cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃុំទទុង
1 	07050801 	ភ្នំតូច 	Phnum Touch 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 2 	07050802 	ទួលខ្ពស់ 	Tuol Khpos 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 3 	07050803 	ចង្កៀងខាងកើត 	Changkieng Khang Kaeut 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 4 	07050804 	ចង្កៀងខាងលិច 	Changkieng Khang Lech 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 5 	07050805 	ស្ដុកធ្លក 	Sdok Thlok 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 6 	07050806 	ដំរីលេង 	Damrei Leng 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 7 	07050807 	ត្រពាំងនៀល 	Trapeang Niel 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 8 	07050808 	អូរកណ្តោល 	Ou Kandal 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 9 	07050809 	ឃ្ជាយខាងកើត 	Khcheay Khang Kaeut
Boundary East 	ឃុំវត្តអង្គខាងជើង ឃុំវត្តអង្គខាងត្បូង ស្រុកបន្ទាយមាស West 	ឃុំដំណាក់សុក្រំ ឃុំដងទង់ ស្រុកដងទង់ South 	ឃុំដងទង់ ស្រុកដងទង់ និងឃុំទូកមាសខាងលិច ស្រុកបន្ទាយមាស North 	ឃុំដំណាក់សុក្រំ​ ស្រុកដងទង់
គោកគ្រឹះ
គោកគ្រឹះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិត្រាង ឃុំកណ្តែក ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ ទីតាំងនេះមានចំងាយ៤០០មពីផ្លូវយសោធរ អង្គរទៅកាន់ទីក្រុងហរិហរាល័យ។ ទីតាំងនេះត្រូវបានគេយកជីកកកាយទួលដ៏ធំនេះអោយក្លាយជាអន្លុង ខ្ទេចវ៉ល់អស់ទួលមួយកាលពេលថ្មីៗនេះដើម្បីយកដីសង់ទីក្រុង វាសល់តែថ្មបល្ល័ង្គបីបួនដុំ និងកំទេចឥដ្ឋរាប់រយដុំ ទាំងខ្លះនៅលក្ខណៈ ខ្លះទៀតបែកជាពីបីចំណែកធ្លាក់ចុះតាមស្នាមចូក និងនៅលើពំនូកដីខ្លះ ។
ឃុំវាល(ស្រុកកណ្ដៀង)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកណ្ដៀង ខេត្តពោធិ៍សាត់ មាន ភូមិ ។ ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ទេសចរណ៍ប្រទេសវៀតណាម
ទេសចរណ៍​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​គឺ​ជា​សារធាតុផ្សំ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នៃប្រទេសវៀតណាម​ទំនើប។  ក្នុងឆ្នាំ 2019 វៀតណាមបានទទួលភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន 18 លាននាក់ ដែរបានកើនឡើងពី 2.1 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ 2000។ រដ្ឋបាលជាតិទេសចរណ៍វៀតណាមកំពុងអនុវត្តតាមផែនការរយៈពេលវែងដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ដែលនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរបរទេសចូលប្រទេស។
ការ​មក​ដល់​របស់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​បន្ត​កើន​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៨ វៀតណាម​បាន​ទទួល​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​ចំនួន ៤,២១៨ លាន​នាក់ ហើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៩ មាន​ចំនួន ៣,៨ លាន​នាក់ ធ្លាក់​ចុះ ១១%។  ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ វៀតណាម​ទទួល​បាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​៦,៨៤​លាន​នាក់​។  នេះគឺជាការកើនឡើង 13% ពីតួលេខឆ្នាំ 2011 នៃភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន 6 លាននាក់ ដែលជាការកើនឡើងនៃភ្ញៀវទេសចរណ៍ 2 លាននាក់ធៀបនឹងការមកដល់ឆ្នាំ 2010។  ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៦ វៀតណាម​បាន​ស្វាគមន៍​ភ្ញៀវ​អន្តរជាតិ​ចំនួន ១០ លាន​នាក់ ដែល​តំណាង​ឱ្យ​កំណើន ២៦% ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​មុន។
គោកពូពេន
គោកពូពេនមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិលលៃ ឃុំបាគង ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ គោគពូពេនមានទីតាំងស្ថិតលើគោក ឬទួលដ៏ធំមួយព័ទ្ធដោយកសិន្ធុទឹកប្រហែល១០០មបួនជ្រុង នៅលើទួលមានកំទេចឥដ្ឋល្អិតៗដ៏ច្រើនដុំរាយប៉ាយលើទួលលាយឡំគ្នាជាមួយដើមចាន្ទី និងគុម្ពោតព្រៃល្ពាក់ពីបី ។
សង្វាស
(សំ.),(បា.)(សង់-វ៉ាស) (សំវាស) ការ​នៅ​រួម​គ្នា, ការ​នៅ​ជា​មួយ​គ្នា; ការ​រួម​បវេណី : មាន​សង្វាស​ស្មើ​គ្នា; រួម​សង្វាស ។
បើ​ដាក់​រួម​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​នឹង​សព្ទ​ដទៃ ច្រើន​ប្រើ សំវាស ជាង សំវាសត្ថេនកៈ (ស័ងវ៉ាស័ត-ថេន៉ៈកៈ) : ការ​លួច​សង្វាស គឺ​សាមណេរ​ដែល​បួស​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ច្បាប់ ហើយ​ក្លែង​ខ្លួន​ជា​ភិក្ខុ​ចូល​ធ្វើ​កិច្ច​ផ្សេង​ៗ ស្មើ​គ្នា​នឹង​ពួក​ភិក្ខុ (ម. ព. ថេយ្យ​សំវាសកៈ, លិង្គត្ថេនកៈ និង ឧភយត្ថេនកៈ ផង) ។
អាច​សរសេរ​ថា សំវាស (ស័ង-វ៉ាស) ក៏​បាន ។
ឃុំស្រែជាខាងត្បូង
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកដងទង់ ខេត្តកំពត មាន  ភូមិ៖
1 	07050701 	ត្រពាំងក្ដារ 	Trapeang Kdar 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 2 	07050702 	ខ្ពស់ 	Khpos 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 3 	07050703 	អូរឫស្សី 	Ou Ruessei
ព្រំប្រទល់នៃ
Boundary East 	ឃុំឃ្ជាយខាង្បូង ឃុំឃ្ជាយខាងជើង ស្រុកដងទង់ West 	ឃុំកណ្តាល ឃុំត្រពាំងព្រីង ស្រុកកំពត South 	ឃុំកំពង់ត្រាចខាងលិច ឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង ស្រុកកំពង់ត្រាច North 	ឃុំស្រែជាខាងជើង ឃុំមានរិទ្ធិ ស្រុកដងទង់
អានីមេ
អានីមេ (「アニメ」 anime) ជាពាក្យភាសាជប៉ុនដែលមកពីពាក្យភាសាអង់គ្លេសថា «animation» ពាក្យភាសាបារាំងថា «animé» និងពាក្យភាសាឡាតាំង ដែលមានន័យថា «ចលនា» ប៉ុន្តែអត្ថន័យបានក្លាយថាពាក្យជាក់លាក់នៅភាសាជប៉ុន មានន័យថា «ភាពយន្តគំនូរជីវចល»។ នៅខាងក្រៅប្រទេសជប៉ុន អានីមេមានន័យថាភាពយន្តគំនូរជីវចលសញ្ជាតិជប៉ុន ដោយមានលក្ខណៈផ្លូវសិល្បៈដែលខុសគ្នាពីភាពយន្តគំនូរជីវចលដែលមកពីប្រភពផ្សេងទៀត។ ជាមួយរឿងសម្រួលពីអក្សរសិល្ប៍ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ទាំងរឿងប្រឌិត ឬពីសៀវភៅម៉ាងង៉ះប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលធ្វើឱ្យខ្សែអានីមេមានភាពទូលំទូលាយនៃរឿងរ៉ាវដែលគ្របដណ្ដប់លើអក្សរសាស្ត្រស្ទើរតែគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងប្រភេទរូបភាពអាសអាភាស អានីមេត្រូវបានបង្កើតឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងភាគប្រចាំសប្តាហ៍ដើម្បីបង្ហាញនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ផ្នែកខ្លះនៃខ្សែភាពយន្តអានីមេត្រូវបានផលិតជាខ្សែភាពយន្តពេញដែលនឹងត្រូវចាក់បញ្ចាំងនៅក្នុងរោងភាពយន្ត ហើយផ្នែកផ្សេងទៀតត្រូវបានធ្វើឡើងជាស៊េរី សម្រាប់ការលក់ដោយផ្ទាល់ជាទ្រង់ទ្រាយឌីវីឌី វីស៊ីឌី និងវីដេអូ ដែលជាភាគជាក់លាក់ដែលមិនត្រូវបានចាក់ផ្សាយ បានហៅ អូវីអេ (Original Video Animation) ហើយឥឡូវនេះមានមាតិកាដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយផ្ទាល់តាមអ៊ីនធឺណិត បានហៅ អូអិនអេ (Original Net Animation) វាក៏មានខ្សែអានីមេដែលត្រូវបានគេកែសម្រួលជាស៊េរីទូរទស្សន៍ផងដែរ បច្ចុប្បន្នមានខ្សែអានីមេប្រហែល ៥០០ កំពុងត្រូវបានផលិតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនក្នុងមួយឆ្នាំ
ប្រវត្តិ
ប្រទេសជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមផលិតកម្មពាណិជ្ជកម្មនៃខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧ ប៉ុន្តែរូបភាពជាឧបករណ៍ផ្ទុកសម្រាប់កុមារនៃខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលបណ្តាលឱ្យការចែកចាយមានកម្រិត និងការរញ្ជួយដីដ៏អស្ចារ្យរាបកានតូនៅឆ្នាំ ១៩២៣ ស្ទូឌីយោនិងការងារដំបូងត្រូវបានបំផ្លាញភាគច្រើន គំនូរជីវចលអានីមេរឿងវែងដំបូង គឺ Momotaro Uminoshinpei (桃太郎 海の神兵) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ រាជកងទ័ពជើងទឹករបស់អធិរាជជប៉ុន នៅឆ្នាំ ១៩៤៤ សម្រាប់ប្រើក្នុងការឃោសនាក្នុងសង្គ្រាម នៅសម័យក្រោយសង្គ្រាមប្រជាប្រិយភាព ក្នុងខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលដែលវាត្រូវបានស្ដារឡើងវិញតាម រហូតទសវត្សរ៍ដល់ឆ្នាំ ១៩៦០ អ្នកផលិតខ្សែចលនា ថេស៊ឹកា អូសាមុ បច្ចេកទេសត្រួសត្រាយសម្រាប់ផលិតខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលជប៉ុន ដោយធ្វើត្រាប់តាមបច្ចេកទេសរបស់អ្នកផលិតចលនានៃឌីសនីយ៍និងការគិតពីវិធីដើម្បីកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនិងការចំណាយ ការងាររបស់អូសាមុទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងសម្បើមនៅក្រៅប្រទេសជប៉ុន ហើយត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តជាច្រើននៅអាមេរិកនិងអឺរ៉ុប រហូតដល់ចុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលជប៉ុនបានបង្កើតលក្ខណៈបុគ្គលរបស់ពួកគេរហូតដល់ពួកគេអាចត្រូវបានបំបែកចេញពីខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលរបស់អាមេរិកច្បាស់ណាស់ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ អានីមេទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន អាជីវកម្មផលិតអានីមេកំពុងតែរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ និង ២០០០ ភាពល្បីល្បាញនៃខ្សែអានីមេបានរីករាលដាលនៅខាងក្រៅប្រទេសជប៉ុន ទន្ទឹមនឹងការពង្រីកទីផ្សារអានីមេនៅក្រៅប្រទេសសម្រាប់មនុស្សដែលចូលចិត្ត។
វាក្យសព្ទ
អានីមេ (アニメ) គឺជាអក្សរកាត់សម្រាប់ អានីមេសឹន (Animation) ដែលជាពាក្យដែលខ្ចីពីភាសាអង់គ្លេស (គេកត់សម្គាល់ថាវាត្រូវបានសរសេរជាកាតាកាណា) អានីមេសឹន (Animation) ដែលមានន័យថាខ្សែភាពយន្តតុក្កតា ពាក្យទាំងពីរនេះអាចផ្លាស់ប្តូរបានជាភាសាជប៉ុន ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយអក្សរកាត់ត្រូវបានប្រើជាទូទៅ ពាក្យ អានីមេ មានវិសាលភាពធំទូលាយដើម្បីគ្របដណ្តប់ខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលទាំងមូល មិនកំណត់ចំពោះប្រភេទឬទ្រង់ទ្រាយណាមួយនៃខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចល
ជេប៉េននិមេសឹន (Japanimation) ដែលបណ្តាលមកពីការលាយពាក្យ ជេប៉េន ឫ ចាភែន (Japan) និង អានីមេសឹន (Animation) គឺជាពាក្យមួយទៀតដែលមានន័យដូចគ្នា អានីមេ ពាក្យនេះមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងនៅទសវត្ស ១៩៧០ និង ១៩៨០ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រើតិចជាងញឹកញាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩០ ហើយបានបាត់បង់ប្រជាប្រិយភាពមុនពាក់កណ្តាលទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្នពាក្យនេះប្រើតែនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីបែងចែករវាងខ្សែភាពយន្តតគំនូរជីវចលទូទៅ (ដែលប្រជាជនជប៉ុនហៅរួមថាជា អា​នីមេ) និងភាពយន្តគំនូរជីវចលនោះផលិតកម្មក្នុងស្រុក
ប្រភេទ
ខ្សែអានីមេភាគច្រើនមានមាតិកាពីប្រភេទអានីមេច្រើនជាងមួយ ហើយអាចផ្ទុកសារធាតុលើសពីមួយ ធ្វើឱ្យវាពិបាកក្នុងការចាត់ថ្នាក់ខ្សែអានីមេ វាជារឿងធម្មតាទេដែលខ្សែអានីមេសកម្មភាពភាគច្រើនមានលក្ខណៈកំប្លែង ហើយនៅទីនោះអាចនឹងមានការរិះគន់ផងដែរក្នុងសង្គម ដូចគ្នានេះដែរខ្សែអានីមេស្នេហាជាច្រើន មានឈុតឆាកប្រយុទ្ធដែលខ្លាំងដូចខ្សែអានីមេសកម្មភាព
ប្រភេទដែលអាចរកបានតែនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តគឺ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការច្នៃប្រឌិតរបស់ជប៉ុន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វាក្យស័ព្ទក្នុងតុក្កតាជប៉ុន
ពស់កេងកង
រឿង ពស់កេងកង ជាដំណើររឿងព្រេងបុរាណមួយដ៏ចម្លែក ដែលនិយាយអំពីស្នេហារវាងនាងនីនិងពស់កេងកង។ រឿងព្រេងបុរាណមួយនេះត្រូវផលិតករ ទា លឹមគុណ យកមកផលិតជាខ្សែភាពយន្តយ៉ាងសម្រិតសម្រាំងប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ ជាមួយនឹងនិពន្ធបន្ថែមនៅសាច់រឿងបន្ត បន្ទាប់ពីប្តីនាងនី យកនាងនីទៅវះពស់ ហើយធ្លាយចេញកូនពស់រាប់រយ តែពស់ទាំងនោះត្រូវប្តីនាងនីប្រហារចោលស្ទើរគ្មានសល់ជាសំណាងនៅសេសសល់កូនពស់មួយវារួចពីការប្រហារនោះ ហើយទៅជួបព្រះមុនីឥសីហើយបន្តជីវិតជាមនុស្សវិញ ទៅរួមរស់ស្នេហាជាមួយនាងសុរិយាកូនសេដ្ឋីពោះម៉ាយ។
ខ្សែភាពយន្តនេះបានថតនៅស្ទូឌីយ៉ូរបស់ផលិតកម្មតារារដ្ឋភាពយន្ត នាតំបន់ព្រែកឯងតាំងពីដើមដល់ចប់។ ខ្សែភាពយន្តរឿងពស់កេងកងនេះ បានផលិតនៅឆ្នាំ១៩៦៩ ហើយបានបញ្ចាំងនៅចុងឆ្នាំ១៩៦៩នោះតែម្តងគឺមុនព្រឹត្តិការណ៍រដ្ឋប្រហារ១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០។ គ្រាន់តែដាក់បញ្ចាំងភា្លម កាសែតនិងទូរទស្សនាវដ្តីក្នុងស្រុកជាច្រើននាំគ្នាសរសើរដោយក្តីមោទកចំពោះស្នាដៃដ៏វិសេសវិសាលមួយនេះ។
ក្រុមព្រះសុរិយាដែលជាក្រុមមួយដែលធ្វើស្រាវជ្រាវ​ អភិវឌ្ឍន៍និងអភិរក្សសិល្បៈភាពយន្ត និងតន្ត្រីខ្មែរ នាទសវត្សឆ្នាំ ៦០ និង ៧០ បានរកឃើញអត្ថបទមួយក្នុងទស្សនាវដ្តីស្រ្តី ដែលបានលើកសរសើរអំពីខ្សែភាពយន្តមួយនេះផងដែរ ដោយបានរៀបរាប់ថា ខ្សែភាពយន្តនេះជាខ្សែភាពយន្តដ៏ជក់ចិត្តមួយ មានដំណើរដើមទងពីរឿងព្រេងបុរាណខ្មែរត្រូវបានផលិតករដ៏ជំនាញយកមកច្នៃឱ្យមានរសនិយមគួរអោយចង់ទស្សនាជាខ្លាំង ពិសេសគឺការសម្តែងដ៏រស់រវើក និងរូបភាពដ៏ស្រស់ស្រទន់ក្នុងភាពយន្តនេះ។ ខ្សែភាពយន្តរឿងពស់កេងកងនេះ នៅឆ្នាំ១៩៧០ លោក ទា លឹមគុណបាននាំចេញភាពយន្តនេះទៅបញ្ចាំងនៅប្រទេសថៃ ធ្វើឱ្យកក្រើក វិស័យសិល្បៈភាពយន្តនៅប្រទេសថៃ។ មកដល់នៅឆ្នាំ១៩៧១ លោក ទា លឹមគុណ បាននាំយកស្នាដៃរបស់លោកមួយនេះ មកចូលរួមក្នុងមហោស្រពភាពយន្តអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិចលើកទី១៧ នាទីក្រុងតៃប៉ិ កោះតៃវ៉ាន់ ហើយទទួលបានពានរង្វាន់កិត្តិយសពិសេសពីគណមេប្រយោគ។
បើយោងទៅតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ ក្រុមព្រះសុរិយា បានឱ្យដឹងថា ភាពយន្តនេះបានបង្ហាញវត្តមាននៅលើទីផ្សារភាពយន្តនៅអាស៊ី ដោយប្រទេសធំៗជាច្រើននៅអាស៊ី បានទិញសិទ្ធិយកទៅបញ្ចាំង តួយ៉ាងដូចជា ប្រទេសថៃ, ឥណ្ឌូណេស៊ី ,  ម៉ាឡេស៊ី , ហុងកុង , តៃវ៉ាន់ , វៀតណាមខាងត្បូង , ឡាវ ជាដើម ដែលនេះគឺជាប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សំខាន់បំផុតដែលយើងត្រូវដឹងថា ភាពយន្តពស់កេងកង ជាភាពយន្តខ្មែរទី១ដែលបានបោះជំហានចូលទៅទីផ្សារភាពយន្តអាស៊ីមុនគេ។ មរតកស្នាដៃរឿងពស់កេងកងនេះ ក៏នៅតែមានឥទ្ធិពលដល់សព្វថ្ងៃ ដោយកាលពីឆ្នាំ២០១២កន្លងទៅ ភាពយន្តនេះបានដាក់បញ្ចាំងជាកិតិ្តយសក្នុងមហោស្រពអន្តរជាតិនាក្រុង ប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ នៅ ឆ្នាំ២០១៦ ភាពយន្តនេះក៏បានដាក់បញ្ចាំងជាកិត្តិយសនៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្ត ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុនផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថាកំពូលផលិតករ ទា លឹមគុណ សព្វថ្ងៃកំពុងរស់នៅយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងប្រទេសកាណាដា ហើយលោកបានរក្សាហ្វីលនេះបានយ៉ាងល្អក្នុងគេហដ្ឋានរបស់លោក ជាមួយនិងការថែទាំជារៀងរាល់ថ្ងៃផងដែរ៕
តារាសម្តែង
ខ្សែភាពយន្តរឿងពស់កេងកងនេះ សម្តែងដោយ តារាភាពយន្តកំពូលៗប្រាំដួងនៃកម្ពុជាគឺ
•លោកស្រី ឌី សាវ៉េត
•លោក ជា យុទ្ធថន
•លោកស្រី សាក់​​ ស៊ី​ស្បោង​​
•លោក ឪ អុំ
• នាងកញ្ញា សុខ កិន្នរី
និងរួមទាំងតារាកំប្លែងល្បីៗរបស់នៃ ប្រទេសកម្ពុជា
• លោក ម៉ុង ដូលីន
• លោក ប៉ី សាលួត
• លោស្រី មុត សំអឿន
• លោក កន្តុល គ្រុន
• នាង ម៉ាប់ណូយ៉ា
•លោក ឡូតូ
• នាយ ស៊ុយ
ជាដើម។
ដំណើររឿង
នាងអេត ឆ្លើយថា «ឱពុកអញទៅជួញអង្កាំពីរ-បីឆ្នាំមិនទាន់មកដល់»។ ពស់កេងកងបានលឺនាងអេតប្រាប់ដូច្នោះ ក៏លូនចេញពីរន្ធមក ហើយចេះតែទៅរាល់ថៃ្ង។ នាងនីសាហាយពស់កេងកងទាល់តែផើម។ ដល់យូរបនិ្តចទៅ ប្តីនាងនីមកពីជួញអង្កាំវិញឃើញនាងនីពោះធំក៏នឹកសង្ស័យ ក៏សួរនាងអេតជាកូន។ នាងអេត ប្រាប់ឱពុកថា «ម៉ែគាត់សាហាយនឹងពស់កេងកង។ តែវេលាព្រលប់កាលណាឲ្យតែខ្ញុំទៅហៅរាល់ថៃ្ង»។ ឪពុកលឺនាងអេតប្រាប់ដូច្នោះ ក៏និយាយនាងអេតថា «ដល់ល្ងាចហងឯងទៅហៅពស់នោះមកទៀត អញកាប់វា នៅមាត់ទ្វារ ហើយហងឯងកុំឲ្យម្តាយហងឯងដឹង»។ ឯនាងអេតលុះដល់ព្រលប់ក៏ទៅហៅពស់កេងកងថា »ពស់កេងកង! ៗ នាងនីឲ្យហៅ»។ ពស់កេងកងលឺហើយឆ្លើយថា »អេតអើយអេត! បើអញទៅ ឪពុកអេតនៅកាត់កអញដាច់»។ នាងអេតឆ្លើយថា «ឱពុកអញទៅជួញអង្កាំពីរ-បីឆ្នាំមិនទាន់មកដល់»។ ពស់កេងកងលឺនាងអេតប្រាប់ដូច្នោះ ស្មានថាឪពុក​មិនទាន់​មក​ពីជួញអង្កាំមែន ក៏ទៅដូចសព្វដង។ ឯឪពុក នាងអេតកាន់ដាវពួននៅមាត់ទ្វារចាំកាប់។ ពស់កេងកងលូនចូលមាត់ទ្វារបន្តិច ឪពុកនាងអេតកាត់ដាច់ ហើយកាត់មួយកំណាត់ខាងកន្ទុយយកទៅដាក់លើស្កាក មួយកំណាត់ខាងក្បាលយកទៅដាក់លើមែកពុទ្រា ឯកណ្តាលខ្លួនឲ្យនាងអេតយកទៅពន្លួះពន្លាត់សែ្បកចោល ហើយផ្តាំនាងអេតថា «កុំឲ្យម្តាយហងដឹង តែត្រូវទុកសាច់ស្លឲ្យម្តាយហងឯងស៊ី»។ ឪពុកនាងអេតក៏លាងឈាមពស់ជ្រះអស់មិនឲ្យមានសល់។ ឯនាងនីពុំបានដឹងថាប្តីកាប់ពស់ជាសាហាយស្លាប់ទេ ព្រោះពេលនោះនាងនីមិននៅ ទៅសួរបងប្អូននៅផ្ទះឆ្ងាយ។ លុះព្រឹកឡើងនាងអេតយកសាច់ពស់ទុកឲ្យនាងនីជាម្តាយស៊ី។ នាងនីឃើញសម្លខ្លាញ់រលើបទាំងចានឆ្នាំង ក៏សួរនាងអេតថា «បានសាច់អ្វីស្លអេត?» នាងអេតប្រាប់ថា «សាច់ជ្រូក»។ នាងនីនឹកគិតស្មានថា សាច់ជ្រូកមែនក៏ដួសសម្លយកមកស៊ីបាយ។ កាលនាងអេត​ដួសសម្លយកមកឲ្យនាងនីជាម្តាយស៊ី មានកែ្អកមួយវាឃើញក្បាលពស់ដាក់លើមែកពុទ្រា វាចង់ស៊ីសាច់ពស់ វាបូលថា «ក៏ឡូវៗកេ្លមក្លមលេចសាច់់ប្តីឯង នាងនីកំពុងតែស៊ីបាយលឺកែ្អកបូល ដូច្នោះក៏មើលទៅលើដើមពុទ្រាឃើញក្បាលពស់កេងកងលើមែក ហើយនាងនីនឹកអាណិតស្រក់ទឹកភែ្នក តែនាងនីពុំហ៊ាននយំ ព្រោះខ្លាចប្តីដែលអង្គុយស៊ីបាយជាមួយគ្នា។ ប្តីឃើញនាងនីស្រក់ទឺកភែ្នកក៏សួរថា «ហេតុមេ្តចបានជាស្រក់ទឹកភែ្នក?»។ នាងនីឆ្លើយថា «ស៊ីបាយក្តៅសម្លក្តៅរលឹកកូនចៅរលោងទឹកភែ្នក»។ ឯកែ្អកនោះចេះតែបូល »ក៏ឡូវៗ ក៏កេ្លមក្លមលេបសាច់ប្តីឯង ក្បាលដាក់លើមែកពុទ្រា កន្ទុយដាក់លើ ស្កាក»។ នាងនីមើលទៅលើស្កាកឃើញកន្ទុយពស់កេងកងនៅទីនោះ ឯប្តីនាងនីដឹងថា ប្រពន្ធសាហាយ នឹងពស់កេងកងពិតប្រាកដក៏នឹកក្នុងចិត្តខឹងចង់សម្លាប់នាងនី ប៉ុនែ្តធើ្វមិនឲ្យនាងនីដឹងខ្លួន។ ដល់នាងនីផើម ចាស់ផៃ្ទជិតនិងសំរាល ប្តីបបួលទៅកក់សក់នៅមាត់បឹង។ លុះដើរទៅដល់មាត់បឹងប្រាប់ប្រពន្ធថា «ទៅទៀត ឲ្យឆ្ងាយពីស្រុកគេយើងនិងកក់សក់លេងឲ្យសប្បាយតែពីរនាក់ម្តង»។ នាងនីមិនដឹងខ្លួនថាប្តីគិតសម្លាប់ខ្លួន ស្មានថាប្តីនាំទៅកក់សក់មែន ក៏ដើរចូលទៅក្នុងព្រៃឆ្ងាយទៅ។ លុះឃើញកំពុងមួយរាបស្អាតវាលល្អ ប្តី ប្រាប់ប្រពន្ធថា «កំពង់នេះរាបសប្បាយយើងឈប់កក់សក់នៅនេះចុះ»។ ឯនាងនីមិនដឹងថាប្តី គិតសំលាប់ខ្លួន ក៏អង្គុយកក់សក់នៅមាត់ច្រាំង។ ប្តីនោះក៏ហូតដាវកាប់នាងពីក្រោយខ្នងមិនឲ្យដឹងខ្លួន ដាច់ពាក់កណ្តាល ខ្លួនស្លាប់ទៅ។ ពេលនោះឃើញសុទ្ធតែជាកូនពោះលូនចេញពីពោះនាងនីមក។ ប្តីនាងនីក៏កាប់កូនពស់ នឹងដាវខ្លះកាប់មិនទាន់ក៏លូនចូលទៅក្នុងក្រហែងដី ខ្លះមុជក្នុងទឹក ខ្លះលូនចូលក្នុងព្រៃ ព្រោះហេតុនេះ បានជាមានពស់ច្រើនបែបច្រើនយ៉ាងមកដល់ឥឡូវនេះ។
សូមមើលផងដែរ
• ភាពយន្ត រឿងពស់កេងកងភាគទី ២
• ភាពយន្ត រឿងរបាំអប្សរា
ឡុង បូរ៉េត
លោក ឡុង បូរ៉េត គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរមួយរូប ដែល​បម្រើ​ការ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​កម្ពុជា ពី​ថ្ងៃទី ២៦ធ្នូ១៩៧៣ ដល់​ថ្ងៃ ១៧មេសា​១៩៧៥។ ត្រូវ​បាន​គេ​​គោរព​យ៉ាង​ខ្ពស់​ចំពោះ​ភាព​ស្មោះ​ត្រង់​របស់​គាត់ គាត់​បាន​ព្យាយាម​​ក្នុង​ការចរចារ​មិន​បាន​សម្រេច​មួយ​ជា​មួយ​ពួក​ខ្មែរ​ ក្រហម ក្នុង​កំឡុង​ពេល​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា។ ក្រោយ​មក​គាត់​ត្រូវ​បាន​​ខ្មែរ​ក្រហម​ចាប់​ខ្លួន និង​ប្រហារជិវិត។លោក ឡុង បូរ៉េត​ បាន​កើត​នៅ​ ឃុំ ​​​ច្បារ​អំពៅ ស្រុក​កៀន​ស្វាយ​ ខេត្រ​កណ្តាល​ ជា ​កូន​របស់​លោក​ ឡុង មាស និង​នាង​ នាង​ អៀង​ពុធ។ គាត់​បាន​ចូល​ រៀន​នៅ​វិទ្យាល័យ​ដ៏​មាន​កិត្យានុភាព​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៤៦ ដល់​ឆ្នាំ​ ១៩៥២ ហើយ​បាន​បន្តរ​ទៅ​រៀន​នៅ​ប្រទេស ​បារាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៥៣ ដល់​ឆ្នាំ​ ១៩៥៥។ ក្រោយ​ពេល​ត្រឡប់​មក​វិញ ​គាត់​បាន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​នៅ​រតនាគារជាតិ។
អាជីពជាអ្នកនយោបាយ
នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥៨ គាត់​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​ប្រចាំ​ខេត្រ​ស្ទឹង​ត្រែង ហើយ​ក៏​ជា​អ្នក​តំណាង​រាស្រ្ត​ក្មេង​ជាង​គេ​នៅ​ជំនាន់​នោះ​ដែរ។ គាត់​បាន​បម្រើ​ការងារ​មួយ​រយៈ​ខ្លី​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥៨​ ជា​ អនុ​រដ្ឋ​លេខាធិការ​ផ្នែក​សកម្មភាព​ពលកម្ម​និង​សង្គម ហើយ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាងរាស្រ្ត​សារ​ជា​ថ្មី​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦២។ នៅ​កំឡុង​ពេល​នោះ​ដែរ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​និពន្ធ​​សៀវភៅ​ប្រលោមលោក​ ស្នេហា​មួយ​ចំនួន​ ដែល​ភាគ​​ច្រើន​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​តាម​កាសែត។ គាត់​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​តំណែង​ជា​រដ្ឋលេខា​ធិការ​ក្រសួង​​សេដ្ឋកិច្ច​ ប៉ុន្តែ​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ខំ​ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៦៣ ដោយ​សារ​តែ​គាត់​បាន​ប្រឆាំង​ជា​ចំហរ​ចំពោះ​ការសម្រេច​ព្រះទ័យ​ របស់​ព្រះ​ប្រមុខរដ្ឋ​ នរោត្តម​ សីហនុ ដែល​ចង់ធ្វើ​ជាតូបនីយកម្ម​លើ​ធានាគារ និង​ជំនូញ​បរទេស។ ​គាត់​នៅ​តែ​រក្សា​កៅ​អី​តំណាង​រាស្ត្រ​របស់​គាត់​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ ឆ្នាំ​ ១៩៦៦។ គាត់​បាន​កាន់​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ពត៌មាន​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧១ ដល់ ១៩៧២ និង​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧២ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៣។
នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ
នៅ​ថ្ងៃទី ០៩ធ្នូ១៩៧៣ គាត់​បាន​បន្ត​តំណែង​ពី​លោក អ៊ីន តាំ ​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​នៃ​សាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ០២មេសា ​១៩៧៤ គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​ទាំង​៤​នៃ​ ក្រុមប្រឹក្សា​ប្រតិបត្តិ​មួយ​ដែល​រូម​មាន​ ប្រធានាធិបតី លន់ ណុល ទ្រង់​ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ និង​ឧត្តមសេនីយ៍ សូស្ថេន ហ្វឺរណាន់ដេស។
នៅ​ថ្ងៃទី ០៨ មេសា ១៩៧៥ គាត់​បាន​ព្យាយាម​​​មិន​បាន​សម្រេច ក្នុង​ការចរចារ​ដើម្បីសន្តិភាព​ ​មួយ​ ជា​មួយ​តំណាង​​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​ក្រុង​បាងកក។
ការ​ចាប់ខ្លួន និង​ការ​ប្រហារជិវិត
លោក​ ឡុង បូរ៉េត​ ​នៅ​តែ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ទាល់​តែ​ថ្ងៃ​ដែល​ខ្មែរ​ក្រហម​វាយ​បែក​ក្រុង​ភ្នំពេញ (១៧មេសា១៩៧៥)។ ឯកអគ្គ​រដ្ឋទូត​អាមេរិច ចន ហ្គាន់ធរ ឌៀន (John Gunther Dean) បាន​រំលឹក​ថា មិន​ដូច​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​ដទៃ​ទៀត​ដែល​ភៀសខ្លូន​ទៅ​អាមេរិច លោក ឡុង ​ ប៉ូរេត​ សម្រេច​ចិត្ត​មិនទៅ​ បើ​ទោះ​ជា​ដឹង​​ថា​លោក​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​មរណៈ​ដែល​ប្រកាស​ពី​ ក្រុង ​ប៉េកាំង​ ដោយ​ទ្រង់នរោត្តម​ សីហនុ យ៉ាង​ណា​ក្តី។
«ឡុង បូរ៉េត​ បដិសេធ​មិន​ព្រម​​ឲ្យ​គេ​​ជម្លៀស​គាត់​​ចេញ​ឡើយ​។ គាត់​ជា​​មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​មាន​សមត្ថភាព មាន​ឥទ្ធិពល ហើយ​នៅ​ក្មេង​ជា​ង លន់ ណុល ឬ​ទ្រង់​សិរីមតៈ​ ទៅទៀត។ ​ខ្ញុំ​​បាន​ទៅ​ជួប​គាត់​ដោយ​ផ្ទាល់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១២​មេសា ​គឺ​នៅ​​​ព្រឹក​ព្រលឹម​ដែល​យើង​កំពុង​តែ​ជម្លៀស​ចេញ។ ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​គាត់​ឲ្យ​នាំ​កូន​និង​ប្រពន្ធ​គាត់​ចេញពី​ ក្រុង​ ភ្នំពេញ ក៏​ព្រោះ​តែ​ខ្ញុំ​បារម្ភ​នឹង​សុវត្ថិភាព​របស់​គាត់។ គាត់​បាន​អរគុណ​ខ្ញុំ​ ហើយ​បាន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា គាត់​គិត​ថា​​នឹង​មិន​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​អ្វី​ចំពោះ​រូប​គាត់​ទេ។
ឧត្តមសេនីយ៍ សាក់ ស៊ុតសាខាន់ បាន​រំលឹក​ថា «នៅ​ ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី ១៧​មេសា ឡុង​ បូរ៉េត​ បាន​សម្រេច​ចិត្ត​នាំ​គ្រួសារ​របស់​គាត់​ចេញ​ពី ក្រុង​ភ្នំពេញ។ ទាំង​ឧត្តមសេនីយ៍ ស៊ុតសាខាន់ និង​អ្នក​កាសែត​ ចុន ​ ស្វែន (Jon Swain) បាន​រាយ​ការណ៍​ថា គ្រួសារ​របស់​ ឡុង​ បូរ៉េត​ មិន​អាច​​ឡើង​ឧទ្ធម្ភាចក្រ​ជើង​​ចុង​ក្រោយ​ដែល​ចាកចេញ​ពី​ ក្រុង​ភ្នំពេញ​ ​បាន​នោះ​​ទេ។»
គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើញ​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ដោយ​ ចុន ស្វេន, ស៊ីដនី ស្សេនប៊ក (Sydney Schanberg) និង ឌិត ប្រន នៅ​ក្រៅ​ស្ថានទូត​បារាំង។ ចុន ស្វេន​ បាន​រាយការណ៍​ថា « ឡាន ​ស៊ីត្រូន​ពណ៌​ខ្មៅ​មួយ​បាន​ឈប់ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ លោក ឡុង​ បូរ៉េ​ត បាន​ចុះ​ពី​លើ​ឡាន​នោះ ភ្នែក​របស់​គាត់​​ហើម​ហើយ​ក្រហម ទឹកមុខ​គាត់​បង្ហាញ​ថា​គាត់​គ្មាន​អារម្មណ៍​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​ទាល់​តែ​សោះ។ នៅ​ពេល​ដែល​យើង​សួរ​គាត់​​​ថា​គាត់​យ៉ាង​ម៉េច​ហើយ​ គាត់​ខ្សឹប​មក​វិញ​ដែលទាំង​យើង​មិន​អាច​ស្តាប់​យល់។ គំនិត​គាត់​មិន​ដឹង​ជា​ហោះ​ហើរ​ដល់​ណា​នោះ​ទេ។ វង្វេង​ ហើយ​ដើរ​ឈ្ពាន់​ជើង​គ្នា គាត់​ចុះ​ចូល​ឲ្យ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បញ្ចូល​គាត់​ឲ្យ​ដើរ​ជា​ជួរ​ជា​មួយ​អ្នក​ ទោស​ជា​ច្រើន​ខ្មែរ។​ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​កោត​សរសើរ​ចំពោះ​សេចក្តី​ក្លាហាន​របស់​គាត់​ណាស់។»
ស្សេនប៊ក​ បាន​ផ្តល់​ការពណ៌នា​យ៉ាង​ពិស្តារ​មួយ​ថា «ឡុង បូរ៉េត ជិះ​ក្នុង​ឡាន​ដែល​បើក​ដោយ​ប្រពន្ធ​របស់​គាត់… គាត់មើល​ទៅ​។ ភ្នែក​របស់​គាត់​ទាំង​២​ហើយ។ គាត់​សម្លឹង​មើល​ទៅ​ដី។ គាត់… ដឹង​ថា​អ្វី​ដែល​នៅ​រង់​ចាំ​គាត់។ ខ្ញុំគិត​ថា​ ខ្ញុំ​គួរ​តែ​ចាកចេញ​ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ ខ្ញុំ​ត្រូវ​តែ​និយាយ​ជាមួយ​គាត់ ប្រន ក៏​យល់​ស្រប​ដែរ។ ខ្ញុំ​បានកាន់​ដៃ​គាត់​ ហើយ​ប្រាប់​គាត់​​ថា​ គាត់​ពិត​ជា​​ក្លាហាន​​ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ​របស់​គាត់ ហើយ​ខ្ញុំ​ពិត​ជា​កើត​សរសើរ​គាត់​នៅ​ចំនុច​នេះ។ ប្រន ក៏​បាន​កាន់​ដៃ​គាត់​ដែរ… ឡុង បូរ៉េត​ ព្យាយាម​ឆ្លើយ​តប​ប៉ុន្តែ​មិន​អាច។ ចុង​ក្រោយ​គាត់​បាន​ខ្សឹប​មក​យើង​ថា​ «អរគុណ» បន្ទាប់​មក​យើង​បាន​បង្ខំ​ចិត្ត​ចាកចេញ​ពី​គាត់។»
បន្តិច​ក្រោយ​មក កុយ ធួន មេ​បញ្ជារការ​រង​ទ័ព​ស្រួច​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម បានរៀបចំ «គណកម្មការ​កំចាត់​ខ្មាំង» នៅ​សណ្ឋាគារ​មនោរម្យ។ ភារកិច្ច​តំបូង​របស់​ក្រុម​នេះ​គឺ​ ការ​ប្រហារ​ជិវិត​ជា​បន្ទាប់​នៃ លន់ ណុន និង​មេដឹកនាំ​កំពូល​ដទៃ​ទៀត​របស់​រដ្ឋាភិបាល។ ឡុង ​ បូរ៉េត​ ត្រូវ​បាន​ប្រហារ​ជិវិត​នៅ​​ក្នុងបុរីកីឡា (​Cercle Sportif) នៅ ​ក្រុង​ភ្នំពេញ។ វិទ្យុ​​ខ្មែរ​ក្រហម​ បាន​រាយការណ៍​នៅ​ពេល​ក្រោយ​មក​ថា គាត់​ត្រូវ​បាន​ប្រហារ​ជិវិត​ដោយ​កាត់​ក្បាល ប៉ុន្តែ​របាយការណ៍​ផ្សេង​ទៀត​បាន​បញ្ជាក់​ថា គាត់​ និង​ ទ្រង់​ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ ត្រូវ​បាន​ប្រហារ​ជិវិត​ដោយ​ក្រុម​បាញ់​​​កាំភ្លើង។​
ការបរិច្ឆេត​សំខាន់ៗ
ថ្ងៃទី ០៩ ធ្នូ ១៩៧៣ ឡុង បូរ៉េត​ ក្លាយ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ ​រហូត​​ដល់​ថ្ងៃ​ទី ១៧ មេសា ១៩៧៥។
វិទ្យាស្ថានប្រាសាទ
វិទ្យាស្ថានប្រាសាទ (מכון המקדש – The Temple Institute) ជា សារមន្ទីរ, វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវនិងអប់រំកណ្តាលនៅក្នុង ទីក្រុងចាស់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1987 ដោយព្រះគ្រូអ៊ីស្រាអែល Ariel ។ វិទ្យាស្ថាននេះត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ពីរ ប្រាសាទក្នុងក្រុងយេរូសាឡឹម (ដែលហៅថា  ប្រាសាទព្រះវិហារជាលើកដំបូង និង ព្រះវិហារជាលើកទីពីរ) ។ បុព្វលោក Ariel គ្រោងដើម្បីកសាងប្រាសាទទីពីរលើខ្ពង់រាបធ្វើដោយមនុស្សសាសន៍យូដាបានហៅ ប្រាសាទភ្នំ ។
ឡុង បូរ៉េត
ថ្ងៃទី ១៧ មិថុនា ១៩៧៤ ឡុង​ បូរ៉េត បាន​បង្កើតគណៈរដ្ឋ​មន្រ្តី​​ថ្មី​មួយ​​ក្រុម​ដែល​មាន​សមាជិក​១៦​នាក់។
វិទ្យាស្ថានប្រាសាទ
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី អ៊ីស្រាអែល
ឡុង បូរ៉េត
ថ្ងៃទី ១១ មិនា ១៩៧៥ ប្រធានាធិបតី លន់ ណុល បាន​បញ្ជារ​ឲ្យ​ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឡុង​ បូរ៉េត​ បង្កើត​ក្រុម​គណៈរដ្ឋមន្រ្តី​​ថ្មី​មួយ​​ទៀត ហើយ​បាន​លុប​បំបាត់​តំណែង​ អគ្គមេបញ្ជារការ នៅ​ក្នុង​ជួរ​កងទ័ព។
ថ្ងៃទី ០៨ មេសា ១៩៧៥ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឡុង​ បូរ៉េត ព្យាយាម​​​មិន​បាន​សម្រេច​ក្នុង​ការចរចារ​ដើម្បីសន្តិភាព​ ​មួយ​ ជា​មួយ​តំណាង​​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​ក្រុង​ បាងកក។
ឈិន ឈឿន
ឈិន ឈឿន (កើតនៅថ្ងៃទី៩ មេសា ១៩៩២ នៅភ្នំពេញ កម្ពុជា ) គឺជាកីឡាករបាល់ទាត់កម្ពុជា ដែលលេងឲ្យក្លឹបបាល់ទាត់ National Defense Ministry ក្នុងក្របខណ្ឌ ការប្រកួតកីឡា កម្ពុជា ។ លោកត្រូវបានហៅដល់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាថ្នាក់ជាតិអាយុក្រោម 23 ឆ្នាំនៅ SEA Games ឆ្នាំ 2011 និងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជានៅឆ្នាំ 2014 ក្នុងវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup ។ គាត់លេងក្នុងនាមជាខ្សែប្រយុទ្ធម្នាក់។
បវេណី
(ប៉ៈវេនី ឬ​ប្រពៃនី) (បវេណិ ឬ បវេណី; ប្រវេណិ ឬ ប្រវៃណី) ទំនៀម; ពូជពង្ស, តំណ​វង្ស​ត្រកូល : រក្សា​បវេណី, ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​តាម​ប្រពៃណី ។
បវេណី​ទេវតា : ទេវតា​ដែល​គេ​រាប់អាន​តាម​តំណ​វង្ស​ត្រកូល​ត​ៗ​មក ។ រួម​បវេណី : រួម​សុខ​ទុក្ខ​របស់​ស្វាមី​ភរិយា ។
អាច​សរសេរ​ ប្រពៃណី បាន ។
គង់ សំអុល
គង់ សំអុល ( កើតថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៦) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលបានធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីព្រះបរមរាជវាំងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ ។  លោកជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទពីឆ្នាំ១៩៨៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៩។ លោក​ជា​សមាជិករបស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជាហើយ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាងខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំងក្នុង​រដ្ឋសភា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៣។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា
ប្រាសាទតាវ៉ា
រូបភាពតូច ប្រាសាទតាវ៉ាមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាកុះ ឃុំព្រះដាក់ ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ បូជណីយដ្ឋានលាក់កំបាំងកណ្តាលព្រៃជ្រៅស្ងាច់ជ្រងំ គ្មាននរណាដឹង គ្មាននរណាឭ គ្មាននរណាយល់ គ្មាននរណាស្គាល់ គ្មាននរណាមើលថែរក្សា។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅចំកណ្តាលកោះមួយដែលមានស្ទឹងព័ទ្ធជុំវិញ និងគ្របដន្តប់ដោយព្រៃឈើស្រស់បំព្រងគួរអោយគយគន់ជាខ្លាំង។ វាពិតជាពិបាកយល់ និងរកផ្លូវទៅណាស់បើយើងសួររកផ្លូវពីអ្នករស់នៅទីនោះទេ។ វាមិនសូវជាឆ្ងាយប៉ុន្មានទេប្រហែលជា ២គមពីរង្វង់មូលតាកុះ បន្ទាយស្រី តែមិនដែលទៅទីនោះទេ យើងមិនងាយរកឃើញទេ ទោះបីតែអ្នកខ្លះថាធ្លាប់ទៅក៏នៅតែវង្វែងពេញព្រៃដែរ មូលហេតុដោយសារផ្លូវដឹកខ្សាច់ចាស់ខ្វាត់ខ្វែងក្នុងព្រៃនោះ ហើយខ្លះដុះមេឃឈើ និងបន្លាគ្របលើ ។
ឯកសារយោង
តាវ៉ា
គីកូរីគី
Kikoriki (Смешарики) - ទូរទស្សន៍រុស្ស៊ីបាននៃចលនា.
ហង្ស ធុនហាក់
លោក ​ហង្ស ធុនហាក់ កើតនៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩២៦ នៅ​ភូមិ​ព្រែកកក់ ស្រុក​ស្ទឹងត្រង់ ខែត្រ​​កំពង់ចាម ។ កាល​​នៅ​​យុវវ័យ​​ គាត់​បាន​​ទៅ​សិក្សា​វិជ្ជា​ល្ខោន​នៅ​ សាលា​នាដកម្ម Sarah Bernard នៅ​ទី​ក្រុង​ប៉ារីស ។ នៅ​ទីនោះ​គាត់​បាន​ចូល​ជា​មួយ​ក្រុម​និស្សិត​មួយ​ក្រុម​ដែល​​គាំ​ទ្រ​ លោក​ កេង​ វ៉ាន់​សាក់ ។ ​គាត់​ត្រឡប់​​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ​​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥១ ដោយ​ចូល​រួម​ជា​មួយ​ លោក សឹង ង៉ុកថាញ់ ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋបាល​អាណានិគម ។ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣ គាត់​​បាន​ផ្ដាច់​ខ្លួន​មក​រស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​វិញ ។
គាត់​បាន​និពន្ធ​រឿង​ល្ខោន​ជា​ច្រើន​ដូច​ រឿង​ថ្ម​រាំ និង​​រឿង​កញ្ញា​ចរិយា (កំឡុង​ឆ្នាំ ៥០) ដែល​វាយ​ប្រហារ​​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​ទៅ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ពុក​រលួយ​នៅ​សម័យ​នោះ ។ ដោយ​គាត់​មាន​​ទំនាក់​ទំនង​យ៉ាង​ជិត​ស្និត​នឹង ម្ចាស់​ក្សត្រិយានី កុសុមៈ រឿង​ល្ខោន​ទាំង​​ត្រូវ​បាន​​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សម្ដែង​ដោយ​គ្មាន​ការ​រារាំង ។
គាត់​​បាន​ទទួល​មេដាយ​អស្សឫទ្ធិ​មុនី​សារភណ្ឌ​ នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​​ជា​សមាជិក​ក្រុម​មេ​ប្រយោគ​ ក្នុង​ការ​ប្រលង​ប្រជែង​លើក​ទី ១ ​នៃ​សមាគម​​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ ដែល​បាន​ដាក់​នាម​ថា ការ​ប្រលង​ប្រជែង​អក្សរសាស្ត្រ​រង្វាន់ ឥន្ទ្រ​ទេវី សម្រាប់​ឆ្នាំ ១៩៦០ – ១៩៦១ ។
គាត់​បាន​​បង្រៀន​នៅ​ សាលា​ល្ខោន​ជាតិ ហើយ​បាន​ធ្វើ​ជា​សាកលវិទ្យាធិការ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ ១៩៦៥  ។ គាត់​​បាន​ឡើង​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍​សហគមន៍ ហើយ​ក្រោយ​មក​បាន​ទទួល​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៅ ថ្ងៃទី១៧ តុលា ១៩៧២ ដល់​ថ្ងៃ​ទី ១៧ មេសា ១៩៧៣ ។
គាត់​​ត្រូវ​បាន​ប្រហារ​ជីវិត​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ ថ្ងៃ​ទី១៨ មេសា ១៩៧៥ ក្រោយ​បដិសេធ​មិន​ព្រម​រត់​ចេញ​​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ ភរិយា និង​កូន​ស្រី​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​ជម្លៀស​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង​ដោយ​សុវត្ថិភាព ។
ស្នាដៃ​របស់​គាត់​​រួម​មាន ៖
ព្រះកែវមរកត
យោងតាមកំណត់ត្រា​របស់កម្ពុជា របស់លោក ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម ឬ "ក្រសេមគន្ធៈបណ្ឌិត" ចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជា​សុរិយា កិច្ចកាល លើកទី9 ឆ្នាំ (1950)
ព្រះកែវមរកត (Emerald Buddha) (พระแก้วมรกต) (Kh-pronoun: Preah Keo Morokot) ដែលកំពុងស្ថិត​នៅប្រទេស ស្រីលង្កា (អង់គ្លេស: Sri Lanka) ក្នុងរាជស្ដេច "លង្កស្សរាជ" ដែលបានតម្កល់ បដិមា (Statue) "ព្រះកែវមរកត" ​ក្នុងមហាវិហារ មេឃគិរី ដែលជាទីសិក្សាសំណាក់ធម៌យ៉ាងធំ ហាក់ដូចជា មហាវិទ្យាល័យ បរិយត្តិធម៌ក្នុងសម័យនោះ ។ គ្រានោះដែលមានស្ដេចភូមា (បច្ចុប្បន្នជា​ប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា​) ព្រះនាម "អនុរុទ្ធ" (អង់គ្លេស: Anawrahta) ទ្រង់បានធ្វើបដិសណ្ឋារៈ រឹតចំណងការទូតសាសនា ជាមួយស្ដេច "លង្កស្សរាជ" ទ្រង់បានសុំចំចម្លង ព្រះត្រៃបិដក ជាភាសា​បាលី ១ចប់ និងប្រែជាភាសាលង្កា ១ចប់ទៀត ហើយព្រះអង្គសូមរតនា សុំព្រះកែវមរកត ជាទីគោរពរំលឹកដល់ពុទ្ធសាសនាផងដែរ ហើយព្រះបាទ លង្កស្សរាជ ក៏យល់ព្រមថ្វាយតាមសំណើរនេះ ។ កាលបើចម្លងចប់ហើយ ព្រះបាទ អនុរុទ្ធ ក៏បញ្ជូនព្រះត្រៃបិដក ជាភាសាបាលី ដាក់សំពៅ ១ និង ឱ្យជញ្ជូន ព្រះត្រៃបិដកសម្រាយព្រមទាំង បដិមា ព្រះកែវមរកត ដាក់សំពៅ ១ទៀត រីឯ ព្រះអង្គទ្រង់គង់នៅសំពៅ ដែលដាក់ព្រះត្រៃបិដកបាលី សំពៅទាំង២ បានបើកចាកចេញពីកោះលង្កា កាត់តាមមហាសមុទ្រឥណ្ឌា (អង់គ្លេស: India Ocean) សំដៅមកប្រទេសភូមា តែកាលមកដល់កណ្ដាលសមុទ្រ សំពៅទាំង២ បានជួបព្យុះបក់បោក សំពៅដែលផ្ទុកព្រះត្រៃបិដកសម្រាយព្រមទាំង បដិមា ព្រះកែវមរកត បានរសាត់មកដល់ត្រោយសមុទ្រ ត្រង់ខែត្របន្ទាយមាសនៃ អាណាចក្រខ្មែរ ភាគខាងត្បូង ។ ក្រមការខែត្រចាប់សំពៅនេះបាន ក៏នាំយក ព្រះត្រៃបិដកសម្រាយ ព្រមទាំង បដិមា ព្រះកែវមរកត មកថ្វាយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរព្រះនាម "សូរ្យវរ្ម័ន​ទី១" (អង់គ្លេស: Suryavarman I) នៅក្រុង "ស្រីយសោធរៈបុរៈ" (អង់គ្លេស: Yashodharapura) ទ្រង់សោមនស្សណាស់ឱ្យទទួលទុកក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១០៤០ នៃគ​.សករាជ ។ ក្រោយមកក្នុងរវាងឆ្នាំ ១០៤៤ នៃគ.សករាជ ព្រះបាទ អនុរុទ្ធ ដែលសោយរាជ្យសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ នៃអាណាចក្របាកាន បានជ្រាបដឹងដំណឹងនេះទ្រង់បានត្រាសបញ្ជារ ឱ្យរាជបំរើនាំរាជសារមកស្នើសុំយករបស់ទាំងនេះត្រឡប់ទៅវិញ ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន​ទី១ ក៏យល់ព្រម​ប្រគល់រាល់របស់ដែលបានមកពីសំពៅនោះទៅវិញទាំងអស់ លើកលែងតែបដិមា ព្រះកែវមរកត ទ្រង់សូមរក្សាទុកក្នុងព្រះនគរ ដើម្បីជាការគោរពបូជា ដូចនេះ បដិមា ព្រះកែវមរកត បានស្ថិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយអាការយ៉ាងនេះ ។​
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី យសោធរៈបុរៈ ទៅកាន់ស្រីអាយុធ្យា
The journey of Emerald Buddha from Yasodharapura to Srei Ayutthaya
កាល ព.សករាជ ១៦២៣ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ហស៌វរ្ម័នទី៣ ក្រុងយសោធរៈបុរៈ ត្រូវបានទឹកជំនន់លិចលង់យ៉ាងខ្លាំង ស្របពេលនោះ កងទ័ព​ចាម្ប៉ា​ (អង់គ្លេស: Champa Army) បានឆ្លៀតឱកាសលើកទ័ពជើងទឹកវាយចូលរាជធានី យសោធរៈបុរៈ ពេលនោះ ព្រះបាទ ហស៌វរ្ម័នទី៣ បានបញ្ជារឱ្យក្រមការ ជញ្ជូន​ព្រះរាជ្យទ្រព្យសំខាន់ៗ ព្រមទាំងបដិមា ព្រះកែវមរកត​ ដាក់ទូក ដឹកជញ្ជូនទាំងក្រុមគ្រួសាររាជ្យវង្ស បូករួមទាំងមន្ត្រីផងឱ្យ បោះជុំរុំគេចខ្លួនទៅ តំបន់ភ្នំដងរែក (Dangrek Mountaints) គ្រានោះ "ព្រះអាទិត្យវង្ស"(Atith Vong) ជាឧបរាជខ្មែរ ដែលគង់នៅក្រុង "ស្រីអាយុធ្យា" (Srei Ayuttaya) ក្នុងរដ្ឋ​ទ្វាវត្តី (State of Dvaravati) ដែលបានជ្រាបដំណឹងនេះ បាននាំកងទ័ពជើងទឹកយ៉ាងធំ មកទទួល​ព្រះបាទ ហស៌វរ្ម័នទី៣ យកទៅក្រុងស្រីអាយុធ្យា ដើម្បីឱ្យទ្រង់រួចផុតអំពីសេចក្ដីអន្តរាយនេះ ។ រីឯ​​កងទ័ព​ចាម្ប៉ា ដែលបានវាយចូលក្រុង យសោធរៈបុរៈ បានដឹកជញ្ជូនទ្រព្យសម្បត្តិ និងបានដុតបំផ្លាញផ្ទះសំបែងក្នុងក្រុង យសោធរៈបុរៈ អស់ជាច្រើន គ្រានោះ​បានលេចមុខ ស្ដេចសឹកសង្គ្រាមមួយអង្គទៀត ដែលបង្កប់ខ្លួននៅតំបន់ខ្ពង់រាប តាមជួរភ្នំដងរែក បានលើកទ័ពបណ្ដេញកងទ័ពចាម្ប៉ា ឱ្យចេញពីក្រុង យសោធរៈបុរៈ ហើយទ្រង់បានគ្រប់គ្រងទីនោះ ដែលមានព្រះនាមថា ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ។ ចំណែកឯ ហស៌វរ្ម័នទី៣ កាលដែលទ្រង់ជ្រាបថា ក្រុងយសោធរៈបុរៈ ត្រូវបានគ្រងរាជ្យដោយក្សត្រថ្មីគឺ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ដូចនេះទ្រង់មិនអាចយាងត្រឡប់មកសោយរាជនៅ ក្រុងយសោធរៈបុរៈ វិញឡើយទ្រង់បានសំរេចចិត្ត គង់ស្ថិតនៅ ក្រុងស្រីអាយុធ្យា ជាបន្ត ដោយរោគប្រឈួន ព្រះបាទ ហស៌វរ្ម័នទី៣ ក៏បានសោយទីវង្គត់នៅ ក្រុងស្រីអាយុធ្យា ផងដែរ រីឯ​អគ្គមហេសី របស់ព្រះអង្គនាម "ជ័យរាជ ចូឡាមណី" ទ្រង់គង់នៅស្រីអាយុធ្យា រហូតដល់រដូវប្រាំង ទើបទ្រង់សុំលា អាទិត្យ​វង្ស ដែលជាឧបរាជ សុំត្រឡប់មកស្រុកកំណើត ក្រុងយសោធរៈបុរៈវិញ ព្រះអាទិត្យ​វង្ស មុននិងរៀបក្បួនជូនព្រះរាជដំណើរទ្រង់មកវិញ បានស្នើសុំរក្សាទុក បដិមា ព្រះកែវមរកត នៅក្នុងក្រុងស្រីអាយុធ្យា ព្រះនាងក៏យល់ព្រមរាជទានតាមការស្នើសុំរបស់ "អាទិត្យ​វង្ស" បដិមា​ ព្រះកែវមរកត ដែលមានដំណើរចាកចេញ ពីក្រុង យសោធរៈបុរៈ មកកាន់ក្រុងស្រីអាយុធ្យា ដោយអាការយ៉ាងនេះឯង ។​
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី ស្រីអាយុធ្យា ទៅកាន់ កំពែងពេជ្រ
The journey of Emerald Buddha from Srei Ayutthaya to Kompheng Pich
(Thai Pronounciation: Kamphaeng Phet Province)
ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១៦៤០ នៃព.សករាជ មានព្រះមហាឧបរាជខ្មែរមួយអង្គព្រះនាម "រាមរាជ" ក្នុងក្រុងកំពែងពេជ្រ នៃរដ្ឋ "ដាលៀង" ជាមហាមិត្រជិតដិតនិង "ព្រះអាទិត្យ​វង្ស" បានចូលមកសុំយក បដិមា ព្រះកែវមរកត ទៅទុកគោរពបូជា នៅកំពែងពេជ្រ ។ កាលដែលយកទៅមិនយូរប៉ុន្មាន "ព្រះមណ្ឌលរាជ" ជាបុត្រា ព្រះរាមរាជ នៅលវបុរៈ (ខេត្តលពបុរី) ក្នុងឋានៈជាចៅហ្វាយស្រុក បានទៅសុំព្រះកែវមរកត ពីព្រះរាជបិតា ទៅទុកបូជា​នៅ លវបុរៈ ។ កាលដែលយកទៅមិនយូរប៉ុន្មាន ក៏និមន្តយកមកថ្វាយព្រះរាជបិតាវិញ ព្រះរាមរាជ ក៏ទ្រង់ប្រតិស្ឋានទុកក្នុងវិហារធំ១ នៅក្រុង​កំពែងពេជ្រ (អង់គ្លេស: Kompheng Pich) រហូតដល់ឆ្នាំ ១៦៦០ នៃព.សករាជ ព្រះកែវមរកត បានរក្សាទុកនៅកំពែងពេជ្រ ដោយអាការយ៉ាងនេះ ។​
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី កំពែងពេជ្រ ទៅកាន់ (ជៀងសែន) បន្តទៅ (នគរឆៀងរ៉ាយ)
The journey of Emerald Buddha leaves Kompeng Pich to (Chiang Sen), continues to (Chiang Rai Kingdom) ក្នុងវ​រវាង ព.សករាជ ១៦៥១ ដល់ ១៦៥៦ រជ្ជកាល​ព្រះ​បាទ ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី១ សោយរាជនៅក្រុង យសោធរៈបុរៈ ទ្រង់ខ្សោយព្រះតេជះរាជានុភាព ជាហេតុ​ឱ្យមានការបោះបោរ ទូទាំងព្រះនគរកើតឡើង ចំពោះ​ជាតិសៀម មានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ ព្រហ្មរាជ ជាបុត្រពង្គរាជ បានតាំងរដ្ឋប្រទេសរបស់ខ្លួនឡើងនៅស្រុក "យោនក" ជៀងសែន (Chiang Sen) ក្នុងរវាង ព.សករាជ ១៦៤០-១៦៥០ ។ ក្នុងព.សករាជ​ ១៦៦០ "ព្រហ្មរាជ" ដែលជាជនជាតិតៃ ជាជនជាតិដើមរបស់ពួកសៀម បានលើកទ័ព​ វាយយកបណ្ដាខេត្តស្រុកភាគខាងលិច របស់ អាណាចក្រខ្មែរ អស់ជាច្រើន និងបានវាយមកដល់ ក្រុងកំពែងពេជ្រ ហើយយកបានបដិមា ព្រះកែវមរកត ទៅ​ជៀងសែនផងដែរ ។ ព្រហ្មរាជ កាលបានព្រះកែវមរកតហើយ មានសេចក្ដីព្រួយ ដោយខ្លាចខ្មែរ លើកទ័ពវាយដណ្ដើមយកមកវិញ ក៏មានឧបាយកល បំបាត់ដានព្រះកែវមរកត ដោយយកបាយអ (កំបោរ) មកបូកស្រោបព្រះកែវមរកតឱ្យជិត ដើម្បីឱ្យមើលមកឃើញតែព្រះពុទ្ធរូបធម្មតា ហើយបានយកទៅលាក់ទុកមិនឱ្យនរណាដឹងឡើយ ។ រហូតដល់រាជព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយនគរ ជៀងសែន យកមកដាក់ជាចំនុះ ហើយទ្រង់មិនបានយកចិត្តទុកដាក់និង ស្វែងរកពុទ្ធ បដិមា ព្រះកែវមរកតឡើយ ពីព្រោះទ្រង់កាន់សាសនាព្រាហ្មណ៍ ដូចនេះ ព្រះកែវមរកត ស្ថិតនៅជៀងសែន ដោយអាការយ៉ាងនេះ ។ បន្ទាប់ពី ជៀងសែន ធ្លាក់ជាចំនុះនគរខ្មែរ ព្រហ្មរាជ​បានយក ព្រះកែវមរកត ទៅប្រតិស្ឋានទុកនៅ ឆៀងរ៉ាយ (Chiang Rai) ក្នុងវត្តមួយ ហើយព្រហ្មរាជ ក៏បានសុគតទៅ ហើយព្រះកែវមរកត ក៏របូតពីកម្ពុជា ដោយអាការយ៉ាងនេះ​ឯង ។​​
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី (នគរឆៀងរ៉ាយ) ទៅកាន់ (ឆៀងម៉ៃ នៃអាណាចក្រឡាណា)
The journey of Emerald Buddha leaves Chiang Rai Kingdom, continues to (Chiang Mai of Lana Kingdom)
ក្នុងរវាង ព.សករាជ ១៩៨៥ ដល់ ២០២៦ ដែលជារជ្ជកាលព្រះបាទ "តិលោករាជ" ព្រះចៅក្រុង ឆៀងម៉ៃ (អង់គ្លេស: Chiang Mai) ដែលជាជនជាតិ ដើម (ឡាវ) សឹងមានអំណាចគ្របមកលើ ឆៀងរ៉ាយ (Chiang Rai) គ្រានោះដែរមានភិក្ខុមួយរូប នៅក្នុងវត្តមួយ ស្រុកឆៀងរ៉ាយតែងតែទៅបោសសំអាតនៅព្រះវិហារជារើយៗ តែភិក្ខុនោះមិនបានដឹងថាក្នុងវិហារនោះមាន បដិមា​ព្រះកែវមរកត នោះទេ ។ មានថ្ងៃមួយ ភិក្ខុ​អង្គនេះ ទៅបោសសំអាតក្នុងវិហារដូចសព្វមួយដង បានប្រទះ បដិមា ព្រះពុទ្ធ​មួយអង្គ របេះបាយអ (កំបោរ) ដែលគេស្រោប ក៏ទៅកោសមើល ឃើញជាបដិមា ព្រះកែវមរកត ក៏បានរត់ទៅប្រាប់ដំណឹងដល់ចៅអធិកាវត្តនិងអ្នកស្រុក នាំគ្នាផ្អើលឈូរឆ មកមើលបដិមា ព្រះកែវមរកត សេចក្ដី​នេះបានដឹងដល់ "តិលោករាជ" ស្ដេចនៃអាណាចក្រ ឡាណា (Lana) លោកមានសេចក្ដីសោមនស្សណាស់ បង្គាប់ឱ្យបាវបម្រើយកដំរី មកទទួល បដិមា ព្រះកែវមរកត ទៅឆៀងម៉ៃ (Chiang Mai) កាលដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ លុះដល់ផ្លូវបំបែក ផ្លូវមួយទៅ លំប៉ាង (Lompang) ផ្លូវមួយទៅឆៀងម៉ៃ ដំរីបានផ្អើល បរទៅកាន់ផ្លូវលំប៉ាងវិញ ទ្រម័កដំរី ទប់និងញាក់ឱ្យដំរីទៅឆៀងម៉ៃយ៉ាងណា ក៏ដំរីមិនស្ដាប់បញ្ជានិងនៅតែដើរទៅតាមផ្លូវទៅលំប៉ាង ដូចនេះក្រុមការក៏បណ្ដោយទៅតាមដំរី ។ កាលទៅដល់លំប៉ាង គេក៏យកព្រះកែវមរកតទៅប្រគល់ឱ្យ សុវណ្ណអាមាត្យ ដែលជាចៅហ្វាយស្រុកទីនោះឱ្យរក្សាទុកជាបណ្ដោះអាសន្ន ហើយទៅក្រាបទូលថ្វាយ ព្រះចៅ តិលោករាជ តាមដំណើរ ។ ព្រះចៅ "​តិលោករាជ​" កាលដែលទ្រង់ជ្រាបហើយ ត្រាសឱ្យសាងវិហារនៅ វត្តជោតិការាម ហៅវត្ត (ចេតិយហ្លួង) ដែលនៅឆៀងម៉ៃ ជាប្រញាប់ ស្រាប់ហើយ ត្រាសឱ្យលើកក្បួន​មកនិមន្ត ព្រះកែវមរកត ពីលំប៉ាង ទៅប្រតិស្ឋានទុកនៅវិហារថ្មី ទ្រង់ធ្វើសក្ការៈគោរពបូជា បដិមា ព្រះកែវមរកត លុះអស់ព្រះជន្ម ។ ព្រះកែវមរកត ចេញពីឆៀងរ៉ាយ ទៅប្រតិស្ឋានទុកនៅ ឆៀងម៉ៃ ប្រមាណ ព.សករាជ ២០២០ ដល់ ព.សករាជ ២០៩២ ដម្កល់ទុកប្រមាណ ៧២ ឆ្នាំ ដោយអាការយ៉ាងនេះ ។
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី ឆៀងម៉ៃ ទៅកាន់ក្រុងវៀងច័ន្ទ (ប្រទេសឡាវ)
The Emerald Buddha Journey from Chiang Mai to Vientiane of (Laos)
ក្នុងឆ្នាំ ២០៩០ នៃព.សករាជ "ព្រះជ័យជេដ្ឋា" (Laos King: Cheijestha) ជាបុត្រ ព្រះចៅ "ពោធិសារ" នៃក្រុងវៀងច័ន្ទ ព្រះជន្ម​បាន ១៤ឆ្នាំ បានទៅគ្រងរាជសម្បត្តិនៅនគរឆៀងម៉ៃ ទ្រង់គោរពព្រះកែវមរកតខ្លាំងណាស់ លុះដល់ឆ្នាំ ២០៩២ នៃព.សករាជ ព្រះចៅពោធិសាររាជ ដែលជាព្រះបិតាបានសោយទីវង្គត់នៅវៀងច័ន្ទ ។ ព្រះជ័យជេដ្ឋា ក៏យាងចាកពីឆៀងម៉ៃ នាំទាំង បដិមាព្រះកែវមរកតទៅផង ដើម្បីធ្វើពិធីថ្វាយព្រះភ្លើង ដល់ព្រះបរមសព ព្រះរាជបិតា ក្រោយធ្វើពិធីបុណ្យសពរួច សព្វមុខមន្ត្រីបានលើកជ័យជេដ្ឋា ឱ្យសោយរាជសម្បត្តិនៅវៀងច័ន្ទ គ្រានោះទ្រង់មិនបានត្រឡប់ទៅឆៀងម៉ៃ វិញទេ ដោយបញ្ជារឱ្យក៏សាងព្រះវិហារមួយយ៉ាងធំ សម្រាប់ដាក់ដម្កល់ បដិមាព្រះកែវមរកត មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ បដិមា ព្រះកែវមរកត ចាកចេញពីឆៀងម៉ៃ ទៅកាន់ក្រុងវៀងច័ន្ទ​(ប្រទេសឡាវ) រហូតដល់ឆ្នាំ ២៣២១ នៃព.​សករាជ ដោយអាការយ៉ាងនេះ​ឯង ។ ​
ដំណើរព្រះកែវមរកតចាកចេញពី ក្រុងវៀងច័ន្ទ ទៅកាន់ ធនបុរី (ប្រទេសថៃ)
The Emerald Buddha Journey from Vientiane to Thonburi of (Thailand)
ក្នុងរវាងឆ្នាំ ២៣២១ នៃព​.សករាជ ព្រះចៅ "តាកសុិន" (Taksin) សោយរាជបាន ១១ឆ្នាំ បានត្រាសប្រើ ព្រះចៅ "ប្រាយ៉ាចក្រីដួង" (Phraya Chakrei Doung) ឱ្យលើកទ័ពទៅបង្រ្កាបក្រុងបះបោរភាគខាងជើង រហូតដល់ ក្រុងវៀងច័ន្ទ ។ កាលដែល ព្រះចក្រីដួង ទៅដល់ក្រុងវៀងច័ន្ទ បានឃើញបដិមា ព្រះកែវមរកត នៅក្នុងព្រះវិហារ ព្រះកែវ ក៏ទទួលយកមកថ្វាយព្រះចៅ "តាកសុិន" ទ្រង់ក៏យាងទទួលប្រតិដ្ឋានទុកនៅក្រុង "ធនបុរី" (Thonburi) អស់រយៈពេល ​៧ឆ្នាំ ។ កាលព្រះចៅ "តាកសុិន" ចូលទីវង្គត់ហើយ "ព្រះចក្រីដួង" ឡើងសោយរាជបន្ត ទ្រង់បានយាងមកសាងរាជវាំងថ្មីនៅត្រើយខាងកើត ដែលមានឈ្មោះថា "ក្រុងទេពមហានគរ" (បច្ចុប្បន្នជាទីក្រុង បាងកក) ទ្រង់បានសាង ព្រះវិហារ​មួយ នៅក្នុងរាជវាំងទិសខាងត្បូង សម្រាប់ដាក់ដម្កល់ បដិមា ព្រះកែវមរកត នៅក្នុងនោះ ដែលវត្តនោះហៅថា "វត្តព្រះស្រីរតនាសាស្តារាម" (Wat Preah Srei Rotana Sastaram) or (Wat Phra Kaew) ដោយអាការយ៉ាងនេះ ព្រះកែវមរកត ចាកចេញពីក្រុងវៀងច័ន្ទ (ប្រទេសឡាវ) មកដល់ក្រុងបាងកកសព្វថ្ងៃនេះ ។ ​
ព្រះត្រៃបិដក
ព្រះត្រៃបិតក ជាគម្ពីរ ឬ ជាឃ្លាំង ឬ កញ្ជើរសម្រាប់ផ្ទុក នូវពុទ្ធវច្ចនៈដែលមានសរុប ៨៤០០០ ធម្មក្ខន្ធ គឺជា មូលដ្ឋានទ្រឹស្ដី ទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ព្រះត្រៃបិដកត្រូវចែកចេញជា៣គម្ពីរសំខាន់ៗ មានដូចជា ៖ ក. វិន័យបិតក ៖ (មាន ២១០០០ធម្មក្ខន្ធ ត្រូវ ៥គម្ពីរ ហើយចែកជា ១៣ភាគ) ជាគម្ពីរដែលស្ដីអំពីច្បាប់ ក្រិត្យក្រម ដែលព្រះពុទ្ធបានបញ្ញត្តិហាមប្រាមនិងទ្រង់អនុញ្ញាតិ្ត ទុកជាគោលប្រព្រឹត្តិប្រតិបត្តិនៃបព្វជិតនិងគ្រហស្ថ ។ ខ. សុត្តន្តបិតក ៖ (មាន ២១០០០ធម្មក្ខន្ធ ត្រូវ ៥គម្ពីរ ហើយចែកជា ៦៤ភាគ) ជាកម្រងនៃពុទ្ធិ ផ្នែកព្រះសូត្រ ដែលនិយាយអំពីអំពើល្អ និងអាក្រក់ ការធ្វើបុណ្យទានជាដើម ។ គ. អភិធម្មបិតក ៖ (មាន ៤២០០០ធម្មក្ខន្ធ ត្រូវ ៧គម្ពីរ ហើយចែកជា ៣៣ភាគ) ជាកម្រងទស្សនៈពុទ្ធិដែល និយាយអំពី បរមត្ថវិជ្ជាប្រកបដោយអត្ថ បួនយ៉ាងគឺ ចិត្ត ចេតសិក រូប និព្វាន ។
សូខាំ ខូយ
លោក សូ ខាំខូយ មាន​បុត្រា​បុត្រី​៦​នាក់។ លោក សូ ខាំវ៉ាន់ចាន់ ដែល​ជា​បុត្រ​ទី​៤ រស់នៅ​ក្រុង​ហ៊ូស្តុន រដ្ឋ​តិចសាស បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ពិធី​បុណ្យ​ឈាបនកិច្ច​សព​លោក សូ ខាំខូយ នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​២១ ខែ​វិច្ឆិកា ២០០៨ នៅ​ក្រុង​ស្តុកតុន រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រនៀ។
លោក សូ ខាំវ៉ាន់ចាន់ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ពី​ប្រវត្តិ​សង្ខេប​របស់​លោក សូ ខាំខូយ ថា ៖ ''«គាត់​រៀន​ចប់​នៅ (វិទ្យាល័យ) ស៊ីសុវត្ថិ​ហ្នឹង គាត់​ទៅ​រៀន​ធ្វើ​មេ​ព្រៃ ហើយ​ដល់​បន្ទាប់​មក​យើង​នៅ​ក្រោយ​អាណានិគម​បារាំង បារាំង​វា​វ៉ៃ​សៀម​ដើម្បី​ទារ​ខេត្ត​ខ្មែរ​មក​វិញ ព្រោះ​សៀម​វា​យក​ខេត្ត​ខ្មែរ​យើង។ ឪពុក​ខ្ញុំ​ក៏​ស្ម័គ្រចិត្ត​ទៅ​ធ្វើ​ទាហាន ច្បាំង​សៀម​ចប់​ហើយ​បាន​ធ្វើ​មេ​ព្រៃ​វិញ។ បន្ទាប់​មក​បារាំង​ឲ្យ​ធ្វើ​ភូឈួយ​ខេត្ត​ទី​១ នៅ​ខេត្ត​កំពង់ចាម ហើយ​បន្ទាប់​មកធ្វើ​ចៅហ្វាយ​ខេត្ត​កំពង់ចាម​ពី​ឆ្នាំ​១៩៤៩ ធ្វើ​២​-​៣​ឆ្នាំ​កាល​ហ្នឹង។ បន្ទាប់​មក​សម្ដេច សីហនុ ឲ្យ​មក​នៅ​ភ្នំពេញ ធ្វើ​ទាហាន​ពាក់​ស័ក្ដិ​៤ ស័ក្ដិ​៥​កន្លះ​អី​ហ្នឹង។ ឆ្នាំ​១៩៥៤ សម្ដេច សីហនុ ឲ្យ​ឪពុក​ខ្ញុំ​ទៅ​វ៉ៃ​យួន យៀកមិញ​ហ្នឹង ចូល​មក​ស្រុក​ខ្មែរ វា​ចង់​បំបែក​ស្រុក​ខ្មែរ​ជា​ពីរ​ដូច​ស្រុក​យួន​អ៊ីចឹង​កាល​ហ្នុង វ៉ៃ​កន្លែង​ស្រុក​មុន​ឈ្មោះ ស្រីជេស។ ហើយ​បន្ទាប់​ពី​ហ្នឹង​មក​គាត់​ធ្វើ​ទាហាន​រហូត​ដល់​ផ្កាយ​៣ ជំនាន់​ស្ដេច​សីហនុ​ហ្នឹង។ ឪពុក​ខ្ញុំ ស្ដេច​សីហនុ​ឲ្យ​ធ្វើ Inspector General ខាង​ទាហាន ត្រួត​មើល​ទាហាន​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ហ្នឹង សង្គម​រាស្រ្ដ​និយម​ហ្នឹង។ ហើយ​ដល់​ស្រុក​យួន​ច្បាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ហ្នឹង ជាមួយ​លោក លន់ លន់ ឪពុក​ខ្ញុំ លោក លន់ នល់ ឲ្យ​ធ្វើ​ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា ដល់​លោក លន់ នល់ ឈឺ​ខ្លាំង គាត់​កើត​រោគ​ងាប់​ខ្លួន​មួយ​ចំហៀង អាមេរិកាំង​ដឹក​លោក លន់ នល់ មក​ពេទ្យ​ហាវ៉ៃ​ហ្នឹង ហើយ​ឪពុក​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ប្រធានាធិបតី​ជំនួស​លោក​តា លន់ នល់ ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​ស្រុក​ធ្លាក់​ហ្នឹង។ ប្រធានាធិបតី​ស្ដីទី​បាន​ន័យ​ថា បណ្ដោះ​អាសន្ន ដល់​នេះ​ទៅ​អាមេរិកាំង​ឈប់​ជួយ​យើង​ជំនាន់​ហ្នឹង ឪពុក​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ចេញ​ពី​ស្រុក​ខ្មែរ​មក​ថ្ងៃ​១២ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៧៥ ចេញ​ពី​ស្រុក​ខ្មែរ​មក អាមេរិកាំង​វា​ដឹក​ចេញ​ពី​ភ្នំពេញ​មក យក​មក​ដាក់​នៅ​ស្រុក​សៀម នៅ​បាងកក​ហ្នឹង​ប្រហែល​មួយ​ខែ បាន​ទៅ​ដឹក​មក​ទាំង​គ្រួសារ​អី​ទាំងអស់​គ្នា​ហ្នឹង​មក​នៅ​កាលីហ្វ័រញ៉ា... តាំង​ពី​ហ្នឹង រក (អ្នកធានា) បាន មក​នៅ​តិចសាស​ទាំងអស់គ្នា​ទៅ បន្ទាប់​ក្រោយ​មក​ឪពុក​ខ្ញុំ​ទៅ​នៅ​កាលីហ្វ័រញ៉ា»''៕
ភាគឦសាន (ថៃ)
ភាគឦសាននៅប្រទេសថៃ ឫ​ អ៊ីសាន ឬ ឥសាន (อีสาน, ອີສານ) មានខេត្តចំនួន 20 នៅតំបន់ភាគឦសានរបស់ប្រទេសថៃ ភាគឦសានគឺជាតំបន់ធំបំផុតរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅលើខ្ពង់រាបគោរាជ​ មានព្រំប្រទល់ជាប់ទន្លេមេគង្គ (តាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសឡាវ) ទៅភាគខាងជើងនិងភាគខាងកើត ដោយប្រទេសកម្ពុជានៅភាគអាគ្នេយ៍និងជួរភ្នំសាន់កំផែង ខាងត្បូងរបស់ខេត្តនគររាជសីមា នៅខាងលិចវាត្រូវបានបំបែកពីខាងជើងនិងភាគកណ្តាលរបស់ប្រទេសថៃដោយភ្នំពេជ្របូរណ៍ ភាគឦសានគ្របដណ្តប់ 167,718 km² ធ្វើឱ្យវាមានទំហំប្រហែលពាក់កណ្តាលរបស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់និងប្រហែលទំហំរបស់ប្រទេសអង់គ្លេសនិងវែល ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុប 25,203 km² ឬ 15 ភាគរយនៃតំបន់ភាគ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំបន់របស់ប្រទេសថៃ
ប្រាសាទប្រាំ(ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ)
រូបភាពតូច ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិចារលើ ឃុំទឹកជោរ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ប្រាសាទនេះមានចម្ងាយប្រហែល ៧គមពីទីរួមស្រុកក្រឡាញ់។ ប្រាសាទនេះជាប្រាសាទមួយបានស្ថាបនាអំពីភក់ព័ណ៌ឈាមជ្រូក(ក្រហមក្រម៉ៅ) មានតួប៉មបីសង់តម្រាបគ្នាជើងត្បូងអំពីឥដ្ឋដុត ក្លោងទ្វាធ្វើអំពីថ្មភក់ បែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយនៅសង្ខាងនៃតួប៉មខាងមុខមានបណ្ណាល័យពីរសាងអំពីថ្មភក់ព័ណ៌ឈាមជ្រូក។ ប្រាសាទនេះហ៑ំព័ទ្ធទៅដោយកំពែងថ្មបាយក្រៀម និងគូរទឹកពីក្រៅប្រហែល១០០មបួនជ្រុងស្មើ។ តាមការពិនិត្យលើទ្រង់ទ្រាយរបស់វានោះ ពិតណាស់វាជាប្រាសាទ ដែលបានសាងសង់នាសតវត្សទី១១នៃគសដោយព្រាហ្មណ៏ម្នាក់របស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ និងជ័យវីរៈវរ្ម័នដើម្បីឧទ្ទឹសថ្វាយដល់សាសនាហិណ្ឌូ ។
ឯកសារយោង
ប្រាំ
ស្រុកទឹកឈូ
ព្រំប្រទល់នៃ
=ប្រវត្តិ= ស្រុកទឹកឈូ ជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមក្រុង និង ស្រុកទាំង៨របស់ខេត្តកំពតពីមុនស្រុក ទឹកឈូ មានឈ្មោះថា ស្រុកកំពត មានទីតាំងស្ថិតនៅប៉ែកខាងកើតចំងាយ ៦គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងកំពត មានព្រំប្រទល់ៈ ខាងជើងទល់នឹងស្រុកឈូក ខេត្តកំពត និង ស្រុកកំពង់សិលា ខេត្តព្រះសីហនុ ខាងត្បូងទល់នឹងដែនសមុទ្រកម្ពុជាវៀតណាម ខាងកើតទល់នឹងស្រុកដង់ទង់ ខេត្តកំពត និង ស្រុកដំណាក់ចង្អើរ ខេត្តកែប ខាងលិចទល់នឹងស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។ មានវិសាលភាពទឹកដីធំមធ្យម បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្រុងស្រុកទាំង ៧ទៀតរបស់ខេត្តកំពត មានជួរ ភ្នំជាច្រើន​ដូចជា ភ្នំកំចាយ ភ្នំបូកគោ ភ្នំវល្លិ៍។ល។ មានផ្ទៃដីសរុប ១៥១៤គីឡូម៉ែត្រការេ ភាគច្រើន ជាសមុទ្រ និង ព្រៃភ្នំ​។​ ហើយនៅក្នុងស្រុកទឹកឈូមាននូវ ភូ​មិចំនួន ៦៦និងមានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅ ២១៧៩៨គ្រួសារ មានមនុស្សសរុប ១០៩៤៥១នាក់​ ស្រី ៥៦៥៧៧នាក់ អាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងមានចំនួន ៦៥៧០៨នាក់ ស្រី ៣៣៩៧៦នាក់ ក្នុងនោះជនជាតិខ្មែរឥស្លាមមាន​ចំនួន ២៩០៦គ្រួសារ មនុស្ស សរុប ១១៤៥៦នាក់  ស្រី ៥៨៨២នាក់  អាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងមានចំនួន ៧១៧៦នាក់ ស្រី ៣៦៤៦នាក់។ ដង់ស៊ីទេប្រជាពរដ្ឋ ៧១នាក់ក្នុង ១គីឡូម៉ែត្រការេ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ៨៩% ជាកសិករ រស់នៅ ពឹង​ផ្អែកលើកវិស័យកសិកម្មជាចម្បង ក្រៅពីនេះមានមុខរបរដូចជា នេសាទ សិប្បករ ពាណិជ្ជករ និង មន្ត្រីរាជការ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៩ ដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខ័ណ្ឌ ប្រកប​ដោយជោគជ័យក្រោមច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោ ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខ័ណ្ឌ។ ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក រួមជាមួយគណៈអភិបាលស្រុក បានអនុវត្តនូវតួនាទី និង ភារកិច្ច របស់ខ្លួន ដើម្បីអភិបាលកិច្ច និង ការអភិវឌ្ឍន៍នៅ​មូលដា្ឋនស្របតាមច្បាប់គោលនយោបាយ វិមជ្ឈការ វិសហមជ្ឈការ និង លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តនានា។ ផ្អែកតាមច្បាប់ និង ការណែនាំរចនា សម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលស្រុកទឹកឈូ បច្ចុប្បន្នមានៈ ក្រុមប្រឹក្សាស្រុកមានចំនួន ១៧រូប ស្រី ១រូប គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ត្រី និង កុមារ មានសមាសភាព ៣០នាក់ គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលបច្ចេកទេសមានសមាសភាព ៤១នាក់ គណៈអភិបាលស្រុក ៥រូប ស្រី ១រូប, នាយករដ្ឋបាល ១រូប, នាយករងរដ្ឋបាល ២រូប ស្រី ១រូប, មាន​ការិយាល័យ​ចំណុះរដ្ឋបាលស្រុកចំនួន ៣ គឺ ការិយាល័យ​ផែនការ​និង​គាំទ្រឃុំ មានមន្ត្រី ៣រូប ស្រី ២រូប, ការិយាល័យ​រដ្ឋបាល​និងហិរញ្ញវត្ថុ មានមន្ត្រី ៨រូប ស្រី ៤រូប, ការិយាល័យ អន្តរវិស័យ មានមន្ត្រី ៤រូប ស្រី​ ២រូប និង ស្មៀនឃុំ ១៦រូប ស្រី ២រូប។ ស្រុកមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច បំរើអោយវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និង ទេសចរណ៍។ ផ្អែកលើ ធនធានខាង​លើនេះ ស្រុកបានរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ ៥ឆ្នាំ(២០១១ - ២០១៥) និង កម្មវិធី វិនិយោគបីឆ្នាំរកិល(២០១២ - ២០១៤) ដើម្បីកំណត់ចក្ខុវិស័យ គោលបំណងជាក់លាក់ ដើម្បី អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និង លើកកំពស់គុណភាព តម្រូវការរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ សំដៅរួមចំណែកកាត់ បន្ថយភាពក្រីក្រជួនប្រជាពលរដ្ឋ។
=រមណីដ្ឋាន= ស្រុក​ទឹកឈូ​មាន​ភ្នំ​ចំនួន​២៩គឺ​
=មើលផងដែរ=
បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម
បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ឬអាចហៅ/សរសេរកាត់ថា ប.ក.វ. (ភាសាវៀតណាម៖ Đảng Cộng sản Việt Nam) គឺជាគណបក្សស្ថាបនិក និងស្របច្បាប់តែមួយគត់នៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម។ ដោយបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ ដោយលោកហូ ជីមិញ បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមបានក្លាយជាគណបក្សកាន់អំណាចនៃវៀតណាមខាងជើងនៅឆ្នាំ១៩៥៤ ហើយបន្ទាប់មកបានគ្រប់គ្រងលើប្រទេសវៀតណាមទាំងមូលក្រោយការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខាងត្បូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ ថ្វីត្បិតតែវាមានអត្ថិភាពស្របគ្នាជាមួយរណសិរ្សមាតុភូមិវៀតណាមក៏ដោយក្ដី បក្សនេះបានរក្សាអំណាចលើរដ្ឋាភិបាល និងមានអំណាចមជ្ឈការគ្រប់គ្រងលើកងកម្លាំងយោធា និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋនានា។ ឧត្តមភាពនៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងមាត្រា ៤ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេស។ សាធារណជនវៀតណាមជាទូទៅបានសម្ដៅទៅលើបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមថា "គណបក្ស" (Đảng) ឬ "គណបក្សយើង" (Đảng ta)។
កិងកិតសៈរាជ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ចៅកិងកិតសៈរាជ ( ເຈົ້າກິງກິດສະຣາດ  ; សោយទីវង្គតឆ្នាំ១៧១៣) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា កិតសៈរាជ គឺជាស្តេចនៃហ្លួងព្រះបាង ពី (ឆ្នាំ ១៧០៧–១៧១៣) ។
បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម
បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ចាត់ចែងឡើង​ដោយ​ផ្អែក​លើគោលជំហរនៃមជ្ឈិមនិយមប្រជាធិប​តេយ្យ ពោលជា​គោលការណ៍​មួយ​ដែល​បាន​បំផុសឡើង​ដោយ​អ្នកបដិវត្ត​ន៍ម៉ាក្ស​និយមជនជាតិរុស្ស៊ីម្នាក់ឈ្មោះ វ្ល៉ាឌីមៀរ លេនីន។ ស្ថាប័នខ្ពស់បំផុតនៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមគឺ សមាជជាតិដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្ស និងមានគោលដៅជ្រើសតាំងគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនៃបក្ស។ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស គឺជាស្ថាប័នកំពូលមួយដែលមានតួនាទីត្រួតមើលកិច្ចការងារគណបក្សនៅចន្លោះសម័យប្រជុំនៃសមាជបក្សនីមួយៗ។ ក្រោយសម័យប្រជុំសមាជបក្ស គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនឹងត្រូវជ្រើសតាំងបុគ្គលចូលទៅក្នុងការិយាល័យនយោបាយ និងលេខាធិការដ្ឋាន ហើយតែងតាំងលេខាទីមួយដែលជាតំណែងខ្ពស់បំផុតរបស់បក្ស។ នៅចន្លោះសម័យប្រជុំនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស ការិយាល័យនយោបាយនឹងក្លាយជាស្ថាប័នកំពូលរ៉ាប់រងលើកិច្ចការងារបក្សវិញ។ ក៏ប៉ុន្តែ វាអាចអនុវត្តបានតែសេចក្ដីសម្រេចដោយផ្អែកលើគោលនយោបាយដែលត្រូវបានអនុម័តជាមុនមកដោយគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម ឬសមាជជាតិរបស់បក្សប៉ុណ្ណោះ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៧  ការិយាល័យនយោបាយទី១២ មានសមាជិកចំនួន ១៩ រូប។ មេដឹកនាំបក្សបច្ចុប្បន្នគឺលោក ង្វៀន ហ៊្វូចុង ដែលលោកកំពុងតែកាន់តំណែងជា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស និងជាលេខានៃគណៈកម្មាធិការយោធាមជ្ឈិម។
បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមគឺប្តេជ្ញាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិកុម្មុយនីស្ត ហើយតែងចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃគណបក្សកុម្មុយនីស្ត និងពលករអន្តរជាតិជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គណបក្សនេះត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរតាមរយៈមតិការពារ និងគាំទ្ររបស់ខ្លួនចំពោះ "សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារតាមបែបសង្គមនិយម" ក៏ដូចជា គោលគំនិតហូជីមិញ ដែលជាទស្សនៈប្របាច់បញ្ចូលនូវលទ្ធិម៉ាក្ស–លេនីន ទស្សនៈវៀតណាម គំនិតខ្លះៗពីបដិវត្តន៍បារាំង និងជំនឿផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកហូ ជីមិញ។ ប.ក.វ. ធ្លាប់បានអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ចបញ្ជានៅវៀតណាមមុនពេលដាក់ចេញនូវកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចដែលគេនិយមស្គាល់ថា "ដូយមុឺយ" នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៦។ គណបក្សនេះផងដែរធ្លាប់បានដើរតម្រឹមជាមួយសហភាពសូវៀត និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់គេក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់។
កិងកិតសៈរាជ
កិតសៈរាជ គឺជាកូនប្រុសតែមួយគត់របស់ព្រះអង្គម្ចាស់រាសាប៊ុត ដែលជាអ្នកស្នងរាជ្យបន្តរបស់ស្តេចសុរិយវង្សា ។ ព្រះអង្គម្ចាស់រាសាប៊ុត ត្រូវបានប្រហារជីវិតដោយសារអំពើផិតក្បត់ក្នុងឆ្នាំ១៧០០។ កិតសៈរាជ បានភៀសខ្លួនទៅ ជៀងរុង នៅស៊ិបសងបានា ។
កិតសៈរាជ សោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៧១៣ ស្នងរាជ្យបន្តដោយបងប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្រះអង្គគឺអង្គខាំ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Lao-language text
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសឡាវ
វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសឡាវត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកម្រិតក្រសួងគឺ រដ្ឋបាលទេសចរណ៍ជាតិឡាវ (LNTA)។ នៅ 2019 មុនវិបត្តិកូវីដ19 ប្រទេសឡាវទទួលភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាងជិត5លាននាក់តែដោយសារវិបត្តិកូវីដ19ប្រទេសឡាវបានទទួលការធ្លាក់ចុះនូវភ្វៀវទេសចរណ៍និងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ដកិច្ចជាតិ។
សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម
សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម (អក្សរឡាតាំង: Chak Angre Krom រឺ Sangkat Chak Angre Krom) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ មានភូមិចំណុះ ៨ ភូមិ។
និរុត្តិសាស្ត្រ
ចាក់អង្រែក្រោមជាឈ្មោះយកតាម ឈ្មោះឃុំចាក់អង្រែក្រោម ស្រុកមានជ័យ ខេត្តកណ្ដាល។ សង្កាត់នេះជាគូ នឹង សង្កាត់ចាក់អង្រែលើ។
ប្រវត្តិ
មុនក្លាយជាសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម នៃខណ្ឌមានជ័យ ក្រុងភ្នំពេញ (កាលមុនបំណែងចែករដ្ឋបាល នៅថ្នាក់លើបង្អស់គឺ ខេត្ត-ក្រុង) ពីដំបូងបង្អស់ឃុំចាក់អង្រែក្រោម ជាឃុំនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ក្រោយមក ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ត្រូវបំបែកមួយផ្នែកជា ស្រុកមានជ័យ និង នៅសល់ប៉ុន្មានជាស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង (មិនមែនកណ្ដាលស្ទឹងសម័យបច្ចុប្បន្នទេ) ខេត្តកណ្ដាល។
០៨ មករា ២០១៣ រហូតដល់ ១៨ កក្កដា ២០១៦
សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោមមានភូមិទាំងអស់ ៨ ភូមិ ភូមិក្រម: ១២០៦០៤
បំណែងចែករដ្ឋបាល
សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោមមានភូមិទាំងអស់ ៨ ភូមិ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្កាត់នៃខណ្ឌមានជ័យ ចាក់អង្រែក្រោម
ឃុំមានរិទ្ធិ
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកដងទង់ ខេត្តកំពត មាន  ភូមិ៖
1 	07050501 	ព្រៃក្រាំងខាងជើង 	Prey Krang Khang Cheung 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 2 	07050502 	ព្រៃក្រាំងខាងត្បូង 	Prey Krang Khang Tboung 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 3 	07050503 	ក្រាំងលាវ 	Krang Leav 	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ 4 	07050504 	ត្រពាំងឈូក 	Trapeang Chhuk
ព្រំប្រទល់នៃ
Boundary East 	ឃុំដំណាក់សុក្រំ ឃុំដងទង់ខាងជើង ស្រុកដងទង់ West 	ឃុំអង្គរមាស ឃុំល្អាង ស្រុកដងទង់ South 	ឃុំស្រែជាខាងជើង ស្រុកដងទង់ North 	ឃុំអង្គរមាស ស្រុកដងទង់ និងស្រុកឈូក
ប្រាសាទដំរី
លក្ខណៈទូទៅ
ដំរីជាសត្វចតុប្បាទមានរូបធំសម្បើម ស្បែកក្រាស់ហើយដៃរបស់វាហៅថា ប្រមោយ មានខ្លះមានភ្លុក ខ្លះមានចែ ។ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅចម្ងាយ ៣គីឡូម៉ែត្រទិសអាគ្នេយ៍ភូមិកោះកេរ ១.៨គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងនៃជ្រុងអាគ្នេយ៍នៃរហាល ចម្ងាយ២០០ម៉ែត្រខាងជើងត្រពាំងខ្នារ និងប្រមាណប្រហែល១០០ម៉ែត្រខាងជើងផ្លូវ ។ ប្រាសាទដំរីជាឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រាសាទនេះ ត្បិតមានចម្លាក់ទោលសត្វដំរីនិងជើងទម្រធ្វើអំពីថ្មភក់មួយផ្ទាំងធំមានកម្ពស់ជិត២ម៉ែត្រ រីឯអ្នកខ្លះហៅថា ប្រាសាទដំរីចង់កណ្តឹង ពីព្រោះគេសង្កេតឃើញថាមានចម្លាក់សត្វដំរីមានឆ្លាក់តុបតែងកណ្តឹងជាមួយប្រឡៅក តម្កល់នៅតាមជ្រុងប្រាសាទនេះ។ ដំរីគឺជាយាន្តជំនិះសម្រាប់ព្រះឥន្ទ្រធិរាជដែលជាស្តេចនៃទេវតា ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រទាប់វណ្ណៈខ្ពស់ដូចព្រះមហាក្សត្រ ព្រះរាជវង្សានុវង្ស មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ហើយចាត់ទុកថាជានិមិត្តរូបនៃភាពសម្បូររុងរឿង និងរីកចម្រើនតំណាងទឹកភ្លៀង និងប្រើជាពាហនៈដឹកជញ្ជូន និងដំរីចម្បាំង។ ប្រាសាទដំរីមានតួប៉មឥដ្ឋមួយរាងការ៉េ ដូចប្រាសាទបក្សីចាំក្រុងដែរ។ ប្រាសាទនេះមានទ្វារបញ្ឆោតបីនៅទិសខាងជើង ត្បូង និងលិច ហើយមានមាត់ទ្វារទៅទិសខាងកើត ជាទិសបង្កើតចក្រវាល។ តួប៉មនេះសង់នៅលើខឿនថ្មភក់កម្ពស់២.៥ម៉ែត្រ ប្លងមានរាងការ៉េមានប្រវែង១២ម៉ែត្រក្នុងមួយជ្រុង កាត់ដោយជណ្តើរពីរទិសទាំងបួននិងមានប្រាំកាំក្នងជណ្តើរមួយ។ មេទ្វារធ្វើអំពីថ្មភក់ មានការតុបតែងលំអដោយសសរថ្មភក់ប្រាំបីជ្រុងលំអដោយក្បាច់ជញ្ចៀនយ៉ាងល្អ ចំណែកផ្តែរទ្វារមានចម្លាក់កម្រងមាលាដែលមានរូបព្រះឥន្ទ្រគង់លើដំរីព្ធរាវ័ណដែលកើតចេញពីការកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ ខាងលើសត្វដំរីមានចម្លាក់ទេព១០លើដៃប្រណមមួយជួរ។ ហោត្រៃសង់អំពីឥដ្ឋពីរបែរមុខទៅទិសខាងលិច និងលំអដោយទ្វារបញ្ឆោតតាមជ្រុងខាងកើត ត្រូវដួលរលំទាំងស្រុងសល់តែជញ្ជាំងខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាសាទដំរីព័ន្ធជុំវិញដោយកំពែងឥដ្ឋមួយជាន់រាងចតុកោណមានប្រវែង ៦០ម៉ែត្រគុណ៥៥ម៉ែត្រ។
លក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម
ប្រាសាទដំរីមានតួប៉មឥដ្ឋមួយរាងការ៉េ ដូចប្រាសាទបក្សីចាំក្រុងដែរ។ ប្រាសាទនេះមានទ្វារបញ្ឆោតបីនៅទិសខាងជើង ខាងត្បូង និងខាងលិច ហើយមានទ្វារចំហរនៅទិសខាងកើត ជាទិសបង្កើតចក្រវាលក្នុងទ្រឹស្តីហិណ្ឌូនិយម តួប៉មនេះសង់លើខឿនថ្មភក់កម្ពស់២.៥ម៉ែត្រ ប្លង់រាងការ៉េមានប្រវែង១២ម៉ែត្រក្នុងមួយជ្រុង កាត់ដោយជណ្តើរពីទិសទាំងបួននិងមានប្រាំកាំក្នុងជណ្តើរនិមួយៗ ប្រាសាទដំរីមានចម្លាក់សត្វដំរីអំពីថ្មភក់មួយផ្ទាំងភ្ជាប់ជាមួយជើងទម្រផ្ទាល់ កម្ពស់២.៥០ម៉ែត្រ តម្កល់នៅតាមជ្រុងទាំងបួន។ សិលាចារឹកប្រាសាទដំរី លេខ K-៦៧៧ កត់ត្រាថាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤បានកសាងសិវលិង្គ តម្កល់ក្នុងតួប៉មកណ្តាលប្រាសាទដំរី ដើម្បីជាកិត្តិយសថ្វាយដល់ព្រះជេដ្ឋា(បងប្រុស)មានមាតាតែមួយព្រះនាម រាជេន្ទ្រវរ្ម័ន ។ មេទ្វារធ្វើអំពីថ្មភក់ មានតុបតែងលំអសសរពេជ្រធ្វើអំពីថ្មភក់រាងប្រាំបីជ្រុងលំអដោយក្បាច់ជញ្ជៀនយ៉ាងល្អ ចំណែកផ្តែរទ្វារមានចម្លាក់កម្រងផ្កាមាលាដែលមានរូបព្រះឥន្ទ្រគង់លើដំរីឥរាវ័ណ ដែលកើតចេញពីការកើតចេញពីការកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ ខាងលើសត្វដំរីមានចម្លាក់ទេព១០អង្គលើកដៃប្រណមមួយជួរ។
ហោត្រៃ
ចូលទៅក្នុងកំពែងនៃបរិវេណនៃប្រាសាទ គេប្រទះឃើញមានហោត្រៃ ឬបណ្ណាល័យសង់អំពីឥដ្ឋបែរទៅរកទិសខាងលិច និងលំអដោយទ្វារបញ្ឆោត។ លោក ហ៊្យង់ បូសយេ បានបកស្រាយបំភ្លឺក្នុងសៀវភៅ ប្រទេសកម្ពុជា ថាជាងប្រាសាទមានការព្រួយបារម្ភក្នុងការស្ថាបនាសំណង់សាសនាឱ្យជាប់បានយូរ ដូចការខ្ទាតថ្មចេញពីគ្នា និងភ្លាត់ចេញពីបាត ដូច្មេះហើយគេផ្គុំថ្មតាមបែបជាងឈើ ដោយប្រើប្រាស់ថ្មតែមួយដុំយ៉ាងគំហុកការងារអនុវត្តន៍ដដែលៗ ក្នុងការតម្រៀបបន្ទុបថ្មឱ្យបានរឹងមាំ ។
កំពែង និងខ្លោងទ្វារ
ប្រាសាទដំរីព័ទ្ធជុំវិញដោយកំពែងឥដ្ឋមួយជាន់រាងចតុកោណកែងមានទំហំ៦០ម៉ែត្រគុណ៥៥ម៉ែត្រ។ ផ្តាច់ដោយគោបុរៈ(ខ្លោងទ្វារ)សង់អំពីឥដ្ឋចូលពីទិសខាងកើតតែមួយគត់ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃមានការដូលរលំនៅសល់តែមេទ្វារធ្វើអំពីថ្មភក់ ដែលមានសិលាចារឹកទាំងសងខាងនៅទិសខាងកើតនៃប្រាសាទមានស្រះទឹកធំមួយ។ បើតាមរបាយការណ៍នៃការស្រាវជ្រាវថ្មីគេសន្និដ្ឋានថា នៅក្នុងបរិវេណកំពែងនេះអាចមានសំណង់ឈើដែលបាត់បង់ទៅ លើសពីនេះអាចមានអាគារឥដ្ឋឬថ្ម ។
សិលាចារឹក
តាមការចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌស្តីអំពីសិលាចារឹកនៅកម្ពុជាដោយលោក ហ៊្យក សឺដេស សិលាចារឹកដំរីលេខ K-៦៧៧ ស្ថិតនៅទីតាំងដើម នៅលើមេទ្វារខាងត្បូងមាន៤៨បន្ទាត់ជាភាសាសំស្រ្តឹត និងមេទ្វារខាងជើងមាន៣៦បន្ទាត់ជាភាសាខ្មែរបុរាណដោយមិនបានចុះកាលបរិច្ឆេទទេ។ ផ្ទាំងខាងជើងសិលាចារឹកនេះ ស្ថិតនៅគោបុរៈខាងលិច មេទ្វារខាងជើងនៃប្រាសាទដំរី បានចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌដោយលោក ហ៊្យក សឺដេសមាន៣៦បន្ទាត់។
ឯកសារយោង
ដំរី