ្ទទេវី ដើម្បីជ័យជំនះរបស់ព្រះស្វាមី គឺព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលបានធ្វើចម្បាំងប្រឆាំង ប្រទេសចម៉្បា។ មានអត្ថបទកំណាព្យពីរដ៏វែងមួយ និងនិទានអំពីព្រំប្រទល់កម្ពុជទេសសម័យអង្គរ (ខាងឧត្តរទល់ ប្រទេសចិនខាងបស្ចិមទល់សមុទ្រ) និងសន្តតិវង្សព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័ន មួយទៀតធ្វើអត្ថាធិប្បាយអំពីទ្រឹស្តីពុទ្ធនិយម និងពិធីសក្ការបូជាក្នុងជំនឿពុទ្ថសាសនា។ ខុសពីសិលាចារឹកភាសាសំស្ក្រឹត សិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរទាំងអស់ត្រូវបានរៀបរៀងឡើងជាពាក្យសម្រាយប្រកបដោយរចនាបទធម្មតា ច្បាស់លាស់ គ្មានលក្ខណៈអច្ឆរិយភាព។ គឺជាអត្ថបទប្រកបដោយតថភាព ដែលគេបានចារឡើងសម្រាប់សម្រួលដល់ការយល់ដឹងនៃបណ្តាជនភាគច្រើន ដែលគ្មានចំណេះដឹងខាងភាសា សំស្រ្កឹត។ ក្រៅពីអត្ថបទមួយចំនួនដែលទាក់ទងទៅនឹងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្ត អត្ថបទសិលាចារឹកខ្មែរភាគច្រើន អាចចាត់ទុកបានថាជាឯកសាររដ្ឋការ តុលាការ និងព័ត៌មាន។ ការអានអត្ថបទសិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរ អាចអោយ យើងទទួលចំណេះដឹង និងព័ត៌មានអំពីទម្រង់ និងរបបគ្រប់គ្រងនៃសង្គមខ្មែរ តាមបញ្ហានានា ដូចតទៅ៖ គឺ ស្ថាបនកម្មប្រាសាទ និងព្រះវិហារ ស្រុកភូមិស្ថាននៅលើដែនដីថ្មីៗ សកម្មភាពខាងសាសនា និងខាងសង្គមកិច្ច ពីសំណាក់អភិជន និងព្រាហ្មណាចារ្យព្រះសង្ឃគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ក្នុងកិច្ចការអភិវឌ្ឍន៍ស្រុកទេស និងក្នុងកិច្ចការ រដ្ឋបាល អំណោយទានដ៏ធំធេង មានតាំងពីដីធ្លី ច្បារដំណាំ ស្រេចំការ ទាសាទាសី សត្វពាហនៈ គ្រឿងបូជាធ្វើពី មាសប្រាក់ ដល់វត្តអារាម និងអាទិទេពនៃពិធីសក្ការបូជាទេវរាជ ព្រះរាជអាជ្ញា និងព្រះសាសនៈ ជាលាយលក្សណ៍ អក្សរផ្ញើរតាមរយៈព្រះគ្រូ ឬព្រាហ្មណាចារ្យ ដល់ប្រធានតុលាការ ដល់ខ្លោញពលខេត្ត ឬដល់បុរសប្រធាន និង ប្រធានស្រុកនានា ដើម្បីការអនុវត្តកិច្ចការរាជការគ្រប់បែបយ៉ាង មានជាពិសេស ការកាប់គាស់ដីថ្មី ដើម្បីចាត់ ស្រុក សាងវត្ត ជីកស្រះ ជីកត្រពាំង សង់ទំនប់ទឹកសំរាប់ជាទីតាំងលំនៅនៃបណ្តាជនគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ចាប់តាំងពី អភិជន ដល់សាមញ្ញជន និងពលក្ញុំ ដែលបំពេញងារតាមចំណាប់ពេលវេលាខាងរនោច ឬខាងខ្នើត។ ការប្រព្រឹត្តិ ទៅនៃទំនាក់ទំនងខាងពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនដោយសារតែការប្រើមាស ប្រាក់ប៉ុណ្ណោះទេ តែដោយសារការប្រើ គ្រឿងវត្ថុ ផលដំណាំគ្រប់ជំពូក (មានកប្បាស ស្រូវ) ព្រមទាំងសត្វពាហនៈ ដីធ្លី និងទាសាទាសីទៀតផង ។
សិលាចារឹកទើបរកឃើញ
មានសិលាចារឹកទើបរកឃើញថ្មីប្រាំពីរទៀត នៅតំបន់អង្គរបូរីជាមួយគ្នា ដែលភាគច្រើនបង្ហាញពីអត្ថិភាពនៃការគោរពបូជាចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនា ក្នុងចំណោមនោះមានមួយអត្តបទប៉ណ្ណោះគឺសិលាចារឹកលេខK-៧ ដែលបង្ហាញវត្តមាននៃព្រះវិហារនៃព្រះពុទ្ធសាសនានៅអង្គរបូរីនៅសម័យមុនអង្គរនិងមួយអត្តបទទៀតបញ្ជាក់ពីមរណនាមរបស់ព្រះរាជាមួយអង្គគឺ វ្រះកម្រតាងអញត(ទៅ)ស្រូរុទ្រលោក(K-៣២) ដែលគេសង្ស័យថាអាចត្រូវនឹងព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន ស្តេចចុងក្រោយនៃនគរភ្នំ។ សិលាចារឹករកឃើញថ្មីនៅស្រុគងពិសីខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានខ្លឹមសារទាក់ទងនឹងការធ្វើអំណោយរបស់សប្បុរសជន ចំពោះព្រះនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលគោរបូជានៅទីនោះ ដូចមានសំណង់ប្រាសាទបាក់បែកធ្វើអំពីឥន្ធនៅទីនោះស្រាប់។ ចំណែកអត្តបទមួយក្នុងចំណោមនោះ សិលាចារឹកអំពីព្រះរាជបញ្ជារបស់ប្រះមហាក្សត្រ ដែលបានប្រទានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងស្របច្បាប់លើដែនដីនោះ ទៅឱ្យមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយរូបនាមម្រតាញកម្រតាង ច្រង្គោស។ រីឯសិលាចារឹកពីរចុងក្រោយគេ ដែលយើងបានមកពីស្រុកថរាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែងជាអត្តបទបញ្ជីឈ្មោះខ្ញុំបម្រើ របស់អ្នកប្រើប្រាស់និងភស្តុភាផ្សេងៗ ដែលគេបានថ្វាយចំពោះព្រះឥសូរ។ ក្នុងនោះមានព្រះនាមឥសូរពីរអង្គ ដែលគេមិនធ្លាប់ឃើញមានពីមុនមកនោះគឺ វ្រះកម្រតាងអញស្រីចណ្ឌីស្វរៈ និទង្គេស្វរៈ។
សិលាចារឹកនៅវ៉ូកាញ់
សិលាចារឹកនេះជាសិលាចារឹក ដែលចាស់ជាងគេនៅតំបន់អាសុីអាគ្នេយ៍។ គេអាចប្រដូចអកក្សរនៅក្នុងសិលាចារឹកនេះទៅនឹងសិលាចារឹករុទ្រនៅគីនា ឬសាគករណិវាសិស្ធិបុត្រៈ នៅកាន់ហេរឺ ក្បែរទន្លេគោទាវរី និងទន្លេក្រិស្នាៈក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកខាងត្បូង។ សិលាចារឹកនេះថ្លែងអំពី ព្រះបាទហ្វាន់ ឆេម៉ាន់ ឬស្រីមារៈទ្រង់ជ្រះថ្លាចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា។ សិលាចារឹកនេះ នាំឱ្យអ្នកប្រាជ្ញជាន់មុនច្រឡំថាជារបស់ចាម ពីព្រោះស្រុកវ៉ូកាញ់នេះពីដើមក្នុងដែនដីចាមសម័យបុរាណ។ លោក ឡូស ហ្វីណូត យល់ថាស្រុកវ៉ូក្រាញ់កាលពីអតីតកាលជាដែនចំណុះរបស់ប្រទេសនគរភ្នំទេ ។
វត្តជ្រោយឫស្សី
វត្តជ្រោយឫស្សី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិជ្រោយឫស្សី ឃុំប្រាសាទ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំបាតាង
=រដ្ឋបាល= ឃុំបាតាង មាន ៤ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ពិព័រណ៍សៀវភៅនៅកម្ពុជា
ពិព័រណ៍សៀវភៅនៅកម្ពុជា (Cambodia Book Fair) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍សៀវភៅដ៏ធំមួយ ដែលប្រព្រឹត្តិទៅរៀងរាល់ឆ្នាំ។
វត្តអន្លង់តាសេក
វត្តអន្លង់តាសេក ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអន្លង់តាសេកលើ ឃុំព្រែកអំបិល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំទួលព្រះឃ្លាំង
ឃំុទួលព្រះឃ្លាំង ស្ថិតនៅ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷ ភូមិ ដូនទរ ភូមិ តាមើង ភូមិ ថ្មី ភូមិ ធំ ភូមិ វត្ដ ភូមិ សំពៀងក្រោម ភូមិ សំពៀងលើ
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
វត្តស្រីអ៊ុំប្រសិទ្ធ
វត្តស្រីអ៊ុំប្រសិទ្ធ ហៅ  ថ្មី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអន្លង់តាសេកក្រោម ឃុំព្រែកអំបិល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ក្បាច់ភ្ញីអង្គរ
ក្បាច់ភ្ញីអង្គរ ប្រើសម្រាប់លម្អជាពិសេសលើសំណង់ធំៗ ដែលកសាងឡើងអំពីថ្ម ស៊ីម៉ង់ត៍ ឈើជាដើម ព្រោះក្បាច់នេះមានលក្ខណៈរឹងមាំហើយងាយក្នុងការធ្វើពុម្ព ឬឆ្លាក់លើសំភារៈទាំងនោះ។
វត្តព្រែកតូច
វត្តព្រែកតូច ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិព្រែករុនក្រោម ឃុំព្រែកគយ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តត្រពាំងឈូក
វត្តត្រពាំងឈូក ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្នុងព្រែក ឃុំព្រែកគយ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ក្បាច់ភ្ញីទេស
ក្បាច់ភ្ញីទេសប្រើសម្រាប់គ្រឿងតុបតែងសំណង់សំភារៈប្រើប្រាស់ដែលគេឆ្លាក់លើស៊ីម៉ង់ត៍ ប្រាក់ ស្ពាន ឈើ ឬបាក់ឌិន លើក្រណាត់វាំងនន លើសំលៀកបំពាក់ នាដករ នាដការនីរបាំផ្សេងៗ។
វត្តឈូងលៀបព្រះសីហនុរាជ
វត្តឈូងលៀបព្រះសីហនុរាជ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកោះគរ ឃុំរកាខ្ពស់ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តគិរីស្រះស្រង់ភ្នំធនមន្ត
វត្តគិរីស្រះស្រង់ភ្នំធនមន្ត ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិសូភី ឃុំព្រែកគយ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល។
វត្តជលធារាសម្បត្តិ
វត្តជលធារាសម្បត្តិ ហៅ  ទួលក្រសាំង ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិទួលក្រសាំង ឃុំរកាខ្ពស់ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ខេត្តជ័យនាថ
រូបភាពតូច|ទង់ជាតិសម្គាល់ខេត្តជ័យនាថ ខេត្តជ័យនាថ ( ថៃ : ชัยนาท, អានថា : ឆៃណាត ) ជាផ្នែកមួយនៃកណ្តាលខេត្ត(ចង្វាត)នៃប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងខេត្តមាន(ពីទិសខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនគរសួគ៌ , ខេត្តសិង្ហបុរី , ខេត្តសុពណ៌បុរី , និង ខេត្តយសោធរ ។ ទីប្រជុំជនជ័យនាថជាទីរួមខេត្ត ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ១៨៨ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងទីក្រុងបាងកក។
ខេត្តជ័យនាថ ស្ថិតនៅលើវាលទំនាបទន្លេនៃជ្រលង ទន្លេចៅព្រះយាភាគកណ្តាលប្រទេសថៃ ។ នៅភាគខាងត្បូងនៃខេត្តនេះទំនប់ចៅព្រះយ៉ា (អតីតទំនប់ជ័យនាថ) ចាក់បញ្ចូលទន្លេចៅប្រាយ៉ាទាំងការគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ក៏ដូចជាបង្វែរទឹកទៅក្នុងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសសម្រាប់ស្រោចស្រពស្រូវនៅជ្រលងទន្លេខាងក្រោម។ ទំនប់វារីអគ្គិសនីជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងមហាចៅប្រាយ៉ាត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៥៧ និងជាទំនប់ដំបូងបានសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុបគឺ៦៤ គីឡូម៉ែត្រ 2 (២៥ sq mi) ឬ ២.៦ ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត។
ខេត្តជ័យនាថ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដំបូង​ក្នុង​សម័យ​អយុធ្យា ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ប្រតិបត្តិការ​ជោគជ័យ​សម្រាប់​ប្រឈម​មុខ​នឹង​កងទ័ព​ភូមា។ ដោយសារ​ភូមា​ត្រូវ​ចាញ់​គ្រប់​ពេល តំបន់​នោះ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ជ័យនាថ ជា​កន្លែង​ទទួល​ជ័យជម្នះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
វត្តស្អាងស្រែ
វត្តស្អាងស្រែ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិវាល ឃុំស្អាងភ្នំ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
វត្តស្អាងភ្នំ
វត្តស្អាងភ្នំ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិពាមសាលា ឃុំស្អាងភ្នំ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំទួលសំបូរ
ឃុំទួលសំបូរ ស្ថិតនៅ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
អាស្រមមហាសាគរកោះប្រាំរយ
អាស្រមមហាសាគរកោះប្រាំរយ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិគោកអណ្តែត ឃុំស្អាងភ្នំ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ឃុំទួលសំបូរ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
វត្តជម្ពូព្រឹក្ស
វត្តជម្ពូព្រឹក្ស ហៅ  ថ្មី ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកំពង់ព្រីង ឃុំសិត្បូ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ICT Battambang
កិច្ចតែងការបង្រៀនICT
II. ថ្នាក់៖ ITE2
III. កម្មវិធី៖ Microsoft Excel
IV. ចំណងជើងមេរៀន៖
1.    រូបមន្ត MAX&MIN