cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
នាឡិកាខ្សាច់
វត្ថុធាតុ
ប្រភេទនាឡិកានេះ ខ្លះគេដាក់គ្រាប់ខ្សាច់ម្យ៉ាងដ៏ល្អិតនៅខាងក្នុង ហៅថា នាឡិកាខ្សាច់ ខ្លះទៀតគេប្រើល្បាយដែល​លាយដោយ​ម្សៅម៉ាប សំណប៉ាហាំង និងកំទេចសំបងស៊ុតដែលដុតរួច។ ក្រោយមក គេ​ក៏ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​លម្អិត​ទាំងនោះ ដើម្បីរកឲ្យឃើញថា តើ​លម្អិតណាមួយហូរយ៉ាងទៀងទាត់ពីអំពូលលើចុះមកអំពូលក្រោម។ ទីបំផុតគេរកឃើញថា ដើម្បីសម្រេចបានលំហូរឥតខ្ចោះមួយ សមាមាត្រនៃលម្អិតនោះមួយៗត្រូវមានទំហំ1/12 ឬច្រើនជាងនេះ ប្រៀបនឹងក-អំពូល តែមិនអាចធំជាង1/2នៃទំហំក-អំពូលឡើយ។
Practical uses
Hourglasses were an early dependable, reusable and accurate measure of time. The rate of flow of the sand is independent of the depth in the upper reservoir, and the instrument will not freeze in cold weather.
From the 15th century onwards, they were being used in a range of applications at sea, in the church, in industry and in cookery. During the voyage of Ferdinand Magellan around the globe, his vessels kept 18 hourglasses per ship. It was the job of a ship's page to turn the hourglasses and thus provide the times for the ship's log. Noon was the reference time for navigation, which did not depend on the glass, as the sun would be at its zenith. More than one hourglass was sometimes fixed in a frame, each with a different running time, for example 1 hour, 45 minutes, 30 minutes, and 15 minutes.
Modern practical uses
While they are no longer widely used for keeping time, some institutions do maintain them. Both houses of the Australian Parliament use three hourglasses to time certain procedures, such as divisions.
The sandglass is still widely used as the kitchen egg timer; for cooking eggs, a three-minute timer is typical, hence the name "egg timer" for three-minute hourglasses. Egg timers are sold widely as souvenirs. Sand timers are also sometimes used in games such as Pictionary and Boggle to implement a time constraint on rounds of play, and provide a sense of urgency to the game of Quicksand.
Symbolic uses
Unlike most other methods of measuring time, the hourglass concretely represents the present as being between the past and the future, and this has made it an enduring symbol of time itself.
The hourglass, sometimes with the addition of metaphorical wings, is often depicted as a symbol that human existence is fleeting, and that the "sands of time" will run out for every human life. It was used thus on pirate flags, to strike fear into the hearts of the pirates' victims. In England, hourglasses were sometimes placed in coffins, and they have graced gravestones for centuries. The hourglass was also used in alchemy as a symbol for hour.
The former Metropolitan Borough of Greenwich in London used an hourglass on its coat of arms, symbolising Greenwich's role as the origin of GMT. The district's successor, the Royal Borough of Greenwich, uses two hourglasses on its coat of arms.
Modern symbolic uses
Recognition of the hourglass as a symbol of time has survived its obsolescence as a timekeeper. For example, the American television soap opera Days of our Lives, since its first broadcast in 1965, has displayed an hourglass in its opening credits, with the narration, "Like sands through the hourglass, so are the days of our lives," spoken by Macdonald Carey.
កំព្យូទ័រភាគច្រើន graphical user interfaces នៅពេលដែលកំពុងដំណើរការកម្មវិធីណាមួយ ទស្សន៍ទ្រនិច (cursor) ដែលស្ថិតនៅក្នុងកម្មវិធីនោះ ដូរទៅជារូបនាឡិកាកែវ បញ្ជាក់ថា កម្មវិធីនេះកំពុង​ធ្វើប្រតិបត្តិការ ហើយ​មិនមានប្រតិកម្ម (មិន​អនុញ្ញាត) ឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់បញ្ចូល ឬបញ្ជាលើកម្មវិធីនេះឡើយ។ សញ្ញានាឡិការកែវនៅក្នុងកម្មវិធីមួយ មិនអាច​មាន​ឥទ្ធិពលលើកម្មវិធីដទៃឡើយ។ ​អ្នកប្រើប្រាស់អាច​ធ្វើ​ការងារលើកម្មវិធីដទៃទៀត កំឡុងពេលដែល​កម្មវិធីនេះ កំពុង​ធ្វើប្រតិបត្តិការ។ នៅពេលដែលរូបសញ្ញានាឡិកាកែវនេះរលត់បាត់ បញ្ជាក់ថា កម្មវិធីនេះនៅក្នុងលក្ខណៈរង្វិលជុំ រង់ចាំការបញ្ចប់ពីអ្នកប្រើប្រាស់ ឬធ្វើការងារបន្តទៀត ដូចជា បញ្ចូលCDជាដើម។ នៅក្នុងប្រព័ន្ធយូនីកូដ រូបនាឡិកាកែវនៅ.
Hourglass motif
Because of its symmetry, graphic signs resembling an hourglass are seen in the art of cultures which never encountered such objects. Vertical pairs of triangles joined at the apex are common in Native American art; both in North America, where it can represent, for example, the body of the Thunderbird or (in more elongated form) an enemy scalp, and in South America, where it is believed to represent a Chuncho jungle dweller. In Zulu textiles they symbolise a married man, as opposed to a pair of triangles joined at the base, which symbolise a married woman. Neolithic examples can be seen among Spanish cave paintings. Observers have even given the name "hourglass motif" to shapes which have more complex symmetry, such as a repeating circle and cross pattern from the Solomon Islands. Both the members of Project Tic Toc,from television series the Time Tunnel and the Challengers of the Unknown use symbols of the hourglasse representing either time travel or time running out.
អានបន្ថែម
Books
Periodicals
សត្វឥន្ទ្រីរបស់ព្រះឥសូរ
សត្វឥន្ទ្រីរបស់ព្រះឥសូរ
មានសត្វឥន្ទ្រីមួយជាទីគាប់ព្រះទ័យរបស់ព្រះឥសូរ បើឥន្ទ្រីនោះវាចង់បានអ្វី ឬចង់ស៊ីសាច់សត្វណាក្តី វាគ្រាន់តែទូលព្រះឥសូរ ថាវាបានសុបិនឃើញគឺជា ការស្រេច ព្រះឥសូរក៏តម្រូវចិត្តវាដោយឥតខ្ចោះ ព្រោះតែរឿងនេះ សត្វទាំងឡាយកើតក្តីក្តាំង ក្តៅក្រហាយមហិមានឹងសត្វឥន្ទ្រីនោះ តែពុំហ៊ានថាអ្វីទាំងអស់ ព្រោះខ្លាចអំណាចព្រះឥសូរ ដែលជាម្ចាស់នៃសត្វលោកទាំងអស់។ ថ្ងៃមួយ ចង់ ស៊ីសាច់ស្តេចដំរីស គ្រានោះ មានសត្វទីទុយមួយ ទុំនៅលើមែកឈើបានឃើញ ស្តេចដំរីសម្តាយនិងកូន នាំគ្នាចុះទៅមុជទឹក នៅក្នុងស្រះមួយដោយក្តីកើតទុក្ខ ឥតឧបមាមុននឹងប្រគល់ខ្លួនឲ្យសត្វឥន្ទ្រីយកទៅធ្វើជាចំណី បន្ទាប់ពីបានសាក សួរហេតុផលសព្វគ្រប់ ទីទុយធានាខ្លួនដោះស្រ័យបញ្ហានេះ ដោយនាំស្តេចដំរីស ទៅជួបនឹងព្រះឥសូរតែម្តង ក្នុងនាមខ្លួនជាម្ចាស់ស្តេចដំរីស។ ពេលបានជួបព្រះ ឥសូរទីទុយសួរព្រះឥសូរអំពីរឿងនេះ ព្រះឥសូរប្រាប់តាមតំណើររឿងគឺ មកពីសត្វឥន្ទ្រីវាយល់សប្តឃើញដូច្នោះ ទីទុយមិនហ៊ានប្រកែកអ្វីទាំងអស់ ប៉ុន្តែវាសុំ ដេកមួយស្រឡេតសិនមុននឹងចេញតំណើរទៅ។ មួយស្របក់ក្រោយមក ទីទុយ ធ្វើជាភ្ញាក់វិញ ហើយប្រាប់ព្រះឥសូរថា វាបានសុបិនឃើញរឿងមួយល្អណាស់ ព្រះឥសូរសួរថា តើឯងបានសុបិនឃើញរឿងអ្វី?ទីទុយទូលព្រះឥសូរថា វាសុបិន ឃើញសម្តេចព្រះនាងឧមាភគវតីជាព្រះរាជមហេសីរបស់ព្រះឥសូរចាប់ចិត្តស្រឡាញ់វា ហេតុនេះ ព្រះឥសូរត្រូវតែប្រគល់នាងឧមាទៅឲ្យវា ព្រោះថាសុបិនរបស់វាពិតប្រាកដណាស់ កាលបើឮដូច្នេះ ព្រះឥសូរមានការក្រេលក្រោធជា អតិបរមា ហើយចោទទីទុយថានិយាយផ្តេសផ្តាស់ ទីទុយថាបើវាផ្តេសផ្តាស់សត្វ ឥន្រ្ទីក៏ដូចតែវាអញ្ចឹងដែរ។ នៅទីបំផុតព្រះឥសូរ ក៏សព្វព្រះទ័យឲ្យដំរីសត្រឡប់ ទៅវិញទៅ។ រឿងសត្វឥន្ទ្រីនៃព្រះឥសូរនេះ ដែលសុតន្តប្រីជាឥន្ទបាន យកមក សរសេរនិទានប្រាប់យើង ជាការលើកឡើងពីការជ័យជំនះ នៃវិចារណញ្ញាណ ទៅលើទ្រឹស្តីភូតភរគ្រប់បែបយ៉ាង ដែលរមែងតែងតែបកស្រាយ ក្រិត្យក្រមនៃ លើលោកយើងនេះដើម្បីបរិច្ចាគជីវិតសត្វលោក សម្រាប់បម្រើផលប្រយោជន៍ ផ្ទាល់របស់គេ។ ដំរីជានិមិត្តរូបនៃអ្នកមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ប៉ុន្តែដែលស្លូតបូតគឺ កម្លាំងរបស់ប្រជាជន របស់មនុស្សជាតិទាំងមូល ហើយដែលនៅទីបំផុតត្រូវគេ ប្រមាថចង់យកទៅធ្វើជាឆ្នាន់ ជាអាហារតែម្តង។ រីឯទីទុយជានិមិត្តរូបនៃអ្នកប្រជ្ញា អ្នកបណ្ឌិតដែលខិតខំបកស្រាយក្រិត្យក្រំលោកយើងនេះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីជួយសត្វលោកឲ្យចេញផុតពីក្រញាំនិងការបោកប្រាស់ផ្សេងៗរបស់ពពួក មនុស្សពាល៕
ព្រៃនប់
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
ព្រៃនប់ គឺជាស្រុកមួយ របស់ខេត្តព្រះសីហនុ (ប្រទេសកម្ពុជា) ដែលមាន ឃុំចំនួន ១៤ គឺ ឃុំ បឹតត្រាង ឃុំរាម ឃុំអូរឧកញ៉ាហេង ឃុំអូរជ្រៅ ឃុំបឹងតាព្រហ្ម ឃុំព្រៃនប់ ឃុំទួលទទឹងឃុំអណ្តូងថ្ម ឃុំវាលរេញ ឃុំជើងគោ ឃុំសំរ៉ុង ឃុំសាមគ្គី ឃុំទឹកល្អក់ និងឃុំទឹកថ្លា។នៅក្នុងស្រុក ព្រៃនប់ ព្រៃនប់មានប្រជាជនប្រហែលជា៣០០ទៅ៥០០គ្រួសារភាគច្រើនប្រជាជនប្រកបរបរជាកសិករ និងជាអ្នក លក់ដូរ។ក្នុងមួយឆ្នាំប្រជាជននៅទីនោះអាចធ្វើស្រែបានចំនួនមួយដងតែប៉ុនណ្នោះបន្នាប់ពីកាធ្វើស្រែច្រូតបោកបែនរួចប្រជាជនមួយចំនួនទៀតក៏ខិតខំរុះរាន់ភ្ជួររាស់ដីដាំដំនាំផ្សេងៗដើម្បីរកប្រាក់កំរៃមកផ្គត់ផ្គង់ជីភាពបន្ធែម។
ការចិញ្ជឹមជីវិត
ហើយប្រជាជនមួយចំនួនទៀតដែលគ្មាប ដីស្រែ ឬ ស្រែចំការពួកគេក៏ខិតខំដើរស៊ីឈ្នួល គេដើម្បីរកប្រាក់កំរៃមកចិញ្ចឹមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ហើយដោយសារគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពក្រីក្រពែកហើយនឹងខ្វះចំនេះដឹងផងនោះ ក៏ជំរុញអោយគ្រួសារខ្លះប្រថុយខ្លួនប្រថុយប្រាណដើម្បីទៅរកកាងារធ្វើរនៅខាងឯប្រទេសជិត ហើយខ្លះទៀតក៏ប្រព្រឹត្តនូវអំពើខុសឆ្បាប់ផ្សេងៗដូចជា លួច ឆក់ ផ្លន់ និងអំពើខុសឆ្បាប់ផ្សេងៗទៀត។ បច្ឆុបន្នដោយសារតែប្រជាជនកាន់តែមានកាកើនឡើងទៅៗហើយការងារក៏កាន់តែចង្អៀតបណ្តាលអោយប្រជាជនប្រមាណជា៤០%ទៅធ្វើការនៅឯក្រៅប្រទេសក្រៅ។ហើយប្រជាជនដែលទៅធ្វើការនៅប្រទេសគេមួយចំនួនក៏ទទួលបានជោគជ័យ និង ទទួលបាន ប្រាក់ ខែខ្ពស់ហើយធ្វើអោយគ្រួសាររបស់ពួកគេកាន់តែមានភាពធូធារមួយកំរិតទៀត។ហើយប្រជាជនមួយចំនួនទៀតពុំទទួលបានជោគជ័យទេដោយសារតែពួកគេខ្វះចំនេះដឹងទើបធ្វើអោយពួកគេចាញ់បោកនូវមេខ្ចល់មួយចំនួន។
ហេតុនេះនៅពេលដែលពួកគេទៅដល់ប្រទេសមួយណាហើយពួកគេត្រូវបានគេបង្ខំអោយធ្វើកា ហួសកំលាំង មិន គោរព្វពេលវេលារ ផ្តល់ម្ហូបអាហារមិនសមរម្យ ដេកមិនបានគ្រប់គ្រាន់ និងទទួលបានប្រាក់កំរៃទាប សឹងតែចាយខ្លួនឯងមិនគ្រាន់ដូចនេះពួកគេពុំបាន ផ្ញើប្រាក់អោយគ្រួសាររបស់ពួកគេឡើយ។នៅពេលពួកគេមានជំងឺ ពួកគេពុំបានទទួលការព្យាបាលត្រឹមត្រូវវទេ ។មានកម្មករខ្លះត្រូវបានស្លាប់ដោយសាតែការបខ្ខិតបង្ខុំអោយពួកគេធ្វើការទាំងខ្លួនមានជំងឺ ប៉ុន្តែពួកគេអាចមានកំលាំងធ្វើការបានទាំងខ្លួនគេមានជំងឺដោយសារតែទឹកដែលពួកគេផឹកត្រូវបានគេដាក់ថ្នាំអោយផឹកដើម្បីអោយពួកគេមានកំលាំងធ្វើការទាំងយប់ទាំងថ្ងៃនិងមិនងងុយដេក។
ទីកន្លែងកំសាន្ន
ជុងភ្នុំ គឺជាភូមិមួយក្នុងស្រុកព្រៃនប់ ដែលមានរម្យនីយដ្ថានមួយគឺរម្យនីយដ្ថាន ទឹលធ្លាក់ ដែលមានចំងាយប្រមាន ១គីឡូម៉ែតពីផ្សារព្រៃនប់។ប្រសិនបើយើងធើ្វដំនើរមកពីភ្នុំពេញ់គឺនៅពីខាងស្តាំដៃហួសផ្សារ ព្រៃនប់ប្រមាណជិត ១គីឡូម៉ែតតែបើសិនជាលោកអ្នកមកពីកំពុងសោមវិញនោះគឺហួផ្សារអូរតាប៉ាងប្រមាណ ១,៣គីឡូម៉ែត។
ដូចនេះបើសិនជាបងប្អូនបានធ្វើដំនើរកាត់ទីនោះហើយសូមគុំភ្លេចចូលទសនា ដែលតាមដងភ្លូវមានដាំដើមឈើអ​មតាមដងផ្លូវយ៉ាងត្រជាក់ ហើយនៅពេលដែលបងប្អូធ្វើដំនើបានកន្លះគីឡូម៉ែត្តបងប្អូននិងឃើញមានចំការស្រការនាគដ៏ធំមួយនៅពីខាងឆ្វេងដៃ។លោកអ្នកធ្វើដំនើរប្រមាណកន្លះគឺឡូម៉ែត្តទៀតលោកអ្នកនិងឃើណមានទឹកធ្លាក់ចំនួនបីដំនាក់ដែលមានទឹកថ្លាឈ្វេងដូចកឈ្ជក់មើលឃើញដល់បាតតដី។
ហើយបើសិនជាយើងដើរឡើងទៅលើទៀតយើងនិងឃើញមានទឹកធ្លាក់រិចៗតាមចន្លោះប្រហោងថ្មដ៏ត្រជាក់ដល់ឆ្អឹងខ្នងនិងមានកន្លែងអង្កុយលេងនៅពីលើថ្មក្រោមម្លប់ឈើដ៏ស្កឹមស្កៃ ដូចនេះពេលបងប្អូនធ្វើដំនើកាត់ទីនេះហើយសូមកុំភ្លេចចូលទស្សនានិងមិនធ្វើខកបំណងឡើយ។ ក្នុងភូមិប្រជាជនភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាប្រជាជនដែលក្រីក្ររ និងមនុស្សចាស់ដែលសល់ពីសម័យពលពត។         ​                               ហើយប្រជាពលរដ្ធនៅទីនោះពុំសូវបានចូលរៀនឡើយដោយសាតែឪពុកម្តាយមានជីវភាពក្រីក្រពុំមានលិទ្ធិភាពអោយកូនទៅរៀន ដូចឆ្នេះកូរបស់ពួក គេដែលទើបតែមានអាយុ ៨ ទៅ ៩ឆ្នាំត្រូមានភារកិច្ចចេញ់រកលុយដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ ក្មេងៗដែលមានអាយុចាប់ពី​ ៨ឆ្នាំ ឡើងទៅនៅខែវស្សារ ពួកគេដើស៊ីឈ្នួល ដក ស្ទូង គេនិងខ្លះទៀតដាក់មង ដាក់ប្រកាយដូចនេះហើយទើនពួកគេមួយចំនួន រៀនមិនបានគ្រប់គ្រាន់។
អត្ថបទជាអក្សរដិត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៤៖ទីប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រី
កាល ទ្រៅបទី អភិសេក​សម​រស និង​អរជុន​កុមារ​សម្រេច​ហើយ បាណ្ឌវ​ក្សត្រិយ៍​ក៏​នៅ​ជា​សុខ​ក្នុង​អំណាច​រក្ខា​នៃ​បញ្ចាល​រាជ ការ​គ្រប់គ្រង​រក្សា​ដូច​នេះ ជាទី​ត្រូវ​ហឫទ័យ​បាណ្ឌវ​ក្សត្រិយ៍​ណាស់ នឹង​ប្លម​អង្គ​ដើរ​ហើរ​ទៅ​ឯ​ណា​ដូច​អំពី​ដើម​ទៀត​ពុំ​បាន​ឡើយ ព្រោះ​ទុយោជន៍​ បាន​ឃើញ​ហើយ​ចាំ​បាន​ជា​ប្រាកដ​ថា រាជ​កុមារ​អម្បាល​នេះ​នៅ​មាន​ជីវិត​រស់​នៅ ទុយោជន៍​ គង់​ជា​ភ្ញាក់​ខ្លួន​មិន​តិច​ដែរ មក​ឃើញ​បាណ្ឌវ​ក្សត្រិយ៍​នៅ​មាន​ជីវិត​រស់​នៅ​ក្នុង​លោក ហើយ​គង់​នឹង​ឆ្ងល់​ក្នុង​ហឫទ័យ​ជា​បំផុត ដែល​មក​ឃើញ​ អរជុន ​មាន​ជ័យ បាន​នាង​ក្សត្រិយ៍​បញ្ចាល ជា​បាទ​បរិចារិការ នោះ​ចិត្ត​ឫស្យា​របស់​ទុយោជន៍​ គង់​ឈួល​ឡើង​រក​ទី​បំផុត​គ្មាន ដែល​មក​ឃើញ​ព្រះ​ញាតិ ដែល​ព្រះ​អង្គ​ធ្វើ​ឧបាយ​នឹង​បំផ្លាញ​ឲ្យ​វិនាស​ក្នុង​អគ្រនី​នោះ មក​ចង​ស្ពាន​មេត្រី​នឹង​ព្រះ​ចៅ ទ្រុបទ ដែល​ជា​សត្រូវ​នឹង​ព្រះ​អង្គ​តាំង​ពី​កាល​ណា​មក​ហើយ ។
មាន​ការ​ប្រជុំ​ធំ​នៅ​ក្រុង​ហស្ថិនបូរ ធ្ឫតរាស្ត្រ​ប្រថាប់​លើ​រាជ​បល្លង្ក​មាន​រាជ​បរិពារ​ឈរ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ត្រៀប បី​ដូច​ជា​ផ្កាយ​ហេម​រោម​ព្រះ​ចន្ទ​ស្ងាត់​សម្លេង​ច្រៀប ប្រុង​ស្ដាប់​សព្ទ​ព្រះ​រាជ​តម្រាស់ ព្រះ​រាជា​ក៏​ទ្រង់​ក្រោក​ឡើង​ឈរ មាន​ព្រះ​រាជ​ឱង្ការ​សីហនាទ​ត្រាស់​ថា ។
ម្នាល​មន្ត្រី​ទី​ប្រឹក្សា​ទាំង​សម្ចាយ​ដែល​មក​សន្និបាត​ក្នុង​ទី​នេះ សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​ដែល​យើង​ទុក​ចិត្ត​ក្នុង​រាជការ​ផែនដី អ្នក​ទាំងឡាយ​ជា​គោល​សិលា​របស់​ប្រទេស អាណា​ចក្រ​របស់​យើង​ដែល​នឹង​តាំង​នៅ​បាន ក៏​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ជា​ភ្នែក ជា​ច្រមុះ​សេចក្ដី​ចម្រើន​រុងរឿង​ថ្កើង​កេរ្តិ៍ នឹង​សេចក្ដី​សុខ​សម្រាន្ត​របស់​រាស្ត្រ​ដែល​នឹង​វឌ្ឍនា​តទៅ​បាន ក៏​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អ្នក​ទាំងឡាយ សេចក្ដី​សត្យ​សុចរិត​នឹង​ផែនដី​នៃ​អ្នក​រាល់​គ្នា ក៏​គ្មាន​ផ្លូវ​ឲ្យ​រង្គៀស សេចក្ដី​ដែល​អ្នក​ទាំងឡាយ​ភក្ដី​នឹង​យើង ក៏​គ្មាន​បន្ទិល​មួហ្មង​សូម្បី​ប៉ុន​ល្អង​ធូលី របស់​មោះហ្មង​ឆ្គង​រាគី​ក៏​គ្មាន​ចូល​មក​លាយ​ឡំ​ក្នុង​សេចធាតុ​ពោល​គឺ​សេចក្ដី​ភក្ដី​នេះ​ឡើយ យើង​ឲ្យ​ហៅ​អ្នក​ទាំងឡាយ​មក​ប្រជុំ​ក្នុង​គ្រា​នេះ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​រាល់​គ្នា​ជួយ​ពិគ្រោះ​បញ្ហា​មួយ ៗ ដែល​តែ​អំពី​វិចារណញ្ញាណ​របស់​យើង​តែ​ម្នាក់​ឯង មិន​អាច​នឹង​ទំពា​ឲ្យ​បែក​ទៅ​បាន សូម​ប្រើ​ជា​ញាណ​អ្នក​រាល់​គ្នា​ចូល​ជួយ​ទំពា​យើង សូម​ឲ្យ​អ្នក​ទាំងអស់​ចូល​សម្ដែង​សេចក្ដី​ភក្ដី​ដល់​យើង នឹង​ចូល​បំពេញ​ចំពោះ​ដល់​ផែនដី​ក្នុង​គ្រា​នេះ​ម្ដង​ទៀត អ្នក​ទាំងឡាយ​ក៏​ជ្រាប​ហើយ​ថា ពួក​បាណ្ឌព​បាន​ចង​សម្ពន្ធ​មេត្រី​នឹង​ព្រះ​រាជា ទ្រុបទ ដែល​ជា​សឹក​សត្រូវ​នឹង​យើង ដើម្បី​នឹង​រំលាយ​លាង​អមិត្រ​អ្នក​គិត​ប្រទូស្តរាយ ឲ្យ​ចេញ​ចាក​មាគ៌ា​ពោល​គឺ ភយន្តរាយ អ្នក​ទាំងឡាយ​នឹង​គិត​ធ្វើ​ដូចម្ដេច​ស្រួល ។
ទុយោជន៍​ ក្រោក​ឡើង​ឈរ ពោល​កែ​បញ្ហា​ជា​ដំបូង​ថា សេចក្ដី​យល់​របស់​ទូល​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​ក្នុង​រឿង​នេះ គឺ​ត្រូវ​ឲ្យ​សូក​ពួក​សេនាបតី​ព្រះ​ចៅ ទ្រុបទ ធ្វើ​ឲ្យ​បែក​សាមគ្គី​ក្នុង​រវាង​ពួក​គេ​ឡើង​នេះ​ជា​ឧបាយ ១ ខ ទូល​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​នៅ​មាន​ឧបាយ​ក្នុង​ចិត្ត​មួយ​យ៉ាង​ទៀត ដែល​នឹង​ឲ្យ​ផល​វិសេស​ជាង​ខ​មុន គឺ​ត្រូវ​រិះ​រក​ទោស​ដ៏​លាមក មក​បាច​ប្រឡាក់​នាង ទ្រៅបទី ឲ្យ​នាង​និយាយ​មិន​ចេញ​កែ​ខ្លួន​មិន​រួច ខ​នេះ​ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​បាណ្ឌវ​ក្រោធ​មួហ្មង​ហើយ លះ​លែង​នាង​ចោល អំពី​នោះ​មិត្រ​ភ័ក្ដិ​រវាង​ពួក​បាណ្ឌវ និង​បញ្ចាល​រាជ​ក៏​នឹង​ដាច់​អំពី​គ្នា​ទៅ​ឯង ការ​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ត​អំពី​នោះ​ទៀត គឺ​ដាក់​ថ្នាំ​បំពុល ភីម យក្ស​ធំ​ឲ្យ​ស្លាប់​បង់ ប៉ុណ្ណេះ​ក៏​អស់​រឿង​អំពល់​ចិត្ត​យើង​ទៅ​ហើយ ទុយោជន៍​ អង្គុយ​ចុះ កណ៌​ក្រោក​ឡើង​ឈរ​ថ្លែង​មតិ ។
សូម​ទ្រង់​អភ័យ​ដល់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ ក្នុង​ការ​ដែល​មាន​សេចក្ដី​ឃើញ​មិន​ដូច​ទ្រង់​ទុយោជន៍ ដែល​ជាទី​សំឡាញ់​របស់​យើង ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ឃើញ​មាន​ថ្នាំ​កែ​តែ​មួយ​មុខ គឺ​អាស្រ័យ​កម្លាំង​ទាហាន​ដ៏​រឹង​រិទ្ធិ​របស់​យើង ឲ្យ​បញ្ជូន​ទាហាន​ទៅ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នឹង​ព្រះ​ចៅ ទ្រុបទ ជា​យ៉ាង​ឆាប់ ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជឿ​ថា កងទ័ព​របស់​គេ​ទុពល​ភាព គង់​នឹង​ទប់ទល់​កម្លាំង​ទាហាន​របស់​យើង​មិន​បាន ដែល​នឹង​លើក​កម្លាំង​ទៅ​យាយី​គ្រា​នេះ ត្រូវ​ចាត់​ការ​ដោយ​រួស​រាន់ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ព្រះ​ក្រិស្ណ ព្រះ​រាជា​គុជរាត មាន​ឱកាស​លើក​កម្លាំង​មក​ជួយ​គេ​បាន ។
លំដាប់​នោះ ព្រះ​ចៅ ធ្ឫត​រាស្ត្រ​ត្រាស់​សួរ ភីស្ម ក្សត្រិយ៍​ជរា​តើ​នឹង​មាន​យោបល់​យល់​ឃើញ​ដូចម្ដេច ភីស្ម ថ្លែង​ថា កាល​បើ​ព្រះ​ករុណា​សុំ​សេចក្ដី​ឃើញ​របស់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ ក៏​ត្រូវ​ពោល​តែ​ពាក្យ​ពិត តែ​បុរាណ​លោក​ថា (ពាក្យ​ពិត​រែង​ស្លែង) ទូល​ព្រះ​បង្គំ​យល់​ឃើញ​ថា តាម​សិទ្ធិ​នៃ​រាជ​ប្រវេណី យូធិស្និរ​ជា​រជ្ជ​ទាយាទ តាម​ច្បាប់​ត្រូវ​បាន​រាជ​សម្បត្តិ បើ​ព្រះ​ករុណា​មិន​សព្វ​ព្រះ​ហឫទ័យ​នឹង​លះ​រាជ​សម្បត្តិ​ទាំង​មូល​ឲ្យ​គេ​សោត ក៏​គួរ​បែង​ផែនដី​ឲ្យ​គេ​ពាក់​កណ្ដាល យុត្តិធម៌​នឹង​សេចក្ដី​ពិត​ត្រូវ​ឲ្យ​ទ្រង់​ប្រតិបត្តិ​ការ​ក្នុង​រឿង​នេះ​ដូច​នេះ បើ​ទ្រង់​កើប​កោយ​យក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ទាំង​ភាគ​ដែល​គេ​ត្រូវ​បាន​មក​សោត ទូល​បង្គំ​ព្យាករណ៍​ទុក​វេលា​នេះ​ថា សេចក្ដី​វិនាស​លិច​លង់​អាណា​ចក្រ​របស់​ទ្រង់ នឹង​មក​ដល់​ក្នុង​មិន​យូរ សេចក្ដី​លោភ​លន់​ហួស​ប្រមាណ នឹង​នាំ​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​យ៉ាង​ធំ​មក​ឲ្យ​ដល់​ប្រយូរ​វង្ស​របស់​ទ្រង់ ដំណឹង​ដែល​ឧរស​ព្រះ​ករុណា​គិត​ប្រទុស្ត​នឹង​ដុត​បង​ប្អូន​ទាំង​រស់​នោះ ល្បី​រហូត​ទៅ​ក្រៅ​អាណា​ចក្រ​រុកុ អ្នក​ស្រុក​ខាង​ក្នុង​ខាង​ក្រៅ​រាជ​អាណា​ចក្រ​ពោល​ខ្ទាំងខ្ទប់​ថា ទុយោជន៍​ គិត​ប្រទុស្តរាយ​ទំលាយ​ព្រះ​ញាតិ ។
កណ៌​ក្រោក​ឈរ​ឡើង​ជា​គម្រប់​ពីរ​ដង ដើម្បី​បរិយាយ​វចន​វោហារ​របស់ ភីស្ម គេ​និយាយ​ថា ចិត្ត​របស់ ភីស្ម ប្រកប​ដោយ​ឆន្ទា​គតិ ភ្នែក​របស់ ភីស្ម ងងឹត​ក្នុង​យុត្តិធម៌ វិចរណញាណ​របស់ ភីស្ម ឃើញ​ឆេវ​ទៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ខុស ភីស្ម មាន​រោគាពាធ​ឯ​ណា​និមួយ​មក​បិទ​បាង ញ៉ាំង​ទស្សន​ញាណ​របស់​គេ​ឲ្យ​វិកល​ទៅ រឿង​នេះ​ជា​មុខ​ក្រសួង​របស់​ទី​ប្រឹក្សា ទី​ប្រឹក្សា​តោង​តប​បញ្ហា​ឲ្យ​ឆិត​ជិត​ទៅ​តែ​ម្ដង ដោយ​ទឹក​ចិត្ត​ដ៏​ត្រជាក់ មិន​ត្រូវ​ញញើត​នឹង​គ្រឿង​ខ្ទាំងខ្ទប់​ឯ​ណា​និមួយ សម្ដី​ទី​ប្រឹក្សា​អ្នក​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រហែស​ធ្វេស និយាយ​ចេញ​មក​ឃើញ​ថា ខ្សត់​វិចរណញាណ​មិន​គិត​ឲ្យ​ជុំ​ជិត​ជ្រុងជ្រោយ​សិន រមែង​នាំ​សេចក្ដី​វិនាស​មក​ឲ្យ​ប្រទេស ។
ទោណ​អាចារ្យ​ឃាត់​កណ៌​ថា ឈប់​សិន​ទៅ​កណ៌​អើយ ឈប់​រលាស់​អណ្ដាត ដែល​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​សេចក្ដី​អួត​ទៅ​សិន​ទៅ អ្នក​មិន​បង្អង់​និយាយ ទាល់​តែ​សេចក្ដី​វិនាស​ធ្លាក់​មក​លើ​ខត្តិយ​ចង្ស​របស់​យើង​ទៅ​ឬ អាការ​ធ្ងន់​ណាស់​ព្រះ​គុណ​អើយ កុំ​ម៉្លោះ​ពេក វិទូរ​ក្រោក​ឈរ​ឡើង​ពោល​ទទឹង​ទាស់​នឹង​មតិ​ទុយោជន៍​ ថា ។
មុខងារ​នាទី​របស់​ខ្ញុំ បង្គាប់​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ពោល​ចេញ​មក​តាម​សេចក្ដី​ពិត​ត្រង់​ក្នុង​ចិត្ត ផល​ក្នុង​ទី​បំផុត​នឹង​បង្កើត​ឡើង​ដូចម្ដេច ទុក ១ អន្លើ ថា​បើ​បណ្ដោយ​ឲ្យ​ករណី​ហេតុ​ដំណើរ​ទៅ​ដូច​នេះ ក្នុង​ពេល​មិន​យូរ គង់​នឹង​ប្រទះ​អានិដ្ឋារម្មណ៍​ជា​មិន​ខាន ព្រះ​នាមាភិធ័យ​នៃ​វង្ស​ក្សត្រិយ៍​របស់​យើង​នឹង​សាបសូន្យ​ទៅ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​គំនិត​របស់​យើង​ខ្ញុំ ក៏​គឺ​នឹង​ឲ្យ​ផ្សះ​ផ្សា​សេចក្ដី​បែក​សាមគ្គី​រវាង​ព្រះ​ញាតិវង្ស ដោយ​ឧបាយ​ឯ​ណា​និមួយ​ដ៏​ប្រពៃ តាម​ផ្លូវ​យុត្តិធម៌ ។
ការ​ប្រឹក្សា​គ្នា​ក​ឈប់​ស្លេះ​តែ​ប៉ុណ្ណេះ ព្រះ​ចៅ ធ្ឫតរាស្ត្រ ក៏​ប្រកាស​កាត់​សំនួន ជា​ពាក្យ​ដាច់​ខាត​ចេញ​មក​ថា ត្រូវ​ទៅ​ទទួល​បាណ្ឌវ​ក្សត្រិយ៍​ដែល​ត្រូវ​និរទេស ត្រឡប់​មក​កាន់​ព្រះ​នគរ​វិញ យើង​នឹង​ប្រគល់​ផែនដី​ហស្ថិន​បូរ​ឲ្យ​ពាក់​កណ្ដាល ឲ្យ​បង​ប្អូន​ទាំង ៥ សេព​សោយ​សម្បត្តិ​តាម​ខត្តិយ​ប្រវេណី ។
លំដាប់​នោះ ទើប​ទ្រង់​ចាត់​ឲ្យ​រាជ​ទូត​នាំ​រាជ​សាសន៍​ទៅ​កាន់​ក្រុង​បញ្ចាល ដើម្បី​នឹង​អញ្ជើញ យុធិស្ឋិរ ព្រម​ទាំង​ប្អូន​បួន​នាក់​ត្រឡប់​មក​ព្រះ​នគរ កាល​រាជ​ទូល​អម្បាត​នេះ​ទៅ​ដល់​ក្រុង​បញ្ចាល នាំ​គ្នា​ចូល​គាល់​ក៏​ប្រទះ​គ្នា​នឹង​បាណ្ឌវ​កុមារ កំពុង​គាល់​សន្ទនា​រីករាយ ជា​មួយ​ព្រះ​ចៅ ទ្រុបទ ។
ព្រះ​រាជ ទ្រុបទ ត្រាស់​ព្រះ​សូរ​សៀង​យ៉ាង​អាណោច​អាធម​ថា យុធិស្ឋិរ គ្មាន​រឿង​អ្វី​ក្នុង​ពង្សាវតារ​របស់​លោក នឹង​ដូច​រឿង​របស់​អ្នក​ទេ មុខ​គួរ​វេទនា​អ្វី​ម៉្លេះ ដែល​ព្រះ​ញាតិ​របស់​អ្នក​ត្រឡប់​ទៅ​ជា​សត្រូវ ជា​គូ​ចង​ពៀរ​វេរា​នឹង​គ្នា​ដូច​នេះ ។
យុធិស្ឋិរ ពោល អារឿង​លាភ រឿង​អំណាច ទូល​ព្រះ​បង្គំ​មិន​ចង់​ឃើញ​មុខ​វា វា​ធ្វើ​ឲ្យ​បង​ប្អូន​ទាស់​ទែង​គ្នា ឪពុក​និង​កូន​ទាស់​គ្នា ទ្រព្យ​សម្បត្តិ អំណាច ស្ត្រី របស់ ៣ មុខ​នេះ ជា​មារ​សម្រាប់​ផ្ចាញ់​មនុស្ស​យើង​ឲ្យ​វិនាស​ហីនហោច​ទៅ ។
ខណៈ​នោះ​អ្នក​ភ្នាក់ងារ​មុខ​ក្រសួង​នាំ​ទូត​ចូល​ទៅ​គាល់ ទូត​អម្បាល​នោះ​ចូល​ទៅ​ក្រាប​ចំពោះ​ព្រះ​ភ័ក្ដ្រ​ក្រាប​ទូល​ថា ខត្តិយា​ធិបតី​ដ៏​ជា​ម្ចាស់​របស់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ ត្រាស់​បញ្ជា​ឲ្យ​នាំ​ពារ​ដ៏​មាន​ដ៏​ជា​មង្គល​មក​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យ​ទ្រង់​ជ្រាប ដ្បិត​ព្រះ​រាជា​មាន​ព្រះ​ហឫទ័យ​សោមនស្ស​ណាស់ ដែល​មក​ឃើញ​សេចក្ដី​រួបរួម​គ្នា​រវាង​រាជ​ត្រកូល​ទាំង​ពីរ គឺ បណ្ឌុ និង បញ្ចាល តែ​ព្រះ​រាជា​ដ៏​ជា​ប្រធាន​នៃ​កុរុរដ្ឋ​មាន​ព្រះ​រាជ​ហឫទ័យ​បំណង​នឹង​ឃើញ​វិមល​ភ័ក្ដ្រ​ព្រះ​ភាគិណៃ​ទាំង​ប្រាំ ព្រះ​រាជ​ជននី​សោត​ក៏​ចង់​យល់​ព្រះ​ភ័ក្ដ្រ​យុវតី​ស្រី​សុណិសា ប្រជាជន​ត្រៀម​ព្រម​គ្នា​ហើយ ដើម្បី​នឹង​ទទួល​ស្ដេច ។
ព្រះ​រាជា ទ្រុបទ មិន​សព្វ​ព្រះ​ហឫទ័យ​ក្នុង​រឿង​ដែល​បាណ្ឌវ​កុមារ​នឹង​គ្នា​ត្រឡប់​ទៅ​ក្រុង​ហស្ថិនបូរ​វិញ តែ​នឹង​ទ្រង់​ហាម​ឃាត់​សោត មើល​ទៅ​ជា​ការ​មិន​គួរ ក្នុង​ទី​បំផុត​ក៏​ទ្រង់​អនុញ្ញាត​តាម​សុំ ។
បាណ្ឌព​កុមារ ព្រម​ដោយ​ព្រះ​ជននី នឹង​នាង ទ្រៅបទី ក៏​រៀបចំ​រាជ​ដំណើរ ស្ដេច​ដើរ​ផ្លូវ​ទៅ​ថ្កាន​ក្រុង​ហស្ថិនបូរ មាន​ទាហាន​នឹង​រាជ​បរិពារ​ជា​ក្បួន​ហែហម នឹង​មាន​ភ្លេង​ត្រែ​សង្ខ​តូរ្យតន្ត្រី​ប្រគំ​សូរ​សព្ទ​ទ្រហឹង​អឺងអាប់​ទៅ​តាម​មគ្គ​វិថី ។
កាល​មក​ដល់​ក្រុង​ហស្ថិបូរ មន្ត្រី​ខ្ញុំ​រាជការ​អ្នក​ធំ​ចេញ​មក​ទទួល​នៅ​ទ្វារ​ព្រះ​នគរ រាស្ត្រ​និករ​ទាំង​ពួង​ក៏​ជ្រើមជ្រួល​បបួល​គ្នា​មក​ទទួល​ស្ដេច​ជាទី​ស្រឡាញ់​របស់​គេ ដោយ​បីតិ​ដ៏​មាន​កម្លាំង​សឹង​ពុំ​អាច​នឹង​ទប់​ជើង​ឲ្យ​នឹង លុះ​ឮ​សូរ​កាំភ្លើង ទឹង ទឹង ដែល​គេ​បាញ់​ថ្វាយ​គំនាប់​ខ្ទរ​ទាំង​ពសុធា អ្នក​នគរ​ក៏​ចូល​ចិត្ត​បាន​ថា បិយ​ក្សត្រិយ៍​របស់​គេ​ចូល​មក​ក្នុង​​ខេត្ត​ព្រះ​នគរ​ហើយ សេចក្ដី​រីករាយ​របស់​រាស្ត្រ​ទប់​ជើង​មកន​នឹង បណ្ដា​ស្រី​ប្រុស ចាស់​ក្មេង តូច​ធំ ស្រោក​ស្ររ​ហូរហៀរ​ចេញ​មក ដើម្បី​ឃើញ​បាណ្ឌវ​ក្សត្រិយ៍ ។ នៅ​ទី​ព្រះ​រាជ​វាំង និង​តាម​ផ្លូវ​ថ្នល់ ដោត​រាជវ័ត ឆ័ត្រ​ទ្រង់​ព្រោងព្រាត នៅ​មាត់​ទ្វារ​និមួយ ៗ ក៏​សុទ្ធ​តែ​ប្រដាប់​ដោយ​គ្រឿង​សម្ដែង​សេចក្ដី​បដិសណ្ឋារ​ត្រេកអរ​ទទួល នឹង​ជា​ទី​ប្រដាប់​កិត្តិយស​នៃ​ខត្តិយ​រាជ លុះ​បាណ្ឌវ​កុមារ​ចូល​មក​ដល់​ទី​គាល់​ព្រះ​ចៅ ធ្ឫតរាស្ត្រ ក៏​ស្ដេច​ចុះ​ចាក​រាជ​បល្ល័ង្ក ត្រង់​មក​ឱប​ក្មួយ​រាល់​អង្គ​តាម​លំដាប់ បាណ្ឌវ​កុមារ​ក៏​ក្រាប​ទៀប​បាទ​យុគល​ទទួល​ពរ ព្រះ​រាជជិនី នឹង​ពួក​នារី​ដែល​មាន​បណ្ដា​ស័ក្ដិ​ខ្ពស់​ក្នុង​រាជ​សំណាក់​ក៏​ដូច​គ្នា នាំ​គ្នា​ទៅ​ទទួល ទ្រៅបទី ទ្រៅបទី​ក៏​ក្រាប​ចុះ​ទៀប​បាទ សម្ដែង​សេចក្ដី​គោរព​តាម​បែប​សុភាព​ស្ត្រី មើល​ទៅ​កិរិយា​មារយាទ និង​រូប​ឆោម​របស់​នាង​ជាទី​ត្រូវ​ព្រះ​ហឫទ័យ ព្រះ​រាជ​វង្សានុវង្ស​ក្សត្រី​ជា​យ៉ាង​ក្រៃពេក ពួក​ប្រយូររវង្ស​គ្រប់​ព្រះ​អង្គ ក៏​ស្រឡាញ់​ពេញ​ហឫទ័យ និង​សរសើរ​គុណ​សម្បត្តិ​របស់​នាង​ជា​អនេក​ប្រការ ។ ការ​ផ្សះផ្សារ​រវាង​ព្រះ​ញាតិ​ដែល​ឃ្លាត​គ្នា​ទៅ បាន​សះ​ជា​ព្រម​ព្រៀង​ឡើង​វិញ​ដោយ​ប្រការ​ដូច​នេះ មធុរ​កថា​របស់​ព្រះ​ចៅ ធ្ឫតរាស្ត្រ ក៏​ត្រាស់​ប្រលោម​លួង​ឲ្យ​សាមគ្គី​គ្នា​ទៅ​វិញ​ជា​ច្រើន​ប្រការ ទោះបី​មិនស្និទ្ធ​គ្នា​ដូច​អំពី​ដើម​ក៏​អង្គឺ​ក្ដី ទ្រង់​ប្រាស្រ័យ​នឹង​យុធិស្ឋិរ​ជា​ក្មួយ​ច្បង​ថា សេចក្ដី​អារិ​ចិត្ត​រវាង​ក្មួយ​និង​មា វេលា​នេះ រាប់​ថា​គ្មាន​ហើយ តទៅ​ខាង​មុខ​សុំ​ឲ្យ​មេត្រី​រវាង​រាជ​ត្រកូល​កុរុ និង​បណ្ឌុ​គប្បី​មាន​ដល់​គ្នា ដែល​ជា​ព្រះ​ញាតិ​ជីដូន​មួយ​គ្នា មា​សុខ​ចិត្ត​បែង​ផែនដី​ឲ្យ​ក្មួយ​ពាក់​កណ្ដាល ក្មួយ​នឹង​តាំង​រាជធានី​ឡើង​ថ្មី​ទៀត​នៅ​ខណ្ឌ​វបថ ឬ​នៅ​ទី​ដទៃ​ក៏​បាន ហើយ​ចូរ​គ្រប់គ្រង​អាណា​ចក្រ​របស់​ក្មួយ​ឲ្យ​ជា​សុខ​សម្រាន្ត​ភិយ្យោយស​ចុះ ។
អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ រាជ​អាណា​ចក្រ​ក្រហស្ដិនបូរ ទើប​ត្រូវ​ញែក​ជា​ពីរ​ភាគ ទុយោជន៍​ រើស​យក​ខេត្រ​ផ្សេង ៗ ក្នុង​ទិស​បូព៌ ដែល​សម្បូណ៌​ទៅ​ដោយ​ផលា​ផល​ជា​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន យុធិស្ឋិរ​បាន​ភាគ​ខាង​លើ ដែល​ជា​ទី​អរញ្ញ​ប្រទេស តោង​កាប់​គាស់​រាន​សាង​ជា​រាជធានី​ទីក្រុង​ឡើង ។
ឯកសារយោង
សៀវភៅរឿងមហាភារតយុទ្ធ ចងក្រងនិងរៀបរៀងដោយ ព្រះស្នេហាសារ ទេព ក្រសេម
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ភាគទី៤
ក្រុងសែនមនោរម្យ
កាលពីមុនជា ស្រុកសែនមនោរម្យ តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០១​ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បច្ចុប្បន្នជាក្រុងសែនមនោរម្យតាមអនុក្រឹតលេខ ២២៦ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨។
( Saen Monourom Municipality) ស្ថិតនៅ ខេត្តមណ្ឌលគិរី មាន ៤សង្កាត់ និង ១៤ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
តំនភ្ជាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តមណ្ឌលគិរី
ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង (បទ ពាក្យ៧)
ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង (បទ ពាក្យ៧) (១) តំនក់ភ្លៀងធ្លាក់លើធរណី ធ្លាក់ពេលឆវីនឹកកល្យាណ
វាយោត្រជាក់បក់ប៉ះប្រាណ ពេលនេះខកខានគ្មានរូបពៅ។
(២) សង្ឃឹមភ្លៀងឈប់បងវិលវៃ រួមខ្នើយមេត្រីគ្រប់រដូវ
បេះដូងចាំស្នេហ៍ចាំមើលផ្លូវ បងមកឥឡូវឬយ៉ាងណា។
រងទុក្ខម្នាក់ឯងសែនខ្លោចផ្សារ តើប្រុសជីវ៉ាមានដឹងទេ។
(៤) បើបងលឺហើយសូមអាណិត ប្រុសស្នេហ៍ម្ចាស់ចិត្តកុំវៀចវេរ
(៥) ជាតិនេះជាតិមុខអូនប្រាថ្នា រៀបរាប់វាចាខំបែបន់
រួមរស់នឹងថ្លៃម្ចាស់តូចតន់ ទោះមានអាសន្នមិនរារេ។
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''០៨ កញ្ញា ២០១០
បងនឹកតែស្រីបងនឹករាល់ថ្ងៃគ្មានពេលទំនេរ តើអូនដឹងអត់ណាស្រស់មាសស្នេហ
ភាសាអេស្ប៉ាញ
right|thumb|upright=2|ប្រទេសប្រើភាសាអេស្ប៉ាញ
ភាសាអេស្ប៉ាញ ឬ ខាសស្ទេឡាំង (នៅភាសាអេស្ប៉ាញ español អេស៉្បាញួល ឬ​ ខាស្ទេយ៉ាណូ​ castellano) គឺជាមួយភាសាប្រលោមលោក​ ដែលបានបង្កើត នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ (ទ្វីបអឺរ៉ុប) និង បានចម្រីនឡើងពីភាសាមួយចំនួននិងគ្រាមភាសានៅឧបទ្វីបអាបឺរែនៅក្នុងកំឡុងពេល សតវត្សទី៩និងលាតសន្ធឹងយ៉ាងធំធេងនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍នៃរាជាណាចក្រ ខាសស្ទីលឡេភូមិភាគកណ្តាល ហើយនិងភាគខាងត្បូងនៃ អ៊ីបឺរែ ក្នុងកំឡុងពេលសម័យដើមនៃប្រវត្តិសាស្រ្តជនជាតិអ៊ឺរ៉ុបនៅសតវត្ស៍ទី៥ដល់សតវត្ស៍ទី១៥។ មានតំបន់ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដូចជាប្រជុំកោះកាណារីអាស (រាជាអាណាច័ក្រអេស្ប៉ាញ)កាណារីអាស សេអូតា មេលីយ៉ា និង សាហារ៉ាខាងលិច ដែលនិយាយភាសា អេស្ប៉ាញ ដែ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាភាសាទីពីរ បន្ទាប់ពី ភាសាអង់គ្លេស ។
ភាសានេះ នៅក្រុមនៃភាសាវិទ្យា របស់ភាសាឡាតាំង និងមានជិត ភាសាបារាំង ភាសាអ៊ីតាលី ភាសាព័រទុយហ្គល័ និង គ្រាមភាសាដែល មកពីភាសាឡាតាំង ។
ភាសាអេស៉្បាញ មានឈ្មោះ កាស្សទេយ៉ាណូ​​ ដែរ ពីព្រោះបានបង្កើត នៅ តំបន់កាស្សទីយ៉ា នៅ សតវត្សរ៏ទី១០ ។ នៅសតវត្សរ៏ទី១៦ អេស៉្បាញបានធ្វើ អាណាចក្រអេស៉្បាញ ជាពិសេស នៅទ្វីបអាមេរិក និងតំបន់ខ្លះ នៅអាស៊ី (ហ្វីលីពីន) និង អាហ្វ្រិក ដូច្នេះ ភាសារបស់អាណាចក្រនេះ​ បានជាភាសាអេស៉្បាញ ។​ នៅពេល អាណានិកគមរបស់ អាណាចក្រអេស៉្បាញ យកឯករាជ្យនៅសតវត្សរ៏ទី១៩ ប្រទេសថ្មីដែលគេបង្កើត បន្តនិយាយភាសាអេស៉្បាញ។ ភាសាអេស្ប៉ាញបានអភិវឌ្ឍន៍ដោយចាប់ផ្តើមកែតំរូវអក្សរ (នៅភាសាបារាំងមានន័យថាៈ Reajsute de las Sibilantes) ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សន៍ទី១៥។ នៅពេលនោះក៏ចាប់ផ្តើម ទទួលយកទុកជាភាសាបរទេសពីភាសាជាច្រើនផ្សេងៗចូលគ្នា ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឃន៍ពាក្យថ្មី។ ប្រជាជនអេស្ប៉ាញបានយកភាសានេះទៅនិយាយនៅអាមេរិច ក៏ដូចជាអាព្រិចហើយនិងអាស៊ី ប៉ាស៊ីភិចដើម្បីពង្រីកអណាចក្រអេស្ប៉ាញនៅចន្លោះសតវត្ស៍ទី១៥និង១៩ នៅពេលនោះក៏បានក្លាយជាភាសាសំខាន់សំរាប់រាជរដ្ឋាភិបាល និងការធ្វើពាណិជ្ចកម្ម។ នៅឆ្នាំ១៩៩៩ មានប្រជាជន ៣៥៨លាននាក់ដែលនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញដែលជាភាសាកំណើត ហើយសរុប៤១៧នាក់ទូទាំងពិភពលោកដែលនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញ។ នៅពេលនោះតួលេខមនុស្សដែននិយាយភាសាអេស្ប៉ាញក៏កើនឡើងពី៤០០និង៥០០លាននាក់។ នៅពេលនោះភាសាអេស្ប៉ាញបានក្លាយជាភាសាកំណើតទី២ក្នុងការនិយាយ នៅក្នុងពិភពលោក បន្ទាប់ពីភាសាចិនម៉ានដារីន។ ប្រទេសម៉ិចស៊ិកូ មានចំណុះប្រជាជនយ៉ាងច្រើនដែលជាអ្នកនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញ។ ភាសាអេស្ប៉ាញជាភាសាមួយក្នុងភាសាផ្លូវការទាំងប្រាំមួយ នៃអង្កការសហប្រជាជាតិ។
សូមមើលផងដែរ
អេស្ប៉ាញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាអេស្ប៉ាញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអេស្ប៉ាញ
ដែនដីបរិសុទ្ធ
EN: Pure Land Buddhism
អ្វីជាព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ
ការបង្រៀនអំពី ព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ (Pure Land Buddhism) មានចំណុច សំខាន់ៗ ដោយសង្ខេបគឺៈ គោលបំណងជាទូទៅ ក្នុងការសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា សម្រាប់អ្នកប្រតិបត្តិ គឺសម្រេចពុទ្ធភូមិ (ត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ) ទៅជាអ្នកត្រាស់ដឹងមួយរូប ។ ដូច្នេះការអនុវត្តន៍ ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺការបណ្តុះបណ្តាល នូវបញ្ញានៃការត្រាស់ដឹង ជាព្រះពុទ្ធ ។
ពិតមែនតែមានផ្លូវជាច្រើន ដែលនាំអោយទៅដល់ ការត្រាស់ដឹង ផ្លូវទាំងអស់នោះ ទាក់ទងនឹងការកាត់ផ្តាច់នូវ លោភៈទោសៈមោហៈ ដូចគ្នាទាំងអស់ ដែលជាកិច្ចចម្រើនបារមីតា (ភាពបរិសុទ្ធនៃចិត្ត) ។ ជាប្រពៃណី សូត្រទាំងឡាយនៃគម្ពីរពុទ្ធសាសនា រាប់បារមីតា៦ ឬ១០ ប៉ុន្តែគេអាចបង្រួមមកនៅត្រឹម៣ គឺសីល សមាធិ និងបញ្ញា ។ ផ្លូវដែនដីបរិសុទ្ធ ឬការសូត្រនូវព្រះនាម របស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ (Amitabha) គឺជាវិធីរបស់មហាយាន ដែលប្រើបច្ចេកទេសនៃសមាធិ និងការសម្លឹងឃើញក្នុងចិត្ត (នៃដែន ដីបរិសុទ្ធ, ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ...) និងការសូត្រដោយមាត់ នូវព្រះនាមរបស់ព្រះពុទ្ធ អមី តាភៈ ដើម្បីសម្រេចនូវបារមីតា ។
តើសម្រេចបារមីតាយ៉ាងដូចម្តេច? វិធីនេះកាលណាអ្នកប្រតិបត្តិ រវល់តែនឹងការសម្លឹងឃើញព្រះពុទ្ធក្នុងចិត្ត និងសូត្រព្រះនាមរបស់ព្រះពុទ្ធ គេមិនអាចប្រព្រឹត្តកន្លងសីល សិក្ខាបទណាមួយឡើយ ដូច្នេះគេក៏អាចបំពេញ បារមីតាខាងសីលបាន ។ ឯការសូត្រព្រះនាមព្រះពុទ្ធ ដោយការផ្ចង់ចិត្តលើអារម្មណ៍តែមួយ អាចបំពេញបារមីតាខាងផ្នែកសមាធិ បានដូចគ្នាដែរ ។កាលណាសមាធិចិត្តកើត ឡើង ចិត្តរបស់យោគាវចរក៏ទទេស្ងប់ មិនរំខានដោយអារម្មណ៍ផ្សេងៗ នាំអោយបញ្ញាដើមដំបូង (បញ្ញាដែលមានស្រាប់អំពីដើមកំណើត ហើយត្រូវបាត់បង់ ដោយកម្មសង្ខារ) ត្រឡប់មកវិញ គឺបញ្ញារបស់ព្រះពុទ្ធ ។
ដូច្នេះអ្នកប្រតិបត្តិវិធីសូត្រព្រះនាមព្រះពុទ្ធ (វិធីដែនដីបរិសុទ្ធ នៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន) ដោយសេចក្តីប្រឹងប្រែងមុះមុត ក៏សម្រេចនូវពុទ្ធភូមិបាន ។ វិធីនេះងាយស្រួលត្រង់ទៅមុខ ជំនួសការបួសជាភិក្ខុ ក្នុងសិក្ខាបទដ៏សែនតឹងរឹង (ផ្នែកថេរវាទ) ការសិក្សាគម្ពីរបិដកជ្រាលជ្រៅ ឫការធ្វើយោគីក្នុងក្រុមណាមួយ ការធ្វើពិធីសាសនា ឫការចូលចំរើនសមាធីដ៏ខ្លាំងក្លា ក្រោមការត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់ របស់គ្រូដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ។ តាមទ្រឹស្តីនៃដែនដីបរិសុទ្ធ អ្នកប្រតិបត្តិភាគច្រើន ក្នុងភាពមានជរាព្យាធិមរណៈនេះបានឃើញថា ការធ្វើអោយសម្រេចផល ដោយកម្លាំងផ្ទាល់ខ្លួន ដោយការជួយខ្លួនឯង ជាការពិបាកនិងតឹងរឹងក្រៃពេក ។ ដោយហេតុដូច្នេះ ទើបព្រះពុទ្ធសក្យមុនីគោតម ក្នុងការបង្រៀនអំពីដែនដីបរិសុទ្ធ បានលើកយកមកបង្ហាញ ដោយការអាណិតអាសូរ នូវឥទ្ធិពលមួយបន្ថែមទៀត ។ ឥទ្ធិពលបន្ថែមនេះ ពឹងផ្អែកទៅលើអធិដ្ឋាន របស់ព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ (Amitabha) កាលពីកប្បច្រើនរាប់ពុំអស់កន្លងមក ដើម្បីជួយសង្គ្រោះដល់សព្វសត្វ អោយបានទៅកាន់ដែនដីរបស់ព្រះអង្គ គឺសុខាវតី (ឋានបរមសុខ) ដែលជាកន្លែងដ៏ប្រសើរបំផុត សម្រាប់ការហាត់រៀន ព្រោះពុំមានកម្ម តាមមកជ្រៀតជ្រែក មិនអោយសម្រេចការត្រាស់ដឹងបាន ។ កាលបើសត្វ បានកើតក្នុងសុខាវតីហើយ ហើយការហាត់រៀនក៏បានសម្រេច សត្វនោះនឹងឃើញថា ការហាត់រៀន គឺមិនមែនការហាត់រៀន ហើយឃើញថា ទីកន្លែងហាត់រៀន ដែនដីបរិសុទ្ធ គឺជាចិត្ត (Mind-Only) តែ ប៉ុណ្ណោះ ។ ការកើតនៃសត្វនៅពេលស្លាប់ គឺជាការកើតនៅក្នុងចិត្ត (Mind) របស់ខ្លួនឯង ។ ដូច្នេះចំពោះអ្នកគាំទ្រដែនដីបរិសុទ្ធ វិធីនេះដែលមានឬសគល់ នៅលើបញ្ញានិង សទ្ធា ជាវិធីជ្រាលជ្រៅហើយងាយ នឹងអាចប្រតិបត្តិនៅពេលណាក៏បាន នៅទីណាក៏ បាន ក្នុងបរិយាកាសណាក៏បាន ដោយមិនចាំបាច់មាន ការហាត់ហ្វឹកហ្វឺន ឫការណែនាំ ពិសេសឡើយ ។ ដោយអាស្រ័យហេតុនេះ វិធីនេះអាចអោយអ្នកមានចំណូលចិត្ត ប្រតិបត្តិបាន ក្នុងគ្រប់ស្រទាប់ថ្នាក់ នៃបញ្ញានិងជំនឿខ្ពស់ទាប ។
ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីគោតម បានត្រាស់ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ក្រោមដើមពោធិព្រឹក្ស ពុំមែនដោយសារការហាត់រៀន អំពីគ្រូអាចារ្យណាមួយឡើយ ។ ព្រះអង្គធ្លាប់មានព្រះបន្ទូលថា ធម៌ដែលតថាគតត្រាស់ដឹង ជាធម៌បូរាណដែលមានស្រាប់ មិនមែនតថាគតបង្កើតឡើងទេ តថាគតគ្រាន់តែរកឃើញ ធម៌ទាំងនោះប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកចេះដឹងខ្លះក្នុងនិកាយមហាយាន ពន្យល់ថា បញ្ញាព្រះពុទ្ធមានស្រាប់ របស់សត្វមានវិញ្ញាណនិមួយៗ តាំងពីកំណើតដើមដំបូង (រាប់ពាន់កោដិលានកប្បកន្លងមក) តែបានធ្លាក់ចុះក្នុងសង្សារវដ្ត (ការវិលកើតវិលស្លាប់) ព្រោះមានកម្មនិងផល ដែលគ្រាន់តែដូចសុបិន (ការយល់សប្តិ មិនពិត) ។ នៅពេលដែលសត្វមានវិញ្ញាណ ភ្ញាក់ពីសុបិនដ៏ជ្រៅនេះ គេនឹងឃើញអ្វីៗតាមការពិតទាំងអស់ គឺត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធនោះឯង ។ ព្រះពុទ្ធសក្យមុនី បានភ្ញាក់ពីសុបិនក្រោមដើមពោធិព្រឹក្ស ទើបព្រះអង្គមានងារថាព្រះពុទ្ធ The Awakened One ។ ដើម្បីបានភ្ញាក់ពីសុបិនដ៏ជ្រៅនេះ សត្វមានវិញ្ញាណត្រូវតែកំចាត់បង់ កម្មពីមុនចេញទាំងអស់ ។ ព្រះសិទ្ធត្ថគោតម បានផ្តាច់កម្មរបស់ព្រះអង្គ ដោយបារមី១០ រាប់កប្បអសង្ខ័យពុំអស់ ឯចំណែកយើងគ្រប់គ្នានេះ កុំថាឡើយកំចាត់កម្មអោយអស់ ប៉ុន្តែយើងចេះតែធ្វើកម្មបន្ថែមទៀត រៀងរាល់ថ្ងៃ តើកាលណាយើងនឹងអាច ភ្ញាក់ពីសុបិនដ៏ជ្រៅនេះបាន?
ក្នុងជំនាន់ព្រះពុទ្ធគង់នៅ ភិក្ខុក្នុងសាសនាព្រះអង្គ បានសម្រេចនិព្វាន រាប់ពាន់អង្គ ក៏ដោយសារបារមីព្រះពុទ្ធជួយជាកម្លាំង ។ ឥឡូវនេះគ្មានបារមីព្រះតថាគត ជួយដូចកាលព្រះអង្គគង់នៅទេ ទើបគ្មាននរណាម្នាក់បានសម្រេច ជាព្រះអរហន្តឡើយ ។ ដោយសេចក្តីករុណាអាណិតអាសូរ ព្រះពុទ្ធសក្យមុនី បានទេសនាបង្ហាញផ្លូវ ដល់អ្នកដែលទន់ខ្សោយ អោយប្រតិបត្តិតាម ដើម្បីអោយបានដល់ការត្រាស់ដឹងដូចព្រះអង្គផង ។ ធម្មទេសនានេះមានក្នុងគម្ពីរសូត្រសុខាវតី (គម្ពីរមហាយាន) អំពីដែនដីបរិសុទ្ធ របស់ព្រះពុទ្ធជំនាន់ដើម ព្រះនាមអមិតាភៈ ដែលកំពង់តែ បង្រៀនធម៌សព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងសុខាវតីរបស់ព្រះអង្គ ។ សូមរកមើលក្នុងអិនធឺណែត http://en.wikipedia.org/wiki/Infinite_Life_Sutra ។
ព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ (Pure Land Buddhism) បានព្រះគ្រូធិចធៀនតាំ បក ប្រែ ពីអដ្ឋកថាព្រះត្រៃបិដកភាសាចិន មកជាភាសាអង់គ្លេស រវាងឆ្នាំ១៩៩២ ។ នៅ ពេលដែលសៀវភៅបកប្រែនេះ បានផ្សាយចេញជាដំបូង អ្នកនិពន្ធបានត្រូវគេយកសំនួរមួយចំនួនមកចោទសួរ ឯចម្លើយដោយសង្ខេប មានដូចតទៅ៖
នៃលោកដ៏អស្ចារ្យ “ ។
តាមពិត ទោះយ៉ាងនេះក៏ដោយ គឺទ្រឹស្តីដែលនាំមកនូវការអនុវត្តន៍ នៅក្នុងការអនុវត្តន៍មានបង្កប់ទ្រឹស្តីក្នុងនោះ ។ ពិតមែនតែការបង្រៀន របស់ព្រះពុទ្ធ មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នាដូចជា-ទ្វារនៃភាពសូន្យទទេ(ហ្សេន)- ទ្វារជីវិត (ដែនដីបរិសុទ្ធ)- ការប្រៀនប្រដៅចំហរ- ការបង្រៀនអាថ៌កំបាំង (តនត្រានិយម)- ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែទោទន់ ទៅរកគ្នាទៅវិញទៅមក ពឹងផ្អែកគ្នា និងបំភ្លឺគ្នា...។ ហ្សេនក៏យ៉ាងដូច្នេះដែរ ក្នុងការអង្គុយសមាធិតែមួយ មានបង្កប់ការបង្រៀនធម៌ រាប់មិនអស់នៅក្នុងនោះ ។ ចំណែកដែនដីបរិសុទ្ធ ក៏ដូចគ្នាដែរៈ ពាក្យសូត្រថាព្រះពុទ្ធអមិតាភៈ ក្តោបក្តាប់ ការបង្រៀនហ្សេន ការសិក្សាសូត្រទាំង ឡាយ ការបង្រៀនវិន៍យ និងការបង្រៀនជនពិសេស (មនុស្សភាគតិច) ។ ព្រោះហេតុនោះហើយ បុព្វបុរសបានកំណត់ថា វិធីដែនដីបរិសុទ្ធ ជាការបង្រៀន រួសរាន់ ។ ព្រះគ្រូអ៊ូអ៊ី ដែលជាព្រះគ្រូមួយរូប ជាប់ពូជពង្សសង្ឃរាជ នៃប្រពៃណីតៀនតៃ (ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានពីចិន) មានសង្ឃដីកាចំពោះរឿងនេះថាៈ “ ការសូត្រព្រះនាមព្រះពុទ្ធមួយឃ្លា បើធ្វើអោយបានត្រឹមត្រូវ មានឥរិយាបថល្អ៣ពាន់ និងចរិយាប្រពៃ៨ម៉ឺន ។ ការផ្សប់ផ្សាយទាំងអស់នៃហ្សេន និងវិធីសិក្សានៃសូត្រទាំងឡាយ មាននៅក្នុងនេះស្រាប់ ។ “
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០២០
កីឡាអូឡាំពិកនៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ២០២០ គឺជា កីឡាអូឡាំពិក ប្រព្រឹត្តឡើងនៅទីក្រុង តូក្យូ ប្រទេស ជប៉ុន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤កក្កដា ដល់ថ្ងៃ៩ សីហា ឆ្នាំ២០២០ ។ គួរបញ្ជាក់ដែលថាប្រទេសជប៉ុនបានក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកជាលើកទី៤ រួចមកហើយដែលជាការវិលត្រឡប់មកជាថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំខាងមុខនេះ នេះជាសមិទ្ធផលដែលអាចកត់សម្គាល់បានថាប្រទេសជប៉ុនគឺជាប្រទេសមួយដែលមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់ខាងកីឡាក្នុងចំណោមប្រទេសមួយចំនួននៅទ្វីបអាស៊ី។
អត្តពលិកដែលចូលរួមប្រកួតនាឆ្នាំខាងមុខនេះមានការរំពឹងទុកចំនួន ១១០៩១ នាក់សរុបស្រី និង ប្រុស។ក្នុងនោះមានព្រឹត្តិការណ៍ចំនួន ៣៣៩ ក្នុង ៣៣ កីឡា (៥០ វិញ្ញាសា) ដែលប្រព្រឹត្តនៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិតូក្យូប្រទេសជប៉ុន។ ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះមានប្រទេសចំនួន១៩៣ប្រទេសដែលចូលរួម។កីឡាដែលបានដាក់ចូលរួមប្រកួតមានទាំងអស់៥០ វិញ្ញាសារ ដែលតម្រូបឪ្យបេក្ខជននីមួយៗប្រព្រឹត្តរទៅតាមលក្ខ។
កម្មវិធី​កីឡាអូឡាំពិកលើក​ទី ៣២ ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៤​កក្កដាឆ្នាំ​២០២០ នៅ​ទីក្រុង​តូក្យូ​។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ហេតុ​កូវីដ កីឡាអូឡាំពិក​ត្រូវ​លើក​ពេល​អស់​មួយឆ្នាំ រាល់​គ្រប់​កម្មវិធី​ប្រកួត​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ស្ទើរ​ទាំ​ងស្រុង​ដោយ​គ្មាន​មនុស្ស​ចូល​ទស្សនា។ ចំណែក​​បើកកម្មវិធី​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ក៏​មាន​​ការ​រៀប​ចំ​​ខុស​ប្រក្រតី​ដែរ។
ស្តាតតូក្យូ​​ទើប​សង់​ថ្មីរួច​រាល់​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៩ តាម​ធម្មតា​ត្រូវ​ទទួល​ភ្ញៀវ​ចូល​អង្គុយ​ទស្សនា​បាន​ដល់​ទៅ ៦៨០០០នាក់ តែ​សម្រាប់កម្មវិធី​បើក​ប្រកួត​កីឡា​​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​មានតែ​ប្រតិភូផ្លូវការ តំណាង​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អន្តរជាតិ និង​អ្នក​កាសែត ​សរុប​​មិន​ដល់​១ពាន់​នាក់​ផង។
ដោយហេតុផលនោះមនុស្សមួយចំនួនបានចាត់ទុកថា កីឡាអូឡាំពិក​ដែល​«គ្មានភាពរីករាយ» ប្រឹងប្រែង​ទាក់ទាញ​អ្នកទស្សនា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អូឡាំពិក
ប្រុសអប្រិយញ៉ែស្រីម្ទេសផ្លោក
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">ប្រុសអប្រិយញ៉ែស្រីម្ទេសផ្លោក (បទ ពំនោល)
ប្រុសអប្រិយញ៉ែស្រីម្ទេសផ្លោក (បទ ពំនោល) (ប)ទ្រឺនៗង៉េវរ៉ាក់ៗង៉ក់           អូហូបះសក់        កូនទេវតាមកពីណាវើយ។
អាសិង្ហអាខ្លាជួយឆ្លើយ       ស្រីស្រស់ត្រាណត្រើយ    តើឯងបេតីមួយណា។
(ស)នែ! ប្រុសកំលោះមុខស្វា       សក់ដូចកាំប្រមា        កុំមកវាចារកស្រី។
ទោះប្រុសក្នុងលោកក្សិណក្ស័យ       បេះដូងចរណៃ        សុខចិត្តទំនេរសៅកែ។
(ប)កុំអាលនិយាយមាសស្នេហ៍       ក្រែងលថ្ងៃខែ        ថ្លើមថ្លៃជាគូនឹងបង។
ត្បិតអីទេវតាចងក្រង           អោយស្រស់នួនល្អង        កៀកបងលុះគ្រាអវសាន។
(ស)ឆ្អើមណាស់កុំមករំខាន       ក្រែងទ្រាំមិនបាន        កែងចោតថើបមុខប្រុសព្រាន។
ផាត់មុខធ្វើសក់ដូចមុំ           អឺរ៉ុបខ្មាស់សុំ        រៀនសូត្រពីស្រស់ជីវ៉ា។
(ស)ល្មមហើយអ្នកប្រុសសង្ហា       ស្វិតដូចរៀមរ៉ា        មេត្តាណាត់ជួបពេទ្យទៅ។
ខ្លាចក្រែងខានបានរស់នៅ       យមរាជស្មោះពៅ        តថ្លៃធ្វើកូនប្រសា។
(ប)ស្វិតបងជាគូចន្ទថ្លា       ម៉ាប់ដូចកនិដ្ឋា        ត្រូវគ្នាសាងក្បូននិស្ស័យ។
បើអូនជ្រើសម៉ាប់ណាថ្លៃ       កូនស្រស់ពិសី        ជីដូនមួយជ្រូកជាក់ច្បាស់។
(ស)ខ្ញុំខ្ជិលជ្រលក់មាត់ណាស់       ប្រុសមុខកញ្ចាស់        ទៅរកអ្នកណាក៏ទៅ។
(ប)ទោះបីរៀមត្រូវដេកស្តេក       ដង្ហើមរ៉េកៗ        ក៏នៅស្ម័គ្រស្មោះឆោមឆ្លៅ។
អូនជារាជនីមេអំបៅ           បេះដូចស្រែកហៅ        កំពូលដួងចិត្តបងអើយ។
(ស)គួរអោយអាសូរណាស់វើយ       ព្រានក្បាលង៉ក់ងើយ         ង៉ូវៗញ៉ែមិនរើសមុខ។
បើអូនព្រមស្មោះរួមសុខ       ប្រហែលកើតទុក្ខ        ចិញ្ចឹមចិន្តាក្រៀមក្រំ។
(ប)កុំភ័យកុំព្រួយបារម្មណ៍       បងនឹងថ្នាក់ថ្នម        មិនអោយមាសមុំទាស់ចិត្ត។
ដាក់ចិត្តស្នេហ៍ស្រស់វមិត្ត       ឥតមានគំនិត        បែរចិត្តគេចកែសាវ៉ា។
តែបើប្រថុយមួយចាន           ខូចខ្លួនបង់ប្រាណ        ទឹកភ្នែកជូតក្បាលជង្គង់។
(ប)រូបបងធ្លាក់ក្នុងអន្លង់       បេះដូងជំទង់        ដកចិត្តរិតតែឈឺផ្សា។
ឪម្ចាស់នៃដួងនេត្រា           សូមអូនមេត្តា        ដាក់ទានស្នេហ៍បន្តិចមក។
(ស)ហក!យកទៅប្រុសពន្លក       កុំភ្លេចទៅរក        នាមប័ណ្ណពេទ្យឆ្កួតរោគចិត្ត។
លេបថ្នាំកែប្រែគំនិត           ផ្លាស់ប្តូរជីវិត        មានន័យខ្លឹមសារដូចគេ។
(ប)ឪពុទ្ធោកែវមាសមេ       ម្តេចអូនថាទេ        សម្បត្តិចរិយាគ្រប់គ្រាន់។
ព្រមស្ម័គ្របងទៅតូចតន់       មិនបាច់បន់ស្រន់        អ្នកមានសង្ហាដូចបង។
(ស)យីស!ចំជាមុខក្រាស់ផង       ដាក់មួយដំបង        បែរក្បាលមកវិញញ៉ែទៀត។
រូបនេះចរិយាមាយាទ           ប្រហែលចោលម្សៀត        មិនចេះធ្វើការងារស្អី។
(ប)ចង់ដឹងសាកម្តងពិសី       រូបប្រុសប្រិមប្រិយ        រកអនាគតជូនអូនបាន។
(ស)នែក!ប្រុសល្អកុំរំខាន       ក្រលែកបែរប្រាណ        អត់លេខប៉ូលីសតាមស្អិត។
ពោល(ប)   ស៊យវិនអ្ហា៎    ញ៉ែអត់បានហើយឈ្លាតអស់លុយទៀតអ្ហា៎។
ពោល(អ្នកអាន)   ហា៎ហា៎ហា៎ហាហា៎ហា៎ហា៎ហា    ផ្លុកផ្លុកផ្លុកផ្លុក (ដាច់ពូជរុយអស់អាយីង)
''និពន្ធដោយ   សុខគឹមហេង ''០១ សីហា ២០០៩
ភ្នំព្រឹក
ក្នុងភាសាខ្មែរភ្នំព្រឹកអាចសំដៅទៅលើ៖
ESET NOD32 Antivirus
អំពី NOD32
ESET NOD32 Antivirus គឺជា កម្មវិធី​កំចាត់​មេរោគ​ដែល​បង្កើត​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន ESET Slovak។ កម្មវិធី​នេះ​បាន​លក់​ចេញ​ជា​ពីរ​គឺ សំរាប់នៅផ្ទះ និង​សំរាប់​មុខ​ជំ​នួញ​។ កញ្ចប់​សំរាប់មុខ​ជំ​នួញ​មាន​បន្ថែមនូវ Remote Administrator សំរាប់​ការគ្រប់គ្រង Server, ការធ្វើអោយទាន់​សភាពការ និង លទ្ធភាពក្នុង​ការតំឡើង​ក្នុង ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Microsoft Windows Server។
NOD32
NOD32 បានបង្កើត​នៅឆ្នាំ​១៩៩០ ពេលមេរោគកុំព្យូទ័រកំពុងរីកដុះដាល។ ដំបូងកម្មវិធី​នេះ​មាន​ប្រ​ជា​ប្រិយ​ភាព​ជាមួយ អ្នកធ្វើការ​ផ្នែក​ IT ក្នុង​អឺរ៉ុបខាងកើត តាបរយៈESET នៅប្រចាំ​បរទេសស្លូវាគី។ ក្រុមហ៊ុន​នេះ​បាន​សំរេច​នូវ​ការ​បន្ថែម​អត្ថន័យរបស់មេរោគ​លើក​ទី​៦០០០​នៅ​ថ្ងៃទី៣០​ ខែ​មីនា​ ឆ្នាំ២០១១។ ពាក្យកាត់​ថា NOD តំណាង​អោយ​ Nemocnica na Okraji Disku ("មន្ទីពេទ្យនៅចុងឌីស") ការលេង​ពាក្យ​ពេជ្រ​គឺ​ទាក់ទង​នឹង Czechoslovakian medical drama មកពីឃ្លា Nemocnice na okraji mësta (មន្ទីពេទ្យជាយក្រុង).
សារសុវត្ថិភាពសំរាប់ Microsoft Exchange Server
នៅថ្ងៃទី​១០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១០ ESET បាន​ចេញ​ ESET Mail Security សំរាប់ [Microsoft Exchange Server] ដែលមានរួមបញ្ចូល​ anispamware និង​ antispam។ វា​ត្រូវគ្នា​ជាមួយ​ Microsoft Exchange ៥.៥, ២០០០, ២០០៣, ២០០៧, និង២០១០។
Mobile Security
ESET Mobile Security គឺជាការជំនួសដោយ ESET Mobile Antivirus។ វានាំមកនូវ​គុណសម្បត្តិដូចទៅនឹង ESET Mobile Antivirus ក៏ដូចជាគុណ​សម្បត្តិ​ថ្មីដែរ ដូចជាanti-thef ដែលមាន SIM locking, Security Audit និង​Firewall។ ជំនាន់​នេះគឺសំរាប់ Windows Mobile និង​Symbian OS ដែលមានសំរាប់អ្នក​ប្រើប្រាស់​តាមផ្ទះ និង​សហគ្រាស។
Remote Administrator
ESET Remote Administrator គឺជាទីស្នាក់ការ​កណ្តាល​ធ្វើ​ឡើងសំរាប់​អោយអ្នក​អភិបាល​បណ្តាញអាច​គ្រប់គ្រង​លើ​ កម្មវិធី​ESET ដែលមានលើបណ្តាញ​រួម។
Smart Security
នៅថ្ងៃទី​៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧ ESET បានចេញ ESET Smart Security ជំនាន់​ទី​ ៣.០ ដើម្បីប្រជែងនឹង ក្រុមហ៊ុនដទៃទៀត​ដូចជា McAfee, Symantec, AVG, Kaspersky។
នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩ ESET Smart Security ៤.០ បានដាក់អោយប្រើប្រាស់​ ដោយមានបន្ថែម​ ESET Sysinspector អាចប្រើជាមួយ Mozilla Thunderbird និង Window Live Mail, Selft-Defense Module ថ្មី, Firewall Module ថ្មី, ESET SysRescue, ការណែនាំពីការបង្កើត​ Bootable CD និង USB Flash drive និង អាចប្រើជាមួយ​ Windows ២០០០។ ជំនាន់​៤.០ នេះមានបញ្ហា​ដូចជា​មិន​សូវ​ត្រូវគ្នា​ជាមួយ​ Windows Vista Service Pack ២ ប៉ុន្តែ​វាត្រូវបានប្រសើរឡើង​វិញបន្តាប់ពីបានកែប្រែដោយ Update។
នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១០ ESET Smart Security ៤.២ បានចេញអោយប្រើ​ជាមួយ​នឹង​គុណសម្បត្តិថ្មី និងបំលាស់ប្រែថ្មីជាច្រើនទៀត។
SysInspector
ESET SysInspecotr គឺជាប្រដាប់​វិនិច្ឆ័យ​អាការៈ​ដែលធ្វើការវិនិច្ឆ័យ​យ៉ាងល្អិតល្អន់តាម​បែបផ្សេងៗគ្នា​នៃ​ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ។
ឯកសារយោង
ESET NOD32 វីគីអង់គ្លេស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព័ត៌មានវិទ្យា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កុំព្យូទ័រ
មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន
{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;" <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;">មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន (បទ ពាក្យ៨)
មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន (បទ ពាក្យ៨) (១) ១៥មករាថ្លៃថ្លាកន្លង វាគ្មិនរៀមច្បងចែកបទពិសោធន៍
និស្សិតវ័យក្មេងចេញជាចំណោទ ចំលើយទៀតសោតសុទ្ធមានអត្ថន័យ។
(២) ក្នុងនាមយុវជនត្រូវមានជំហរ គោលដៅបវរគិតទុកឃ្មាតខ្មី
កសាងសមត្ថភាពទាំងសីលធម៌ក្ដី កុំស្លុតភិតភ័យមានជំនឿចិត្ត។
(៣) ជំនឿទាំងនោះបានមកពីណា គឺខំសិក្សាដោយខ្លួនឯងពិត
មិនចាំពឹងពាក់លើព្រហ្មលិខិត នោះទើបជីវិតជួបភាពជោគជ័យ។
(៤) និស្សិតភាគច្រើនបានធ្វេសប្រហែស ពុំនឹកឃើញចេះភ្ញាក់ទាន់វិថី
ដំណើរវិវឌ្ឍន៍នាសម័យថ្មី តើត្រៀមធ្វើអ្វីរៀបចំយ៉ាងណា។
(៥) ចំនុចសំខាន់គឺសារព័ត៌មាន យល់ច្បាស់ទើបឈានវិភាគកត់ត្រា
ដាក់គោលបំណងរួចខំសិក្សា ហើយត្រូវឧស្សាហ៍ក្រឡេកបែរក្រោយ។
ថាដូចគោលដៅដែលគ្រោងទុកអោយ ឬមួយឃ្លាតធ្លោយចាកគន្លងឆ្ងាយ។
(៧) ទាំងការសិក្សាទាំងការរាប់អាន សំដៅរុញច្រានពុទ្ធិសុះសាយ
ផ្សារភ្ជាប់សង្គមការងារទាំងឡាយ ទើបខ្លួនសប្បាយនឹងការសិក្សា។
(៨) ពេលដឹងថាខ្លួនខ្វះខាតចន្លោះ តាំងចិត្តមុះមោះបំពេញត្រៀបត្រា
ពេលមានអាជីពបានចេញធ្វើការ ក៏ត្រូវរក្សាពង្រឹងសមត្ថភាព។
(៩) ចំនុចចុងក្រោយការងារសង្គម ប្អូនបងជួបជុំនិយាយរាប់រៀប
ចេះចែករំលែកសាមគ្គីពេញប្រៀប ត្រឡប់ជួយរៀបស្រុកកំណើតខ្លួន។
''និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង ''(កូនអ្នកភូមិជ្រោយថ្ម ស្រុកព្រែកប្រសប់ ខេត្តក្រចេះ) ''(ដកស្រង់ពីមតិវាគ្មិន ក្នុងសិក្ខាសាលា មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន ដែលរៀបចំឡើងដោយសមាគមន៍និស្សិត សិស្សខេត្តក្រចេះ) ''១៥ មករា ២០១១
ស៊ុយអែត
ប្រទេសស៊ុយអែត (ភាសាស៊ុយអែត៖ Sverige) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រស៊ុយអែត (ស៊ុយអែត៖ Konungariket Sverige) គឺជាប្រទេសន័រឌីកមួយដែលស្ថិតនៅអឺរ៉ុបប៉ែកខាងជើង។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសន័រវែសនៅភាគខាងលិចនិងជើង ប្រទេសហ្វាំងឡង់នៅទិសខាងកើត ហើយភ្ជាប់ជាមួយប្រទេសដាណឺម៉ាកនៅភាគនិរតីដោយស្ពាន-រូងក្រោមដីឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រអ៊ូរ៉េស៊ុន។ ដោយមានទំហំ ៤៥០,២៩៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប្រទេសស៊ុយអែតគឺជាប្រទេសធំជាងគេនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងជើង ជាប្រទេសធំជាងគេទីបីនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប និងជាប្រទេសធំជាងគេទីប្រាំនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ រាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ស្តុកខូល។ ប្រទេសស៊ុយអែតមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១០,៤ លាននាក់ ដែលជាចំនួនច្រើនបំផុតប្រៀបនឹងបណ្តាប្រទេសន័រឌីកទាំងឡាយ ប៉ុន្តែមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនទាបបំផុតគឺ ២៥.៥ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ៨៧% នៃប្រជាជនស៊ុយអែតទាំងអស់និយមផ្ដុំគ្នារស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីតែប្រមាណ ១.៥% នៃផ្ទៃដីសរុបប៉ុណ្ណោះ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងជើង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាន័រឌីក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ាណេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសស្កង់ឌីណាវី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ឥណ្ឌា
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
thumb|right ប្រទេស​ឥណ្ឌា មាន​ផ្ទៃដី ៣,២៨៧,៥៩០ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ធំ​ជាង​គេ​ទី​៧លើ​ពិភពលោក​ ស្ថិត​នៅ​ភូមិភាគអាស៊ីខាងត្បូង ខាងលិច​ជាប់នឹង សមុទ្រ​អារ៉ាប់ ខាងកើត​ជាប់នឹង ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់ និង​ខាងត្បូង​ជាប់​ មហាសមុទ្រឥណ្ឌា ចន្លោះ​ប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា និងប៉ាគីស្ថាន។
ព្រំប្រទល់
ឥណ្ឌា មាន​ព្រំដែន​គោក​សរុប​ប្រវែង ១៤.១០៣ គីឡូម៉ែត្រ ជាប់នឹង​ប្រទេស បង់ក្លាដេស ៤.០៥៣ គីឡូម៉ែត្រ ប្រទេសប៊ូតាន ៦០៥ គីឡូម៉ែត្រ ប្រទេសភូមា ១.៤៦៣ គីឡូម៉ែត្រ ប្រទេសចិន ៣.៣៨០ គីឡូម៉ែត្រ ប្រទេសនេប៉ាល់ ១.៦៩០ គីឡូម៉ែត្រ និង​ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ២.៩១២ គីឡូម៉ែត្រ។ លើស​ពី​នេះ​ឥណ្ឌា នៅ​មាន​ឆ្នេរសមុទ្រ​ជាង ៧.៥១៧ គីឡូម៉ែត្រ​ទៀត។
សណ្ឋានដី
តំបន់​ខ្ពង់រាប​ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងត្បូង (ខ្ពង់រាប​ដេកង់) តំបន់​ទំនាប​ស្ថិតនៅ​តាមទន្លេ​គង្គា តំបន់​វាលខ្សាច់​រហោឋាន​នៅ​ភាគ​ខាងលិច និង​ខាងជើង​គឺ​ជួរភ្នំហិមាល័យ។
ធនធានធម្មជាតិ
ប្រទេស​ឥណ្ឌា សំបូរ​នូវធនធានធម្មជាតិ យ៉ាង​ច្រើន​ដូច​ជា៖ ធ្យូងថ្ម រ៉ែដែក ម៉ង់ហ្កាណែស មីកា រ៉ែ​បុកស៊ីត ទីតាន ក្រូម ឧស្ម័នធម្មជាតិ ប្រេងកាត ពេជ្រ ថ្មកំបោរ និង​​ដី​ដាំ​ដំណាំ​ដែល​មាន​ជីរ​ជាតិ។
គ្រោះធម្មជាតិ
ភាពរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ភ្លៀងមូសុង ខ្យល់ព្យុះ គ្រោះរញ្ជួយដី. . . ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ពួកអារ្យ ឬអារ្យន ដែល​មក​ពី​ប៉ែក​ពាយព្យ បាន​លុកលុយ​ចូល​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​នៅ​ប្រហែល​ឆ្នាំ ១៥០០ មុន​គ្រិស្ត​សករាជ​។ ការ​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​រវាងពួក​អារ្យ និង​ពួក​ដ្រាវីត ដែល​រស់នៅ​មុន​បង្កើត​បាន​ជា​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​បុរាណ​។ ចក្រភពមោរ្យា (Maurya Empire) នៃ​សតវត្ស​ទី​៤ និង​ទី​៣​មុន​​គ្រិស្ត​សករាជ​​បាន​ស្គាល់​ភាព​រុងរឿង​ដល់​កំពូល​ក្នុង​រជ្ជកាល ព្រះបាទ អសោក (​ ASHOKA) ដោយ​គ្រប​ដណ្តប់​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​នៃ​ភូមិភាគ អាស៊ីខាងត្បូង។ ក្រោយ​ការ​​សោយទីវង្កត​របស់​ព្រះបាទ អសោក ឥណ្ឌា​បាន​ធ្លាក់ចុះ​ខ្សោយ​ ដោយ​ចក្រភព​ឥណ្ឌា​ត្រូវ​បែក​ទៅ​ជា​រដ្ឋ​តូចៗ​ជាច្រើន​។ ឥណ្ឌា​បាន​​ស្គាល់​ភាពរុងរឿង​សារ​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត ហើយ​ចាប់​បើក​នូវ​យុគមាស​របស់​ខ្លួន ដោយ​រាជវង្ស​កុប្តៈ (Gupta) នៅ​រវាង​សតវត្ស​ទី​៤ និង​ទី​៦ នៃ​គ្រិស្ត​សករាជ ដែល​នៅ​​សម័យ​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​នូវ​ការ​រីកចំរើន​ទាំង វិទ្យាសាស្ត្រ សិល្បៈ និង​វប្បធម៌។ នៅ​សតវត្ស​ទី​១៩ ចក្រភពអង់គ្លេស​បាន​កាន់កាប់​ទឹកដី​ឥណ្ឌា​ទាំងមូល​។ កងទ័ព​ឥណ្ឌា ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ជួរកងទ័ព​ជើងគោក​ចក្រភពអង់គ្លេស បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាមលោក​ទាំង​ពីរលើក​ ជួយ​អង់គ្លេស​ប្រឆាំង​នឹង​សត្រូវ។ ការ​តស៊ូ​ដោយ​អហិង្សា​ប្រឆាំង​អាណានិគម​អង់គ្លេស ដឹកនាំ​ដោយ មហាត្មៈ​ គន្ធី (Mahatma Gandhi) និង ចាវាហាឡាល នេរុ (Jawaharlal Nehru) បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៧។ ក្រោយ​ការ​ទទួល​បាន​ជ័យជំនះ​ ឧបទ្វីបឥណ្ឌា​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​រដ្ឋ​ពីរ​ផ្សេង​គ្នា ដោយ​បុព្វហេតុ​ទំនាស់​សាសនា​គឺៈ ឥណ្ឌា និង​រដ្ឋឥស្លាម​ប៉ាគីស្ថាន ហើយ​មហាត្មៈ​ គន្ធី ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឃាត​ដោយ​ពួក​ហិណ្ឌូនិយម​ជ្រុល​ នៅ​​ថ្ងៃ​​ទី​​ ៣០ មករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៤៨ ក្រោយ​​ពេល​​ដែល​​ឥណ្ឌា​​ទើប​តែ​​បាន​​ទទួល​​ឯករាជ្យ​​ពី​​អង់គ្លេស​​។ ការ​ចាកចេញ​ទៅ​របស់​ពួក​អង់គ្លេស​បាន​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​ប៉ាគីស្ថាន​នូវបញ្ហា​ទំនាស់​ដណ្ដើម​ដែនដី​កាស្មៀរ។ សង្គ្រាម​​លើក​ទី​៣ រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧១ បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​ប្រទេសប៉ាគីស្ថានខាងកើត​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​បង់ក្លាដេស​ឯករាជ្យ ពី​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន​ខាងលិច (ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន​សព្វថ្ងៃ)។
ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ
រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឥណ្ឌា គឺជា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ ដែល​ចំណាស់​ជាងគេ និង​ទូលំទូលាយ​បំផុត​ក្នុងចំណោម​ប្រជាជាតិ​ឯករាជ្យ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ដោយ​បាន​ប្រកាស​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៥០ ​មក​ម៉្លេះ​។ បុព្វ​កថា​ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នេះ​បាន​ចែងថា​ ឥណ្ឌា​ គឺជា​ សាធារណរដ្ឋ ដែល​មាន​ អធិបតេយ្យភាព​ សង្គមនិយម​ មិន​អាស្រ័យ​​ជំនឿ​សាសនា​ និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ ឥណ្ឌា​មាន​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​មួយ​ និង​សភា​ពីរ​ ដែល​យក​តាម​របៀប​លោក​ខាងលិច​ ដែល​ចែក​អំណាច​បី​ផ្សេង​គ្នា​គឺ៖ អង្គ​នីតិប្បញ្ញត្តិ អង្គ​នីតិប្រតិបត្តិ​ និង​​តុលាការ ។ ប្រធានាធិបតី​ ជា​ប្រមុខរដ្ឋ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បោះឆ្នោត​តាម​វិធីមិនទូទៅ (សកល)​ ដែល​រួមមាន​ សមាជិក​នៃ​សភា​ទាំងពីរ​ សម្រាប់​អាណត្តិ​ រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ ដោយ​ពុំ​មានការ​កម្រិត​អាណត្តិ​ទេ​។ ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌា​គឺជា​និមិត្តរូប​ ពុំ​មាន​អំណាច​ទូលំទូលាយ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​មាន​សិទ្ធិ​ប្រកាស​ប្រទេស​ដាក់​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​ប្រសិនបើ​មាន​ការចាំបាច់​។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល មាន​អំណាច​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ ក្នុង​អង្គ​នីតិប្រតិបត្តិ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ត្រូវ​តែងតាំង​ដោយ​ប្រធានាធិបតី និង​ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​សភា​ ពី​គណបក្ស​ ដែល​មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​ក្នុង​សភា​ជាន់​ទាប​។
អង្គ​នីតិ​បញ្ញត្តិ​
អង្គ​នីតិ​បញ្ញត្តិ​ នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ មាន​សភា​ពីរ​ផ្សង​គ្នា​គឺ៖ សភា​ជាន់​ខ្ពស់​​ហៅថា​​ Rajya Sabha (​ក្រុម​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ​) និង​សភា​ជាន់​ទាប​​ហៅថា​ ​Lok Sabha (សភា​ប្រជាជន​)​។ សភា​ជាន់​ខ្ពស់​ត្រូវ​មាន​សមាជិក​មិន​លើស​ពី​ ២៥០​ រូប​ឡើយ​ (​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​មាន​ ២៤៥​ រូប​) ក្នុង​នោះ​មាន​ ១២ រូប​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ​ប្រធានាធិបតី ក្រៅ​ពី​នេះ​ត្រូវ​បាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​ដោយ​សភា​រដ្ឋ​ និង​សភា​អាណា​ខេត្ត​ ទៅ​តាម​សមាមាត្រ​ នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សម្រាប់​អាណត្តិ ០៦ ឆ្នាំ​។ នៅ​សភា​ថ្នាក់​ទាប​ មាន​សមាជិក​សរុប​ ៥៤៥ រូប​ ក្នុង​នោះ​ ៥៤៣ រូប​ត្រូវ​បោះឆ្នោត​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​ប្រជាជន​ និង​ ២ រូប​ទៀត​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​ សម្រាប់​អាណត្តិ​ ០៥ ឆ្នាំ​។
អង្គ​នីតិ​ប្រតិបត្តិ
អង្គ​នីតិ​ប្រតិបត្តិ ​រួម​មាន​ ប្រធានាធិបតី អនុ​ប្រធានាធិបតី​ និង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ រដ្ឋមន្ត្រី​គ្រប់​រូប​នៃ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ត្រូវ​តែ​ជា​សមាជិក​ នៃ​សភា​ណាមួយ​ក្នុង​ចំណោម​សភា​ទាំង​ពីរ​។ ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​សភា​ឥណ្ឌា​ អង្គ​នីតិ​ប្រតិបត្តិ អាស្រ័យ​ទៅ​នឹង​ អង្គ​នីតិ​បញ្ញត្តិ ។ ដូច្នេះ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ របស់​គាត់​ ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​សភា​ជាន់​ទាប​។
តុលាការ
ឥណ្ឌា​មាន​តុលាការ បី​ថ្នាក់​រួមគ្នា​គឺ​មាន​ តុលាការ​កំពូល​ ដឹកនាំ​ដោយ​ប្រធាន​ចៅក្រម​ម្នាក់​ និង​ចៅក្រម​ ២៥​ រូប​ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​តែងតាំង​ដោយ​ប្រធានាធិបតី ដែល​ត្រូវ​បំពេញ​តួនាទី​រហូត​ដល់​អាយុ​ ៦៥​ ឆ្នាំ​ ឬ​ក៏​អាច​ដក​ហូត​តួនាទី​ ប្រសិនបើ​រក​ឃើញ​ភស្តុតាង​ថា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​អំពើ​មិន​សមរម្យ​ ឬ​ខុស​ពី​ក្រមសីលធម៌​ និង​តុលាការ​ថ្នាក់​ខ្ពស់​ចំនួន​ ២១ ព្រម​ទាំង​តុលាការ​ថ្នាក់​ទាប​ជាច្រើន​ទៀត​។ តុលាការ​កំពូល​ មាន​សមត្ថកិច្ច​ លើ​ករណី​ ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សិទ្ធិ​មូលដ្ឋាន​ និង​លើ​ជម្លោះ​រវាង​រដ្ឋ​ និង​ អំណាច​កណ្ដាល​ ព្រម​ទាំង​បណ្ដឹង​ឧទ្ធរណ៍​ពី​តុលាការ​ថ្នាក់​ខ្ពស់​។ តុលាការ​ត្រូវតែ​ឯករាជ្យ​ ហើយ​មាន​អំណាច​ប្រកាស​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​ច្បាប់​ និង​អាច​ច្រាន​ចោល​ផង​ដែរ​នូវ​ច្បាប់​របស់​សហព័ន្ធ​ ឬ​ច្បាប់​រដ្ឋ​ទាំងឡាយ​ណា​ ដែល​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។ តួនាទី​ជា​អ្នក​ត្រួត​ពិនិត្យ​ច្បាប់​ចុង​ក្រោយ​ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ គឺ​ជា​មុខងារ​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់​ របស់​តុលាការ​កំពូល ។