cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ពង្រ
ផ្លែ ពង្រ គឺជា ដើមឈើ ដែលមាន ផ្លែ នៅក្នុងគ្រួសារ soapberry Sapindaceae ដែលមានដើមកំណើត ឬធម្មជាតិនៅទូទាំងតំបន់ត្រូពិច ពិភពលោកថ្មី រួមទាំងអាមេរិកខាងត្បូង និងកណ្តាល និងផ្នែកខ្លះនៃសមុទ្រការាបៀន។
ការពិពណ៌នា
ដើមឈើអាចឡើងដល់កម្ពស់ 25 m ហើយមកជាមួយស្លឹកឈើឆ្លាស់។ ស្លឹកមានខិត្តប័ណ្ណរាងអេលីបចំនួនបួនដែលមាន 5 – វែងនិង 2.5 – ធំទូលាយ។ ពួកវាជារុក្ខជាតិដែលមានលក្ខណៈធម្មតា ប៉ុន្តែ ដើមឈើ អូតូហ្គាំស កើតឡើងពីពេលមួយទៅពេលមួយ។ ផ្កាមានផ្កាបួន និង stamens ប្រាំបី ហើយបង្កើតជាមោឃៈ ផ្កាពណ៌បៃតងដែលមាន 2.5 – វែង និង 2 cm ធំទូលាយ។ សាច់របស់វាមានពណ៌ទឹកក្រូច ត្រីសាម៉ុង ឬពណ៌លឿង ជាមួយនឹងវាយនភាព juicy និង pasty ។ ស្តាំ|រូបភាពតូច| ផ្លែពង្រទុំមានសាច់ពណ៌ទឹកក្រូចមានរស់ជាតិជូរ អាចញ៉ាំជាមួយទឹកត្រី ឬអំបិលម្ទេសបាន ហើយឆ្ងាញ់ទៀតផង ផ្លែពង្រមាន រាងមូល អង្កត់ផ្ចិត ជាមួយនឹងសំបកពណ៌បៃតងស្តើង ផុយ។ ភាគច្រើននៃផ្លែឈើត្រូវបានបង្កើតឡើងពីគ្រាប់ពណ៌សមួយ (ឬកម្រពីរ) ដែលត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយដុំសាច់ដែលអាចបរិភោគបាន ពណ៌ទឹកក្រូច។
នៅពេលទុំ ផ្លែឈើមានរសជាតិជូរ និងមានលក្ខណៈសម្បត្តិជាថ្នាំបញ្ចុះទម្ងន់។ ពួកវាសម្បូរទៅដោយជាតិដែក និងផូស្វ័រ។ គ្រាប់ពូជរអិល ។
ការប្រើប្រាស់
ការប្រើប្រាស់ចម្បងរបស់ម៉ាម៉ូនស៊ីឡូ គឺជាផ្លែឈើផ្អែមរបស់វា ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ស្រស់ ឬកំប៉ុង ហើយក៏អាចប្រើប្រាស់ក្នុងការរៀបចំភេសជ្ជៈ និងភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលផងដែរ។ វាអាចបង្កើតជាថ្នាំជ្រលក់ពណ៌លឿងដ៏រឹងមាំ ទោះបីជាវាកម្រត្រូវបានប្រើសម្រាប់គោលបំណងនេះក៏ដោយ។
ឈើមានសភាពស្លេក ក្រាស់ និងធ្ងន់ល្មម មានគ្រាប់ល្អិតល្អន់ ហើយប្រើសម្រាប់សាងសង់ ជាងឈើ និងធ្វើទូល្អិត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនប្រើប្រាស់បានយូរជាពិសេសនោះទេ ដូច្នេះការប្រើប្រាស់របស់វាត្រូវបានកំណត់ចំពោះតែក្នុងផ្ទះប៉ុណ្ណោះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ឃុំរកាពប្រាំ
៤.៥.៣ តួនាទី ភារៈកិច្ចស្មៀនឃុំ
=ចាស់= ឃុំរកាពប្រាំ មាន ២១ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=ប្រវត្តិសាស្រ្ត= ឃុំរកាពរប្រាំមានស្លាកស្នាមខាងប្រវត្តិសាស្រ្តជាច្រើនគួរឲ្យកត់សំគាល់ដែលសព្វថ្ងៃហាក់ដូចជាគ្មានការស្រាវជ្រាវខាងបុរាណវិជ្ជាណាមួយឡើយ។ ក្នុងនោះរួមមាន ស្រះទឹកបុរាណ សំណង់ប្រាសាទ និងបារាយណ៍។​ល។
ដោយសារប្រាសាទភាគច្រើនជាប្រាសាទឥដ្ឋ ហើយវាមិនអាចបន្តគង់វង្សយូរអង្វែងបានទេដោយសារកត្តាធម្មជាតិ អាយុកាល និងទង្វើរបស់មនុស្ស។ ប្រាសាទទាំងនោះ ត្រូវបានជលខិលខូចបានជីកកកាយរុករកបុរាណវត្ថុស្ទើរគ្មានសល់ក្នុងអំឡុងប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងសង្គ្រាមជាយដែននាទសវត្សទី ៨០។ សព្វថ្ងៃបរិវេណប្រាសាទ និងស្រះទឹកទាំងនោះ គឺជាកម្មសិទ្ធិឯកជនដែលកាន់កាប់ស្របច្បាប់។ ដោយសារតែការបាត់រូបរាងទាំងស្រុង ហើយសល់តែដីទួលប្រាសាទ​ធ្វើឲ្យគេពិបាកនឹងសន្និដ្ឋានថា តើវាស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាលណាមួយនៃប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ។ ប៉ុន្តែបើយើងពិនិត្យមើលសំណល់ និងស្លាកស្នាមបំណែកប្រាសាទ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា វាអាចស្ថិតនៅក្នុងសម័យឦសាបុរៈដែលមានរាជធានីនៅឯសំបូរព្រៃគុហ៍ ដែលជាទូទៅយើងស្គាល់ថាសម័យចេនឡា។ ប្រាសាទមួយចំនួនទៀត ក៏ប្រហែលជាអាចមានអាយុកាលចំណាស់ជាងសម័យចេនឡានេះផងដែរ គឺសម័យនគរភ្នំក៏ថាបាន។ ទៅថ្ងៃខាងមុខយើងសង្ឃឹមថានឹងមានការស្រាវជ្រាវខាងបុរាណវិជ្ជាបែបវិទ្យាសាស្រ្តមួយយ៉ាងស៊ីជម្រៅដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋឃុំ ក៏ដូចជាសម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូល។
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍=
ខេត្តណាន
ខេត្តណាន (น่าน, អក្សរឡានណា: ) គឺ​ជា​ខេត្ត​ (ចង្វាត) ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ 76 ​របស់​ប្រទេស​ថៃ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងត្បូងតាមទ្រនិចនាឡិកា): ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ, ខេត្តព្រែ, និងខេត្តព្យៅ នៅខាងជើង និងខាងកើតជាប់ព្រំប្រទល់ខេត្តជ័យបុរីនៃប្រទេសឡាវ
ព្រះគម្ពីរដីសារមន្ទីរ
ព្រះគម្ពីរដីសារមន្ទីរ (Bible Lands Museum - מוזיאון ארצות המקרא ירושלים) ឧទ្ទិសដល់បណ្តាប្រទេសនៅសម័យបុរាណនិងវប្បធនៅក្នុង en:Torah ។ សារមន្ទីរនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង យេរូសាឡិ ជាប់នឹង អ៊ីស្រាអែលសារមន្ទីរ និង សាខាជាតិបុរាណវិទ្យានៃអ៊ីស្រាអែល ក្នុង en:Givat Ram ។
អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត
អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត (Ostdeutschland ) ឈ្មោះជាផ្លូវការ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ គឺជាប្រទេសមួយនៅអឺរ៉ុបកណ្តាល ដែលមានតាំងពីការបង្កើតនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៩ រហូតដល់ការរំលាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩០។ ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទូទៅថាជារដ្ឋកុម្មុយនិស្ត រដ្ឋនេះបានពណ៌នាខ្លួនឯងថាជាសង្គមនិយម "កម្មករ និងរដ្ឋកសិករ"។ ទឹកដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងកាន់កាប់ដោយកងកម្លាំងសូវៀត បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់របស់ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងផតស្ដាម បានបង្កើតតំបន់កាន់កាប់របស់សូវៀត ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងកើតដោយខ្សែអូឌឺរ-នីស្ត៍។ តំបន់សូវៀតបានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងប៊ែរឡាំងខាងលិច ប៉ុន្តែមិនរួមបញ្ចូលខ្លួនទេហើយប៊ែរឡាំងខាងលិចនៅតែស្ថិតនៅក្រៅដែនសមត្ថកិច្ចរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ ។ ពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៩ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតគឺជាផ្នែកមួយនៃប្លុកបូព៌ាក្នុងសង្រ្គាមត្រជាក់។  អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកសិក្សាភាគច្រើនពណ៌នាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ ថាជារបបអំណាចផ្តាច់ការ។
ព្រះគម្ពីរដីសារមន្ទីរ
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី អ៊ីស្រាអែល
សារមន្ទីរនៃវប្បភីលីស្ទីន
សារមន្ទីរនៃវប្បភីលីស្ទីន (המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן - Corinne Mamane Museum of Philistine Culture) ជាបុរាណវត្ថុ សារមន្ទីរ នៅក្នុង អាសដូឌ អ៊ីស្រាអែល ។ វា វប្បធម៍នៃ ភីលីស្ទីន ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់នៃទីក្រុងនេះ។ សារមន្ទីរនេះគឺជាសារមន្ទីរតែមួយគត់ក្នុងពិភពលោកដែលបានឧទ្ទិសដល់វប្បភីលីស្ទីន។ វាជាសារមន្ទីរដំបូងដែលបានបើកនៅក្នុងក្រុងអាសដូឌនៅក្នុងឆ្នាំ 1990 ។
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីស្រាអែល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរ
ដំណាំ​កៅស៊ូនៅខេត្តកំពង់ចាម
ដំណាំ​កៅស៊ូនៅខេត្តកំពង់ចាម
ច័ន
ការពិពណ៌នា
ផ្លែច័នមាន​សម្ពស់ពី​ ១០-១៨ ​ម៉ែត្រ សំបក​ដើម​ចាស់​មាន​ពណ៌​ខ្មៅ ផ្ការបស់វាមានពណ៌ស។ ច្រើន​ដុះ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង នៅ កន្លែង​ដី​សើម ព្រៃ​របោះ ភ្នំ ឬ​ដាំ​ក្នុង​ភូមិ និង​វត្ត​អារាម។​ រុក្ខជាតិ​នេះ ​បន្ត​ពូជ​ដោយ​គ្រាប់ ផ្លែ​ច័ន មាន​ពីរ​ប្រភេទ ពេល​នៅ​ខ្ចី មាន​ផ្លែ​មូល​សំប៉ែត គ្មានគ្រាប់ ​ច្រើន​ហៅ​ថា​ ផ្លែ​ប៉ែន ឬ ម៉ាក់​ប៉ែន ដើម​ចាស់​ផ្លែ​មូល​ធំ​ មាន​គ្រាប់​ច្រើន​ មាន​ពណ៌​លឿង រលោង ​និង​មាន​ក្លិន​ក្រអូប ហៅ​ថា​ច័ន។
ការដាំដុះ
ផ្លែច័ន មានរាងផ្លែមូលស្លឹកស្រដៀងស្លឹកព្រីង ស្រដៀងនិងផ្លែទម្លាប់ ពេលខ្ចីមានពណ៍ប៉ៃតង ពេលទុំមានពណ៍លឿងក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ចូសេ ម៉ូជីកា
ចូសេ អាល់បឺតូ " ពេ ពេ " ម៉ូជីកា ខរដាណូ ( កើត ២០ ឧសភា ១៩៣៥) គឺជាអ្នកនយោបាយអ៊ុយរូហ្គាយ អតីតអ្នកបដិវត្តន៍និងជាកសិករ ដែលបានបម្រើការជា ប្រធានាធិបតីទី ៤០ នៃប្រទេសអ៊ុយរូហ្គាយ ពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៥។ អតីតទ័ពព្រៃជាមួយក្រុម ធូប៉ាម៉ារូស គាត់ត្រូវបានគេធ្វើទារុណកម្ម និងដាក់គុករយៈពេល ១៤ ឆ្នាំក្នុងអំឡុងពេល របបផ្តាច់ការយោធា ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ និង ១៩៨០ ។ សមាជិកនៃសម្ព័ន្ធ រណសិរ្សធំទូលាយ នៃគណបក្សឆ្វេងនិយម លោក ម៉ូជីកា ជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបសុសត្វ កសិកម្ម និងនេសាទ ពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ ២០០៨ និងជា សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ក្រោយមក។ ក្នុងនាមជាបេក្ខជននៃរណសិរ្សទូលំទូលាយគាត់បានឈ្នះ ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ ២០០៩ ហើយបានចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃទី ១ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១០ ។
គាត់ត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជា "ប្រមុខរដ្ឋដ៏ក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក" ដោយសារតែរបៀបរស់នៅដ៏លំបាករបស់គាត់ និងការបរិច្ចាគប្រហែល ៩០ភាគរយនៃប្រាក់ខែ ១២ ០០០ ដុល្លារក្នុងមួយខែរបស់គាត់ដល់អង្គការសប្បុរសធម៌ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនក្រីក្រ និងសហគ្រិនខ្នាតតូច។ ការរិះគន់ដោយឥតសំចៃមាត់ចំពោះ មូលធននិយម ផ្តោតលើការស្តុកទុកទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនរួមចំណែកដល់សុភមង្គលរបស់មនុស្ស លោក ពេពេ ត្រូវបានគេឃើញជាញឹកញាប់ជិះកង់អាយុ ៦០ ឆ្នាំ។ Times Higher Education បានហៅគាត់ថាជា "ប្រធានទស្សនវិទូ" នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដែលជាការលេងមួយនៅលើពាក្យនៃទស្សនៈរបស់ផ្លាតូចំពោះ ស្តេចទស្សនវិទូ ។ តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Mujicatopolansky.jpg/220px-Mujicatopolansky.jpg|រូបភាពតូច| លោក ម៉ូជីកា និងភរិយារបស់លោក។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ព្យែរ ពីញូ៉ ឌឺ បេអែន
លោកគើតនៅ ប្រទេសបារាំងថ្ងៃទី ២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៧៤១ និងសុគតនៅ ថ្ងៃទី ៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៧៩៩ នៅ ប្រទេសវៀតណាម។
លោកល្បីល្បាញដោយសារតួនាទីរបស់គាត់ក្នុងការជួយ ង្វៀនអាញ់ ក្រោយមកអធិរាជ យ៉ា ឡុង ដើម្បីបង្កើត រាជវង្សង្វៀន នៅ វៀតណាម។ លោកបានរុញម្ចាស់ ង្វៀង អាន់ ​ដែលខ្លូនបានធ្វើមិត្តយ៉ាងស្និត្ធឱ្យសុំជំនួយអាណាចក្របារាំង។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច
គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច (Economic policy) សំដៅទៅលើរាល់ទង្វើ-សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច។ វាគ្របដណ្តប់ប្រព័ន្ធសម្រាប់ការកំណត់អត្រាការប្រាក់និងថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាទីផ្សារការងារ, ភាពជាម្ចាស់ថ្នាក់ជាតិនិងតំបន់ផ្សេងទៀតជាច្រើននៃការអន្ដរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច គោលនយោបាយបែបនេះគឺត្រូវបានមានឥទ្ធិពលជាញឹកញាប់ដោយ ស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដូចជា មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិឬធនាគារពិភពលោក ក៏ដូចជា នយោបាយ ជំនឿទាំងឡាយ និងផលវិបាក គោលមូលនិធិ នយោបាយ នៃ  គណបក្ស ។
បុរីព្រះបាទដាវីឌ
បុរីព្រះបាទដាវីឌ (City of David - עיר דוד) គឺ តំបន់ បុរាណវត្ថុ នៅក្នុង យេរូសាឡិ ។ វាគឺនៅជាប់នឹងជ្រុងភាគអាគ្នេយ៍នៃជញ្ជាំងនៃការ ទីក្រុងចាស់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម នេះ។ តំបន់បណ្តាញនេះត្រូវបានកំណត់គុណលក្ខណៈ រាជវាំង របស់ស្ដេច ដាវីឌ និងរួមបញ្ចូលទាំងផ្លូវក្រោមដីទឹកដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយស្តេច ហេសេគា នេះ។
ឃុំខ្សែត្រ
( $ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ Boundary East	ទល់នឹងឃុំសំឡី ឃុំត្នោត ស្រុកំពង់រោទិ៍ West	ទល់នឹងឃុំញរ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ South	ទល់នឹងប្រទេសវៀតណាម North	ទល់នឹងឃុំប្រសូត្រ ស្រុកស្វាយទាប និងឃុំតាយាន ស្រុកកំពង់រោទិ៍
=រដ្ឋបាលឃុំចាស់= ឃុំខ្សែត្រ មាន ១៤ភូមិ៖
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
គោលនយោបាយកសិកម្ម
គោលនយោបាយកសិកម្ម (Agricultural policy) បរិយាយអំពីសំនុំនៃច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្មក្នុងស្រុក និងការនាំចូលនៃផលិតផលកសិកម្មពីបរទេស។ រដ្ឋាភិបាលជាទូទៅអនុវត្តគោលនយោបាយកសិកម្មជាមួយនឹងគោលដៅក្នុងការសម្រេចបានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយនៅក្នុងទីផ្សារផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក។ ឧទាហរណ៍ លទ្ធផលទាំងនោះ អាចជា a guaranteed supply level, ស្ថេរភាពតម្លៃ, គុណភាពផលិតផល, product selection, បម្រើបម្រាស់ដីធ្លី ឬ employment ។
គូលែន
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ដើមរបស់ផ្លែគូលែន ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្កា គូលែន រូបភាពតូច| ផ្លែរបស់គូលែនគឺវាមានសម្បក និងគ្រាប់នៅពេលដែលយើងបកវា។បន្ទាប់មកយកមកញ៉ាំ។ គូលែន វាគឺជាដើមឈើ ត្រូពិច ដែលមានដើមកំណើតនៅ ខេត្តយូណាន នៃភាគអាគ្នេយ៍ និងនិរតីនៃ ប្រទេសចិន ដែលការដាំដុះត្រូវបានកត់ត្រាតាំងពីសតវត្សទី ១១។ ប្រទេស​ចិន​ជា​អ្នក​ផលិត​ផ្លែគូលែនដ៏ធំ​តាម​ពី​ក្រោយ​ដោយ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អនុទ្វីប​ឥណ្ឌា ម៉ាដាហ្គាស្ការ និង ​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង ។ ដើម​ឈើ ​បៃតង ​ដ៏​ខ្ពស់​ផ្លែគូលែន​ មាន ​ផ្លែ ​តូចៗ។ សម្បុរខាងក្រៅមានពណ៌ផ្កាឈូក-ក្រហម មានវាយនភាពប្រហែល និងមិនអាចបរិភោគបាន គ្របដណ្តប់សាច់ផ្អែមដែលបរិភោគក្នុងចានបង្អែមផ្សេងផ្សេង។
គ្រាប់ពូជ គូលែន មានផ្ទុកសារធាតុ ចញ្ចិមនិងសារធាតុវីតាមីនដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានការ ថយចុះជាតិស្ករក្នុងឈាម ដែលទាក់ទងនឹងការផ្ទុះឡើងនៃ ជម្ងឺរលាកខួរក្បាល ចំពោះកុមារ ឥណ្ឌា និង វៀតណាម ដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលបានទទួលទានផ្លែគូលែន ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
សមាគមក្រុមចេញផ្សាយសាសនានៅបរទេស
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Mep.JPG/220px-Mep.JPG|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាពនៃសិក្ខាសាលានៃសមាគមក្រុមចេញផ្សាយសាសនានៅបរទេស ។ តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Mission_%C3%A9trang%C3%A8res_de_Paris_1925.jpg/220px-Mission_%C3%A9trang%C3%A8res_de_Paris_1925.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ក្នុងឆ្នាំ១៩២៥។
សមាគមក្រុមចេញផ្សាយសាសនានៅបរទេស គឺជាក្រុមសាសនទូតមួយក្នុងព្រះសហគម៍កាតូលិក ដែលមានទីលំនៅក្នុង ទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានគោលបំណងគឺការងារ ផ្សាយដំណឹងល្អ នៅក្នុងប្រទេសដែលមិនមែនជាគ្រិស្តសាសនា ជាពិសេសនៅ អាស៊ី ។
​លោក អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ ដែលសមាជិកម្នាក់ក្នុងសមាគមក្រុមចេញផ្សាយសាសនានៅបរទេស ក៏ជួយបម្រើសព្រះសហគមន៏កាតូលិកភូមិភាគភ្នំពេញក្នុងណាមជាលោកអភិបាល ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ស្រុក​កន្លង់(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
រូបភាពតូច (Konloung District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅខេត្តព្រះត្រពាំង ដែនដីកម្ពុជាក្រោម ។ ស្រុកកន្លង់ គឺជាស្រុកដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ស្រុកនេះមានប្រជាជនចំនួន១៤៧ ៦៩៤នាក់ ។ ស្រុកនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី២៨៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ យោង​តាម​ស្ថិតិ​ប្រជាជន​(វីគីភីឌាភាសាវៀតណាម)គិត​ត្រឹម​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ប្រជាជន​នៅនៅស្រុកន្លង់មាន​ចំនួន ១៤៧ ៦៩៤ នាក់ក្នុងចំណោមនោះ៖ ជនជាតិយួន៖ ១៣៧,២២១នាក់ ស្មើនឹង ៩២,៩១% ជនជាតិខ្មែរ៖ ១០,៣០៦នាក់ ស្មើនឹង ៦,៩៨% ជនជាតិចិន៖ស្មើនឹង ០,០៩% ជនជាតិផ្សេងទៀត៖ស្មើនឹង ០,០២% ស្រុកកន្លង់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន។
រដ្ឋបាល
ដែលមានរដ្ឋប(វីគីភីឌា ភាសាវៀតណាម)ាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=សេដ្ឋកិច្ច= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ខេត្តភូកេត
ខេត្តភូកេត (ภูเก็ต, Bukit ឬ Tongkah) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសថៃ វាមានកោះភូកេត កោះធំបំផុតរបស់ប្រទេស និងកោះតូចៗចំនួន 32 ផ្សេងទៀតនៅឆ្នេរសមុទ្ររបស់ខ្លួន ​​ ស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចរបស់ប្រទេសថៃ ក្នុងសមុទ្រអង់ដាម៉ង់ កោះភូកេតត្រូវបានតភ្ជាប់ដោយស្ពានសារសិនទៅខេត្តផាំងង៉ានៅភាគខាងជើង ខេត្តជិតបំផុតបន្ទាប់គឺខេត្តក្របីខាងកើតឆ្លងកាត់ឈូងសមុទ្រផាំងង៉ា
ខេត្តភូកេតមានផ្ទៃដី 576 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (222 ម៉ែត្រការ៉េ) តិចជាងសិង្ហបុរីបន្តិច និងជាខេត្តតូចជាងគេទី 2 របស់ប្រទេសថៃ កោះនេះស្ថិតនៅលើផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយរវាងឥណ្ឌា និងចិន ហើយត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងកំណត់ហេតុរបស់កប៉ាល់បរទេសរបស់ឈ្មួញជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ បារាំង ហូឡង់ និងអង់គ្លេស ប៉ុន្តែ​មិន​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​អាណានិគម​ដោយ​មហាអំណាច​អឺរ៉ុប​ឡើយ ពីមុនបានមកពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់វាពីសំណប៉ាហាំង និងកៅស៊ូ ហើយឥឡូវនេះបានមកពីទេសចរណ៍
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
ឃុំជីរោទ៍ទី១
(Chirou Kraom Ti Muoy Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មាន ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
=ចាស់=
ឃុំជីរោទ៍ទី១ មាន ៩ ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
បឋមសិក្សាហ៊ុនសែនរកាធំ​
បឋមសិក្សា​ជីរោទ៍កណ្ដាល
បឋមសិក្សាកំពង់ឫស្សី
អនុវិទ្យាល័យកំពង់ឫស្សី
=សាសនា=
វត្តឧទុម្ពរវនារាម ( រកាធំ​ )
វត្តនទីរង្សី ( ជីរោទិ៍កណ្ដាល )
វត្តវេឡុវនារាម (កំពង់ឫស្សី )
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ប្រជាធិផុក
ព្រះបាទប្រជាធិផុក (ประชาธิปก, អានថា "'ប្រៈឈាធិពប៉ុក") ឬព្រះប៉ុកក្លៅចៅយូហួ (พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว) ឬព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាប្រជាធិបក ព្រះប៉ុកក្លៅចៅយូហួ​ (พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว) ជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃព្រះអង្គទី ៧ នៃរាជវង្សចក្រី
ជីវិតដំបូង
សម្ដេចចៅហ្វាប្រជាធិផុកស័ក្តិតេជន៍ (สมเด็จเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์) បានកើតនៅថ្ងៃទី 8 ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 1893 នៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសសៀម (ប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន) ទៅព្រះមហាក្សត្រជូឡាឡុងនិងម្ចាស់ក្សត្រី Saovabha Phongsri ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុកជាកូនពៅក្នុងចំណោមកូនទាំងប្រាំបួននាក់ដែលកើតលើប្តីប្រពន្ធនេះ។ ជារួមលោកគឺជាកូនរបស់ស្ដេចក្មេងបំផុតទីពីរ (នៃចំនួនសរុបនៃ 77) និងលើកទី 33 និងក្មេងជាងគេនៃកូនប្រុសជូឡាឡុង។
មិនទំនងដើម្បីទទួលបានជោគជ័យទៅរាជ្យបល្ល័ង្កព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុកបានជ្រើសរើសដើម្បីបន្តអាជីពជាយោធា។ ដូចមនុស្សជាច្រើននៃកុមាររបស់ស្ដេចលោកត្រូវបានបញ្ជូនទៅបរទេសដើម្បីរៀននឹងអ៊ីតុនមហាវិទ្យាល័យក្នុងឆ្នាំ 1906, បន្ទាប់មកដើម្បីបណ្ឌិតសភាយោធា Woolwich ដែលគាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ 1913 គាត់បានទទួលគណៈកម្មការមួយក្នុងរាជកាំភ្លើងធំនៅសេះជនជាតិអង់គ្លេស Armybased ក្នុង Aldershot ។ ក្នុងឆ្នាំ 1910 ជូឡាឡុងបានស្លាប់និងត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយបងប្រុសរបស់លោកដែលមានវ័យចំណាស់ប្រជាធិផុក (ផងដែរថាកូនប្រុសរបស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី Saovabha), ភ្នំពេញក្រោនព្រះអង្គម្ចាស់ Vajiravudh ដែលបានក្លាយជាស្ដេចរាមាទី VI ។ ដោយបន្ទាប់មកព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុកបានប្រគល់ទាំងទ័ពអង់គ្លេសនិងកងទ័ពភូមិន្ទសៀម។ ជាមួយនឹងការផ្ទុះឡើងនៃសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយនិងសេចក្តីប្រកាសនៃអព្យាក្រឹតភាពសៀមស្ដេច Vajiravudh បានបញ្ជាឱ្យប្អូនប្រុសរបស់លោកឱ្យលាលែងពីតំណែងគណៈកម្មាការជនជាតិអង់គ្លេសរបស់គាត់និងបានវិលត្រឡប់មកសៀមជាបន្ទាន់ដែលជាភាពអាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះព្រះអង្គម្ចាស់នេះដែលចង់បម្រើជាមួយបុរសរបស់គាត់នៅលើមុខលោកខាងលិច ។ នៅពេលដែលផ្ទះប្រជាធិផុកបានក្លាយជាមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Siam ។ ក្នុងឆ្នាំ 1917 គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាបណ្តោះអាសន្នជាព្រះសង្ឃមួយជាទម្លាប់សម្រាប់ភាគច្រើនបុរសព្រះពុទ្ធសាសនាសៀម។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅក្នុងទ្វីបអ៊ឺរ៉ុបត្រូវបានបញ្ចប់លោកបានចូលរួមក្នុងការ Ecole Supérieure de guerre នៅប្រទេសបារាំងវិលត្រឡប់មកកាន់សៀមទៅឱ្យយោធាសៀម។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះលោកត្រូវបានផ្តល់តំណែងបន្ថែមទៀតក្រោមលួងសុខោទ័យ (ព្រះអង្គម្ចាស់នៃសុខោទ័យ) ។ ប្រជាធិផុករស់នៅក្នុងជីវិតជាទូទៅស្ងាត់ជាមួយនឹងប្រពន្ធរបស់គាត់នៅឯលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ, សុខោទ័យវិមានជាប់នឹងទន្លេចៅប្រាយ៉ា។ ប្តីប្រពន្ធនេះមានកូនទេ។ ឆាប់រកឃើញខ្លួនឯងប្រជាធិផុកកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងការទទួលបានជោគជ័យទៅរាជ្យបល្ល័ង្កជាបងប្អូនរបស់គាត់ទាំងអស់បានស្លាប់នៅក្នុងរយៈពេលខ្លីមួយ។ នៅឆ្នាំ 1925 ស្ដេច Vajiravudh ខ្លួនគាត់បានស្លាប់នៅអាយុ 44 ប្រជាធិផុកនេះបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រដាច់ខាតនៅតែសាមសិបពីរ។ គាត់ត្រូវបានគ្រងរាជ្យជាស្តេចសៀមនៅថ្ងៃទី 25 ខែកុម្ភៈឆ្នាំ 1926 ។
ឈ្មោះម្ចាស់ជើង
ក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រប្រជាធិផុកត្រូវបានបញ្ជូនទៅតាមឈ្មោះរបស់គាត់ក្នុងការ Phrabat ម្ចាស់ការពារតំណែងព្រះ Pokklao ចៅ Somdet Yuhua (พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว) ហើយនៅក្នុងឯកសារច្បាប់ជាច្រើនទៀត formalPhrabat Somdet ព្រះ Poraminthramaha ប្រជាធិផុកព្រះ Pokklao ចៅ Yuhua (พระบาทสมเด็จพระปรมิน ทรมหาประชาธิปกพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว)
ប្រជាជនថៃនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះជាធម្មតាហៅគាត់ Ratchakan Thi ពេញចិត្ត (ភ្លឺ "នេះជាទីប្រាំពីររជ្ជកាល") ឬច្រើនជាងនេះជាសាមញ្ញ, ព្រះប៉ុក Klao (พระปกเกล้า) និងនៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសជាស្តេចរាមាទី vii ។ ប្រព័ន្ធនៃការសំដៅទៅពួកអ្នកគ្រប់គ្រងចក្រីជា "រាមាទី" (តាមពីក្រោយដោយលេខមួយ) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះបាទ Vajiravudh ដើម្បីអនុវត្តតាមការអនុវត្តអឺរ៉ុប។
ព្រះមហាក្សត្រដាច់ខាតចុងក្រោយនេះ
ទំនាក់ទំនងមិនបានរៀបចំខ្លួនទុកជាមុនដើម្បីទទួលភារកិច្ចថ្មីរបស់គាត់ប្រជាធិផុកជាការវ័យឆ្លាតទោះជាយ៉ាងណាការទូតពេលប្រព្រឹត្ដជាមួយអ្នកផ្សេង, តិចតួចនិងចង់រៀន។ ទោះយ៉ាងណាលោកបានទទួលបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរពីមុនរបស់គាត់។ នេះជាបន្ទាន់បំផុតនៃបញ្ហាទាំងនេះគឺសេដ្ឋកិច្ច។ ថវិកានេះគឺមានយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងឱនភាពនិងគណនីហិរញ្ញវត្ថុរាជវង្សត្រូវបានសុបិន្តអាក្រក់មួយ។ ពិភពលោកទាំងមូលគឺស្ថិតនៅក្នុងមហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនេះ។
នៅក្នុងរយៈពេលពាក់កណ្តាលក្នុងមួយឆ្នាំតែបីនៃរដ្ឋមន្រ្តីទាំងដប់ពីររូប Vajiravudh នៅតែបម្រើការជាស្ដេចថ្មីនេះ, នៅសល់ត្រូវបានជំនួសដោយសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សឡើយ។ ខណៈពេលដែលបាននាំត្រឡប់មកវិញក្រុមគ្រួសារបានណាត់ជួបបុរសពីទេពកោសល្យនិងបទពិសោធដែលពួកគេបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ផងដែរបានបង្ហាញសញ្ញារាជវង្ស oligarchy ។ ស្តេចមានបំណងប្រាថ្នាយ៉ាងច្បាស់ដើម្បីបង្ហាញពីការសម្រាកយ៉ាងច្បាស់ជាមួយរជ្ជកាលទីប្រាំមួយបង្ខូច, និងជម្រើសនៃបុរសរបស់គាត់ដើម្បីបំពេញតំណែងកំពូលបានបង្ហាញខ្លួនឡើងដើម្បីត្រូវបានដឹកនាំភាគច្រើនដោយបំណងប្រាថ្នាមួយដើម្បីស្តារជាមួយរដ្ឋាភិបាលប្រភេទជូឡាឡុង។
មិនដូចមុនរបស់គាត់ដែលស្តេចបានអានដោយឧស្សាហ៍ស្ទើរតែឯកសារទាំងអស់ដែលបានចូលមករដ្ឋផ្លូវរបស់ខ្លួនពីការដាក់ស្នើក្រសួងដើម្បីដាក់ញត្តិដោយប្រជាពលរដ្ឋ។ ព្រះរាជាស្មារតីប្រុងប្រយ័ត្ន! ទាក់ទងសុំយោបល់លោកនឹងនិងសំណូមពរពីជួររបស់អ្នកជំនាញនិងការសិក្សាពួកគេកត់សម្គាល់ពិន្ទុល្អក្នុងការដាក់ស្នើគ្នា, ប៉ុន្តែនៅពេលជម្រើសផ្សេងគ្នាដែលអាចរកបានដែលគាត់នឹងកម្រនឹងអាចជ្រើសមួយនិងបោះបង់ចោលអ្នកផ្សេងទៀត។ គាត់ជាញឹកញាប់នឹងពឹងផ្អែកលើក្រុមប្រឹក្សាកំពូលដើម្បីលើកទឹកចិត្តគាត់ក្នុងទិសដៅជាក់លាក់មួយ។
នៅឆ្នាំ 1932 ជាមួយប្រទេសជ្រៅនៅក្នុងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត, ក្រុមប្រឹក្សាកំពូលបានរើសយកដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយណែនាំ, បញ្ជីប្រាក់ខែសេវាកម្មស៊ីវិលនិងថវិកាយោធា។ ស្តេចបានឃើញថាគោលនយោបាយទាំងនេះអាចបង្កើតបានការមិនសប្បាយចិត្តជាពិសេសក្នុងកងទ័ពហើយដូច្នេះលោកបានកោះប្រជុំពិសេសមួយរបស់ក្រុមមន្ត្រីដើម្បីពន្យល់ថាហេតុអ្វីបានជាការកាត់បន្ថយនេះត្រូវបានគេចាំបាច់។ នៅក្នុងអាសយដ្ឋានរបស់លោកលោកបានថ្លែងដូចខាងក្រោម: "ខ្ញុំខ្លួនឯងដឹងអ្វីសោះអំពីហិរញ្ញវត្ថុហើយអ្វីដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានគឺការស្តាប់គំនិតរបស់អ្នកដទៃហើយជ្រើសល្អបំផុត ... ប្រសិនបើខ្ញុំបានធ្វើកំហុសមួយ, ខ្ញុំពិតជាសមនឹងត្រូវបានលើកលែង ដោយប្រជាជនសៀម "។
គ្មានការដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនក្សត្របាននិយាយដូច្នេះដោយស្មោះត្រង់។ មនុស្សជាច្រើនបានបកប្រែពាក្យរបស់លោកមិនមែនជាបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ស្មោះត្រង់សម្រាប់ការយល់ដឹងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ, ប៉ុន្តែជាសញ្ញាមួយនៃភាពទន់ខ្សោយនិងភស្តុតាងដែលថាប្រព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងការផ្តាច់ fallible នេះគួរតែត្រូវបានលុបបំបាត់ចោល។
ស្ដេចប្រជាធិផុកបែរចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោកទៅនឹងសំណួរនៃនយោបាយនាពេលអនាគតនៅសៀម។ បំផុសគំនិតដោយគំរូអង់គ្លេស, ស្តេចចង់អនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សទូទៅឱ្យមានការនិយាយក្នុងកិច្ចការរបស់ប្រទេសមួយជាមួយនឹងការបង្កើតសភាមួយ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានស្នើឡើងត្រូវបានគេបញ្ជានឹងត្រូវព្រាងនោះទេប៉ុន្តែបំណងប្រាថ្នារបស់ស្ដេចត្រូវបានច្រានចោលដោយទីប្រឹក្សារបស់គាត់។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតក្នុងចំណោមពួកគេត្រូវបានគេព្រះអង្គម្ចាស់ Damrong ហើយលោក Francis ខ Sayre ទីប្រឹក្សារបស់សៀមក្នុងកិច្ចការបរទេសដែលមានអារម្មណ៍ថាចំនួនប្រជាជនគឺមិនទាន់ពេញវ័យនយោបាយនិងមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ -a បានឈានដល់ការសន្និដ្ឋានផងដែរ, ជាតិដែក, ដោយស្រ្តីផ្សព្វផ្សាយរបស់គណបក្សប្រជាជននេះ។
ទោះយ៉ាងណាជម្រុញចិត្តដោយរវើរវាយរ៉ាឌីកាល់ការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋធម្មនុញ្ញជាស្ដេចនៅឆ្នាំ 1926 បានចាប់ផ្តើមដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍផ្លាស់ទីការ prachaphiban គំនិតឬ "ក្រុង" ដែលបានផុសឡើងយឺតនៅក្នុងរជ្ជកាលទីប្រាំនេះជាច្បាប់ដែលទាក់ទងនឹងអនាម័យ។ ទាក់ទងនឹងការពត្រូវបានគេទទួលដោយខ្លួនឯងក្នុងស្រុករដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងប្រទេសដែលនៅជុំវិញនិងសំណើដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យក្រុងមួយចំនួនដើម្បីបង្កើនពន្ធក្នុងស្រុកនិងគ្រប់គ្រងថវិកាផ្ទាល់របស់ពួកគេត្រូវបានគេគូរឡើង។ ការពិតដែលថាសាធារណៈជនមិនត្រូវបានការអប់រំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើឱ្យការងារក្នុងគម្រោងនេះ militated ប្រឆាំងនឹងភាពជោគជ័យនៃការបណ្តាក់ទុនរដ្ឋបាលនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាគំនិតនៃការបង្រៀនសៀមគំនិតនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមរយៈការវាស់វែងនៃអំណាចនៃវិមជ្ឈការសាលាក្រុងក្នុងនោះបានក្លាយទៅជា, នៅក្នុងចិត្តប្រជាធិផុកបានជាមូលដ្ឋានក្នុងការធ្វើគោលនយោបាយនាពេលអនាគត។ មុនពេលជំហានជាក់ស្តែងអាចនឹងត្រូវបានយក, ទោះជាយ៉ាងណា, រាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការត្រូវបាននាំស្រាប់តែដល់ទីបញ្ចប់។
រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ 1932
មួយក្រុមតូចដែលទាហាននិងមន្ត្រីរាជការចាប់ផ្តើមសម្ងាត់គ្រោងផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមផ្តាច់និងនាំមកនូវរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋធម្មនុញ្ញមួយទៅនគរ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេបានឈានដល់មួយ "បដិវត្តន៍" គ្មានការបង្ហូរឈាមស្ទើរតែនៅព្រឹកថ្ងៃទី 24 ខែមិថុនាឆ្នាំ 1932 ដោយគណបក្សប្រជាជនបានប្រកាសខ្លួនឯង (KHANA Ratsadorn - คณะราษฎร) ។ ខណៈពេលដែលប្រជាធិផុកនៅឆ្ងាយ Klai Kangwon Palace នៅហួហ៊ីន, ផ្សំគំនិតបានយកការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអានន្ទ Samakhom បល្ល័ង្កសាលនៅទីក្រុងបាងកកនិងបានចាប់មន្រ្តីសំខាន់ (ភាគច្រើនពួកមេដឹកនាំនិងសាច់ញាតិរបស់ស្តេច) ។ បក្សប្រជាជនបានទាមទារប្រជាធិផុកក្លាយជាព្រះមហាក្សត្ររដ្ឋធម្មនុញ្ញនិងផ្តល់ឱ្យប្រជាជនថៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៃការឆ្លើយតបជាអវិជ្ជមានដែលពួកគេបានរក្សាសិទ្ធិក្នុងការប្រកាសសៀម arepublic នេះ។ ស្តេចបានទទួលយកការស្នើរសុំជាបន្ទាន់របស់គណបក្សប្រជាជននិងជាលើកដំបូងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ "អចិន្រ្តៃយ៍" នៃប្រទេសសៀមបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅថ្ងៃទី 10 ខែធ្នូ។
ប្រជាធិផុកបានវិលត្រឡប់ទៅទីក្រុងបាងកកនៅថ្ងៃទី 26 ខែមិថុនានិងទទួលបានផ្សំគំនិតរដ្ឋប្រហារនៅទស្សនិកជនរាជ។ ដូចដែលពួកគេបានចូលទៅក្នុងបន្ទប់ប្រជាធិផុកស្វាគមន៍ពួកគេថា: «ខ្ញុំបានកើនឡើងនៅក្នុងកិត្តិយសនៃអង្គការខាណា Ratsadorn »។ វាជាកាយវិការសំខាន់ព្រោះបើយោងតាមការធ្វើពិធីរាជវង្សមុន, ក្សត្រត្រូវបានគេនៅតែអង្គុយនៅខណៈពេលដែលមុខវិជ្ជារបស់គេបានធ្វើលំឱនកាយគោរព។ គេបានទទួលស្គាល់ថាកាលៈទេសៈប្រជាធិផុកបានផ្លាស់ប្តូរ។ រាជាធិបតេយ្យផ្ដាច់ការត្រូវបានបញ្ចប់។
ព្រះមហាក្សត្ររដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង
ទំនាក់ទំនងរបស់ស្ដេចនោះជាមួយនឹងគណបក្សប្រជាជនចុះខ្សោយយ៉ាងឆាប់ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបណ្ដេញចេញនៃការប្រាយ៉ា Manopakorn Nititada ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយមេដឹកនាំអង្គការខាណាលោកប្រាយ៉ា Phahol Ratsadon Phonphayuhasena ។
នៅក្នុងខែតុលាឆ្នាំ 1933 នេះ Maverick PrinceBoworadej ដែលជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិដែលមានប្រជាប្រិយភាពបានលាលែងពីតំណែងពីគណៈរដ្ឋមន្រ្តីរបស់លោកនៅក្នុងការតវ៉ាប្រជាធិផុកលើការកាត់បន្ថយថវិកានេះបានដឹកនាំការបះបោរប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល។ ក្នុង theBoworadet ការបះបោរលោកបានកេណ្ឌទ័ពដែលនៅប្រចាំខេត្តជាច្រើននិងបានដើរក្បួននៅលើទីក្រុងបាងកកកាន់កាប់ aerodome theDon ដនមឿង។ ព្រះអង្គម្ចាស់ Boworadej ចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលថាត្រូវបានគ្មានការគោរពចំពោះព្រះមហាក្សត្រនិងការលើកកម្ពស់កុម្មុយនីស្តនិងបានទាមទារថាមេដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលលាលែងពីតំណែង។ Boworadej បានសង្ឃឹមថាយោធភូមិក្នុងទីក្រុងបាងកកនឹងគាំទ្រគាត់នោះទេប៉ុន្តែមេបញ្ជាការរបស់ពួកគេបានធានាថាពួកគេនៅតែស្មោះត្រង់នឹងរដ្ឋាភិបាល។ រាជថៃ Navydeclared ខ្លួនវាអព្យាក្រឹតហើយបានចាកចេញសម្រាប់ការមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅភាគខាងត្បូង។ បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងនៅជិតដនមឿងដែលជាកងកម្លាំង Boworadej រំសេវខ្លីត្រូវបានបរាជ័យនិងមេដឹកនាំខ្លួនឯងបានភៀសខ្លួនទៅកាន់និរទេសខ្លួននៅឥណ្ឌូចិនបារាំង។
មានភស្តុតាងថាប្រជាធិផុកបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់ rebellion.Nevertheless នោះឡើយគឺបដិកម្បនាបានថយចុះកិត្យានុភាពរបស់ស្ដេច។ នៅពេលដែលការបះបោរបានចាប់ផ្តើមប្រជាធិផុកបានជូនដំណឹងថាលោកសោកស្តាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងការរំខានជំលោះស៊ីវិលបានភ្លាម។ នេះជាប្តីប្រពន្ធរាជបន្ទាប់មកបានរត់ទៅជ្រកនៅខេត្តសុងក្លានៅភាគខាងត្បូងរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ការដកស្ដេចពីកន្លែងកើតហេតុត្រូវបានបកប្រែដោយអង្គការខាណា Ratsadorn ជាការបរាជ័យដើម្បីធ្វើកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់។ ដោយមិនបោះគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងរបស់គាត់នៅក្នុងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលលោកបានធ្វើឱ្យខូចដល់ការជឿទុកចិត្តលើព្រះអង្គ។
នៅឆ្នាំ 1934 សភាបានបោះឆ្នោតដើម្បីធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌស៊ីវិលនិងយោធា។ មួយនៃការផ្លាស់ប្តូរដែលបានស្នើឡើងនឹងអនុញ្ញាតឱ្យមានការកាត់ទោសស្លាប់ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តដោយគ្មានការយល់ព្រមរបស់ស្ដេច។ ស្តេចបានធ្វើការតវ៉ានិងនៅក្នុងលិខិតដាក់ជូនទៅរដ្ឋសភាចំនួនពីរបាននិយាយថាការបញ្ចប់នេះជាពេលវេលាមានកិត្តិយសផ្ទាល់ខ្លួននឹងធ្វើឱ្យមនុស្សគិតថារដ្ឋាភិបាលចង់បានសិទ្ធិក្នុងការចុះហត្ថលេខាលើដីកាស្លាប់ក្នុងការលុបបំបាត់ក្រុមអ្នកប្រឆាំងនយោបាយ។ ក្នុងនាមជាអ្នកសម្របសម្រួលមួយដែលគាត់បានស្នើធ្វើប្រជាមតិថ្នាក់ជាតិលើបញ្ហានេះ។
ជាច្រើននៅក្នុងសភាត្រូវបានគេខឹង។ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាស្ដេចមានន័យថាសភាមិនបានពិតជាតំណាងឱ្យឆន្ទៈរបស់ប្រជាជននិងបានបោះឆ្នោតដើម្បីបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការផ្លាស់ប្តូរក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។
ការដាក់រាជ្យ
បក្សប្រជាជនបានច្រានចោលឱសានវាទនេះហើយនៅថ្ងៃទី 2 ខែមីនាឆ្នាំ 1935 ប្រជាធិផុកទ្រង់បានដាក់រាជ្យដើម្បីត្រូវបានជំនួសដោយព្រះអានន្ទម៉ាហ៊ីឌុល។ ប្រជាធិផុកចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លីមួយរិះគន់របបនេះដែលបានរួមបញ្ចូលឃ្លាដូចខាងក្រោម, ចាប់តាំងពីការដកស្រង់សម្តីជាញឹកញាប់ដោយការរិះគន់នៃការអភិវឌ្ឍនយោបាយយឺតរបស់ប្រទេសថៃថា: «ខ្ញុំមានឆន្ទៈក្នុងការប្រគល់អំណាចខ្ញុំអនុវត្តអតីតដើម្បីឱ្យប្រជាជនទាំងមូលនោះទេប៉ុន្តែខ្ញុំមិនមានឆន្ទៈក្នុងការបើក ពួកគេទៅឱ្យបុគ្គលណាមួយឬក្រុមណាមួយដែលត្រូវប្រើក្នុងលក្ខណៈផ្តាច់ការមួយដោយមិនស្ដាប់តាមសំឡេងរបស់ប្រជាជន "។
ក្នុងនាមជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យឧត្តមគតិ, អតីតព្រះមហាក្សត្រមានមូលដ្ឋានល្អសម្រាប់ពាក្យបណ្តឹង។ គណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិនិងការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីមិនបានហាក់ដូចដែលចង់ធ្វើការអភិវឌ្ឍបរិយាកាសនៃការជជែកពិភាក្សាគ្នាឬត្រូវបានដឹកនាំដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់សភា។
ជីវិតបន្ទាប់ពីការដាក់រាជ្យ
ប្រជាធិផុកចំណាយពេលនៅសល់នៃជីវិតរបស់គាត់ជាមួយនឹងព្រះមហាក្សត្រី Rambhai Barni ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ នៅក្នុងពេលនៃការដាក់រាជ្យនោះប្តីប្រពន្ធនេះត្រូវបានគេរស់នៅនៅ Knowles ផ្ទះ, នៅក្នុងប្រទេស Surrey, គ្រាន់តែនៅខាងក្រៅទីក្រុងឡុងដ៍។ ទោះជាយ៉ាងណា, ផ្ទះនេះគឺមិនសមរម្យពិចារណាពីសុខភាពរបស់គាត់ដូច្នេះពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរទៅលោក Glen Pammant នៅតែនៅក្នុងប្រទេស Surrey នៅផ្ទះតូចមួយទេប៉ុន្តែមានចន្លោះដើរបន្ថែមទៀត។ ពួកគេនៅតែមានរយៈពេលពីរឆ្នាំ។ ប្តីប្រពន្ធនេះមានកូនទេ, ប៉ុន្តែការអនុម័តចៅប្រុសទារកមួយនៃការពេញព្រះមហាក្សត្រជូឡាឡុងជាបងប្អូនរបស់។ កូនប្រុសអនុម័តព្រះអង្គម្ចាស់ Jirasakdi នៅពេលក្រោយនឹងបម្រើជាអ្នកបើកដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាសជំនួយក្នុងរបស់អង់គ្លេស។ គាត់បានស្លាប់នៅពេលយន្តហោះដែលគាត់ត្រូវបានហោះដែលបានធ្លាក់នៅក្នុងឆ្នាំ 1942 ។
ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរជាថ្មីម្តងទៀតដើម្បី vane តុលាការ, ផ្ទះចាស់បំផុតនៅក្នុងភូមិនេះ ofBiddenden ក្នុងខិន្ថ។ លោកបានដឹកនាំមួយជីវិតដោយសន្តិវិធីនៅទីនោះសួននៅពេលព្រឹកនិងការសរសេរជីវប្រវត្តិរបស់លោកក្នុងពេលរសៀល។
នៅឆ្នាំ 1938 ប្តីប្រពន្ធរាជបានផ្លាស់ប្តូរ toCompton ផ្ទះ, នៅ ofWentworth ភូមិនៅរដ្ឋ Virginia ទឹក Surrey នាទី។
ដោយសារតែការទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយ GermanLuftwaffe នេះនៅក្នុងឆ្នាំ 1940 ប្តីប្រពន្ធបានផ្លាស់ប្តូរជាថ្មីម្តងទៀត, ជាលើកដំបូងទៅផ្ទះតូចមួយនៅក្នុង Devon, ហើយបន្ទាប់មកទៅបឹង Vyrnwy សណ្ឋាគារ inPowys, វេលស៍, ដែលជាកន្លែងដែលអតីតព្រះមហាក្សត្របានរងការវាយប្រហារបេះដូង។
ប្តីប្រពន្ធនេះបានវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះ Compton, ខណៈដែលគាត់សម្តែងនូវចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់គាត់បានស្លាប់នៅទីនោះ។ ស្ដេចប្រជាធិផុកបានស្លាប់ពីការបរាជ័យបេះដូងនៅលើ 30 ខែឧសភាឆ្នាំ 1941 ។
ការបូជាសពរបស់គាត់ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅ Golders បៃតងនៅភាគខាងជើងទីក្រុងឡុងដ៍ Crematorium ។ វាជារឿងធម្មតាចូលរួមដោយគ្រាន់តែមហាក្សត្រី Ramphai និងដៃនៃសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធមួយ។ ព្រះមហាក្សត្រី Ramphaiphanni បានស្នាក់នៅឯផ្ទះសម្រាប់ Compton បន្ថែមទៀតចំនួនប្រាំបីឆ្នាំមុនពេលដែលនាងបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសថៃនៅឆ្នាំ 1949 ការនាំយកផេះរបស់ស្ដេចត្រឡប់មកវិញជាមួយនាង។
បានបញ្ចប់ឡើងដល់ចំណុចនេះនៅពេលដែលគាត់មានអាយុ 25 ឆ្នាំជីវប្រវត្តិរបស់ស្តេចត្រូវបានចាកចេញមិនទាន់បានបញ្ចប់។
កេរ្តិ៍ដំណែល
ក្នុងចំណោមក្សត្រចក្រីចុងក្រោយជាពិសេសជូឡាឡុងនិងភូមិពលប្រជាធិផុកបានផុសឡើងជាមួយនឹងការឆ្លើយសើរើតិចតួច។ គាត់ជាការងារលំបាក, គ្រប់គ្រងដែលមានប្រសិទ្ធភាពដែលជាបញ្ញាស្មើនឹងតម្រូវការនៃការិយាល័យរបស់លោក [ត្រូវការអំណះអំណាង] និងដែលសំខាន់នោះគឺកំហុសមើលស្រាលតម្រូវការកំពុងកើនអភិជននៅទីក្រុងបាងកកសម្រាប់អំណាច។ ជាចុងដូចជាការស្លាប់របស់គាត់នៅនិរទេសខ្លួនជាច្រើន, ដូចដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តលោក David Wyatt បានដាក់ឃេវា, "នឹងបានយល់ព្រមជាមួយនឹងការវិនិច្ឆ័យរបស់លោកថាការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងឆ្នាំ 1932 គឺមុនអាយុ" ។
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សចក្រី
ឃុំថ្មពេជ្រ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មាន ភូមិ÷
East	ឃុំរកាពប្រាំ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ West	ឃុំបឹងព្រួល ស្រុកត្បូងឃ្មុំ South	ឃុំជប់ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ North	ឃុំបឹងព្រួល ឃុំពាមជីលាំង ស្រុកត្បូងឃ្មុំ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	25071301	ថ្មពេជ្រទី១	Thma Pech Ti Muoy	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 2	25071302	ថ្មពេជ្រទី២	Thma Pech Ti Pir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 3	25071303	ថ្មពេជ្រទី៣	Thma Pech Ti Bei	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 4	25071304	ពើក	Peuk	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 5	25071305	រោងគោ	Roung Kou	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 6	25071306	ដូង	Doung	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 7	25071307	ជៀសទី១	Chies Ti Muoy	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 8	25071308	ជៀសទី២	Chies Ti Pir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 9	25071309	ចំបក់	Chambak	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 10	25071310	គក	Kok	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 11	25071311	ភូមិ ៦៧	Phum Hokprampir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 12	25071312	ភូមិ ៨/១០	Phum Prambei Dab	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 13	25071313	ភូមិ ៨៧	Phum Paetprampir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 14	25071314	ភូមិ ១០/៨	Phum Dab - Prambei	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 15	25071315	ទួលអូរពីរ	Tuol Ou Pir
ព្រំប្រទល់នៃ
=ចាស់= ឃុំថ្មពេជ្រ មាន ១៧ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍=
ស៊ីរី
ប្រទេសស៊ីរី (ភាសាអារ៉ាប់៖ سُورِيَا ឬ سُورِيَة ប្រកបថា ស៊ូ–រី–យ៉ា) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអារ៉ាប់ស៊ីរី (ភាសាអារ៉ាប់៖ الجمهورية العربية السورية) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសស៊ីរីមានព្រំដែនខាងលិចជាប់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ខាងជើងជាប់ប្រទេសតួកគី ខាងកើតជាប់អ៊ីរ៉ាក់ ខាងត្បូងជាប់ហ្សកដានី និងខាងនិរតីជាប់អ៊ីស្រាអែល។ ប្រទេសស៊ីរីមានសណ្ឋានដីច្រើនលក្ខណៈដូចជា តំបន់វាលរាបដែលមានជីជាតិ តំបន់ភ្នំនិងវាលលំហខ្សាច់យ៉ាងធំទូលាយ។ ទីក្រុងដាម៉ាស់គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតប្រចាំប្រទេសស៊ីរី។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិអារ៉ាប់ និងនិយមប្រកាន់ឥស្លាមសាសនានិកាយស៊ុននី។
រដ្ឋស៊ីរីសម័យថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយពីសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយដោយជាដែនដីអាណត្តិរបស់បារាំង និងគឺជារដ្ឋអារ៉ាប់ដែលធំជាងគេដែលបង្កើតឡើងពីឡេវ៉ាន់អារ៉ាប់ដែលដើមឡើយគ្រប់គ្រងដោយចក្រភពអូតូម៉ង់។ ប្រទេសស៊ីរីទទួលបានឯករាជ្យនៅខែមេសា ១៩៤៦ ដោយជាសាធារណរដ្ឋរដ្ឋសភា។ ប្រទេសស៊ីរីមានភាពវឹកវរនៅសម័យក្រោយទទួលបានឯករាជ្យ និងក្រុមរដ្ឋប្រហារនិងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារធ្វើឲ្យនយោបាយប្រទេសមិនស្ថិតស្ថេរក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៤៩-១៩៧១។ រវាងឆ្នាំ ១៩៥៨ ដល់ ១៩៦១ ប្រទេសស៊ីរីបានចូលរួមសហភាពជារយៈពេលខ្លីៗជាមួយនឹងអេហ្ស៊ីប ដោយបានបញ្ចប់ជាមួយរដ្ឋប្រហារ។ ប្រទេសស៊ីរីស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់គ្រាអាសន្នរវាងឆ្នាំ ១៩៦៣ ដល់ ២០១១ និងបានបង្ក្រាបការការពារប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើននៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនមែនប្រជាធិបតេយ្យ។ បាសា អាល់-អាសាដជាប្រធានាធិបតីតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ ដោយទទួលឥទ្ធិពលពីហាហ្វេស អាល់-អាសាដ ឪពុក​របស់​គាត់ ដែលបានកាន់តំណែងរវាងឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ ២០០០។
ប្រទេសស៊ីរីគឺជាសមាជិកនៃអសបនិងចលនាគ្មានតម្រឹម។ នៅបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសស៊ីរីត្រូវបានផ្អាកសមាជិកភាពពីសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ និងអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម និងផ្អាកខ្លួនឯងពីសហភាពដើម្បីមេឌីទែរ៉ាណេ។ ចាប់តាំងពីខែមីនា ២០១១ ប្រទេសស៊ីរីបានកើតសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរីនៅក្នុងភាពរំជើបរំជួល (បានចាត់ទុកថាជាផ្នែកបន្ថែមនៃអារ៉ាប់ស្ព្រ៊ិង)។
ឃុំជីរោទ៍ទី២
East	ឃុំជុប ស្រុកត្បូងឃ្មុំ West	ឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ South	ឃុំជុប ស្រុកត្បូងឃ្មុំ North	ឃុំជីរោទ៍ទី១ ឃុំបឹងព្រួល ឃុំថ្មពេជ្រ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ List of village Code	Khmer	English	Reference	Note 1	25070501	ទួលវិហារ	Tuol Vihear	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 2	25070502	ស្រែសៀម	Srae Siem	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 3	25070503	ទឹកចេញ	Tuek Chenh	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 4	25070504	ឯកភាព	Aekkapheap	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 5	25070505	ទួលពន្លៃ	Tuol Ponley	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 6	25070506	ម្រាមទាក	Mream Teak	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 7	25070507	អណ្ដូងជា	Andoung Chea	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 8	25070508	តាត្រាវ	Ta Trav	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 9	25070509	ជ្រោយគរ	Chrouy Kor	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 10	25070510	បឹងត្រស់	Boeng Traoh	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 11	25070511	សាមពីរ	Sampir	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum	Royal Degree 1445 on 31 Dec 2013 Move to Tboung Khmum 12	25070512	សំពៅផុសថ្មី	Sampov Phos Thmei
ស៊ីរី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឡេវ៉ាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដើមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ឃុំជីរោទ៍ទី២
ព្រំប្រទល់នៃ
=ចាស់= ឃុំជីរោទ៍ទី២ មាន ៧ភូមិគឺ÷
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍=
ស្រាលពេជ្រ
ចៅពញាស្រាលពេជ្រ (ចៅពញា ជាសក្ដិ, ស្រាល ជាងារមានឋានៈស្មើនឹង ក្រឡាហោម, ពេជ្រ ជាឈ្មោះ) លោកជាកូនសម្ដេចចៅហ៊្វាកៅ ដែលត្រូវជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្រះស្ដេចកន។
ការលើកទ័ពទៅវាយបន្ទាយកំពង់សៀម
សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​ជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ចេញពី​បន្ទាយ​មក​ចាប់​បាន​ខ្លួន​សត្រូវ​ប្រមាណ ​៥០០ ​នាក់។ លុះ​ជួបជុំ​នាយកង​ទ័ពជើងទឹក ជើង​គោកគ្រប់​គ្នា ព្រមទាំង​ឈ្លើយ និង​ស្បៀង​អាហារ សាស្ត្រាវុធ និង​ទូក​ចំបាំង​ ១៥០ ​នោះហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ជា​អម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង។ ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ជ្រាប​គ្រប់​ប្រការ ទ្រង់​ព្រះ​អំណរ​ណាស់បាន​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​រង្វាន់​ដល់​សេនា​ទាហាន​តាម​សមគួរ។ សម្ដេច​ព្រះបាទ​ស្រីជេដ្ឋា​អម្ចាស់​ផែនដី​ទិស​ខាងកើត​កាល​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​លំពាំង ជា​ក្មួយ​បរាជ័យ​រហូត​ដល់​ស្លាប់ ខូច​ទាំង​ទូកចំបាំង​​ដូច្នោះ​ហើយ​ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទ្រង់​រើស​យក​កូន​សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ​ពីរ​នាក់​មក​គឺ​ឈ្មោះ​ពេជ្រ​១ តាំង​ជា​ចៅពញា​ស្រាល (ទី​ក្រឡាហោម) ឈ្មោះក្រេះ១ តាំង​ជា​ចៅពញា​លំពាំង (ទី​ចក្រី) និង​ចៅពញាវៀង ទី​យមរាជ (កុយ) រួម​ជា ​៣ នាយ​ឲ្យ​លើកទ័ព​ទៅ​ច្បាំង​នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជជា​ទ័ព​អម្ចាស់​ត្រើយ​ខាងលិច។ សម្ដេច​ព្រះ​ជ័យ​ជេដ្ឋា​ទ្រង់​ផ្ដាំ​ថា បើ​សម្ដេចចៅ​ពញា និង ឧកញ៉ា​យមរាជ​បែក​ទៅ​ហើយឲ្យ​ឃុំ​ពល ​២០០០០ ​នាក់ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម​ទៀត។ មេកង​ធំ​ទាំង ​៣ ​នាក់​ទទួល​ព្រះរាជ​តំរាស់​ហើយ​ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​លើកទ័ព​ឆ្លង​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​រាយ​ទ័ព​ច្បាំង នឹង​កងទ័ព​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ ឧកញ៉ា​យមរាជ តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ទ័ព​ទាំង​សងខាង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​ច្រើន​ដង ច្រើន​គ្រាម្ដង​ចាញ់​ម្ដង​ឈ្នះ ពុំ​បាន​សំរេច​ជ័យ​ជំនះ​ទៅ​ខាង​ណាៗ​ឡើយ។ លុះដល់​ខែ​ជេស្ឋជិត​ដល់​ពេល​ឲ្យ​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ ស្ដេច​ពិជ័យ​នគរ ​ទ្រង់​ឲ្យ​បន្ថយ​មេទ័ព​ទាំង​ ៣ ​នោះ​ចូល​ទៅសំរាក​ខ្លួន​វិញ ទើប​ទ្រង់​ព្រះ​តំរិះ​ថា តាំងពី​ធ្វើសង្គ្រាម​នឹង​ពញា​ចន្ទរាជា​មក​នេះ ការ​ខូចខាត​ទ្រព្យសម្បត្ដិ និង​ស្បៀង​អាហារ អាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ក៏​អស់​ជា​ច្រើន ដូច្នោះ​គួរតែ​យើង​បែក​ចែក​ផែនដី យក​សេចក្ដីសុខ​វិញ​ជា​ការ​ល្អ​ជាង។ ក្រោយពីចរចាឈប់ច្បាំងរួចរាល់ហើយ សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្ដាប់​សព្វគ្រប់​ហើយ ព្រះ​អង្គ​ចាត់​ចៅហ្វាយស្រុក និង​កងទ័ព​ឲ្យ​នៅ​រក្សា​បន្ទាយ​មាត់​ឃ្មុង​បន្ទាយស្រី​សឈរ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​លើកទ័ព​ត្រឡប់​ទៅ​ក្រុង​ពិជ័យ​នគរ​វិញ។ សម្ដេចព្រះ​បរមបពិត្រ​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ប៉ែក​ខាងលិច​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា ព្រះស្ដេច​កន​លើកទ័ព​ត្រឡប់​ទៅ​មុន ហើយ​ទើប​ព្រះ​អង្គ​បង្គាប់​ចៅហ្វាយស្រុក​ឲ្យ​នៅ​រក្សា​បន្ទាយ​កំពង់សៀម បារាយណ៍ ជើងព្រៃ រួច​ស្ដេច​លើកទ័ព​ត្រឡប់​មក​បន្ទាយខែត្រ​បរិបូណ៌​វិញ។ ព្រះ​អង្គ​លើក​ហួស​ទៅខែត្រពោធិ៍សាត់​ទៀត ហើយ​ត្រាស់​ឲ្យ​ពល​ធ្វើ​ដំណាក់​តូច​ធំ ប្រក់​ស្លឹកមាន​សន្ធិយា​ចុង​រោង​ទី​ក្រៅ​ក្នុង។
ផ្អាកសង្គ្រាមលើកទីពីរ
សម្ដេចចៅហ៊្វាកៅ​ ដែល​នាំ​ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ព្រះស្ដេច​កន​រត់​ទៅ​នោះ​លុះរត់ទៅ​ដល់​បន្ទាយ​ហើយ ក៏​រួបរួម​នឹងសម្ដេចចៅពញាហែង ចៅពញា​ចក្រី និង​ចៅពញា​ស្នង​ធ្នឹម​ព្រះ​នគរ​ជាលន់ និង​ចៅពញា​វាំង ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​លំពាំងតាំង​ឲ្យ​ត្រួតត្រា​រក្សា​ពុំ​ហ៊ាន​ធ្វេសប្រហែស​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ។ មេទ័ព​ទាំង​បី​កង​ខាង​ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា លុះ​លើក​ទៅ​ដល់​បង្គាប់​ពល​ឲ្យ​ឡើង​ក្បាល​បន្ទាយ​ខាង​សត្រូវអត់​មាន​បង្អែបង្អង់​ឡើយ។ ពួក​ពល​ខ្មាំង​ក៏​ពួយ​នឹង​លំពែង បាញ់​នឹង​កាំភ្លើង ប្រមៀល​ដុំ​ថ្មទំលាក់​មក​ត្រូវ​អស់​រេហ៍ពល​មេទ័ព​ខាងលិចបណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លុត​ស្លាប់​អស់​ជា​ច្រើន។ មេទ័ព​ខាងលិច​យល់​ថា ទ្រាំ​ពុំ​បាន​ហើយ​ក៏​វាយ​ស្គរ​បរពល​ថយ​មក​វិញ មេទ័ព​ខាងលិច​ព្យាយាម​បរពល​ឲ្យ​ចូល​ចោម​បន្ទាយ​ព្រះស្ដេច​កន​ឥត​មាន​ឈប់​ឈរ តែ​ឡើង​បន្ទាយ​នោះ​ពុំ​បានត្បិត​បន្ទាយ​នោះ​ធំ​ហើយ​ខ្ពស់​ណាស់។ ក្នុង​ខណៈនោះ ចូល​ក្នុង​ឆ្នាំមមី ចត្វា​ស័ក ព.ស​ ២០៦៦, គ.ស ​១៥២២, ម.ស ​១៤៤៤, ច.ស ​៨៨៤ ខែជេស្ឋ ដែល​គួរ​ទុក​ឱកាស​ឲ្យ​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ​ចំការ​ច្បារ​ដំណាំ ទើប​សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា ម្ចាស់ផែនដី​គ្រប់គ្រង​ពិជ័យ​នគរបានធ្វើព្រះរាជសារសូមផ្អាកសង្គ្រាមជាមួយព្រះបាទចន្ទរាជា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រាលនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះស្រីជេដ្ឋាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញានៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
ឡូរីយ៉ង់
ទីក្រុង ឡូរីយ៉ង់ គឺជាទីក្រុង និង កំពង់ផែមួយ នៅ ប្រទេសបារាំង ខាងលិច។តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Map_lorient.jpg/220px-Map_lorient.jpg|រូបភាពតូច| ផែនទីឡូរីយ៉ង់
សេដ្ឋកិច្ច
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Vraquier-Iolcos-Triumph.jpg/220px-Vraquier-Iolcos-Triumph.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច| កំពុងដកចេញសណ្តែកសៀងនៅកំពង់ផែ។
ការ កសាងកប៉ាល់ តែងតែមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះទីក្រុងការផលិតកប៉ាល់ បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការនៅឆ្នាំ១៦៩០។
វប្បធម៌
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Anoriant3.jpg/220px-Anoriant3.jpg|រូបភាពតូច| ក្បួនដង្ហែរដ៏អស្ចារ្យ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងខែសីហា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧០មក គេរៀបចំ មហោស្រព ដោយប្រមូលផ្តុំសិល្បករមកពី ពិភពរបស់គេទាំងអស់ ​គឺ​ជា​មហោស្រព​ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ​នៅ​អឺរ៉ុប​ដោយ​អ្នក​ចូល​រួមជាច្រើន។
កីឡា
ក្លឹបដែលពេញនិយមបំផុតនៅឡូរីយ៉ង់ គឺ FC Lorient ដែលបច្ចុប្បន្នលេងនៅ Ligue 1 បន្ទាប់ពីឈ្នះ Ligue 2 ក្នុងឆ្នាំ ២០២០។
ព្រះកែវហ្វាទី១
ព្រះកែវហ្វាទី១ ឬ ពញ្ញាញោម (អង់គ្លេស: Preah Keofa I) or (Ponhea Nhoum) (ប្រ.ស|គ.ស ១៥៧៩-១៦០២) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៦០០-១៦០២) ក្រោយធ្វើពិធីរាជាភិសេកគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍នៅ រាជធានីស្រីសន្ធរ ព.សករាជ ២១៤៤ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៦០០ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១៥២៣ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះបាទសម្ដេចព្រះកែវហ្វារាមាធិបតី" ។ ពញ្ញាញោម ទ្រង់ជាបុត្រាពៅ នៃ ព្រះសត្ថាទី១ ដែលបានឡើងសោយរាជបន្តពី ព្រះបរមរាមាទី៣ នៃអង្គ ពញ្ញាអន ដែលសោយទីវង្គត់ដោយការលបធ្វើឃាត ដើម្បីដណ្ដើមរាជបល្ល័ង ។
វិបត្តិសង្គមជាតិ
National Social Crisis
អំឡុងពេលដែល ព្រះកែវហ្វាទី១ ក្លាយជាអង្គព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា ទ្រង់មិនខ្វល់ពីរាជកិច្ចព្រះនគរ និង ការប្រតិបត្តិគោរពសាសនា នោះទេ ទ្រង់សព្វព្រះរាជព្រទ័យ ទៅលើល្បែងអបាយមុខទាំងពួង និងមានចំណូលចិត្ត ដើរកំសាន្ត និង បរបាញ់សត្វ ដោយបែបនេះហើយ មន្ត្រីមួយចំនួនបានឃុតឃិតគ្នាកេងប្រវ័ញ្ញ ប្រើសិទ្ធអំណាចជាមន្ត្រីគាបសង្កត់លើប្រជានុរាស្ត្រ និង ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ។ ភាពមិនខ្វាយខ្វល់កិច្ចការព្រះនគរ របស់អង្គព្រះមហាក្សត្រ ធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិទាំងមូលបានធ្លាក់ចូលក្នុងភាពអណាធិតបតេយ្យ និង បានធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិមានវិបិត្តសង្គមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយប្រជានុរាស្ត្រ មិនអាចទ្រាំនិងការគៀបសង្កត់ពីក្រុមមន្ត្រី ដែលមានអំណាចបាន ប្រជានុរាស្ត្របានចាប់ផ្ដើមប្រមូលផ្ដុំតាមតំបន់របស់ខ្លួនបង្កើតការបះបោរពាសពេញផ្ទៃប្រទេសផងដែរ ។ ​
រដ្ឋប្រហារយោធា
Military coup d'état
អំឡុងពេលដែល ព្រះកែវហ្វាទី១ បានគ្រងរាជបានពេញមួយឆ្នាំ ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិសង្គមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដូចនេះហើយ ព្រះទេវីក្សត្រី ដែលជាមហេសី ព្រះសត្ថាទី១ ដែលមានបុត្រជាអង្គ ពញ្ញាតន់ និងត្រូវជាបងថ្លៃ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ បានចេញព្រះរាជអយ្យការ ដែលមានន័យថា សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ពី​ឧ​ត្ត​ម​ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង បានស្នើសុំទៅស្ដេចសៀមក្រុងស្រីអយុធ្យា ព្រះនាម ព្រះចៅនរេ (Prea Chau Nores) ដោយសុំយាង ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដែលស្ដេចសៀមអង្គនេះបានចាប់ធ្វើជាចំណាត់ខ្មាំង អំឡុងពេលដែលវាយបែកបន្ទាយក្រុងលង្វែក សុំឱ្យមកគ្រប់គ្រងជាព្រះមហាក្សត្រនៅកម្ពុជាវិញ ដើម្បីលើកស្ទួយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាឡើងវិញ ឧត្ដមក្រុមប្រឹក្សា និងទទួលយកការប្រតិបត្តិគោរពទៅតាមពុទ្ធសាសនាថេរវាទ (Theravada Buddhism) របស់ព្រះចៅក្រុងសៀម ។ ស្ដេចសៀម ព្រះចៅនរេ បានយល់ព្រមតាមសំណើរ ដោយថ្វាយពលចំនួន ៥០០០ (៥ពាន់នាក់) ទៅស្រីសុរិយោពណ៌ ប៉ុន្តែទ្រង់នៅតែរក្សាទុកនៅក្រុមគ្រួសារនៃរាជវង្សស្ដេចកម្ពុជាមួយចំនួន ដើម្បីគម្រាមគំហែងមិនឱ្យក្សត្រកម្ពុជាមានឱកាសលើកទ័ពទៅដណ្ដើមទឹកដីសៀមវិញនោះទេ ស្ដេចសៀមបានរក្សាទុកបុត្រាចំនួនពីរអង្គរបស់ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដើម្បីធ្វើជាចំណាត់ខ្មាំងដដែល ដែលបុត្រទី១ ព្រះនាម ជ័យជេស្ឋា និង បុត្រទី២ ព្រះនាម ឧទ័យរាជា ។ ស្រីសុរិយោពណ៌ ដែលត្រូវជាសម្ដេចមារ (ពូ) របស់ព្រះកែវហ្វាទី១ បានចាប់ផ្ដើមប្រមូលទ័ព និង បានតាំងរាជធានីថ្មីរបស់ខ្លួន មួយនៅ កោះស្លាកែត ខេត្តកណ្ដាល ក្នុងឆ្នាំ ១៦០១ នៃគ.សករាជ ដើម្បីត្រៀមធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ដើម្បីទម្លាក់ ព្រះកែវហ្វាទី១ ចេញពីព្រះរាជបល្ល័ង ។ ដោយប្រជានុរាស្ត្រ មិនពេញចិត្តនិងការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះរាជា ដែលគ្មានទសពិធរាជធម៌ ដែលមានន័យថា ជាគុណធម៌ ទាំង១០ប្រការ សម្រាប់ព្រះរាជាទ្រង់ប្រព្រឹត្តដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋ ដូចនេះ ប្រជានុរាស្ត្រ និង ក្រុមបះបោរជាច្រើនក្រុម បានសម្រេច ចុះចូលនិង ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដើម្បីគាំទ្រទ្រង់ជា ព្រះមហាក្សត្រ ។ រដ្ឋប្រហារយោធា បានចាប់ផ្ដើម ដោយ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ បាត់ចាត់ឱ្យ តេជោមាស លើកទ័ព ពីសំរោងទង (បច្ចុប្បន្ន: កំពង់ស្ពឺ) ចំនួន ២៦,០០០ (ជាង២មុឺននាក់) បើកការវាយប្រហារទៅលើកងទ័ព ព្រះកែវហ្វាទី១ នៅសមរភូមិចតុមុខ ដែលមានចំនួន ១៥,០០០ (ជាង១មុឺននាក់) ដឹកនាំដោយមេទ័ពនាម ពញ្ញាកែវ ។ ចម្បាំងបានផ្ទុះឡើង តេជោមាស បានចាត់កងទ័ពជា ៦ច្រក ឱ្យវាយក្ដោប កងទ័ព ព្រះកែវហ្វា ជារាង្គស្នែងក្របី នៅទីបំផុត កងទ័ពរបស់ ព្រះកែវហ្វា ដែលដឹកនាំដោយ ពញ្ញាកែវ ត្រូវបានកំចាត់ចោលគ្មានសល់ នៅចតុមុខ រីឯកងការពាររាជវាំង នៅស្រីសន្ធរ ដែលក្រោមការត្រួតត្រារបស់ ទេវីក្សត្រី បានចាប់ខ្លួន ព្រះកែវហ្វាទី១ យកទៅថ្វាយ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ នៅក្រុងស្លាកែត ដើម្បីសម្រេចការវិនិច្ឆ័យទោស នៅទីបំផុត ព្រះកែវហ្វាទី១ ត្រូវព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដាក់ទោសប្រហារជីវិត ដោយពាក់ព័ន្ធនិងការលបធ្វើឃាតអតីតព្រះមហាក្សត្រ នៃអង្គ ពញ្ញាអន ដែលជាបុត្រាពៅ នៃ ព្រះបរមរាជាទី២ ក្នុងឆ្នាំ ១៦០២ នៃគ.សករាជ ។
ចំណារពន្យល់
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។
ស្រុក​កំពង់ធំ(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷ រូបភាពតូច|វត្តកំពង់និគ្រោសស្ថិតនៅស្រុកកំពង់ធំ
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
រមណីដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ
=ទីតាំង= ភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ ស្ថិតក្នុងឃុំផ្សារដែក និង ឃុំភ្នំបាត ស្រុកពញាឭ ខេត្តកណ្ដាល
=ប្រវត្តិ= ភ្នំនេះមានឈ្មោះបីគឺ ភ្នំឧត្តុង្គ ភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ និង ភ្នំអដ្ឋរស្ស ។ ដើម្បីទៅដល់ទីនោះត្រូវធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ “ភ្នំពេញ-បាត់ដំបង”លុះដល់គីឡូម៉ែតលេខ៣៧ មានផ្លូវលំបែកចូលខាងឆ្វេងដៃចំងាយ ៣.៥ គ.ម ។ ចំងាយសរុបពីភ្នំពេញដល់ភ្នំគឺ៤០.៥គ.ម បើគិតពីតាខ្មៅវិញមានចំងាយ ៥១.៥០ គ.ម ។ នៅជើងភ្នំមានតូបស្បូវលក់ចំណីអាហារជាច្រើន ។ ឧត្តុង្គជាខ្សែភ្នំមួយដែលលាតសន្ធឹងពីជើងទៅត្បូងប្រវែង ១៥០០ ម៉ែត និង ទទឹង ៧០០ ម៉ែត ។ ខ្សែភ្នំអដ្ឋរស្សនេះមានកំពូល ៥ គឺ កំពូលភ្នំចេតីយ៍ទន្ទឹមកំពូលភ្នំត្រៃត្រឹង កំពូលភ្នំចេតីយ៍កំពូលបួន ព្រះអង្គចូលព្រះនិពាន្ត និង កំពូលភ្​នំអរិយ្យកាប្បស ។ ភ្នំនេះមានផ្លូវព័ទ្ធជុំវិញដែលក្នុងនោះរួមមានផ្លូវលំមួយខាងកើត និង ផ្លូវលំមូយខាងលិច នៅខាងជើងភ្នំមានភូមិភ្នំ ខាងត្បូងមានភូមិពោរ៉ានេ ។ ភ្នំនេះមានរាងដូចជាសត្វនាគ ។ នៅលើកំពូលភ្នំមានចេតីយ៍របស់អតីតព្រះមហាក្សត្ររួមមាន ព្រះបាទអង្គឌួង និង ព្រះមុនីវង្សជាដើម ។ ចេតីយ៍មួយទៀតនៅខាងចុងនៃកំពូលដែលទើបតែបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ ២០០២ គឺដាក់តំកល់សិរីរធាតុ​នៃសម្មាសម្ពុទ្ធ ។ សិរីរធាតុនោះពីមុនតំកល់នៅចេតីយ៍ខាងមុខស្ថានីយ៍រាជាយស្ម័យយាននៅភ្នំពេញ និង បានព្រះករុណា សម្តេច សហនុ និង ព្រះអគ្គមហេសី ដង្ហែរមកតំកល់នៅទីនោះនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០០២ ។ នៅទីនេះភ្ញៀវទេសចរណ៍អាចសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា ព្រោះទីនេះធ្លាប់ជារាជវាំងចាស់នៅអំឡុងឆ្នាំ ១៦១៨ និង ១៨៦៦ ។ លើសពីនេះទៅទៀត នៅលើភ្នំនេះ ក៏មាននៅសល់សំណង់ប្រវត្តិសាស្រ្តមួយចំនួនទៀតដែរ ។ នៅលើកំពូលភ្នំខាងឆ្នេងមានសំណង់ព្រះវិហារមូយដ៏ធំសម្បើមគឺព្រះវិហារ អដ្ឋរស្ស ។ ព្រះវិហារនេះបានទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងដំណំក្នុងអំឡុងសង្រា្គមស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសក្នុងទស្សវត្សទី ៧០ ។ នៅក្នុងព្រះវិហារនេះ មានព្រះពុទ្ធបដិមា ទំហំ ១៨ ហត្ថ ។ បច្ចុប្បន្ន ព្រះវិហារនោះ នៅសល់តែសសរធំៗ ៨ រីឯដំបូលវិញត្រូវបំផ្លាញនៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមឆ្នាំ ១៩៧៧ ។ ទោះបីជាមានសង្រា្គមបានបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងណាក៍ដោយ ភ្នំឧត្តុង្គនៅមានសម្រស់ធម្មជាតិ និង ទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាល និង ជំនោរខ្យល់បរិសុទ្ធ ដែលអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបានច្រើន ៕
=ទេសចរណ៍=
រមណីដ្ឋាន
រមណីដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ មានភ្ញៀវមកទស្សនា÷
អាហារដ្ឋាន
=មើលផងដែរ=
រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា
រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា, សរសេរកាត់ថា ររជក (ភាសាបារាំង៖ Gouvernement royal d'union nationale du Kampuchéa, GRUNK) គឺជារដ្ឋាភិបាលនិរទេសកម្ពុជាដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងប៉េកាំង។ រដ្ឋាភិបាលនេះមានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦ ហើយបានឡើងគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលយ៉ាងខ្លីគឺនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។
ររជក បានបង្កើតឡើងដោយការចងសម្ព័ន្ធភាពរវាងអ្នកគាំទ្រព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម សីហនុ និងពួកខ្មែរក្រហម។ រដ្ឋាភិបាលនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយចិនហើយវាក៏បង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីពួកស្តាំនិយមបានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុចេញពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសកម្ពុជា។
និម្មិតកម្ម
នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងនៅក្នុងរដ្ឋប្រហារដែលដឹកនាំដោយសមាជិកស្ដាំនៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់គឺលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលន់ នល់ ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ និងលោកអ៊ិន តាំ។ សីហនុដែលកាលនុះកំពុងតែនៅក្រៅប្រទេស ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរងើបបះបោរឡើងប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារតាមរយៈវិទ្យុក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ហើយបានប្រកាសបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហភាពជាតិមួយ។
ព្រះអង្គបានបញ្ជាក់ថាទ្រង់បានសម្រេចចិត្តបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហភាពជាតិភ្លាមៗខណៈពេលកំពុងធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះពីទីក្រុងមូស្គូមកប៉េកាំង ហើយព្រះអង្គបានធូរព្រះទ័យបន្តិចនៅពេលទទួលបានសារមួយដែលចុះកាលបរិច្ឆេទបីថ្ងៃបន្ទាប់ពីការផ្សាយតាមវិទ្យុរបស់ទ្រង់។ សារនោះគឺបានផ្ញើដោយបញ្ញវន្តដ៏ឆ្នើមរបស់ព្រះអង្គ អ្នកទាំងនោះគឺលោកហ៊ូ យន់ ហ៊ូ នឹម និងខៀវ សំផន អ្នកទាំងបីបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្តនិយមរបស់សីហនុនៅអំឡុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៦០ ហើយសារនោះបានសរសេរថាពួកគេគឺកំពុងដឹកនាំក្រុមខ្មែរក្រហម។
រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា (ររជក) ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា និងត្រូវទទួលស្គាល់មុនគេដោយប្រទេសចិន។
ការបង្រួបបង្រួម
ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុគឺជាប្រមុខរដ្ឋនិងជាអ្នកដឹកនាំនៃរដ្ឋាភិបាលនេះ។ លោកប៉ែន នុតដែលជាអតីតមេធាវីនិងជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីឱ្យរដ្ឋាភិបាល។ លោកខៀវ សំផនបានបម្រើការជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ និងជាប្រមុខដឹកនាំកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ ររជក។ លោកហ៊ូ-យន់ដែលជាឥស្សរជនដ៏មានប្រជាប្រិយភាពនិងសេរីម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកកុម្មុយនិស្តទាំងអស់ ត្រូវបានទទួលតំណែងជារដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រសួងសហប្រតិបត្តិការ ចំណែកឯលោកហ៊ូ នឹមវិញគឺជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន។ នុត សំផន យន់ និងនឹមសុទ្ធតែជាមនុស្សដែលល្បីនិងមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ចំពោះប្រជាជនខ្មែរ ជាពិសេសគឺពីរនាក់ចុងក្រោយនេះដែលតែងតែចេញមុខការពារសឹទ្ធិឱ្យប្រជាកសិករជនបទ។
ក៏ប៉ុន្តែតាមការពិត អ្នកដែលត្រូវជាមេបញ្ជាការយោធាពិតប្រាកដនោះគឺ សាឡុត ស។ សាឡុត សគឺជាបុគ្គលម្នាក់ដែលស្ថិតនៅក្នុងឋានៈខ្ពស់បំផុតក្នុងជួរខ្មែរក្រហម ក៏ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់គាត់ត្រូវបានរក្សាទុកជាសម្ងាត់។ កម្លាំងយោធាគឺមានឈ្មោះថា កងកម្លាំងរំដោះជាតិប្រជាជនកម្ពុជា (ករជបក), កងកម្លាំងនេះដំបូងឡើយគឺមានលក្ខណៈតូចទេ ហើយការប្រយុទ្ធគ្នាដំបូងៗនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជាតាមពិតគឺអនុវត្តដោយកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងដោយមាន ករជបក ជាជំនួយ។
ទំនាក់ទំនងរបស់សីហនុជាមួយនឹងខ្មែរក្រហមតែងតែមានភាពតានតឹងជានិច្ច។ ខណៈដែលយន់ នឹម និងខៀវ-សំផនធ្លាប់ត្រូវបានប្រមាថម៉ាកងាយកាលនៅជាសមាជិកនៃសង្គមរាស្រ្តនិយមក្តី តែសីហនុមិនបានឃើញអ្នកទាំងបីជាសត្រូវចំនោះទេ ដោយទ្រង់មានការសង្ស័យនិងមិនពេញចិត្តផ្ទាល់នឹងអៀង សារី ព្រោះថានៅឆ្នាំ១៩៧១ សារីត្រូវបានចាត់តាំងពីក្រុងហាណូយដោយមានបេសកកម្មរក្សាព្រះអង្គសីហនុឱ្យនៅក្រោម"ការគ្រប់គ្រង"។ សីហនុបានចោតប្រកាន់មកសារីម្តងហើយម្តងទៀតថាលោកសារីគឺជាភ្នាក់ងារស៊ើបការរបស់វៀតណាមខាងជើង។ សម្រាប់សារីវិញ លោកបានខិតខំព្យាយាមផ្សព្វផ្សាយការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងពួកវវជន និងព្រះអង្គនរោត្តម សីហនុហើយលោកប៉ែន នុត។