រដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសកម្ពុជា
អំពីក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រ
(មាត្រា៧០ចាស់)ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រមានសមាជិកដែលត្រូវចាត់តាំងខ្លះនិងសមាជិកដែលត្រូវជ្រើសតាំងដោយបោះ ឆ្នោតអសកលខ្លះ។សមាជិកទាំងនោះត្រូវមានអាយុ៤០ឆ្នាំយ៉ាងតិច។ ជនមួយនាក់និងធ្វើជាទីប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រផងហើយធ្វើជាអ្នកតំនងរាស្ត្រពុំបាន។ (មាត្រា៧១ចាស់)សមាជិកដែលត្រូវចាត់តាំងមានចំនួនពីរូប។ព្រះមហាក្សត្រិយ៏ទ្រង់ចាត់តាំងក្នុងបណ្ដាព្រះរាជវង្សានុវង្ស។ (មាត្រា៧២ចាស់)សមាជិកពីររូបត្រូវរដ្ឋសភាជ្រើសតាំងតាមភាគច្រើនដោយប្រៀបយកក្រៅពីអ្នកតំនាងរាស្ត្រ។ (ថ្មី)(មាត្រា៧៣ចាស់កែប្រែ)ត្រូវជ្រើសតាំងដោយបោះឆ្នោតអសកលមិនចំពោះនូវសមាជិកដប់(១០)រូវជាអតិបរមារូបនីមួយៗ ជាអ្នកតំនាងភូមិភាគមួយឬក្រុងភ្នំពេញ។ ចំនួននៃភូមិភាគព្រមទាំងល័ក្ខខ័ណ្ដនៃការបោះឆ្នោតនេះត្រូវកំណត់ដោយច្បាប់មួយ។ (ថ្មី)(មាត្រា៧៤ចាស់)សមាជិកដប់រូប(១០)ជាអតិបរមាជាអ្នកតំនាងវិជ្ជាជីវៈផ្សេងៗត្រូវជ្រើសតាំងដោយបោះឆ្នោតចំពោះ។ ល័ក្ខខ័ណ្ឌពីការបោះឆ្នោតនិងត្រូវសម្រេចតាមអត្ថបទច្បាប់។ ឯអ្នកតំនាងអ្នករជាករបួនរូប(៤)ក៏ត្រូវសម្រេចតាមន័យនោះ។ (មាត្រា៧៥ចាស់)ការរៀបចំនៃក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្របែបផែននិងល័ក្ខខ័ណ្ឌនៃការចាត់តាំងនិងការជ្រើសតាំងសមាជិកក្រុម នេះនិងមានកំណត់ក្នុងច្បាប់ពិសេសមួយ។ (មាត្រា៧៦ចាស់)អាណ័ត្តិនៃទីប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រមានកំណត់បួនឆ្នាំ។ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រត្រូវហៅប្រជុំហើយត្រូវប្រ ជុំក្នុងពេលជាមួយនិងរដ្ឋសភា។ (មាត្រា៧៧ចាស់កែប្រែ)មាត្រា៤៩(វគ្គទី២)៥០(វគ្គទី២)៥១(វគ្គទី២និងទី៣)៥២-៥៣-៥៤-៥៥-៥៦-៥៧-៥៨-៥៩-៦១-៦៤-៥៨-៧១និង ៧២នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវយកមកប្រើសំរាប់ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណចក្រផង។ ល្គឹកណាតែមានអ្នកបោះឆ្នោតអោយខ្លួនភាគច្រើនដោយដាច់ខាចដែលមានឈ្នោះក្នុងបញ្ជីកាលក្នុងពេលបោះឆ្នោតនោះបានថ្វាយ ពាក្យដល់ព្រហមហាក្សត្រិយ៏សុំអោយបញ្ឈប់នូវតំនាងរបស់ខ្លួនពីក្រុមប្រឹក្សារជាណាចក្រនោះត្រូវអោយតាក់តែងរើសតំនាងបំពេញ រូបនោះឡើងវិញបើការអង្កេតនៃរដ្ឋាភិបាលនិងសមាជិក៤រូបនៃក្រុមព្រះរាជណាចក្រដែលអង្កានេះចាត់ទៅបានចង្អុលអោយឃើញ ច្បាស់ប្រាកដថាពាក្យសុំបញ្ឈប់តំនាងនោះសមហេតុផលពីអ្នកបោះឆ្នោតមានចំនួនគ្រប់គ្រាន់ពេញបរិបូរណ៏មែនហើយ។ (ថ្មី)(លុបដោយព្រះរាជក្រមលេខ១៦៦ប.រ.ចុះថ្ងៃទី១៣/១/៦៤)ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រត្រូវមានភារៈជួយសំអាតការរាជការដោយ ប្រតិបត្តិតាមបញ្ញត្តិជំពូក៧ដែលចែងអំពីសភាប្រជារាស្ត្រប្រចាំខេត្តនិងរាជាធានីនិងតាមបញ្ញត្តិមាត្រា៦៩និង៧០ដែលចែងអំពីអំនាច នៃរដ្ឋសភា។ (មាត្រា៨៧ចាស់)ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រពិនិត្យហើយអោយយោបល់អំពីសេចក្តីព្រាងនិងសេចក្តីស្នើច្បាប់ដែលរដ្ឋសភាបានបញ្ចេ ញមតិយោបល់ព្រមមួយលើកដំបូងរួចហើយព្រមទាំងអំពីបញ្ហាទាំងពួងដែលរដ្ឋាភិបាលដាក់អោយពិនិត្យ។ អំពីសេចក្តីព្រាងនិងសេចក្តីស្នើច្បាប់ហើយនិងអំពីច្បាប់ថវិកាក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណចក្រត្រូវអោយយោបល់ក្នុងកំណត់មួយខែយ៉ាងយូ ។ប់ជាការប្រញាប់កំណត់វេលានោះត្រូវបន្ថយមកនៅត្រឹមតែប្រាំថ្ងៃ។ បើក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្របានអោយយោបល់យល់ព្រមឬពុំបានអោយយោបល់សោះក្នុងវេលាដែលមានកំណត់ទុកហើយនោះ ច្បាប់ដែលរដ្ឋសភាបានបញ្ចាញមតិយល់ព្រមហើយនោះត្រូវប្រកាសអោយប្រើក្នុងកំណត់ដប់ថ្ងៃបើជាកាប្រញាប់កំនត់ពេលវេលានោះ ត្រូវបន្ថយមកនៅត្រឹមតែពីរថ្ងៃ។បើក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រសុំអោយកែសម្រួលសេក្តីព្រាងឬសេក្ដីស្នើច្បាប់នោះរដ្ឋសភាត្រូវយក មកពិចារណាភ្លាមជាលើកទីពីរ(២)។រដ្ឋាសភាត្រូវសំរេចតែត្រងបទណាដែលក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជណាចក្រសុំអោយតែសម្រួលដោយប ដិសេធចោលទាំងមូលឬទុកជាការខ្លះ។ ការដែលបង្វិលទៅបង្វិលមករវាងសភាទាំងពីរនេះតែធ្វើតែក្នុងកំណត់ក្នុងមួយខែ(កំនត់នេះត្រូវបណ្ដយមកត្រឹមតែដប់ប្រាំថ្ងៃបើថាត្រូវ ពិនិត្យសម្រេចពីច្បាប់ថវិការជាតិនិងហិរញ្ញវត្ថុហើយមកត្រឹមតែពីរថ្ងៃបើជាការប្រញាប់)។បើរដ្ឋសភាតុកអោយហួសកំណត់ឬពន្យពេល ដែលកំណត់តុកសំរាប់ពិនិត្យនោះកំណត់ដែលល័ក្ខខ័ណ្ឌជាគោលសំរាប់សភាទាំងពីរនោះត្រូវបន្ថែមអោយស្នើគ្នាដែរ។ បើក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជណាចក្របដិសេធសេក្ដីព្រាងឬសេក្ដីស្នើច្បាប់នោះជាអសារបង់រដ្ឋសភាមិនអាចនិងយកសេចក្ដីពិចារណាជាលើ កទីពីរ(២)បានមុនកំណត់ពីរខែទេ(កំណត់នេះត្រូវបណ្ថយមកត្រឹមតែមួយខែបើពិនិត្យពីច្បាប់ថវិការជាតិនិងច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុហើយមក ប្រើត្រឹមតែបួនថ្ងៃបើជាករប្រញាប់)។ ការពិនិត្យសេក្ដីព្រាងច្បាប់ឬសេចក្ដីស្នើរច្បាប់ជាលើកទីពីរ(២)នេះរដ្ឋសភាត្រូវបញ្ចេញមតិដោយវិធីបោះឆ្នោតចំហរយកតាមភាគច្រើ នដោយដាច់ខាតនៃសមាជិករដ្ឋសភា។សេចក្ដីព្រាងឬសេចក្ដីស្នើរច្បាប់ណាដែលបានសម្រេចដូចខាងលើនេះហើយត្រូវប្រកាសអោ យប្រើក្នុងកំណត់ដប់ថ្ងៃ។ឯកំណត់នេះនឺងបណ្ថយមកត្រឹមតែពីរថ្ងៃបើជាករប្រញាប់។