cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
មហាសុខាវតីវ្យូហសូត្រ
តណ្ហាចង្រៃ៣យ៉ាងនិងផលវិបាករបស់វា
ប្រសិនបើគេមិនពេញចិត្ត នឹងអ្នកដទៃ ហើយដុះដាលកំហឹង សេចក្តីគុំគួននិងភាពជា សត្រូវ អាចចូលមករារាំងក្នុងជីវិតរបស់គេ វានឹងរីកធំឡើង ទៅក្នុងជីវិតអានាគត រហូតដល់ក្លាយទៅជាគំនរសត្រូវ ។ ព្រោះថា ប្រសិនបើគេធ្វើបាប និងធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់គ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងជាតិនេះ ជម្លោះនេះមិនអាចចប់ភ្លាម ជាមួយនឹងការប្រហារគ្នាទេ ប៉ុន្តែសេចក្តីជូរចត់ និងកំហឹងឆេវឆាវ ដិតជាប់នៅក្នុងចិត្ត ដូច្នេះហើយជាធម្មតា វាតែងទុកស្នាមក្នុងចិត្ត ឥតរលុបបាន ព្រោះហេតុនេះ អ្នកចូលរួមនឹងទៅកើត ក្នុងសម័យជាមួយគ្នា ដើម្បីតាមសងសឹកគ្នា ទៅវិញទៅមក ។
ម៉្យាងទៀតនៅក្នុងកណ្តាល នៃចំណង់និងការជាប់ជំពាក់ ជាលោកិយនេះ គេមកតែម្នាក់ឯង ហើយទៅវិញតែម្នាក់ឯង កើតតែម្នាក់ឯង ស្លាប់តែម្នាក់ឯង ។ បន្ទាប់ពីមរណៈកាល គេទៅកាន់ភពទុក្ខ ឬភពសុខ ម្នាក់ៗទទួលផលវិបាក នៃកម្មរបស់ខ្លួន ហើយគ្មាននរណាផ្សេងទទួល ជំនួសបាន ។ តាមតែអំពើល្អឬអាក្រក់ផ្សេងៗ គេនឹងមានទិសដៅ របស់ខ្លួន ទៅកាន់ស្ថានសុខ ឬស្ថានទុក្ខ ។ ដោយជាប់ក្នុងចំណងកម្ម មិនអាចកែប្រែបាន គេមានដំណើរ ទៅកាន់ស្ថានទាំងនោះ តែម្នាក់ឯង ។ ដោយបានទៅដល់ លោកដទៃ គេមិនអាចឃើញគ្នា បានទៀតទេ ។ ច្បាប់នៃកុសលឬអកុសល តែងតាមគេទៅជាធម្មតា ហើយទោះនៅទីណា ដែលគេទៅកើតក៏ដោយ ចម្ងាយនិងភាពងងឹត ធ្វើឲ្យគេឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នាជានិច្ច ។ ដោយផ្លូវកម្មផ្សេងគ្នា គេមិនអាចប្រាប់ពីពេលវេលា ដែលត្រូវរស់នៅជាមួយគ្នាជាថ្មី ហើយមិនងាយ នឹងបានជួបគ្នាទៀតឡើយ ។ តើគេអាចឃើញគ្នា ម្តងទៀតឬទេ? តើហេតុអ្វីបានជាគេ មិនបោះបង់ចោល ការទាក់ទងជាលោកិយទាំងអស់ ហើយនៅពេលដែលគេកំពុងមានកម្លាំង និងសុខភាពល្អ ប្រឹងប្រែងតាមរកអំពើល្អ ហើយខិតខំស្វែងរកការរំដោះខ្លួន ពីសង្សារវដ្ត? បើគេធ្វើដូច្នេះ គេនឹងអាចបានជីវិតអមតៈ ។ ហេតុអ្វីបានជាគេមិនស្វែងរកមាគ៌ា? តើក្នុងលោកនេះ មានអ្វីដែលជាទីប្រាថ្នា? តើមានសេចក្តីសប្បាយអ្វី ដែលគួរតាមរក?
មនុស្សក្នុងលោក គ្មានជំនឿក្នុងការតាមរក សេចក្តីល្អ និងទទួលរង្វាន់ ឬការអនុវត្តន៍នូវមាគ៌ា និងសម្រេចការត្រាស់ដឹង គេមិនជឿទៅលើភព និងកម្មពៀរនៃអំពើអាក្រក់ ឬផលបុណ្យនៃអំពើល្អ ដូចជាអានិស្សង បានមកពីការជួយអ្នកដទៃ ។ ការជឿថាអ្វីៗទាំងនេះគ្មាន គឺគេមិនព្រមចំពោះ ទស្សនៈនេះទាល់តែសោះ ។
សេចក្តីពិតនៃការកើតស្លាប់ គឺថាសេចក្តីសោកស្តាយ ចំពោះការព្រាត់ប្រាស់ ជាអា រម្មណ៍ដែលគ្រប់ជំនាន់ទទួល ។ ឪពុកយំចំពោះការស្លាប់ របស់កូនគាត់ ។ កូនយំចំពោះមរណៈភាពរបស់ឪពុកវា ។ បងប្អូនប្រុសស្រី ប្តីនិងប្រពន្ធ កាន់ទុក្ខចំពោះសេចក្តីស្លាប់ ទៅវិញទៅមក ។ តាមច្បាប់សំខាន់នៃអនិច្ចធម៌ (មិនទៀង) សេចក្តីស្លាប់រៀងពីអាយុចាស់ ឬពីអាយុក្មេង មិនអាចកំណត់មុនបានទេ ។ អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវតែសាបសូន្យ ទៅវិញ គ្មានអ្វីស្ថិតស្ថេររហូតឡើយ ។ មនុស្សមួយចំនួនតិច ជឿថាដូច្នេះ សូម្បីតែមានអ្នកបង្រៀនដាស់តឿន គាត់ក៏ដោយ ។ ដូច្នេះហើយ ទើបខ្សែនៃការកើតស្លាប់ៗ បន្តទៅទៀតរហូត ។
ដោយមកពីគាត់ល្ងង់ខ្លៅ ហើយទំរន់ មនុស្សនោះមិនទទួល ការបង្រៀនពីព្រះពុទ្ធទេ គាត់គ្មានការត្រេះរិះឡើយ ហើយប្រាថ្នាតែអ្វី ដែលបំពេញចំណង់ ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ ។ គាត់យល់ខុស ព្រោះការជាប់ជំពាក់ ដោយតណ្ហា មិនដឹងអំពីមាគ៌ា ដើរផ្លូវខុសនិងជាប់ក្នុងអន្ទាក់ ព្រោះកំហឹងនិងអមិត្តភាព ហើយប៉ុនប៉ងលើសម្បត្តិស្តុកស្តំ និងបំពេញតណ្ហាលោកិយ របស់គាត់ ដូចសត្វចចក ។ ហើយដូច្នេះ មិនអាចដើរតាម មាគ៌ាបាន គាត់នឹងទទួលទុក្ខ ជាថ្មីទៀតក្នុងទុគតិភព ក្នុងការកើតស្លាប់គ្មានទីបញ្ចប់ ។ តើអភ័ពនិងគួរឲ្យអាណិតយ៉ាងណា?
ក្នុងគ្រួសារជាមួយគ្នា កាលណានរណាម្នាក់ ឪពុកឬម្តាយ កូនប្រុសស្រី បងប្អូនប្រុសស្រី ប្តីឬប្រពន្ធ ទទួលមរណៈភាព អ្នកដែលនៅរស់ ទទួលកាន់ទុក្ខ ចំពោះការបាត់បង់ហើយការជាប់ចិត្ត ទៅនឹងអ្នកស្លាប់ នៅមាននៅឡើយ ។ សេចក្តីទុក្ខព្រួយដ៏ជ្រៅ នៅពេញណែនក្នុងចិត្ត ហើយគេនឹកគិត ដល់អ្នកស្លាប់ទៅ ដោយសេចក្តីសោកសង្រេង ។ ថ្ងៃជាច្រើនកន្លងទៅ ហើយឆ្នាំជាច្រើនកន្លងទៅ ប៉ុន្តែសេចក្តីទុក្ខព្រួយ នៅតែមានតទៅទៀត ។ ទោះបីនរណាម្នាក់ បង្រៀនគាត់អំពីមាគ៌ា ចិត្តគាត់មិនភ្ញាក់រលឹកទេ ។ ដោយសញ្ជឹងគិតដល់ការចងចាំ ដែលគាត់ចូលចិត្ត ពីអ្នកដែលស្លាប់ គាត់មិនអាចដកចិត្ត ចេញពីការជាប់ជំពាក់ ។ ដោយល្ងិតល្ងង់ មិនរវាសរវៃ និងយល់ខុស គាត់មិនអាចត្រេះរិះឲ្យបានជ្រៅ ដើម្បីអប់រំខ្លួន ដើម្បីអនុវត្តន៍មាគ៌ាដោយប្រឹងប្រែង ហើយដើម្បីដោះខ្លួនចេញពីរឿងលោកិយ ។ ដោយគាត់វង្វេងគ្រប់ទីកន្លែង គាត់មកដល់ទីបញ្ចប់ ហើយស្លាប់ទៅទាំងមិនបាន ចូលក្នុងមាគ៌ា ។ ពេលនោះ តើមានអ្វីអាចធ្វើសម្រាប់គាត់? ។
ដោយមកពីចិត្តរបស់គាត់ ប្រឡាក់ដោយគ្រឿងសៅហ្មង ទុក្ខដ៏ជ្រៅ និងវង្វេងស្មារតី គេបណ្តោយខ្លួនតាមតណ្ហា ។ ព្រោះហេតុដូច្នេះហើយ ទើបមនុស្សជាច្រើនពុំស្គាល់មាគ៌ា ហើយមានតែមួយចំនួនតិច ដែលដឹងពីមាគ៌ានេះ ។ ម្នាក់ៗជាប់រវល់ឥតឈប់ឈរ គ្មានអ្វីជាទីពឹង ។ ទោះបីល្អឬអាក្រក់ ថានៈខ្ពស់ឬទាប មានឬក្រ ឧត្តមឬថោកទាប ទាំងអស់គ្នាជាប់រវល់ខ្លាំង នឹងការងាររបស់ខ្លួន ។ គេត្រេកត្រអាល នឹងគំនិតពិសពុល បង្កើតបរិយាកាសរីកសាយ នៃសេចក្តីអាក្រក់ ដែលជាទុក្ខ ។ សកម្មភាពបំផ្លិចបំផ្លាញ បានត្រូវរៀបចំឡើង ប្រឆាំងនឹងច្បាប់សកល នឹងសេចក្តីប្រថ្នារបស់មនុស្ស ។
សេចក្តីអយុត្តិធម៌ និងអំពើថោកទាប ប្រព្រឹត្តិទៅដោយជៀសពុំរួច ហើយត្រូវគេបណ្តោយវា ឲ្យរត់ទៅតាមផ្លូវរបស់វា ដោយគ្មានត្រួតពិនិត្យ រហូតដល់បាបកម្មចង្រៃ គរឡើងដល់ទីកំរិត ។ មុននឹងគាត់ដឹងខ្លួនថា ដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិត គេស្រាប់តែស្លាប់ភ្លាម ហើយធ្លាក់ចុះទៅកាន់ភពចង្រៃ ដែលគាត់នឹងទទួលទារុណកម្ម ដ៏សែនឈឺចាប់ អស់ជាច្រើនជាតិ ។ គាត់មិនអាចរំដោះខ្លួនចេញរួច អស់ជាច្រើនពាន់កោដិកល្ប ។ តើសេចក្តីឈឺចាប់ មិនអាចរាប់រៀបបានយ៉ាងណា? តើគួរឲ្យអាសូរយ៉ាងណា! ។
ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីទូន្មានឲ្យប្រព្រឹត្តិល្អ
[32] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វមេត្រិយ ហើយទៅកាន់ទេវតា និង មនុស្សៈ តថាគតបានប្រាប់ សេចក្តីពិតដល់អ្នក អំពីមនុស្សក្នុងលោក ។ របៀបរស់នៅរបស់គាត់យ៉ាងនេះ គាត់មិនអាចចូល ទៅលើមាគ៌ាបាន ។ ដូច្នេះហើយ អ្នកត្រូវគិតឲ្យបានជ្រៅ ហើយខំជៀសវាង អំពើអាក្រក់ផ្សេងៗ កាន់យកអំពើល្អ ហើយអនុវត្តន៍វា ដោយសេចក្តីព្យាយាម ។ ជីវិតដែលញៀននឹងតណ្ហា ឬជីវិតដែលហ៊ឺហាបង្អួតគេ មិនអាចនៅបានយូរទេ ។ អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវតែ សាបសូន្យទៅ គ្មានអ្វីដែលអាច បំពេញចិត្តអ្នកដោយពិតទេ ។ ដោយអ្នកបានជួបនឹង ព្រះពុទ្ធ១អង្គក្នុងលោកនេះ អ្នកត្រូវតែអនុវត្តមាគ៌ា ដោយសេចក្តីព្យាយាម ។ មនុស្សណាក៏ដោយ ដែលប្រាថ្នាដោយស្មោះ ឲ្យបានកើតក្នុងដែនដីបរមសុខ អាចបានបញ្ញាបរិសុទ្ធ និងគុណធម៌ខ្ពស់ដាច់គេ ។ អ្នកមិនត្រូវដើរតាម ការបង្ខំរបស់តណ្ហា ធ្វើឲ្យដាច់សីល នៅក្រោយអ្នកដទៃ ក្នុងការបដិបត្តិមាគ៌ាប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យ ហើយមិនយល់ច្បាស់ ពីការបង្រៀនរបស់តថាគត ចូរអ្នកសួរតថាគត អ្នកត្រាស់ដឹង អំពីអ្វីៗនិមួយ តថាគតនឹងពន្យល់ដល់អ្នក ។
ព្រះពោធិសត្វមេត្រិយ ក្រាបថ្វាយបង្គំលើដី ហើយទូលថាៈ ឱព្រះពុទ្ធ! ភាពដ៏សែនរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ គួរជាទីស្ញប់ស្ញែង ហើយសេចក្តីពន្យល់របស់ព្រះអង្គ ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាពេញចិត្តជាខ្លាំង ។ ដោយបានឮការបង្រៀន របស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំព្រះករុណាមានអារម្មណ៍ជ្រៅថា មនុស្សក្នុងលោក ដូចព្រះអង្គបានរាប់រៀបដូច្នេះមែន ។ ការប្រកាសឲ្យ ដឹង ប្រកបដោយ សេចក្តីអាណិតអាសូរ របស់ព្រះអង្គ អំពីមហាមាគ៌ា បានបើកភ្នែកនិងត្រចៀករបស់យើងខ្ញុំ ដាស់ពួកយើងឲ្យរំដោះខ្លួន ។ អ្នកដែលបានឮ ការបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គ ពេញដោយសេចក្តីរីករាយគ្រប់គ្នា ។ ទេវតា មនុស្ស និងសត្វតូចទាប សូម្បីតែសត្វលូន ក៏ត្រូវបានព្រះអង្គ ជួយស្រោចស្រង់ទាំងអស់ ដោយការដឹកនាំ ប្រកបដោយករុណា របស់ព្រះអង្គ ហើយបានដល់ការរួចរំដោះ ពីសេចក្តីទុក្ខនិងសេចក្តីឈឺចាប់ ។
ការព្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធ ពិតជាជ្រាលជ្រៅ ហើយត្រឹមត្រូវ ហើយព្រះបញ្ញាញាណ ពិនិត្យមើលច្បាស់ នូវអ្វីៗក្នុងទិសទាំង៨ ទិសខាងលើ ទិសខាងក្រោម ចូលទៅក្នុងអតី តកាល បច្ចុប្បន្ន និងអានាគតទាំងអស់ ។ ការរំដោះខ្លួនរបស់យើង ក្នុងជីវិតបច្ចុប្បន្នទាំងអស់ កើតឡើងដោយសារ សេចក្តីទ្រាំទ្រ និងព្យាយាម ប្រកបដោយសេចក្តី ឈឺ ចាប់ របស់ព្រះពុទ្ធ ក្នុងអតីតជាតិរបស់ព្រះអង្គ នៅពេលព្រះអង្គស្វែងរកមាគ៌ា ។ សេចក្តីអាណិតអាសូរ របស់ព្រះអង្គ គ្របលើលោកទាំងមូល ហើយទំហ៊ុំនៃបុណ្យបារមី របស់ព្រះអង្គ ខ្ពង់ខ្ពស់និងរុងរឿងបំផុត ។ ពន្លឺរបស់ព្រះអង្គ ចាំងទៅដល់ទីបំផុត នៃអាកាស ហើយនាំផ្លូវសត្វលោក ទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ។ ព្រះអង្គបង្ហាញគម្ពីរសូត្រ កំចាត់បង់សេចក្តីយល់ខុស និងបង្រ្កាបពួកបីសាច ។ ដូច្នេះឥទ្ធិពលរបស់ព្រះអង្គ ផ្សាយចេញទៅគ្រប់ទិសទាំង១០ ដោយគ្មានទីបញ្ចប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាស្តេចនៃព្រះធម៌ ។ គុណសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គ លើសលប់លើពួកអរហន្តទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គជាគ្រូនៃទេវតា និងមនុស្សទាំងអស់ ហើយជួយអ្នកទាំងនោះ ឲ្យបានចូលក្នុងមាគ៌ា តាមសេចក្តីប្រាថ្នា របស់គេ ។ ដោយអាចបានជួប នឹងព្រះអង្គ ឱព្រះពុទ្ធ! ហើយនឹងបានឮព្រះនាម ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ យើងទាំងអស់គ្នាបានដល់ នូវសេចក្តីរីករាយ និងពន្លឺភ្លឺស្វាង ។
ការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីទល់នឹងបាបកម្ម
[33] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វមេត្រិយថាៈ អ្វីដែលអ្នកនិយាយ ជាការពិត ។ អ្នកដែលស្រឡាញ់ ហើយគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ បានបុណ្យកុសលច្រើនណាស់ ។ ព្រះពុទ្ធមិនងាយនឹង មកកាន់លោកនេះណាស់ ។ ដោយបានត្រាស់ដឹង ជា ព្រះពុទ្ធ១អង្គ ក្នុងជីវិតនេះ តថាគតបានបង្រៀនធម៌ ពន្យល់អំពីការបង្រៀនមាគ៌ា បំភ្លឺ សេចក្តីសង្ស័យ របស់មនុស្សទាំងឡាយ ផ្តាច់ឫសនៃហេតុ ដែលបណ្តាលឲ្យកើតរាគៈនិងតណ្ហា ហើយរារាំងប្រភពនៃបាបកម្ម ។ ដោយបានទៅកាន់ ទីកន្លែងផ្សេងៗ ក្នុងត្រៃភព តថាគតពុំដែលជួបនឹងឧបស័គ្គទេ ។ ចំណេះចេះដឹង បង្ហាញនៅក្នុងគម្ពីរ ផ្តល់ឲ្យ សម្រាប់ការរស់នៅគ្រប់យ៉ាង ។ វារក្សាគោលសំខាន់ៗជាមួយគ្នា ហើយប្រាប់យ៉ាងច្បាស់នូវសេចក្តីពិត ។ តថាគតបានពន្យល់ការពិត នៃអាណាចក្រទាំង៥ ដោយសារហេតុនេះ រំដោះអ្នកដែលមិនទាន់បាន ដល់ការរួចរំដោះ ហើយនិងបង្ហាញភាពខុសគ្នានៃផ្លូវសង្សារា(ការកើតស្លាប់) និងផ្លូវព្រះនិព្វាន ។
មេត្រិយ! អ្នកត្រូវដឹងថា អ្នកបានបំពេញការបដិបត្តិ ក្នុងមាគ៌ាព្រះពោធិសត្វ អស់កល្បរាប់ពុំអស់ ដើម្បីជួយដល់សត្វមានវិញ្ញាណ ។ សត្វមានជីវិតច្រើនណាស់ ពុំអាចរាប់ចំនួនបាន ដែលនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នក បានដល់នូវមាគ៌ា ហើយសម្រេចព្រះនិព្វាន ។ តាំងពីពេលដ៏យូរណាស់មកហើយ អ្នកហើយនិងទេវតា និងមនុស្សទាំងអស់ក្នុងទិសទាំង១០ ព្រមទាំងបរិស័ទ្ធ៤ចំពូក បានវង្វេងនៅក្នុងអាណាចក្រ៥ នៃសង្សារា ទទួលការរងទុក្ខ និងការឈឺចាប់ ពុំអាចពណ៌នាបាន ។ រហូតដល់អ្នកបានកើត ក្នុងជីវិតបច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកក៏បានឆ្លងកាត់ ការកើត-ស្លាប់គ្មានទីបញ្ចប់ដែរ ។ ឥឡូវអ្នកបានជួបនឹងព្រះពុទ្ធ១អង្គ បានស្តាប់សេចក្តី ពន្យល់ធម៌របស់ព្រះអង្គ ហើយអាចដឹងបាន អំពីព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ។ នេះជាការគួរឲ្យសប្បាយ និងពេញចិត្តចំពោះអ្នក និងតថាគត ដែលចែកដល់អ្នក ។ គឺពេលនេះហើយ ដែលទាំងអស់គ្នា ត្រូវតែរកការរំដោះខ្លួន ពីការឈឺចាប់នៃជាតិ មរណៈ ជរា និងព្យាធិ ។ ការហូរចេញនៃបាបកម្ម និងអំពើក្រខ្វក់ មានពាសពេញ គ្រប់កន្លែង ហើយគ្មានអ្វីណាមួយ ដែលអ្នករកឃើញ សេចក្តីសប្បាយពិតប្រាកដ។ អ្នកត្រូវប្តេជ្ញាធ្វើ អំពើមានតម្លៃដោយត្រឹមត្រូវ ខិតខំធ្វើអំពើល្អ ឲ្យកាន់តែច្រើនគ្រប់គ្រងនិងសំអាតខ្លួន ឲ្យបរិសុទ្ធ ដុសលាងភាពក្រខ្វក់នៃចិត្ត ស្មោះត្រង់ក្នុងការនិយាយ និងអំពើដែលធ្វើ ហើយកុំបណ្តោយ ឲ្យអ្វីដែលអ្នកធ្វើ ផ្ទុយពីអ្វីដែលអ្នកគិត ។ ស្វែងរកការរំដោះខ្លួនអ្នក ហើយត្រឡប់មកជួយអ្នកដទៃ ប្រាថ្នាដោយត្រង់ ទៅរកការកើតក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយសន្សំឫសនៃគុណធម៌ ។ ទោះបីអ្នកខំបដិបត្តិ យ៉ាងពិបាកក្នុងជាតិនេះក៏ដោយ វាគ្រាន់តែ មួយរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុងជាតិបន្ទាប់នេះ អ្នកនឹងទៅកើតក្នុងដែនដីរបស់ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ហើយសោយសុខគ្មានទីបញ្ចប់ នៅទីនោះ។ ដោយបានយល់ព្រមនឹងមាគ៌ាជានិច្ច អ្នកលែងមានការកើតស្លាប់ នៅពីមុខទៀតហើយ ហើយបានរួចផុត អំពីសេចក្តីទុក្ខ ដែលបណ្តាលមកពី លោភៈទោសៈមោហៈ ។ ប្រសិនបើអ្នក ចង់ឲ្យអាយុរបស់អ្នក វែងបាន១កល្ប ១រយកល្ប ឬ១រយកោដិកល្ប អ្នកនឹងបានតាមការពេញចិត្ត ។ អ្នកនឹងរស់នៅ ក្នុងភាពដែលអ្វីៗជាទិព្វ ដោយគ្មានការពិបាក ហើយដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ អ្នករាល់គ្នាគប្បីខិតខំ រកឲ្យបានសម្រេច នូវបំណងរបស់ខ្លួន ។ ចូរអ្នកកុំលង់ ក្នុងការសង្ស័យណាមួយ ឬបោះបង់សេចក្តីប្រឹងប្រែងចោលព្រោះខ្លាចក្រែង លទ្ធផលនៃកំហុសនោះ ធ្វើឲ្យអ្នកនឹងត្រូវទៅកើត ក្នុងវិមានរតនៈ នៅឯជាយដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយត្រូវខាតអ្វីៗ អស់៥រយឆ្នាំ ។
ព្រះពោធិសត្វមេត្រិយ មានបន្ទូលទៅកាន់ព្រះពុទ្ធថាៈ ដោយបានស្តាប់ ការប្រៀនប្រដៅ ប្រកបដោយសេចក្តីករុណា របស់ព្រះអង្គ យើងខ្ញុំនឹងខិតខំ បដិបត្តិមាគ៌ា ហើយនិងធ្វើតាមការបង្រៀន របស់ព្រះអង្គ យើងខ្ញុំមិនបណ្តោយឲ្យ សេចក្តីសង្ស័យណាមួយកើតឡើងបានឡើយ ។
ការប្រៀនប្រដៅទល់នឹងបាបកម្ម៥
[34] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រិយថាៈ ប្រសិនបើក្នុងលោកនេះ អ្នកមានគំនិតនិងចិត្តទៀងត្រង់ ហើយវៀរចាក ការធ្វើអំពើបាប ពេលនោះអ្នកនឹងបាន គុណធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត គ្មានអ្វីលើសបាន ក្នុងដែនដីទាំងអស់ គ្រប់ទិសទាំង១០ ។ តើហេតុអ្វីបានជាដូច្នេះ? ទេវតានិងមនុស្ស ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធ ធ្វើអំពើល្អជាធម្មតា ហើយកម្រនឹងធ្វើបាបកម្ម ហើយដូច្នេះជាការងាយ នឹងបង្ហាត់បង្រៀន អ្នកទាំងនោះ ។ ដោយបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ក្នុងលោកនេះ តថាគតឥឡូវនេះ រស់នៅកណ្តាល នៃឧត្បាត៥យ៉ាង សេចក្តីឈឺចាប់៥ និងអគ្គី៥ ។ ទាំងអស់នេះធ្វើឲ្យ តថាគតឈឺចាប់ខ្លាំងណាស់ ។ តថាគតនឹងបង្រៀន សត្វមានជីវិតគ្រប់ថ្នាក់ ធ្វើឲ្យអ្នកទាំងនោះ បោះបង់បាបកម្មទាំង៥ ជៀសវាងសេចក្តីឈឺចាប់៥ ហើយនិងរត់ចេញពីអគ្គី៥ ។ តថាគតនឹងបង្ហាត់ចិត្ត ហើយដឹកនាំអ្នកទាំងនោះ ឲ្យប្រព្រឹត្តិអំពើបុណ្យ៥ ដើម្បីអ្នកទាំងនោះ បានកុសលនិងគុណធម៌ ហើយបាននូវការរំដោះខ្លួន អាយុវែង និង ព្រះនិព្វាន ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល បន្តទៀតថាៈ តើអ្វីជាឧត្បាត៥យ៉ាង? អ្វីជាសេចក្តីឈឺចាប់៥? អ្វីជាអគ្គី៥? អ្វីជាផ្លូវរំលត់ឧត្បាត៥យ៉ាង ហើយនាំមនុស្ស ទៅកាន់ការប្រព្រឹត្តិ អំពើបុណ្យ៥ ដើម្បីអ្នកទាំងនោះ បានកុសលនិងគុណធម៌ ហើយបាននូវការរំដោះខ្លួន អាយុវែង និង ព្រះនិព្វាន? ។
១) ឧត្បាតទី១ [35] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលថាៈ នេះគឺឧត្បាតទី១ ទេវតា មនុស្ស ព្រមទាំងសត្វតូចទាប សូម្បីពួកសត្វលូន មានលំអៀងទៅរក ការប្រព្រឹត្តិបាបកម្ម ។ គ្មានសត្វមានជីវិតឯណា ដែលគ្មានការលំអៀងនេះទេ ។ អ្នកខ្លាំងសង្កត់សង្កិន លើអ្នកខ្សោយ ទាំងអស់ធ្វើឲ្យរបួស និងសម្លាប់គ្នា ទាំងអស់ហែកគ្នាស៊ី ។ ដោយមិនដឹង ធ្វើអំពើល្អដូចម្តេច គេប្រព្រឹត្តអំពើចង្រៃ និងធ្វើអំពើឃោរឃៅ គ្មានការគ្រប់គ្រង ។ ក្រោយមក គេទទួលការសងសឹក ជាធម្មតាគេត្រូវ ឆ្ពោះទៅរកភពចង្រៃ ។ ពួកទេព្តាកត់ត្រា អ្នកធ្វើអំពើអាក្រក់ ហើយបញ្ជាក់ឲ្យអ្នកនោះ ទទួលទណ្ឌកម្ម ។ ព្រោះហេតុនោះហើយ បានជាអ្នកខ្លះក្រីក្រខ្សត់ខ្សោយ អាក្រក់ ជាស្មូមទាន ជាអ្នកគ្មានញាតិមិត្ត ថ្លង់ គ ខ្វាក់ ល្ងីល្ងើ កំណាច ពិការ ឆ្កួត ឬមិនពេញលក្ខណៈ ។ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះទៀត ជាអ្នកមានយស ជាអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់ ជាអ្នកមានសម្បត្តិ ជាអ្នកមានបញ្ញា ឬជាអ្នកឆ្លាត ។ នេះជាផលនៃអំពើល្អ អំពើបុណ្យ នៃសេចក្តីមេត្តា និងការបំពេញករណីយកិច្ច ចំពោះមាតាបិតា ក្នុងជាតិកន្លងមក ។
នៅក្នុងលោកនេះ ពន្ធនាគាររៀបចំឡើង ដោយច្បាប់ ។ អ្នកដែលមិនខ្លាចវា ហើយប្រព្រឹត្តកន្លង ត្រូវគេបញ្ជូនទៅកន្លែងនោះ ដើម្បីធ្វើទោស ។ ទោះជាគ្មានសង្ឃឹមក៏ដោយ គេប្រាថ្នារត់ចេញ ប៉ុន្តែគេពុំអាចធ្វើដូច្នេះបានឡើយ ។ នេះជាការផ្តន្ទាទោស ក្នុងលោកនេះ ។ ក្នុងជាតិក្រោយៗ ការផ្តន្ទាទោសនេះ កាន់តែវែងហើយធ្ងន់ សម្រាប់អ្នកធ្វើអំពើអាក្រក់ ។ សេចក្តីឈឺចាប់ នៃការឆ្លងកំណើត តាមភពងងឹត និងគួរឲ្យសង្វេគ អាចប្រៀបបានទៅនឹង ការធ្វើទោសធ្ងន់បំផុត និងឈឺចាប់បំផុត ដោយច្បាប់អាជ្ញា ។
ដូច្នេះតាមច្បាប់ធម្មជាតិនៃកម្ម គេទទួលការឈឺចាប់ ពុំអាចវាស់ទំហ៊ុំបាន នៅក្នុងភពអាក្រក់៣ ។ ក្នុងការប្តូរកំណើត ជាបន្តបន្ទាប់ គេកើតជារូបផ្សេងៗ ។ អាយុរបស់គេ ជួនកាលវែង ជួនកាលខ្លី ។ អត្តភាពរបស់គេ ក្នុងភពនានា ថាមពលជីវិតនិងចិត្ត ឆ្លងកាត់ភពទៅតាមធម្មជាតិ នៃផលកម្ម ។ ពិតមែនតែបុគ្គលម្នាក់ៗ កើតឡើងតែឯង អ្នកដែលជាប់ជំពាក់កម្មជាមួយគ្នា ក៏កើតជាមួយគ្នា ហើយធ្វើការសងសឹកគ្នា ទៅវិញទៅមក ។ សភាពបែបនេះ កើតឡើងយ៉ាងដូច្នេះ គ្មានឈប់ឈរ ហើយរហូតទាល់តែ អស់អំ ណាចកម្មចង្រៃ មិនអាចជៀសវាងសត្រូវ បានទេ ។ វង្វេងក្នុងសង្សារវដ្ត គេគ្មានវាសនា នឹងរត់ចេញ ឬរំដោះខ្លួនបានឡើយ ។ សេចក្តីឈឺចាប់ ដែលគេត្រូវទទួល មិនអាចរាប់រៀបបាន ។ ដោយច្បាប់នេះ មានជាធម្មជាតិ គ្រប់ទីកន្លែង ក្នុងស្ថានសួគ៌និងដី ទោះបីប្រសិនបើ អំពើល្អនិងឧត្បាតចង្រៃ មិនទាន់ឲ្យផល ឬធ្វើទណ្ឌកម្មភ្លាមៗ វានឹងកើតឡើង ក្នុងពេលខាងមុខមិនខាន ។ នេះតថាគត ហៅថាឧត្បាតធំទី១ សេចក្តីឈឺចាប់ទី១ អគ្គីទី១ ។ ការឈឺចាប់ទាំងនោះ អាចប្រៀបបានទៅនឹង ភ្លើងដ៏ធំដុតមនុស្សទាំងរស់ ។
ប្រសិនបើនៅកណ្តាល នៃសេចក្តីឈឺចាប់នេះ គេគ្រប់គ្រងគំនិតរបស់គេ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ប្រព្រឹត្តអំពើមានតម្លៃ ដោយអត្តចរិតត្រឹមត្រូវ វៀរចាកអំពើអាក្រក់ ហើយធ្វើតែអំពើល្អ នៅពេលនោះ ដោយបានទទួល កុសលនិងគុណធម៌ គេអាចដល់ការរួចរំដោះ ហើយអាចរត់ចេញ ពីលោកនេះ ទៅកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ ហើយទីបំផុត ក៏ដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ នេះជាអំពើបុណ្យធំទី១ ។ ២) ឧត្បាតទី២ [36] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល តទៀតថាៈ ឧត្បាតទី២គឺ មនុស្សក្នុងលោក ម្តាយឪពុកបងប្អូនប្រុសស្រី សមាជិកគ្រួសារ ប្តីនិងប្រពន្ធ...ទាំងអស់ខ្វះគោលចរិយា បំពានលើច្បាប់ បង្ហាញភាពក្អេងក្អាង ប្រព្រឹត្តអំពើខុសសីលធម៌ មិនគ្រប់គ្រង តាមរកតែសេចក្តីសប្បាយផ្ទាល់ខ្លួន សប្បាយតាមតែចិត្តរបស់ខ្លួន ហើយបាកបញ្ឆោតគ្នា ។ អ្វីដែលគេគិត ផ្ទុយពីអ្វីដែលគេនិយាយ គេនិយាយដោយគ្មាន សេចក្តីស្មោះត្រង់ ពោលបញ្ចើចបញ្ចើ ដោយបំណងបោកបញ្ឆោត អែបអបអ្នកដទៃ ដោយពាក្យប៉ិនប្រសប់ ច្រណែននឹងកិត្តយស របស់អ្នកប្រាជ្ញ រំលោភលើអ្នកមានគុណធម៌ ធ្វើឧបាយកលដល់អ្នកដទៃដោយគំនិតវៀចវេរ ។
ម្ចាស់ជាអ្នកល្ងិតល្ងង់ ចាត់តាំងអ្នកថែរក្សា ដែលតែងឆ្លៀតឱកាស គ្រប់ពេលវេលា ដើម្បីធ្វើឧបាយកល និងបញ្ឆោត ។ អ្នកគ្រប់គ្រងនគរ ជាអ្នកគ្មានយុត្តិធម៌ ត្រូវពួកនាម៉ឺនបោកបញ្ឆោត ហើយបណ្តេញចោល អ្នកដែលល្អស្មោះត្រង់ ដោយក្តីល្ងង់ខ្លៅ ។ នេះជាការផ្ទុយ នឹងបំណងនៃស្ថានសួគ៌ ។ នាម៉ឺនក្បត់នឹងស្តេច កូនបញ្ឆោតឪពុកម្តាយ ។ បងប្អូនប្រុសស្រី ប្តីប្រពន្ធ ញាតិនិងមិត្ត បោកបញ្ឆោតគ្នា ទៅវិញទៅមក ។ គេបើកទ្វារឲ្យលោភៈទោសៈមោហៈ ហើយប្រាថ្នាទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន និងស្វែងរកចំណេញផ្ទាល់ខ្លួន ។ មនុស្សទាំងអស់មាន នៅក្នុងចិត្តដូចគ្នា ទោះបីគេជាអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់ អ្នកមានកិត្តយស ឬជាអ្នកថោកទាប ដែលគេស្អប់ខ្ពើមក៏ដោយ ។ គេធ្វើឲ្យផ្ទះសម្បែង និងខ្លួនគេបែកបាក់ និងបំផ្លាញសាច់សារលោហិត ដោយឥតបើគិត ។ ពិតមែនតែមានសមាជិកគ្រួសារ មិត្តសម្លាញ់ អ្នកភូមិ អ្នកក្រុង ក្រុមអ្នកល្ងង់និងក្រុមអ្នកឆ្លាត ធ្វើការជាមួយគ្នា អ្នកទាំងអស់នោះ រិះរកការចំណេញផ្ទាល់ខ្លួន ម៉្លោះហើយកំហឹង និងជម្លោះជាមួយគ្នាក៏កើតឡើង ។ កាលណាមនុស្សកាន់តែ មានសម្បត្តិច្រើនឡើង គេក្លាយទៅជាកំណាញ់ និងកោងកាច ។ ដោយជាប់ជំពាក់ ទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន គេរងទុក្ខលំបាក តាមផ្លូវចិត្តនិងកាយ ដើម្បីថែរក្សាទ្រព្យនោះ ។ នៅពេលទីបញ្ចប់ នៃជីវិតមកដល់ គេរកអ្វីទីពឹងគ្មាន ។ ទីបំផុតគេកើត និងស្លាប់តែឯកឯង គ្មានអ្នកឯណាផ្សេងតាមទៅជា មួយ ។ សេចក្តីសុខឬទុក្ខ ដែលកើតឡើងដោយសារ អំពើល្អឬអាក្រក់ តាមជាប់ជាមួយទៅជាតិខាងមុខ ។ គេកើតក្នុងភពសប្បាយ ឬឈឺចាប់ យ៉ាងដូច្នេះឯង ។ ទោះបីពេលក្រោយ គេមានសេចក្តីស្តាយ ក៏ឥតបានប្រយោជន៍អ្វីដែរ ។
មនុស្សក្នុងលោក ដែលមានចិត្តខ្មៅ ហើយអាប់បញ្ញា ស្អប់ហើយរំលោភលើអ្នកដទៃ និងគ្មានការគោរព ។ គេជាប់ចិត្តនឹងអំពើខុស ហើយប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់ ដោយចេតនា ។ គេលោភលន់លើទ្រព្យអ្នកដទៃ ហើយមានគំនិតលួចឆក់ ។ ក្រោយពីបានចាយខ្ជះខ្ជាយ អ្វីដែលគេបានឆក់យក ពីអ្នកដទៃ គេរិះរកឲ្យបានអ្វីនោះទៀត ។ ព្រោះមានបំណងលាក់លៀម និងពុតត្បុត គេពិនិត្យមើលប្រតិកម្ម តាមទឹកមុខរបស់អ្នកដទៃ ។ ដោយគេពុំអាចគិតទុក ជាមុនបានឆ្ងាយ កាលណាអ្វីៗខុសផ្លូវ គេក៏ក្លាយទៅជាប្រេះឆាក្នុងចិត្ត ដោយសេចក្តីទុក្ខព្រួយ ។
សេចក្តីឈឺចាប់ ដែលគេត្រូវទទួល ពុំអាចរាប់រៀបបាន ។ នេះហៅថាឧត្បាតធំទី២ សេចក្តីឈឺចាប់ទី២ និងអគ្គីទី២ ។ ការឈឺចាប់ទាំងនោះ អាចប្រៀបបាន ទៅនឹងភ្លើងដ៏ធំ ដុតមនុស្សទាំងរស់ ។ ប្រសិនបើនៅកណ្តាល នៃសេចក្តីឈឺចាប់នេះ គេគ្រប់គ្រងគំនិតរបស់គេ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ប្រព្រឹត្តអំពើមានតម្លៃ ដោយអត្តចរិតត្រឹមត្រូវ វៀរចាកអំពើអាក្រក់ ហើយធ្វើតែអំពើល្អ នៅពេលនោះ ដោយបានទទួល កុសលនិងគុណធម៌ គេអាចដល់ការរួចរំដោះ ហើយអាចរត់ចេញ ពីលោកនេះ ទៅកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ ហើយទីបំផុត ក៏ដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ នេះជាអំពើបុណ្យធំទី២ ។ ៣) ឧត្បាតទី៣ [37] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល តទៀតថាៈ ឧត្បាតទី៣គឺ មនុស្សក្នុងលោករស់នៅ ជាមួយគ្នា រស់នៅលោកនេះតាំងពី ស្ថានសួគ៌ដល់ផែនដី ដោយមានកំរិតអាយុ ។ ខាងម្ខាងក្នុងចំណោមថ្នាក់ខ្ពស់ មានអ្នកមានចំណេះ អ្នកមានប្រាក់ អ្នកមានកិត្តិយស អ្នកមានថានៈ និងអ្នកមានសម្បត្តិ ។ ម្ខាងទៀតក្នុងចំណោមថ្នាក់ទាប មានអ្នកក្រីក្រ អ្នកតូចទាប អ្នកច្រឡោះបោះ និងអ្នកល្ងីល្ងើ ។ ម៉្យាងទៀតមានអ្នកអាក្រក់ ដែលមានគំនិតថោកទាបជានិច្ច គិតតែបំពេញបំណង របស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ។ គេពេញទៅដោយក្តីព្រួយកង្វល់ លិចលង់ទៅក្នុងតណ្ហា និងឧបាទាន ច្រាសច្រាលក្នុងការរស់នៅរាល់ថ្ងៃ លោភលន់ហើយកំណាញ់ និងចង់បានអ្វី ដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួន ។ គេជាប់អារម្មណ៍លើស្រ្តីសម្បុរជ្រះ មានកិរិយាខុសសីលធម៌ ហើយធ្វើអំពើថោកទាប ជាមួយស្រ្តីទាំងនោះ ស្អប់ប្រពន្ធខ្លួនឯង ហើយទៅកាន់ផ្ទះបនបេស្យា ជាញឹកញយដោយសំងាត់ ។ ជាផលវិបាក បន្ទាប់ពីចាយខ្ជះខ្ជាយ អស់ទ្រព្យសម្បត្តិ គេតាំងចាប់ប្តើម បំពានច្បាប់ គេប្រមូលក្រុម បង្កើតចលាចល ចូលរួមក្នុងការប្រយុទ្ធ វាយប្រហារ និងសម្លាប់មនុស្សខុសច្បាប់ ហើយលួចប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ ។
អ្នកខ្លះមានផែនការណ៍អាក្រក់ លើកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ ។ ដោយពុំបានធ្វើការងារ ក្នុងមុខរបររបស់ខ្លួន គេបានអ្វីៗដោយសារការលួច ។ ដឹកនាំដោយចំណង់ គេប្រព្រឹត្តិបំពានកាន់តែជ្រៅទៅ ។ គេកំហែងនិងប្លន់មនុស្ស យកទ្រព្យសម្បត្តិ ទៅផ្តល់ឲ្យប្រពន្ធកូនរបស់ខ្លួន ។ ដោយធ្វើតាមតែបញ្ជា នៃតណ្ហារបស់ខ្លួន គេក្លាយទៅជាញៀន នឹងការសប្បាយព្រៃផ្សៃ ។ គេថែមទាំងមិនគោរព វ័យចាស់ក្នុងខ្សែនៃគ្រួសារ ជាហេតុធ្វើឲ្យសមាជិកគ្រួសារ និងញាតិឯទៀត ទុក្ខព្រួយនិងភ័យបារម្ភ ។ លើសនេះទៅទៀត គេមិនក្រែងរអែង ដល់ច្បាប់នៃប្រទេសឡើយ ។
ប៉ុន្តែអ្នកឯទៀត ព្រមទាំងពួកបីសាចផងដែរ ស្គាល់ជនឧត្បាតទាំងនោះ ។ ព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទ ចំណាំអ្នកទាំងនោះ ហើយពួកទេព្តាកត់ត្រា អំពើអាក្រក់របស់គេ ។ ដូច្នេះ ព្រោះតែអំណោយផល នៃកម្មជាធម្មតា មានអាបាយភូមិ៣ និងការឈឺចាប់រាប់ពុំអស់ ដែលអ្នកធ្វើអាក្រក់ ត្រូវឆ្លងកាត់១ជាតិហើយ ១ជាតិទៀត អស់ជាច្រើនកល្ប មើលពុំ ឃើញទីបញ្ចប់ ។ ពិតជាការពិបាក ចំពោះអ្នកទាំងនោះ ឲ្យបានរួចខ្លួនវិញ ។ សេចក្តីឈឺចាប់ ដែលគេត្រូវទទួល ពុំអាចរាប់រៀបបាន ។ នេះហៅថាឧត្បាតធំទី៣ សេចក្តី ឈឺចាប់ទី៣ និងអគ្គីទី៣ ។ ការឈឺចាប់ទាំងនោះ អាចប្រៀបបាន ទៅនឹងភ្លើងដ៏ធំ ដុតមនុស្សទាំងរស់ ។
ប្រសិនបើនៅកណ្តាល នៃសេចក្តីឈឺចាប់នេះ គេគ្រប់គ្រងគំនិតរបស់គេ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ប្រព្រឹត្តអំពើមានតម្លៃ ដោយអត្តចរិតត្រឹមត្រូវ វៀរចាកអំពើអាក្រក់ ហើយធ្វើតែអំពើល្អ នៅពេលនោះ ដោយបានទទួល កុសលនិងគុណធម៌ គេអាចដល់ការរួចរំដោះ ហើយអាចរត់ចេញ ពីលោកនេះ ទៅកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ ហើយទីបំផុត ក៏ដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ នេះជាអំពើបុណ្យធំទី៣ ។ ៤) ឧត្បាតទី៤ [38] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល តទៀតថាៈ ឧត្បាតទី៤គឺ មនុស្សក្នុងលោក មិនគិតដល់ការធ្វើល្អទេ ។ គេញុះញុងគ្នា ឲ្យធ្វើអំពើអាក្រក់ផ្សេងៗ និយាយពាក្យប្រទេច និងទ្រគោះបោះបោក និយាយពាក្យកុហក និយាយពាក្យ រាយមាយឥតប្រយោជន៍ ។ គេមួលបង្កាច់អ្នកដទៃ បង្កើតឲ្យមានជម្លោះ ។ គេស្អប់និងច្រណែន នឹងមនុស្សល្អ ហើយបំផ្លាញអ្នកចេះដឹង នៅពេលដែលគេរីករាយ លួចមើលពីក្រោយខ្នង ។ គេមិនរវល់នឹងឪពុកម្តាយ មិនឲ្យតម្លៃគ្រូនិងព្រឹទ្ធាចារ្យ មិនអាចធ្វើឲ្យមិត្តភ័ក្តិទុកចិត្ត ហើយគ្មានសេចក្តី ស្មោះត្រង់ ។ គេលើកតម្កើងខ្លួនឯងខ្ពស់ គេគិតថាខ្លួនគេ ជាអ្នកមានគុណសម្បត្តិ ប៉ុន្តែប្រព្រឹត្តិអំពើស្រេចតែនឹងចិត្ត តាមរបៀបជិះជាន់ ហើយប្រមាថអ្នកដទៃ ។ ដោយមិនដឹងពី អំពើអាក្រក់របស់ខ្លួន គេមិនដែលខ្មាស់ខ្លួនទេ ។ ដោយការអួតអាង ពីកម្លាំង កាយរបស់ខ្លួន គេចង់ឲ្យអ្នកដទៃគោរព និងកោតខ្លាច ។ ដោយមិនរវល់នឹងស្ថានសួគ៌ផែនដី ទេវតា ឬព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទ គេប្រមាថមើលងាយ ដល់ការធ្វើអំពើល្អ ។ ដូច្នេះហើយពិបាកនឹង បង្ហាត់បង្រៀន និងផ្លាស់ប្តូរជំនឿ ដល់គេណាស់ ។ ដោយលើកតម្កើងខ្លួនយ៉ាងខ្ពស់ គេទាមទារយកផ្លូវរបស់គេ ។ ដោយក្រអឺតក្រទម និងពុំក្រែងរអែងអ្វីសោះ គេធ្វើឫកជាអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់ជានិច្ច ។ ប៉ុន្តែទេព្តាកត់ត្រា អំពើអាក្រក់របស់គេ ។ ប្រ ហែលជាមានអំពើបុណ្យខ្លះ ពីអតីតជាតិមក ហើយគេអាចទទួលផល ពីអំពើល្អដ៏តិចតួចនោះ ។ ប៉ុន្តែដោយគេធ្វើអំពើអាក្រក់ ជាថ្មីទៀតក្នុងជាតិនេះ ឃ្លាំងបុណ្យរបស់គេ នឹងត្រូវអស់ក្នុងពេលឆាប់ៗ ទេវតាល្អទាំងឡាយ បោះបង់គេចោល ទុកឲ្យគេនៅតែឯង ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ ជាទីពឹងពាក់អាស្រ័យ ។ នៅពេលអាយុរបស់គេ ដល់ទីបញ្ចប់ អំពើអាក្រក់របស់គេទាំងអស់ រុញច្រាននិងបង្ខំតាម កម្លាំងផលកម្មជាធម្មតា ឲ្យធ្លាក់ចុះទៅកាន់អបាយភូមិ ។ ជាថ្មីទៀត ដោយមានកំណត់ត្រា ក្នុងដៃនៃទេវតា អំពីអំពើរបស់គេ កម្មនៃការប្រព្រឹត្តកន្លង និងរំលោភបំពាន ដាក់ទោសគេទៅកាន់ភពនរក ។ ទណ្ឌកម្មចំពោះអំពើអាក្រក់ កើតឡើងតាមធម្មជាតិ គ្មានអ្វីបញ្ឈប់វាបានទេ ។ គេត្រូវតែចូលក្នុងខ្ទះក្តៅ ដែលខ្លួនប្រាណរបស់គេ ត្រូវរលួយរលេះជាមួយ ទារុណកម្មនិងសេចក្តីភ័យខ្លាច ដ៏ខ្លាំងបំផុត ។ ទោះបីនៅពេលនោះ គេសុំខមាទោសចំពោះ អំពើអាក្រក់របស់គេ ក៏ពុំមានប្រយោជន៍អ្វីដែរ ។ មាគ៌ារបស់ស្ថានសួគ៌ កាន់យកផ្លូវដោយឥតច្រឡំ ។
ដូច្នេះ ព្រោះតែអំណោយផល នៃកម្មជាធម្មតា មានអាបាយភូមិ៣ និងការឈឺចាប់រាប់ពុំអស់ ដែលអ្នកធ្វើអាក្រក់ ត្រូវឆ្លងកាត់១ជាតិហើយ ១ជាតិទៀត អស់ជាច្រើនកល្ប មើលពុំឃើញទីបញ្ចប់ ។ ពិតជាការពិបាក ចំពោះអ្នកទាំងនោះ ឲ្យបានរួចខ្លួនវិញ ។ សេចក្តីឈឺចាប់ ដែលគេត្រូវទទួល ពុំអាចរាប់រៀបបាន ។ នេះហៅថាឧត្បាតធំទី៤ សេចក្តីឈឺចាប់ទី៤ និងអគ្គីទី៤ ។ ការឈឺចាប់ទាំងនោះ អាចប្រៀបបាន ទៅនឹងភ្លើងដ៏ធំ ដុតមនុស្សទាំងរស់ ។
ប្រសិនបើនៅកណ្តាល នៃសេចក្តីឈឺចាប់នេះ គេគ្រប់គ្រងគំនិតរបស់គេ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ប្រព្រឹត្តអំពើមានតម្លៃ ដោយអត្តចរិតត្រឹមត្រូវ វៀរចាកអំពើអាក្រក់ ហើយធ្វើតែអំពើល្អ នៅពេលនោះ ដោយបានទទួល កុសលនិងគុណធម៌ គេអាចដល់ការរួចរំដោះ ហើយអាចរត់ចេញ ពីលោកនេះ ទៅកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ ហើយទីបំផុត ក៏ដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ នេះជាអំពើបុណ្យធំទី៤ ។ ៥) ឧត្បាតទី៥ [39] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល តទៀតថាៈ ឧត្បាតទី៥គឺ មនុស្សក្នុងលោករារែក និងខ្ជិលច្រអូស ទើសទាល់ក្នុងការធ្វើល្អ ខ្វះការគ្រប់គ្រងចរិយា ហើយមិនខិតខំ ក្នុងការងារចិញ្ចឹមជីវិត ព្រោះហេតុនោះ ទុកឲ្យគ្រួសារនិងអ្នកក្នុងបន្ទុក ឈឺចាប់ក្នុងការស្រេកឃ្លាននិងរងារ ។ កាលណាឪពុកម្តាយ រំលឹកដាស់តឿន គេតបពាក្យសំដីដោយកំហឹង និងមើលងាយ ។ ដោយមានទំនាស់បែបនេះ គេឆ្ងាយចាកសេចក្តីសុខ គេអាចកំរោលនិងឡប់ស្មារតី ដូចសត្រូវតទល់គ្នា ហើយព្រោះហេតុនោះ ឪពុកម្តាយសុំកុំឲ្យគាត់មានកូនពីកាលមុន ។
ក្នុងការទាក់ទងជាមួយអ្នកដទៃ គេគ្មានការអៀនខ្មាស់ ហើយចចេស បង្កើតឲ្យល្អក់កករ និងរំខានដល់មនុស្សជាច្រើន ។ សូម្បីតែនៅពេលរលឹកគុណ ដល់អ្នកដទៃ គេរាយមាយក្នុងកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ ហើយគ្មានចិត្តប្រុងនឹង ការសងគុណគេទេ ។ ទាល់ក្រនិងអស់សង្ឃឹម គេគ្មានវិធីណានឹង រកទ្រពសម្បត្តិបានវិញទេ ។ ពិតមែនតែចង់បានចំណេញច្រើន និងលួចបំបាត់ទ្រព្យអ្នកដទៃ គេខ្ជះខ្ជាយប្រាក់កាស់ ទៅលើការ សប្បាយផ្តេសផ្តាស់ ។ ដោយរបៀបរស់នៅបែបនេះ ក្លាយទៅជាទម្លាប់មួយ គេកាន់តែធ្លាប់នឹងការរកទ្រព្យ ដោយខុសច្បាប់ និងចំណាយទ្រព្យទុច្ចរិតនោះ សម្រាប់វត្ថុប្រណិតផ្ទាល់ខ្លួន ។ គេបណ្តោយខ្លួនទៅក្នុងសុរា និងខ្ជះខ្ជាយម្ហូបអាហារ គេស៊ីផឹកហួសប្រមាណ ។ ដោយគេជាអ្នក ប្រព្រឹត្តិខុសគន្លងធម៌ និងចូលចិត្តទាស់ទែងគ្នា គេចូលរួមក្នុងជម្លោះផ្តេសផ្តាស់ ។ ដោយមិនអាចដឹងចិត្តអ្នកដទៃ គេបង្ខិតបង្ខំអ្នកទាំងនោះ កាលណាគេជួបនឹងមនុស្សល្អ គេស្អប់ហើយធ្វើបាបអ្នកនោះ ។ ដោយខ្វះការគោរពវិន័យ និងសុជីវធម៌ គេមិនគិតដល់ឥរិយាបថ របស់ខ្លួនទេ ដូច្នេះគេគ្មានកោតក្រែង ហើយរឹងរូស មិនទទួលយក ការជួយណែនាំ និងការប្រៀនប្រដៅ របស់អ្នកដទៃឡើយ ។ គេមិន រវល់ ប្រសិនបើបងប្អូន ចាប់តាំងពីញាតិជិត ដល់ទី៦ ខ្វះខាតក្នុងការរស់នៅ គេមាក់ងាយដល់សប្បុរសធម៌ ចំពោះម្តាយឪពុក ហើយមិនបំពេញកាតព្វកិច្ច ចំពោះគ្រូនិងមិត្តរបស់ខ្លួន ។ គេគិតដល់តែការធ្វើអំពើអាក្រក់ គេពោលតែពាក្យព្យាបាទ ហើយតែងប្រព្រឹត្តអំពើចង្រៃ ដោយកាយជានិច្ច ។ ក្នុងមួយជីវិតរបស់ខ្លួន គេមិនដែលធ្វើអំពើល្អ ណាមួយឡើយ ។
លើសពីនេះទៀត គេមិនជឿអ្នកប្រាជ្ញបូរាណ ឬការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធ ឬមាគ៌ានៃការបដិបត្តិ ដែលនាំទៅកាន់ការរំដោះខ្លួនទេ ។ គេក៏មិនជឿថា បន្ទាប់ពីស្លាប់ទៅ គេនឹងទៅកើតទៀត ដែលកម្មល្អនឹងនាំមកនូវ អំណោយល្អ ឬអំពើអាក្រក់នឹងឲ្យផលអាក្រក់ទេ ។ គេធ្វើផែនការណ៍សម្ងាត់ ដើម្បីសម្លាប់ព្រះអរហន្ត បំបែកបំបាក់ក្នុងសង្ឃ ហើយថែមទាំងមានគំនិត សម្លាប់ម្តាយឪពុកខ្លួន បងប្អូនប្រុសស្រី ឬញាតិផ្សេងៗ ។ ព្រោះតែដូច្នេះ សូម្បីបងប្អូនជិត រហូតដល់ញាតិទី៦ ស្អប់គេយ៉ាងខ្លាំង បន់ឲ្យតែគេស្លាប់បាត់ទៅ ។
មនុស្សប្រភេទនេះក្នុងលោក មានចិត្តដូចតែគ្នា ។ គេជាមនុស្សចោលម្សៀត ហើយល្ងង់ខ្លៅ ខ្វះបញ្ញានឹងដឹងថា មកកើតពីទីណា ហើយនឹងទៅកាន់ទីណា បន្ទាប់ពីស្លាប់ទៅ គ្មានមនុស្សធម៌ចំពោះអ្នកដទៃ មិនស្លាប់បង្គាប់ចាស់ទុំ គេសប្បាយនឹងប្រឆាំងដល់លោកទាំងមូល ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គេសង្ឃឹមលើវាសនាល្អ និងអាយុយ៉ឺនយូរ នៅតែជួបសេចក្តីស្លាប់ដដែល ។ សូម្បីតែបើសិនជានរណាម្នាក់ ដែលមានចិត្តករុណា រំលឹកដាស់តឿន ជួយដឹកនាំទៅរកគំនិតបុណ្យ ហើយពន្យល់ថា មានភពបាបនឹងភពបុណ្យ ក្នុងសង្សារវដ្តជាធម្មតា គេពុំជឿអ្នកនោះទេ ។ ទោះបីនរណាម្នាក់ លាកល្បងនឹងជួយណែនាំ យ៉ាងលំបាក ក៏ឥតប្រយោជន៍ ។ ចិត្តរបស់គេត្រូវបិទជិត គេមិនព្រមស្តាប់អ្នកដទៃ ឬយល់នូវការបង្ហាត់បង្រៀន របស់អ្នកទាំងនោះទេ ។ កាលណាសេចក្តីស្លាប់ ចូលមកដល់ សេចក្តីភ័យខ្លាច និងអារម្មណ៍ស្អប់ខ្លាំង ក៏បែជាកើតឡើង ។ ដោយគ្មានបានធ្វើអ្វីល្អពីមុនសោះ ក្នុងទីបញ្ចប់ ចិត្តរបស់គេពេញទៅដោយ សេចក្តីស្តាយ ។ ប៉ុន្តែ តើស្តាយបានប្រយោជន៍អ្វី?
រវាងស្ថានសួគ៌និងផែនដី ភពទាំង៥ផ្លែកគ្នាយ៉ាងច្បាស់ ។ ភពទាំងនោះទូលាយហើយជ្រៅ វែងគ្មានទីបញ្ចប់ ។ សុខនិងទុក្ខជាផល នៃអំពើល្អឬអាក្រក់ ។ ផលនៃកម្មរបស់មនុស្សម្នាក់ ត្រូវតែអ្នកនោះទទួលតែឯង ហើយគ្មាននរណាផ្សេង ទទួលជំនួស ។ នេះជាច្បាប់ធម្មជាតិ ។ វាសនាអាក្រក់តាមអំពើអាក្រក់ ជាការដាក់ទោសពិន័យ ពុំអាចជៀសបានឡើយ ។ មនុស្សល្អប្រព្រឹត្តអំពើល្អ ហើយដូច្នេះទទួលនូវសេចក្តីរីករាយ ម្តងហើយម្តងទៀត បន្តដំណើរពីភ្លឺតិចទៅភ្លឺខ្លាំង ។ អ្នកធ្វើអាក្រក់ប្រព្រឹត្តអំពើឧក្រឹដ្ឋ ហើយដូច្នេះទទួលការឈឺចាប់ ម្តងហើយម្តងទៀត ហើយវង្វេងពីងងឹតតិច ទៅងងឹតខ្លាំង ។ គ្មាននរណាម្នាក់ ក្រៅពីព្រះពុទ្ធ ដឹងរឿងនេះសព្វគ្រប់ទេ ។ សូម្បីតែមាននរណាដាស់តឿន និងបង្រៀនគេ ចំនួនតិចណាស់ដែលជឿតាម ហើយដូច្នេះរង្វង់នៃការកើតស្លាប់ មិនឈប់ឈរឡើយ ហើយផ្លូវអាក្រក់នៅតែបន្ត ទៅទៀតគ្មានទីបញ្ចប់ ។ ផលវិបាកនៃកម្ម របស់មនុស្សលោកទាំងនោះ មិនអាចរាប់រៀបដោយពិស្តាបាន ។
ប្រសិនបើនៅកណ្តាល នៃសេចក្តីឈឺចាប់នេះ គេគ្រប់គ្រងគំនិតរបស់គេ ដោយអារម្មណ៍មូលតែមួយ ប្រព្រឹត្តអំពើមានតម្លៃ ដោយអត្តចរិតត្រឹមត្រូវ ចងចាំក្នុងចិត្ត រក្សាវាចានិងអំពើដោយកាយឲ្យស្របគ្មា ធ្វើអ្វីៗដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់ និយាយពាក្យពិតចេញអំពីចិត្ត មិនប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ ហើយធ្វើតែអំពើល្អ នៅពេលនោះ ដោយបាន ទទួលកុសលនិងគុណធម៌ គេអាចដល់ការរួចរំដោះ ហើយអាចរត់ចេញ ពីលោកនេះ ទៅកើតក្នុងស្ថានសួគ៌ ហើយទីបំផុត ក៏ដល់នូវព្រះនិព្វាន ។ នេះជាអំពើបុណ្យធំទី៥ ។
ការដាស់តឿនបន្ថែមរបស់ព្រះពុទ្ធ
[40] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រេយថាៈ តថាគតនឹងពន្យល់ បន្ថែមទៀត ។ នេះគឺជាការឈឺចាប់ នៃឧត្បាតទាំង៥ក្នុងលោកនេះ ។ ការឈឺចាប់៥ហើយនិងអគ្គី៥ កើតបន្តឡើងពីឧត្បាតទាំងនោះ ។ មនុស្សធ្វើតែអំពើអាក្រក់ ហើយមិនបានបណ្តុះឬសគុណធម៌ ហើយដូច្នេះជាធម្មតា គេទាំងអស់នឹងកាន់ភពឧត្បាត ។ សូម្បីក្នុងជាតិនេះ គេទទួលការឈឺចាប់ នៃជម្ងឺមើលពុំជា ។ ចង់បានសេចក្តីស្លាប់ គេមិនអាចស្លាប់ ចង់រស់គេមិនអាចរស់ ។ គេជាគំរូដូច្នេះដល់អ្នកដទៃ ថាតើទោសនៃអំពើអាក្រក់យ៉ាងដូចម្តេច ។ បន្ទាប់ពីស្លាប់ទៅ ដោយសារកម្មរបស់ខ្លួន គេធ្លាក់ចុះទៅក្នុង ភពឧត្បាតទាំង៣ ដែលគេទទួលរងទារុណកម្ម រាប់ពុំអស់ ហើយធ្វើខ្លួនគេឲ្យចុះទៅ ក្នុងអណ្តាតភ្លើង ។
ច្បាប់នៃកម្មប្រព្រឹត្តទៅ ដូចជាសំណាញ់សន្ធឹងគ្រប់ទិសទី ។ អ្នកប្រព្រឹត្តកន្លងទាំងអស់ ត្រូវជាប់ក្នុងក្រឡារបស់វា ជៀសពុំរួច ។ សំណាញ់ត្បាញដោយខ្សែធំតូច គ្របពីលើលោកទាំងមូល ពីលើដល់បាតក្រោម ហើយអ្នកដែលជាប់ ក្នុងសំណាញ់នោះ មិនដឹងជួយខ្លួនឯងដូចម្តេចបាន ហើយញាប់ញ័រដោយការភ័យខ្លាច ។ សំណាញ់នេះកើតមានតាំងពីដើមមក តើឈឺចាប់និងគ្រាំគ្រាចិត្តយ៉ាងណា?
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រេយៈ មនុស្សក្នុងលោកនេះ ដូចតថាគតបានរាប់រៀបមកហើយ ។ ព្រះពុទ្ធទាំងអស់ អាណិតគេណាស់ ហើយដោយឫទ្ធិបារមី ព្រះអង្គបំផ្លាញភាពឧត្បាតរបស់គេ ហើយដឹកនាំទាំងអស់គ្នា ឲ្យទៅកាន់ផ្លូវល្អ ។ ប្រសិនបើអ្នកបោះបង់ទិដ្ឋិខុសចោលចេញ ហើយទ្រទ្រង់តាមគម្ពីរនិងសិក្ខាបទ ហើយអនុវត្តមាគ៌ាមិនឲ្យខុស ពេលនោះទីបំផុតអ្នកនឹងអាច ដល់ផ្លូវរំដោះទុក្ខ និងព្រះនិព្វានបាន ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលបន្តទៀតៈ អ្នកនិងទេវតានិងមនុស្ស ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ និងអ្នកជំនាន់ក្រោយៗទៀត ដោយបានទទួលការបង្រៀន អំពីព្រះពុទ្ធ ត្រូវតែជញ្ជឹងគិតពីការបង្រៀនទាំងនោះ ហើយនៅពេលដែលប្រតិបត្តិតាម ត្រូវរក្សាចិត្តឲ្យត្រង់ ហើយបំពេញកុសលធម៌ ។ អ្នកដឹកនាំនគរ ត្រូវជាប់ចរិយាសម្បត្តិ គ្រប់គ្រងដោយសេចក្តីករុណា និងក្រិតក្រម ដែលម្នាក់ៗត្រូវតែរក្សា ឥរិយាបថត្រឹមត្រូវ គោរពបណ្ឌិត ឱនលំទោនចំពោះអ្នកមានគុណធម៌ មានចិត្តសប្បុរសនិងមេត្តា ដល់អ្នកដទៃ ហើយប្រុងប្រយ័ត្ន កុំប្រងើយកន្តើយចំពោះការបង្រៀន និងការដាស់តឿនរបស់ព្រះពុទ្ធ ។ ទាំងអស់គ្នាត្រូវតែ ស្វែងរកការរំដោះខ្លួន កាត់ផ្តាច់ឫសគល់នៃសង្សារវដ្ត ហើយនិងភាពឧត្បាតរបស់វា ហើយប្រាថ្នាដ៏មុតមាំ ដើម្បីរត់ចេញពីផ្លូវ ដែលមានទុក្ខវេទនា សេចក្តីភ័យខ្លាចនិងការឈឺចាប់វាស់ពុំបាន ក្នុងភពឧត្បាតទាំង៣ ។ ក្នុងលោកនេះអ្នកត្រូវ បណ្តុះឫសគុណធម៌យ៉ាងខ្លាំងក្លា មានចិត្តអាណិតអាសូរ ឲ្យទានដោយសប្បុរស វៀរចាកការទ្រុស្តសីល មានសេចក្តីអត់ធន់និងក្លៀវក្លា បង្ហាត់បង្រៀនគេដោយក្តីស្មោះនិងបញ្ញា បំពេញកុសលធម៌ ហើយប្រព្រឹត្តអំពើល្អ ។ ប្រសិនបើអ្នករក្សាសីលវៀរចាកហ្មត់ចត់ ដោយចិត្តត្រង់និងសតិរលឹក សូម្បីត្រឹមមួយថ្ងៃមួយយប់ អានិសង្សដែលបានមក លើសពីការធ្វើល្អ១០០ឆ្នាំ នៅក្នុងដែនដីរបស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ។ នេះមកពីនៅក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធ ដែលអ្វីៗកើតឡើង ដោយមិនបាច់ខំ អ្នករស់នៅទី នោះទាំងអស់ធ្វើអំពើល្អ ដោយមិនប្រព្រឹត្តអាក្រក់ សូម្បីមួយសសៃសក់ឡើយ ។ ក្នុងលោកនេះ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើអំពើល្អ ចំនួន១០ថ្ងៃ១០យប់ អានិសង្សដែលបានមក លើសពីការធ្វើល្អ១ពាន់ឆ្នាំ ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធក្នុងទិសឯទៀត ។ នេះមកអំពីក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធ ក្នុងទិសឯទៀត ភាគច្រើនធ្វើអំពើល្អ ភាគតិចណាស់ដែលធ្វើអាក្រក់ ។ គឺជាដែនដីដែលអ្វីៗផ្តល់ឲ្យជាធម្មតា ដោយសារបុណ្យកុសល និងគុណធម៌របស់គេ ដូច្នេះគ្មានអំពើអាក្រក់ទេ ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងលោកនេះ ការធ្វើអំពើអាក្រក់មានច្រើនណាស់ ហើយការផ្តល់ឲ្យជាធម្មតា មានតិចណាស់ ។ គេត្រូវតែធ្វើការងារពិបាក ដើម្បីឲ្យបានអ្វីដែលគេចង់បាន ។ ដោយមកពីគេចង់បញ្ឆោតគ្នា ទៅវិញទៅមក ចិត្តរបស់គេវិលវល់ កាយរបស់គេអស់កម្លាំង ហើយគេទទួលការជូរចត់ និងទុក្ខលំបាក ។ គេរវល់តែនឹងការតស៊ូនឹងទុក្ខលំបាកយ៉ាងនេះ គ្មានពេលនឹងឈប់សម្រាក ។
ដោយសេចក្តីអាណិត ចំពោះអ្នកនិងទេវតា និងមនុស្សឯទៀត តថាគតសុខចិត្តទទួលទុក្ខលំបាក ក្នុងការជំរុញអ្នក ឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើល្អ ។ តថាគតបានឲ្យរបៀបធ្វើ ដែលល្មមសំគួរដល់សមត្ថភាពរបស់អ្នកហើយ ។ អ្នកបានទទួលយក ការបង្ហាត់បង្រៀនរបស់តថាគត ហើយប្រតិបត្តិតាម ហើយក៏បានចូលទាំងអស់ ក្នុងមាគ៌ាតាមបំណង របស់អ្នកហើយ ។
ពេលណាក៏ដោយ ដែលព្រះពុទ្ធយាងមក ហើយគង់នៅ គ្មានប្រទេស ក្រុងបូរី ឬភូមិស្រុក ដែលមិនបានទទួលពរជ័យ ពីគុណធម៌របស់ព្រះអង្គទេ ។ នគរទាំងមូលបានស្ងប់ក្នុងសន្តិភាព និងការស្រុះស្រួលគ្នា ។ ព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ចែងចាំងពន្លឺបរិសុទ្ធខ្យល់បក់និងភ្លៀងធ្លាក់ ត្រូវតាមពេលវេលាល្អ ។ គ្មានភ័យវិបត្តិ ឬជម្ងឺរាតត្បាតទេ ហើយដូច្នេះប្រទេសក្លាយជា សម្បូរភោគសម្បត្តិ ហើយប្រជាជនបានសុខសន្តិភាព ។ ទាហាននិងអាវុធ ក្លាយជាឥតប្រយោជន៍ ហើយមនុស្សឲ្យតម្លៃ ដល់គុណធម៌ ធ្វើសប្បុរសធម៌ ហើយហ្មត់ចត់ក្នុងការមិនប្រកាន់ខ្លួន ដោយឥរិយាបថទន់ភ្លន់ ។ ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលបន្តទៀតថាៈ សេចក្តីកង្វល់របស់តថាគត ចំពោះអ្នក ទេវតានិងមនុស្ស ច្រើនជាងរបស់មាតាបិតាចំពោះបុត្រ ។ តថាគតបានត្រាស់ ជាព្រះពុទ្ធក្នុងលោកនេះ បំផ្លាញចោលនូវឧត្បាត៥ កំចាត់សេចក្តីឈឹចាប់៥ ហើយនិងពន្លត់អគ្គី៥ ។ តថាគតបានតទល់នឹងសេចក្តីអាក្រក់ ដោយសេចក្តីល្អ ផ្តាច់ឫសនៃសេចក្តីទុក្ខ ពីការកើត-ស្លាប់ ហើយជួយមនុស្សឲ្យយកបាន នូវគុណធម៌៥ ហើយបានដល់បរមសុខ នៃព្រះនិព្វានដែលប្រាសចាកសង្ខារ ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់អំពីតថាគត ចាកចេញអំពីលោកនេះ ទៅ ការបង្រៀនរបស់តថាគត នឹងចុះអន់ថយបន្តិចម្តងៗ មនុស្សនឹងធ្លាក់ចុះទៅក្នុង ការបញ្ចើចបញ្ចើនិងបោកបញ្ឆោត ហើយធ្វើអំពើអាក្រក់ផ្សេងៗ បណ្តាលឲ្យសេចក្តីឈឺចាប់៥ និងអគ្គី៥ កើតត្រឡប់មកវិញ ។ លុះពេលកន្លងយូរទៅ សេចក្តីឈឺចាប់កាន់តែកើនខ្លាំងឡើងៗ ។ ដោយមិនអាចរាប់រៀប បានសព្វគ្រប់ តថាគតគ្រាន់តែប្រាប់អ្នក ដោយត្រួសៗប៉ុណ្ណោះ ។
ព្រះពោធិសត្វមេត្រេយ សំពះព្រះពុទ្ធ ហើយទូលថាៈ ព្រះពុទ្ធជាអម្ចាស់! ការរំលឹកដាស់តឿនរបស់ព្រះអង្គ ពិតជាដោយព្រះទ័យស្មោះត្រង់ និងដោយយកព្រះទ័យទុកដាក់ ពិតប្រាកដមែន ។ មនុស្សក្នុងលោក ពិតជាដូចព្រះអង្គបានរាប់រៀបមែន ។ ឱព្រះតថាគត! ព្រះអង្គអាណិតអាសូរ និងថែរក្សាយើងខ្ញុំ ដោយឥតរើសមុខ ហើយរកវិធីរំដោះយើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នា ពីសេចក្តីឈឺចាប់ ។ ដោយបានទទួលយល់ព្រម ចំពោះសេចក្តីក្រើនរំលឹកជាញឹកញយ របស់ព្រះពុទ្ធ ខ្ញុំព្រះករុណានឹងប្រុងប្រយ័ត្ន មិនប្រព្រឹត្តកន្លងសេចក្តីរំលឹកដាស់តឿន ទាំងនោះឡើយ ។
ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈនិងដែនដីបរិសុទ្ធបង្ហាញដល់ក្រុមប្រជុំ
[41] ព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី)មានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ម្នាលអានន្ទ! ចូរអ្នក ក្រោកឈរឡើង រៀបចីពររបស់អ្នកឲ្យបានល្អ ផ្គុំបាតដៃទាំងពីរសំពះ ហើយធ្វើគារវកិច្ចនិងគោរពបូជា ចំពោះព្រះអមិតាភៈ ។ ព្រះពុទ្ធនិងព្រះតថាគតទាំងឡាយ ក្នុងដែនដីនៃទិសទាំង១០ ពោលសរសើរដោយព្រម ជានិច្ចដល់គុណធម៌ របស់ព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ដែលគ្មានការជាប់ជំពាក់ និងព្រះសកម្មភាពគ្មានអ្វីរារាំងបាន ។
ព្រះអានន្ទក្រោកឈរ តម្រង់ចីពររបស់ព្រះអង្គ ឲ្យបានរៀបរយល្អ ធ្វើឥរិយាបថត្រឹមត្រូវ បែរព្រះភ័ក្រ្តទៅទិសខាងលិច ហើយបង្ហាញនូវការគោរពដ៏ស្មោះ ផ្គុំព្រះហស្ថសំពះ ក្រាបចុះលើដី ហើយគោរពបូជាចំពោះ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ។ រួចហើយព្រះអង្គទូលព្រះពុទ្ធសក្យមុនីថាៈ ព្រះដ៏មានយសក្នុងលោក! ខ្ញុំព្រះអង្គសូមឲ្យបានឃើញ ព្រះពុទ្ធអង្គនោះ ដែនដីសុខាវតីរបស់ព្រះអង្គ ហើយនិងព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័ក ដែលរស់នៅក្នុងដែនដីនោះ ។
បន្ទាប់ពីព្រះអានន្ទ បានពោលនូវពាក្យទាំងនេះភ្លាម ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈបញ្ចេញពន្លឺដ៏អស្ចារ្យ ដែលបំភ្លឺគ្រប់ដែនដីព្រះពុទ្ធទាំងអស់ ។ ភ្នំដែកដែលព័ទ្ធជុំវិញ ភ្នំសុមេរុ ព្រមទាំងភ្នំធំនិងភ្នំតូច និងអ្វីៗទាំងអស់ទៀត ទទួលពន្លឺដូចមាសចាំងទៅលើដូចគ្នា ។ ពន្លឺនោះដូចជាទឹកជំនន់ ដែលបំពេញចក្រវាឡទាំងមូល នៅពេលបញ្ចប់នៃការប្រែប្រួល ដែលអ្វីៗរាប់ពុំអស់ ត្រូវលេចក្នុងទឹក ហើយគ្មានអ្វីក្រៅពីផ្ទៃទឹក វែងឆ្ងាយតាមតែភ្នែកមើលឃើញ ។ ពន្លឺភាយចេញពីព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ មានសភាពយ៉ាងដូច្នេះ ។ ពន្លឺទាំងអស់នៃព្រះសាវ័ក និងព្រះពោធិសត្វ ត្រូវស្រអាប់និងអន់ថយ ហើយនៅមានតែពន្លឺព្រះពុទ្ធ ចាំងត្រចះត្រចង់ដ៏រុងរឿង ។
នៅពេលនោះព្រះអានន្ទ ឃើញព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ មានសភាពដ៏រុងរឿងនិងខ្ពង់ខ្ពស់ ដូចជាភ្នំសុមេរុ ដែលលេចឡើងផុតលោកទាំងមូល ។ គ្មានកន្លែងណាមួយ ដែលមិនភ្លឺដោយពន្លឺ ដែលចាំងភាយចេញពីកាយ របស់ព្រះអង្គឡើយ ។ បរិវានៃព្រះពុទ្ធ(សក្យមុនី) ទាំង៤ពួកក្នុងទីប្រជុំ បានឃើញទិដ្ឋភាពទាំងនេះ ព្រមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ។ អ្នកដែលនៅក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធឯណោះ ក៏ឃើញអ្វីៗក្នុងលោកនេះដូចគ្នាដែរ ។
កំណើត២យ៉ាងក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ
[42] បន្ទាប់មកព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទ និងព្រះពោធិសត្វមេត្រេយថាៈ តើអ្នកបានឃើញដែនដីនោះ ពេញទៅដោយរបស់ប្រណិតនិងរុងរឿង ទាំងអស់នោះជារបស់ទិព្វ សុទ្ធតែកើតឡើងដោយឯកឯង តាំងពីដីរហូតដល់ស្ថានសួគ៌បរិសុទ្ធ?
ព្រះអានន្ទឆ្លើយថាៈ ព្រះករុណាព្រះអង្គ ខ្ញុំព្រះករុណាបានឃើញពិតមែនហើយ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលសួរថាៈ តើអ្នកបានឮសម្លេងរំពង របស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ កំពុងពន្យល់ធម៌ដល់លោកទាំងអស់ ដឹកនាំសត្វមានវិញ្ញាណ ទៅកាន់មាគ៌ារបស់ព្រះពុទ្ធ ដែរឬទេ?
ព្រះអានន្ទឆ្លើយថាៈ ព្រះករុណាព្រះអង្គ ខ្ញុំព្រះករុណាបានឮពិតមែនហើយ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលសួរបន្ថេមទៀតថាៈ តើអ្នកបានឃើញអ្នករស់នៅ ក្នុងដែនដីនោះ ធ្វើដំណើរទៅមកដោយសេរី ជិះវិមានអណ្តែតនៃរតនៈ៧យ៉ាង ដែលមានទំហ៊ុំធំរហូតដល់រាប់រយពាន់យោជន៍ ទៅធ្វើសក្ការៈចំពោះព្រះពុទ្ធ នៃដែនដីទាំងឡាយក្នុងទិសទាំង១០ ដែរឬទេ?
ព្រះករុណាព្រះអង្គ ខ្ញុំព្រះករុណាបានឃើញ ។ អ្នកដែលមានលក្ខណៈមិនទាន់ពេញរូបនោះ រស់នៅក្នុងវិមានខ្ពស់ ១រយទៅ៥រយយោជន៍ ដែលអ្នកទាំងនោះសោយសម្បត្តិទិព្វ ដូចទេវតានៅស្ថានតាវតឹង្សដែរ ។
ហេតុដែលបណ្តាលឲ្យមានកំណើត២យ៉ាង
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលឆ្លើយថាៈ មេត្រេយ! ប្រសិនណាបើមាន សត្វមានវិញ្ញាណដែលខិតខំធ្វើកុសលបុណ្យផ្សេងៗ ដើម្បីឲ្យបានទៅកើត ក្នុងដែនដីនោះ នៅពេលដែលគេមានសេចក្តីសង្ស័យ អ្នកទាំងនោះមិនអាចយល់ នូវបញ្ញារបស់ព្រះពុទ្ធ បញ្ញាដែលមិនអាចយល់បាន បញ្ញាដែលមិនអាចពិពណ៌នាបាន បញ្ញាមហាយានគ្មានព្រំដែន ហើយពុំអាចប្រៀបធៀបបាន គ្មានអ្វីស្មើ ហើយនិងបញ្ញាដែលខ្ពស់បំផុត គ្មានអ្វីលើសបាន ។ ថ្វីដ្បិតតែគេសង្ស័យ ចំពោះបញ្ញាទាំងនោះ គេនៅតែជឿទៅលើ ទោសនៃអំពើបាប ផលល្អនៃអំពើបុណ្យ ហើយបណ្តុះបណ្តាលឃ្លាំងបុណ្យ ប្រាថ្នាឲ្យបានកំណើតក្នុងដែនដីនោះ ។ បុគ្គលបែបនេះកើតនៅក្នុងវិមាន ដែលគេរស់នៅអស់៥០០ឆ្នាំ មិនអាចឃើញព្រះពុទ្ធ មិនអាចស្តាប់ការបង្រៀនធម៌របស់ព្រះអង្គ ឬឃើញព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័ក ដែលរស់នៅក្នុងដែនដីនោះទេ ។ ព្រោះហេតុនេះហើយ ទើបកំណើតបែបនេះ ក្នុង ដែនដីបរិសុទ្ធ ហៅថាកំណើតមិនទាន់ពេញរូប ។
ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីលើកទឹកចិត្តអំពីជំនឿ
[44] ម្នាលមេត្រេយ! លើសពីនេះទៀត ប្រសិនបើព្រះពោធិសត្វខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធ នៃទិសផ្សេងៗ មានបំណងចង់ជួបព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ហើយគោរពបូជា ថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈដល់ព្រះអង្គ និងព្រះពោធិសត្វ និងព្រះសាវ័កដែលរស់នៅទីនោះ អ្នកទាំងនោះបន្ទាប់ពីមរណៈភាព នឹងបានទៅកើតក្នុងដែនដី របស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ។ គេនឹងកើតក្នុងផ្កាឈូករតនៈ៧ពណ៌ ដោយការប្រែរូបភ្លាម ។ មេត្រេយ! អ្នកគប្បីដឹងថា អ្នកដែលកើតដោយការប្រែរូប មានញាណដ៏ឧត្តម ចំណែកអ្នកដែលកើតក្នុងភាព មិនទាន់ពេញរូបលក្ខណៈ ខ្វះញាណទាំងនោះ ហើយត្រូវចំរើនឡើងអស់៥០០ឆ្នាំ ដោយមិនអាចឃើញព្រះពុទ្ធ ឮការបង្រៀនធម៌របស់ព្រះអង្គ ឃើញព្រះពោធិសត្វនិងព្រះសាវ័ក ថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈដល់ព្រះពុទ្ធ សិក្សាសិក្ខាបទសំរាប់ពោធិសត្វ ឬធ្វើកុសលកម្មឡើយ ។ អ្នកត្រូវដឹងថា ហេតុនេះមកពីអ្នកទាំងនោះ កើតមានសេចក្តីសង្ស័យ ហើយខ្វះបញ្ញា ក្នុងជាតិដែលកន្លងមកហើយនោះ ។
កំណើតមិនទាន់ពេញរូប
[45] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វមេត្រេយថាៈ ឧបមាថាស្តេចចក្រពត្រាធិរាជ មានបន្ទប់ពិសេសមួយ ដែលលំអរដោយរតនៈវត្ថុ៧យ៉ាង ហើយមានគ្រែពូក តុបតែងទៅដោយផ្ទាំងបដាសូត្រ ព្យួរពីពិដានខាងលើ ។ ប្រសិនបើក្សត្រខ្លះធ្វើខុសវិន័យ ប្រឆាំងនឹងស្តេច ត្រូវគេយកទៅដាក់ក្នុងបន្ទប់នោះ ហើយចងដោយច្រវាក់មាស ។ នៅទីនោះ ក្សត្រទាំងនោះមានគេបំរើ ម្ហូបចំណីភេសជ្ជៈ សម្លៀកបំពាក់ គ្រែអង្គុយនិងពូកខ្នើយ ផ្កានិងគ្រឿងក្រអូប ហើយអាចកំសាន្តដូរ្យដន្ត្រី ។ ត្រូវគេបំរើដូចស្តេចចក្រពត្រាធិរាជដែរ ក្សត្រទាំងនោះគ្មានចង់បានអ្វីទៀតទេ ។ តើអ្នកគិតថា ក្សត្រទាំងនោះ ចង់រស់នៅទីនោះឬទេ?
ព្រះមេត្រេយឆ្លើយថាៈ ទេ! ក្សត្រទាំងនោះមិនចង់រស់នៅ ក្នុងទីនោះទេ ។ គេនឹងរកវិធីផ្សេងៗ ដើម្បីសុំឲ្យអ្នកមានអំណាច ជួយគេឲ្យរំដោះខ្លួនចេញពីទីនោះ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វមេត្រេយថាៈ អ្នកដែលកើតក្នុងផ្កាឈូកមិនទាន់រីក ក៏ដូចគ្នាដែរ ។ ដោយមកពីសេចក្តីសង្ស័យ របស់អ្នកទាំងនោះ ចំពោះបញ្ញាញាណរបស់ព្រះពុទ្ធ គេក៏កើតនៅក្នុងវិមាន ។ ពិតមែនតែ គេមិនទទួលទោស ឬការប្រមាថណាមួយ សូម្បីត្រឹមតែមួយពេលក៏ដោយ ប៉ុន្តែគេត្រូវឆ្លងកាត់៥០០ឆ្នាំ ដោយមិនអាចឃើញត្រៃរតនៈ ថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈបូជាដល់ព្រះពុទ្ធ ឬបណ្តុះគុណធម៌ណាមួយបានឡើយ ។ នេះជាការចង្អៀតចង្អល់ចិត្ត ចំពោះអ្នកទាំងនោះ ។ ពិតមែនតែមានការកំសាន្តសប្បាយផ្សេងៗ គេមិនរីករាយ នឹងការរស់នៅទីនោះទេ ។
ប្រសិនបើអ្នកទាំងនោះ ត្រឡប់ជាដឹងកំហុសរបស់ខ្លួន ដែលមានពីអតីតជាតិ ហើយសូមខមាទោស ដោយការស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ប្រសិនបើគេមានបំណង គេអាចចាកចេញពីវិមាន ហើយទៅកាន់ទីកន្លែង ដែលព្រះពុទ្ធអមិតាភៈគង់នៅ ។ ពេលនោះគេអាច គោរពបូជា និងថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈ ដល់ព្រះអង្គបាន គេថែមទាំងអាចទៅមើល ព្រះពុទ្ធ ដទៃទៀតរាប់ពុំអស់ ដើម្បីបំពេញបុណ្យកុសលផ្សេងៗ ។ មេត្រេយ! អ្នកគប្បីដឹងថា ព្រះពោធិសត្វណា ដែលបណ្តោយឲ្យ សេចក្តីសង្ស័យកើតឡើង នឹងខាតបង់នូវផលប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ ។ ព្រោះហេតុនេះ អ្នកត្រូវតែតាំងចិត្តមាំក្នុងសទ្ធា ចំពោះបញ្ញាញាណ ខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះពុទ្ធ ។
ទស្សនកិច្ចនៃព្រះពោធិសត្វពីដែនដីព្រះពុទ្ធដទៃ
[46] ព្រះពោធិសត្វមេត្រេយ មានបន្ទូលទៅកាន់ព្រះពុទ្ធថាៈ ព្រះដ៏មានយសក្នុងលោក! តើមានពោធិសត្វដែលមិនធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្មានអង្គក្នុងលោកនេះ ដែលនឹងទៅកើតក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនោះ (អមិតាភៈ)?
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលតបថាៈ ពោធិសត្វដែលមិនធ្លាក់ចុះ ពីលោកនេះ៦៧កោដិ នឹងទៅកើតនៅទីនោះ ។ ព្រះពោធិសត្វទាំងអស់នេះ សុទ្ធតែបានថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈ ដល់ព្រះពុទ្ធរាប់ពុំអស់ ដោយសេចក្តីប្រឹងប្រែង ដូចអ្នកបានធ្វើដែរ មេត្រេយ! ។ ក្រៅពីនេះទៀត ព្រះពោធិសត្វ ដែលមានការបដិបត្តិតិចជាង និងអ្នកដែលបានបំពេញ កុសលតូចៗ ដែលមានចំនួនមិនអាចធ្វើលេខបាន ក៏នឹងទៅកើតនៅទីនោះដែរ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រេយថាៈ មិនត្រឹមតែព្រះពោធិសត្វ មកពីដែនដីព្រះពុទ្ធ១៤នោះ ទៅទស្សនាដែនដីនោះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅមានព្រះពោធិសត្វ ពីដែនដីព្រះពុទ្ធរាប់ពុំអស់ ក្នុងទិសទាំង១០ ដែលពុំអាចគិតលេខបាន ។ សូម្បីប្រសិនបើតថាគតគ្រាន់តែប្រាប់អ្នក ឈ្មោះព្រះពុទ្ធក្នុងទិសទាំង១០ ហើយនិងចំនួនព្រះពោធិសត្វ និងភិក្ខុ ដែលទៅទស្សនាដែនដីនោះ រាប់ចំនួនទាំងថ្ងៃទាំងយប់ អស់១កល្ប ក៏តថាគតនៅតែរាប់ពុំចប់ ។ ព្រោះហេតុនេះហើយ បានជាតថាគត រាប់រៀបប្រាប់អ្នកដោយខ្លីៗប៉ុណ្ណោះ ។
ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីលើកទឹកចិត្តឲ្យទទួលយកសូត្រនេះ
[47] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រេយថាៈ ប្រសិនបើមានអ្នក ដែលឮឈ្មោះ ព្រះពុទ្ធអង្គនោះ ហើយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ដូចបានរាំ ហើយចងចាំព្រះអង្គបានត្រឹមមួយដង នោះអ្នកត្រូវដឹងថា អ្នកទាំងនោះ បានផលប្រយោជន៍ដ៏ច្រើន ដោយបានទទួលនូវគុណធម៌ គ្មានអ្វីលើស ។ ព្រោះហេតុនេះហើយ មេត្រេយ! សូម្បីតែប្រសិនបើភ្លើងឆេះពេញក្នុងលោកទាំង១រយកោដិ ក៏អ្នកត្រូវតែឆ្លងកាត់វា ដើម្បីបានស្តាប់សូត្រនេះ ដើម្បីបង្កើតសទ្ធាដ៏រីករាយ ដើម្បីលើកស្ទួយនិងសូត្រ ហើយប្រតិបត្តិតាមការបង្រៀន របស់សូត្រនេះ ។ នេះព្រោះតែមានព្រះពោធិសត្វជាច្រើន ដែលចង់ឮការបង្រៀននេះ ប៉ុន្តែនៅពុំទាន់បានឮ ។ ប្រសិនបើមានសត្វមានវិញ្ញាណ ដែលបានឮសូត្រនេះ អ្នកទាំងនោះនឹងបាននូវការមិនធ្លាក់ចុះ ក្នុងការសម្រេចការត្រាស់ដឹង ខ្ពស់បំផុត ។ ព្រោះហេតុដូច្នេះ អ្នកត្រូវទទួលយកជំនឿ ដោយចិត្តតែមួយ លើកស្ទួយហើយសូត្រ និងប្រតិបត្តិតាមការប្រៀនប្រដៅ នៃសូត្រនេះ ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលបន្ថែមទៀតថាៈ តថាគតបានពន្យល់ អំពីការបង្រៀននេះ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ នៃសត្វមានវិញ្ញាណ ហើយធ្វើឲ្យអ្នកអាចឃើញ ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈនិងអ្វីៗទាំងអស់ ក្នុងដែនដីរបស់ព្រះអង្គ ។ ចូរអ្នកខិតខំធ្វើ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ ។ បន្ទាប់ពីតថាគតចូលបរិនិព្វានទៅ កុំបណ្តោយឲ្យ សេចក្តីសង្ស័យកើតឡើងឲ្យសោះ ។ ក្នុងអនាគតខាងមុខ គម្ពីរធម៌និងការប្រៀនប្រដៅ របស់ព្រះពុទ្ធ នឹងត្រូវសាបសូន្យ ។ ដោយក្តីអាណិតនិងករុណា តថាគតនឹងរក្សាទុកសូត្រនេះ ជាពិសេស ហើយទ្រទ្រង់វាក្នុងលោក ឲ្យស្ថិតស្ថេរ១រយឆ្នាំថែមទៀត ។ សត្វលោកទាំងឡាយណា ដែលជួបប្រទះសូត្រនេះ នឹងបានដល់ការរួចរំដោះ តាមសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួន ។
ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះមេត្រេយថាៈ ជាការពិបាកនឹងបានជួប និងឃើញព្រះតថាគត នៅពេលដែលព្រះអង្គ ត្រាស់ដឹងក្នុងលោក ។ ការបង្រៀនរបស់ព្រះពុទ្ធនិងគម្ពីរធម៌ ពិបាកនឹងចូលដល់ ពិបាកនឹងឮ ។ ជាការពិបាកថែមទៀតគឺ ឮការបង្រៀនឧត្តម បារមីតាសម្រាប់ព្រះពោធិសត្វ ។ ជាការពិបាកទៀតគឺ ជួបនឹងគ្រូល្អ ស្តាប់ព្រះធម៌ និងអនុវត្តន៍ការបដិបត្តិ ។ ប៉ុន្តែក្នុងការពិបាកទាំងអស់នោះ ការពិបាកជាងគេបំផុតគឺ ការបានឮនូវសូត្រនេះ មានសទ្ធាទៅលើសូត្រនេះ ដោយសេចក្តីរីករាយ ហើយចាប់យកដោយរួសរាន់ ។ គ្មានអ្វីពិបាកជាងនេះទៀតទេ ។ តថាគតបានប្រមូលធម៌ របស់តថាគតយ៉ាងនេះ តថាគតបានពន្យល់ធម៌ របស់តថាគតយ៉ាងនេះ តថាគតបានបង្រៀនធម៌ របស់តថាគតយ៉ាងនេះ ។ អ្នកត្រូវទទួលយកធម៌ទាំងនេះ ហើយបដិបត្តិវា តាមវិធីដែលបានបញ្ញត្តិមកហើយ ។
សេចក្តីបញ្ចប់
[48] នៅពេលដែលព្រះដ៏មានយសក្នុងលោក បានបញ្ចប់សេចក្តីពន្យល់ នៃសូត្រនេះសេចក្តីប្រាថ្នាចង់បាន ការត្រាស់ដឹងខ្ពស់បំផុត ត្រូវបានរលឹកឡើងនៅក្នុងចិត្ត របស់សត្វមានវិញ្ញាណរាប់ពុំអស់ ។ មនុស្ស១២ពាន់នយុត្ត បានសម្រេចធម្មចក្ខុបរិសុទ្ធ ទេវតានិងមនុស្ស២២កោដិ បានសម្រេចអនាគាមិ ភិក្ខុ៨សែនបានសម្រេច អាសវក្ខយ្យេញាណ(បញ្ញាកំចាត់អាសវកិលេស) ព្រះពោធិសត្វ៤០កោដិ បានសម្រេចការមិនធ្លាក់ចុះ(នៅជាពោធិសត្វដរាបដល់ ត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ) ហើយអ្នកទាំងអស់គ្នា ប្រដាប់ដោយគុណធម៌ នៃអធិដ្ឋានសកល នឹងបានសម្រេច ការត្រាស់ដឹងពេញបរិបូណ៌ នៅទីបំផុត ។
នៅពេលនោះ ភពចក្រវាឡទាំងមូល នៃលោកទាំង១០០កោដិ កក្រើករញ្ជួយ៦បែបហើយពន្លឺដ៏អស្ចារ្យក្រៃលែង ចាំងបំភ្លឺដែនដីទាំងអស់ ក្នុងទិសទាំង១០ ។ ភ្លេងតន្រី្ត១០០ពាន់យ៉ាង លេងប្រគំដោយឯកឯង ហើយបុផ្ផាដ៏អស្ចារ្យធ្លាក់ចុះ ពីលើមេឃមកពាសពេញ ។
ពេលដែលព្រះពុទ្ធ បានប្រទាននូវសូត្រនេះ ចប់សព្វគ្រប់ហើយ ព្រះពោធិសត្វមេត្រេយ ហើយនិងព្រះពោធិសត្វ ដែលមកពីដែនដីក្នុងទិសទាំង១០ ជាមួយនឹងព្រះអានន្ទជារាមច្បង សាវ័កធំៗឯទៀត ហើយនិងអ្នកទាំងអស់ក្នុងអង្គប្រជុំ គ្មានសល់ មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយ ចំពោះធម្មទេសនា របស់ព្រះពុទ្ធគ្រប់ៗគ្នា ៕
This Sutra expounds the Sacred Story of Amitabha and was delivered by Shakyamuni Buddha and translated into Chinese during the Ts'ao-Wei dynasty by the Tripitaka Master Samghavarman from India. Translated from Chinese by Hisao Inagaki បកប្រែជាភាសាខ្មែរដោយ ហេង​ ជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
សម័យស្រីសន្ធរ
សម័យស្រីសន្ធរ (១៥៩៤-១៦១៨) វាជាសម័យកាលមួយចាប់ផ្ដើមពីការបែកបន្ទាយលង្វែក ពេលនោះប្រទេសខ្មែរបានធ្លាក់ក្នុងចលាចល ពួកសៀមបានចាប់រាជវង្សានុវង្សខ្មែរទៅឃុំទុកនៅស្រុកវាអស់។ បន្តបន្ទាប់មកពួកស្ដេចត្រាញ់ក្នុងតំបន់បានឆ្លៀតឱកាសក្នុងភាពវឹកវរ ហើយក៏បានលបវាយឆ្មក់យកបន្ទាយលង្វែកពីពួកសៀមមកវិញបានហើយក៏តាំងរាជធានីនៅស្រីសន្ធរ។ ស្ដេចដែលបានសោយរាជ្យនៅទីនោះ ព្រះនាម ព្រះរាមាជើងព្រៃ ជាស្ដេចត្រាញ់មួយអង្គ។
ប្រវត្តិ
ព្រះរាជា​កម្ពុជា​ ព្រះ​បរមឥន្ទរាជា​ (ព្រះ​សត្ថា) បាន​ភៀស​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ពី​បន្ទាយលង្វែក តាំង​តែ​ពី​មុន​ពេល​ដែល​សៀម​វាយលុក​ចូល​មក ដោយ​ទុក​ឱ្យ​ព្រះ​ឧភយោរាជ ស្រីសុរិយោពណ៌ ដែល​ទើប​វាយ​សៀម​ឈ្នះ​នៅ​អម្រិតបូរ (បរិបូណ៌) នៅ​ការពារ​រាជធានី។ ទ្រង់​បាន​យាង​ជាមួយ​នឹង​ព្រះរាជ​វង្ស​ទាំងអស់​កាត់​ទៅ​រក​ព្រះ​រាជបុត្រ​ច្បង ព្រះ​ជ័យជេដ្ឋា ដែល​រង​ការ​គាប​សង្កត់​ពី​ទ័ព​សៀម​មក​ពី​ទិស​ខាងត្បូង​ ហើយ​បាន​វាយ​ដកថយ​ទៅ​កាន់​ស្រីសឈរ (បច្ចុប្បន្នស្រីសន្ធរ) ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​អនុជ​ចៅពញា​តន់​ និង​ពួក​អឺរ៉ុប​២​នាក់​ផង។
គង់​នៅ​ស្រីសឈរ​បាន​បន្ដិច ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស​យល់​ឃើញ​ថា សុវត្ថិភាព​នៅ​ទី​នេះ​មិន​ល្អ ក៏​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ស្ទឹងត្រែង។ ទីកន្លែង​ត្រង់​នេះ ប្រហែល​មិន​មែន​ជា​ទឹកដី​របស់​លាវ​ទេ​មើល​ទៅ​នា​សម័យ​នោះ ប៉ុន្ដែ ក៏​ប្រហែល​ជា​គ្មាន​ទំនាក់​ទំនង​អ្វី​ធំដុំ​ជាមួយ​កម្ពុជា​ដែរ ព្រោះ​នៅ​ឆ្ងាយ គឺ​នៅ​ពី​ខាងជើង​ជួរ​សម្បុក​សម្បូរ និង​ព្រះ​តាពាង (ប៉ាតាង) ទៅ​ទៀត ម្យ៉ាង​ទៀត អ្នកស្រុក​ភាគ​ច្រើន​ជា​ជនជាតិ​លាវ​ផង។
បើតាមរាជពង្សាវតារ​បាន​លើក​មូលហេតុ​ផ្សេង​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ស្ទឹងត្រែង​នេះ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា មាន​ព្រះ​វង្ស​មួយ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ថា​ ព្រះ​រាមាជើងព្រៃ មាន​បំណង​ដណ្ដើម​យក​មហាក្សត្រីយ​ព្រះ​ភគវតី​ស្រី​ចក្រពត្ដិ ជា​ព្រះ​ជាយា​ទី​១​របស់​ព្រះ​សត្ថា ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ភ័យ​បារម្ភ​ចំពោះ​ព្រះ​ក្សត្រីយ ក៏​នាំ​គ្នា​រត់​ភៀស​ព្រះ​កាយ​ទៅ​ស្ទឹងត្រែង​ទៅ ដើម្បី​បាន​គេច​ផុត​ពី​គោល​បំណង​អាក្រក់​របស់​ព្រះ​រាមា​ជើងព្រៃ​ផង និង​បាន​គេច​ផុត​ពី​ទ័ព​សៀម ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​ដល់​ទន្លេ​មេគង្គ​រួច​ទៅ​ហើយ​ផង។
ពេល​នោះ ព្រះ​ទេវី​ក្សត្រីយ ជា​ព្រះ​មាតុច្ឆា​របស់​ព្រះរាជា មិន​បាន​យាង​ទៅ​តាម​ព្រះរាជា​ទេ តែ​បាន​ភៀស​ព្រះ​កាយ​ចេញ​ពី​ស្រីសន្ធរ​ទៅ​គង់​នៅ​ឯ​ភ្នំ​ពាមជាំង ជាមួយ​រាជបុត្រា​របស់​ព្រះ​សត្ថា គឺ​ចៅពញា​តន់ និង ចៅពញា​យោម ហើយ​និង​នាម៉ឺន​ដែល​ស្មោះត្រង់​មួយ​ចំនួន ។ ចំណែក​ឯ​ ឌីយឺហ្គោ​បែឡូសូ​ និង​មិត្ដភក្ដិ​របស់​គេ​វិញ ដែល​ទើប​តែ​ត្រលប់​មក​ពី​ម៉ានីល ប្រហែល​ជា​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តាម​ព្រះ​ឧភយោរាជ និង​ព្រះរាជា​នៅ​ឯ​ស្ទឹងត្រែង ហើយ​ទាល់​តែ​ដល់​ពេល​ក្រោយ​យូរ​ណាស់ គឺ​ពេល​ដែល​ទ័ព​ឆ្មក់​កម្ពុជា​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ការ​រៀបរយ​ត្រឹម​ត្រូវ បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើ​ទ័ព​សៀម​ដែល​ចង់​ពង្រីក​អំណាច​មក​ទិស​ខាងកើត និង​ខាងត្បូង ទើប​ពួក​នេះ​ត្រលប់​ចុះ​មក​វិញ​ដើម្បី​ចូលរួម​ជាមួយ។ បេឡូសូ ត្រូវ​សៀម​ចាប់​បាន​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៥៩៤។ ចំណែក​ឯ​ ​ប្លារូហ្ស៍​-អង់តូនីញ៉ូ​ម៉ាសាដូ និង​ប៉ង់តាលេអុង​ការណៃរ៉ូ ត្រូវ​ចាប់ខ្លួន​បាន​ពេល​ក្រោយ​បន្ដិច​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​តាម​នាវា។
ព្រះ​ឧភយោរាជ​ព្រះ​សត្ថា និង​ព្រះរាជា​ជ័យជេដ្ឋា បាន​សុគត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៥៩៤ នៅ​ឯ​ស្ទឹងត្រែង ព្រះសត្ថា​ពេល​នោះ មាន​ព្រះ​ជន្មាយុ​៤១​ព្រះ​វស្សា ទ្រង់​បាន​សោយរាជ្យ​ ឬ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បាន​១៧​ឆ្នាំ ឯ​ព្រះ​ជ័យជេដ្ឋា​មាន​ព្រះ​ជន្មាយុ​៣០​ព្រះ​វស្សា​ទ្រង់​បាន​សោយរាជ្យ​ក៏​ប៉ុន្ដែ​មិន​បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទេ​អស់​ពេល​១០​ឆ្នាំ។
បើ​តាម​ការ​និទាន​តៗ​គ្នា​នៅ​សម្បូរ ព្រះ​អដ្ឋិធាតុ​របស់​ស្ដេច​ទាំង​២​អង្គ បាន​ត្រូវ​គេ​នាំ​យក​មក​បញ្ចុះ​នៅ​ក្នុង​ចេតិយ​មួយ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​វត្ដ​សម្បូរ។ សម្បូរ​ពេល​នោះ គឺជា​ទីក្រុង​ធំ​មួយ។
ដោយ​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថានគរ​គ្មាន​ស្ដេច ហើយ​ពញា​តន់​ក៏​គ្មាន​សមត្ថភាព​នឹង​ឈ្លោះ​ដណ្ដើម​រាជសម្បត្ដិ​បាន ព្រះវង្សា​រាមា​ជើងព្រៃ​ដែល​មាន​ព្រះ​ជន្ម​៥០​ព្រះ​វស្សា​ទៅ​ហើយ បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ដណ្ដើម​យក​អំណាច។ ទ្រង់​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះ​អង្គ​ដោយ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​ភាព​មោះមុត​ឥត​ខ្លាច​ស្លាប់ គឺ​ទ្រង់​បាន​កេណ្ឌ​ទ័ព​ដោយ​ស្ងាត់​កំបាំង រួច​វាយ​ចូល​រាជធានី​ភ្លាម​ គ្មាន​ឱ្យ​នរណា​ដឹង​ទាន់ សម្លាប់មេទ័ព​ពញា​មហាមន្ដ្រី​សៀម ដែល​គ្រប់​គ្រង​នៅ​ទីនោះ​ជាមួយ​នឹង​ពលរេហ៍​សៀម​២​ម៉ឺន​នាក់។ បន្ទាប់​មក ប្រហែល​ដោយ​ខ្លាច​ពួក​សៀម​វិល​ត្រលប់​មក​វិញ ណា​មួយ​រាជធានី​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ព្រំប្រទល់​ខែត្រ​បាត់ដំបង និង​អង្គរ ជាទី​ដែល​សៀម​បាន​ដាក់​ទ័ព​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ផង ព្រះរាជា​ក៏​យាង​មក​គង់​នៅ​ឯ​ស្រីសន្ធរ​វិញ ហាក់​បីដូច​ថា​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះរាជា​ពេញ​សិទ្ធិ មាន​បរិពារ​ហែហម និង​សេវា​បម្រើ​ផ្សេងៗ​សម្រាប់​ព្រះរាជវាំង។