cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
សាប៊ូលាងទុក្ខ
"ម្នាលវិន្ទុកៈ ! កង្វក់របស់ក្រណាត់កើតចេញពីការប្រឡាក់ប្រឡូសដោយទឹកមូត្រនិងលាមក យ៉ាងណា សេចក្តីទុក្ខរបស់យើងក៏កើតចេញពីការប្រឡាក់ប្រឡូសដោយទង្វើ​កខ្វក់យ៉ាងនោះដែរ ទង្វើកខ្វក់ដែល​ជាហេតុធ្វើឲ្យមនុស្សរងទុក្ខមាន ៣ យ៉ាង គឺ ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតសេចក្តីទុក្ខ ១ កិលេសនិងទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តដែលជាហេតុនាំឲ្យចិត្តកខ្វក់ ១ ទង្វើឆោតល្ងង់មិនស្គាល់ការពិតដែលជាហេតុនាំឲ្យវង្វេងប្រកាន់មាំ ១ ម្នាលវិន្ទុកៈ ! ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ គឺ​ អ្វី ? គឺ កាយទុច្ចរិត ៣ បានដល់ ការសម្លាប់ជីវិតមនុស្ស​សត្វ ការលួចទ្រព្យ និង ការប្រព្រឹត្តមោះមិនគប្បីក្នុងកាម វចីទុច្ចរិត ៤ បានដល់ ការនិយាយពាក្យភូតភរ ការនិយាយពាក្យគំរោះគំរើយ ការនិយាយពាក្យញុះញង់ ការនិយាយ​ពាក្យភរ​ភាយ​ ទាំងនេះឯងហៅថា ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតសេចក្តីទុក្ខ ដំបូងបំផុត យើងតោងតែលាងសម្អាត ទង្វើកខ្វក់នេះចេញពីខ្លួនយើងសិន"
ចម្រៀងចលនាទ័ព
ចម្រៀងចលនាទ័ព (Tiến Quân Ca, ទានក្វឹនកា) គឺជាភ្លេងជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម​ ទាំង​និពន្ធ​និង​និពន្ធ​ដោយ​ វ៉ាន់ កាវ ក្នុង​ឆ្នាំ 1944 "ចម្រៀងចលនាទ័ព" ត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិរបស់វៀតណាមខាងជើងក្នុងឆ្នាំ 1954 ហើយត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមបង្រួបបង្រួមថ្មីក្នុងឆ្នាំ 1976 បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមរបស់វៀតណាមខាងជើង និងវៀតណាមខាងត្បូងនៅចុងបញ្ចប់របស់សង្គ្រាមវៀតណាម ទោះ​បី​ជា​វា​មាន​ពីរ​ខ​ក្តី តែ​ខ​ទី​មួយ​ត្រូវ​ច្រៀង​ជា​ចម្បង
ឃុំជ្រៃ(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
សាប៊ូលាងទុក្ខ
"បពិត្រលោកសមណៈ ! តើយើងយកអ្វីជាគ្រឿងលាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់ប្រភេទនេះ?"
"ព្រះបរមសាស្តាទ្រង់ណែនាំឲ្យរក្សាសីល គឺ ផ្គងវិរតិចេតនា បានដល់​ តំណាំងចិត្តគិតនឹងវៀរបង់​ចាកទង្វើ គម្រក់ទាំងនេះ បើយើងវៀរបង់បាន មិនធ្វើទង្វើគម្រក់ទាំងនេះ យើងក៏បរិសុទ្ធសា្អតដោយកាយ និង​ វាចា កាលបើកាយវាចារបស់យើងស្អាតបរិសុទ្ធហើយ សេចក្តីសុខក៏កើតឡើងឯង"
"ចាត់ជាចម្លើយដែលមានហេតុផលស្រួចស្រាល់ណាស់ បពិត្រតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ខ្ញុំកណាមិនដែលបាន​ស្តាប់បានឮអ្នកណានិយាយទេ ចុះកិលេសនិងទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តវិញ តើយើងលាងជម្រះដោយអ្វីទៅ !
ឃុំជ្រៃ(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
សាប៊ូលាងទុក្ខ
ម្នាលវិន្ទុកៈ​​​​ ! ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា យើងលាងជម្រះបានដោយការគ្រប់គ្រងកាយវាចាយ៉ាងណា មិញ យើងក៏អាចលាងជម្រះទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តដោយការគ្រប់គ្រងចិត្តយ៉ាងនោះដែរ​ កិលេសទាំងឡាយ មានសេចក្តីលោភ តម្រេកត្រអាល កំហឹងកំហល់ រម្ងង់ជាដើម តែងកើតឡើងនៅពេលដែលប៉ះខ្ទប់នឹង វិសភាគារម្មណ៍​គ្រឿងអន្ទោកអន្ទោល ដូចជា ភែ្នកឃើញរូបស្អាតតែងកើតមានតម្រេកត្រេកត្រអាលជាដើម បុគ្គលដែលមិនសម្រួមរវាំងឥន្រ្ទីយ៍គឺ ភែ្នក ​ត្រចៀក ច្រមុះ អណ្តាត កាយ ចិត្ត បណែ្តតបណ្តោយឲ្យទ្វារទាំង​នោះទទួលអារម្មណ៍តាមលំពើងចិត្ត កិលេសទាំងឡាយតែងមានឱកាសកើតឡើងច្រើន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះបរមសាស្តារបស់យើងទើបទ្រង់បង្រៀនឲ្យសម្រួមរវាំងឥន្រ្ទីយ៍ជាប្រការទីមួយ កាលបើសង្រួមរវាំងឥន្ទ្រីយ៍​បានល្អហើយ កិលេសទាំងឡាយក៏កើតឡើងតិច នៅពេលដែលកិលេសកើតឡើង មិនមានសេចក្តីដឹងខ្លួន ទាំងបណ្តោយឲ្យវាកើតឡើងដោយសេរី កិលេសតែងមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាឡើង ភាវៈជាជនគម្រក់តាមផ្លូវចិត្ត ដូចជា គិតរំពៃចង់បានទ្រព្យអ្នកដទៃ គិតព្យាបាទចងអាឃាតអ្នកដទៃ យល់ឃើញខុសចាកគន្លងធម៌ជាដើម ប្រៀបដូចជាចោរដែលចូលទៅតាមទ្វារលួចយកទ្រព្យក្នុងផ្ទះដូច្នោះ បើទ្វារគ្មានឆ្មាំយាមការពារទេ ចោរតែង ចូល​ទៅធ្វើអំពើទុច្ចរិតបានដោយស្រួល តើអ្វីទៅ គឺ​ ឆ្មាំយាមសម្រាប់ចាំការពារទ្វារចិត្តមិនឲ្យកម្រើករំពើកបាន ? ឆ្មាំយាមរបស់ចិត្ត គឺ សតិ សេចក្តីភ្ញាក់រលឹកដឹងខ្លួន មិនទ្វេធ្វេស និង សម្បជញ្ញៈ សេចក្តីដឹងខ្លួនហ្នឹងឯង មនុស្សដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈចាស់ក្លា កាលបើកិលេសកើតឡើងក៏ដឹងថា កិលេសកើតឡើង ហើយរិះ រកផ្លូវទប់ស្កាត់ ព្រោះហេតុនេះ ព្រះបរមសាស្តារបស់យើងទើបទ្រង់ណែនាំបង្ហាត់បង្រៀនឲ្យហ្វឹកហាត់ សតិសម្បជញ្ញៈ ដោយអប់រំចម្រើនសតិបដ្ឋាន ៤ គឺ កំណត់ដឹងចលនារបស់កាយគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹង វេទនាក្នុងចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹងចលនារបស់ចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹងគុណភាពនៃចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ នេះជាដំណាក់ទី ១ នៅពេលដែលកិលេសកើតឡើងហើយ មនោទុច្ចរិតកើតឡើងហើយ យើងត្រូវលះ​បង់​ចោលដោយការទប់សង្កត់ចិត្តឲ្យស្ងួតស្ងប់ជាក់ប្រាកដទៀងទាត់មានអារម្មណ៍តែមួយ ខ្ជាប់ខ្ជួន បន្ទាប់ពី នោះកិលេសផ្សេង ៗក៏ថ្ងបចុះ ចិត្តក៏ស្អាតបរិសុទ្ធ សេចក្តីសុខក៏កើតឡើងឯង ។
"បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ព្រះតេជគុណពេញជាមានវិធីឈ្លាសវៃអ្វីម្លេះទេ ខ្ញុំកណាកើតបសាទៈ​សទ្ធានឹងវិធីសាស្រ្តលាងជម្រះកាយនិងចិត្តរបស់ព្រះតេជគុណហើយ ខ្ញុំកណាមុខជានឹងបដិបត្តិតាម​វិធីសាស្ត្ររំលត់ទុក្ខទាំងនេះយ៉ាងពិតប្រាកដ ចុះភាពកខ្វក់ប្រការទី ៣ គឺ កម្លៅមិនដឹងការពិតដែលជាហេតុ​នាំឲ្យច្រឡំប្រកួចប្រកាន់វិញ តេជគុណ ! តើយើងមានវិធីសាស្ត្រលាងជ​ម្រះយ៉ាងណាដែរ ? "
ឃុំជ្រៃ(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឯកសារពិគ្រោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
សាប៊ូលាងទុក្ខ
"អស្ចារ្យមែន ! លោកសមណៈ ! អស្ចារ្យមែន ខ្ញុំកណាមិនដែលបានចូលដល់សេចក្តីស្អាតស្អានតាមផ្លូវកាយ វាចាចិត្តម្តងណាទេ នៅមិនទាន់ចូលដល់សេចក្តីសុខពិតទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំកណាក៏យល់ស្របយ៉ាងពេញទំហឹងថា វិធីសាស្ត្ររំដោះទុក្ខរបស់ព្រះតេជគុណពេញជាវិធីសាស្រ្តដ៏ប្រសើរណាស់ អាចយកទៅរំលត់ទុក្ខបានពិត​មែន ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ ខ្ញុំកណាសូមប្រគល់កាយថ្វាយខ្លួនជាសិស្សរបស់ព្រះតេជគុណ សូមគោរពបូជា ព្រះតេជគុណជាសរណៈទីពឹងផ្លូវចិត្តជារៀងរហូត"
"កុំឡើយ វិន្ទុកៈ ! ពាក្យសម្តីទាំងអម្បាលម៉ានដែលអាត្មាអធិប្បាយបកស្រាយមកនោះ មិនមែនជាគំនិតគិត​ឃើញរបស់អាត្មាទេ ប៉ុន្តែជាសាសនោវាទរបស់ព្រះបរមសាស្តាសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ជាព្រះបរមគ្រូ​របស់អាត្មា សូមឲ្យញោមលំឱនចិត្តគិតដល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគជាម្ចាស់ព្រះអង្គនោះថាជាទីពឹងទីរលឹកចុះ" ។
មាត់ច្រាំងស្ទឹងស្រ័សវតី
បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! វិន្ទុកៈបានបន្លឺវាចាដល់ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃជាទីពឹងទីរលឹក ហើយក៏ពោល​ពាក្យលាដើម្បីធ្វើដំណើរទៅតទៅកាន់ព្រះនគររាជគ្រឹះដើម្បីអើតងើតញាតិសន្តាននិងដើម្បីសិក្សាព្រះធម្ម​វិន័យបន្ថែមពីសម្នាក់ព្រះទេវទត្តមហាថេរតាមពាក្យណែនាំរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ចំណែកឯចូឡពលវិញក៏មាន បំណងនឹងធ្វើដំណើរទៅក្រុងរាជគ្រឹះដែរ ទើបពោលពាក្យលាខ្ញុំព្រះករុណាដើម្បីរួមធ្វើដំណើរទៅ​ជាមួយ​នឹងវិន្ទុកៈ ខ្ញុំព្រះករុណាត្រេកអរណាស់ដែលគេអាចក្រឡាស់ចិត្តបាន ព្រោះបើគេនៅធ្វើដំណើរទៅជាមួយ​នឹងខ្ញុំព្រះករុណា គេនឹងត្រូវលំបាក ខ្ញុំព្រះករុណាបានទេសនាឲ្យអ្នកកម្លោះទាំងពីរនាក់ស្តាប់ញ៉ាំងពួកគេឲ្យ​ត្រេក​អរសាទរក្នុងធម្មប្បដិបត្តិ ហើយពួកគេក៏ចេញធ្វើដំណើរតម្រង់ទៅកាន់ក្រុងរាជគ្រឹះ ចំណែកឯខ្ញុំព្រះ​ករុណាវិញកាលបើឈប់សម្រាកពេញចំណង់ហើយ ទាំងមើលឃើញថាដួងអាទិត្យជ្រៀលជ្រេទេរទៅច្រើន​ហើយ មានរស្មីនិងកម្តៅស្រទំចុះហើយទើប​ចេញដំណើរតម្រង់ទៅទិសខាងកើត ។
លុះដល់ពេលហៀបនឹងព្រលប់ ដួងអាទិត្យអស្តង្គតរលត់ផុតដងព្រៃទៅហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាបានមកដល់ភូមិ​ធំមួយក្បែរមាត់ស្ទឹងស្រ័សវតី ខ្ញុំព្រះករុណាសម្រេចចិត្តថានឹងសិងសម្រាកយប់នៅក្នុងភូមិនេះ អាស្រ័យ​ជាទី​គោចរបិណ្ឌបាតនៅពេលព្រឹក មុននឹងចេញដំណើរតទៅទៀត​ ស្រង់ស្រពរាងកាយក្នុងស្ទឹងហើយក៏ធ្វើដំណើរ ចូលទៅក្នុងភូមិ ហើយបានសួរអ្នកស្រុកថា មានកន្លែងសម្រាប់ឲ្យសមណៈថ្មើរចរមកស្នាក់អាស្រ័យឬទេ ព្រោះជាទូទៅ នៅតាមភូមិស្រុកទូទាំងដែនដី​មគធរដ្ឋ អ្នកស្រុកតែងកសាងសាលាសម្នាក់ទុក​សម្រាប់​ទទួលអ្នកដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ នៅក្បែរផ្សារក្នុងភូមិ គេប្រាប់ថាមាន ខ្ញុំព្រះករុណាទើបដើរតម្រង់ទៅកាន់សាលាសម្នាក់ដែលគេណែនាំនោះ ប៉ុន្តែចាត់ជា សំណាងមិនល្អ​ក៏មិនដឹងព្រោះនៅក្នុងសាលា មានអ្នកស្នាក់នៅមុនហើយទាល់តែកកកុញ គ្មានកន្លែងទំនេរ​សោះ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបសួរអ្នកស្រុកថា មានកន្លែងណាទៀតទេដែលល្មមនឹងសមណៈអាចស្នាក់​សិង​យប់​បាន គេណែនាំថានៅទិសខាងជើងនៃភូមិនេះ មានអារាមជាទីមនោរម្យមួយជាទីអាស្រ័យរបស់សន្យាសី អ្នកលះបង់ភេទឃរាវាសចេញរកសេចក្តីស្ងប់ចិត្តក្នុងអវសានកាលនៃជីវិត ខ្ញុំព្រះករុណាទើបសម្រេចចិត្ត ទៅសុំស្នាក់អាស្រ័យភ្លាម ។ លុះខ្ញុំព្រះករុណាដើរមកដល់អារាមរបស់សន្យាសីនោះ ឃើញថាជារមណីយដ្ឋានល្អល្អះពិតតាមពាក្យ​តំណាលប្រាប់ ព្រោះទីកន្លែងនោះជាទួលខ្សាច់ស្អាតស្រឡះ មានដើមស្វាយជាព្រៃទ្រុបទ្រុល មានមែក​និង​ស្លឹក​បិទបាំងរាំងជាដំបូលខាងលើ ខ្ញុំព្រះករុណាបានសង្កេតឃើញខ្ទមរប៉ិករប៉ុករបស់ពួកសន្យាសីតាំងនៅ​រតិបរតុបត្រង់ចន្លោះដើមស្វាយ ខ្ញុំព្រះករុណាដើរតម្រង់ទៅរកសន្យាសី ១ រូប ដែលកំពុងអង្គុយបូជាភ្លើង​ដោយឈើចន្ទន៍នៅខាងមុខខ្ទមហើយសួរថា
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ខ្ញុំកូរណាជាអ្នកដើរផ្លូវឆ្ងាយមកដល់អារាមនេះក្នុងពេលជិតក្បាលព្រលប់ តាំងចិត្ត ថា​នឹងឈប់សម្រាកនៅទីនេះ បើលោកម្ចាស់មិនយល់ទាស់ទេ ខ្ញុំកូរណាចង់នឹងឈប់សម្រាកនៅទីនេះ​មួយ​យប់" ។
សន្យាសីជរាម្ចាស់ខ្ទមឆ្លើយដោយមិនមើលមុខខ្ញុំព្រះករុណាថា "សូមនិមន្តទៅចរចាជាមួយនឹងសន្យាសីយមទគ្នីជាប្រធានរបស់យើងឯខ្ទមនោះចុះ"ពោលហើយក៏ចង្អុលដៃទៅ កាន់ខ្ទមធំ ១​ ខ្នងដែលតាំងនៅលើទួលខ្សាច់ខ្ពស់ជាងគេ ។ នៅពេលដើរទៅដល់ខ្ទមខ្នងនោះ ក៏បានជួបនឹងសន្យាសីយមទគ្នីកំពុងអង្គុយបូជាភ្លើងដូចគ្នា គាត់ជាអ្នកព្រត​ជរាមានសក់និងពុកមាត់ពុកចង្កាពណ៌សសំពោង មានខ្លួនននលគក បិទបាំងអវយវៈខាងក្រោមដោយក្រណាត់​ជ្រលក់ទឹក​អម្ចត់ផ្ទាំងតូច អង្គុយវាចវីផេះ បរិកម្មរអិចរអូចនូវអ្វីម្យ៉ាង កាលបើបានឮសម្លេងខ្ញុំព្រះករុណាដើរចូល​មកជិត គាត់ទើបបើកភ្នែកឡើង ហើយក៏សម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយកែវភ្នែកដ៏មុតស្រួចដូចភ្នែកស្ទាំង
"តើលោកជាអ្នកណា? មកពីណា?" អ្នកព្រតជរាសួរដោយសម្លេងតឹងក
"លោកជាអ្នកបួសក្រៅលទ្ធិរបស់យើង ជាសិស្សរបស់សាស្តាអង្គផ្សេង មិនអាចសម្រាកនៅទីនេះបានទេ សូមនិមន្តចៀសចេញទៅស្វែងរកទីស្នាក់ដទៃតាមបំណងចុះ" ពោលហើយក៏សូធ្យបរិកម្មគាថាតទៅ
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! " ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយតទៅទៀត "បើទុកជាខ្ញុំកូរណាជាអ្នកបួសក្នុងសាសនាដទៃ ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាក៏ជាអ្នកបួសលះបង់លោកិយវិស័យស្វែងរកសេចក្តីស្ងប់ផ្លូវចិត្តដូចយ៉ាងលោកម្ចាស់ដែរ គោតែងរត់ទៅរកហ្វូងគោ ដំរីតែងរត់ទៅរកហ្វូងដំរី សមណៈក៏តែងតែរត់ទៅរកសមណៈដូចគ្នាដែរ សូមមេត្តាអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំកូរណាបានសម្រាកផងចុះ អ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ព្រោះពេលថ្មើរនេះហៀបនឹងព្រលប់​ហើយ" សន្យាសីជរាបើកភ្នែកឡើងសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយកែវភ្នែកសម្តែងបដិឃចិត្ត ហើយពោលថា ៖
"អារាមរបស់យើងមានបទបញ្ជាថា មិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកបួសខាងក្រៅចូលមកស្នាក់អាស្រ័យជាដាច់ខាត សន្យាសីជាប្រមុខនៃអារាមនេះកាលពីមុនបានបញ្ញត្តបទបញ្ជានេះទុក ព្រោះអាស្រ័យស្រុតិ (message) ​ដែលបានស្តាប់មកពីព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់របស់យើងមួយតំណទៀត ព្រោះហេតុនោះ បទបញ្ជានេះទើបមិនមែនជា​បទបញ្ជារបស់មនុស្សទេ ប៉ុន្តែជាបទបញ្ជារបស់ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ហ្នឹងឯង"
លុះបានស្តាប់ពាក្យបរិយាយរាយរាប់របស់សន្យាសីជរាហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏បានដឹងភ្លាមថា អ្នកបួសទាំងនេះ គោរពរាប់អានព្រះព្រហ្មជាសរណៈ បំពេញតបធម៌ដើម្បីចូលដល់ព្រះព្រហ្មតទៅទៀត ខ្ញុំព្រះករុណាទើបសួរថា "បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ខ្ញុំកូរណាបានចេះមកពីឫគវេទបុរាណថា ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ទ្រង់ជាអភិទេព ទ្រង់ស្ថិត​នៅ​ជានិរន្តរ គ្មានខាងដើម គ្មានខាងចុងទេ ទ្រង់ជាអ្នកបង្កើតអ្វីៗទាំងពួង អញ្ចឹងមែនទេ?"
"អញ្ចឹងមែន លោកសមណៈ ! លោកយល់ហ្នឹងត្រឹមត្រូវហើយ ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ទ្រង់បង្កើតអ្វីៗទាំងពួងរួម​ទាំង​មនុស្សនិងសត្វ ព្រមទាំងខ្ញុំកូរណានិងលោកផង" នៅពេលដែលសន្យាសីជរាបើកឱកាសឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាបែបនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបនិយាយឡើងថា ៖
"ប្រសិនបើព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ទ្រង់ប​ង្កើតខ្ញុំកូរណានិងលោកម្ចាស់មក នុះសម្តែងថា ខ្ញុំកូរណានិងលោកម្ចាស់ ក៏ជាបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្មដែរ មានព្រះបិតាជាមួយគ្នា កាលបើដូច្នេះ យើងក៏អាចរស់នៅក្នុងកន្លែងរួមគ្នាបាន ខ្ញុំកូរណាគួរនឹងស្នាក់នៅក្នុងអារាមរបស់លោកម្ចាស់បាន" សន្យាសីជរាអង្គុយទ្រមឹងសម្លឹងមើលមុខខ្ញុំព្រះករុណាមួយស្របក់ហើយពោលថា ៖
"ថ្វីបើយើងទាំងពីរជាបុត្ររបស់ព្រះបិតាអង្គតែមួយក៏ដោយ ប៉ុន្តែថាលោកជាបុត្ររមិលគុណ មិនគោរពរាប់អាន​ព្រះបិតា ហេតុនោះមិនគួរនឹងស្នាក់អាស្រ័យក្នុងអារាមរបស់ព្រះអង្គទេ"
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! លោកម្ចាស់អាស្រ័យហេតុផលអ្វីបានជាអះអាងថាខ្ញុំកូរណាជាបុត្ររមិលគុណ មិនគោរពរាប់អានព្រះបិតា?"
"ចុះលោកជាសមណសក្យបុត្រ សាវ័ករបស់ព្រះសមណគោត្តមមែនទេ?"សន្យាសីយមទគ្នីសួរឡង
"មែន ខ្ញុំកូរណាជាសាវ័ករបស់ព្រះសមណគោត្តម ជ្រះថ្លានិងបដិបត្តិតាមពាក្យប្រាមប្រៀនរបស់ព្រះ​សមណគោត្តម ប៉ុន្តែនៅពេលជាមួយគ្នានោះ ខ្ញុំកូរណាក៏បដិបត្តិតាមព្រះបំណងរបស់ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ដែរ"
"បដិបត្តិយ៉ាងម៉េច?" យមទគ្នីសួរដោយចម្លែកចិត្ត
"ខ្ញុំកូរណាសូមសួរលោកម្ចាស់សិនថា ពិភពលោកនេះតែងកើតឡើងនិងប្រព្រឹត្តទៅតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់មែនទេ?"
"បើអញ្ចឹង អ្វីៗដែលកើតឡើងរួចហើយ​ ទោះល្អក្តី អាក្រក់ក្តី ត្រូវក្តី ខុសក្តីសុទ្ធតែកើតឡើងតាមអំណាចនិម្មិត​របស់ព្រះព្រហ្មទាំងអស់ ដូចជា គោជាសត្វមានគុណចំពោះមនុស្ស ឲ្យបញ្ចគោរសដល់មនុស្ស ក៏កើតឡើង​ព្រោះការនិម្មិតរបស់ព្រះព្រហ្មដែរ ខ្លាជាសត្វគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សក៏កើតឡើងព្រោះការនិម្មិត​របស់ព្រះ​ព្រហ្មមែនទេ ឬថា ព្រះអង្គទ្រង់បង្កើតតែអ្វីដែលល្អមានប្រយោជន៍សុខដល់មនុស្សប៉ុណ្ណោះឬ?​"
"ព្រះអង្គទ្រង់បង្កើតអ្វីៗសព្វយ៉ាងទាំងមានគុណតម្លៃដល់មនុស្សទាំងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស" យមទគ្នី​អះអាង
"ប្រពៃណាស់ អ្នកព្រត ! សូមចាំពាក្យសម្តីរបស់លោកម្ចាស់ឲ្យបានល្អ កាលបើអ្វីៗសព្វយ៉ាងកើតឡើងពីព្រះ ព្រហ្មជាម្ចាស់ ព្រះពុទ្ធសាសនាចាត់ជាពាក្យប្រាមប្រៀនមួយបែបដែលកើតឡើងហើយតាំងនៅ ក៏កើតឡើងពី​ការនិម្មិតរបស់ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់ដែរមែនទេ?"
អ្នកព្រតជរាទំនងជាទញ់ទាល់នឹងហេតុផលរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាឬយ៉ាងណាក៏មិនដឹង ប្រាកដឃើញថា អ្នកព្រតនោះយកកំណាត់ឈើចន្ទន៍ខ្នាតតូចវីវាចភ្លើងលេងទៅមក បើទុកជាខ្ញុំព្រះករុណាសួរបញ្ជាក់ដល់ទៅ ២ ដងក៏ដោយ ក៏មិនឆ្លើយដែរ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបឆ្លើយថា "បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ណ្ហើយចុះ ! ខ្ញុំកូរណាប្រកាន់ យកតុណ្ហីភាពរបស់លោកម្ចាស់ជាចម្លើយថា ព្រះពុទ្ធសាសនាក៏ជាសមិទ្ធផលនិមិ្មតរបស់ព្រះព្រហ្មដែរ កាលបើ ព្រះ​ព្រហ្មបង្កើតព្រះពុទ្ធសាសនាមក ព្រះអង្គប្រហែលជាមានគោលបំណងណាមួយក្នុងព្រះទ័យ ការដែលព្រះ​ពុទ្ធសាសនាស្ថិតនៅបាន សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ព្រះព្រហ្មទ្រង់នៅជួយថែរក្សា ការដែលខ្ញុំកូរណាបែរមកជ្រះថ្លា និងបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏ព្រោះតែការនិម្មិតរបស់ព្រះអង្គ ការដែលខ្ញុំកូរណាបដិបត្តិតាមគោលបំណងរបស់ ព្រះព្រហ្មយ៉ាងប្រិតប្រៀងយ៉ាងនេះ ម៉េចក៏ហៅខ្ញុំកូរណាថាជាបុត្ររមិលគុណទៅបាន? "
អ្នកព្រតជរាលើកដៃស្បូតពុកចង្កាដ៏សសំព្រុស សម្លឹងភ្នែកមើលមែកស្វាយខាងលើជាឧបាយគិតដង្វិន ហើយពោលថា "ពិតដូចពាក្យលោកមែន ខ្ញុំកូរណាភ្លេចគិតដល់ចំណុចនេះទៅ ព្រះព្រហ្មជាម្ចាស់មានសក្តានុ​ពល និងជ្រៅជ្រុលហួសវិស័យមនុស្សនឹងកាត់យល់បាន ព្រះអង្គបង្កើតអំពើល្អ ប៉ុន្តែព្រះអង្គក៏បង្កើតអំពើអាក្រក់​ជាធម្មជាតិគូនឹងគ្នា ព្រះអង្គទ្រង់បង្កើតអ្នកប្រាជ្ញប៉ុន្តែព្រះអង្គក៏មិនភ្លេចបង្កើតមហាចោរដែរ ព្រះអង្គបង្កើត​មនុស្សដែល​គោរព​បូជា​សរសើរព្រះអង្គ ប៉ុន្តែព្រះអង្គក៏មិនភ្លេចបង្កើតមនុស្សដែលជេរព្រះអង្គដែរ ទាល់តែអញ្ចឹងទៅខ្ញុំកូរណា​ក៏មិន​យល់ដែរ "ពោលហើយយមទគ្នីគ្រវីក្បាលយ៉ាងទន់រងួយ
"ណ្ហើយចុះ ! លោកសមណៈ ! យ៉ាងណាយ៉ាងណីលោកក៏ជាបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្មដែរ ទោះបីជាអ្នកបួសក្រៅ​សាសនាក៏ដោយក៏ប្រព្រឹត្តទៅតាមការនិម្មិតរបស់ព្រះព្រហ្ម ចាត់ទុកបានថាលោកបានបដិបត្តិខ្លួនតាម សេចក្តីបា្រថ្នារបស់ព្រះអង្គដែរ​ ខ្ញុំកូរណាអនុញាតឲ្យលោកស្នាក់នៅក្នុងអារាមរបស់យើងតាមបំណងចុះ នៅឯជ្រុងខាងណោះមានកុដិនៅទំនេរមួយខ្នងសូមនិមន្តលោកទៅសិងសម្រាកតាមអធ្យាស្រ័យចុះ" ​​​ ខ្ញុំព្រះករុណាពោលពាក្យអរគុណអ្នកព្រតជរា​ ពោលពាក្យនមស្ការ​លាហើយក៏ដើរ​ទៅសម្រាក​នៅ​ឯ​កុដិទំនេរនោះ នាកាលដែលខ្ញុំព្រះករុណាទុកបាត្រនិងចីពរនៅកន្លែងសមគួរហើយ​ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏​អង្គុយ​បង្អោនចិត្តគិតនឹកភ្នកដល់ព្រះបរមសាស្តា បន្លឺវាចាសរសើរព្រះពុទ្ធគុណ ព្រះធម្មគុណ​ និង ព្រះសង្ឃគុណ​ដោយខ្សឹបៗ ហើយក៏ផ្តោតសម្រួមចិត្តត្រួតពិនិត្យមើលកិច្ចវត្ត និងការរក្សាសីលរបស់ខ្លួនពេញមួយថៃ្ងនោះថា តើមានអ្វីខ្ចោះខ្វះចន្លោះខ្លះ កាលបើឃើញថាគ្មានអ្វីខូចខាតទេក៏កើតបីតិបា្រមោទ្ធឡើងក្នុងចិត្ត​ ខ្ញុំព្រះករុណា តាំងចិត្តឧទ្ទិសចំណែកបុណ្យកុសលនោះជូនដល់ញោមប្រុសញោមស្រី គ្រូវិទ្យាចារ្យ រុក្ខ​ទេវតាដែលអាច​សណ្ឋិតនៅ​ក្នុងព្រៃស្វាយនេះរហូតដល់សព្វសត្វក្នុងត្រៃភពហើយក៏ទម្រេតកាយចុះសិងផ្អៀងខាងស្តាំ ដោយ​​យក​ជើង​ទាំងពីរផ្ទឹមលើគ្នាបែបសីហសេយ្យាសន៍ តាំងចិត្តថានឹងក្រោកឡើងដើម្បីបំពេញព្យាយាម ក្នុងខាងដើមនៃបច្ឆិមយាម
ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ​ !​ នៅពេលដែលខ្ញុំព្រះករុណាហៀបនឹងសិងលក់នោះឯង ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ភ្ញាក់​ព្រើតឡើងនិងស្ទុះក្រោកអង្គុយ​ ព្រោះបានឮសម្លេងអ្នកណាម្នាក់មកឈរស្រែកហៅនៅខាងមុខកុដិ ខ្ញុំព្រះករុណា​​យកដៃញីភ្នែក សម្លឹងមើលជ្រែកសមន្ធការចេញទៅរកសម្លេងនោះ ក៏ប្រទះឃើញប្រុសជរា​សក់​សសំព្រុស ពុកមាត់ពុកចង្កាស្រមូមស្រមាម ឈរនៅឯទ្វារកុដិ ។
ជីវិតសន្យាសី
"ខ្ញុំកូរណាក៏ត្រេកអរនឹងសន្ទនាជាមួយនឹងលោកម្ចាស់ដែរ" ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតប "ព្រោះយូរៗម្តងទើបមាន​ឱកាស​បានជួប​និងសន្ទនាជាមួយនឹងអ្នកព្រតដែលចម្រើនដោយគុណវុឌ្ឍិ និង​បញ្ញាវុឌ្ឍិអម្បាលយ៉ាង​លោកម្ចាស់ បើទុកជាយើងផ្សេងគ្នាដោយភេទនិងសាសនាក៏ដោយ ប៉ុន្តែយើងក៏ជាសមណៈដែលវៀរបង់ចាក​បាបអកុសលនិងកង្វល់លោកីយ៍ដែរ ជួនកាលយើងអាចផ្តោះផ្តូរចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃចំពោះគ្នានិងគ្នាក៏បាន លោកម្ចាស់មានអ្វីនឹងសន្ទានសាកសួរខ្ញុំកូរណា ក៏សូមនិមន្តសួរមកចុះ"
"អរគុណលោក" អ្នកព្រតជរាឆ្លើយតប មានសញ្ញានៃបីតិកើតឡើងលើផ្ទៃមុខដ៏ជ្រីវជ្រួញ
"ដោយការសង្កេតមើលការគ្រងសំពត់កាសាវពស្តុរបស់លោក ខ្ញុំកូរណាល្មមនឹងទស្សន៍ទាយបានថា លោកជា​សមណសក្យបុត្របួសឧទិ្ទសព្រះសមណគោត្តមមែនទេ?" នៅពេលដែលខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយថាមែន សន្យាសីជរាក៏និយាយតទៅទៀតថា "ខ្ញុំកូរណាបានស្តាប់ឮ​មកជា​ច្រើនទាក់ទងនឹងកិត្តិគុណរបស់ព្រះសមណគោត្តមព្រះអង្គនោះ ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាមិនទាន់មានឱកាសបានជួប​ព្រះភក្ត្រនិងបានស្តាប់ពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះអង្គទេ ព្រោះខ្ញុំកូរណាចាស់ទុរន់ទុរាច្រើនហើយ គ្មាន​កម្លាំង​ល្មមនឹងធ្វើដំណើរទៅគាល់ព្រះអង្គបានទេ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំកូរណាខ្លួនឯងក៏នៅមិនទាន់ប្រាកដក្នុងចិត្ត​ថាពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះអង្គល្អត្រឹមត្រូវដូចយ៉ាងពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់យើងដែលបណ្តាមុនីឥសី​ តាំង​ពីបុរាណស្តាប់ឮពីព្រហ្ម័នដោយផ្ទាល់ឬអត់ទេ" កាលបើបានស្តាប់ឮពាក្យសម្តីវគ្គចុងក្រោយរបស់អ្នកព្រតជរា ខ្ញុំកូរណាក៏ដឹងបានភ្លាមថា លោកនិយាយ​ដោយអំណាចទិដ្ឋិមានះ ដោយគំហើញថាលទ្ធិរបស់ខ្លួនរមែងប្រសើរជាង ត្រឹមត្រូវជាង ខ្ពង់ខ្ពស់ជាងលទ្ធិ ដទៃ​ជាដរាប ខ្ញុំព្រះករុណាមិនត្រូវការនឹងប្រណាំងប្រជែងពាក្យសម្តីជាមួយនឹងសន្យាសីយមទគ្នីនៅ​ពេល​នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការយល់ដឹងសេចក្តីលម្អិតអំពីលទ្ធិរបស់លោកសិន ទើបនិយាយឡើងថា
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ខ្ញុំកូរណាខ្លួនឯងសូមសារភាពថា ខ្ញុំកូរណាមានចំណេះយល់ដឹងតិចតួចក្នុងលទ្ធិ ចាស់ទុំរបស់លោកម្ចាស់ ហើយមិនសូវមានឱកាសបានសិក្សាទេកាលពីនៅក្នុងវ័យព្រហ្មចារីគួរតែបាន​សិក្សា ជីវិតរបស់ខ្ញុំកូរណាពេលនោះរសាត់អណ្តែងសែតអញ្ជង់ត្បិតកើតក្នុងគ្រួសារកម្សត់ទុគ៌ត នៅពេលចូលបួស ក្នុងព្រះធម្មវិន័យរបស់ព្រះបរមសាស្តាហើយ ក៏សំភីរៀនសូធ្យនិងបដិបត្តិខ្លួនតែក្នុងលទ្ធិនោះតែម្យ៉ាង ចាត់​ទុកបានថាជាលាភរបស់ខ្ញុំកូរណាដែលបានមកជួបនឹងលោកម្ចាស់នៅយប់នេះ បើលោកម្ចាស់មិនយល់​ទាស់ទេ ខ្ញុំកូរណាសូមសួរសំណួរអំពីលទ្ធិរបស់លោកម្ចាស់ដើម្បីសិក្សាប្រៀបធៀបនឹងលទ្ធិរបស់ខ្ញុំកូរណា" អ្នកព្រតជរាពោលដោយទឹកមុខញញឹមញញែមថា
"សូមនិមន្តសួរតាមអធ្យាស្រ័យចុះ លោកដ៏មានអាយុ ! ខ្ញុំកូរណាត្រេកអរនឹងស្វាធ្យាយឲ្យស្តាប់តាមចំណេះ​ដឹង​និងសមត្ថភាព" ខ្ញុំព្រះករុណាអរគុណយមទគ្នីហើយសួរសំណួរដំបូងថា "ខ្ញុំកូរណាចង់ដឹងរឿងខ្លះអំពីប្រវត្តិលោកម្ចាស់ តើលោកម្ចាស់លះបង់ឃរាវាសវិស័យ ចេញទ្រទ្រង់ជីវិតបរិសុទ្ធនេះតាំងពីអង្កាល់មក?"
អ្នកព្រតជរាអង្គុយទ្រឹងស្ងៀមជាឧបាយគិតជញ្ជឹងរំលឹកស្មារតីចងចាំមួយស្របក់ហើយក៏ឆ្លើយថា
"យូរក្រែលមកហើយ លោកមានអាយុ ! តាំងពីខ្ញុំកូរណាអាយុ ១៦ ឆ្នាំម្លេះ ពេលនេះ ខ្ញុំកូរណាអាយុ ៨០ ឆ្នាំ​ហើយ ព្រោះហេតុនោះខ្ញុំកូរណាទើបស្ថិតនៅក្នុងសមណភេទមកហើយមិនតិចជាង ៦០ ឆ្នាំទេ លោកអាចនឹង​ចម្លែកចិត្តថាហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំកូរណាលះបង់លោកិយវិស័យតាំងពីយុវភាពបែបនេះ ព្រោះតាមធម្មតា កុលបុត្រ​នឹងចេញទៅកាន់សមណវិស័យលុះណាតែចូលដល់វ័យជរា មានភរិយានិងបុត្រជាហ្លាក់ឋានមាំមួនហើយតាម​គោល​ការណ៍​របស់ព្រះមនូ បុរសត្រូវឆ្លងកាត់រយៈកាលទាំង ៤ របស់ជីវិត គឺ ព្រហ្មចារី គ្រហស្ថ វនប្រ័ស្ថ និង សន្យាសី ប៉ុន្តែដោយហេតុតែខ្ញុំកូរណាជាមនុស្សវណ្ណៈព្រាហ្មណ៍ទើបលោតរំលងគ្រហស្ថនិងវនប្រ័ស្ថមកជា​សន្យាសីតែម្តង មូលហេតុដែលខ្ញុំកូរណាលះបង់ឃរាវាសវិស័យតាំងពីតរុណភាព ក៏ព្រោះមានហេតុភេទគួរឲ្យ សង្វេគចិត្តកើតឡើងក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំកូរណា ពោលគឺ នៅពេលនោះ ព្រះអាទិទេពបានដាក់ទោសភូមិរបស់​យើង ដោយបញ្ជូនខ្មោចព្រាយបិសាចកំណាចចុះមកផ្តាច់ផ្តិលជីវិតមនុស្ស មាតាបិតារបស់ខ្ញុំកូរណាបានទទួល​អនិច្ចកម្មនៅពេលាស្របាក់ស្របាលគ្នា ញ៉ាំងសោកនាដកម្ម សង្វេគស្លុតចិត្ត​និងធុញទ្រាន់លោកិយវិស័យឲ្យ​កើតឡើងដល់ខ្ញុំកូរណាយ៉ាងខ្លាំង ខ្ញុំកូរណាទើបសម្រេចចិត្តចេញបួសជាសន្យាសីតាំងពីពេលនោះមក"
"ឃើញថា ជីវិតរបស់លោកម្ចាស់មានប្រវត្តិស្រដៀងនឹងជីវិតរបស់ខ្ញុំកូរណាដោយច្រើន"ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយ​បន្ទរ "មានចំណុចខ្លះផ្សេងគ្នាត្រង់ចេញកាន់សមណភេទ លោកម្ចាស់ចេញបួសព្រោះសេចក្តីសង្វេគស្លុតចិត្ត ហើយចេញបួសដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាចេញបួសព្រោះបានស្តាប់អនុសាសនីរបស់អ្នកដទៃ ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាចង់ទូលសួរតទៅទៀតថា ក្នុងការកាន់ភេទជាសន្យាសីនោះ តើមានពិធីបដិបត្តិដូចម្តេចខ្លះ?" អ្នកព្រតជរាសម្លឹងមើលមុខខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងញឹមៗហើយនិយាយថា
"ឃើញថា លោកគ្មានចំណេះដឹងអំពីពិធីកម្មចាស់ទុំរបស់យើងសោះ ប៉ុន្តែណ្ហើយចុះ កាលបើលោកមិនដឹង ខ្ញុំកូរណានឹងតំណាលឲ្យស្តាប់"
"ខ្ញុំកូរណាមិនដឹងពិតមែន ព្រោះមិនដែលរៀនមក"ខ្ញុំព្រះករុណាអះអាង
"កាលបើសម្រេចចិត្តលះបង់លោកិយវិស័យពិតប្រាកដហើយ ខ្ញុំកូរណាក៏ទៅរកគ្រូពិធីកម្មនិងអញ្ជើញ ព្រាហ្មណាចារ្យក្នុងភូមិរបស់ខ្លួននិងភូមិជិតខាងមកជាកសិណសាក្សី ខ្ញុំកូរណាត្រូវចាត់ត្រៀមកាសាវពស្តុ ពណ៌លឿងទុំ ១០ ផ្ទាំង ហើយ ៤ ផ្ទាំងសម្រាប់ខ្លួនឯងគ្រង ៦ ផ្ទាំទៀតឲ្យជាទានដល់ព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំកូរណាត្រូវ ចាត់ត្រៀមធ្វើទំពក់ឫស្សីដែលមាន ៧ ថ្នាំង មានប្រវែងស្មើនឹងកម្ពស់របស់ខ្ញុំកូរណា ១​ កង់សម្រាប់កាន់ ភ្ជាប់ទៅជាមួយនឹងខ្លួនសព្វកន្លែង ខ្ញុំកូរណាត្រូវចាត់ត្រៀមរកកម្រាលខ្លារខិន ខ្លាល្មង់ និងខ្លាំដំបង ១ ផ្ទាំង​សម្រាប់ក្រាលគង់និងសិង ចាត់រកទ្រនាប់ជើងឈើនិងឆ្នាំងស្ពាន់ ១ សម្រាប់ដួសទឹកប្រើនិងទឹកឆាន់​ ឈើច្រត់ ស្បែកខ្លា និង ឆ្នាំងស្ពាន់នេះចាត់ទុកថាជាបរិក្ខារប្រចាំខ្លួនរបស់សន្យាសីដោយផ្ទាល់ ខ្វះយ៉ាងណា នីមួយមិនបានទេ បើខូចបង់ឬខាតបង់ទៅត្រូវប្រញាប់រកថ្មីមកជំនួស ក្នុងកំលុង ៧០ ឆ្នាំប្លាយក្នុង សមណភេទ​នេះ ខ្ញុំកូរណាត្រូវផ្តាស់ប្តូរបរិក្ខារជាច្រើនដង កាលបើចាត់ត្រៀមបរិក្ខារសំខាន់ ៣ យ៉ាងនេះរួច រាល់ហើយ  ក៏ត្រូវចាត់រកគ្រឿងសម្ភារៈរាយរងដែលនឹងធ្វើជាពិធីទៀត ដូចជា កាសប្រាក់ ឬ កាសស្ពាន់ ផ្កាក្រអូម ឈើចន្ទន៍ និងវត្ថុដែលមិនអាចខ្វះបាន គឺ បញ្ចគាវី"
នៅពេលដែលថ្ងៃពិធីមកដល់ ខ្ញុំកូរណានឹងចូលទៅកាន់បារាំពិធីនៅកណ្តាលជំនុំគ្រូនិងព្រាហ្មណ៍ជាច្រើន ពិធីចាប់ផ្តើមដោយគ្រូព្រាហ្មណ៍ប្រកបពិធីបូជាភ្លើង ហើយសូធ្យគាថានិងពាក្យណែនាំផ្សេងៗអំពីជីវិតសន្យាសី ដោយសម្លេងខ្សេវៗត្រង់ត្រចៀករបស់ខ្ញុំកូរណា រួចហើយគ្រូព្រាហ្មណ៍ក៏បញ្ជាឲ្យខ្ញុំកូរណាដោះសម្លៀកបំពាក់​គ្រហស្ថចេញ ឲ្យស្លៀកដណ្តប់សំពត់កាសាវពស្តុរបស់សន្យាសីជំនួសវិញ បន្ទាប់ពីនោះ ខ្ញុំកូរណាក៏ត្រដោះ​ខ្សែ​ស្ពាយរបស់ព្រាហ្មណ៍និងកំប៉ោយលើសីសៈដែលជាសញ្ញាសម្គាល់របស់ព្រាហ្មណ៍ចេញ សម្តែងថាខ្ញុំកូរណា​មិន​ជាប់ចំពាក់ក្នុងវណ្ណៈណាៗទៀតទេ ប៉ុន្តែជាសន្យាសីដែលខ្ពស់ជាងភេទណាៗទាំងអស់ ក្នុងកំលុងដែលខ្ញុំកូរណា​ធ្វើកិច្ចទាំងនេះ គ្រូព្រាហ្មណ៍ក៏សូធ្យមន្តផ្សេងៗកំដរផងដើម្បីសេចក្តីសក្តិសិទ្ធិរបស់ពិធី បន្ទាប់មក ខ្ញុំកូរណាក៏​យកឈើច្រត់មកកាន់ក្នុងដៃម្ខាង ដៃម្ខាងទៀតកាន់ឆ្នាំងស្ពាន់ដែលមានទឹកពេញ ត្បៀតកម្រាលស្បែកខ្លាក្រោម​ដៃម្ខាង ឆាន់បញ្ចគាវី ៣ ដង ហើយឆាន់ទឹកពីឆ្នាំងទឹកខ្លះ រួចហើយគ្រូព្រាហ្មណ៍បង្រៀនឲ្យខ្ញុំកូរណាសូធ្យមន្ត​បទខ្លះ ក៏ចប់ពិធី តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំកូរណាក៏ក្លាយទៅជាសន្យាសីរហូតមួយជីវិត ពិធីទាំងអស់ចប់ទៅ​ដោយការជូនទេយ្យវត្ថុផ្សេងៗដល់គ្រូព្រាហ្មណ៍និងព្រាហ្មណ៍ជាកសិណសាក្សីទាំងឡាយ ។ អ្នកព្រតជរាសម្តែងអាការរាងដូចជានឿយហត់បន្តិច ក្រោយពីតំណាលពិធីឧបសម្បទាជាសន្យាសីរបស់ខ្លួន​ចប់ហើយ
"ខ្ញុំកូរណាសូមអភ័យទោសដែលធ្វើឲ្យលោកម្ចាស់នឿយហត់" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយឡើង
"មិនថ្វីទេ លោកសក្យបុត្រ ! ខ្ញុំកូរណាមិននឿយហត់អ្វីទេ លោកចង់ដឹងរឿងអ្វីក៏សួរមកចុះ"
"ខ្ញុំកូរណាចង់សួរសំណួរសំខាន់ ១ គឺ ចង់ដឹងថាតើគោលបំណងខ្ពស់បំផុតក្នុងលទ្ធិរបស់លោកម្ចាស់ គឺ​ អ្វី? "
"វិធីបដិបត្តិដើម្បីចូលដល់ព្រលឹងធំនោះមានអ្វីខ្លះទៅ?"ខ្ញុំព្រះករុណាសួរត
"បពិត្រលោកសាក្យបុត្រ ! វិធីបដិបត្តិក្នុងលទ្ធិរបស់យើងល្មមញែកជា ២ ផ្លូវ គឺ ផ្លូវកាយ និង ផ្លូវចិត្ត ការបដិបត្តិតាមផ្លូវកាយត្រូវប្រកបដោយការងូតទឹកជម្រះកាយយ៉ាងហោចណាស់មួយថ្ងៃម្តង គឺ នៅពេល ព្រឹក នេះជាកិច្ចដែលមិនអាចខ្វះបាន ព្រោះហេតុនោះ អាស្រមរបស់យើងទើបច្រើនតែតាំងនៅក្បែរទន្លេ ស្ទឹង បឹង ព្រែក ប្រឡាយ ត្រពាំងជាដើម"
"ការងូតទឹកនេះដើម្បីវត្ថុបំណងអ្វីទៅ?"
"ប្រការទី ១ គឺ ដើម្បីដុសជម្រះកាយឲ្យស្អាតបាត ប្រការទី ២ គឺ ដើម្បីដុសខាត់ចិត្តឲ្យស្អាតបរិសុទ្ធ ព្រោះបើកាយស្អាតបាតហើយ ចិត្តក៏រមែងស្រឡះស្រឡំស្អាតស្អានដែរ"
"ក្រៅពីងូតទឹកដុសជម្រះកាយ តើមានអ្វីទៀតទេ?"
"ក្រៅពីងូតទឹក ត្រូវយកផេះមកលាបលនពាសពេញទាំងខ្លួន"
អ្នកព្រតជរាសើចកខឹកចំពោះការមិនដឹងសេចគ្រេចរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាហើយនិយាយថា
"បើសម្លឹងមើលសើៗតែសម្បកក្រៅទៅប្រហែលដូចយ៉ាងលោកនិយាយមែន ប៉ុន្តែតាមការពិតទៅ​ ផ្ទុយគ្នា ស្រឡះ ផេះនោះជាវត្ថុស្អាតបរិសុទ្ធជាងវត្ថុណាៗ ព្រោះជាវត្ថុដែលបន្សុសហើយដោយព្រះអគ្នី កាលបើយក​ផេះមកលាបខ្លួន ក៏ធ្វើឲ្យធូរស្បើយរហើយចិត្ត លើសពីនោះទៀត ផេះថែមទាំងជួយសម្អាតរាងកាយបានដូច ជាជួយបំបាត់ក្លិនញើសជាដើម របោមមូសនិងសត្វល្អិតទាំងឡាយតែងតោងទុំរាងកាយមិនបាន វត្ថុណាក៏​ដោយឲ្យតែធ្លាក់ទៅលើរាងកាយតែងរមៀលធ្លាក់ទៅផែនដីវិញទាំងអស់ ក្រៅពីគុណប្រយោជន៍ទាំងនេះហើយ ការយកផេះលាបខ្លួនថែមទាំងមានអត្ថន័យតាមផ្លូវចិត្តទៀតផង ព្រោះផេះជាគ្រឿងក្រើនរំលឹកយើងឲ្យដឹង​ខ្លួនថា សូម្បីជីវិតរាងកាយរបស់យើងនេះនៅទីបំផុតក៏ក្លាយទៅជាផេះដែរ ហេតុនោះ ការយកផេះលាបខ្លួនទើប ជាគ្រឿងដាស់តឿនយើងឲ្យសុភំសុភាពរាបសា មិនរឹងរបឹងរបាញចំពោះព្រះអាទិទេព មិនជាប់ចំពាក់ក្នុងរាង​កាយ"
"ក្រៅពីនេះតើមានការបដិបត្តិអ្វីខ្លះទៀត?"
"ចំពោះការបរិភោគអាហារ សន្យាសីត្រូវបរិភោគអាហារមួយថ្ងៃមួយដងប៉ុណ្ណោះ បើមានសទ្ធាចាស់ក្លា ក៏អត់អាហារ ៣ ថ្ងៃក៏មាន ៧ ថ្ងៃក៏មាន កន្លះខែក៏មាន អាហារដែលបរិភោគគួរជាអាហារសៅហ្មង ដូចជា បន្លែជ្រក់ ស្រងែ ស្កួយ កាកបាយ ជ័រ សារាយ បាយក្តាំង កំញាន ស្មៅ គោម័យ ផ្លែឈើ មើមឈើជាដើម ក្នុងការត្រាច់ទៅស្វែងរកភិក្ខាហារ គួរទទួលភិក្ខាហារពីផ្ទះមួយខ្នង ទោះបីជាបានមួយម៉ាត់ក៏ត្រឡប់មក បរិភោគដែរ ប៉ុន្តែយ៉ាងច្រើនមិនឲ្យទទួលភិក្ខាហារពីផ្ទះមិនហួស ៧ ខ្នងទេ ក្រៅពីនេះ នៅមានបម្រាមទាក់​ទងនឹងភិក្ខាចារជាច្រើនទៀត ដូចជាមិនឲ្យទទួលភិក្ខាហារពីស្ត្រីមានគភ៌ មិនទទួលភិក្ខាហារពីស្រ្តីដែលកំពុង បំបៅទឹកដោះកូន មិនទទួលភិក្ខាហារពីទីដែលមានសុនខជាដើម សូម្បីបើក្នុងការបរិភោគភត្ត ក៏ត្រូវឈរបរិភោគ មិនអាចអង្គុយបរិភោគដូចយ៉ាងមនុស្សទូទៅបានទេ"
អដ្ឋយោគៈ
ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! កាលបើបានស្តាប់របៀបបដិបត្តិដែលសន្យាសីយមទគ្នីបកស្រាយឲ្យស្តាប់ហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាគិតថា សន្យាសីទាំងឡាយមានវត្តប្រតិបត្តិដែលតឹងរ៉ឹងណាស់ ដើម្បីឈ្លេចយកការពិតក្នុងផ្នែក ផ្សេងៗទៀត ខ្ញុំព្រះករុណាទើបពោលថា "បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ឃើញថាលោកម្ចាស់មានវត្តបដិបត្តិ​ដែល​គួរឲ្យជ្រះថ្លាណាស់ តើក្រៅពីនេះនៅមានទៀតទេ?"
"នៅមានច្រើនទៀត លោកសក្យបុត្រ ! "អ្នកព្រតជរាពោលដោយសម្លេងសម្តែងមោទកភាព "ក្នុងផ្នែកទាក់ទង​នឹង​អាហារ សន្យាសីត្រូវបរិភោគអាហារតាមដែលកំណត់ទុកនេះប៉ុណ្ណោះ ចណីចំណុកផ្សេងៗដែលធ្លាប់​ញៀន​ញ៉ាម​មកពីមុន ដូចជា ស្លាម្លូជាដើមត្រូវលះបង់ចោលទាំងអស់ ក្នុងផ្នែកទាក់ទងនឹងស្ត្រីភេទ សន្យាសីមិនត្រូវ​មាន​សម្ពន្ធភាពណាៗទាំងអស់ជាមួយនឹងស្ត្រីភេទជាដាច់ខាត ដោយហោចទៅសូម្បីតែសម្លឹងមើលក៏មិន​បាន​ដែរ រាល់ៗមួយខែម្តង សន្យាសីត្រូវកោរសក់និងពុកចង្កាចេញ ប៉ុន្តែដើម្បីមិនឲ្យខាតពេលក្នុងការកោរញឹកញយពេក សន្យាសីភាគច្រើនទើបប្រើវិធីដកសក់និងពុកចង្កាចោល"
"ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាធ្លាប់ឃើញសន្យាសីខ្លះមិនកោរសក់ទេ ប៉ុន្តែបួងសក់ជាផ្នួងទុកខាងលើក៏មាន ត្រកួញជាធ្លុង​សំយាក​សំយុងចុះក្រោមក៏មាន... "​
"សន្យាសីពួកនោះមិនមែនមកពីវណ្ណៈព្រាហ្មណ៍ទេ ប៉ុន្តែមកពីវណ្ណៈផ្សេងដូចជា ព្រៃងារ អ្នកងារជាដើម ប៉ុន្តែ​វត្តបដិបត្តិផ្សេងៗក៏ចុះរបៀបបែបផែនដូចគ្នានោះឯង ដូចជា ត្រូវប្រើទ្រនាប់ជើងឈើប៉ុណ្ណោះ មិនអាចប្រើ ទ្រនាប់ជើងស្បែកសត្វបានទេ ទោះបីបើត្រូវធ្វើដំណើរទៅទីណាក៏ដោយ សន្យាសីត្រូវនាំយកបរិក្ខារទាំង ៣ គឺ ឈើច្រត់ ៧ ថ្នាំង ឆ្នាំងស្ពាន់និងកម្រាលស្បែកខ្លាទៅជាមួយផង ក្នុងកំលុងធ្វើដំណើរ ត្រូវឈប់សម្រាក​ក្នុងអជនប្រទេស គឺ ទីកន្លែងដែលគ្មានមនុស្សនៅ ក្រៅពីនេះនៅមានវត្តបដិបត្តិផ្លូវកាយរប៉ិចរប៉ីរាយរង​ជាច្រើនទៀតដែលខ្ញុំកូរណាមិនអាចនឹងរៀបរាប់ឲ្យអស់បាន"
"តាមដែលលោកម្ចាស់សាសព្ទរៀបរាប់មកនេះ ចាត់ទុកថាជាគោលបដិបត្តិសំខាន់ដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍​ល្មាក់ល្មមហើយ ខ្ញុំកូរណាមិនត្រូវការបកិណ្ណកវត្តបន្ទាប់បន្សំដទៃទៀតទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាចង់ដឹងថាតើមាន​អ្វីខ្លះ​ទៀត​ទេ​ដែលលោកម្ចាស់គោរពបូជា? "
"មាន លោកសក្យបុត្រ ! "យមទគ្នីឆ្លើយយ៉ាងរួសរាន់ "នៅក្នុងកុដិដែលជាលំនៅរបស់សន្យាសី ត្រូវមានភ្លើង ១​ ភ្នក់ ឆេះថ្គោលឡើងរហូត សន្យាសីត្រូវបូជាភ្លើងនោះជាប្រចាំ ដោយយកសប្បិ ប្រេង ឈើចន្ទន៍និងគ្រឿង​ក្រអូប​ផ្សេងៗដាក់​ចូលទៅក្នុងភ្លើងនោះ "
"តើភ្លើងមានសារៈសំខាន់ដូចម្តេចទៅបានជានៅចាំបម្រើដោយយកចិត្តទុកដាក់ដល់ម្លឹង?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរ​ដោយវិមតិកង្ខា
"សំខាន់ណាស់ ព្រោះភ្លើងជាថាមពលរបស់ចក្រវាល ជាតំណាងរបស់ព្រះសុរិយទេវបុត្រលើផែនដី ជាគុណលក្ខណៈរបស់ព្រះអាទិទេព បុគ្គលណាបានបម្រើភ្លើង ក៏ស្មើនឹងបានបម្រើព្រះអាទិទេព"
"ណ្ហើយចុះ ! អ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! ខ្ញុំកូរណា​បានសួរលោកម្ចាស់ដល់វត្តប្រតិបត្តិតាមផ្លូវកាយល្មមសមគួរហើយ តទៅនេះ ចង់សួរអំពីវត្តបដិបត្តិខាងផ្លូវចិត្តវិញម្តង ក្នុងផ្នែកផ្លូវចិត្ត តើលោកម្ចាស់មានវិធីបដិបត្តិដូចម្តេចខ្លះទៅ? "
"ក្នុងផ្នែកផ្លូវចិត្ត សន្យាសីត្រូវការបញ្ជាប់ព្រលឹងតូចរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមនឹងព្រលឹងធំ ប៉ុន្តែការដែលនឹងបញ្ជាប់​ចូលព្រលឹងធំនោះមិនមែនចេះតែធ្វើបានងាយៗទេព្រោះថាព្រលឹងតូចរបស់មនុស្សជាព្រលឹងមិនបរិសុទ្ធ ត្រូវ​គ្រប​ដណ្តប់យ៉ាងណែនណាន់ដោយកិលេសផ្សេង​ៗ ហេតុនោះត្រូវអាស្រ័យការបដិបត្តិតាមគោលយោគៈយ៉ាង ប្រិតប្រៀងអស់កាលយូរអង្វែង ជួនកាលជាតិនេះទាំងមូលអាចមិនសម្រេចក៏បាន ត្រូវបដិបត្តិប្រដិតប្រជីទៅរាប់​រយពាន់ជាតិ កាលបើបដិបត្តិបានជាប់លាប់ ព្រលឹងតូចក៏ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលផ្សេងៗ ៤ ដំណាក់កាល គឺ ដំណាក់កាលដំបូង ហៅថា សាលោក្យៈ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ព្រលឹងតូចរបស់យើងក៏ចូលទៅសណ្ឋិតនៅក្នុង លោកតែមួយនឹងព្រលឹងធំ បើបដិបត្តិតទៅទៀត ក៏ចូលដល់ដំណាក់កាលទី ២ ហៅថា សាមីប្យៈ ក្នុង​ដំណាក់កាលនេះ ព្រលឹងតូចក៏ចូលទៅជិតនែបនិត្យនឹងព្រលឹងធំខ្លាំងឡើង ចិត្តរបស់យើងក៏កាន់តែស្អាត​បរិសុទ្ធឡើង មើលឃើញព្រលឹងធំបានកាន់តែច្បាស់ នៅពេលបដិបត្តិតទៅទៀត ព្រលឹងតូចរបស់យើងក៏ស្ទុះ ចូលដល់ដំណាក់កាលទី ៣ ហៅថា សារូប្យៈ គឺ មានរូបរាងស្រដៀងនឹងព្រលឹងធំ មានគុណលក្ខណៈខ្លះ​របស់ ព្រលឹងធំ កាលបើបដិបត្តិតទៅទៀត ព្រលឹងតូចរបស់យើងក៏ចូលដល់ដំណាក់កាលទី ៤ដែលជា ដំណាក់​​កាល​​ចុងក្រោយ ហៅថា សាយុជ្យៈ គឺ បរិសុទ្ធស្អាតស្អាន ចូលរួមជាមួយនឹងព្រលឹងធំបាន គ្មានថ្ងៃ​ណានឹងញែកចេញមកអន្ទោលលីលាប់សោយទុក្ខទៀតទេ ប៉ុន្តែការដែលនឹងចូលដល់ដំណាក់កាលទី ៤ នេះមិនមែនជាការងាយដូចយ៉ាងខ្ញុំកូរណានិយាយទេ ព្រោះព្រលឹងតូចរបស់យើងមិនបរិសុទ្ធ ត្រូវស្តារជម្រះ ​ដោយការបដិបត្តិយោគៈយ៉ាងច្រើនជាន់ថ្នាក់ បើប្រៀបធៀបទៅក៏ស្រដៀងនឹងមាសដែលលាយឡំក្នុង លោហៈ ៥ ប្រភេទដូច្នោះ ការដែលនឹងដេញសម្រាំងយកមាសសុទ្ធបាននោះត្រូវយកទៅស្លរំលាយរំលាង​ដេញលោហៈដែលមិនត្រូវការចេញជាច្រើនលើកច្រើនគ្រា ឬប្រៀបដូចជាការបន្សុទ្ធទឹកដោះថ្លាសុទ្ធពីទឹក​ក្សីរ ត្រូវមានការស្លចម្រាញ់ជាច្រើនទឹក"
"ខ្ញុំកូរណាត្រៀមអធិប្បាយហើយ ប៉ុន្តែលោកសួរមកក៏ល្អដែរ សូមតាំងចិត្តស្តាប់ចុះ យោគៈមានច្រើនប្រភេទ ហៅឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា ប៉ុន្តែយោគៈដែលមានអំណាចក្នុងការកម្ចាត់បាបអកុសលបានយ៉ាងឆុតឆាប់ ហៅថា អដ្ឋយោគៈ ឬ យោគៈ ៨ ប្រការ បាបណាៗក៏ដោយឲ្យតែបុគ្គលធ្វើហើយទោះជាបាបកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា សម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ឬគោ ការលួចមាសប្រាក់ ការផឹកទឹកស្រវឹង ការប្រព្រឹត្តមោះមិនគប្បីនឹងភរិយារបស់គ្រូ ការសម្លាប់បុត្រក្នុងគភ៌ ការបោកប្រាស់ព្រាហ្មណ៍ ការក្បត់ពាក្យសន្យាដែលខ្លួនបានធ្វើជាមួយនឹងព្រាហ្មណ៍​ជាដើម អាចលុបលាងជម្រះចេញបានដោយការបដិបត្តិអដ្ឋយោគៈ អ្នកដែលបដិបត្តិអដ្ឋយោគៈត្រូវតម​អាហារជាប់ៗគ្នាអស់រយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ហើយទៅកាន់ទេវាល័យ ឬ ប៉ាឆា ឬ ក្រោមដើមពិល្វា កាលបើជ្រើស រើសទីកន្លែងសមរម្យបានហើយ ត្រូវលាងបាបដោយទឹកតាមពិធីកម្មសិន ហើយទើបយកពណ៌ខៀវចុច​ដែលហៅថា ក្បិតលើថ្ងាស បន្ទាប់ពីនោះ ឲ្យយកសីសៈថ្កល់លើផ្ទៃដី បញ្ឈរជើងទាំង ២ បាញ់ឆ្ពោះទៅ​កាន់​អាកាស ខណៈដែលស្ថិតនៅក្នុងឥរិយាបថនេះ ត្រូវធ្វើ ប្រាណាយាមៈ គឺ ការយកដៃបិទរន្ធច្រមុះម្ខាង ដកដង្ហើមចូលតាមរន្ធច្រមុះដែលបើក  រួចហើយយកដៃបិទច្រមុះខាងនោះហើយដកដង្ហើមឲ្យខ្លាំងៗតាម រន្ធច្រមុះម្ខាងទៀត ធ្វើយ៉ាងនេះឆ្លាស់គ្នាទៅមក ៦ ដង នៅខណៈដែលដកដង្ហើមចេញ ត្រូវសូធ្យគាថា ថា 'ប្រសាទអើយ ! ឯងជាទេពធីតា បាបអាស្រ័យនៅនឹងឯង ខ្ញុំកំពុងលាងបាបចេញពីឯង ឯងចូរចេញមក​ឥឡូវនេះ ' តួបាបនេះអាស្រ័យនៅក្នុងប្រសាទ ដែលស្ថិតនៅខាងក្នុងលលាដ៍ក្បាលខាងឆ្វេង បាបត្រូវ​កម្ចាត់​ចេញដោយវិធីប្រាណាយាមៈនោះឯង នៅពេលបាបចេញហើយ ត្រូវយកទៅលាងក្នុងទឹកឧណ្ហៗហើយធ្វើការ​បូជា បន្ទាប់ពីនោះត្រូវបញ្ជាប់ប្រសាទដែលស្អាតបរិសុទ្ធ​ចូល​កាន់​ទីដើមវិញ ដោយដកដង្ហើមវែងៗតាមរន្ធ​ច្រមុះ ខាងស្តាំ ព្រមទាំងសូធ្យគាថាថា 'បពិត្រទេពធីតាក្លាហានអើយ ! ឥឡូវនេះឯងស្អាតបរិសុទ្ធចាកបាបហើយ ឯងជាមាតារបស់លោក ខ្ញុំបានធ្វើការបូជាដល់ឯងហើយ សូមអញ្ជើញឯងត្រឡប់ចូលកាន់លំនៅដើម​របស់ឯងវិញចុះ ' "
"នៅមានជាច្រើនទៀត" សន្យាសីជរានិយាយដោយកិរិយាការសម្តែងមោទនភាព "ប៉ុន្តែយោគៈមួយទៀតដែល​ខ្ញុំកូរណា​ចង់និយាយដល់ គឺ សន្តិយោគៈ ​ក្នុងការបដិបត្តិសន្តិយោគៈ សន្យាសីត្រូវទន្ទេញគាថាថា 'យើងជា​អាទិទេពដែលត្រូវបូជាឥឡូវនេះ​ ' ក្រោយពីនេះ ត្រូវខំនឹកខាបយកព្រលឹងតូចផ្ទាល់របស់ខ្លួនដែលស្ថិតនៅនឹង​បរិវេណផ្ចិត​ឲ្យទៅចូលផ្សំនឹងព្រលឹងធំដែលស្ថិតនៅនឹងដើមទ្រូង ជាលំដាប់តទៅ ត្រូវនឹកបញ្ជាប់ធាតុដែលជា​គ្រឿងផ្សំរបស់រាងកាយឲ្យចូលគ្នា ដូចជា យកធាតុដីរួមផ្សំនឹងធាតុទឹក យកធាតុទឹករួមផ្សំនឹងធាតុភ្លើង យកធាតុ​ភ្លើងរួមផ្សំនឹងធាតុខ្យល់ បន្ទាប់ពីនោះយកម្រាមមេដៃសង្កត់បិទរន្ធច្រមុះខាងស្តាំ ប្រឹងដកដង្ហើមចូលឲ្យខ្លាំង​ដោយរន្ធច្រមុះខាងឆ្វេង ព្រមទាំងសូធ្យពាក្យសក្តិសិទ្ធិថា 'ជោន !' ​ ១៦​​ ដង ដោយវិធីសរីរកាយ ដែលមានកិរិយា​ត្រូវផុត​រលត់ទៅជាធម្មតានឹងស្ងួតហួតហែងទៅ បន្ទាប់ពីនោះ យកម្រាមមេដៃនិងចង្អុលដៃបិទច្រមុះទាំង​សងខាង ខំអត់ដង្ហើមគិតបណ្តើរទាំងបរិកម្មពាក្យថា 'រោន !'  ៦ ដង នេះជាវិធីដុតកម្លោចសរីរកាយឲ្យឆេះខ្លោច ខ្លោញលាញជាផេះទៅ បន្ទាប់មកក៏បើករន្ធច្រមុះខាងស្តាំ​ ប្រឹងដកដង្ហើមចេញឲ្យខ្លាំង ទាំងបរិកម្មពាក្យថា 'លោម ! '​ ៣២ ដង​​ ដើម្បីផ្លុំបំប៉ើងកម្ទេចផេះផង់របស់សីសៈដែលឆេះខ្ទេចអស់ហើយឲ្យប៉ើងខ្ចាត់ខ្ចាយ​រប៉ាត់​រប៉ាយទៅ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក៏ខំគិតខាបយកប្រសាទនិងអាយតនៈថ្មីៗឲ្យចូលមកក្នុងខ្លួនដើម្បីឲ្យរាងកាយពេញ​លេញឡើង បន្ទាប់ពីនោះឲ្យបរិកម្មពាក្យថា ' ឱម ! ' ព្រមទាំងលំអោនចិត្តនឹកភ្នកយកទឹកអម្រឹតពីដួងចន្ទ ឲ្យបង្អុរ​ហូរចុះមកផ្សព្វផ្សើមរាងកាយទាំងមូល លំដាប់តទៅ បរិកម្មពាក្យថា 'ជោម ! ' ទាំងនឹកខាបធាតុទាំង ៤ ឲ្យចូលមកកាន់ខ្លួនតាមវោការផ្សេងៗរបស់រាងកាយយ៉ាងចុះរបៀបរៀបរយដូចមុន ក្នុងវារៈចុងក្រោយ បរិកម្មគាថាថា​​ 'យើងជា​អាទិទេពដែលត្រូវបូជាឥឡូវនេះ​ ' នោះម្តងទៀត ហើយក៏នឹកខាបព្រលឹងតូចរបស់​ខ្លួនដែលទៅចូលរួមនឹងព្រលឹងធំនោះឲ្យត្រឡប់មកសណ្ឋិតត្រង់បរិវេណផ្ចិតដូចដើមវិញ រួចហើយក៏សូធ្យគាថាថា 'សូមលំអុតលំឱនចំពោះព្រះមុនីនារទៈ '​ ហើយភ្នកនឹកថា ពេលនោះព្រះមុនីនារទៈ​បាន​សណ្ឋិតនៅលើសីសៈរបស់ខ្លួនហើយ បន្ទាប់ពីនោះយកដៃដាក់ថ្កល់លើឆ្នាំងទឹកដែលនៅក្បែរៗខ្លួន ហើយក៏សូធ្យមន្តគយាត្រី យកដៃផ្ទឹមផ្ទាប់ដើមទ្រូង ហើយក៏សូធ្យបញ្ចេញសម្លេងព្យញ្ជនៈនីមួយៗតាម​គោល​អក្ខរវិធី ជាការឲ្យពរដល់ជីវិតរាងកាយថ្មីដែលបានទទួលមក​"
"លោកសាក្យបុត្រ ! នេះហៅថា សន្តិយោគៈ មិនចំពោះតែសន្យាសីប៉ុណ្ណោះទេដែលប្រកបយោគៈនេះ បើទុកជាព្រាហ្មណ៍ដែលនៅជាគ្រហស្ថក៏ត្រូវប្រកបជាប្រចាំថ្ងៃដែរ"
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! យោគៈបែបផ្សេង ៗដែលលោកម្ចាស់សាសព្ទរៀបរាប់មកនោះ ទំនងជាការរៀបរាប់​តាមគោលការណ៍ ខ្ញុំកូរណាចង់ដឹងការប្រព្រឹត្តបដិបត្តិរបស់លោកម្ចាស់ថាតើលោកម្ចាស់បដិបត្តិ​យោគៈ​ផ្សេងៗទាំងនោះបានប៉ុនណាដែរ?"
"បពិត្រលោកសាក្យបុត្រ ! អស់រយៈកាយដ៏យូរអង្វែងដែលខ្ញុំកូរណាស្ថិតនៅក្នុងភេទសន្យាសី ខ្ញុំកូរណា​បាន​បដិបត្តិយោគៈមកហើយគ្រប់ប្រភេទ ទោះបីជាយោគៈដែលពិបាកធ្វើតឹងជាងអដ្ឋយោគៈនិង​សន្តិយោគៈ​ក៏ដោយ ខ្ញុំកូរណាក៏ធ្លាប់បដិបត្តិមកហើយ"
"យោគៈដែលតឹងជាងយោគៈទាំង ២ បែបនោះនៅមានទៀតឬ?"
"នៅមានទៀត ឧទាហរណ៍ដូចជា ក្នុងគិម្ហន្តរដូវ នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យមានកម្តៅក្តៅរហែងបំផុត ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់បង្កាត់ភ្លើងទុកជុំវិញខ្លួន ហើយឈរហាលកម្តៅថ្ងៃដោយខ្លួនទទេពេញមួយថ្ងៃ ក្នុងហេមន្តរដូវ កាលបើអាកាសធាតុត្រជាក់ដូចទឹកកក ខ្ញុំកូរណាក៏ចុះទៅត្រាំក្នុងទឹក យកក្រណាត់ជ្រលក់ទឹកជួតសីសៈ​រហូតមួយថ្ងៃមួយយប់ ជួនកាល ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់ឈរជើងម្ខាងអស់ពេលជាច្រើនថ្ងៃ រហូតដល់ជើងហើមស្ពុរ ស្បែកបែកក្រហែង ឈឺសន្ធំងំពេញខ្លួន ជួនកាល ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់អត់ដង្ហើមរហូតដល់ងងឹតមុខធេងធោង ត្រចៀកហ៊ឹងង៉ឺងខ្យល់គសន្លប់ទៅ ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់ឈរសម្លឹងមើលព្រះអាទិត្យ មិនពព្រិចភ្នែករហូតពេញ​មួយថ្ងៃ ដរាបដល់ភ្នែកខ្វាក់ម្ខាងដូចយ៉ាងលោកឃើញនៅខណៈនេះឯង ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់បិទទ្វារទាំង ៦ ដើម្បី​មិនឲ្យប្រាណទាំង ៥ ចេញពីរាងកាយបាន លុះត្រាតែសន្លប់សន្លិនទៅ ទាំងអស់នេះ គឺ យោគៈនិង​តបៈដែល​ខ្ញុំកូរណាធ្លាប់បដិបត្តិមក "
អ្នកវង្វេងផ្លូវ
"បពិត្រអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! " ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយឡើងក្រោយពីស្តាប់សន្យាសីយមទគ្នីរៀបរាប់វត្តប្រតិបត្តិរបស់ សន្យាសីចប់ហើយ
"តាមដែលខ្ញុំកូរណាបានស្តាប់លោកម្ចាស់និយាយរៀបរាប់មកតាំងពីដើមទី យល់ថា វត្តប្រតិបត្តិខ្លះក៏ស្រដៀងនឹងលទ្ធិរបស់ខ្ញុំកូរណា ប៉ុន្តែវត្តប្រតិបត្តិខ្លះផ្សេងគ្នាឆ្ងាយណាស់ ប្រសិនបើលោកម្ចាស់ មិនយល់ទាស់នឹងការស្តាប់លទ្ធិរបស់ខ្ញុំកូរណាទេ ខ្ញុំកូរណាព្រមនឹងតំណាលឲ្យស្តាប់"
"មិនយល់ទាស់ទេ លោកសាក្យបុត្រ ! " អ្នកព្រតជរាអះអាងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ "ក៏ព្រោះតែចង់ស្តាប់លទ្ធិរបស់​លោកហ្នឹងឯង ខ្ញុំកូរណាទើបខំដើរតាមមកសន្ទនាជាមួយនឹងលោកដល់ខ្ទមនេះ សូមនិមន្តលោកតំណាលចុះ"
"ក៏ជាការល្អដែរ "យមទគ្នីរ៉ាប់រង "ខ្ញុំកូរណាសូមសួរសំណួរដំបូង គឺថា គោលបំណងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងលទ្ធិ​របស់​លោក គឺ អ្វី? "
"គោលបំណងខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងព្រះធម្មវិន័យរបស់ព្រះបរមសាស្តា គឺ ការរំលត់ទុក្ខព្រមទាំងហេតុនៃទុក្ខដោយ​ឥតសេសសល់"
"ប៉ុណ្ណេះឯង គ្មានអ្វីទៀតទេ" ខ្ញុំព្រះករុណាអះអាង
"ការរំលត់ទុក្ខ" អ្នកព្រតជរានិយាយផ្ទួនពាក្យដោយសម្លេងតិចៗ ឈ្ងោកមុខចុះជាឧបាយគិតដង្វិន អង្គុយស្ងៀមមួយស្របក់ហើយនិយាយឡើងថា"ចុះលោកមានវិធីសម្រាប់រំលត់ទុក្ខយ៉ាងណាខ្លះ?"
"មុននឹងដឹងវិធីសម្រាប់រំលត់ទុក្ខ លោកម្ចាស់ត្រូវស្គាល់ដើមហេតុដែលនាំឲ្យកើតទុក្ខសិន ព្រោះការរំលត់ទុក្ខ​នោះ មិនមែនរំលត់នៅត្រង់តួទុក្ខទេ ប៉ុន្តែរំលត់នៅត្រង់ដើមហេតុរបស់ទុក្ខ កាលបើរំលត់ដើមហេតុបាន​ហើយ តួទុក្ខក៏រលត់ទៅដោយស្វ័យប្រវត្ត ដើមហេតុនៃទុក្ខមាន ២ យ៉ាង គឺ តួដើមហេតុពិត ហៅថា អវិជ្ជា បានដល់ កម្លៅ ព្រោះមិនដឹងពំនិតទើបកើតមានមិច្ឆាទិដ្ឋិ គឺ គំហើញខុសចាកពំនិត​ ព្រោះយល់ឃើញខុស ទើបកើតមោហៈ គឺ វង្វេង ព្រោះវង្វេង ទើបកើតតណ្ហា គឺ ចំណង់ ព្រោះចំណង់ទើបកើតការត្រដរតស៊ូទាំងផ្លូវ​កុសល​និងអកុសល ព្រោះការត្រដរតស៊ូទើបកើតការប្រកាន់មាំ ព្រោះមានការប្រកាន់មាំ ទុក្ខទើបកើតឡើង​ នេះឯង គឺជាវិថីនៃទុក្ខដែលព្រះបរមសាស្តាទ្រង់បានសម្តែង" អ្នកព្រតជរាអង្គុយឈ្ងោកមុខ ស្ងៀមមួយស្របក់ធំ ហើយទើបនិយាយរំលឹកចំណាំរបស់ខ្លួនតិចៗ ព្រោះ​មិន​ដឹងទើបយល់ឃើញខុស ព្រោះយល់ឃើញខុសទើបវង្វេង ព្រោះវង្វេងទើបចង់ ព្រោះចង់ទើបត្រដរតស៊ូ ព្រោះត្រដរតស៊ូ ទើបប្រកួចប្រកាន់ ព្រោះប្រកួចប្រកាន់ទើបកើតទុក្ខ ជាវិធីដែលមានហេតុផលខ្លាំងណាស់ លោកសមណៈ ! ប៉ុន្តែខ្ញុំកូរណាគិតថា ជ្រាលជ្រៅពិបាកនឹងយល់បានដោយងាយណាស់ ខ្ញុំកូរណាចង់សួរត​ទៅ​ទៀតថា ដែលថាមិនដឹងនោះ គឺ ដូចម្តេច? តើមិនដឹងអ្វីទៅ?
"មិនដឹងការពិតហ្នឹងឯង អ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! មិនដឹងការពិតរបស់ខ្លួនឯង មិនដឹងការពិតរបស់អ្នកដទៃ សត្វដទៃ មិនដឹងការពិតរបស់លោក​ កាលបើមិនដឹងការពិត ក៏យល់ខុស ឃើញខុស ទាំង​ វង្វេង យល់ថា មានខ្លួន​មានប្រាណ មានយើងមានគេ មានសត្វ មានបុគ្គល មានទ្រព្យ មានយស មានកេរ្មិ៍ឈ្មោះ មានសម្រស់ មានលម្អ កាលបើវង្វេងថា អ្វីទាំងអស់នេះមាន ក៏កើតចំណង់ ចង់កើត ចង់ក្លាយជា ចង់មាន ចង់បាន កាលបើកើតចំណង់ ក៏អភិវឌ្ឍ កសាង ប្រឌិត ផលិតឡើង ស្វែងរក ត្រដរតស៊ូគ្រប់​មធ្យោបាយទាំង​ផ្លូវល្អ​ទាំង​ផ្លូវអាក្រក់ កាលបើបាន មាន ក្លាយជាហើយ ក៏ប្រកាន់ខ្ជាប់ កាលបើប្រកាន់ខ្ជាប់មិនបាន ក៏កើតទុក្ខ"​ ។
ពិតមែនហើយ លោកសន្យាសី ! ពំនិតប្រាកដរមែងជាធម្មជាតិពិបាកយល់ដឹងជានិច្ច ពីព្រោះយើងគិតស្មាន​មិនដល់ទាំងមិនដែលនឹកគិតផង មនុស្សធម្មតាទូទៅច្រើនតែយល់ចូលចិត្តពំនិតស្រទាប់ក្រៅប៉ុណ្ណោះ ប្រៀបដូចជាបុរសដែលកំពុងតែឈ្លក់វង្វេងនឹងស្រីក្រមុំរូបស្រស់នោះដូច្នោះ បើទុកជាមានអ្នកណាមួយមកប្រាប់​បុរសនោះថាហ្នឹងមិនមែនជាស្រីក្រមុំទេឲ្យប្រយ័ត្នខ្លួន ប៉ុន្តែជាយក្ខិណី បុរសនោះមុខជានឹងមិនជឿឡើយ ព្រោះ​រូបភាពដែលគេមើលឃើញនៅចំពោះមុខនោះគឺស្រីក្រមុំយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ព្រោះហេតុនោះ ការយល់ដឹង​បរមត្ថសច្ចៈទើបជាការទទឹងទាស់នឹងក្រសែវដ្តលោក ជាកំណែទម្រង់ខាងគំនិត ជំនឿ គំហើញដែលពិបាក​នឹង​ធ្វើបានណាស់ ទោះបីបើក្នុងព្រះធម្មវិន័យរបស់ព្រះបរមសាស្តា អ្នកដែលស្តាប់ធម្មទេសនារបស់ព្រះបរមសាស្តា ចប់ហើយយល់ដឹងបានភ្លាមលុះណាតែបុគ្គលនោះបានមានបញ្ញាបារមីចាស់ក្លានិងបានអប់រំបន្ទំនិស្ស័យមក​យ៉ាងពេញលេញហើយ ប្រៀបបីដូចជាមុខបូសដែលចាស់ដល់កម្រិតហើយ គ្រាន់តែមានអ្វីមកប៉ះខ្ទប់បន្តិច ប៉ុណ្ណោះ ក៏បែកធ្លាយមកភ្លាម ហើយបុគ្គលដែលយល់ដឹងបរមត្ថសច្ចៈបានច្បាស់លាស់ ក៏សម្តែងថាបាន​សម្រេច​មគ្គផលថ្នាក់ដំបូងជាសោតាប័នហើយ ។
"បពិត្រលោកសមណៈ ! ខ្ញុំកូរណាចង់នឹងសន្ទនាជាមួយនឹងលោកឲ្យបានយូរទៀត ប៉ុន្តែឃើញថាឥឡូវនេះ យប់ជ្រៅណាស់ហើយ លោកប្រហែលជានឿយហត់ពីដំណើរផ្លូវឆ្ងាយហើយត្រូវការសម្រាក ហេតុនោះ ខ្ញុំកូរណាទើបទូលសួរសំណួរចុងក្រោយថា កាលបើ​ដឹងថាហេតុរបស់ទុក្ខ គឺ កម្លៅ គំហើញខុស វង្វេង ចំណង់ ការកសាងប្រឌិត និង កំណួចកំណាន់នោះហើយ ចុះនឹងបំពេញយោគៈដូចម្តេចទើបអាចកម្ចាត់ហេតុ នៃទុក្ខទាំងនេះបាន"
"វិធីបដិបត្តិក្នុងលទ្ធិរបស់ខ្ញុំកណាតាមដែលព្រះបរមសាស្តាទ្រង់សម្តែងទុកមានច្រើនណាស់ ប៉ុន្តែបើនិយាយ ដោយសង្ខេបមានគោលសំខាន់ ៣ ប៉ុណ្ណោះ គឺ អធិសីលសិក្ខា ការសិក្សាបដិបត្តិតាមសិក្ខាបទវិន័យដែល​ព្រះបរមសាស្តាទ្រង់បញ្ញត្តទុក គោលបំណងសំខាន់ គឺ ដើម្បីវៀរតមចាកអំពើអាក្រក់ដោយកាយនិងវាចា ទី ២ ហៅថា អធិចិត្តសិក្ខា គឺ ការហ្វឹកហាត់អប់រំចិត្តរហូតដល់ចិត្តជ្រះស្អាតចាកគ្រឿងសៅហ្មង តម្កល់នៅមាំ​ជាសមាធី គួរដល់ការងារ ប្រៀបដូចជាសេះផ្លាងដែលបង្វឹកបង្ហាត់ឲ្យសាំងបានហើយ ទី ៣ ហៅថា អធិបញ្ញាសិក្ខា គឺ ការអភិវឌ្ឍបញ្ញាឬពន្លឺខាងក្នុងឲ្យកើតឡើងក្នុងចិត្ត ហើយលំឱននាំយកពន្លឺនោះទៅឆ្លុះ​ពិចារណាមើលស្ថានភាពអ្វីៗទាំងពួងរហូតដល់ដឹងបរមត្ថសច្ចៈរបស់អ្វីៗទាំងពួងនោះ ពេលនោះឯង អវិជ្ជា ត្រូវបញ្ញាកម្ចាត់បង់ទៅ កាលបើអស់អវិជ្ជាហើយ វិជ្ជា គឺ ចំណេះដឹងក៏ចូលមកជំនួស កាលបើចំណេះដឹងពិត​ដុះឡើងហើយ ក៏ធ្វើឲ្យមានរំយល់ត្រូវតាមសភាពពិត កាលបើយល់ត្រឹមត្រូវក៏មិនភាន់វង្វេង កាលបើមិន​ភាន់​វង្វេងក៏មិនចង់ កាលបើមិនចង់ក៏មិនត្រដរតស៊ូឬប្រកួចប្រកាន់ លះលែងរវែងបង់ក្នុងអ្វីៗទាំងពួង មានតែ​ឥស្សរភាពនិងសេរីភាព សោយសុខសព្វកាលហោង"
"បពិត្រសមណៈ ! តាមដែលខ្ញុំកូរណាបានស្តាប់លោកមក ឃើញថា ការបដិបត្តិតាមបែបបទរបស់លោក គ្មានយោគៈតឹងរ៉ឹងដែលជាការទូន្មានបង្រៀនកាយដូចយ៉ាងលទ្ធិរបស់យើងទេ"
"គ្មានទេ លោកសន្យាសី ! ការបំពេញតបៈឬយោគៈទូន្មានបង្រៀនកាយនោះ ព្រះបរមសាស្តារបស់យើង ទ្រង់ធ្លាប់បដិបត្តិសាកល្បងមុនត្រាស់ដឹងមកហើយ ប៉ុន្តែគ្មានបានផលជាផ្លែផ្កាអ្វីទេ ជាការបង្វឹកខ្លួនឲ្យរងការ លំបាក​ចោលទទេៗ សង្ខាររាងកាយនេះជាតួទុក្ខ តាមប្រក្រតី វាឈឺចុកចាប់ទៅហើយ នឹងទៅធ្វើឲ្យឈឺចុក​ចាប់​ថែមទៀតដើម្បីអ្វី? រាងកាយជាតួផលដែលកើតពីហេតុ វាគ្មានដឹងងោះអ្វីទេ បើទុកជាយើងបង្វឹកវាឲ្យ លំបាកប៉ុនណាក៏មិនអាចរំលត់ទុក្ខបានដែរ បើចង់បង្វឹក គួរបង្វឹកអវិជ្ជា តណ្ហា ឧបាទានដែលជាដើម​ហេតុ​ទើប​ត្រឹមត្រូវជាង ឧបមាដូចជាម្ចាស់គោឃើញគោស្គមព្រោះមានភ្រូណនៅក្នុងពោះ គេចង់ឲ្យភ្រូណ​បាត់ទៅ ប៉ុន្តែបែរជាទៅវាយសំពងគោទៅវិញ គ្មានបានប្រយោជន៍អ្វីទេ មានតែសត្វគោស្លាប់ទៅទទេៗប៉ុណ្ណោះ"
ជួបប្រទះបិសាច
បពិត្រលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ ! ក្រោយពីសន្យាសីយមទគ្នីចាកចេញទៅ ខ្ញុំព្រះករុណាត្រៀមខ្លួននឹងសិង​សម្រាក ព្រោះនឿយហត់រហិតរហៃពីដំណើរផ្លូវឆ្ងាយជាខ្លាំង ខ្ញុំព្រះករុណាក្រាលសំពត់ស្រង់ទឹកភ្លៀងលើផ្ទៃ​ខ្ទម យកបង្វេចក្រណាត់ធ្វើជាខ្នើយ ពន្លាតសង្ឃាដីដណ្តប់កាយ គង់សណ្តូកជើងទាំងសងខាងចេញទៅមុខ ហើយយកដៃទាំងពីររឺតច្របាច់បំបាត់អាការស្ពឹកស្រពន់ ពន្លឺប្រទីបសប្បិនៅចោលពន្លឺភ្លឺផ្លុងៗភ្លឹបភ្លែតក្បែរៗ ជញ្ជាំងរឆេតរឆូតដែលធ្វើដោយដីស្អិតលាយចំបើងលាបលនដោយមូលគោ(អាចម៍គោ) បរិយាកាសជុំវិញ​ស្ងប់ស្ងាត់កណ្តោចកណ្តែង យូរៗម្តងទើបឮសូរជំនោរខ្យល់រំលងអធ្រាតប៉ះខ្ទប់ស្លឹកស្វាយឮសូរភឹបៗខាងលើ ក្នុងពេលវេលាបែបនេះ ខ្ញុំព្រះករុណាអត់នឹងនឹកភ្នកវិលទៅរករឿងចាស់មិនបាន ប៉ុន្តែការគិតដល់រឿងចាស់ គ្មានបានជួយសម្រួលចិត្តឲ្យសប្បាយឡើងទេ ផ្ទុយទៅវិញមានតែធ្វើឲ្យចិត្តស្រងេះស្រងោចខ្លោចផ្សាថែម​ទៀត ខ្ញុំព្រះករុណាព្យាយាមរម្ងាប់ចិត្តដោយនឹកគិតដល់អារម្មណ៍ផ្សេង ដូចជា លើកយកគោលធម៌ណាមួយ មកត្រិះរិះពិចារណាជាដើម ។ នៅខណៈដែលខ្ញុំព្រះករុណាកំពុងតែគិតកាញ់ចម្រាញ់គោលធម៌បណ្តើររឺតច្របាច់ជើងបណ្តើរទាំងភ្នែកសម្លឹង​មើលទៅអណ្តាតភ្លើងព្រាលៗរបស់ប្រទីបដែលថ្កល់នៅលើផ្ទៃនោះឯង ស្រាប់តែមានពស់ ១ ក្បាលធ្លាក់ខ្ពោក ចុះមកពីដំបូលខ្ទម វេនពេននៅលើផ្ទៃក្បែរៗចុងជើងរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ខ្ញុំព្រះករុណាភ្ញាក់ព្រើតសឹងតែរឹងខ្លួន មួយស្របក់ នៅពេលបានសតិស្មារតីមក​វិញហើយ​ក៏សង្ខុញ​ជើង​ទាំង​ពីរចូលមក​រកខ្លួន គិតមើលថានឹងធ្វើយ៉ាង ណាអេះ  ចិត្តមួយចង់នឹងរត់ចេញពីខ្ទមភ្លាម ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាក៏​ទប់សង្កត់ចិត្តបានមិនរត់គេចទេ ពស់ធំនោះពេនជាភ្នេននៅលើផ្ទៃខ្ទម អើតកឡើងលើដកពពារ​សម្លឹង​មើលមកខាងខ្ញុំព្រះករុណា លឹបលៀនអណ្តាតភ្លឹបភ្លែត ខ្ញុំព្រះករុណាក៏សម្លឹងមើលវាដោយឥតពព្រិចភ្នែក​ដែរ នៅទីបំផុត ខ្ញុំព្រះករុណាក៏រលឹកនឹកឃើញបានថាព្រះបរមសាស្តាទ្រង់ណែនាំភិក្ខុការពារពស់​ដោយ​ផ្សាយ​​មេត្តាចិត្តដល់ត្រកូលពស់ទាំង ៤ គឺ វិរូបក្ខៈ ឯរាបថៈ ឆព្យាបុត្តៈ និង កណ្ហាគោតមកៈ ខ្ញុំព្រះករុណា​ទើបពោលខ្សឹប ៗ ថា អាត្មាសូមផ្សាយបំណងល្អដល់ត្រកូលពស់ទាំង ៤ អាត្មាមកទីនេះ​ដោយ​ចេតនាល្អ មិនមែនមកដើម្បីគង្គានព្យាបាទអ្នកណាទេ បើលោកគ្មានពៀរវេរាគង្គួនទុកនឹងអាត្មា ក្នុងបុព្វជាតិទេ សូមចៀសចេញទៅតាមផ្លូវរបស់លោកចុះ ប៉ុន្តែបើអាត្មាដល់គ្រាដែលត្រូវទូទាត់កម្មចាស់ ឲ្យអស់ទៅនៅគ្រានេះ សូមធ្វើអន្តរាយចំពោះអាត្មាចុះ ។ បពិត្រលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ ! គ្រាន់តែខ្ញុំព្រះករុណានិយាយផុតពីមាត់ប៉ុណ្ណោះ ពស់ធំនោះក៏លា​រង្វេនចេញហើយក៏លូនចេញពីខ្ទមទៅយ៉ាងគ្រឿន​ ៗ កាលបើវាលូតទៅផុតក្រសែភ្នែកហើយ ខ្ញុំព្រះករុណា ក៏ដក​ដង្ហើមធំដោយធូរទ្រូង រួចក៏ត្រៀមនឹងផ្តួលខ្លួនចុះសិង ប៉ុន្តែគ្រាន់តែសីសៈដល់បង្វេចក្រណាត់ភ្លាម ក៏នឹកបានថានៅមិនទាន់ពន្លត់ភ្លើង ទើបក្រោកឡើងអង្គុយប្រុងនឹងពន្លត់ភ្លើង ប៉ុន្តែរំពេចនោះស្រាប់តែ ខ្ញុំព្រះករុណាភ្លាក់ព្រើតស្រឡាំងកាំងជាខ្លាំងលើកទីពីរ ព្រោះឃើញថាមានដៃស្រមោលខ្មៅៗស្គមកំព្រឹង​កំព្រយសល់តែស្បែកដណ្តប់ឆ្អឹង ផុសចេញមកពីក្នុងជញ្ជាំងយឺតៗ ហើយឈោងទៅចាប់ប្រទីប ពន្លត់ ប្រទីបចុះភ្លាម ធ្វើឲ្យស្ថានភាពក្នុងខ្ទមងងឹតសូន្យសុង ប៉ុន្តែមានពន្លឺភ្លឺព្រាលៗចាំងចូលមកតាមបង្អួច បានខ្លះ ខ្ញុំព្រះករុណាមិនដឹងថាដៃចម្លែកនោះជាដៃរបស់អ្នកណាទេ ហេតុអ្វីបានជាទម្លុះជញ្ជាំងចេញមក បាន ហេតុអ្វីបានជាអាចពន្លត់ភ្លើងបាន បើនិយាយថាខ្ញុំព្រះករុណាស្រវាំងភ្នែកក៏មិនមែន ព្រោះឃើញថា ភ្លើងប្រទីបរលត់ទៅពិតមែនថ្វីបើនៅមានសប្បិជាចំហេះសល់ជិតពេញក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើនិយាយថាភ្លើង រលត់ព្រោះខ្យល់ក៏មិនមែន ព្រោះខាងក្នុងខ្ទមស្ងប់ឈឹងមិនកម្រើករំពើកអ្វីទេ ខ្ញុំព្រះករុណាគិតដង្វិនវិល វល់នឹងដៃអាថ៌កំបាំងនោះអស់ពេលជាយូរ ប៉ុន្តែមិនជួបចម្លើយដែលគួរឲ្យពេញចិត្តបាន ទើបផ្តួលខ្លួនចុះ សិងទៀត ។
មួយស្របក់ធំកន្លងទៅ ខ្ញុំព្រះករុណានៅមិនទាន់សិងលក់ទេ ពស់និងដៃអាថ៌កំបាំងធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាសិង បើក​ភ្នែកក្រឡួង គិតកាញ់រាត់រាយភ្លីនភ្លនទៅមកក្នុងដួងចិត្ត ខ្ញុំព្រះករុណាត្រូវស្លន់រអឹកចិត្តម្តងទៀតជាលើកទី ៣ កាលបើដឹងថាមានកំសួលខ្យល់ខ្លាំងបក់ផាត់មួយវូបចូលមកតាមមាត់ទ្វារ ហើយក៏ទច់ង៉ក់ ខ្ញុំព្រះករុណាដឹង​បានភ្លាមថាខ្យល់នេះមិនមែនជាខ្យល់ធម្មតាទេ ព្រោះតាំងពីក្បាលព្រលប់រហូតមកដល់ពេលថ្មើរណេះ មិនធ្លាប់មានខ្យល់បក់ផាត់ចូលមកក្នុងខ្ទមទេ បើជាខ្យល់ធម្មតា គួរតែបក់ផាត់មកជារឿយៗទាំងស្លឹក​ស្វាយ​ខាងលើក៏ឮសូរឈូឆរខ្លះ ប៉ុន្តែនេះគ្មានទេក្រៅតែពីខ្យល់មួយវូបនោះប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏នៅតែសិងគិតតទៅទៀតដោយមិនក្រោកឡើងពិនិត្យមើលអ្វីទេ។ បន្ទាប់ពីនោះមិនយូរប៉ុន្មានក៏មានមនុស្សម្នាក់មកឈរធ្មឹងទ្រមាំងនៅឯមាត់ទ្វារខ្ទម ដោយសារតែស្ថិតក្នុង​ទីងងឹតអន្ធការ ខ្ញុំព្រះករុណាមិនអាចមើលឃើញមុខមាត់គេទេ មើលឃើញតែរូបរាងឈរពាំងមាត់ទ្វារយ៉ាង ស្ងប់ សង្កេតមើលពីឈើច្រត់និងឆ្នាំងស្ពាន់ក្នុងដៃ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏អាចទាយបានភ្លាមថា បុរសអាថ៌កំបាំងនោះ ជាសន្យាសី ជួនកាលអាចជាយមទគ្នីដែលវិលត្រឡប់មកសន្ទនាដេញដោលអ្វីម៉្យាងទៀតក៏បាន ខ្ញុំព្រះករុណា ក្រោកឡើងអង្គុយហើយស្រែកសួរថា "អ្នកណាគេហ្នឹង?" សន្យាសីអាថ៌កំបាំងនោះមិនឆ្លើយតបទេ ប៉ុន្តែដើរ ចូលមក​តាមទ្វារទៅខាងចុងជើងរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា វាងទៅស្តាំដៃថ្កល់ឆ្នាំងស្ពាន់ទុកលើផ្ទៃខ្ទម និងផ្អែក​ឈើ​ច្រត់​ទល់ជញ្ជាំងហើយក៏អង្គុយចុះ ខ្ញុំព្រះករុណាអាចឮសម្លេងឆ្នាំងស្ពាន់ប៉ះផ្ទៃដីហើយឮឈើច្រត់ ប៉ះជញ្ជាំងបានយ៉ាងច្បាស់ ខ្ញុំព្រះករុណាសម្លឹងមើលបុរសអាថ៌កំបាំងនោះគ្រប់ចង្វាក់ ខ្ញុំព្រះករុណា ស្រែកសួរជាច្រើនដងថា "អ្នកណាគេហ្នឹង មានកិច្ចការអីដែរ" ប៉ុន្តែក៏នៅតែមិនបានចម្លើយដដែល ។ បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! ខ្ញុំព្រះករុណាយល់ឃើញជាលើកដំបូងថា បុរសអាថ៌កំបាំងនោះក្តី ដៃអាថ៌កំបាំង​នោះក្តី ពស់ធំចម្លែកនោះក្តីសុទ្ធតែជាទង្វើរបស់បិសាច ត្បិតថាបុរសអាថ៌កំបាំងដែលអង្គុយនៅក្បែរជញ្ជាំង​នោះស្រាប់តែរលុបខ្លួនបាត់ទៅនៅចំពោះមុខខ្ញុំព្រះករុណាព្រមទាំងឈើច្រត់និងឆ្នាំងស្ពាន់ បុរសនោះមិនបានដើរទៅណា មិនបានដើរចេញតាមច្រកទ្វារទេ ពីព្រោះខ្ញុំព្រះករុណាអង្គុយសម្លឹងមើល បុរស​នោះគ្រប់ពេលវេលា បុរសនោះមិនបានអែបចូលកន្លៀតបន្ទប់ខ្ទមនោះទេ ព្រោះខ្ទមនោះមានបន្ទប់​ចង្អៀតតែមួយ ហើយគ្មានអ្វីនៅខាងក្នុងទេ ក្រៅពីចំបើងស្ងួតតាំងនៅរាត់រាយរប៉ាត់រប៉ាយលើផ្ទៃខ្ទម ទោះបីបើងងឹតក៏ដោយ ក៏នៅមានពន្លឺព្រាងៗដែលល្មមនឹងសម្លឹងមើលខាងក្នុងបន្ទប់បានច្បាស់ដែរ ប៉ុន្តែគ្មានឃើញបុរសអាថ៌កំបាំងនោះទៀតទេ ខ្ញុំព្រះករុណាយល់បានភ្លាមថា បុរសនោះគ្មានអ្វីដទៃក្រៅពី បិសាចទេ គ្រាន់តែដឹងថាជាបិសាច ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ខ្លាចញញើតព្រឺរោមពេញទាំងខ្លួន គំនិតដែលចង់រត់​គេចចេញពីខ្ទមបិសាចនោះក៏ផុសឡើងទៀត ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាក៏ខំទប់សង្កត់ចិត្តឲ្យជាប្រក្រតីម្តងទៀត ទម្រាំនឹងទប់សង្កត់ចិត្តបាន ឃើញថាបែកញើសជោកពេញទាំងដងខ្លួនព្រោះសេចក្តីភ័យខ្លាច គ្រាន់តែចិត្ត ក្លាយ​ជា​ប្រក្រតីហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ផ្តួលខ្លួនចុះសិងម្តងទៀត ប៉ុន្តែក៏ត្រូវក្រោកឡើងម្តងទៀត ព្រោះ​ត្រចៀក​បាន​ឮសម្លេងឈើច្រត់ប៉ះទង្គិចផ្ទៃខ្ទមឮសូរប៉ុកៗជាចង្វាក់ជុំវិញបន្ទប់ ស្រដៀងនឹងមនុស្សដើរកាន់ ឈើច្រត់ក្រឡឹងជុំវិញបន្ទប់ ក្រៅពីសម្លេងឈើច្រត់ នៅមានសម្លេងប៉ះខ្ទប់ផ្ទៃខ្ទមជាចង្វាក់ និងសម្លេងភឹប​ផាប់នៃក្រណាត់ដែលកើតចេញពីការឈានដើរ ខ្ញុំព្រះករុណាអង្គុយស្តាប់សម្លេងនោះដោយតំណាំងចិត្ត សម្លេងនោះឮបានយ៉ាងច្បាស់ រហូតដល់ពិបាកនឹងគិតថាជាសម្លេងលងបន្លាចដោយអំណាចនៃឧបាទាន ខ្ញុំព្រះករុណាព្យាយាមសម្លឹងភ្នែកមើលជុំវិញបន្ទប់តាមចង្វាក់សម្លេងនោះ ប៉ុន្តែគ្មានបានឃើញអ្វីផ្សេង​ក្រៅតែពីទំហេងទទេនោះទេ ។
បពិត្រលោកក៏មានអាយុ ! សម្លេងចម្លែកនោះលាន់ឮមួយស្របក់ធំហើយក៏ស្ងប់ស្ងាត់ទៅ សម្ងប់បានវិលត្រឡប់ មកម្តងទៀត នៅខណៈនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាគិតឃើញថាពេលវេលាឈានចូលដល់បច្ឆិមយាមហើយ ព្រោះ​បានឮសម្លេងមាន់រងាវឮល្វើយមកពីភូមិដែលតាំងនៅឆ្ងាយសន្លឹម ទោះបីបើរហិតរហៃនឿយហត់បន្តិច​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែហាក់ដូចជាមិនងងុយសិងសោះ ការនេះប្រហែលជាមកពីកម្លាចខ្លាចញញើតចំពោះ​ហេតុការណ៍ចម្លែកនេះក៏បាន ពេលវេលាកន្លងទៅយូរអម្បាយ ប៉ុន្តែនៅមិនមានអ្វីកើតឡើងទេ ទាំងជឿថា នឹងគ្មានអ្វីទៀតទេ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបផ្តួលខ្លួនចុះសិង ប៉ុន្តែគ្រាន់តែលក់រលីវមួយភាំង ក៏ស្រាប់តែប្រាកដ​ឃើញថា មានបុរសរាងស្គមកំព្រឹងកំព្រយ អាយុប្រហែល ៦០ ឆ្នាំ សីសៈត្រងោល មុខមាត់គួរឲ្យខ្លាចញញើត​ម្នាក់លោតមកសង្គ្រប់លើខ្លួនរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា អង្គុយសង្កត់ដើមទ្រូងហើយយកដៃទាំងពីរច្របាច់ក​ខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងមាំ ខ្ញុំព្រះករុណាស្លុតស្លន់ពន់ប្រមាណ ខំត្រដរតស៊ូដើម្បីបានសេរីភាព និងព្យាយាមស្រែក​សុំជំនួយ ប៉ុន្តែស្រែកមិនចេញទេព្រោះត្រូវបិសាចច្របាច់កយ៉ាងណែន ត្រដរតស៊ូយ៉ាងណាក៏នៅតែមិនរបូត ឃើញថា សន្យាសីចម្លែកនោះមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាណាស់ថ្វីបើរាងកាយស្គមកំប៉េវអារ៉េវសល់តែស្បែកដណ្តប់ ឆ្អឹងក៏ដោយ ។ ម្នាលលោកក៏មានអាយុទាំងឡាយ ! ធម្មតាមនុស្សយើងនោះ បើកាលណារស់នៅសុខសប្បាយ មិនសូវជាមើល​ឃើញសារៈសំខាន់នៃទីពឹងផ្លូវចិត្តទេ លុះត្រាតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្នអន្តករ ជីវិត​ស្ថិត​នៅរវាងរស់និង​ស្លាប់ ពេលនោះឯងទើបរលឹកនឹកដល់សរណៈទីពឹង ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ដូចគ្នាដែរ  នៅខណៈ​ដែលត្រូវបិសាចច្របាច់កខ្ទប់ដង្ហើមនៅពេលនេះ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបបានលំឱនចិត្តរលឹកនឹកដល់ព្រះបរម សាស្តាសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ដែលជាព្រះបរមគ្រូ សូធ្យព្រះពុទ្ធមន្តដែលចាប់ផ្តើមដោយពាក្យថា ឥតិបិ សោ ភគវា ជាដើមនៅក្នុងចិត្ត គ្រាន់តែខ្ញុំព្រះករុណាសូធ្យចប់ភ្លាម ក៏ប្រាកដឃើញថា កើតពន្លឺមួយភ្លែតឡើង ពេញទាំងបន្ទប់ ទន្ទឹមនឹងនោះ រាងកាយបិសាចដែលអង្គុយសង្កត់លើដើមទ្រូងរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ក៏រលុប បាត់ខ្លួនទៅ  ខ្ញុំព្រះករុណាត្រឡប់ជាដកដង្ហើមបាននិងស្រាលខ្លួនដូចដើមវិញ កាលបើដឹងថាមានសេរីភាព​ហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ក្រោកអង្គុយ គិតរិះរកវិធីធ្វើយ៉ាងណាតទៅទៀត នៅទីបំផុត ខ្ញុំព្រះករុណាក៏សន្និដ្ឋាន​បានថា ជួនកាលបិសាចដែលជាម្ចាស់ខ្ទមនេះមិនពេញចិត្តដែលឃើញមនុស្សចម្លែកចូលមកស្នាក់ក្នុងខ្ទម របស់ខ្លួន ទើបឆាឆៅបណ្តេញដោយប្រការផ្សេងៗ ប្រសិនបើខ្ញុំព្រះករុណាចិត្តទន់បន្តិច ប្រហែលជារត់គេច ចេញពីខ្ទមតាំងពីឃើញពស់ធ្លាក់ចុះពីលើដំបូលម្លេះ ជួនកាលអាចមានបរទត្តូបជីវីប្រេតខ្លះដែលអាស្រ័យ​នៅ​បរិវេណខ្ទមនេះកំពុងស្រេកឃ្លាន គ្រាន់តែឃើញភិក្ខុអ្នកទ្រទ្រង់សីលចូលមកស្នាក់ ទើបសម្តែងខ្លួនឲ្យ ប្រាកដដើម្បីសុំចំណែកបុណ្យក៏បាន ។
កាលបើគិតសន្និដ្ឋានបានដូច្នេះហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏សម្រួមចិត្តឲ្យស្ងប់ហើយក៏ពោលដោយសម្លេងឮបង្គួរថា "អាត្មាមកស្នាក់ក្នុងខ្ទមនេះដោយចេតនាល្អទេ គ្មានចេតនាអាក្រក់ចំពោះអ្នកណាឡើយ មិនបានតាំងចិត្តនឹង នាវយកខ្ទមនេះជាសម្ប​ត្តិរបស់ខ្លួនទេ សូមស្នាក់តែមួយយប់នេះប៉ុណ្ណោះព្រឹកឡើងនឹងចាកចេញទៅ អាត្មា​មិន​​ដឹងថាខ្ទមនេះមានម្ចាស់ទើបចូលមកស្នាក់នៅដោយមិនបានសុំអនុញ្ញាត ឥឡូវនេះអាត្មាដឹងហើយ ទើប សុំអនុញ្ញាតស្នាក់មួយយប់សិន អាត្មាមិនបង្កហានីយាការណាៗដល់ខ្ទមរបស់លោកទេ ម្យ៉ាងទៀត អាត្មាសូម​ឧទ្ទិស​ចំណែកបុណ្យជូនដល់លោក បុណ្យកុសលណាៗដែលអាត្មាបានសន្សំមកដោយការឧបសម្ប័ទក្នុង​ព្រះធម្មវិន័យរបស់ព្រះបរមសាស្តាក្តី ដោយការបដិបត្តិតាមព្រះធម្មវិន័យយ៉ាងប្រិតប្រៀងក្តី ដោយការ​ទេសនា ប្រៀនប្រដៅមនុស្សឲ្យកើតសម្មាទិដ្ឋិយល់ដឹងអាក្រក់ល្អសខ្មៅតាមសភាពពិតក្តី អាត្មាសូមឧទិ្ទសបុណ្យ​កុសល​ទាំងអស់នោះជូនលោក សូមលោកអនុមោទនាទទួលយកហើយសោយសុខក្នុងគតិភពរបស់លោក​ចុះ" ពោលចប់ហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ផ្តួលខ្លួនចុះសិង បពិត្រលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ ! ទង្វើរបស់ខ្ញុំព្រះ​ករុណាបានផលយ៉ាងប្រត្យក្ស ព្រោះក្រោយពីនោះទៅ គ្មានអ្វីកើតឡើងទៀតទេ ខ្ញុំព្រះករុណាសិងលក់យ៉ាង​ស្រួលដោយគ្មានអ្វីមករុកកួនអុកឡុករហូតដល់ព្រឹកព្រលឹម ។ នៅពេលដែលខ្ញុំព្រះករុណាតើនឡើង សន្យាសីទាំងឡាយស្រង់ទឹកក្នុងស្ទឹងនិងយកផេះលាបខ្លួនរួចហើយ កំពុងតែត្រៀមខ្លួននឹងចូលទៅកាន់ភូមិដើម្បីភិក្ខាចារ ខ្ញុំព្រះករុណាលុបលាងមុខមាត់ហើយក៏ត្រៀមខ្លួន​ចូល​ទៅបិណ្ឌបាតដែរ ប៉ុន្តែតាំងចិត្តថាលុះបិណ្ឌបាតហើយនឹងចេញដំណើរដើរចារិកតទៅ ដោយមិនវិលត្រឡប់​មក​កាន់អាស្រមរបស់សន្យាសីទៀតទេ ទើបដើរទៅកុដិសន្យាសីយមទគ្នីដើម្បីសុំលា