cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
គន្ថនិទ្ទេស
គន្ថនិទ្ទេស ឬ បីប្លីអូក្រាហ្វី (bibliography) ដែលដកស្រង់ចេញពីវីគីភីឌាប្រជុំដោយវិជ្ជាគ្រប់ប្រភេទសំរាប់បញ្ចី(ក្នុងការរាប់ប្រភេទការងារ) មើលគុណកថា។ បីប្លីអូក្រាហ្វីការប្ដូទិសនៅទីនេះ សំរាប់ការសិក្សាខាវទេវៈវិជ្ជា ព្រមទាំងគម្ពីសាសនាធម្មជាតិ មើលេវិជ្ជាទេវៈខាងសាសនា។ បីប្លីអូក្រាហ្វី នៅបណ្ណាល័យនៃសាកលវិទ្យាល័យ ក្រាដសឺរ។ បីប្លីអូក្រាហ្វី (មកពីភាសារក្រិច )βιβλιογραφία, បីប្លីអូក្រាហ្វី។ ទៅតាមព្យញ្ជានៈការសរសេសៀវភៅដូចជាការអនុវត្ត៏ គឺជាវីទ្យាល័យសក្សានៃសៀវភៅក្នុងធម្មជាតិ ជាការប្រឆាំង និង វប្បធម៌ ក្នុងអារម្មណ៏ វិញ្ញាណ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាគន្ថនិទ្ទេស (ដែលមកពីភាសារក្រិច-λογία, -logia)គឺនៅក្នុងនោះទាំងអស់ គន្ថនិទ្ទេសមិនមែនទាក់ទងទៅនិង មាតិការនៃសៀវភៅអក្សរសាស្រ្តនោះទេ តែដូចជាធនធាននៃសៀវភៅ ថាតើពូកគេត្រូវកែប្រែដូចម្ដេច ពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ បោះពុម្ព ការបញ្ជូនទៅមក ការបោះពុម្ពបន្ថែមនិង ប្រមូលផ្ដុំ គន្ថនិទ្ទេស ការផលិតនិងប្រតិបត្តិនៃគន្ថនិទ្ទេស គឺជាប្រព័ន្ធបញ្ជីនៃសៀវភៅនិង ការងារដ៏ទៃទៀតដូចជា មាត្រានៃទនានុប្បវត្តិ។ គន្ថនិទ្ទេសជាលំដាប់ដែលមក(ពីធ្វើការធ្វើការរាប់ឈ្មោះបញ្ចូលគ្នា)បញ្ជីចុងក្រោយនៃសៀវភៅនិង មាត្រាដែលមានន័យពេញលេញ ការបោះផ្សាយ ដោយឯករាជ ដូចជាកិច្ចការដែលអាច បែកចេញពីគ្នាបាន ដែលពួកគេប្រហែលជាភ្ជាប់ទៅនិង អ្វីដែលបានបង្ហាញនូវសេចក្ដីពិត រឺ គន្ថនិទ្ទេសដែល បានកំណត់ចូលទៅក្នុងទិន្ន័យនៃកំព្យូទ័រ។ បណ្ណគារដែលមានលំដាប់លំដោយសំរាប់បង្រៀន នៅពេលដែលមិនបានឆ្ពោះទៅដូចជាគន្ថនិទ្ទេសធម្មតា។ អ្នកគន្ថនិទ្ទេសគឺធ្វើការភាគច្រើនតែងតែចាត់ទុកក្លាយ ជាមនុស្សទីបី ។ អ្នកគន្ថនិទ្ទេស គឺជាមានការងារប្លែកខុសៗគ្នាក្នុងផលរួមដែលលំអិតដោយពឹងផ្អែកលើគោលបំណង និងជាទូទៅវាអាចបែងចែកបានជាពីរប្រភេទ ដែលរៀបរាប់ពីគន្ថនិទ្ទេស (ដែលហៅថាការចងក្រង ឯកសារយោងរឺ ប្រព័ន្ធ ) ដែលលទ្ធផលមួយណាក្នុងទស្សនៈនៃការបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងប្រភេទដែលល្អៗ ហើយនិងវិភាគ រឺ ការសម្រេចចិត្ត គន្ថនិទ្ទេស ថាតើយើងគួរសិក្សាទៅលើផលិតផលសៀវមួយណា ក្នុងមុនដំបូង គន្ថនិទ្ទេសភាគច្រើនគឺសង្កត់ធ្ងន់លើសៀវភៅ។ ឥលូវប្រភេទទាំងពីរនៃគន្ថនិទ្ទេស គឺ ការងារល្មមក្នុងទ្រង់ទ្រាយដ៏ទៃទៀតរាប់បញ្ចូលទាំងការថតសម្លេងជាច្រើន រូបភាពចលនាជាច្រើន រួមនិង វីឌីអូ ស៊ីឌីរូម និង វេបសាយ ។
និរុត្តិសាស្រ្ត
ពាក្យថា គន្ថនិទ្ទេស(βιβλιογραφία)គឺបង្កើតដោយអ្នកនិពន្ធជនជាតិក្រិចក្នុងទសវត្សទីបីលើកដំបូង មានន័យថាអ្នកដែលបានចំលងសៀវភៅដោយដៃផ្ទាល់។ ក្នុងទសវត្សទី ២១ ពាក្យថាចាប់ផ្ដើមត្រូវបានគេប្រើសំរាបរាល់សកម្មភាពរបស់បញ្ញវន្តដោយការផ្សំឡើងនៅសៀវភៅ. ក្នុងទសវត្សទី១៧បន្ទាប់ពីបានយល់ការលិចឡើងនូវអត្តន័យថ្មី បានជាគេពិព៌ណរពីសៀវភៅជាច្រើន
រៀបរាប់ឈ្មោះគន្ថនិទ្ទេស
គន្ថនិទ្ទេសគឺជាបញ្ជីនៃការសរសេរដែលចែករំលែកកត្តាដែលសាមញ្ញ នេះប្រហែលជាប្រធានបទ ភាសា ប្រវត្តិកាល រឺ វិទ្យានិពន្ធដ៏ទៃខ្លះទៀត បញ្ជីប្រហែលមានភាពទូលំទូលាយ រឺ ត្រូវបានគេជ្រើសរើស ការកើតឡើងពិសេសមួយគឺជាបញ្ជី នៃការប្រើប្រាស់ប្រភពររឺ ចាត់ទុកជាការរៀបចំការងារ ពេលខ្លះហៅថា បញ្ជីឯកសារយោង។
គុណកថារបៀបផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែការកំណត់ចូលសៀវភៅបើក្នុងគន្ថនិទ្ទេសជាធម្មតាមានចំណុះស្របតាមពត៌ិរមាន៖ ការកំណត់ចូលជាសារព៌តិមាន រឺ ទស្សនាវដ្ដីដែលគេបោះពុម្ពផ្សាយតាមពេលកំណត់ដែលអត្ថបទមាន៖
គន្ថនិទ្ទេសប្រហែលជារៀបចំដោយ អ្នកនិពន្ធ ប្រធានបទ រឺ គ្រោងការណ៏ដ៏ទៃខ្លះទៀត ដែលពន្យល់ពីគន្ថនិទ្ទេសផ្ដល់ការពន្យល់អំពីប្រភពដូចម្ដេចមួយណាដែលមាន សារៈប្រយោជន៏ ដល់អ្នកនិពន្ធក្នុងការស្ថាបនារបស់អ្នកនិពន្ង រឺ ការជជែក ការពិព៌ណរនាទាំងនេះ ជាធម្មតាប្រយោគវែងពីរបី បែងចែកជាការសង្ខេបខ្លី នៃប្រភព ហើយនិង ព៌ណរនាពីភាពទាក់ទងរបស់ វា អ្នកគ្រប់គ្រងឯកសារយោងក្នុងសូហ្វែប្រហែលជាប្រើដើម្បីរក្សាឯកសារយោងដែលត្រឹមត្រូវ ហើយ បង្កើតគន្ថនិទ្ទេសតាមដែលត្រូវការ។
គន្ថនិទ្ទេសប្លែកៗពីគ្នាពីបញ្ជីបណ្ណាល័យដោយការរាប់បញ្ចូលទាំងការទាក់ទងចំនុចជាជាងចំនុចបច្ចុប្បន្នក្នុងបណ្ណាល័យ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា បញ្ជីខ្លះនៃបណ្ណល័យអន្ថរជាតិប្រើសំរាប់ប្រតិបត្តិ ទៅតាមគន្ថនិទ្ទេសអន្ថរជាតិ ដូចជាបណ្ណាល័យអន្ថរជាតិផ្ទាល់ស្ទើតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយ។
មិនមែនរូបធាតុសៀវភៅ
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃបញ្ជីយថាក្រមដ៏ទៃទៀតបន្ទាប់ពីសៀវភៅអាចបញ្ជូនទៅពាក្យវចកៈដែលយកតាមគំរូ​គន្ថនិទ្ទេស
គន្ថនិទ្ទេសប្រៀបដូចជាស្រែនៃការសិក្សា
គន្ថនិទ្ទេសអាចប្រើអោយក្លាយជាផ្នែកដែលសំខាន់បំផុតបណ្ណាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ(រឺបណ្ណាល័យហើយនិងពិត៌មានវិទ្យាសាស្ត្រ,LIS)ហើយ​ឯកសារវិទ្យាសាស្ត្រ។ អ្នករកឃើញនៃការផ្ដល់នូវឯកសារ,ប៉ូល អតលែតសរសេរអំពីវិទ្យាសាស្ត្រនៃគន្ថនិទ្ទេស. However, there have recently been voices claiming that "the bibliographical paradigm" is obsolete, and it is not today common in LIS. A defence of the bibliographical paradigm was provided by Hjørland (2007). . បរិមាណនៃការសិក្សាគន្ថនិទ្ទេសគឺត្រូវបានគេដឹងថាគម្ពីប្រើម៉ែតជាមូលដ្ធានដែលបច្ចុប្បន្នមានឥទ្ធពលពាសពេញក្នុងអិលអាយអេស(LIS)
ភីភីអាយធី
ភីភីអាយធី (PPIT) ជាពាក្យបំព្រួញដែលចេញមកពីពាក្យពេញ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាឯកជនដំបូងគេដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តការពីដៃគូជប៉ុន តាមរយៈមូលនិធិអាហារូបករណ៍យ៉ាម៉ាដា ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម ស្ថាបត្យកម្ម និងភាសាបរទេស។
សំណង់អគារនៃវិទ្យាស្ថានត្រូវបានជួសជុល កែលម្អរួចរាល់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០១២ និងចាប់ផ្ដើមទទួលនិស្សិតចូលរៀនជំនាន់ដំបូងក្នុងបវេសនកាលនាឆ្នាំដដែល។ វិទ្យាស្ថានដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំជាអតីតនិស្សិត ដែលសុទ្ធតែបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសមហាអំណាចឧស្សហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផលិតធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់នៃទីផ្សារការងារ ដែលជាប្រភពនៃការទ្រទ្រង់ និងរក្សាកំណើនលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ការបណ្ដុះបណ្ដាលក្នុងកម្រិតជាសកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាជាតិមួយនេះ ភីភីអាយធី បានចាប់ផ្ដើមដោយផ្ដោតទៅលើតែបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម តាមរយៈដេប៉ាតឺម៉ង់ចំនួនប្រាំមួយ ដែលពេញនិយមជាងគេ នោះគឺ៖ ដេប៉ាតឺម៉ង់សំណង់ស៊ីវិល ដេប៉ាតឺម៉ង់ស្ថាបត្យកម្ម ដេប៉ាតឺម៉ង់អគ្គីសនីនិងអេឡិចត្រូនិក ដេប៉ាតឺម៉ង់មេកានិក ដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រនិងព័តមានវិទ្យា និង ដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាបរទេស។
ភីភីអាយធី ក៏ជាឈ្មោះ​ថ្មីស្រឡាងមួយដែលគេឃើញមាននៅ​លើ​ទឹក​ពិសារ​បរិសុទ្ធផលិតឡើង​ដោយក្រុមហ៊ុន​ទឹកបរិសុទ្ធសុខភាពផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានចុះកិច្ចសន្យា​ផលិត និងផ្គត់ផ្គង់ទឹកកពិសារ​បរិសុទ្ធ ម៉ាក់ ភីភីអាយធី​ ជាមួយ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តការជាដៃគូក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ។
លោកអ្នកអាចស្វែងរកព៌តមានបន្ថែមដោយចូលទៅក្នុងគេហទំព័ររបស់វិទ្យាស្ថាន www.ppit-edu.com ឬអាចសាកសួរព័តមានតាមរយៈអ៊ីមែល info@ppit-edu.com ភីភីអាយធី មានទីតាំងនៅ អគារលេខ ៥៤១ ផ្លូវ១០០៣ កែងផ្លូវ១៩៨៨ សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខ័ណ្ឌសែនសុខ ក្រុងភ្នំពេញ១២១០១ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
អ្នក​មាន​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក
អ្នកមានជាងគេលើពិភពលោក ដែលដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្តី Forbes ដែលជាទស្សនាវដ្តី ដែលនិយាយអំពីជនល្បីៗលើពិភពលោក។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាតារាងឈ្មោះមហាសេដ្ឋីក្នុងពិភពលោក ដែលមានលុយដុល្លាអាមេរិចរាប់សិបកោដិ។
ក្រុងស្ទឹងត្រែង
ក្រុងស្ទឹងត្រែង ស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
ក្រុងស្ទឹងត្រែងមាន ៤ ឃុំ ៖
ស្រុកស្ទឹងត្រង់==រដ្ឋបាលស្រុកពីអតីតកាល== ស្រុកស្ទឹងត្រែងមាន ៤ ឃុំ ៖
ឃុំសៀមរាប (កណ្ដាលស្ទឹង)
សៀមរាបជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំសៀមរាបនេះមាន ៦ភូមិ ៖
ឃុំស្ពានថ្ម
ស្ថិតនៅ ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។
កង្កែបបាតអណ្តូង តែឃើញមេឃទូលាយ
តើនរណាថា កង្កែបបាតអណ្តូង ស្គាល់មេឃប៉ុនគម្របឆ្នាំង? កង្កែបចុះបាតអណ្តូង ព្រោះចង់ពួនស៊ីមូស ផឹកទឹកត្រជាក់ បំប៉នខ្លួនប្រាណអោយធំធាត់។ តើទៅឆោតអីហ្ន៎ ដែលកង្កែបត្រូវតតាំងនឹងមេឃខែប្រាំង ដ៏សែនរីងរាំង មានដីបែកក្រហែង នៅខាងក្រៅទៅវិញ? នៅនារដូវប្រាំង ពេលណាគេខ្វារ បានកង្កែបពីបាតអណ្តូង បាតត្រពាំង ដែលមានទឹកត្រជាក់ ម្តងៗ គេច្រើនប្រទះ តែកង្កែបដែលធាត់ មានសាច់ទ្រលុកៗបំផុត មិនខុសអីឡើយ ពីសិស្ស និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវ ឬ អ្នកស្នាក់ធម៌ ដែលរត់ចូលពួន លាក់អាត្មា ក្នុងបន្ទប់តូច បិទទ្វារ បើកត្រឹមបង្អួចតូចៗ យកតែខ្យល់ដកដង្ហើម ដើម្បីតាំងសមាធិ ផ្ចង់ស្មារតី ខាត់គំនិត ខាត់ប្រាជ្ញា ពិចារណាត្រិះរិះ បណ្តុំ បណ្តុះ បណ្តាល នូវទេពកោសល្យ នូវគំនិតថ្មីៗ និងការយល់ដឹងប្លែកៗ ដែលនាំនូវ ប្រយោជន៍និងមធ្យោបាយ ប្រសើរ ដើម្បីដោះស្រាយជីវិតរស់នៅ។ លុះពេលគេមានឧិកាស ចេញមកក្រៅម្តងៗ គេរមែងតែងតែនាំ នូវខ្លឹមគំនិតប្រាជ្ញា ធាត់ៗ មានសារៈសំខាន់ ដល់មនុស្សទាំងឡាយ សម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ និងត្រងយកទៅអនុវត្តជាប្រយោជន៍ សម្រាប់ជីវិត។
ការគិតថមថយអវិជ្ជមាន ជាការពង្រួញ មេឃគំនិត អោយរួមតូច។ មុននឹងយើងដៀលត្មះកង្កែប នោះយើងគួរបែរមើល ខ្លួនយើងសិន ថាយើងមានធ្លាប់ ពង្រួញមេឃគំនិត ទាំងឡាយ អោយរួញតូចខ្នាត មិនរីកចម្រើន ដុះដាលដែរឬទេ? ជួនកាល ការពិគ្រោះរបស់យើង មានដំណើរក្នុងខ្នាតតែមួយ តាមបែបបុរាណ គឺការគិតអវិជ្ជមាន ចំពោះកង្កែប (គឺការប្រមាថ) បំបាក់កម្លាំងចិត្តកង្កែប មិនបំបែកខ្នាត អោយមានមែកគំនិតប្រសើរៗ ច្រើនទៀត ខុសបែប​ផ្នត់គំនិតពីបុរាណ ដែលធ្លាប់មានក្នុងសង្គម រួចមកហើយ មានន័យថា បើយើងនាំគ្នាគិតដៀលត្មះកង្កែប តែក្នុង បែបគំនិតមួយជ្រុង ដូចចាស់បុរាណ ធ្លាប់ស្តីថាស្គាល់មេឃប៉ុនគម្របឆ្នាំង​ នោះគឺយើងកំពុងភ្លេចខ្លួន ហើយមិនគិតស៊ីជម្រៅ បន្ថែមទៀត ថានៅក្នុងអណ្តូង មានអ្វីច្រើនណាស់ ដែលកង្កែប អាចមានឧិកាស ស្វែងរកបំប៉នខ្លួន ហើយយើងក៏ភ្លេចថា កង្កែបក៏អាចលោតចេញមកក្រៅបាន ឃើញមេឃទូលាយ ដូចគេដូចឯងដែរ មិនមែន កង្កែបទាំងឡាយនោះ ពិការលោត ទៅណាមកណា មិនបានឯណា? គឺគេមានឧិកាស ស្គាល់មេឃធំទូលាយ ដូចអ្នកដទៃទាំងឡាយនោះដែរ មិនមែនល្ងង់ឆោត ដូចចាស់បុរាណខ្លះៗ បានគិតប្រមាថ កង្កែប កន្លងមកនោះឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ បើយើងនាំគ្នា ប្រមូលដំណើរជីវិត គិតស្លុងតែ ក្នុងរចនាបទតែមួយ តាមបែបបុរាណ មិនកែប្រែ គឺមានន័យថា យើងកំពុងបង្ហាញ នូវសមត្ថភាពមិនរីកចម្រើនរបស់យើង-- នោះជាការបន្តគំនិតប្រមាថ អ្នកតូចទន់ទាប មិនព្រមកែប្រែអោយខ្លួន មានគំនិតគិតឃើញប្រសើរជាងមុន សូម្បីតែក្នុងសម័យកាល ដែលមនុស្សមានសេ​រីភាព ក្នុងការគិត ក្នុងការពង្រីកគំនិត អោយទូលាយ ក៏យើងនៅតែយល់ឃើញ មួយជ្រុង ដូចចាស់បុរាណពីដើម ដដែល មិនឃើញមានបណ្តុះផ្នត់គំនិតថ្មីៗទៀត អោយប្រសើរជាងមុន ប្លែកជាងមុន ដោយមិនចាំបាច់ពោលពាក្យ ប្រមាថ បំបាក់កម្លាំងចិត្តមនុស្ស ដូចសម័យបុរាណ នោះដែរ។
ម៉្យាងវិញទៀត សូមពិចារណាថែមផងថា ការប្រមាថមិនមែនជាការអប់រំឡើយ ដូចជាគ្រូល្អដែលអប់រំសិស្ស លោកមិនដែលប្រមាថសិស្សឡើយ មានតែផ្តល់គំនិតនិងការណែនាំល្អៗប៉ុណ្ណោះ។ ការអប់រំល្អពិតប្រាកដ គឺជាការផ្តល់មធ្យោបាយ ណែនាំផ្លូវជីវិត ប្រសើរប្លែកៗ អោយមនុស្សចេះងើបដើរ ងើបជួយខ្លួនឯង អោយរស់នៅ ដោយសុខសប្បាយ មានសន្តិ ហើយពួកគេទាំងនោះ ក៏មានចិត្តរីករាយសោមនស្សនឹងអនុវត្ត នូវពាក្យណែនាំ ល្អៗទាំងឡាយ ដែលគេបានទទួល គឺជាពាក្យ មិនឡាយឡំនូវ សំដីប្រមាថមើលងាយ បំបាក់កម្លាំងចិត្តអោយពួកគេឈឺចិត្ត ដេកមិនលក់ អស់ទឹកចិត្ត នឹងដើរទៅមុខទៀតនោះឡើយ។
ដូច្នេះ យើងគប្បីសូមជួយនាំគ្នាគិត ហើយផ្សព្វផ្សាយគំនិត បន្ថែមថ្មីៗទៀត អោយប្លែក អោយល្អ អោយប្រសើរ ដល់សង្គម គឺគំនិតឬសំដី ដែលមិនបំបាក់ កម្លាំងចិត្ត អ្នកតូចទន់ទាប។ បើគ្នាទាប យើងជួយបង្រៀនគ្នាអោយតោង។ បើដៃគ្នាខ្លី យើងបង្រៀនគ្នាអោយឈោង ។ ជើងគ្នាមាន យើងបង្រៀនអោយគ្នាហ្វឹកហ្វឺនសាច់ដុំ ចេះស្រវាដើរឡើងភ្នំ ដោយសមត្ថភាពឯង។ សូមកុំប្រមាថអ្នកទន់តូចទាប ដោយសំដី ដើម្បីបំបាក់កម្លាំងចិត្ត ដូចផ្នត់ទំនៀមចាស់បុរាណខ្លះៗ ដែលទម្លាប់ ដៀលប្រមាថ បំបាក់កម្លាំងចិត្ត របស់មនុស្ស មិនអោយងើបតតាំង តស៊ូអ្វី ក្នុងជីវិត អ្វីទាំងនោះឡើយ។
នេះគ្រាន់តែជាជ្រុងមួយ នៃគំនិតសម្រាប់ចែកពិចារណ៍ជាសាធារណ៍។ សូមអរគុណ ដែលជួយបន្ថែម មតិវិជ្ជមាន រីកចម្រើន។
អ្នកស្រី កែវ ច័ន្ទបូរណ៍
PPIT
ភីភីអាយធី (PPIT) ជាពាក្យបំព្រួញដែលចេញមកពីពាក្យពេញ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាឯកជនដំបូងគេដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តការពីដៃគូជប៉ុន តាមរយៈមូលនិធិអាហារូបករណ៍យ៉ាម៉ាដា ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម ស្ថាបត្យកម្ម និងភាសាបរទេស។
សំណង់អគារនៃវិទ្យាស្ថានត្រូវបានជួសជុល កែលម្អរួចរាល់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០១២ និងចាប់ផ្ដើមទទួលនិស្សិតចូលរៀនជំនាន់ដំបូងក្នុងបវេសនកាលនាឆ្នាំដដែល។ វិទ្យាស្ថានដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំជាអតីតនិស្សិត ដែលសុទ្ធតែបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសមហាអំណាចឧស្សហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផលិតធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់នៃទីផ្សារការងារ ដែលជាប្រភពនៃការទ្រទ្រង់ និងរក្សាកំណើនលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ការបណ្ដុះបណ្ដាលក្នុងកម្រិតជាសកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាជាតិមួយនេះ ភីភីអាយធី បានចាប់ផ្ដើមដោយផ្ដោតទៅលើតែបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម តាមរយៈដេប៉ាតឺម៉ង់ចំនួនប្រាំមួយ ដែលពេញនិយមជាងគេ នោះគឺ៖ ដេប៉ាតឺម៉ង់សំណង់ស៊ីវិល ដេប៉ាតឺម៉ង់ស្ថាបត្យកម្ម ដេប៉ាតឺម៉ង់អគ្គីសនីនិងអេឡិចត្រូនិក ដេប៉ាតឺម៉ង់មេកានិក ដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រនិងព័តមានវិទ្យា និង ដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាបរទេស។
ភីភីអាយធី ក៏ជាឈ្មោះ​ថ្មីស្រឡាងមួយដែលគេឃើញមាននៅ​លើ​ទឹក​ពិសារ​បរិសុទ្ធផលិតឡើង​ដោយក្រុមហ៊ុន​ទឹកបរិសុទ្ធសុខភាពផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានចុះកិច្ចសន្យា​ផលិត និងផ្គត់ផ្គង់ទឹកកពិសារ​បរិសុទ្ធ ម៉ាក់ ភីភីអាយធី​ ជាមួយ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តការជាដៃគូក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ។
លោកអ្នកអាចស្វែងរកព៌តមានបន្ថែមដោយចូលទៅក្នុងគេហទំព័ររបស់វិទ្យាស្ថាន www.ppit-edu.com ឬអាចសាកសួរព័តមានតាមរយៈអ៊ីមែល info@ppit-edu.com ភីភីអាយធី មានទីតាំងនៅ អគារលេខ ៥៤១ ផ្លូវ១០០៣ កែងផ្លូវ១៩៨៨ សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខ័ណ្ឌសែនសុខ ក្រុងភ្នំពេញ១២១០១ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
Phnom Penh Institute of Technology
Phnom Penh Institute of Technology ដែលជាភាសាខ្មែរ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាឯកជនដំបូងគេដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តការពីដៃគូជប៉ុន តាមរយៈមូលនិធិអាហារូបករណ៍យ៉ាម៉ាដា ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម ស្ថាបត្យកម្ម និងភាសាបរទេស។
សំណង់អគារនៃវិទ្យាស្ថានត្រូវបានជួសជុល កែលម្អរួចរាល់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០១២ និងចាប់ផ្ដើមទទួលនិស្សិតចូលរៀនជំនាន់ដំបូងក្នុងបវេសនកាលនាឆ្នាំដដែល។ វិទ្យាស្ថានដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំជាអតីតនិស្សិត ដែលសុទ្ធតែបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសមហាអំណាចឧស្សហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផលិតធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់នៃទីផ្សារការងារ ដែលជាប្រភពនៃការទ្រទ្រង់ និងរក្សាកំណើនលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ការបណ្ដុះបណ្ដាលក្នុងកម្រិតជាសកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាជាតិមួយនេះ ភីភីអាយធី បានចាប់ផ្ដើមដោយផ្ដោតទៅលើតែបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម តាមរយៈដេប៉ាតឺម៉ង់ចំនួនប្រាំមួយ ដែលពេញនិយមជាងគេ នោះគឺ៖ ដេប៉ាតឺម៉ង់សំណង់ស៊ីវិល ដេប៉ាតឺម៉ង់ស្ថាបត្យកម្ម ដេប៉ាតឺម៉ង់អគ្គីសនីនិងអេឡិចត្រូនិក ដេប៉ាតឺម៉ង់មេកានិក ដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រនិងព័តមានវិទ្យា និង ដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាបរទេស។
ភីភីអាយធី ក៏ជាឈ្មោះ​ថ្មីស្រឡាងមួយដែលគេឃើញមាននៅ​លើ​ទឹក​ពិសារ​បរិសុទ្ធផលិតឡើង​ដោយក្រុមហ៊ុន​ទឹកបរិសុទ្ធសុខភាពផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានចុះកិច្ចសន្យា​ផលិត និងផ្គត់ផ្គង់ទឹកកពិសារ​បរិសុទ្ធ ម៉ាក់ ភីភីអាយធី​ ជាមួយ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តការជាដៃគូក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ។
លោកអ្នកអាចស្វែងរកព៌តមានបន្ថែមដោយចូលទៅក្នុងគេហទំព័ររបស់វិទ្យាស្ថាន www.ppit-edu.com ឬអាចសាកសួរព័តមានតាមរយៈអ៊ីមែល info@ppit-edu.com ភីភីអាយធី មានទីតាំងនៅ អគារលេខ ៥៤១ ផ្លូវ១០០៣ កែងផ្លូវ១៩៨៨ សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខ័ណ្ឌសែនសុខ ក្រុងភ្នំពេញ១២១០១ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
អាលុយមីញ៉ូម
អាលុយមីញ៉ូម គឺ​ជា ធាតុ​គីមីដែល​មាន​និមិត្ត​សញ្ញា Al និង​មាន​ ម៉ាស់​អាតូម 13 ។ អាលុយមីញ៉ូម​ជា​លោហៈ​ដែល​សំបូរ​ក្រៃលែង។
លក្ខណៈ​សម្បត្តិ
អាលុយមីញ៉ូម​គឺ​ជា​ធាតុ​ចម្លង​អគ្គិសនី​ ដែល​មាន​លក្ខណៈស្រាល​ និង ​រឹង​មាំ។ ​គេ​អាច​ដំ​ថា​ទៅ​ជា​សន្លឹក​ឬ​ហូត​ជា​លួស​បាន​។ វា​ជា​លោហៈ​សកម្ម​ខ្លាំង ​និង ​ធន់​នឹង​ភាពច្រែស។
អាលុយមីញ៉ូម​ការពារ ភាព​ច្រែស​ ដោយ​ការ​បង្កើតស្រទាប់​​តូច​ស្តើង នៃ​អាលុយមីញ៉ូម​អុកស៊ីត​ នៅ​ផ្ទៃលើ​របស់​វា។ ស្រទាប់​នេះការពារ​លោហៈ​ដោយ​ទប់ស្កាត់​អុក​ស៊ី​សែន​មិន​ឲ្យ​មក​ដល់​វា​។​ ការ​ច្រែស​មិន​ អាច​កើត​ឡើង​ដោយ​គ្មាន​អុក​ស៊ី​សែន​ទេ។
ការ​កើតឡើង​និង​ការ​រៀបចំ
អាលុយមីញ៉ូម​សុទ្ធ​កើតឡើង​ពី បុក​ស៊ី​ត, ប្រភេទ​នៃថ្មដែល​មាន ​អា​លុយ​មី​ញ៉ូអុកស៊ីត និង ​មាន​ធាតុ​មិន​​​សុទ្ធជាច្រើន។ បុក​ស៊ី​ត​ត្រូវ​បាន​កំទេច​និង​ប្រតិកម្ម​ជាមួយ​សូដ្យូម​អ៊ី​ដ្រុកស៊ីត។ អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​មអុក​ស៊ីត​បាន​រលាយ បន្ទាប់​មក​អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​អុក​ស៊ីត​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​នៅ​ក្នុង​គ្រីយ៉ូលីត​ រាវ ,ដែល​ជា​រ៉ែ​មួយ​ប្រភេទ​ដ៏​កម្រ​។​ អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​មអុក​ស៊ីតត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​អគ្គិសនី​កម្មដើម្បី​បង្កើត​អាលុយមីញ៉ូម​និង​អុកស៊ី​សែន​។
សមាសធាតុ
អាលុយមីញ៉ូម​ បង្កើត​សមាសធាតុ​គីមី​ដែល​មាន​ធាតុ​អុកស៊ីតកម្ម​ +៣ ដែល​ជាទូទៅជា​ធាតុ​អសម្ម​ ឧទាហរណ៏​ អាលុយមីញ៉ូម​ក្លរួ ។
ការ​ប្រើប្រាស់
អាលុយមីញ៉ូម​មាន​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​ច្រើន​។ ភាគ​ច្រើន​អាលុយមីញ៉ូម​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ក្យាលខ្សែភ្លើង​ ស៊ុម​កញ្ចក់​ តួរ​ខ្លួន​របស់យន្តហោះ ខ្ទះ កំប៉ុង​ភេស្ជជៈ។ អាលុយមីញ៉ូម​​ក៏​បាន​ត្រូវ​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ស្រោប​ចង្កៀង​មុខ​របស់​រថយន្តនិង​ថាស​ចម្រៀង។
អាលុយមីញ៉ូម​​សុទ្ធ​មាន​លក្ខណៈ​ទន់​ដូច​នេះ គេ​ត្រូវ​បន្ថែម​លោហៈ​រឹង ជាទូទៅ​គឺស្ពាន់។​លោហៈផ្សំ​របស់​ស្ពាន់​និងអាលុយមីញ៉ូម​ ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ធ្វើ​កប៉ាល់​ ព្រោះ​អាលុយមីញ៉ូម​​ការ​ពារ​ភាព​ច្រែស​ ឯ​ស្ពាន់​ការ​ពារ​គ្រុំ។សមាសធាតុ​អាលុយមីញ៉ូម​ក៏​ត្រូវ​បា​នប្រើ​ក្នុង​ផលិតកម្ម​ គ្រឿង​បំបាត់​ក្លិន រោង​ចក្រកែ​ច្នៃ​ទឹក​ ។ល។
ការ​កែច្នៃឡើង​វិញ
គេ​ទាម​ទារ​នូវ​កម្លាំងអគ្គិសនី​ខ្លាំង​ដើម្បី​ផលិត​អាលុយមីញ៉ូម។ ​ការ​កែ​ច្នៃ​អាលុមីញ៉ូម​ឡើង​វិញ មាន​តម្លៃ​ថោក​ជាង។​ហេតុ​នេះ ហើយ​បាន​ជា​រោងចក្រ​កែច្នៃ​ឡើង​វិញ​ត្រូវ​បាន​បើក​។
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរ
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរគឹជាគំរោងរបស់វិគីមេឌា។ វិគីភីឌា និងសព្វវចនាធិប្បាយ នៅលើអ៊ិនធឺណេត អាចឲ្យ អ្នកប្រើប្រាស់នៅលើ ពិភពលោកចូលរួមចំណែកបាន។
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរអ្នកគ្រប់គ្នាពិតជា បានស្គាល់រួចមកហើយ នូវគេហទំព័រ km.Wikipedia.org។ វាគឺជាគេហទំព័រ ដែលអាចឲ្យ អ្នកប្រើប្រាស់សរសេរអត្ថបទផ្សេងៗ និងកែប្រែបានដោយសេរី។ បច្ចុប្បន្ននេះ វីគីភីឌាមានអត្ថបទជាច្រើនភាសា នៅលើពិភពលោក ហើយអ្វីដែលជាមោទនភាពជាបំផុតសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរនោះគឺនៅលើគេហទំព័រមួយនេះក៏មានជាភាសាខ្មែរយើងផងដែរ។ វីគីភីឌាជាភាសាខ្មែរ ជាគេហទំព័រមួយក្នុងចំណោម គេហទំព័រទាំងអស់ដែលមានប្រយោជន៍ និង មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ដែលនិយាយជាភាសាខ្មែរ ។ គេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ គឹជាគេហទំព័ររបស់ ជាអង្គការមូលនិធិវីគីភីឌាដែល មានគោលដៅសរសេរអត្ថបទនានាដែលមានប្រយោជន៍ នៅលើប្រព័ន្ធ អ៊ីនធើណែត ។  គេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យអប់រំលើប្រព័ន្ធ អ៊ីនធើណែតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ ។ នៅក្នុងគេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ លោកអ្នកអាចសរសេរ និង បង្កើតអត្ថបទជាភាសាខ្មែរ ដែលមានប្រយោជន៍ ដោយសេរីនិង មិនគិតថ្លៃ ។ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរគឹជាគម្រោងរបស់វិគីមេឌា ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមូលនិធិវិគីមេឌា ជាអង្គការមិនរកប្រាក់កម្រៃឡើយ ។ វិគីភីឌា និងសព្វវចនាធិប្បាយ នៅលើអ៊ិនធឺណែត អាចឱ្យ អ្នកប្រើប្រាស់នៅលើ ពិភពលោកចូលរួមចំណែកបាន គ្រប់គ្នា ។ បន្ទាប់ពី លោកអ្នកបានស្គាល់ពីគេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរនេះរួចហើយ យើងខ្ញុំជាសមាជិកវីគីភីឌាសង្ឃឹមថា លោកអ្នកក៏ដូចជាសិស្ស និស្សិតទាំងអស់នឹងចូលរួមស្ថាបនាគេហទំព័រនេះ ដោយ ផ្ដល់នូវ អត្ថបទល្អៗ ដើម្បី ទុកជាឯកសារ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទូទៅបានសិក្សាស្រាវជ្រាវ ហើយឯកសារទាំងនោះ នឹងរក្សាទុកគង់វង្សនៅជាកេរមរតក ដល់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ តទៅទៀតផងដែរ ។ របៀបនៃការចូលជាសមាជិក របស់វីគីភីឌាជាភាសាខ្មែរ លោកអ្នកគ្រាន់តែ បង្កើតគណនី (Account) មួយ និង ធ្វើតាមអ្វីដែល វីគីភីឌាខ្មែរតម្រូវឱ្យធ្វើ ជាការស្រេច ។
ប្រវត្តិ
right|240px||thumb|[[ទំព័រដើមរបស់វីគីភីឌាភាសាខ្មែរ]] វីគីភីឌាភាសាខ្មែរត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូងបង្អស់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៥ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានកកើតឡើង។ ការបង្កើតឡើងនៅគេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរនេះគឺជាគម្រោងរបស់អង្គការ មូលនិធិវីគីមេឌា ដោយអង្គការនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ចែករំលែកនូវ ចំណេះដឹង ប្រវត្តិសាស្ត្រនានា នៅក្នងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដូចជា ធ្វើការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងទាំងអស់នេះ ទៅដល់មនុស្សនិង ប្រជាជនទាំងអស់នៅពិភពលោក ។ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ នោះគឺវីគីភីឌាភាសាខ្មែរមាន ចំនួនតិចតូចបំផុត ។ រហូតមកដល់ ថ្ងៃទី ២០ ខែ កុម្ភះ ឆ្នាំ២០០៧ វីគីភីឌាមាន អត្ថបទចំនួន ១០០ អត្ថបទ ។	នៅថៃ្ងទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៧ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរកើនបាន ៥០០អត្ថបទដែលធ្វើឱ្យគេហទំព័រវីគីភីឌាមានការចាប់អារម្មណ៏ជាងមុន ។	ថៃ្ងទី៣ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៨ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរកើនបាន ១០០០អត្ថបទ។ ថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរកើនបាន ២០០០អត្ថបទ ។ ហើយសម្រាប់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ វីគីភីឌាមានកើនឡើងបាន ចំនួន ៣៦៥១អត្ថបទ (ចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី១៥៥ ក្នុងចំណោម ២៨៥ភាសា)។ អ្វីទាំងអស់នេះ គឺជាភាពរីកចម្រីន យ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យគេបង្កើត វីគីភីឌាជាភាសាខ្មែរក៏ព្រោះតែ វាមានសារៈសំខាន់ចំពោះ សិស្សានុសិស្ស និង មនុស្សទាំងអស់នៅលើពិភពលោក និងដោយថាមកពីស្នាដៃរបស់ជនបរទេសដែលស្រឡាញ់វប្បធម៌ខ្មែរ ឬស្រឡាញ់វិគីភីឌា ទើបនាំឱ្យមានការបង្កើត គេហទំព័រវីគីភីឌាភាសាខ្មែរនេះឡើង ។ សម្រាប់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះវីគីភីឌាភាសាខ្មែររូបភាពចំនួន ១០៣៤ រូបភាពមានសមាជិកចំនួន ១១០២២នាក់ ។
គោលបំណង
right|240px||thumb|ទិសដៅក្នុងការបង្កើតវីគីភីឌាភាសាខ្មែរគឺដើម្បីបញ្ជ្រាបចំណេះដឹង ទាំងអស់ដល់សិស្សានុសិស្ស និង ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់គ្រប់គ្នាបានដឹង ។ ផលប្រយោជន៍ ដែលអ្នកបង្កើតនិងចូលជាសមាជិក នៅក្នុងវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ មានដូចជា ៖ បើសិនបើអ្នកចំណាយពេលវេលា ដើម្បីចូលរួមក្នុងវីគីភីឌា ទាំងអស់ លោកអ្នកបានចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃ របស់លោកអ្នកយ៉ាងមានប្រយោជន៍ ។
ការបញ្ចូល
បំណងវិគីភីឌា គឺដើម្បីអោយអ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ បានប្រើវិគីភីឌានូវភាសារបស់ខ្លួន។ វិគីភីឌាត្រូវបានសរសេរជាចើ្រនភាសា។ បំណងធំរបស់យើងគឺ ឱ្យមាន អត្ថបទច្រើនដូច វិគីភីឌា ជា​ភាសាអង់គេ្លស។ វិគីភីឌាគឺជាប្រភពផ្តល់ចំណេះដឹងល្អៗនិងពិសេសសំរាប់ យុវជនកម្ពុជា។
សេចក្តីផ្តើម
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៥ ជាពិសេសមកពីទឹកដៃរបស់ជនបរទេសដែលស្រឡាញ់វប្បធម៌ខ្មែរ ឬស្រឡាញ់វិគីភីឌា។
បច្ចុប្បន្ន វិគីភីឌាភាសាខ្មែរនៅមានទំហំតូចដោយហេតុថា:
ឬក្រុមហ៊ុន។
មើលផងដែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិគីភីឌា __លាក់មាតិកា__ __ផ្នែកមិនត្រូវកែប្រែ__ __DISAMBIG__ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ប្រវត្តិវិទ្យុ
វិទ្យុ ជាប្រពន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយ ដែលអាចផ្ដល់ព័ត៌មានបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងមនុស្ស ក្នុងសហគមន៍តាមរយៈសំលេង ក្នុងពេលតែមួយគ្រប់ទីកន្លែង ដែលបានគ្របដណ្ដប់តាមរយៈ រលកធាតុអាកាសដោយគំនិតតាមសំដី ដូចជាការអាននូវព័ត៌មានជាតិ អន្ដរជាតិ កម្មវិធីកំសាន្ដ បទចំរៀង ការពិភាក្សាគ្នា រឺការចាក់ស្ពតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនូវផលិតផលផ្សេងៗ ដើម្បីអោយប្រជាពលរដ្ឋ រឺប្រិយមិត្តអ្នកស្ដាប់ទទូលបាននូវចំណេះដឹង ការកំសាន្ដ ព័ត៌មាន ផលិតផលផ្សេងៗ។​ វិទ្យុជាដំណើរការនៃការផ្ញើរនិងការទទួលសារ ដោយប្រពន្ធរលកសំលេងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច ដោយគ្មានភ្ជាប់ខ្សែរសំរាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយនូវព័ត៌មាន ទៅកាន់មនុស្សទាំងអស់ក្នុងសង្គម។ គេចែកប្រភេទរលកសំលេងវិទ្យុជា២ប្រភេទគឺ រលកសំលេងវិទ្យុ​FM និងរលកសំលេងវិទ្យុAM
ការបង្កើត
លោកជេម​​​​​​ ក្លឺកម៉ាកវ៉ែល​ បានបង្ហាញយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា​ រលកអេឡិចត្រូម៉ាញេទិចអាចផ្សាយឆ្លងកាត់ទីលំហបាន។​ លោក​ហេនរីច​ រុដូហ្វហឺត​ និង​អ្នកផ្សេងទៀត​ បានពន្យល់បង្ហាញពីការផ្សាយរលកសំលេងវិទ្យុ។ គ្រឿងបញ្ជូននៃកំលាំងហ្វ្រេកង់ស៍វិទ្យុត្រូវបានបង្ហាញជាលក្ខណៈក្នុងពិសោធកម្មដោយលោកនីកូលា តេស្លា [[Nikola Tesla] ,]ដែលគាត់បានស្នើសុំក្នុងឆ្នាំ១៨៩២និងឆ្នាំ១៨៩៣អាចប្រើបានសំរាប់ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតាមទូរគមនាគមន៍។ វិធីរបស់លោក តេស្លា ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងទីក្រុងញ៉ូញក ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៧។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៧ លោកតេស្លា បានអនុវត្ដន៍ពីររបៀបគឺ ប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មរិទ្យុសហរដ្ឋ US 645576, និងUS 649621។ លោក តេស្លា ក៏ធ្លាប់ប្រើគ្រឿងទទួលរលកសំលេងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិចផងដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៥ លោក ម៉ាខូនី បានបង្កើតប្រព័ន្ធវ៉ាយអ៊ឺលេស ដែលអាចអោយគ្រឿងបញ្ជូនសញ្ញាបានចម្ងាយឆ្ងាយ(១.៥នាទី/២.៤គម)។ ចំពោះពិសោធកម្មរបស់លោក ម៉ាខូនី, បាតុភូតដែលចំងាយគ្រឿងទទួលសារ គឺសមាមាត្រទៅនឹងកំពស់អង់តែន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ច្បាប់ម៉ាខូនី។ ទំរង់នេះតំណាងអោយច្បាប់នៃធម្មជាតិដែលជាគ្រឿងឧបករណ៍ប្រើរបស់វិទ្យុ។
ម៉ាស៊ីនទទួលរលកសំលេងវិទ្យុ​ និងទូរស័ព្ទដំបូងក្នុងឆ្នាំ2023
ទីបំផុត ទូរលេខឥតខ្សែគឺជាប្រវត្តិសាស្រ្ដចុងក្រោយដែលត្រូវបានប្រើសព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបច្ចេកទេសទំនាក់ទំនងតាមរយៈវិទ្យុ និងការអនុវត្តន៍ ជាពិសេសទូរលេខទាំងនោះបានប្រើក្នុងពេលមានការធ្លាក់ចុះនៃវិទ្យុបីដងដំបូង(១៨៨៧‍ដល់១៩២០) មុនពេលវិទ្យុត្រូវបានប្រើឡើងវិញ។ លោកហ្គុយហ្កលីអ៊ែលម៉ូ ម៉ាខូនី បានពន្យល់បង្ហាញអំពីការប្រើប្រាស់វិទ្យុ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយការទំនាក់ទំនងកងទ័ពជើងគោកនិងកងទ័ពជើងទឹក, ពាណិជ្ជកម្ម ហើយចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍន៍ក្រុមហ៊ុន និងសំរាប់ទំនាក់ទំនងសេវាកម្មផ្គត់ផ្គង់បរិក្ខារ។ ការអភិវឌ្ឍន៍ខាងផ្នែកវិទ្យុ បានធ្វើអោយមានការចាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើន ហើយហេតុផលដ៏ជូចត់ចំពោះសេចក្ដីពិត អ្នកប្រឌិតរបស់វិទ្យុ ឋិតនៅរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ចុងសតវត្សទី២០
នៅក្នុងចុងសតវត្សទី២០ ប្រព័ន្ធឥតខ្សែស្លែប៊ី-(Slaby-Arco​ wireless) ត្រូវបានបង្កើតឡើង​ដោយលោក អាដោហ្វ ស្លែប៊ី និងលោកជហ្គ វន់អាកូ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០០ លោករីជីនល ហ្វេសសិនដិន(Reginald Fessenden) បានបង្កើតគ្រឿងបញ្ជូនសំលេងខ្សោយមួយតាមៈរលកធាតុអាកាស។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០១ ម៉ាខូនី បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយវិទ្យុឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិចបានជោគជ័យ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០៤ សហរដ្ឋអាមេរិចបានប្តូបញ្ជ្រាស់ ដែលលោកម៉ាខូនីទទួលបានពានរង្វាន់ចំពោះការបង្កើតវិទ្យុ ហើយអាចមានអនុភាពចំពោះហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកដុតនំក្នុងរដ្ឋ ដែលមានលោកថូម៉ាស អ៊ីឌីសាន់ និងលោកអាន់ដ្រ ខានីជី ផងដែរ។ នេះគឺបានអនុញាតអោយរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិចកាត់បន្ថយការបង់តំលៃសិទ្ធដែលលោកតេស្លាកំពុងប្ដឹងតវ៉ាសំរាប់ការប្រើប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មរិទ្យុរបស់គាត់។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០៧ ម៉ាខូនី បានបង្កើតអង់តែនវិទ្យុដំបូងសំរាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងទីក្រុងខ្លីហ្វដិន, អាយរីឡិន ជាមួយនិងទីក្រុងហ្កែស ប៊េ, ញ៉ូហ្វោនដលិន។
លោកជូលីអូ ខាវឺរ៉ា បាវេរ៉ា
លោកជូលីអូ ខាវឺរ៉ា បាវេរ៉ា បានបង្កើតវិទ្យុក្នុងប្រទេសអេស្បាញអំឡុងឆ្នាំ១៩០២។ គាត់ទទួលបានប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស, អាឡឺម៉ង់, ប៊ែលជៀម និងប្រទេសអេស្បាញ។ អំឡុងខែឧសភាដល់ខែមិថុនា លោកខាវឺរ៉ា បានទទួលការអោយពរពីកងទ័ពអេស្បាញ, បានចូលរួមការប្រគល់ដំនែងនៃវិទ្យុទូរលេខរបស់លោកម៉ាខូនី នៅបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស, ហើយលោកបានអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដោយខ្លួនរបស់គាត់។ គាត់ចាប់ផ្ដើមសហការជាមួយលោកម៉ាខូនី ចំពោះដំណោះស្រាយនៃប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងឥតខ្សែ, ទទួលបានប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មខ្លះៗនៅចុងឆ្នាំ១៨៩៩។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៩ លោកខាវឺរ៉ា ដែលបានធ្វើការជាមួយលោកម៉ាខូនី និងជំនួយការរបស់គាត់ បានដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកៗនៃទូរលេខឥតខ្សែ និងទទួលបានប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មដំបូងក្នុងចុងឆ្នាំ១៨៩៩នោះ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា,១៩០២, លោកខាវឺរ៉ា បានរកឃើញម៉ាស៊ីនទូរលេខឥតខ្សែអេស្បាញ និងសាជីវកម្មទូរស័ព្ទ ហើយបានទិញសំរាប់សាជីវកម្មរបស់គាត់ ដែលគាត់ទទួលបានប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្មក្នុងប្រទេសអេស្បាញ, ប៊ែលជៀម, អាឡឺម៉ង់ និងប្រទេសអង់គ្លេស់។ គាត់បានបង្កើតវិទ្យុទី២ និងទី៣ក្នុងប្រវត្ដិសាស្រ្ដក្នុងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩០១-១៩០២ ដោយថែរក្សាការបញ្ជូនសាររវាងទីក្រុងតារីហ្វា និងគីអ៊ូតា សំរាប់តភ្ជាប់គ្នាពីរបីខែ ហើយរវាងទីក្រុងជីវៀ និងអាយប៊ីសា។ នេះគឺបន្ទាប់ពីម៉ាខូនីបានបង្កើតសេវាកម្មវិទ្យុទូរលេខរវាងប្រទេសកោះវ៉ាយ និងប្រទេសប៊ូនេម៉ាវស្ស ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៨។ ដូចនេះលោកខាវឺរ៉ាទទួលបាននូវជោគជ័យក្នុងការងារក៏ពិតមែន ប៉ុន្ដែវិទ្យុទូរលេខរបស់គាត់បានបញ្ឈប់ភ្លាមៗ, មូលហេតុទាំងអស់នោះមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេ រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ម៉ាខូនីចក្រភពអង់គ្លេស
ការប្រើប្រាស់ប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្ម។​ក្រុមហ៊ុន ម៉ាក្រូនីស របស់ចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៨៩៧ និងបានចាប់ផ្តើមធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថានីយ៍នៅឆ្នេរសមុទ្រនិងនាវានៅសមុទ្រ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានយល់ស្របជាមួយសាខា ម៉ាក្រូនី របស់អាមេរិក មានការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅលើនាវាមកកាន់ការទំនាក់ទំនងនៅឆ្នេរសមុទ្រ។ វាបានដំណើរការជាច្រើនរបៀបនៃទូរស័ព្ទនិងទូរសារបស់ជនជាតិអាមេរិកដែលបានដំណើរការរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៣ ម្ចាស់របស់បរិក្ខានិងការបដិសេដ្ឋក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមហ៊ុនដែលមិនមែនជាដៃគូររបស់ក្រុមហ៊ុនម៉ាក្រូនី បានផ្គត់ផ្គងបរិក្ខានាវា។ នៅក្នុងខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩១២ បន្ទាប់ពីនាវាទីតានិចជួបគ្រោះមហន្តរាយ បំណុលគឺបានកើនឡើងាការផលិតរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉ាក្រូនីបានដំណើរការ ពិភពលោកថ្មីមួយជាមួយនិងគោលបំណងការបង្កើតរោងចក្រនៅដងវិថី ញ៉ូវស្ត្រីតនៅក្នុងរដ្ឋ ឆេលហ្វត និងនៅឆ្នាំ១៩៣២ ក្រុមហ៊ុនម៉ាក្រូនីបានស្រាវជ្រាវនៅទីពិសោធន៍។ ការច្នៃប្រឌិតជាច្រើនបានកើនឡើងពីគុណភាពនៃវិទ្យុ ហើយអ្នកដែលស្រលាញ់សិល្បៈបានសាកល្បងប្រើវិទ្យុ ទាំងនោះគឺជាជំហានដំបូងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយដែលបានគ្រោងទុក។
វិទ្យុទទួលសំលេង
ការប្រើប្រាស់ប្រកាសនីយប័ត្រតក្កកម្ម។​ក្រុមហ៊ុន ម៉ាក្រូនីស របស់ចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៨៩៧ និងបានចាប់ផ្តើមធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថានីយ៍នៅឆ្នេរសមុទ្រនិងនាវានៅសមុទ្រ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានយល់ស្របជាមួយសាខា ម៉ាក្រូនី របស់អាមេរិក មានការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅលើនាវាមកកាន់ការទំនាក់ទំនងនៅឆ្នេរសមុទ្រ។ វាបានដំណើរការជាច្រើនរបៀបនៃទូរស័ព្ទនិងទូរសារបស់ជនជាតិអាមេរិកដែលបានដំណើរការរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៣ ម្ចាស់របស់បរិក្ខានិងការបដិសេដ្ឋក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមហ៊ុនដែលមិនមែនជាដៃគូររបស់ក្រុមហ៊ុនម៉ាក្រូនី បានផ្គត់ផ្គងបរិក្ខានាវា។ នៅក្នុងខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩១២ បន្ទាប់ពីនាវាទីតានិចជួបគ្រោះមហន្តរាយ បំណុលគឺបានកើនឡើងាការផលិតរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉ាក្រូនីបានដំណើរការ ពិភពលោកថ្មីមួយជាមួយនិងគោលបំណងការបង្កើតរោងចក្រនៅដងវិថី ញ៉ូវស្ត្រីតនៅក្នុងរដ្ឋ ឆេលហ្វត និងនៅឆ្នាំ១៩៣២ ក្រុមហ៊ុនម៉ាក្រូនីបានស្រាវជ្រាវនៅទីពិសោធន៍។ ការច្នៃប្រឌិតជាច្រើនបានកើនឡើងពីគុណភាពនៃវិទ្យុ ហើយអ្នកដែលស្រលាញ់សិល្បៈបានសាកល្បងប្រើវិទ្យុ ទាំងនោះគឺជាជំហានដំបូងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយដែលបានគ្រោងទុក។
សិទ្ធអនុញ្ញាតអោយស្ថានីយ៍វិទ្យុផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ
សំនួរដំបូងដែលសិទ្ធឯកជន(ខេឌីខេអា)ចំពោះស្ថានីយ៍វិទ្យុក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច គឺមានចំលើយច្រើនជាងមួយ និងអាស្រ័យទៅលើនិឃន្ដសាស្រ្ដ។ ចំលើយដែលស្របទៅនឹងសំនួរដំបូងនេះ គឺអាស្រ័យទៅនឹងការរៀបចំកម្មវិធីបានទៀងទាត់។
កាលបរិច្ឆេតនៃស្ថានីយ៍វិទ្យុដំបូង
នេះគឺជាការស្តាប់ពីស្ថានីវិទ្យុនៅក្នុងការផ្សព្វផ្សាយជាបណ្តាញ ជា AM និង FM។ ប្រព័ន្ធតេលេក្រាមវិទ្យុជាមួយការមិនបានបញ្ជូនសម្លេងដេលជាការស្តាប់)។ ពួកគេបានបញ្ចូលទាំងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ជាសារធារណៈនិងមិនយកកម្រៃ។
ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកាណាដា
បញ្ជីនេះលម្អិតការមកដល់នៃវិទ្យុនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកាណាដា
ឃុំត្បែងទៀន
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។
រដ្ឋបាល
នេះមាន ៦ភូមិ ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកណ្តាលស្ទឹង
ម៉ូសូវសេ
ម៉ូសូវសេ (Mošovce) (1380 នាក់) គឺជា ភូមិ​​ ភូមិមួយក្នុងចំនោមភូមិធំៗ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Turiec Region របស់ប្រទេស ស្លូវ៉ាគី ។ កន្លែង​នេះ ពុំ​មែនមាន​រឿង​រ៉ាវសំបូរ​បែប​ ដោយ​សារមាន​វិមាន​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ នោះ​ឡើយ​ ប៉ុន្តែ គឺដោយ​សារ គេសរសេរ​ប្រវត្តិ​ភូមិ​នេះ តាំងពី​៧៧០​ឆ្នាំ​មកម្ល៉េះ ។ សំណេរ​ដំបូងៗ​ ស្ដីអំពីភូមិប្រមាណជា នៃកណ្ដាល ឆេកូស្លូវ៉ាគី ព្រមនឹង ចំនួនច្រើន ដែលជាប្រវត្ដិសាស្ដ្រ បូជនីយ ស្ថាន, និង ស្រុកកំណើត អធិក Slovak អ្នកសរសេរ, Ján Kollár។ មឞវជ
ហ្គលអិរអអា
Commons:Mošovce
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆេកូស្លូវ៉ាគី
ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់
ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់មាន៨ ឃុំ ៖
និរុត្តិសាស្ត្រ
() ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្ត ស្ទឹងត្រែង ដែលមានរដ្ឋបាល ៨ឃុំ និង ភូមិ៖27
មេីលផែនទី ស្រុកថាឡាបរិវាត់
ចក្រព័ត្រ
ព្រះបាទចក្រព័ត្រ (សំស្ក្រឹត: ចក្រវរ្តិ​ន៑) (គ.ស ៩៥១-១០០១) រជ្ជកាល (គ.ស ៩៧២-១០០១) កាលដែល​ព្រះបាទស័ង្ខចក្រ​ ​ឬស្ដេច​គម្លង់ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​១៥​ ​ចូល​ទិវង្គត​ ​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះ​អង្គ​ ​បាន​ឡើង​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​បន្ដ​ពី​ព្រះ​បិតា។​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​ជន្ម​ ​២១​ វស្សា។
ពិធី​អភិសេកព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ ​បាន​ប្រារព្ធ​យ៉ាង​ឱឡារិក​នៅ​ថ្ងៃ ​៣​កើត ខែចេត្រ​ ​ឆ្នាំវក​ ​ព.ស ​១៥១៦ ត្រូវជា​ ​ម.ស ​៨៩៤ ច.ស​ ៣៣៤ និង​ត្រូវជា​ ​គ.ស​ ៩៧២ ព្រះ​អង្គជា​ស្ដេច​ខ្មែរ​ទី​១៦​ ​ហើយ​មាន​ព្រះ​បរម​នាម ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ចក្រព័ត្រាធិរាជ​ ​បរមបពិត្រ។​ ​ព្រះ​អង្គ​គង់​ ​និង​មាន​បរមរាជវាំង​ ​នៅ​មហានគរ​ដដែល។​
ព្រះរាជបុត្រ និង រាជវង្ស
ព្រះបាទ​ចក្រព័ត្រ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​ពីរ​ព្រះ​អង្គ។​ ​បុត្រ​ច្បង​ព្រះ​នាមបទុមកុមារ​ ​ប្រសូត​នៅ​ឆ្នាំឆ្លូវ។​ ​ព្រះរាជបុត្រ​បន្ទាប់​ព្រះ​នាម​សិរីកុមារ​ ​ប្រសូត​នៅ​ឆ្នាំរកា​ ​ច.ស ​៣៥៩។ ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ អ្នក​ម្នាង​កែវ ​មហេសី​មួយទៀត​របស់​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ក៏​មានគភ៌​ដែរ​ ​គឺ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំជូត​ ​ព.ស ​១៥៤៤ ត្រូវជា​គ.ស ​១០០០។
ព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងរាជ្យ
សម័យមួយ ​ ​ព្រះរាជា​បាន​ចេញ​បញ្ជា​ឲ្យ​នាម៉ឺន​មុខមន្ដ្រី​កេណ្ឌ​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ ​គ្រប់​ខេត្ដ​ខណ្ឌ​សម្រាប់​យក​មក​កាប់​ឈើ​សាងសង់​ព្រះ​បរមរាជវាំង​ ​និង​បាចទឹក​សំអាត ស្រះ​ អូរ​ ប្រឡាយ​ តូច​ធំ​ក្នុង​ព្រះ​នគរ។​ ​ព្រឹត្ដិការណ៍​កំណែន​នេះ​ ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ទាំងស្រី​ទាំងប្រុស​ ​ខឹងសម្បា​ក្ដៅក្រហាយ​គ្រប់ៗ​គ្នា ។​ ​ដោយសារ​ខ្លាច​អំណាច​ស្ដេច​ ​ខ្លាច​ទទួល​ទោសពៃរ៍​ ម្នាក់ៗ​ចេះ​តែ​ខំ​ខាំមាត់​សង្កត់​ធ្មេញ​គោរព​ធ្វើ​តាមតែ​បញ្ជា ។​
ក្នុង ​ចំណោម​ប្រជាជន​កំណែន​ទាំងនោះ​ ​មាន​បុរស​កំលោះ​ម្នាក់​ ​មាឌ​មាំ​ធំ​សម្បុរ​ខ្មៅ​ ​ឈ្មោះ​នាយ​គ្រញូង។​ ​ថ្ងៃមួយ​ ​នាយ​ញូង​ត្រូវ​ដល់​វេន​នៅ​ចាំ​ជំរុំ​ ​ហើយ​មាន​ភារកិច្ច​ដាំ​ស្ល​ចម្អិនម្ហូប​អាហារ​សម្រាប់​ក្រុម​កំណែន​ឯទៀត​ដែល ​ចេញ​ទៅ​បំពេញការងារ។​ ​ដាំបាយ​ឆ្អិន​កាលណា​ ​នាយ​ញូង​រក​អ្វី​មក​ជ្រួយបាយ​មិន​បាន​ ​នាយ​ងាកឆ្វេង​ងាកស្ដាំ​ ​ស្រាប់តែ​ក្រឡេក​ទៅ​ប្រទះ​ឃើញ​មែក​ដើម​រកា​ខ្មៅ​ ​នាយ​ក៏​ឈោង​ចាប់​យក​មែក​ដើម​រកា​ខ្មៅ​នោះ​ ​មក​ជ្រួយបាយ។​ ​រំពេច​ភ្លាម​នោះ​ ​បាយ​សស្គុស​ក៏​ប្រែ​ពណ៌​ទៅ​ជា​ខ្មៅ។​ ​ដោយ​ក្ដី​ហេវ​ហត់​ ​និង​ឃ្លាន​ផង​ ​នាយ​ញូង​ក៏​កាយ​ញាត់ៗ​ ​បរិភោគ​បាយ​ពណ៌​ខ្មៅ​នោះ​ទាល់តែ​អស់រលីង​ពី​ខ្ទះ។​ ​បន្ទាប់​មក​ ​នាយ​ញូង​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​ដាំបាយ​ថ្មី​សម្រាប់​សមាជិក​កំណែន​ឯទៀត។​ ​តែ​ម្ដងនេះ​ ​ដល់​នាយ​រក​មែកឈើ​ដើម​រកា​ខ្មៅ​នោះ​មក​ជ្រួយបាយ​ ​ស្រាប់តែ​មែក​នោះ​បាត់​ស្រមោល​រក​មិនឃើញ​ ​មែក​ដើម​រកា​ខ្មៅ​ដែល​បាត់​ទៅ​នោះ​ ​គេ​មិនដឹង​ឡើយ​ថា​ជា​អន្ដរាគមន៍​ ​ទេព្តា​ ​ឬ​ខ្មោច​អារក្ស​ ​យក​មក​ដាក់​ ​ហើយ​លាក់​បំបាំង​យក​ទៅ​វិញ? ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​ក្នុងស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល​ បាន​កត់ត្រា​ទុក​មក​ថា​ ​ដោយ​គុណបុណ្យ​បារមី​នាយ​ញូង​ត្រូវ​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​ទើប​បានជា​ទេវតា​ចុះ​ មក​ជប​បណ្ដុះ​ឲ្យ​មាន​ដើម​រកា​ខ្មៅ​ ​ដុះ​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​កន្លែង​ដែល​ពួក​កំណែន​របស់​នាយ​បោះជំរុំតាំងទី។​ ​ហើយ​នាយ​ញូង​ធ្លាប់​បាន​បង្គាប់​ឲ្យ​កូនចៅ​ក្រោម​បង្គាប់​ ​កាប់​ដើម​រកា​នោះ​ធ្វើ​ជា​ឧស​ដុត ​នៅ​សល់​តែ​ខ្លឹម​ដើម​រកា​ខ្មៅ​ទេ​ ​ដែល​គេ​មិន​ទាន់​ដុត។ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បានជា​នៅ​ពេល​ខ្វះ​វែក​ជ្រួយបាយ​ ​នាយ​ញូង​លូកដៃ​ចាប់​យក​ខ្លឹម​រកា​ខ្មៅ។​ ​គ្រានោះ​នាយ​ញូង​អាយុ​ ២១ ​ឆ្នាំ។​
គ្រាន់តែ​ បរិភោគ​បាយ​នោះ​ឆ្អែត​ ​នាយ​ញូង​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​មាន​កម្លាំង​ខ្លាំងក្លា​ ​កើនឡើង​ប្រឹសៗ​ជា​លំដាប់​ ​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន។​ ​គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​នាយ​ញូង​ចាប់​ទាញ​ពត់​មែក​ដើមឈើ​ទាល​ ​យក​មក​ដាក់​ព្យួរ​សង្រែក​បាយ​ ​ទើប​នាយ​ដឹង​ថា​មានកម្លាំង​ខ្លាំង​អស្ចារ្យ​ស្មើនឹង​ដំរីសារ​ ប្រាំពីរ។​ ​នាយ​ញូង​អាច​ពត់​កាច់​ ​និង​ដក​ដើមឈើ​ទាល​បាន​យ៉ាង​ស្រួល​មិនបាច់​ខំ។​ ​ក្រុម​កំណែន​ទាំងអស់​ កាលបើ​បានឃើញ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​បារមី​នាយ​ញូង​ ​ក៏​នាំ​គ្នា​បាក់បប​ខ្លបខ្លាច​ ​កោតស្ញប់ស្ញែង​ ​គោរព​បូជា​ទុកជា​អ្នកមាន​បុណ្យ។​ ​ម្នាក់ៗ​យល់​ ​និង​ជឿ​ថា​នាយ​ញូង​ជា​តួអង្គ​ព្រះបាទ​ធម្មិក​ ​ដែល​យាងចុះ​មក​ចាប់កំណើត​ជា​មនុស្សលោក​ ​ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​ ​និង​លើក​ស្ទួយ​ដង្ហែ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។​ ​ប្រជាជន​កំណែន​ទាំងនោះ​នាំ​គ្នា​សុំ​ចុះចូល​ ​បម្រើ​នាយ​ញូង​ ​ហើយ​សុំ​តែងតាំង​ឲ្យ​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច។​
នាយញូង​មាន​ដើម​កំណើត​នៅ​ស្រុក​សួនមង្ឃុត។​ ​ឪពុក​ឈ្មោះ​សួន​ ​ម្ដាយ​ឈ្មោះ​សែន។​ ​មុន​នឹង​នាយ​ញូង​មក​ទំ​ពោះ​ម្ដាយ​ បុរស​ជា​ឪពុក​បាន​សុបិន​ឃើញ​ព្រះ​កាល​ (ជា​ព្រះ​អាទិទេព​ផ្នែក​កាល​វេលា ឬ​ក៏​ជា​មច្ចុរាជ) យក​ដាវ​មក​ហុច​ប្រគល់​ឲ្យ។​ ​លោកគ្រូ​ចៅអធិការ​វត្ដភ្នំ​ ​បាន​ទស្សន៍​ទាយ​ថា​ ​ប្ដី​ប្រពន្ធ​គាត់​នឹង​បានកូន​ប្រុស។​ ​កូនប្រុស​នោះ​នឹង​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ ​តែ​មិន​បាន​អាយុ​វែង​ទេ។​ នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​មាន​ផ្ទៃពោះ​ ​នាង​សែន​តែង​ចង់​បរិភោគ​ប្រមាត់ដី​ (ជា​រុក្ខជាតិ​ម្យ៉ាង​តូច​ទាប​ដូច​ស្មៅ​ ​ពណ៌​បៃតង​ ​គ្មាន​ផ្កា​ទេ​ ​ហើយ​ដែល​តែងតែ​យក​មក​ដាំ​ជាប់​គ្នា​រដឹក​លំអតាម​សួនច្បារ​ ជា​ស្មៅ​ពួក​ប្រមាត់​កង្កែប មាន​រស​ល្វីង​ឆ្អិត​ស្រដៀង​នឹង​រស​ទឹក​ប្រមាត់ ប្រើ​ជា​បន្លែ​ស្ល​ស្រឡក់​បាន រាប់​អាន​ថា​ជា​សម្ល​កែ​រោគ​គ្រុន​ស្រៀវ) នាយ​សួន​ជា​ប្ដី​តែងតែ​ទៅ​កាត់​បះ​យក​មក​ចម្អិន​ធ្វើ​អាហារ​ឲ្យ​ប្រពន្ធ​ បរិភោគ​តាម​ចំណង់​ជា​ប្រក្រតី។​ ​គ្រប់​ថ្ងៃខែ​ពេលវេលា​កាលណា​ ​ថ្ងៃ​ ៦​កើត​ ​ខែ​ពិសាខ​ ​ឆ្នាំថោះ​ ព.ស ​១១៥៤​ ​និង​ត្រូវជា ​គ.ស​ ៦១២​ ​នាង​សែន​សម្រាល​បាន​កូន​ប្រុស​មួយ​ឈ្មោះ​ញូង។​ ​ទារក​នោះ​មាន​សម្បុរ​ខ្មៅ​ស្រអែម​ស្វាយ​ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ម្ដាយ​ឪពុក​ ដាក់​ឈ្មោះ​ថា​ ​«អា​ញូង»។ ធំ​បន្ដិច​នាយ​ញូង​បាន​ទៅ​រៀនសូត្រ​ស្វាធ្យាយ​​នៅ​វត្តភ្នំ​ជាមួយនឹង​ លោកគ្រូ​ចៅអធិការ។​
ក្នុង​ឆ្នាំ​ដែល​ ព្រះមហាក្សត្រ​តម្រូវ​ឲ្យ​កេណ្ឌ​កៀរប្រជារាស្ដ្រ​មក​កាប់​ឈើ​ ​ជញ្ជូន​ថ្ម​ ​នាយ​ញូង​ត្រូវ​បាន​ចៅហ្វាយខេត្ដ​ចាត់​ឲ្យធ្វើ​ជា​មេ​រយ​ពួក​កំណែន​ ​ហើយ​បញ្ជូន​ទៅ​បំពេញ​ការងារ​ឯ​មហានគរ។​ ​នាយ​ត្រូវ​គេ​បង្គាប់​ឲ្យ​ទៅ​កាប់​ឈើ​ ​និង​ជញ្ជូន​ថ្ម​នៅ​ជើងភ្នំ​ដងរែក​ ​ក្រុម​កំណែន​ខ្លះ​ទៀត​ក៏​មាន​ទៅ​ធ្វើការ​ឯ​ភ្នំ​គូលែន​ដែរ។​
នៅ ​ពេល​ដែល​នាយ​ញូង​កំពុង​តែ​មានកម្លាំងង​កើន​មហិមា​ដូច​ដំរីសារ​ទាំង​ប្រាំពីរ​ ​ស្រាប់តែ​មាន​ដំបង​មួយ​បាន​លេច​ចេញ​មក​យ៉ាង​អស្ចារ្យ។​ ​នាយ​ញូង​រើស​យក​ដំបង​នោះ​មក​ធ្វើ​ជា​អាវុធ​ ​គឺជា​ដំបង​ឈើ​គ្រញូង​ ​មាន​ប្រវែង​ប្រាំ​ហត្ថ​មួយ​ចំអាម។ នាយ​ញូង​ចាប់​យក​ដំបងគ្រញូង​មក​គ្រវី​ ​វិល​ញាប់​ស្មេ​ដូច​កងចក្រ​ ​ហើយ​នាយ​ក៏​អាច​ហក់លោត​បាន​កម្ពស់​ដល់​ទៅ​ ១៥​ ហត្ថ​ដែរ។​ ​មនុស្ស​ម្នា​ទាំងឡាយ​ដែល​បានឃើញ​ឫទ្ធិ​ចេស្ដា​នាយ​ញូង​ខ្លាំង​អស្ចារ្យ​ ដូច្នេះ​ ​បាន​នាំ​គ្នា​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​ថា​ ​«ដំបងគ្រញូង» ជាប់​រៀង​រហូត​មក។​ ​ដឹង​ច្បាស់​ថា​ខ្លួន​មានកម្លាំង​ខ្លាំងក្លា​ ​ពូកែ​លើស​អស់​មនុស្ស​ធម្មតា​ ​ហើយ​មាន​ឫទ្ធិ​បុណ្យ​អំណាច​ ​នាយ​ញូង​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​បែកគំនិត​ ​ចង់​សោយរាជ្យ​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​ ​ដូចដែល​ក្រុម​ជន​កំណែន​បាន​ស្នើ​សុំ។​ ​នាយ​ញូង​ស្រែក​ប្រកាសប្រាប់​ពួក​កំណែន​ទាំងអស់​ឲ្យ​ឈប់​កាប់​ឈើ​ ដែល​សម្រាប់​យក​ទៅ​សង់​ព្រះរាជវាំង​ស្ដេច។​ ​ក្រុម​កំណែន​ទាំងអស់​ត្រូវ​កាប់​ឈើ​ធ្វើ​ដំបង​ព្រនង់​ ​នាំ​គ្នា​ប្រដាប់​អាវុធ​មានកាំបិត​ ដាវ​ លំពែង​ ​ពូថៅ​ ​ព្រួញ ​ធ្នូ​ ស្នា​ ​ហើយ​នាំ​គ្នា​រៀបចំ​ហ្វឹកហ្វឺន​ជា​កងទ័ព​ ​ដើម្បី​ចេញដំណើរ​ទៅ​ព័ទ្ធ​​វាយ​វាំង​ប្រហារ​ស្ដេច​ចក្រព័ត្រ។​ ​ប្រជាជន​ទាំងអស់​បាន​ស្មោះស្ម័គ្រ​នាំ​គ្នា​មូលមី​ដើរ​តាម​ ដំបងគ្រញូង។​ ​ដូច្នេះ​ ​គេ​អាច​រួច​ពី​កំណែន​ ​លែង​ហត់នឿយ​កាប់​ឈើ​ជញ្ជូន​ថ្ម​បម្រើ​ស្ដេច​ទៀត។​
ដំបងគ្រញូង ​លើកទ័ព ​១០​ ម៉ឺន​នាក់​ច្បាំង​ឡោម​ព័ទ្ធ​ព្រះមហានគរ​ (ចំនួន​កងទ័ព​ដំបងគ្រញូង ​ ​ដែល​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​បាន​ផ្ដល់)។ ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ ​គ្រានោះ​ដែល​កំពុង​តែ​មាន​ជំងឺរោគាព្យាធិ​ជា​ទម្ងន់​ ​បាន​ចែក​ទ័ព​ជា​ពីរ​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ទប់ទល់​នឹង​ដំបងគ្រញូង។​ ​ទ័ព​ផ្នែក​ទី​មួយ​ ត្រូវ​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ទីក្រុង​ ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឈម​មុខ​ផ្ទាល់​នឹង​សត្រូវ​ ​ឯ​ទ័ព​ផ្នែក​ទី​ពីរ​វិញ​ ត្រូវ​នៅ​ប្រចាំការ​ ​ការពារ​រាជធានី​ ​ការ​បះ​ទង្គិច​រាំងជល​គ្នា​រវាង​កងទ័ព​ទាំង​ពីរ​មាន​សភាព​ខ្លាំងក្លា​គួរ​ ឲ្យ​រន្ធត់។​ ​ទាហាន​ពល​សេនា​ទាំង​សងខាង​ស្លាប់​ ​និង​របួស​ជា​ច្រើន​មី​ដេរដាស។​ ​ប៉ុន្ដែ​មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​ទ័ព​ដំបងគ្រញូង​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​មាន​ប្រៀប​ជាង​ ​ហើយ​ក៏​យក​បាន​ជោគជ័យ​កម្ទេច​អស់​ទ័ព​ទី​១​របស់​ស្ដេច។​ ​ដំបងគ្រញូង​វាយ​សម្រុក​រុល​តទៅ​មុខ​ទៀត​ ​រហូត​ដល់​ទៅ​ព័ទ្ធ​ជុំ​ជិត​ព្រះ​មហានគរ។​ ​ខាង​ព្រះមហាក្សត្រ​ ​នៅ​សល់​តែ​កងទ័ព​ទុក​សម្រាប់​ការពារ​ទីក្រុង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។​ ​ទោះបី​ដូច្នេះ​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​កងទ័ព​របស់​ដំបងគ្រញូង​នៅ​តែ​ពុំ​ទាន់​វាយ​ដណ្ដើម​យក​រាជធានី​បាន​ជ័យ​ ជំនះ​ផ្ដាច់​ព្រ័ត​ទៀត។​ ​ក្នុង​ឱកាស​នោះ​ ​ដំបងគ្រញូង​ចាត់​ពល​សេនា​គ្រប់​រូប​ឲ្យ​ប្រដាប់​មាន​ជាប់​នឹង​ខ្លួន​នូវ​ ចន្លុះ​ ​និង​ជ័រ​ឈើ។ ​យប់​ជ្រៅ​កណ្ដាល​អាធ្រាត្រ​ឈាន​ចូល​មក​ដល់​កាលណា​ ​ដំបង​គ្រញូង​ក៏​បញ្ជា​ឲ្យ​រេហ៍ពល​ទាំងអស់​វាយប្រហារ​សន្ធប់​សន្ធាប់​យ៉ាង​ គគ្រឹកគគ្រេង​ ​ដាក់​ជណ្ដើរ​លោត​ផ្លោះ​ឡើង​កំពែង​មហានគរ​យ៉ាង​រហ័ស​រហួន​ ​ហើយ​ចាក់​ស្រោចស្រព​គប់​ដុត​ជ័រ​ឈើ​បោះ​ចូល​ទៅ​លើ​ផ្ទះសម្បែង​ក្នុង​បរិវេណ ​ក្រុង​ ​មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​ ​កងទ័ព​ព្រៃ​របស់​ដំបងគ្រញូង​ក៏​វាយ​កម្ទេច​ទ្វារ​មហានគរ​បាន​ដោយ​ជោគជ័យ​ ​ហើយ​ក៏​រត់​ស្រ​សម្រុកចូល​វាយលុក​រុល​ប្រហារ​កាប់​ចាក់​សម្លាប់​យ៉ាង​សាហាវ ​ឥត​ត្រា​ប្រណី​ ​កងទ័ព​ព្រះរាជា​ ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ស្លូតត្រង់​ ​ទាំងស្រី​ទាំងប្រុស​ទាំងចាស់​ទាំងក្មេង។​ ​គ្រានោះ​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ ​ដែល​កំពុង​តែ​មាន​ជំងឺ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ផ្ទំ​នៅ​លើ​ព្រះ​ទែន​ កាលបើ​ឮ​សូរ​អាវុធ​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​ ​ឮ​សូរ​ភ្លើង​កំពុង​ឆាបឆេះ​ព្រះ​បរមរាជវាំង​ ​ឮ​សូរ​សំឡេងសម្រែក​ហ៊ោកញ្ជ្រៀវ​អឺងកង​លាយឡំ​ទៅ​ដោយ​ការ​យំយែក​ស្រែក​ឈឺ​ ចុកចាប់​ ​ព្រះ​អង្គ​ខំប្រឹង​ងើបឈរ​ ​ដក​ព្រះ​ខ័ន​រក​ចេញ​ទៅ​តស៊ូ​តែ​ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​ដួល​ធ្លាក់​មក​លើ​ព្រះ​ ក្រឡាបន្ទំ​សុគត​ក្នុង​គ្រានោះ​ទៅ។​
កាលនោះ ​ព្រះ​បទុមកុមារ​ ​បុត្រ​ច្បង​ព្រះបាទ​ចក្រព័ត្រ​ ​ដែល​ទើបតែ​បាន​អាយុ​​ ១៣​ វស្សា​ភ័យភិត​ឥត​ឧបមា ហើយ​បាន​គេច​លួច​រត់​ផុត​ពី​កណ្ដាប់ដៃ​ពួក​ស្ដេច​ដំបងគ្រញូង​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ទៅ​សាង​ផ្នួស​ជា​សង្ឃ​ក្នុង​ព្រៃ​ភ្នំ​ក្រម​ថ្ម ​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក។ ​គេ​បានដឹង​ថា​ព្រះ​អង្គ​មិន​ដែល​ទាក់ទង​ ​ឬ​និមន្ដ​ចេញចូល​ស្រុកភូមិ​អ្នកស្រុក​ឡើយ។​ ​គេ​បានដឹង​ទៀត​ថា​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​រៀន​ចេះ​ចង​ចាំ​គ្រប់​សិល្ប៍សាស្ដ្រ​ ​វេទមន្ដ​វិជ្ជាការ​ខ្លាំងពូកែ​អស្ចារ្យ។​
ចំណែក ​ព្រះរាជបុត្រ​ទី​២​ ​ព្រះ​សិរិកុមារ ​ដែល​ទើបតែ​បាន​ព្រះ​ជន្ម​ ៥ ​វស្សា​ ​ជាមួយនឹង​មេដោះ​ខំ​រត់​ពួន​គេច​វាស​វាង​យករួចខ្លួន​ដែរ​ ​តែ​រត់​មិន​ផុត​ ​ត្រូវ​ក្រុម​សេនា​ដំបងគ្រញូង​ចាប់​បាន។ ​ព្រះ​សិរិកុមារ​ត្រូវ​ពល​សេនា​ទាំងនោះ​ចាប់​ក្រវាត់​បោះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ ភ្នក់ភ្លើង​ដុត​សម្លាប់។​ ​នាកាល​នោះ​ពេល​ល្ងាច​ព្រលប់​យប់​បន្តិច​ទៅ​ហើយ​ ​ហេតុតែ​សំណាង​បុណ្យ​បារមី​មក​ជួយ​ទាន់​ ​ស្រាប់តែ​ពល​ទាហាន​មួយ​ក្រុម​មក​ដល់​ ​មើលឃើញ​ប្រទះ​នឹង​ភ្នែក​ ​ក៏​កើត​មានចិត្ដ​សង្វេគ​អាណិតអាសូរ​ ​នាំ​គ្នា​លួច​ទាញ​អូស​ព្រះ​សិរិកុមារ​ចេញពី​ភ្លើង​យក​មក​លាក់​ទុក​ក្នុង​ គុម្ពោត​ព្រៃ​ ​ហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​រត់​បាត់ទៅ។​ ​ព្រះ​អង្គ​មិន​សុគត​ទេ​ ​គ្រាន់តែ​ត្រូវ​ភ្លើង​ឆាបឆេះ​ ​រលេះរលួយ​ ​មាន​ដំបៅ​ស្លាកស្នាម​ពាសពេញ​រាង​កាយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។​
បន្ទាប់ ​មក​ចៃដន្យ​អ្វី​ ​មាន​ព្រះសង្ឃ​មួយ​ក្រុម​និមន្ដ​កាត់​មក​តាម​នោះ​ទៀត​ ​បាន​យល់​បានឃើញ​ព្រះ​សិរិកុមារ​ក្នុង​សភាព​ដ៏​សែន​ខ្លោចផ្សារ​ដូច្នេះ​ ​ព្រះសង្ឃ​ក៏​កើត​មានចិត្ដ​មេត្ដាករុណា ​រើស​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹម​បីបាច់​ថែរក្សា។​ ​អស់​កាល​យូរ​បន្ដិច​មក​ ​ដំបៅ​រាជកុមារ​ក៏​បានជា​សះស្បើយ។​ ​តែដៃជើង​របស់​ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​ឡើង​ក្រញីង​ក្រញង់​ ​រួញ​ជាប់​គ្នា​រក​ងើប​ដើរ​មិនកើត​ ​ដើម្បី​នឹង​ធ្វើ​ចលនា​ទៅ​មុខ​ទៅ​ក្រោយ​ ​ទៅ​ឆ្វេង​ទៅ​ស្ដាំ​ ​ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​តែ​ខំប្រឹង​រំកិល​ដោយ​គូទ​ ​ហេតុ​នោះ​ហើយ​បានជា​អ្នកផង​ទាំងពួង​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​ថា​ ព្រហ្មកិល ​អ្នកខ្លះ​ទៀត​និយម​ហៅ​ថា​ ពញាក្រែក។​
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ទន្លេ​គង្គា
នៅ​លើ​ខ្នង​ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​បុរេ​អង្គរ នៅ​ទួល​ព្រះ​ធាតុ ខេត្តតាកែវ មាន​ចារ​តួរ​អក្សរ​ជា​ភាសាបាលី​ចំនួន​ពីរ​ឃ្លា ដែលមាន​ខ្លឹមសារ​ដូចតទៅ : “ យេ​ធម្មា ហេតុ ប្រភឋា តេស​មណ​តុម ត​ថាគ​ត្រា​អវច​តេស​ង ច​យោ និ​លាធា អេវ​ម​វាតី មហា​ស​មនោ ” ។ ព្រះ​គាថា​មានន័យ​ថា : “​ចំពោះ​វត្ថុ​ទាំងឡាយ ដែល​កើតចេញ​ពី​ហេតុ (​ហេតុ​ប្រភថា​) ព្រះ​ពុទ្ធអង្គ (​តថាគត​) មាន​ព្រះពុទ្ធដិកា​ថា វត្ថុ​ទាំងនោះ​ជាហេតុ ហើយ​ព្រះអង្គ​បាន​ប្រាប់​អាថ៌កំបាំង​ដើម្បី​បញ្ចប់​ហេតុ​ទាំងនេះ ។ ព្រះអង្គ​គឺជា​អ្នក​កាន់​សាសនា​ទាំងមូល​” ។​ សូម​រំលឹក​ថា ប្រទេស​ស្រីលង្កា ដែល​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​វប្បធម៌​នៃ​ព្រះពុទ្ធ​សា​នា​ហិន​យាន ដ៏​មហា​រុងរឿង​ថ្កុំថ្កើង បាន​ជះឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​បំផុត លើ​ជ្រោយ​សុវណ្ណ​ភូមិ​ចាប់តាំងពី​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​១ នៃ​គ​.​ស ។ ដូចនេះ តាម​របកគំហើញ​នេះ​ស​ឲ្យឃើញថា ការប្រើ​ភាសាបាលី​ចុង​ស​វត្សរ៍​ទី​១២ ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​១៣ នៃ​គ្រិស្តសករាជ​ដែល​ជា​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទម្រង់​នយោបាយ​វប្បធ​ម៌ និង​សាសនា នៅក្នុង​អតីត​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា នា​សម័យអង្គរ​នោះ ត្រូវ​បាន​ផ្ដើមឡើង​នា​សម័យ​បុរេ​អង្គរ​យ៉ាង​ប្រាកដ ។​ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​វត្តមាន​នៃ​ការប្រើ​ភាសាបាលី នា​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ​បន្ដិច គប្បី​រំលឹក​ឡើងវិញ​ថា គេ​បាន​រកឃើញ​នូវ​ផ្ទាំង​សិលាចារឹក​មួយ​ចំនួន​ដូចជា សិលាចារឹក​នៅ​តំបន់​បារាយណ៍​ខាងលិច នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ចារ​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៣០៨ នៃ​គ​.​ស និង​សិលាចារឹក​ប្រាសាទ​កំបត់ នៅ​ខេត្ត​កំពង់ធំ នៅ​សតវត្ស​ទី​១៤ ជា​សក្ខីកម្ម ។ ក៏​ប៉ុន្ដែ​ប្រការ​នេះ ដូច​ទើប​ពោល​ខាងលើ​មិនមែន​មានន័យថា មុន​សម័យ​នេះ​បុព្វការី​ខ្មែរ​ពុំ​បាន​ស្គាល់ ឬ​និយម​ភាសាបាលី​នោះទេ ។ យ៉ាងណាម៉ិញ​កត្តា​នេះ ក៏​មិនមែន​មានន័យថា ខ្មែរ​បាន​ខ្ចី​ភាសាបាលី​តាមរយៈ​ពួក​មន និង​សៀម​នោះដែរ ។​ គឺ​ដោយសារ​មូលហេតុ​នេះហើយ​បាន​ជា​ទស្សនៈ​ដែលថា ប្រជាជន​ខ្មែរ​ទើប​តែ​ចេះ​ប្រើ​ភាសាបាលី នៃ​លទ្ធិ​ព្រះពុទ្ធសាសនា និកាយ​ថេរវាទ នៅក្នុង​អម្លុង​ស​.​វ​ទី​១៤ ជា​ការខុសឆ្គង​មួយ ដែល​យើង​ត្រូវតែ​កែតម្រូវ ទំព័រ​ប្រវត្តិសាស្ដ្រ​ខេ​មរ​ជាតិ​បានឲ្យដឹងថា លទ្ធិ​ថេរវាទ ឬ​ហិន​យាន​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​មក​នគរ​ភ្នំ ដែល​ជា​ភាគ​មួយ​នៃ​ឧបទ្វីប​សុវណ្ណ​ភូមិ តាំងពី​ដើម​ស​.​វ​ទី​១ ម្ល៉េះ ។ តាម​ទិន្នន័យ​ខាង​បុរាណវិទ្យា និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​យើង​បាន​សិក្សា​វិភាគ​ខាងលើនេះ ជនជាតិ​ខ្មែរ​ជា​អ្នក​កាន់​ព្រះពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ហិន​យាន និង​មហាយាន បាន​ចេះ​ប្រើ​ភាសាសំស្ក្រឹត និង​បាលី​ព្រមៗ​គ្នា ហើយ​ក្រោយមក​ទៀត នា​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ ទើប​ភាសាសំស្ក្រឹត​ត្រូវ​បាន​បោះសរុបសេចក្ដី​មក​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​វប្បធម៌​សាសនា​រវាង​ខ្មែរ និង​ប្រជាជន​មន នៅ​ប្រទេស​ភូមា​ក៏​ដូច​នៅ​ទ្វារ​វ​តី ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន ពុំមែន​មានន័យថា ខ្មែរ​ខ្ចី​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ​ប្រើ​ភាសាបាលី តាមរយៈ​ភូមា​ឬ​ក៏​ផ្ទុយ​ទៅវិញ ដែល​សម័យ​បុរាណ​មាន​ទឹកដី​ជាប់​នឹង​កម្ពុជា បាន​ខ្ចី​ភាសាបាលី​ខ្មែរ​នោះទេ ។ មូលហេតុ​ពិត​គឺ​ទាំង​ខ្មែរ​ទាំង​ជនជាតិ​មន ដែល​រួម ួល​នូវ​លទ្ធិ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​ពី​ស្រីលង្កា​ ដូចគ្នា តាមរយៈ​ការផ្សព្វផ្សាយ តាម​ព្រះរាជបំណង​របស់​ព្រះបាទ​អសោក ដែល​ថា​ស្ដេច​ឥណ្ឌា​ដំបូងបង្អស់​បាន​ប្រារព្ធ​ប្រតិបត្តិ​លទ្ធិ​ ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ បើ​និយាយ​ម្យ៉ាងវិញទៀត​ទំនាក់ទំនង​មិនមែន​មានន័យថា ចម្លង​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​ទេ ។ ទំនាក់ទំនង​ជា​ការបំពាន​រូបមន្ត​ថ្មី លើ​ខឿនវប្បធម៌​ចាស់ ដើម្បី​ឆ្ពោះទៅរក​វឌ្ឍនភាព​តែប៉ុណ្ណោះ ។​ ​   ​ការរកឃើញ​ព្រះ​គាថា​ខាងលើនេះ ដែល​ត្រូវបាន​ចារ​ឡើង​នូវ​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​៧ នៃ​គ្រិស្តសករាជ ដែល​សព្វថ្ងៃ​តម្កល់​នូវ​សារមន្ទីរ​ហ្គី​មេ ប្រទេស​បារាំង​គឺជា​សក្ខីកម្ម​នៃ​វឌ្ឍនភាព​នៃ​វប្បធម៌​បាលី នា​សម័យ​បុរេ​អង្គរ នៅលើ​ទឹកដី​ខ្មែរ​យ៉ាង​ប្រាកដ ៕ (​ម​.​ត្រា​ណេ​)
វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ
វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ ជាភាសាអង់គ្លេស Phnom Penh Institute of Technology គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាឯកជនដំបូងគេដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តការពីដៃគូជប៉ុន តាមរយៈមូលនិធិអាហារូបករណ៍យ៉ាម៉ាដា ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម ស្ថាបត្យកម្ម និងភាសាបរទេស។
សំណង់អគារនៃវិទ្យាស្ថានត្រូវបានជួសជុល កែលម្អរួចរាល់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០១២ និងចាប់ផ្ដើមទទួលនិស្សិតចូលរៀនជំនាន់ដំបូងក្នុងបវេសនកាលនាឆ្នាំដដែល។ វិទ្យាស្ថានដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំជាអតីតនិស្សិត ដែលសុទ្ធតែបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសមហាអំណាចឧស្សហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផលិតធនធានមនុស្សលើផ្នែកបច្ចេកទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់នៃទីផ្សារការងារ ដែលជាប្រភពនៃការទ្រទ្រង់ និងរក្សាកំណើនលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ការបណ្ដុះបណ្ដាលក្នុងកម្រិតជាសកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាជាតិមួយនេះ ភីភីអាយធី បានចាប់ផ្ដើមដោយផ្ដោតទៅលើតែបច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម តាមរយៈដេប៉ាតឺម៉ង់ចំនួនប្រាំមួយ ដែលពេញនិយមជាងគេ នោះគឺ៖ ដេប៉ាតឺម៉ង់សំណង់ស៊ីវិល ដេប៉ាតឺម៉ង់ស្ថាបត្យកម្ម ដេប៉ាតឺម៉ង់អគ្គីសនីនិងអេឡិចត្រូនិក ដេប៉ាតឺម៉ង់មេកានិក ដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រនិងព័តមានវិទ្យា និង ដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាបរទេស។
ភីភីអាយធី ក៏ជាឈ្មោះ​ថ្មីស្រឡាងមួយដែលគេឃើញមាននៅ​លើ​ទឹក​ពិសារ​បរិសុទ្ធផលិតឡើង​ដោយក្រុមហ៊ុន​ទឹកបរិសុទ្ធសុខភាពផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានចុះកិច្ចសន្យា​ផលិត និងផ្គត់ផ្គង់ទឹកកពិសារ​បរិសុទ្ធ ម៉ាក់ ភីភីអាយធី​ ជាមួយ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាភ្នំពេញ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តការជាដៃគូក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ។
លោកអ្នកអាចស្វែងរកព៌តមានបន្ថែមដោយចូលទៅក្នុងគេហទំព័ររបស់វិទ្យាស្ថាន www.ppit-edu.com ឬអាចសាកសួរព័តមានតាមរយៈអ៊ីមែល info@ppit-edu.com ភីភីអាយធី មានទីតាំងនៅ អគារលេខ ៥៤១ ផ្លូវ១០០៣ កែងផ្លូវ១៩៨៨ សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខ័ណ្ឌសែនសុខ ក្រុងភ្នំពេញ១២១០១ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
សិទ្ធ
សិទ្ធ គឺជាអ្វីៗដែលមានចែងក្នុងច្បាប់។
អំណាច
អំណាច គឺជាសមិទ្ធិផលដែលបានមកពីប្រព័ន្ធ Checks and Balacnes។
ខ្សែកោងក្លេលី
ក្នុងគណិតវិទ្យា ខ្សែកោងក្លេលី គឺជាខ្សែកោងដែលមានរាង
ខ្សែកោងប្រភេទនេះគឺស្ថិតនៅលើផ្ទៃ(ផ្ទៃមុខ)នៃស៊្វែរដែលមានកាំa\, ។
សាសនា
ប្រភេទសាសនា
សាសនាមានច្រើននៅក្នុងលោកដូចជា ព្រហ្មញ្ញសាសនានិងព្រះពុទ្ធសាសនា មានកំណើតពីប្រទេសឥណ្ឌា។ គ្រិស្តសាសនាមានប្រភពពីប្រទេសស៊ីរី អ៊ីស្លាមសាសនាមានកំណើតពីប្រទេសអារ៉ាប់ តៅសាសនាមានប្រភពពីប្រទេសចិន សិនតូសាសនាមានប្រភពពីប្រទេសជប៉ុន អ្នកតាមាប្រភពមកពីណា
ជំនឿ
ប្រជាជនខ្មែរដើមឡើយមានជំនឿលើធម្មជាតិដោយយល់ថា ធម្មជាតិទាំងឡាយសុទ្ធតែមានព្រលឹង និងមានកម្លាំងសក្តិសិទ្ធិ ដែលយើងមើលពុំឃើញ។ គេបានយកដុំថ្មជាតំណាងកម្លាំងធម្មជាតិដែលគេគោរព ហើយគេហៅដុំថ្មនោះថាអ្នកតាដូចជាអ្នកតាដី អ្នកតាទឹក អ្នកតាខ្យល់ អ្នកតាភ្លើង អ្នកតាព្រៃភ្នំជាដើម។ ក្រៅពីអ្នកតាតំណាងធម្មជាតិមានអ្នកតាតំណាងមេបា ឬបុព្វបុរសដែលបានស្លាប់ទៅហើយ ហើយនៅចាំថែរក្សា និងផ្តល់សេចក្តីសុខដល់អ្នកស្រុកដូចជាអ្នកតាដូចជា អ្នកតាដំបងដែក អ្នកតាក្រហមក អ្នកតាជំទាវម៉ៅ។ សាសនាអ្នកតានេះមិនសូវមានការលូតលាស់ទេពុំមានអត្តបទ ដែលកត់ត្រាទស្សនៈ ទ្រឹស្តីដូចសាសនាដទៃ ។
សាសនានៅប្រទេសកម្ពុជា
សាសនា ដែលសំខាន់នៅក្នុងសរវត្សរ៍ទី១ ដល់សតវត្សរ៍៣គឺ ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ គេគោរពព្រះឥសូរ ឬព្រះសិវៈជាធំគឺសិវនិយម។ ចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី៤ គេកាន់សាសនាខាងសិវៈជំនឿ និងពុទ្ធសាសនាបែបមហាយាន
រដ្ឋ
"រដ្ឋ"ប្រជាជាតិ ឬទឹកដីមួយបានចាត់ទុកជាសហគមន៍នយោបាយដែលប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្រោមរដ្ឋាភិបាលមួយ។
និយមន័យ ខៀវស្រងាត់
និយមន័យ នៃពាក្យថា វាលស្រែ ខៀវស្រងាត់ និងភ្លើងខៀវ ហេតុអ្វី យើងមិននិយាយថា វាលស្រែបៃតងស្រងាត់ ឬភ្លើងបៃតង?
រដ្ឋ
"រដ្ឋ"គឺជាបណ្ដុំទៅដោយស្ថាប័ននយោយដែរមានរចនាសម្ព័ន្ឋមួយជាក់លាក់ក្នុងនោះមានអង្កការអំណាចនយោបាយនិងការដឹកនាំវិវត្តន៍នៅលើផែនដីណាមួយ។
និយមន័យ ខៀវស្រងាត់
ការដែលសង្គមខ្មែរយើង និយមនិយាយថា វាលស្រែខៀវស្រងាត់ ឬ ភ្លើងខៀវ ជំនួសប្រយោគថា វាលស្រែបៃតងស្រងាត់ ឬ ភ្លើងបៃតង នោះ គឺបណ្តាលមកពីមូលដ្ឋានដំបូង ក្នុងការផ្តល់ជម្រៅអត្ថន័យ នៃមធុរសសោភ័ណវាចា និងជាទំនៀមទំលាប់ពិសេស របស់អ្នកស្រុកដែលមានដើមកំណើត នៅខេត្តបាត់ដំបង ដូចជា ៖
រដ្ឋ
ធាតុផ្សំដើម្បីឱ្យកើតជារដ្ឋ៖
១. ទឹកដី ២.​​ ប្រជាជន ៣. អំណាចនយោបាយ ៤. អធិបតេយ្យភាព
និរុត្តិសាស្ត្រ
រដ្ឋ នាម (បា​. សំ. រាម្រ្ត) ដែន, ប្រទេស។ និយមន័យរួមនៃពាក្យរដ្ឋ'' គឺជាសង្គមមួយ(នីតិមុគ្គលអន្តរជាតិ) ដែលមានទឹកដី ប្រជាជនរស់នៅជាអចិន្រ្តៃយ៍ និងមាននូវរបបនយោបាយមួយច្បាស់លាស់។
និយមន័យ ខៀវស្រងាត់
១/ ពណ៌ស មានន័យថា សន្តិភាព ភាពបរិសុទ្ធ ស្មោះត្រង់ ភក្តីភាព កតញ្ញូធម៌ មង្គលភាព។ ២/ ពណ៌ក្រហម តំណាងឈាម ភាពអង់អាច ការពុះពារ កំហឹង ភាពអាសន្ន ភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬមហន្តរាយដល់ជីវិត។ ៣/ ពណ៌ខ្មៅមានន័យថា កើតទុក្ខ អស់សង្ឃឹម គ្មានន័យ គ្មានផ្លូវច្រក ដោះស្រាយ ឬមរណទុក្ខ។ ៤/ ពណ៌ស្វាយ តំណាងនូវ ភាពអស់សង្ឃឹម ភាពរាយមាយក្នុងអារម្មណ៍ ភាពខ្ជីខ្ជាមិននឹងនក្នុងសតិ។ ៥/ ពណ៌ផ្កាឈូក ជាតំណាងសេចក្តីស្រឡាញ់ ភាពជិតដិតក្នុងផ្លូវមនោសញ្ចេតនា ភាពទន់ភ្លន់នៃដួងចិត្ត ឬមេត្តាធម៌។ ៦/ពណ៌លឿង តំណាងក្តីសង្ឃឹម ក្តីជឿជាក់មុតមាំ ការលើកកម្លាំងចិត្ត ការព្យាយាម។ ៧/ ពណ៌ខៀវ តំណាង ភាពក្សេមក្សាន្ត សុខសប្បាយ ភាតរមិត្តភាព គឺការរាប់អានដោយសន្តិស្មោះស្ម័គ្រ ភាពស្និទស្នាលជាបងប្អូន ជាញាតិមិត្ត ជាសន្តានមួយរយ ក្នុងភូមិស្រុកទេស ជាមួយគ្នា។ ៨/ ពណ៌បៃតង ជាពណ៌តំណាងចិត្តច្រណែន ប្រច័ណ្ឌ ប្រចាំ មើលបំណាំ និន្ទាឈ្នានីស ប្រទុស្ត។ ៩/ ពណ៌បៃតងខ្ចី មានន័យតំណាង នូវភាពពុះកញ្ជ្រោលក្នុងជីវិតយុវវ័យ ភាពភ្លើតភ្លើន ភាពក្អេងក្អាង និងភាពក្លាហាន គ្មាននរណាកាច់បំបាក់បាន។ ១០/ ពណ៌ឈាមជ្រូកឬពណ៌ខ្លឹមខ្នុរ តំណាងភាពអត់ធ្មត់ ភាពមធ្យ័តមានវិន័យ មានសណ្តាប់ធ្នាប់។ ១១/ ពណ៌ទឹកប្រាក់ ឬពណ៌សផ្លេកពណ្ណរាយ តំណាងភាពភ្លឺចិញ្ចាច នៃប្រាជ្ញាស្មារតីរបស់មនុស្ស។ ១២/ ពណ៌ទឹកមាស តំណាងបុណ្យកុសលខ្ពស់ រាសីខ្ពស់ត្រដឹមស្កឹមស្កៃ តំណាងភាពបរិបូណ៌ ទៅដោយធនធាននិងសម្បត្តិ ទាំងឡាយ មានសម្បតិគុណធម៌ សុភមង្គល ញាតិ និងទ្រព្យ។
ខ/ អ្នកនិពន្ធល្បីល្បាញ ផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ នៅជំនាន់មុន ច្រើនជាអ្នកដែលមានស្រុកកំណើត នៅខេត្តបាត់ដំបង។ ហើយអ្នកនិពន្ធទាំងឡាយនេះ រមែង សរសេរផ្តិតភ្ជាប់ នៅចំណងមនោសញ្ចេតនា និងទំនៀមទំលាប់ពិសេស របស់ខ្លួន ទៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ទាំងឡាយ ដែលគេបាន ចងក្រងនិពន្ធ ជានិច្ច។ បើសិនជាយើង សង្កេត ពិនិត្យអោយជាក់ច្បាស់ យើងនឹងបានឃើញថា និយមន័យរបស់ពណ៌ បានគ្របដណ្តប់ជីវិតរស់នៅ របស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ជាទូទៅ ស្ទើរគ្រប់កន្លែង មិនថា តែនៅបាត់ដំបងទេ។ ប៉ុន្តែ ការប្រើភាសាក្នុងអក្សរសិល្ប៍ ទាំងក្នុងសៀវភៅសិក្សាអប់រំ សៀវភៅទស្សនាវដ្តី សារពត៌មាន សៀវភៅវប្បធម៌ អរិយធម៌ ពំនោលល្ខោននិយាយ ពំនោលអត្ថាធិប្បាយចម្រៀង អត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ បែបពុទ្ធសាសនា កំណាព្យ និងអត្ថបទ ផ្សេងៗទៀត ភាគច្រើន បានទទួលការគ្របដណ្តប់ ពីគំនិតនិងស្នាដៃ របស់អ្នកនិពន្ធនៅខេត្តបាត់ដំបង ដែលនិយម ផ្តល់អត្ថន័យ ជីវិត យោងតាម តារាងនិយមន័យទាំង ១២ ខាងលើជានិច្ច។
ដូច្នេះហើយ មូលហេតុ នៃការនិយមជាទូទៅ ទៅលើការប្រើពាក្យថា ភ្លើងខៀវ ជាជាងនិយមនិយាយថាជា ភ្លើងបៃតង នោះ គឺបណ្តាលមកពីការផ្តល់អត្ថន័យ និងអត្ថរស បែបលក្ខណៈខាងលើ នោះឯង។ មានន័យថា គេមិនហៅ ភ្លើងបៃតង តាមរូបលក្ខណៈ របស់ពណ៌បៃតងទេ តែហៅតាមអត្ថរសជីវិត របស់ពណ៌ទៅវិញ គឺពណ៌ខៀវ ដែលជាសញ្ញានៃភាពក្សេមក្សាន្ត សុខសប្បាយ។
ដូចគ្នានេះដែរ ពាក្យថា វាលស្រែ ឬធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ មិនសូវមានគេនិយាយថា ធម្មជាតិបៃតងស្រងាត់ ឬវាលស្រែបៃតងស្រងាត់ នោះ គឺបណ្តាលមកពី៖ 1/ យោងនិយមន័យខាងលើ ដែលបានរៀបរាប់មកហើយ (ភាពក្សេមក្សាន្ត) 2/ ចំណងមនោសញ្ចេតនា របស់អ្នកនិពន្ធ ទៅនឹងធម្មជាតិ (ភាពក្សេមក្សាន្ត នៅក្នុងចិត្ត ពេលបានទៅដល់ ទីនោះ ឬបាននៅកន្លែងនោះ) 3/ អត្ថរសរបស់ធម្មជាតិ ចំពោះជីវិត មិនសំដៅតែលើរូបលក្ខណៈ របស់វាលស្រែ (ពណ៌បៃតង) តែម៉្យាងទេ ប៉ុន្តែសំដៅ ទៅលើ សោភ័ណរួម នៃវាលស្រែ ជាមួយនឹង ព្រឹក្សព្រៃ ផ្ទៃមេឃ ផ្ទាំងពពក ទឹកបឹង ទឹកអូរ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពណ៌មេឃ ទៅក្នុងទឹក គោក្របី សត្វបក្សាបក្សី បុប្វាវារីជាតិ ដែលពុំមានពណ៌បៃតង ដែលបានរួមគ្នា បង្កបង្កើត និងផ្តល់នូវពណ៌កណ្តាលមួយ ដល់មនុស្សម្នាទាំងឡាយ ដែលបានមកដល់ទីនោះ គឺភាពក្សេមក្សាន្ត របស់ធម្មជាតិនិងទឹកដី ដែលដណ្តប់ដួងចិត្ត មនុស្ស អោយបានទទួលនូវភាពក្សេមក្សាន្ត នៅក្នុងអារម្មណ៍ របស់គេ យ៉ាងត្រកុំត្រកាល។
នេះគ្រាន់តែជាការចែករំលែកគំនិតមួយជ្រុងមុំ។ សូមធ្វើការស្រាវជ្រាវ បន្តទៀត ដើម្បីអោយបានទទួល គំនិតប្លែកៗ ប្រសើរថ្មីៗ បន្ថែម អំពីអត្ថន័យ នៃពណ៌ទាំងឡាយ ក្នុងសង្គមខ្មែរ។ សូមអរគុណដែលបានអានសំណេររបស់ខ្ញុំ។
អ្នកស្រីកែវ ច័ន្ទបូរណ៍
ខែមិថុនា២០១១
ឃុំត្រពាំងវែង
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។
រដ្ឋបាល
នេះមាន ៦ភូមិ ៖
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង
វិសមភាព មធ្យមនព្វន្ត-ធរណីមាត្រ
ក្នុងឧទាហរណ៍សាមញ្ញតែមានសារៈសំខាន់នោះគឺ —ដូចជាក្នុងករណីមានច្រើនជាង ១អញ្ញតិ — ចំពោះចំនួនពិតមិនអវិជ្ជមានពីរគឺ x និង y, ដែលវិសមភាពខាងក្រោមនេះពិតជានិច្ច៖ ដែលស្មើគ្នាលុះត្រាតែ
ប៉ុណ្នោះ. ក្នុងករណីនេះយើងអាចឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីការពិតដែលការ៉េនៃចំនួនពិតមួយតែងតែវិជ្ជមានជានិច្ច គួបផ្សំនឹងលក្ខណៈ ដ៏ពិតមួយទៀងនោះគឺ
(a ± b)2 = a2 ± 2ab + b2
ដែលជាលក្ខណៈនៃ រូបមន្តពហុធា: ឬក៏អាចសរសេរជា
(x + y)2 ≥ 4xy
, ដែលស្មើគ្នានៅពេល