cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អតិសុខុមជីវសាស្រ្ត​វេជ្ជសាស្រ្ត
ការព្យាបាល
អ្នកឯកទេសខាងអតិសុខុមជីវសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រតែងតែផ្តល់អនុសាសន៍ព្យាបាលដល់គ្រូពេទ្យរបស់​អ្នកជំងឺដោយផ្អែកទៅលើពូជមីក្រូសីរីរង្គ និង ភាពប្រឆាំងនៃថ្នាំអង់ទីប៊ូ៉ទិច កន្លែងឆ្លងមេរោគការ សក្តានុពលនៃថ្នាំប្រឆាំងនឹងមេរោគនិង ប្រតិកម្មថ្នាំ ណាមួយដែលអ្នកជំងឺមាន។ ស្តាំ|រូបភាពតូច| តេស្តអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកៈបាក់តេរី​ថាលបណ្ដុះនៅខាងឆ្វេងឆ្លើយតប​នឹងថ្នាំផ្សះដែលមាននៅក្នុងឌីសក្រដាស។ បាក់តេរីនៅក្នុងថាលបណ្ដុះនៅខាងស្តាំមានប្រឆាំងនឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចភាគច្រើន។ ក្រៅពីថ្នាំសម្រាប់ប្រើអោយសរីរាង្គជាក់លាក់នីមួយៗ(បាក់តេរី, ផ្សិត, ល), ថ្នាំមួយចំនួនទៀតជាក់លាក់ចំពោះក្រុមឬថ្នាក់នៃសរីរាង្គមួយ, ហើយនឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពនៅលើសរីរាង្គផ្សេងទៀតទេ។ ដោយសារតែភាពជាក់លាក់នេះអ្នកឯកទេសខាងអតិសុខុមប្រាណវេជ្ជសាស្ត្រត្រូវតែពិចារណាពីប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចជាក់លាក់នៅពេលធ្វើការណែនាំ។ លើសពីនេះទៀត ពូជ នៃសរីរាង្គមួយអាចមានភាពធន់ទ្រាំទៅនឹងថ្នាំជាក់លាក់មួយប្រភេទឬប្រភេទថ្នាំទោះបីជាវាមានប្រសិទ្ធិភាពជាធម្មតាប្រឆាំងនឹងប្រភេទថ្នាក់ក៏ដោយ។ ប្រភេទទាំងនេះហៅថាជាខ្សែប្រឆាំង ​វាបង្ហាញពីកង្វល់សុខភាពសាធារណៈធ្ងន់ធ្ងរនៃសារៈសំខាន់ដែលកំពុងកើនឡើងដល់ឧស្សាហកម្មវេជ្ជសាស្រ្តខណៈដែលការរីករាលដាលនៃ ភាពប្រឆាំងនឹងអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក កាន់តែអាក្រក់ទៅ ៗ ។ ភាពស៊ាំនឹងមេរោគ គឺជាបញ្ហាដែលកាន់តែខ្លាំងឡើងដែលនាំឱ្យមានការស្លាប់រាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ទោះបីជាភាពស៊ាំនឹងថ្នាំជាធម្មតាជាប់ទាក់ទងនឹងអតិសុខុមប្រាណដែលមិនមានសកម្មភាពគីមីក៏ដោយថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកឬកោសិកាបញ្ឈប់ការលេបថ្នាំដោយប្រើទំរង់មួយទៀតនៃភាពធន់នឹងថ្នាំអាចកើតឡើងពីការបង្កើត ជីវគីមី ។ បាក់តេរីខ្លះអាចបង្កើតជាជីវៈជីវសាស្ត្រដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវផ្ទៃលើឧបករណ៍ផ្សាំដូចជាបំពង់ខ្យល់និងប្រូសេសនិងបង្កើត ម៉ាទ្រីសបន្ថែម សម្រាប់កោសិកាផ្សេងទៀតប្រកាន់ខ្ជាប់។ នេះផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវបរិយាកាសមានស្ថេរភាពដែលបាក់តេរីអាចបំបែកនិងឆ្លងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃម្ចាស់ដើម។ លើសពីនេះទៀតម៉ាទ្រីសបន្ថែមស្រទាប់ខាងក្រៅក្រាស់នៃកោសិកាបាក់តេរីអាចការពារកោសិកាបាក់តេរីខាងក្នុងពីថ្នាំប្រឆាំងនឹងមេរោគ។
អតិសុខុមជីវសាស្រ្តវេជ្ជសាស្ត្រមិនត្រឹមតែផ្តោតលើការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងព្យាបាលជំងឺប៉ុណ្ណោះទេវាក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សាអំពីអតិសុខុមប្រាណដែលមានប្រយោជន៍ផងដែរ។ អតិសុខុមប្រាណត្រូវបានបង្ហាញថាមានប្រយោជន៍ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លងនិងលើកកម្ពស់សុខភាព។ ការព្យាបាលអាចត្រូវបានបង្កើតពីអតិសុខុមប្រាណដូចដែលបានបង្ហាញតាមរយៈការរកឃើញរបស់លោក Alexander Fleming ចំះ Penicillin ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍនៃថ្នាំ antibiotics ថ្មីពីអំបូរបាក់តេរី Streptomyces ក្នុងចំណោមអ្នកដទៃទៀតជាច្រើន។ មីក្រូជីវសាស្រ្តមិនត្រឹមតែជាប្រភពនៃថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែខ្លះក៏អាចដើរតួជា ប្រូបាយ៉ូទិត ដើម្បីផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពដល់ម្ចាស់ផងដែរដូចជាផ្តល់នូវសុខភាពក្រពះពោះវៀនល្អប្រសើរជាងមុនឬរារាំងភ្នាក់ងារបង្ករោគ។
សង្គ្រាមចាម្ប៉ា-ដាយវៀត (១៤៧១)
សង្គ្រាមចាម-ដាយវៀត ឆ្នាំ១៤៧១ ឬ ការឈ្លានពានរបស់វៀតណាមលើចម្ប៉ា គឺជាបេសកកម្មយោធាដែលធ្វើឡើងដោយ ឡេថាញ់តុង នៃ ដាយវៀត ក្រោម រាជវង្សឡេ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលសម្គាល់ការដួលរលំនៃ ចម្ប៉ា ។ ក្នុងការសងសឹកចំពោះការវាយឆ្មក់របស់ចាម កងកម្លាំងវៀតណាមបានវាយប្រហារ និងបណ្តេញចេញនូវរដ្ឋទីក្រុងដ៏ធំបំផុតរបស់នគរគឺ វិជ័យ ហើយបានកម្ចាត់កងទ័ពចាម ដែលនាំឱ្យនគរចាម្ប៉ាដល់ទីបញ្ចប់។
ផ្ទៃខាងក្នុង
ចាម​និង​យួន​មាន​ប្រវត្តិ​ជម្លោះ​ជាយូរ​អង្វែង។ នៅក្នុងដំណើរនៃសង្រ្គាមរបស់ពួកគេ សន្តិភាពជារឿយៗកើតឡើងស្របពេលជាមួយនឹងភាពថយចុះខាងសេដ្ឋកិច្ច ដោយពួកប្រឆាំងបានកសាងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពួកគេឡើងវិញ ដើម្បីឈានទៅរកសង្រ្គាមម្តងទៀត។ នៅពេលដែលការប្រយុទ្ធគ្នាបានបន្តនៅឆ្នាំ ១៤៧១ នគរចម្ប៉ាបានរកឃើញថាខ្លួនឯងចុះខ្សោយ និងឯកោ។ ដែលបានឆ្លងកាត់ សង្រ្គាមស៊ីវិល ជាច្រើន ហើយនៅពេលមួយ មានមេដឹកនាំប្រាំផ្សេងគ្នា។  ដោយសារការវាយលុករបស់ចាមពីមុនមកលើ ក្រុងអង្គរ  ជនជាតិខ្មែរ មិនបានអើពើនឹងការស្នើសុំជំនួយរបស់ពួកចាម នៅពេលដែលដាយវៀតចូលឈ្លានពាន។  បន្ទាប់ពីបេសកកម្មទៅកាន់ ចម្ប៉ា ឆ្នាំ ១៤៤៦ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ដាយវៀតដើម្បីកាន់កាប់ស្តេចចាមជាសេនាធិការបានបរាជ័យយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយទំនាក់ទំនងរវាងនគរទាំងពីរកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។  ចាប់ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៥ តទៅ អំណាចរបស់ចម្ប៉ាច្បាស់ជាត្រូវបាត់បង់ទៅវិញ។ គ្មានសិលាចារឹក វិជ័យ របស់ចាម ឬឯកសារណាមួយនៅរស់រានមានជីវិតបន្ទាប់ពីចុងក្រោយបង្អស់ដែលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៤៥៦ ប៉ុន្តែប្រហែលជានេះគឺដោយសារតែការបំផ្លិចបំផ្លាញនៃ ម៉ាន់ដាឡា ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧១ ដោយជនជាតិយួន។ ការធ្លាក់ចុះនៃចម្ប៉ាដែលមិនបានសិក្សាពេញលេញ ដូចដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត មីឆែល វីកឃឺរី  បានអះអាង ត្រូវតែត្រូវបានបញ្ចូលគ្នាពីប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម និងចិន ហើយត្រូវបានពង្រឹងឡើងវិញ។
យោងតាម មីង ស៊ីលូ ជនជាតិ ដាយវៀត បានបើកការលុកលុយជាដំបូងលើចម្ប៉ាក្នុងឆ្នាំ ១៤៦១ ដែលបានបង្ខំប្អូនប្រុសរបស់ស្តេច មហាផាន់លូយៀស (摩訶槃羅悅) ភៀសខ្លួនទៅកាន់ភ្នំ។ ស្តេចដែលកំពុងកាន់អំណាចគឺ ផាន់លូចាន់ក្វាន់ (槃羅茶全), ផាន់ឡូតឆាតសឹន (ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងប្រវត្តិសាស្ត្រជេស៊ូត នៅលើកូសាំងស៊ីន) ឬ ត្រា តូន ដែលបានឡើងសោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៤៦០ ដល់ ១៤៧១ រហូតដល់ត្រូវបានចាប់បានដោយ ដាយវៀត ។
ជនជាតិចាមក៏បានស្នើសុំឱ្យ រាជវង្សមីងចិន ធ្វើអន្តរាគមន៍ និងជួយនាំជនជាតិវៀតណាមមកវិញដោយកម្លាំង និងបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងចាម្ប៉ា និងវៀតណាម។ យ៉ាង​ណា​មិញ ចិន​បាន​តែ​ស្តី​បន្ទោស​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់​ចំពោះ​ជនជាតិ​វៀតណាម​ចំពោះ​ការ​ញុះញង់​របស់​ខ្លួន ខណៈ​ដែល​ចិន រាជវង្សមីង បាន​ព្យាយាម​ការពារ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​សន្តិសុខ​ព្រំដែន ជាជាង​ការ​បន្ត​ពង្រីក។ យួនមិនអើពើនឹងការស្តីបន្ទោស ហើយបន្តផែនការបំផ្លាញគូប្រជែងរបស់គេ។
អធិរាជថ្មីនៃដាយវៀត ឡេថាញ់តុង បានឃើញចម្ប៉ា ក៏ដូចជាកិច្ចការបរទេសក្នុងបញ្ហាផ្សេងៗ។ គាត់ជានិស្សិតខុងជឺ ហើយចំណុចសំខាន់មួយរបស់ ថាញ់តុង ក្នុងការទូតគឺការទទួលយក និងទទួលយកទស្សនៈពិភពលោក ស៊ីណូកណ្តាល ក្នុងចំណោមរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយគាត់ចង់កម្ចាត់ទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយនគរអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងទៀតក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបដិវត្តន៍ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរព្រះរាជាណាចក្ររបស់គាត់ពីអាណាចក្រ។ 'គំរូ​អភិជន​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ចម្រុះ' ទៅ​កាន់​ការិយាធិបតេយ្យ​ដែល​ផ្អែក​លើ​ស្ថាប័ន​របស់​មីង​ចិន។ ការផ្តោតអារម្មណ៍របស់គាត់លើទំនាក់ទំនងស្នេហាជាមួយចម្ប៉ាគឺច្បាស់ណាស់ថា: "ដើម្បីនាំយកអរិយធម៌ (ស៊ីនិកSinitic - ទំនោរ) ដែលគាត់ចាត់ទុកថាជា មិនស៊ីវីល័យ" ។    ដើម្បីសម្រេចបាននូវផែនការរបស់គាត់ក្នុងការទទួលចាម្ប៉ា លោក ថាញ់តុង បានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីរៀបចំកងទ័ព ការផ្តល់ និងបង្កើនភាពច្របូកច្របល់ និងកំហឹងចំពោះចាម។  កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមមានការចល័តកម្លាំងមនុស្សយ៉ាងច្រើន និងជាពិសេស អង្គភាពកាំភ្លើងធំ ដែលបានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងសំខាន់ពីគំរូ រាជវង្សមីង ។  ការយកចិត្តទុកដាក់ពិសេសលើអាវុធ ការដឹកជញ្ជូន និងការទំនាក់ទំនងត្រូវបានអនុវត្ត។
ទីបំផុត ថាញ់តុង បានពង្រីក និងបំផ្លើសការវាយឆ្មក់របស់ចាមនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់គាត់ទៅកាន់ពួកមីង ដោយជ្រើសរើសពួកគេធ្វើជាលេសសម្រាប់ធ្វើសង្រ្គាមប្រឆាំងនឹងចម្ប៉ា។ តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Di_t%C3%ADch_th%C3%A0nh_Th%E1%BB%8B_N%E1%BA%A1i%2C_Tuy_Phong%2C_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh.JPG/220px-Di_t%C3%ADch_th%C3%A0nh_Th%E1%BB%8B_N%E1%BA%A1i%2C_Tuy_Phong%2C_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh.JPG|ស្តាំ|រូបភាពតូច| សំណល់ជញ្ជាំងនៃបន្ទាយធី ណៃ ជិត ក្រុងវិជ័យ
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Vietnam_%281500%29.png/220px-Vietnam_%281500%29.png|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ទឹកដីដាយវៀត ១៤៧៩ ក្រោយសង្គ្រាមចាម-វៀតណាម។
ហ្វ្លរេន អាធូដ
ហ្វ្លរេន អាធូដ (Florence Arthaud) គឺជានាវិកជនជាតិបារាំងមកពី Boulogne-Billancourt ។ នាង​ជា​កូន​ស្រី​របស់​លោក Jacques Arthaud នាយក​គ្រឹះស្ថាន​បោះពុម្ព Arthaud ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា
ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodian Super Cup) គឺជាការប្រកួតលើកទី១ នៃការប្រកួតបើករដូវកាល លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២២ ដែលជាការប្រកួតប្រចាំឆ្នាំ ដែលរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនលីគកំពូលកម្ពុជា CPL និងតម្រូវឱ្យមានការប្រកួតប្រជែង ដោយអ្នកឈ្នះចំនួន2 មកពីក្របខណ្ឌ លីគកំពូលកម្ពុជា (Cambodian Premier League) និង ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន (Hun Sen Cup) ការប្រកួតនេះមានក្លឹប ភ្នំពេញក្រោន ដែលជាម្ចាស់ជើងឯក លីគកំពូលកម្ពុជា MCL 2021 និង ក្លឹប វិសាខា ដែលជាម្ចាស់ជើងឯក ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន HSC 2021 និងត្រូវប្រកួតគ្នា នៅកីឡដ្ឋាន ស្តាតចាស់ (Old Stadium) ដើម្បីដណ្ដើមយក ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ 1 ខែមីនា ឆ្នាំ 2022 នេះ ។
ការឈ្នះពាន
Winning a trophy ភ្នំពេញក្រោន ម្ចាស់ជើងឯកលីគកម្ពុជា MCL ឆ្នាំ២០២១ បានយកឈ្នះ វិសាខា ម្ចាស់ ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងលទ្ធផល ២ ទល់និង ១ ក្នុងការប្រកួត ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា (Cambodian Super Cup) នៅកីឡាដ្ឋានស្តាតចាស់វេលាម៉ោង ៦:៣០ល្ងាច នាថ្ងៃទី១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០២២ ។ ការប្រកួតនៅតង់ទី១ កីឡាករ Fareed Sadet របស់ភ្នំពេញក្រោន បានទំលាយសំណាញ់ទីវិសាខា នៅនាទី១៥ តាមរយៈការបញ្ជូនបាល់កាត់ពីខ្សែរបម្រើ អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន នាំឲ្យភ្នំពេញក្រោន នាំមុខ ១-០ ។ ម្ចាស់ជើងឯកលីគ២០២១នេះ បន្ដដាក់សម្ពាធលើ វិសាខា រហូតរកបានមួយគ្រាប់ទៀត ក្នុងនាទី៣៧ ដោយកីឡាករ Fareed Sadet ដដែល ។ នៅតង់ទី១នេះ បើទោះជា វិសាខា ប្រឹងប្រែងវាយបកខ្លាំងក្តី នៅតែមិនអាចរកគ្រាប់បាល់បាន ។ លុះចូលដល់តង់ទី២ ភ្នំពេញក្រោន បានរក្សាការលេងបែបការពារ ខណៈ វិសាខា សម្រុកវាយបករកគ្រាប់បាល់វិញ ។ ការស៊ុតពីចម្ងាយ របស់កីឡាករ Athui Kenjok Wal របស់វិសាខា នៅនាទី៤៧ មិនអាចផុតការចាប់បាល់របស់អ្នកចាំទី សាវែង សំណាង បានឡើយ ។ ការព្យាយាមវាយសម្រុករបស់វិសាខា ក៏ធ្វើបានសម្រេចនៅនាទី៥០ ដោយកីឡាករ កែវ សុខផេង បានតែតបាល់បញ្ចូលទី ភ្នំពេញក្រោន តាមរយៈការបញ្ជូលបាល់ហោះកាត់ពីសំណាក់ខ្សែការពារស្លាបឆ្វេង ឆេង ម៉េង ដែលជួយឲ្យវិសាខា តាមពីក្រោយដោយលទ្ធផល២-១ ។ ក្នុងនាទី៩០ វិសាខា មានបាល់ស៊ុតជាច្រើន លើភ្នំពេញក្រោន ស្របពេលដែល ថែម៤នាទីចុងក្រោយ ។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ភ្នំពេញក្រោន បានការពារសំណាញទីខ្លួន មិនឲ្យរបូតគ្រាប់បាល់ឡើយ ។ បញ្ចប់ការប្រកួត ភ្នំពេញក្រោន ឈ្នះ វិសាខា ក្នុងលទ្ធផល ២-១ ។ ម្ចាស់ជើងឯកលីគ ភ្នំពេញក្រោន បានគ្រងជើងឯក Super Cup រដូវកាលទី១ ដែលមានប្រាក់រង្វាន់ ២០,៣៨៦,៦៩៥៛ ក្នុងការប្រកួតបើករដូវកាល លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២២ នេះ ។
ប្រវត្តិ
History ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា (Cambodian Super Cup) ដែលពីមុនជាពានរង្វាន់ សប្បុរសធម៌សុីអិនសុីសុី (CNCC Charity Cup) ដែលត្រូវបានគេហៅថា ការប្រកួតកំពូលជើងឯក (Super Cup) ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលត្រូវប្រកួតគ្នារវាងក្រុមឈ្នះនៃ លីគកំពូលកម្ពុជា (Metfone Cambodian League) និង ក្រុមឈ្នះនៃ ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន (Hun Sen Cup) ការប្រកួតលើកដំបូងត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ បឹងកេតអង្គរ ដែលជាម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០១៦ ដែលបានបំបាក់ ក្រុមក្រសួងការពារជាតិ ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត ពានរង្វាន់ សប្បុរសធម៌សុីអិនសុីសុី (CNCC Charity Cup) ជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន ទោះជាយ៉ាងណាដោយសារកង្វះផលប្រយោជន៍សាធារណៈ និងកម្រិតហិរញ្ញវត្ថុ ពាននេះត្រូវផ្អាករយៈពេល ៤ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ ២០២១ ការផ្អាករយៈពេលច្រើនឆ្នាំ បូករួមទាំងឈ្មោះមិនសមប្រកបទៅនិង ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា ទៀតនោះ ពានរង្វាន់ សប្បុរសធម៌សុីអិនសុីសុី (CNCC Charity Cup) មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាពានបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា (Cambodian Super Cup) ឡើយ ។
ស្ថានភាព
Status
ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា (Cambodian Super Cup) គឺជាពានរង្វាន់ក្នុងស្រុកមួយក្នុងចំណោមពានរង្វាន់ក្នុងស្រុកចំនួន 3 ដែលអាចទទួលបានដោយជើងឯកលីគកម្ពុជា ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់ Cambodian Super Cup គឺមកពីលោក សាតូសុិ សៃតូ (Satoshi Saito) ដែលមើលឃើញការប្រកួតក្នុងស្រុកបន្ថែម ដែលជាការប្រកួតដណ្តើមពានមុនបើករដូវ លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២២ យ៉ាងណាមិញ ពាន Super Cup នេះគ្រាន់តែជាពានបើករដូវកាល និងដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់ក្រុមជើងឯកលីគកំពូល និងជើងឯក ពានសម្តេច ហ៊ុនសែន រដូវកាលមុន ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងពេញមួយរដូវកាល ដើម្បីសម្រេចភាពជាជើងឯករៀងៗខ្លួន ហើយវាក៏ជាឱកាសសម្រាប់ក្រុមជើងឯកទាំង២ វាស់ស្ទង់កម្រិតសមត្ថភាព និងដកស្រង់បទពិសោធន៍ត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួតរដូវកាលថ្មី និងត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួតដ៏សំខាន់ផងដែរនោះគឺ វគ្គជម្រុះក្នុងតំបន់អាសុី (AFC Cup Group Stage 2022) ។
មើលផងដែរ
See also
៥០រៀល(ឆ្នាំ១៩៧៩)
50រៀល
=មើលផងដែរ=
អក្សរសិល្ប៍
អក្សរសិល្ប៍បែបព្រាហ្មណ៍សាសនា
អត្តបទអក្សរសិល្ប៍ជាច្រើន ដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងបែបព្រាហ្មណ៍សាសនាជាចលនាព្រាហ្មណ៍និយមច្រើនតែដកស្រង់យកជំនឿផ្សេងៗក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍មករៀបរាប់ ពន្យល់ បង្ហាញ ព្រមទាំងលើកយកអច្ឆរិយបុគ្គល ទេវៈ អាទិទេព ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះព្រហ្ម ព្រះឥសូរ ព្រះនារាយណ៍ យក្ស គន្ធពជាដើម។ ជាពិសេសអក្សរសិល្ប៍បែបនេះ ច្រើនលើកយកមន្តអាគមន៍គាថា អូមអាម បែងភាគ បំបាំងបាត់ ចេះជប់ ចេះប្រោស ហោះហើរ ដើរលើអាកាស ជាដើម ។
អក្សរសិល្ប៍បែបពុទ្ធសាសនា
រឿងរ៉ាវ អត្តបទភាគច្រើន អ្នកនិពន្ធច្រើនដកស្រង់ចេញពីគម្ពីរក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មានដូចជាគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក និងគម្ពីរអដ្ឋកថា ធម្មបទ វិសុទ្ធិមគ្គ មង្គលត្ថទីបនី ទសជាតក៍ បញ្ញាសជាតក៍ជាដើមកតាក់តែង ចងក្រងជាវណ្ណកម្មរបស់ខ្លួន។ អក្សរសិល្ប៍បែបនេះ ជាចលនាពុទ្ធនិយម ដែលបានលើកយកសកម្មភាពព្រះពោធិសត្វក្នុងការកសាងបារមី និងបានលើកយកទស្សនៈសំខាន់ៗនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមានបញ្ហ កម្ម ផល បាប បុណ្យ គុណ ទោសយកមកអធិប្បាយតុបតែង ។
អក្សរសិល្ប៍
អក្សរសិល្ប៍ ( អក្សរសាស្ត្រ ) គឺជាផ្នែករងនៃ សិល្បៈ ដែលពណ៌នាមនុស្ស និងសង្គមយ៉ាងពិតប្រាកដ ដោយបង្កើតអត្ថន័យថ្មី ដោយប្រើ ភាសា ជាសម្ភារៈសម្រាប់ការបញ្ចេញមតិសិល្បៈ ។ និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ថា ជីវិត​មនុស្ស​មាន​សោភ័ណភាព​តាម​រយៈ​ភាសា ។ ជាការត្រឹមត្រូវ ក្នុងការហៅអក្សរសិល្ប៍ពីដើមថា អក្សរសិល្ប៍ ហើយឈ្មោះនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវអក្សរសិល្ប៍ជាវត្ថុនៃការសិក្សាក៏ជាការសិក្សា អក្សរសាស្ត្រ ផងដែរ។ អក្សរសិល្ប៍ និង សិល្បៈ ត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងប្រភេទរងនៃ មនុស្សសាស្ត្រ ជាវិស័យស្នូលនៃការសិក្សាសិល្បៈ រួមជាមួយនឹង ប្រវត្តិសាស្រ្តតន្ត្រី និងប្រវត្តិ សាស្រ្តសិល្បៈ។
ជាទូទៅនិយមន័យនៃអក្សរសិល្ប៍គឺជាសំណុំនៃអត្ថបទ ។ ប្រទេសនីមួយៗអាចមានអក្សរសិល្ប៍រៀងៗខ្លួន មិនថា ជាអាជីវកម្ម និន្នាការ ទស្សនវិជ្ជា ឬសម័យប្រវត្តិសាស្ត្រណាមួយឡើយ ។ អក្សរសិល្ប៍នៃប្រទេសមួយ ច្រើនតែដាក់ជាក្រុមជាមួយគ្ នា។ ជាឧទាហរណ៍ ភាសាក្រិចបុរាណ ព្រះគម្ពីរ ប៊ី វូហ្វ អ៊ីលៀដ និង រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងប្រភេទនេះ ជាឧទាហរណ៍ ។ ជាទូទៅ អក្សរសិល្ប៍គឺជាបណ្តុំនៃរឿង កំណាព្យ និងរឿងល្ខោនដែលមានប្រធានបទជាក់លាក់ ។ ក្នុង​ករណី​នេះ រឿង​កំណាព្យ និង​រឿង​ល្ខោន​អាច​ឬ​មិន​ជា​ជាតិ​និយម ។ វាពិបាកណាស់ក្នុងការបែងចែកវត្ថុជាក់លាក់មួយជាផ្នែកនៃអក្សរសិល្ប៍ ។ សម្រាប់អ្នកខ្លះ "អក្សរសិល្ប៍" អាចលេចឡើងក្នុងទម្រង់និមិត្តសញ្ញាណាមួយ ។ (ឧទាហរណ៍ វាអាចបង្ហាញជារូបភាព រូបចម្លាក់ ឬអត្ថបទ ។) ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកផ្សេងទៀត អក្សរសិល្ប៍រួមបញ្ចូលតែអ្វីដែលមានអត្ថបទសរសេរប៉ុណ្ណោះ ។ សម្រាប់មនុស្សដែលមានគំនិតអភិរក្សកាន់តែច្រើន គោលគំនិតត្រូវតែជាអត្ថបទដែលមានទម្រង់រូបវន្ត ហើយជាធម្មតាទម្រង់នោះអាចមានចាប់ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលអាចមើលឃើញដូចជាក្រដាសទៅប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល ។
លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​ដែល​អាច​ទទួល​ស្គាល់​បាន​រវាង "អក្សរសិល្ប៍" និង​ស្នាដៃ​ឯកសារ​ពេញ​និយម​មួយ​ចំនួន ដែល​គេ​ហៅ​ថា ​អក្សរសិល្ប៍​ពេញ​និយម។ នៅទីនេះ "ការប្រឌិតផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ" និង "ទេពកោសល្យអក្សរសាស្ត្រ" ត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់ដើម្បីបែងចែកស្នាដៃបុគ្គល ។ ជាឧទាហរណ៍ ស្នាដៃរបស់ លោក Charles Dickens ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "អក្សរសាស្ត្រ" ដោយមនុស្សភាគច្រើន ប៉ុន្តែស្នាដៃរបស់ Jeffrey Archer ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានតម្លៃទាបខ្លះ ដែលស្ថិតនៅក្រោមប្រភេទទូទៅនៃអក្សរសិល្ប៍អង់គ្លេស ។ ពួកវាក៏អាចត្រូវបានដកចេញពីអក្សរសិល្ប៍ផងដែរ ប្រសិនបើឧទាហរណ៍ ពួកវាមានភាពច្របូកច្របល់ក្នុងវេយ្យាករណ៍ និងការប្រើប្រាស់ ប្រសិនបើសាច់រឿងមានភាពច្របូកច្របល់ និងមិនគួរឱ្យទុកចិត្ត ឬប្រសិនបើបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់តួអង្គមានភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នា ។ ប្រលោមលោក​ប្រភេទ​ដូចជា​មនោសញ្ចេតនា រឿង​ប្រឌិត​ឧក្រិដ្ឋកម្ម និង​រឿង​ប្រឌិត​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​មិន​មែន​ជា​អក្សរសាស្ត្រ​ដែរ ។ ភាគច្រើននៃពួកគេធ្លាក់ចូលទៅក្នុងប្រភេទនៃ អក្សរសិល្ប៍ពេញនិយម។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ
នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសឡាវ, អតីត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាជនឡាវ គឺជា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នៃ ប្រទេសឡាវ ។ តំណែងខ្ពស់បំផុតនៅក្នុង រដ្ឋាភិបាល ពួកគេដឹកនាំ ស្ថាប័នប្រតិបត្តិរបស់ប្រទេស ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានគណនេយ្យភាពចំពោះ ប្រធាន នេះ រដ្ឋសភាជាតិ និងគណបក្សស្របច្បាប់តែមួយគត់របស់ប្រទេសនេះ: ការ បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ (LPRP) ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នគឺលោក Phankham Viphavanh ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនៅឆ្នាំ 2021។
សូមមើលផងដែរ
• បោសុង បុប្ផាសុវណ្ណ
ហែម ហេង
ហែម ហេង ( កើតថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥១) គឺជាអ្នកការទូតកម្ពុជា ដែលជាឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា ប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក ពីឆ្នាំ ២០០៨ ដល់ ២០១៥។ មុន​ពេល​លោក​ចូល​កាន់​តំណែង លោកធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​ទីប្រឹក្សារបស់ឯកឧត្ដម ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស និង​ធ្លាប់​ធ្វើ​ការ​នៅក្រសួងការបរទេស ។ លោក​មាន​បទពិសោធន៍​ជាង​៣០​ឆ្នាំ​ក្នុង​កិច្ចការ​បរទេស។
ជីវប្រវត្តិ
ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ហែម ហេង បង្ហាញលិខិតសម្គាល់ខ្លួនដល់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក [[បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅសេតវិមានក្នុងឆ្នាំ២០០៩។]] ហែម ហេង កើតនៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥១ នៅខេត្តកំពង់ចាម។ ជាអ្នកការទូតដែលមានបទពិសោធន៍ជាង៣០ឆ្នាំក្នុងកិច្ចការបរទេស លោកបានសិក្សានៅសាលាកសិកម្មព្រែកលៀប ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ១៩៧០។ អាជីពការទូតរបស់គាត់បានចាប់ផ្តើមនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៩ បន្ទាប់ពីការផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម នៅពេលដែលលោកបានចូលបម្រើការងារនៅក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ ពីឆ្នាំ១៩៨៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៥ លោកបានធ្វើការជាប្រធានការិយាល័យនៅក្នុងនាយកដ្ឋានពិធីការរបស់ក្រសួង។ ក្រោយ​ពី​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​នេះ កិច្ចការ​បរទេស​ដំបូង​របស់​លោក​បាន​នាំ​លោក​ទៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​លោក​បាន​បម្រើការ​ជា​លេខា​ទីពីរ​នៅ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា។
លោកត្រូវបានតែងតាំងជាអនុប្រធាននាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ហើយបានបម្រើការក្នុងតួនាទីនេះអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ លោកបានចូលរៀននៅសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដោយទទួលបានវិញ្ញាបនបត្ររដ្ឋបាលសាធារណៈ (១៩៩៣)។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ លោកត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអាស៊ានសម្រាប់ក្រសួងការបរទេស។
នៅឆ្នាំ១៩៩៨ លោកត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីទីប្រឹក្សានៅស្ថានទូតកម្ពុជា។ ពេលនៅទីក្រុងញូវដេលី គាត់បានចូលរៀននៅបណ្ឌិតសភាច្បាប់អន្តរជាតិ និងការទូតរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយទទួលបានសញ្ញាប័ត្រនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ និងការទូត។ គាត់ក៏បានទទួលអនុបណ្ឌិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយពីសាកលវិទ្យាល័យដេលីក្នុងឆ្នាំ២០០១។ ពីឆ្នាំ២០០៤ ដល់ ២០០៦ លោកជានាយកផ្នែកព័ត៌មាន និងឯកសារសម្រាប់ក្រសួងការបរទេស ហើយស្របគ្នានោះ គឺជាទីប្រឹក្សាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ នៅពេលដែលលោកត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក។
ជីវិត​ឯកជន
ហេង និយាយភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស និងបារាំង។ គាត់​បាន​រៀប​ការ​ហើយ​មាន​កូន​ប្រុស​បី​នាក់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ស្រីស្វាងវឌ្ឍនា
ព្រះចៅមហាជីវិតស្រីស្វាងវឌ្ឍនា (ພະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວັດທະນາ; អានថា: ផាក់ចៅម៉ាហាស៊ីវិតស៊ីសាក់វ៉ាងវ៉ាត់ថាក់ណា ១៣ វិចិកា ១៩០៧ - ១៣ ឧសភា ១៩៨៤) គឺជាស្តេចចុងក្រោយនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវ និងទី ៦ នាយករដ្ឋមន្រ្តីឡាវ បម្រើចាប់ពី ១៥ តុលាដល់ ២១ វិច្ឆិកា ១៩៥១ គាត់បានគ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ឪពុកគាត់ រហូតដល់ការដាក់រាជ្យបង្ខំរបស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងការកាន់កាប់នេះដោយប៉ាក់ធេតឡាវ (ປະເທດລາວ - ក្រុមប្រទេសលាវ ឬ ក្រុមប្រទេសឡាវ) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ បន្ទាប់មកគាត់និងក្រុមគ្រួសារត្រូវបានបញ្ជូនទៅជំរុំអប់រំឡើងវិញដោយរដ្ឋាភិបាលថ្មី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រឡាវ
១កាក់(ឆ្នាំ១៩៧៥)
1កាក់
=មើលផងដែរ=
ឃុំសំបួរ(ស្រុកស្វាយទៀប)
=រដ្ខបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
បរមត្ថវិជ្ជា
បរមត្ថវិជ្ជាសិក្សាអំពីព្រលឹង។ ទស្សនវិទូសម័យបុរាណ បាននាំគ្នាសិក្សាចិត្តសាស្រ្តដោយយកទ្រឹស្តីព្រលឹងធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដែលថាព្រលឹងគឺជាចិត្តគំនិតមនុស្ស ដែលគ្មានការទាក់ទងនឹងសរីរាង្គកាយអ្វីទាំងអស់។ ប៉ុន្តែមានទស្សនវិទូពូកែៗខ្លះ ចេះតែសង្ស័យថា ក្រែងព្រលឹងមិនអាចដាច់ចេញពីសរីរាង្គ។ នៅក្នុងគោលគំនិតនេះ គេនាំគ្នាបែរមកសិក្សាអំពីបាតុភូតទាំងឡាយ ដែលចេញពីឧបករណ៍សម្ភារៈ។ ពីពេលនោះ ការពិចារណាអំពីព្រលឹងមនុស្សក្នុងន័យចិត្តវិទ្យា ក៏បានខ្លាតឆ្ងាយអំពីចិត្តវិទ្យាបន្តិចម្តងៗពីមូលដ្ឋានពិចារណាបែបបរមត្ថវិជ្ជា។ អារីស្តូត បានចាប់ផ្តើមធ្វើការពិចារណាមួយ ដែលយោលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការយល់ឃើញតាមវិញ្ញាណ។ សតវត្សរ៍ទី១៧ ទស្សនវិទូ លោក ដេស្កាត មានយកទស្សនៈចិត្តសរីរវិទ្យាមកពិចារណានៅក្នុងការសិក្សារបស់លោកមួយស្តីអំពីតណ្ហារបស់ព្រលឹង។ ចំនែកលោក ម៉ាឡេប្រេន វិញធ្វើការសិក្សាមួយអំពី ការស្រាវជ្រាវរកការពិត នៅក្នុងការសិក្សានេះលោកស្រាវជ្រាវរកឥទ្ធិពលនៃជំនោអារម្មណ៍របស់មនុស្ស ។
ចិត្តសាស្រ្ត
ចិត្តសាស្រ្តជាវិទ្យាសាស្រ្តមួយបែប ដែលសិក្សាពីបាតុភូតមនសិការទូទៅ។ តាមន័យដើមពាក្យចិត្តសាស្រ្តមានន័យថា ការសិក្សាព្រលឹង ប៉ុន្តែបន្តាប់ពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏ធំធេង ដែលបានធ្វើឱ្យកក្រើកពីភពចិត្តវិទូក្នុងវិស័យនេះ ពាក្យព្រលឹងនេះត្រឡប់ទៅជាគ្មានន័យទៅវិញ។ ម្យ៉ាងទៀត វិទ្យាសាស្រ្តមិនអាចសិក្សាព្រលឹងបានទេ ពីព្រោះព្រលឹងតាមន័យដែលយើងធ្លាប់យល់ ស្ថិតនៅក្នុងវិស័យបរមត្ថវិជ្ជា។ ម្យ៉ាងទៀត គោលការណ៍ចិត្តវិទ្យាសម័យថ្មី បានបង្ហាញយើងយ៉ាងច្បាស់ថា ចិត្តគំនិតរបស់មនុស្ស ឬសត្វលោកយើងពុំមែនមកពីប្រភពណាក្រៅអំពីលំនៅជីវ៖សាស្រ្ត សរីរសាស្រ្តរបស់ខ្លួនមនុស្សម្នាក់ៗឡើយ។ អាថ៌កំបាំងទាំងប៉ុន្មាន ដែលយើងតែងតែដាក់ទោសកំហុសទៅលើខ្មោចព្រាយបិសាច ឬព្រហ្មលិខិត គ្មានមូលដ្ឋានណាក្រៅអំពីសិរីរាង្គកាយយើងឡាយ។ នៅក្នុងគោលការណ៍នេះ ចិត្តវិទ្យាផ្អែកមួយភាគធំទៅលើក្បួនវេជ្ជសាស្រ្ត។ រីឯវិធីព្យាបាលជំងឺខួរក្បាលឋិតជាបឋមនៅក្នុងវិធីព្យាបាលសរីរាង្គកាយសិនដែរ។ បើនិយាយឱ្យចំគឺព្យាបាលទាំងពីរនេះតែម្តង ។
ភ្នំជើងបាដែង
ស្ថិតនៅ ភូមិ ឃុំ ស្រុកជើងបាដែង ខេត្តរោងដំរី ។ ដែលជាភាសាយួន Núi Bà Đen។ (Black Virgin Mountain រឺ Black Lady Mountain)'''។
ឃុំស្វាយរំពារ(ស្រុកស្វាយទាប)
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ព្រះពុទ្ធសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
វ៉ាន់ខូវឺ
វ៉ាន់ខូវឺ (Vancouver) គឺជាទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រនិងជាកំពង់ផែដ៏សំខាន់មួយនៅលើដីគោកនៃភាគនិរតីនៃរដ្ឋព្រីធីសកូឡុំបៀ ប្រទេសកាណាដា។ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនជាង ៦៣០.០០០ នាក់។
អាប្រាហាម លីងខូល
អាប្រាហាម លីងខូល ( i / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ <span title="/eɪ/ long 'a' in 'base'">eɪ b r <span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə h <span title="/æ/ short 'a' in 'bad'">æ m <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ l <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ <span title="/ŋ/ 'ng' in 'sing'">ŋ k <span title="/ən/ 'on' in 'button'">ən  / ; ១២ កុម្ភៈ ១៨០៩ ដល់ ១៥ មេសា ១៨៦៥) ជាអ្នកនយោបាយជនជាតិអាមេរិកនិងមេធាវីដែលបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី១៦នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ១៨៦១ ដល់ពេលដែលគាត់ត្រូវគេលបធ្វើឃាតនៅខែមេសា ឆ្នាំ១៨៦៥។លីងខូលបានដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្លងកាត់សង្រ្គាមស៊ីវិលដែលបង្ហូរឈាមសាហាវបំផុត ហើយវាប្រហែលជាវិបត្តិសីលធម៌ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងនយោបាយខ្លាំងបំផុត។   ដោយសារតែអ៊ីចឹង គាត់ក៏បានការពារប្រទេសរបស់ខ្លួន លុបបំបាត់ចោលវណ្ណៈទាសករ ពង្រឹងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធនិងទំនើបកម្មសេដ្ឋកិច្ច។
គាត់បានកើតនៅក្នុងក្រុងហរហ្កេនវីល រដ្ឋខេនធូឃី។លីងខូលបានធំធាត់នៅព្រំដែនខាងលិចរវាងរដ្ឋខេនធូឃី និងរដ្ឋអ៊ីនឌីអាណា។ដោយសារតែគាត់ទទួលបានការសិក្សាខ្ពស់  គាត់ក៏បានក្លាយជាមេធាវីនៅរដ្ឋអ៊ីលីណយ ជាមេដឹកនាំគណបក្សWhig ហើយត្រូវបានជាប់ឆ្នោតក្នុងសភាតំណាងរដ្ឋអ៊ីលីណយ បន្ទាប់ពីគាត់បម្រើការអស់រយៈពេលជាង៨ឆ្នាំកន្លងមក។ Elected to the United States House of Representatives in 1846, Lincoln promoted rapid modernization of the economy through banks, tariffs, and railroads. Because he had originally agreed not to run for a second term in Congress, and because his opposition to the Mexican–American War was unpopular among Illinois voters, Lincoln returned to Springfield and resumed his successful law practice. Reentering politics in 1854, he became a leader in building the new Republican Party, which had a statewide majority in Illinois. In 1858, while taking part in a series of highly publicized debates with his opponent and rival, Democrat Stephen A. Douglas, Lincoln spoke out against the expansion of slavery, but lost the U.S. Senate race to Douglas.
១រៀល(ឆ្នាំ១៩៧៥)
1រៀល
=មើលផងដែរ=
វត្តសំពៅមាស
»អំពីវត្ត
វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ ជាទីសក្ការៈបូជាមួយក្នុងចំណោមវត្តជាច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានដំណើរ ដើមទងដូចតទៅនេះ ៖
»ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់វាលវង់ ខ័ណ្ឌ៧មករា រាជធានីភ្នំពេញ មានផ្ធៃដី ១០៤ម x ១២៥ម ស្មើនឹង១.៣ ហិកតា ។ ទីតាំងខាងមុខ ជាប់រង្វង់មូល​នាងគង្ហីង និងពហុកីឡាដ្ឋានជាតិ អូឡាំពិក, ខាងត្បូង​ជាប់ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ខ្សែកាបរាជធានីភ្នំពេញ, ខាង​ជើងជាប់បូរីកីឡា និងខាងក្រោយជាប់ផ្លូវលេខ៣៣៦ ។
»ប្រវត្តិសង្ខេប
តាមការដំណាលតៗគ្នា បានឲ្យដឹងថា វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យត្រូវបានកសាងឡើង នៅ លើទីតាំងមួយជិតវត្តស្រះចកបច្ចុប្បន្ន ត្រង់បន្ទាយទាហានជើងក្រហម ។ ក្រោយមក​ពួកអាណានិគមបារាំង តម្រូវយកទីនោះធ្វើបន្ទាយ បានឲ្យវត្តរុះរើមកទីតាំងថ្មីវិញ ស្ថិត​នៅស្ថានីយរថភ្លើងសព្វថ្ងៃ ។
នៅឆ្នាំ១៩២១ បារាំងបានឲ្យរុះរើចេញទៀត ដើម្បីយកទីនោះធ្វើស្ថានីយរថភ្លើង ដូច្នោះ​ហើយទើប ព្រះសង្ឃ ពុទ្វបរិស័ទបានរុះរើមកកសាងនៅទីតាំងសព្វថ្ងៃនេះ ។
ទីតាំងថ្មី ដើមឡើយជាត្លុក ត្រពាំង អូរ មានលក្ខណៈភូមិសាស្រ្តស្មុកស្មាញ មិនសមជាទី​អារាមឡើយ តែដោយការរុះរើម្ដងជាពីរដង ព្រះសង្ឃនិងពុទ្ធបរិស័ទ បានពុះពារគ្រប់ ការលំបាក ប្រឹងកែច្នៃទីនេះឲ្យមានលក្ខណៈសមរម្យ ជាទីអារាម និងជាទីសក្ការៈបូជា​របស់ពុទ្ធបរិស័ទ ។
មិនយូរប៉ុន្មាន ទីវត្តថ្មីនេះ ក៏មានការរីកចំរើន មានកុដិ មានព្រះវិហារ ,ឧបដ្ឋានសាលា​ និងសំណង់ផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ហើយប្រការដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ វត្តបានកសាង​ឈាបនដ្ឋានមួយបន្ទាប់ពីវត្តឧណ្ណាលោម ដើម្បីសម្រួលដល់សេចក្ដីត្រូវការរបស់​ប្រជាជន ។
ដំបូងឡើយវត្តនេះ មានឈ្មោះថា វត្តព្រះពុទ្ធ តែក្រោយមកក៏ត្រូវបានផ្លាស់ឈ្មោះថា វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ វិញ ព្រោះអាស្រ័យហេតុដ៏អស្ចារ្យមួយ គឺពេលដែលព្រះសង្ឃ​និងពុទ្ធបរិស័ទ ដង្ហែព្រះពុទ្ធរូបធំ (ព្រះជីវ៍) មួយព្រះអង្គធ្វើអំពីថ្មតាន់ ពីទីវត្តចាស់​ មក​កាន់​ទីតាំងថ្មី​ ត្រូវឆ្លងកាត់ព្រែកដែលមានស្ពានចាស់ទ្រុឌទ្រោមមួយ ដែលមិនអាចទ្រ​ទម្ងន់​ និងដង្ហែ​បាន ហើយពុទ្ធបរិស័ទក៏ធ្វើការបួងសួងតេជៈបារមីព្រះពុទ្ធថា សូមព្រះ​អង្គ​ជួយទ្រទ្រង់ស្ពាននេះកុំឲ្យបាក់ស្រុត ហើយសូមឲ្យការដង្ហែនេះ បានទៅដល់ទីកំណត់​ ។ ក្បួនដង្ហែក៏បានឆ្លងកាត់ដោយសុវត្ថិភាព បន្ទាប់ពីការបួងសួងរួច ។
ដោយហេតុដ៏អស្ចារ្យនេះ ព្រះសង្ឃ ពុទ្ធបរិស័ទ ក៏ជឿជាក់ ជ្រះថ្លាថា ព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ពិត​ជាមានតេជៈបុណ្យបារមី​ប្រាកដមែន ក៏សម្រេចដាក់ឈ្មោះវត្តដែលកសាងនៅទីតាំងថ្មី​នេះ​ថា វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។
នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩ វត្តត្រូវបានបោះបង់ចោល គ្មានព្រះសង្ឃ ពុទ្ធបរិស័ទ​បំពេញបុណ្យកុសលទៀតឡើយ ហើយទីវត្តទាំងមូលត្រូវបានពួក ប៉ុល ពត យកទៅ​ប្រើប្រាស់ខុសពីគោលដៅពុទ្ធសាសនា ។
នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧មករា វត្តនេះមាននៅសល់អាគារខ្លះៗ ដូចជាកុដិ ពីរបី​ខ្នង និងឈាបនដ្ឋានមួយ ហើយតមកវត្តក៏ត្រូវបានយកធ្វើជាសាលារៀនបឋមសិក្សា ។ តែដោយផ្អែកលើគោលនយោបាយ របស់រណសិរ្សសង្រ្គោះជាតិកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ​សម្ដេចទាំងបី វត្តក៏បានបើកឡើងវិញ ឲ្យគោរពបូជាតាមប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា នៅ ថ្ងៃទី ១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩០ ដោយមានសម្ដេចព្រះឧត្តមមុនី ហេង លាងហោ ជា​ចៅអធិការ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
បន្ទាប់ពីបើកឲ្យប្រើប្រាស់មក វត្តក៏មានព្រះសង្ឃគង់នៅ និងមានពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់ទិសទី​អញ្ជើញមកបំពេញកុសល រហូតទីវត្តទាំងមូលពេញទៅដោយសំណង់ពុទ្ធសាសនា​យ៉ាងច្រើន មានព្រះវិហារ កុដិ ឧបដ្ឋានសាលា ចេតិយ ខ្លោងទ្វារ របងវត្ត និងបណ្ណាល័យ​មួយខ្នងកំពុងសាងសង់ ។ ដទៃពីនេះ ព្រះសង្ឃ អាចារ្យ គណៈកម្មការ ក៏បានរៀបចំ ផ្ទៃ​វត្តទាំងមូលឲ្យមានសោភណភាព តាមរយៈការចាក់កា្រលបេតុង និងដាំដើមរុក្ខជាតិ​នានាជាលម្អផងដែរ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
ឃុំសង្ឃ័រ
ឃុំសង្ឃ័រនេះបច្ចុប្បន្ន បានកាត់ចូលទៅក្រុងស្វាយរៀង សង្កាត់សង្ឃ័រ
ព្រះអង្គម្ចាស់ភីលីព ឌុកនៃអេឌីនបឺក
ព្រះអង្គម្ចាស់ភីលីព ឌុកនៃអេឌីនបឺក (Prince Philip, Duke of Edinburgh, ១០ មិថុនា ១៩២១ - ៩ មេសា ២០២១)
ទ្រង់ភីលីពប្រសូតនៅក្នុងគ្រួសាររាជវង្សក្រិកនិងដាណឺម៉ាក​នារាជាណាចក្រក្រិក ប៉ុន្តែគ្រួសាររបស់ទ្រង់ត្រូវបានគេនិរទេសចេញពីប្រទេសនៅពេលទ្រង់មានអាយុ ១៨ ខែ បន្ទាប់ពីបានទទួលការអប់រំនៅប្រទេសបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស ទ្រង់បានចូលរួមជាមួយកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៣៩ ដែលមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំ ចាប់ពីខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៣៩ ទ្រង់ចាប់ផ្តើមត្រូវគ្នាជាមួយម្ចាស់ក្សត្រីអេលីសាបិតអាយុ ១៣ ឆ្នាំ ដែលទ្រង់បានជួបគ្នាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៣៤ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ពេលដែលទ្រង់បានបម្រើជាមួយភាពខុសគ្នានៅក្នុងកងនាវាមេឌីទែរ៉ាណេនិងប៉ាស៊ីហ្វិក។បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម អង្គម្ចាស់ភីលីពត្រូវបានផ្តល់ការអនុញ្ញាតដោយព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គចចទី​ ៦ ហើយបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងអេលីសាបិតទី ២ មុនពេលការប្រកាសជាផ្លូវការនៃការចូលរួមរបស់ពួកគេនៅខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៤៧ ទ្រង់បានបោះបង់ចោលចំណងជើងនិងស្ទីលក្រិកនិងដាណឺម៉ាករបស់ទ្រង់បានក្លាយជាបញ្ហាអង់គ្លេស និងបានយកនាមរាជត្រកូលម៉ោនបាតថេនរបស់ម្ដាយជីដូនជីតារបស់ទ្រង់ ទ្រង់ក៏បានរៀបការជាមួយអេលីសាបិតនៅថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៤៧ មុនពេលរៀបអភិសេក គាត់ត្រូវបានគេផ្តល់ឱ្យនូវព្រះគោរមងារខ្ពស់របស់ព្រះអង្គនិងបានបង្កើត ឌុកនៃអេឌីនបឺក អឺលនៃមេរីអូណិត និងបារូន ហ្គ្រីនវីស ដោយព្រះអង្គចចទី ៦ អង្គម្ចាស់ភីលីពបានចាកចេញពីការបម្រើយោធាយ៉ាងសកម្មនៅពេលដែលព្រះនាងអេលីសាបិតបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីយានី(ស្តេចស្រី)​នៅឆ្នាំ ១៩៥២ បានដល់ឋានៈជាមេបញ្ជាការ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះអង្គម្ចាស់អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ អង្គម្ចាស់ភីលីពមានបុត្របួននាក់ជាមួយមហាក្សត្រីយានីអេលីសាបិត៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ឆាល ព្រះអង្គម្ចាស់នៃវែល, ព្រះនាងអាន ព្រះនាងនៃរាជវង្ស, ព្រះអង្គម្ចាស់អានឌ្រូវ ឌុកនៃយ៉ក និងព្រះអង្គម្ចាស់អេដវឺដ អឺលនៃវឺសសិក តាមរយៈបទបញ្ជាអង់គ្លេសជាក្រុមប្រឹក្សាដែលបានចេញនៅឆ្នាំ ១៩៦០ កូនចៅរបស់ប្តីប្រពន្ធដែលមិនមានសិទ្ធិ​ស្នងរាជ្យនិងឋានៈជាស្តេចអាចប្រើនាមត្រកូលម៉ោនបាតថេន-វិនដ៍សឺរ ដែលត្រូវបានប្រើដោយសមាជិករាជវង្សខ្លះដែលកាន់តំណែងដូចជាព្រះនាងអាន,​ ព្រះអង្គម្ចាស់អានឌ្រូវ,​ និងព្រះ​អង្គម្ចាស់អេដវឺដ
អង្គម្ចាស់​ភីលីព​ ទ្រង់ចូលចិត្តកីឡា ភីលីពបានជួយអភិវឌ្ឍព្រឹត្តិការណ៍ជិះសេះប្រណាំង ទ្រង់ជាអ្នកឧបត្ថម្ភ ប្រធានឬសមាជិកនៃអង្គការជាង ៧៨០ អង្គការ ហើយគាត់បានបម្រើការជាប្រធានរបស់ពានរង្វាន់របស់ឌុកនៃអេឌីនបឺក កម្មវិធីកែលម្អខ្លួនឯងសំរាប់យុវជនដែលមានអាយុពី ១៤ ទៅ ២៤ ឆ្នាំ ទ្រង់គឺជាអ្នកគ្រងយសដែលយូរជាងគេបំផុតនៃរាជាធិបតេយ្យអង់គ្លេសនិងជាសមាជិក(បុរស)​ដែលមានទិឃាយុវែងបំផុតនៃគ្រួសាររាជវង្សអង់គ្លេស ព្រះអង្គបានចូលនិវត្តន៍ពីព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះអង្គនៅថ្ងៃទី ២ ខែសីហាឆ្នាំ ២០១៧ អាយុ ៩៦ ឆ្នាំ បានបញ្ចប់ការភ្ជាប់ទោលចំនួន ២២,២១៩ និងសុន្ទរកថាចំនួន ៥.៤៩៣ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥២ អង្គម្ចាស់ភីលីពបានសុគតនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមេសាឆ្នាំ ២០២១ ពីរខែមុនថ្ងៃកំណើតគម្រប់ ១០០ ឆ្នាំរបស់ទ្រង់
រាមាយណៈ
រាមាយណៈ (Ramayana); (รามายณะ) រឿងរាមកេរ្តិ៍ នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា. =ខ្សែ​ទី​១= ឥសី​ពិស្វាមិត្រ​ បាន​រៀបចម​ហោម​ពិធី​ជា​កិត្តិយស​ដល់​សិស្ស​គឺ ព្រះរាម និង​ ព្រះលក្សណ៍ ដែល​បាន​រៀប​ចេះ​ចប់​គម្ពីរវេទ។ ថ្ងៃ​មួយ​មាន​យក្ស​កាឡា​ខ្លួន​ជា​ក្អែក​យ៉ាង​ធំ ឈ្មោះ ​កាកណាសូរ មក​ឆាប​អាស្រម​ឥសី​ខ្ទេចខ្ទី​អស់ ។ ឥសី​ពិស្វាមិត្រ​ ខឹង​យ៉ាងខ្លាំង​ហើយ​ក៏​ជប់​ធ្នូសរ​ឲ្យ​ ព្រះរាម​ បាញ់​ សម្លាប់​កាកណាសូរ ។ ក្រោយ​មក​ក៏​នាំ​ព្រះរាម និង​ ព្រះលក្សណ៍ ​ចូល​រួម​ប្រឡង​លើក​ធ្នូសរ​ព្រះជនក​នៅ​នគរ​មិថិលា ដើម្បី​យក នាង​សិតា​ ធ្វើ​ជា​មហេសី ។ ក្នុង​ឱកាស​នោះ មាន​បេក្ខជន​ចូលរួម​ជាច្រើន​ដែល​មក​ពី​ភព​ទាំង​បី សូម្បី​តែ​ព្រះឥសូរ​ក៏​មក​នឹង​គេ​ដែរ ក៏​ប៉ុន្តែ​គ្មាន​នរណា​លើក​ធ្នូសរ​រួច​ឡើយ គឺ​មាន​តែ​តួអង្គ​ព្រះរាម​មួយ​គត់​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​ដោយ​លើក​ធ្នូសរ​នោះ​ រួច ។
ពេល​នោះ​ ព្រះជនក ​រីករាយ​ណាស់​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន​នេះ​ថ្វាយ​ទៅ ​ព្រះបាទ​ទសរថ ដើម្បី​យាង​មក​ជា​អធិបតី​ក្នុង​ពិធី​រាជាភិសេក​រវាង​ព្រះរាម និង​ ព្រះម៉ែនាង​សីតា  ។ កាលបើ​ពិធី​អភិសេក​ចប់​សព្វ​គ្រប់​ហើយ ក៏​នាំ​ព្រះរាជបុត្រ និង​ព្រះរាជធិតា​សុណិសា​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ នគរ​អយុធ្យា​វិញ ។ ពាក់​កណ្ដាល​ផ្លូវ​ក៏​បាន​ជួប​នឹង​យក្ស​កំណាច​មួយ​ឈ្មោះ រាមាសូរ ។ យក្ស​នេះ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ព្រះរាម​ថា លួច​យក​ឈ្មោះ​រាមបរមសូរ​ មក​ដាក់​ធ្វើ​ជា​ឈ្មោះ​ខ្លួន ដូច្នេះ​ត្រូវ​តែ​មក​ក្រាប​បង្គំ​សុំ​ទោស​ទើប​រួច​ខ្លួន ។ ព្រះរាម​ ក៏​ផ្ចាញ់​រាមាសូរ​ប្រកប​ដោយ​ជោគជ័យ​ទៀត ។
លុះ​មក​ដល់​នគរ​ ព្រះបិតា​នាម​ទសរថ​មាន​បំណង​លើក​ព្រះរាម​ជា​រាជបុត្រ​ច្បង​ឲ្យ​ឡើង​គ្រោង​រាជ្យ​តាម​ប្រពៃណី​នៃ​ត្រកូល​ក្សត្រ តែ​នាង​កៃកេសី​ ជំទាស់​ដោយ​សំអាង​លើ​ពាក្យ​សច្ចៈ​ព្រះទសរថ​បាន​សន្យា​ថា​នឹង​ឲ្យ​បុត្រ​របស់​ព្រះនាង​ឈ្មោះ ភិរុត ឡើង ​គ្រង​រាជ្យ​វិញ នៅ​ពេល​ដែល​នាង​ជួយ​ព្រះអង្គ​ក្នុង​សង្គ្រាម​បាន​ឈ្នះ​ព្រះអាទិត្យ ។ ព្រះបាទ​ទសរថ​មាន​បំណង​ចែក​នគរ​ជា​២ ប៉ុន្តែ​ព្រះកៃកេសី​ពុំ​ព្រម ហើយ​ក៏​បណ្ដេញ​ព្រះរាម​ឲ្យ​ទៅ​នៅ​ព្រៃ​១៤​ឆ្នាំ​សឹម​មក​ សោយរាជ្យ​វិញ ។ ព្រះលក្សណ៍​ ក្រេវក្រោធ​ចង់​ធ្វើ​ឃាដ​នាង​កៃកេសី តែ​ព្រះរាម​ឃាត់ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ក៏​ស្ម័គ្រ​តាម​ដង្ហែ​ព្រះរាម និង​ទេពី​សិតា​ទៅ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ ។ ទាំង​បី​អង្គា​នាំ​គ្នា​ចាក​ចេញ​ពី​នគរ​អយុធ្យា​ទៅ​ដល់​កណ្ដាល​ព្រៃ​បាន​ជួប ​នឹង ​កូខ័ន ជា​ស្ដេច​ព្រៃ​មាន​រូប​អាក្រក់​តែ​ចិត្ត​ល្អ​ជា ចេះ​ជួយ​រំលែក​ទុក្ខ​ពី​ព្រះរាម ហើយ​ព្រះអង្គ​ទុក​កូខ័ន​នេះ​ជា​បងប្អូន​បង្កើត តែ​មិន​ព្រម​ទទួល​យក​ការ​អារាធនា​ពី​កូខ័ន​ឲ្យ​នៅ​ទីនោះ​ជាមួយ ហើយ​ក៏​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ភ្នំ​ចិត្តកូត​ដើម្បី​បួស​ជា​ឥសី ។
=ខ្សែ​ទី​២= ពេល ​ចេញ​ដំណើរ​ពី​កូខ័ន​ទៅ ព្រះរាម​បាន​ឃើញ​ព្រៃ​មួយ​កំពុង​ឆេះ​ដោយ​កម្ដៅ​ព្រះអាទិត្យ ។ ពេល​នោះ​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​ខ្លោច ផ្កា​ឈើ​ដែ​ឆេះ​ក្រៀមក្រំ​ក៏​ស្រាប់​តែ​រីក​ស្រស់​ញញឹម​ឡើង​វិញ ចំណែក​ឯ​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​កំពុង​តែ​បញ្ចេញ​កម្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក៏​ស្រាប់​តែ​ បន្ថយ​កម្ដៅ​របស់​ខ្លួន ។ ព្រះរាម និង​ព្រះនាង​សិតា រួម​ទាំង​ព្រះលក្សណ៍​បាន​បន្ត​ទៅ​មុខ​ទៀត បាន​ជួប​នឹង​ឥសី​ពារទ្វឡ ហើយ​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​ផ្លូវ​ទៅ​ភ្នំ​ចិត្តកូត ។ នៅ ​ជើង​ភ្នំ​នោះ​បរិយាកាស​បាន​ប្រែប្រួល​ដែល​សត្វ​សាហាវ​ប្រែ​ជា​សត្វ​ស្លូត កូន​ខ្លា​រត់​ទៅ​បៅ​មេ​ប្រើស កូន​ប្រើស​រត់​ទៅ​បៅ​មេ​ខ្លា​វិញ ។ ព្រះលក្សណ៍​បាន​ទទួល​ភារកិច្ច​សង់​អាស្រម​សម្រាប់​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ ទាំង​បី​អង្គារ​នៅ​ទី​នោះ​ទៅ ។ ឯ​ក្រុង​អយុធ្យា​ឯ​នោះ​វិញ ព្រះបាទ​ទសរថ​ទ្រង់​សោយ​ទីវង្គត ។ ឥសី​វិសិដ្ឋ​មហាឫស្សី ជា​រាជបុរោហិត​ បាន​ធ្វើ​សារ​ទៅ​យាង​ព្រះភិរុត​ចូល​មក​នគរ​ជា​ប្រញាប់​ដើម្បី​ធ្វើ​ពិធី​លើក ​សព​សំស្ការ ។ នាង​កៃកេសី​លួច​ថ្លែង​សារ​នោះ​ថា ឲ្យ​ព្រះរាជបុត្រ​ត្រឡប់​មក​កាន់​នគរ​ដើម្បី​ចូល​រួម​រាជាអភិសេក​ ព្រះរាម ។ ព្រះភិរុត​ត្រក​អរ​ខ្លាំង​ក៏​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កាន់​នគរ​ភ្លាម ប៉ុន្តែ​ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ព្រះនគរ​ស្ងាត់​ជ្រងំ ប្រជារាស្ត្រ​បោះបង់​មុខ​របរ​ទាំងអស់ ។ លុះ​ទ្រង់​ជ្រាប​រឿង​ពិត ព្រះភិរុត​ខ្ញាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​មាន​បំណង​សម្លាប់​មាតា​កៃកេសី ក៏​ប៉ុន្តែ​ដោយ​សេចក្ដី​អង្វរ​របស់​ព្រះនាង និង​ព្រះនាង​កោសកល្យា អគ្គមហេសី​ព្រះបាទ​ទសរថ និយាយ​លួង​លោម​អំពី​ដំណើរ​ហេតុ​ផ្សេងៗ និង​ដំណើរ​ព្រះរាម​យាង​ទៅ​នៅ​ព្រៃ ។ បន្ទាប់​ពី​រៀប​បូជា​សព​ព្រះបាទ​ទសរថ​ហើយ ព្រះភិរុត ព្រះសុត្រុត មួយ​អន្លើ​ដោយ​ព្រះនាង​ជា​មាតា​ទាំង​បី​អង្គ កោសកល្យា កៃកេសី និង​នាង​សមុទ្រ ព្រម​ទាំង​កង​ទ័ព​បាន​លើក​តម្រង់​ទៅ​សុំ​យាង​ព្រះរាម​ចូល​មក​គ្រង​រាជ្យ​នៅ​ អយុធ្យា​វិញ ។ ក្បួន​ព្រះរាជដំណើរ​បាន​មក​ដល់​ជាយ​ដែន​ព្រៃ​របស់​កូខ័នៗ​បាន​ឃើញ​ព្រះភិរុត ​នាំ​ទ័ព​មក​សន្ធឹក​សន្ធាប់​យ៉ាង​នេះ នឹក​ស្មាន​ថា​តាម​មក​សម្លាប់​ព្រះរាម និង​ព្រះរាជ​ទេពី ក៏​ប្រុង​ជើង​ការណ៍ ចាត់​កង​សេនា​លប​ឈ្លប​យក​ព័ត៌មាន ។ បន្ទាប់​ពី​បាន​ដឹង​ការណ៍​ច្បាស់​ហើយ កូខ័ន​ក៏​ជួយ​សម្រួល​ព្រះរាជ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ដល់​ភ្នំ​ចិត្តកូត​ដោយ​ សុវត្ថិភាព ។ ក្សត្រា​ ក្សត្រី​ទាំង​ប្រាំ​អង្គ​បាន​ជួប​ព្រះរាម ហើយ​សុំ​អង្វរ​ព្រះរាម តែ​ព្រះរាម​បដិសេធ​មិន​ព្រម ហើយ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ប្រទាន​សុពណ៌​បាទ​ទុក​ឲ្យ​ព្រះភិរុត​នាំ​ត្រឡប់​ទៅ​ ក្រុង​អយុធ្យា​វិញ ។ ដោយ​ ឈ្វេង​យល់​ថា ព្រះអង្គ​គង់​នៅ​ភ្នំ​ចិត្តកូត​នេះ​នាំ​រំខាន​ពី​ព្រះរាជវង្ស ព្រះអង្គ​ក៏​សម្រេច​ព្រះទ័យ​នាំ​មហេសី និង​ព្រះអនុជ​ចូល​ទៅ​ព្រៃ​ជ្រៅ​ឆ្ងាយ​ទៅ​ទៀត ។ តាម​ផ្លូវ​ព្រះរាម​បាន​ជួប​នឹង​យក្ស​មួយ​ឈ្មោះ ពិរាធ មាន​ចិត្ត​កំណាច​ឃោរឃៅ គិត​ចូល​មក​ចាប់​ឆក់​យក​ព្រះនាង​សិតា ។
=ខ្សែ​ទី​៣= ពិតដូច្នោះ​ហើយ ភិរាធ​ក៏​ស្ទុះ​ចូល​ទៅ​ឆក់​នាង​សិតា​យក​ទៅ ។ ព្រះលក្សណ៍​ធានា​ខ្លួន​ការពារ​យក​នាង​សិតា​មក​វិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ឃើញ​ថា ទន់​ដៃ​ជាង​យក្ស ។ ព្រះរាម​ឃើញ​ដូច្នោះ ថ្លែង​សរ​សម្លាប់​យក្ស​ក្នុង​ពេល​នោះ​ទៅ​ហោង ។ ត​ទៅ​ទៀត​ក្សត្រី​ទាំង​បី​អង្គ​បាន​បន្ត​ដំណើរ​ដល់​ភ្នំ​កណ្ឌការណ្យពន​ ក៏​បួស​ជា​តាបស ។ ព្រះលក្សណ៍​ដឹង​អនុភាព​របស់​ខ្លួន​បថុជន​ក៏​សុំ​លា​ព្រះរាម​ទៅ​តាំង​សិល្ប៍​ រម្លឹក​អាគម​គាថា​ឡើង​វិញ​នៅ​នា​ទៀប​អាយ​អាស្រម​គ្នា ។
ពេល​នោះ​មាន​យក្ខនីយ៍​មួយ​ឈ្មោះ​នាង​សូបនខា ត្រូវ​ជា​ប្អូន​យក្ស​ក្រុងរាពណ៍​បាន​ឃើញ​ក្សត្រ​ទាំង​ពីរ​មាន​រូប​ឆោមលោម​ ពណ៌​គួរ​ឲ្យ​បេតី ក៏​កាឡា​ខ្លួន​ជា​ទេពអប្សរ​យ៉ាង​ស្រស់​ប្រិបម្រិយ​ចូល​ទៅ​ប្រលោម​លួង​លោម​ សុំ​សេចក្ដី​ស្នេហា​ពី​ព្រះរាម ។ តែ​ព្រះរាម​បាន​ប្រាប់​នាង​ឲ្យ​ទៅ​សុំ​ពី​ព្រះលក្សណ៍​វិញ ។ ព្រះលក្សណ៍​ដាច់​សិល្ប៍​ខ្ញាល់​នឹង​នាង​សូបនខា​មក​រុក​គួន​ក៏​ចាប់​ផ្ដួល​កោ ​សក់​កាត់​ដៃ ស្រែក​បណ្ដេញ​ចេញ​ទៅ ។ នាង​សូបនខា​ប្រែ​កាឡា​ជា​យក្ស​វិញ ហើយ​បាន​ស្រែក​ជម្ទាល​ឮ​សូរ​រហូត​ដល់​ក្រុងខរ​ជា​បង​របស់ ​នាង ។ ក្រុងខរ​ឮ​ហើយ ក៏​ជិះ​សេះ​តម្រង់​មក​ជួយ​សង្គ្រោះ ។ ដោយ​កំហឹង​ឆាប​ឆេះ​ជា​ខ្លាំង ក្រុងខរ​បញ្ជា​មេទ័ព​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ខុនទូសណ៍​នាំ​នាង​យក​ទៅ​ចូល​នគរ​វិញ ហើយ​ក៏​លើក​ទ័ព​ចូល​ច្បាំង​នឹង​ព្រះរាម ។
ក្រុងខរ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ខុនទូសណ៍​ចូល​ច្បាំង​មុន​គេ បន្ទាប់​មក​ត្រីស្វិរៈ ទីបំផុត​ក្រុងខរ​ខ្លួន​ឯង​ចូល​ទៅ​ទៀត​តែ​ត្រូវ​សរ​ព្រះរាម​ស្លាប់​គ្មាន​សល់ ​ឡើយ ។ នាង​សូបនខា​ឃើញ​បង​ស្លាប់​អស់​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ដូច្នោះ ក៏​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​ក្រុង​លង្កា ញុះញង់​បងប្រុស​គឺ​ក្រុងរាពណ៍​ ឲ្យ​ចេញ​មក​សងសឹក ព្រម​ទាំង​ឲ្យ​ចាប់​នាង​សិតា​យក​មក​ធ្វើ​ជា​មហេសី​ផង ។ ក្រុងរាពណ៍​កាល​បើ​បាន​ជ្រាប​ដំណឹង​ពី​ប្អូន​ស្រី​ហើយ​ មាន​ចិត្ត​ឈឺ​ចាប់​ខ្លាំង​ពន់​ប្រមាណ ក៏​ហៅ​មហារីក​ជា​សេនា​ឲ្យ​កាឡា​ខ្លួន​ជា​ប្រើស​មាស​ចេញ​មក​បង្អួត​យ៉ាង​សង្ហា​ចំពោះ​មុខ​នាង​សិតា ។
កាល ​បើ​ឃើញ​ប្រើស​មាស​ភ្លាម នាង​សិតា​ក៏​បង្ខំ​ស្វាមី​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​តាម​ប្រហារ​ដើម្បី​យក​ស្បែក​ទុក​លម្អ​ នៅ​ពេល​យាង​ទៅ​គ្រប់គ្រង​រាជ្យ​វិញ ។ ព្រះរាម​ចេញ​ទៅ​តាម​ប្រើស​មាស ទុក​ព្រះលក្សណ៍​នៅ​ចាំ​អាស្រម​ការពារ​រាជទេពី ។ ប្រើស​មាស​ចេះ​តែ​រត់​ទៅៗ​រហូត​ដល់​ពេល​រសៀល​ទើប​ព្រះរាម​បាញ់​ត្រូវ​ប្រើសៗ ​ក៏​កាឡា​ខ្លួន​ជា​យក្ស ស្រែក​ដង្ហើយ​ហៅ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ចេញ​មក​ជួយ នាង​សិតា​ឮ​ហើយ​ក៏​បង្ខំ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ចេញ​មក​ជួយ​ព្រះស្វាមី ព្រះលក្សណ៍​ប្រកែក​ព្រះនាង​សិតា​បង្ខំ​ព្រះលក្សណ៍ៗ​ទ្រាំ​ពុំ​បាន​ក៏​ចាក​ ចេញ​ពី​អាស្រម​ទៅ​តាម​ព្រះរាម ។ ក្រុងរាពណ៍​បាន​ឱកាស​កាឡា​ខ្លួន​ជា​ឥសី​លួងលោម​ប្រលោម​នាង​សិតា ចុង​បំផុត​ក៏​ឆក់​នាង​សិតា​បាន​ហោះ​ទៅ​តាម​អាកាស​ចេញ​ទៅ ។
=ខ្សែ​ទី​៤= ពេល​នោះ​មាន​សត្វ​គ្រុឌ​មួយ​ឈ្មោះ ជតាយុឃើញ​ក្រុងរាពណ៍​នាំ​នាង​សិតា​ហោះ​លើ​អាកាស​ក៏​ចេញ​មុខ​មក​ពាំង​បង្អាក់​ ដំណើរ​ក្រុងរាពណ៍​ដោយ​គំរាម​កំហែង​ឲ្យ​ក្រុងរាពណ៍​ដោះ​លែង​ព្រះនាង​សិតា​មក​ វិញ ។ ក្រុងរាពណ៍​មិន​ព្រម​ស្ដាប់​ក៏​កើត​មាន​ការ​ប្រយុទ្ធ​មួយ​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា ក្រុងរាពណ៍​ឆក់​ឱកាស​ដោះ​ចិញ្ចៀន​ពី​នាង​សិតា​ចោល​ទៅ​បាក់​ស្លាប​ជតាយុ​ ធ្លាក់​ទៅ​ដល់​ដី ។ នាង​សិតា​បាន​ផ្ដាំ​ផ្ញើ​នឹង​សត្វ​កុក​ឲ្យ​ថ្វាយ​ដំណឹង​នេះ​ដល់​ព្រះរាម​ជា​ ស្វាមី​ផង ។ បន្ទាប់​មក​ក្រុងរាពណ៍​បាន​នាំ​នាង​សិតា​ទៅ​ទុក​ក្នុង​សួន​អសោក​នៅ​ លង្កា ។ ចំណែក​ឯ​ព្រះរាម និង​ព្រះលក្សណ៍ ក្រោយ​ពី​បាញ់​ប្រើស​រួច ត្រឡប់​មក​អាស្រម​វិញ​រក​នាង​សិតា​មិន​ឃើញ ក៏​រូត​ដំណើរ​ចេញ​តាម​រក​នាង​សិតា ទាំង​ចិត្ត​ក្ដុកក្ដួល​ស្រក់​ជលនេត្រា​អាឡោះអាល័យ ស្រីស្ងួន​ភ្ញារ ក៏​បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​ជតាយុ​ដែល​ប្រាប់​ដំណឹង​អំពី​រាពណ៍​ឆក់​យក​នាង​ សិតា ។ ដើម្បី​អរគុណ​ជតាយុ ព្រះរាម​ក៏​អធិដ្ឋាន​ឲ្យ​អាត្ម័ន​គេ​ទៅ​កើត​នៅ​ឋាន​សួគ៌ ។ ព្រះរាម​បាន​ជួប​នឹង​សត្វ​កុក​ដែល​បាន​យក​ដំណឹង​ពី​នាង​សិតា​មក​ប្រាប់​ ព្រះរាម​ដែរ ប៉ុន្តែ​ព្រះលក្សណ៍​បាន​ត្មេះតិះដៀល​កុកៗ​ក៏​ត្មេះតិះដៀល​តម​មក​វិញ ប៉ុន្តែ​ព្រះរាម ព្រះលក្សណ៍​គំរាម​កំហែង​រក​រឿង​ប្រហារ​សត្វ​កុក ។ បន្ទាប់​មក​ព្រះអង្គ​ទាំង​ពីរ​បាន​ជួប​នឹង​កុម្ព័ន្ធ​ដែល​មាន​បំណង​ចង់​សម្លាប់​ព្រះអង្គ ហើយ​ព្រះអង្គ​ក៏​សម្លាប់​យក្ស​ក្នុង​ពេល​នោះ​ទៅ ។ និយាយ​អំពី​ព្រៃហេមពាន្ត មាន​ស្ដេច​ក្របី​មួយ​ឈ្មោះ មហិង្សរាជ បាន​សម្លាប់​ក្របី​ឈ្មោល​ទាំង​អស់ ប្រមូល​ក្របី​ញី​ទាំង​អស់​ធ្វើ​ជា​ប្រពន្ធ ។ ម្យ៉ាងទៀត​មហិង្សរាជ​បាន​សម្លាប់​កូន​ខ្លួន​ចោល បើ​មេ​ក្របី​ណា​កើត​កូន​មក​ឈ្មោល ។ មាន​មេ​ក្របី​មួយ​ឈ្មោះ សន្តគីរី កាលបើ​មាន​គត៌​ហើយ​ក៏​គេច​ខ្លួន​ពី​ហ្វូង ហើយ​ប្រសូត​មក​បាន​កូន​ឈ្មោល​មួយ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថាទូភី ហើយ​មាន​បំណង​រក្សា​កូន​នោះ ហើយ​ក៏​ទូន្មាន​កូន​ឲ្យ​ហាត់​ប្រាណ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​បរិបូណ៌​មុន​នឹង ​ទៅ​ជួប​ឪពុក ។ ទូភី​បាន​ប្រារព្ធ​តាម​ឱវាទ​ម្ដាយ ក៏​បាន​សម្រេច​ដូច​ប្រាថ្នា​ដោយ​មាន​កម្លាំង​រហូត​ដល់​ទៅ​វ័ធ​ដើម​ឈើ​ធំៗ​ ខ្ទេចខ្ទី​អស់ ហើយ​ក៏​ទៅ​ជួប​ឪពុក​អង្វរ​ឲ្យ​ទទួល​ស្គាល់​ខ្លួន​ជា​កូន ។ ប៉ុន្តែ​មហិង្សរាជ​មិន​យល់​ព្រម ការ​ប្រយុទ្ធ​ក៏​កើត​ឡើង​រវាង​ឪពុក​និង​កូន ទី​បំផុត​ក៏​ប្រហារ​ជីវិត​ឪពុក ហើយ​បន្ត​បេសកកម្ម​ឪពុក​បន្ត​ទៅ ។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ទូភី​តែង​តែ​ដើរ​រក​រឿង​រាតត្បាត​គេ​ឯង​ដូចជា​រក​រឿង​ឥសី​បញ្ចលិង្គនាង​ទេពធីតា​រក្សា​សមុទ្ទ ព្រៃហេមពាន្ត ព្រម​ទាំង​ទីបំផុត​ក៏​ទៅ​រក​រឿង​ពាលី​ដែល​ជា​ស្ដេច​ស្វា​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ខាស់ខិនបូរី ។ ពាលី​ដោយ​ចៀស​វាង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​នឹង​ទូភី​មិន​បាន​ក៏​ហៅ​សូគ្រីព​ ជា​ប្អូន​មក​ផ្ដាំ ។ ការ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​ខាង​ក្រៅ​៧​យប់​៧​ថ្ងៃ​មិន​ចាញ់​ឈ្នះ ហើយ​នាំ​គ្នា​ទៅ​ប្រកួត​ក្នុង​គុហារ​មួយ ។ ការ​ប្រកួត​គ្នា​នៅ​ក្នុង​គុហារ​នេះ ពាលី​ក៏​ប្រហារ​ទូភី​នឹង​ព្រះខ័ន​ឈាម​ទូភី​ហូរ​ចេញ​មក​តាម​រូង​គុហារ​លាយ​ នឹង​ទឹកភ្លៀង​ដែល​ទេព្ដា​ប្រោស​ព្រហ្ម​មក​នោះ សូគ្រីព​ដែល​យាម​នៅ​មាត់​រូង​ច្រឡំ​ស្មាន​ថា​ឈាម​បង​ក៏​សន្ធប់​ថ្ម​បិទ​រូង​ គុហារ​នោះ​ទៅ ក៏​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ក្នុង​នគរ​វិញ ដោយ​នាំ​យក​ដំណឹង​នេះ​ទៅ​ផង ។ មន្ត្រី​យោធា​អ្នក​នគរ​ខាស់ខិនបូរី​ក៏​លើក​សូគ្រីព​ឲ្យ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​ស្នង​ ក្រុងពាលី ។ ក្រោយ​មក​ ពាលី​ចេញ​ផុត​ពី​រូង រួច​ពី​ស្លាប់ ក៏​ខឹង​នឹង​សូគ្រីព​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក៏​វាយ​ធ្វើ​បាប​ទះតប់​ក្បាល​មួយ​ដៃ សូគ្រីព​រត់​ចេញ​ពី​ទី​នោះ​ទៅ​ជ្រក​នៅ​ភ្នំ​មគង្គបព៌ត​ដែល​ឋាន​មណ្ឌល​របស់​មគង្គ​ឥសី ។ ពាលី​មិន​អាច​ចូល​ទៅ​កាន់​ទីនោះ​បាន​ទេ​ពីព្រោះ​ត្រូវ​បណ្ដាសា​តាឥសី ។ សូគ្រីព​ឈឺ​ចិត្ត​យំ​សោក​អាចម៍​ភ្នែក​គរ​ជា​ភ្នំ​ជិត​ ទឹក​ភ្នែក​ហូរ​ជា​ស្ទឹង ។
=ខ្សែ​ទី​៥= ការ ​ធ្វើ​ដំណើរ​ត្រាច់​ចរ​ទៅ​រក​នាង​សិតា ព្រះរាម​ ព្រះលក្សណ៍​អស់​កម្លាំង​ក៏​ចូល​ទៅ​សម្រាក​ក្រោម​ដើម​ស្វាយ ។ ព្រះរាម​ផ្ទំ​នៅ​លើ​ភ្លៅ​ព្រះលក្សណ៍ ។ ពេល​នោះ​ព្រះអាទិត្យ​នៅ​នឹង​ថ្កល់ ម្លប់​ដើម​ស្វាយ និង​ព្រៃ​ឈើ​ទាំង​ឡាយ​ពុំ​មាន​ជ្រេ​សោះ ។ សូគ្រីព​សង្ស័យ​ថា មាន​អ្នក​មាន​បុណ្យ ក៏​ប្រើ​ហនុមាន​ឲ្យ​តាម​រក​មើល ។ហនុមាន​បាន​ឡើង​លើ​ដើម​ស្វាយ គយ​គន់​រក​មើល​ឃើញ​លាយ​លក្ខណ៍​កងចក្រ​ នៅ​នឹង​ព្រះហស្ថ​ទាំង​សង​ខាង​របស់​ព្រះរាម ទើប​ហនុមាន​បើក​ស្លឹក​ស្វាយ ស្លុតី​ព្រះរាម ឯ​ព្រះលក្សណ៍​ខ្លាច​ព្រះរាម​ភ្ញាក់​ក៏​ទាញ​ធ្នូ​សរ​បាញ់​ ហនុមាន​ចាប់​សរ​ព្រះលក្សណ៍​ជាប់ ឃើញ​ដូច្នោះ​ព្រះលក្សណ៍​ក៏​ឆក់​យក​ធ្នូ​សរ​ព្រះរាម​មក​បាញ់​ទៀត ទទួល​ព្រះរាម​ក៏​ភ្ញាក់​ឡើង ក៏​សួរ​រក​រឿង​ហេតុ ។ ព្រះរាម​បាន​ទត​ឃើញ​ស្វា​នោះ​ប្លែក​ពី​ស្វា​ដទៃ​ទៀត ព្រោះ​មាន​កុណ្ឌល​ពាក់​នៅ​ត្រចៀក ។ ហនុមាន​ក៏​ចុះ​ពី​លើ​ដើម​ស្វាយ​មក​ដោយ​ជឿជាក់​ថា​ជា​អ្នក​មាន​បុណ្យ​ក៏​ ថ្វាយ​បង្គំ ហើយ​បាន​ហា​មាត់​បញ្ចេញ​រស្មី​ព្រះអាទិត្យ​៧​ពណ៌​ ដែល​នៅ​ក្នុង​មាត់ ក៏​ថ្វាយ​ខ្លួន​សុំ​ធ្វើ​ជា​សេនា រួច​ក៏​និយាយ​ពី​ឈ្មោះ​របស់​ខ្លួន និង​រឿងរ៉ាវ​របស់​សូគ្រីព​ជា​មា​ដែល​ឈ្លោះ​គ្នា​ជាមួយ​ពាលី​ដែល​ជា​ឪពុក​ធំ ។ ក្រោយ​មក​ព្រះលក្សណ៍​ក៏​បាន​ចេញ ​ទៅ​រក​ដង​ទឹក​ថ្វាយ​ព្រះរាម ។ សង្ស័យ​នឹង​រស​ជាតិ​ទឹក​នោះ​ប្រៃ​ក៏​ប្រើ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ដើរ​រក​ប្រភព​ទឹក​ នេះ ។ ព្រះលក្សណ៍​ក៏​សំដៅ​ទៅ​កន្លែង​ដែល​ព្រះអង្គ​ដង​ទឹក និង​ឮ​សូរ​សំឡេង​យំ​មួយ​នៅ​នា​ភ្នំ ក៏​យក​ដង​ធ្នូ​សរ​ឆ្កិះ​ភ្នំ​នោះ​របើក​ឃើញ​សូគ្រីព ។ ព្រះលក្សណ៍​បាន​នាំ​សូគ្រីព​មក​ថ្វាយ​ព្រះរាម ។ ព្រះរាម​បាន​ធានា​នឹង​សូគ្រីព​ថា​នឹង​យក​នគរ​ខាស់ខិនបូរី ព្រមទាំង​ព្រះនាង​ដារាទេពី​ប្រទាន​ដល់​សូគ្រីព ។ រីឯ​សូគ្រីព​ក៏​ថ្វាយ​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​សេនា និង​កេណ្ឌ​ពល​ស្វា​ជួយ​ព្រះរាម​វិញ ។ សូគ្រីព​ក៏​នាំ​ព្រះរាម​ទៅ​កន្លែង​ពាលី និង​ទូភី​ច្បាំង​គ្នា ។ ព្រះរាម​ក៏​ថ្លែង​សរ​អគ្គី វាស​ឆេះ​ខ្មោច​ទូភី​ទៅ​ជា​ផេះ រួច​ព្រះអង្គ​ថ្លែង​សរ​ភិរុណ​វាស​រំលត់​ភ្លើង ហើយ​ថ្លែង​សរ​ពាយុ​វាស​ប្រមូល​ធាតុ​សេសសល់​ចោល​ទៅ​ក្នុង​មហាសាគរ ។ បន្ទាប់​មក​ព្រះរាម​ក៏​យក​សរ​ព្រហ្ម​មាស​បាញ់​កម្ទេច​ដើម​សប្តតាល​ដែល​ដុះ​ លើ​ខ្នង​នាគ​តាំង​ពី​កំណើត​ផែន​ដី​មក​ម៉្លេះ​នោះ​ចោល​ទៅ ។
ព្រះរាម​បាន​ប្រើ​សូគ្រីព​ឲ្យ​ទៅ​បញ្ឆោត​ពាលី​ចេញ​ច្បាំង​ដើម្បី​ព្រះរាម​បាញ់​ពាលី ។ លើក​ទី​១ ព្រះរាម​បាញ់​ពាលី​មិន​បាន ដោយ​ខ្លាច​ច្រឡំ​ពីព្រោះ​ស្វា​ទាំង​ពីរ​ដូច​គ្នា ។ ព្រះលក្សណ៍​ក៏​យក​កម្រង​ផ្កា​បំពាក់​ឲ្យ​សូគ្រីព ។ លុះ​ច្បាំង​លើក​ទី​២ ទើប​ព្រះរាម​លើក​ធ្នូ​សរ​បាញ់​ពាលី​បាន ក៏​ប៉ុន្តែ​មន្ត​សរ​នោះ​ត្រូវ​ដល់​ខ្លួន​ពាលីៗ​ក៏​ចាប់​សរ​នោះ​ជាប់ ហើយ​ងាក​ទៅ​ត្មេះ​តិះដៀល​ឲ្យ​ព្រះរាម​ជា​ច្រើន ។ ព្រះរាម​ឲ្យ​ពាលី​សុំ​ជីវិត តែ​ពាលី​សុខ​ចិត្ត​ស្លាប់ គ្រាន់​តែ​ផ្ដាំ​ឲ្យ​ព្រះរាម​ជួយ​យក​អាសារ​អង្គត និង​សូគ្រីព​តែ​ប៉ុណ្ណោះ រួច​ក៏​លែង​ផ្លែ​សរ​បុក​ត្រូវ​ស្លាប់​ទៅ ។ រី​ព្រះនាង​ទេពីដារា ជា​មហេសី យំសោក​បោក​ខ្លួន​ ស្ដាយ​ស្រណោះ​អាឡោះ​អាល័យ​ស្វាមី លុះត្រា​តែ​ក្ដៅ​ក្រហាយ​ដល់​ព្រះឥន្ទ្រ ក៏​នាំ​អាត្ម័ន​ពាលី​ទៅ​ចាប់​កំណើត​នៅ​ឋានសួគ៌ ។
លុះ ​បាន​សម្រេច​តាម​គោលបំណង​ហើយ សូគ្រីព​កេណ្ឌ​ទ័ព​ស្វា​មិន​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​ទេ ។ ព្រះរាម​ក៏​ប្រើ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ទៅ​តឿន​សូគ្រីព​ដោយ​គំរាម​កំហែង​ថា​នឹង​ កម្ទេច​ខាស់ខិនបូរី​ចោល ។
=ខ្សែ​ទី​៦= សូគ្រីព ​ភ័យ​ក៏​ហោះ​ទៅ​នគរ​ហនុមាន​នៅ​ឯ​កន្ទលីវ័ន​បញ្ឆោត​ឲ្យ​ហនុមាន​កាឡា​ខ្លួន​ជា ​កូន​ស្វា​តូច​ប៉ុន​ម្រាមដៃ សូគ្រីព​ដាក់​ហនុមាន​នឹង​ថង់​សំពត់​ទៅ​គាល់​ព្រះរាម ។ មុន​ដំបូង​ព្រះរាម​អស់​សង្ឃឹម​នៅ​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​កូន​ស្វា​នោះ​ធំ ។ ហនុមាន​ក៏​សម្ដែងឫទ្ធិ​កាឡា​ខ្លួន​ជា​មហាពានរ​ហា​មាត់​ស្ងាប​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​ ព្រះអាទិត្យ​១២​ពណ៌ ។ មិន​បង្អស់​ឲ្យ​យូរ​ការ សូគ្រីព​ត្រឡប់​ទៅ​កេណ្ឌពល​ស្វា​ថ្វាយ​ព្រះរាម តាំង​អង្គត​ឲ្យ​ជា​ខុនពល​ហ្លួង ហនុមាន​ឲ្យ​នៅ​នែបនិត​នឹង​ព្រះរាម ព្រះលក្សណ៍។
កាល​បើ​កេណ្ឌ​ទ័ព​ស្វា​ បាន​ច្រើន​មក​ជួប​ជុំ​គ្នា​ហើយ ព្រះរាម​ត្រាស់​បញ្ជា​ឲ្យ​សូគ្រីព​ជ្រើស​រើស​អ្នក​ខ្លាំង​ពូកែ​ម្នាក់​ទៅ​ ស៊ើបការ​នៅ​ក្រុង​លង្កា។ សូគ្រីព​បាន​ឆ្លើយ​ថា​ខ្លួន​ទៅ​លង្កា​បាន​តែ​ត្រឡប់​មក​វិញ​ឆាប់​រហ័ស​មិន​ បាន ពីព្រោះ​ខ្លួន​ចាស់​ហើយ។ ខុននន្ទ​ឆ្លើយ​ថា​ទៅ​ត្រឡប់​មក​វិញ​បាន​ តែ​ខ្លាច​នាង​វិតាសី ជា​ប្អូន​រាពណ៍ យាម​ទ្វារ​លង្កា​ហា​មាត់ បបេរ​មាត់​ក្រោម​ដល់​បាតាល ខាងលើ​ដល់​មេឃ អ្នក​ណា​មួយ​ទៅ​លង្កា​វង្វេង​ស្លាប់​ក្នុង​នោះ នាង​វិតា​សី ដូច្នេះ​មាន​តែ​ហនុមាន​ទេ​ដែល​ទៅ​បាន។ មុន​នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ ហនុមាន​បាន​ស្នើ​សុំ​ចិញ្ចៀន​ទម្រង់​ព្រះរាម​ដើម្បី​ឲ្យ​នាង​សិតា​ជឿ​ជាក់​ ថា​ខ្លួន​ជា​សេនា​ព្រះរាម។
ក្នុង ​រាត្រី​នោះ នាង​សិតា​យល់សប្ត​ឃើញ​ព្រះរាម​គង់​លើ​ដំរី​ស​យាង​ចូល​មក​កម្ទេច​កំពែង​លង្កា ​បាក់​បែក​អស់ ។ នាង​បាន​ប្រាប់​សុបិន​នេះ​ដល់​នាង​សុជាតា ជា​ប្រពន្ធ​ពិភេគហោរា ។
ត ​មក​ទើប​ហនុមាន​រក​កន្លែង​របស់​នាង​សិតា​ឃើញ ។ ហនុមាន​បាន​ចូល​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះនាង​សិតា នាង​ពុំ​ជឿ ។ ហនុមាន​ក៏​បាន​ថ្វាយ​ព្រះទម្រង់​ទត​ជា​ភស្តុតាង ។ នាង​សិតា​បូត​ទម្រង់​របស់​នាង​ប្រទាន​ទៅ​ហនុមាន ហើយ​នាង​ផ្ដែផ្ដាំ​ទៅ​ព្រះស្វាមី​ថា នាង​នៅ​តែ​ស្មោះត្រង់​ជានិច្ច​នាង​រង់ចាំ​ដល់​១០​ខែ បើ​មិន​យល់​ព្រះភក្ត្រ​ព្រះរាម​ទេ​នោះ នាង​នឹង​ក្ស័យ​ជីវិត​នៅ​ក្រុង​លង្កា​នេះ ។
ក្រោយ ​ពី​លា​នាង​សិតា​ចេញ​មក ហនុមាន​ក៏​លោត​ផ្លោះ​បេះ​បំផ្លាញ​អស់​ផ្លែ​ឈើ​ទាំង​ឡាយ​ក្នុង​ឧទ្យាន ។ សេនាយក្ស​ផ្អើល ហនុមាន​ធាក់​ពល​យក្ស​ស្លាប់​ដួល​គរ​លើ​គ្នា ។ ព្រះនាង​សិតា​ចេញ​ទៅ​ឃាត់​ក៏​ពុំ​ស្ដាប់ ។
សហកុមារ ជា​កូន​រាពណ៍ ចេញ​មក​តាម​ចាប់ ប៉ុន្តែ​ហនុមាន​ទាញ​រារថ​បំបាក់​ខ្ទេច រួច​ក៏​សម្លាប់​សហកុមារ និង​ពល​យក្ស​អស់​ជាច្រើន ។
=ខ្សែ​ទី​៧= ព្រះរាម ​ ព្រះលក្សណ៍​គង់​នៅ​ភ្នំ​គន្ធមាទន៍ លុះដឹង​ដំណឹង​អំពី​សកម្មភាព​ដុត​លង្កា​ឆេះ​ខ្ទេច​ខ្ទី​អស់ ទ្រង់​ត្រេក​អរ​ណាស់​បាន​ប្រទាន​រង្វាន់​ដល់​ហនុមាន ។ ពេល​នោះ​ព្រះអង្គ​បាន​ពិគ្រោះ​នឹង​សូគ្រីព​ដើម្បី​ស្វែង​រក​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ មក​ជួយ​ព្រះអង្គ​ថែម​ទៀត ។ សូគ្រីព​ក៏​បាន​ទូល​ថ្វាយ​ថា​មាន​ស្ដេច​ស្វា​មួយ​ពូកែ​ណាស់​ឈ្មោះមហាជម្ពូ សោយរាជ្យ​នៅ​ហេមពាន្ត​ដែល​មាន​សេនា​២​រូប​គឺ ខុននិល ខុននល ជា​ដៃ​ឆ្វេង​ដៃ​ស្ដាំ​ដ៏​ស័ក្តិសិទ្ធិ ។
ព្រះរាម ​ក៏​បញ្ជា​ហនុមាន និង​អង្គត​ទៅ​សុំ​ចង​ស្ពាន​មេត្រី​នឹង​មហាជម្ពូ ។ ហនុមាន និង​អ្គត​បាន​ទោ​ដល់​ក៏​ថ្លែង​ថា ព្រះរាម​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ព្រះអង្គ​ទៅ​គាល់​ឥឡូវ​នេះ ឮ​ដូច្នេះ​ក៏​ខឹង​បញ្ជា​ឲ្យ​ពេជ្ឈ​ឃាដ​ចាប់​ចង​ហនុមាន និង​អង្គត​បញ្ចូល​ទ្រុង​ដែក ។ លុះ​ដល់​ពេល​យប់​ហនុមាន​សណ្ដំ​ទ័ព​ស្វា​ទាំងអស់​នោះ ហើយ​ក៏​កាត់​សោ​ចេញ​ពី​ទ្រុង ។ ហនុមាន​ឡើង​កាច់​កំពូល​ប្រាសាទ រួច​លើក​ស្ទួយ​ទាំង​ក្រឡា​បន្ទំ​របស់​មហាជម្ពូ​នាំ​យក​មក​ថ្វាយ​ ព្រះរាម ។
សូគ្រីព​ឃើញ​ហើយ​ក៏​ចូល​ទៅ ​ទូល​ព្រះរាម​ថា មហាជម្ពូ​មិន​ងាយ​ចុះចាញ់​ទេ ទាល់​តែ​ទៅ​សុំ​កាឡា​ព្រះ​នារាយណ៍​ពី​ព្រះឥសូរ​មក​ជំនួស ។ ព្រះលក្សណ៍​ប្រើ​ព្រះពាយ​ទៅ​សុំ​កាឡា​ព្រះនារាយណ៍​យក​មក​បាន​ដូច​ បំណង ។ ក្រុង​មហាជម្ពូ​តើន​ឡើង​ងាក​មើល​ឆ្វេង​ស្ដាំ​ទើប​កើន​កំហឹង ។ ប៉ុន្តែ​លុះ​ឮ​ត្រៃស័ង្ខ​ក៏​ងាក​ទៅ​ឃើញ​ព្រះនារាយណ៍​ មហាជម្ពូ​ក៏​ភិតភ័យ​ក៏​ថ្វាយ​បង្គំ​សុំ​ចាញ់​ព្រះរាម ។ ព្រះរាម​ត្រាស់​នឹង​មហាជម្ពូ​សុំ​ជួយ​សង់​ស្ពាន​ឆ្លង​សមុទ្រ​ទៅ​ក្រុង​ លង្កា ។ មហាជម្ពូ​ព្រម​ថ្វាយ​ខុននិល ខុននល​ជា​តំណាង ព្រោះ​ខ្លួន​ចាស់​ហើយ​សុំ​វិល​ទៅ​នគរ​វិញ ។
លុះ ​បាន​ទ័ព​ជំនួយ​ពី​មហាជម្ពូ​ហើយ ព្រះរាម​បញ្ជា​ឲ្យ​សង់​ស្ពាន​កាត់​សមុទ្រ ។ ព្រះសមុទ្រ​ខឹង​ក៏​កេណ្ឌ​ទ័ព​មច្ឆា នាគ ជញ្ជូន​យក​ថ្ម​អស់ ។ ឃើញ​ដូច្នោះ ព្រះរាម​ក៏​ត្រាស់​ប្រជុំ​អស់​ពល​សេនា​សួរ​រក​អ្នក​មាន​ថ្វី​ដៃ ។ សូគ្រីព​ធានា​កាឡា​ខ្លួន​ឲ្យ​ធំ​ប៉ុន​មហាព្រហ្ម រួច​ផ្ងា​ដៃ​ឲ្យ​អស់​សេនា​យោធា​ធ្វើ​ជា​ស្ពាន​ចម្លង​ទៅ​កោះ​លង្កា ហនុមាន​អួត​ថា​ខ្លួន​នឹង​លា​កន្ទុយ​ព័ទ្ធ​ឆ្នេរ​ឯនាយ ហើយ​យក​ដៃ​ម្ខាង​ចាប់​ឆ្នេរ​ខាង​អាយ​រួច​ឲ្យ​ចូល​ជិត​គ្នា​ដើម្បី​ចម្លង​ ទ័ព ។
អង្គត​ធានា​ថា​នឹង​ស្រូប​យក​ ទឹក​សមុទ្រ​ឲ្យ​អស់​ដើម្បី​ឲ្យ​ទ័ព​ដើរ​កាត់​ទៅ​ស្រុក​លង្កា ព្រះរាម​ពុំ​យល់​ព្រម​ក៏​លើក​ធ្នូ​សរ​អគ្គិវាស​ថ្លែង​ឆេះ​មហាសមុទ្រ ។ នាង​មេខលា​ភិតភ័យ​ឡើង​មក​សុំ​អង្វរ​ព្រះរាម​ ធានា​ជួយ​សង់​ស្ពាន​ថ្វាយ​ព្រះរាម​ឲ្យ​បាន​ស្រេច​ដូច​ប្រាថ្នា ។
រាពណ៍​ខឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជេរ​ប្រទេច​នាង​មណ្ឌោល​គីរី​ថា​ទៅ​ធ្វើ​ប្រពន្ធ​ពិភេគ​ទៅ​ទើប​សម ។ រាពណ៍​ប្រើ​រក្ខសេន ជា​សេនា​ឲ្យ​នាំ​ពល​ទៅ​ចូល​ព្រៃ​ដើម្បី​ចាប់​ទ័ព​ស្វា​បង្អត់​អាហារ​ ព្រះរាម​ប្រើ​រុក្ខៈ​ពានរ​ឲ្យ ​នាំ​ពល​ស្វា​៥​ម៉ឺន​ទៅ​បេះ​ផល្លា ។ ទ័ព​យក្ស និង​ស្វា​ប៉ះ​គ្នា​ក៏​ច្បាំង​គ្នា​ស្លាប់​អស់​រលីង​សល់​តែ​យក្ស​មួយ​រត់​រួច ​ខ្លួន​ដែល​នាំ​ដំណឹង​បរាជ័យ​ទៅ​ប្រាប់​អតិកាយ ។
អតិកាយ ​ស្ដាប់​ច្រឡំ​ដែរ ឃើញ​រុក្ខរ​ស្លាប់​ស្មាន​ថា ហនុមាន​ក៏​ទូល​ក្រុងរាពណ៍ៗ​ត្រេក​អរ​ណាស់​ក៏​និយាយ​ចំអក​ផ្ដោះផ្ដង​ទៅ​ឲ្យ​ នាង​មណ្ឌោលគីរី ។ ទសមុខ​បញ្ជា​ឲ្យ​លើក​ឆ័ត្រ​ជ័យមង្គល បណ្ដាល​​ឲ្យ​ងងឹត​បិទ​សែង​សូរិយា​អស់ ។ ព្រះរាម​ទត​ឃើញ​ដូច្នេះ​ក៏​សួរ​ទៅ​ពិភេគ​ហោរា ហើយ​ក៏​ទាញ​ធ្នូ​សរ​បាញ់​ត្រូវ​ឆ័ត្រ​បាក់​ខ្ទេច​ខ្ទី​អស់ ។
ក្រុងរាពណ៍​ខឹង​ខ្លាំង​ពេក​ក៏​សួរ​ទៅ​ប្រហេត​ ហោរាៗ​ក៏​គន់​គូរ​ថ្វាយ​ថា ព្រះរាម​មាន​សេនា​ពូកែ​១៨​នាក់ និង​ពល​៧០​អក្ខោភិនីៈ អក្ខោភិនី ២១៨.៧០០​នាក់ និង​ទ័ព​រថ ២១.៨៧០​នាក់​ បាន​ដឹង​សេចក្ដី​ពី​ប្រហេត​ហោរា​គន់​គូរ​ថ្វាយ​រួច​មក រាពណ៍​ក៏​ប្រើ​ឧបាយ​បង្ខំ​ឲ្យ​នាង​សិតា​ជិះ​លើ​រាជរថ​បង្ហោះ​នាំ​មក​ក្បែរ​ កង​ទ័ព​ព្រះរាម​ដើម្បី​បញ្ឈឺ​ចិត្ត ។ ព្រះរាម​ថ្លែង​សរ​បំផ្លាញ​រាជរថ​រាពណ៍​បាក់​ខ្ទេចខ្ទី​អស់​តែ​រាពណ៍​បាន​ហៅ​ពិស្ណុការ​ មក​ធ្វើ​រាជរថ​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ដូច​ដើម ហើយ​នាំ​នាង​សិតា​បញ្ជិះ​លើ​រាជរថ​ម្ដង​ទៀត ព្រះរាម​ខ្ញាល់​ខ្លាំង​ណាស់​បម្រុង​យក​សរ​ព្រហ្មមាស​បាញ់ ប៉ុន្តែ​ខ្លាច​អន្តរាយ​ដល់​ជីវិត​នាង​សិតា ។ កាលណោះ​ពិភេគ​ក៏​ប្រាប់​ការ​ពិត​ដល់​ព្រះរាម ទើប​ព្រះរាម​ទ្រង់​ស្វែង​យល់ ហើយ​ក៏​សែក​មន្ត​អាគម​គាថា​ចង្អុល​ទៅ​ត្រូវ​រាពណ៍​បណ្ដាល​ឲ្យ​ចុក​ពោះ​ដួល​ សន្លប់​លើ​ព្រះរាជរថ​ទៅ ។
ព្រះរាម​ បាន​ចាត់​ឲ្យ​អង្គត​នាំ​សារ​ទៅ​ក្រុងរាពណ៍​ដើម្បី​ធ្វើ​សង្គ្រាម ។ លុះ​ទៅ​ដល់​ក្រុង​លង្កា​ក៏​តាំង​ទាត់​ទ្វារ​របើក​សម្លាប់​ពល​យក្ស​តាំង​ពី​ ទ្វារ​ដែក​ ទ្វារ​សំរិទ្ធ ទង់ដែង រហូត​ដល់​ទ្វារ​ស្ពាន់ ហើយ​ក៏​ជួប​នឹង​យក្ស​មួយ​ឈ្មោះមឿង ឬ​យក្សា​ភក្ខនេស​ដែល​ខ្លបខ្លាច​ភៀស​ខ្លួន​រត់​ពួន​យក​សុខ ។
ក្រុងរាពណ៍ ​ឲ្យ​គេ​រៀប​ចំ​ទទួល​អង្គត​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជើង​ការ​ជា​មុន ដោយ​រៀប​កន្លែង​ឲ្យ​អង្គុយ​ស្មើ​នឹង​កុម្ភការណ៍ អង្គត​មិន​ព្រម​ ស្មើ​នឹង​ឥន្ទ្រជិត​ក៏​មិន​ព្រម​ទៀត ក៏​លោត​រំលង​ផុត​ក្បាល​ឥន្ទ្រជិត​ទៅ​អង្គុយ​ក្បែរ​ក្រុងរាពណ៍ ហើយ​ក៏​តាំង​ឆ្វាយ​កន្ទុយ​អង្គុយ​ស្មើ​នឹង​រាពណ៍ ។
=ខ្សែ​ទី​៩= កុម្ភការណ៍ ​លើក​ទ័ព​យ៉ាង​ច្រើន​មក​តាម​អាកាស​ តាម​ថ្មើរជើង ច្បាំង​នឹង​ព្រះរាម​ក្នុង​រាត្រី​នោះ ព្រះរាម​គង់​នៅ​ព្រះពន្លា​ ហើយ​ទត​ឃើញ​ផ្កាយ​ព្រះសុខ​ពីរ​រះ​ទន្ទឹម​គ្នា ចម្លែក​ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ពិភេគ​មក​គន់​គូរ​មើល ។ ពិភេគ​ក៏​ទាយ​ថា កុម្ភការណ៍​លើក​ទ័ព​ប្រុង​មក​វាយ​ឆ្មក់ ។ ព្រះរាម​​ក៏​ចាត់​ពិភេគ​ឲ្យ​​ទៅ​និយាយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​កុម្ភការណ៍ ។ ​ហើយ​ព្រះរាម​នឹង​ឲ្យ​រង្វាន់​ព្រម​ទាំង​បុណ្យស័ក្តិ​យ៉ាង​ធំ ។ កុម្ភការណ៍​មិន​គ្រាន់​តែ​មិន​ព្រម​ចុះ​ចូល​នឹង​ព្រះអង្គ​ទេ​ថែម​ទាំង​ពោល​ អះអាង​ថា ទោះ​ព្រះរាម​មាន​មហិទ្ធិរិទ្ធិ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ទោះ​ជា​ក្រុងរាពណ៍​ខុស​ដូចម្ដេច​ក៏​ដោយ​ក៏​ពុំ​ព្រម​រស់​នៅ​ក្រោម​ការ​ ត្រួតត្រា​របស់​ព្រះរាម​ជា​ដាច់​ខាត គឺ​សុខ​ចិត្ត​ស្លាប់​ក្នុង​ការ​បម្រើ​ជាតិ ។
ការ ​ចរចារ​ពុំ​បាន​សម្រេច​ ព្រះរាម​ក៏​ប្រើ​ពិភេគ​ជាមួយ​ព្រះលក្សណ៍​ព្រម​ទាំង​ពល​ស្វា​ឲ្យ​ចូល​និយាយ​ ម្ដង​ទៀត កុម្ភការណ៍​ដៀលត្មះ​ឲ្យ​ពិភេគ​យ៉ាង​ខ្លាំង និង​ដោយ​ក្រេវក្រោធ​ក៏​យក​មោង្គស័ក្តិ​ចោល​ទៅ​ត្រូវ​ព្រះល្សណ៍​ដួល​ត្មោល​ សន្លប់​បាត់​ស្មារតី ដំបៅ​ចាក់​ឫស​ដល់​បាតាល ។ ព្រះរាម​សោយ​សោក​ព្រោះ​អាណិត​ប្អូន​ ពិភេគ​ចេញ​មុខ​ធានា​ខ្លួន​ផ្សំ​ថ្នាំ ហើយ​និយាយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​បញ្ជោរ​ហនុមាន​ឲ្យ​ទៅ​រក​ដើម​ថ្នាំ​នៅ​ព្រៃ​ ហេមពាន្ត ដូចជា ដើម​ឫស្សី​រី កេសរ​បូទមា សង្កណី​ ព្រម​ទាំង​ទឹក​មូត្រ​គោ​អសភរាជ ។ ហនុមាន​ទទួល​បេសកកម្ម​នោះ​ក៏​ទៅ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​គោ​អសភរាជ​យក​ទឹក​មូត្រ​បាន ​មក​ទៀត ។ តែ​ហនុមាន​មិន​ស្គាល់​ដើម​ឈើ​ផ្សេងៗ​ដទៃ​ទៀត​ក៏​លើក​ភ្នំ​ទាំង​មូល​ហោះ​យក​ មក​ឲ្យ​ពិភេគ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ខ្វះ​ថ្ម​រ័តន៍​មួយ​ដុំ​ទៀត ។ ព្រះរាម​ប្រើ​ហនុមាន​ឲ្យ​ទៅ​យក​ថ្ម​នោះ​នៅ​នគរ​លង្កា​ទៀត ។ ហនុមាន​ទៅ​ដល់​នគរ​លង្កា​ទាំង​យប់​ឃើញ​ថ្ម​នោះ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ខ្នើយ​ ក្រុងរាពណ៍​ ហើយ​ក៏​ចូល​ទៅ​លួច​យក​មក​បាន​ដូច​ប្រាថ្នា ។ ហនុមាន​បាន​ចាប់​សក់​ក្រុងរាពណ៍​ចង​ជាប់​នឹង​សក់​នាង​មណ្ឌោល​គីរី រួច​ក៏​សរសេរ​អក្ខរា​ប្រាប់​ថា បើ​រាពណ៍​ចង់​ស្រាយ​ត្រូវ​ឲ្យ​នាង​មណ្ឌោលគីរី​យក​ដៃ​ឆ្វេង​វាយ​ក្បាល​រាពណ៍​ ទើប​ស្រាយ​រួច ។ លុះ​យក​ថ្ម​នោះ​បាន​មក​ហើយ ពេល​វេលា​កាន់​តែ​ខ្លី​ណាស់​ទៅ​ហើយ ។ បើសិន​ជា​ព្រះអាទិត្យ​រះ​ឡើង​ផ្សំ​ថ្នាំ​មិន​ទាន់​នោះ ព្រះលក្សណ៍​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់ ។ ព្រះរាម​ទោះ​ខុស​ឆ្គង​យ៉ាង​ណា​ក៏​មិន​គិត​ហើយ​បញ្ជា​ឲ្យ​ហនុមាន​ទៅ​ឃាត់​ ដំណើរ​ព្រះអាទិត្យ ។ ហនុមាន​ដោយ​ខ្លាច​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​ជីវិត​ព្រះលក្សណ៍​ក៏​វាយ​សេះ​ ព្រះអាទិត្យ​បាក់​ព្រះរាជរថ​រត់​ខ្ចាត់​ខ្ចាយ​អស់ ។
ជំងឺ ​ព្រះលក្សណ៍​បាន​ជា​សះ​ស្បើយ ក៏​ចេញ​ច្បាំង​ម្ដង​ទៀត​ជាមួយ​កុម្ភការណ៍ ។ ព្រះលក្សណ៍​បាន​ថ្លែង​សរ​ផ្ដាច់​ក្បាល​កុម្ភការណ៍​ស្លាប់​ទៅ ក្រុងរាពណ៍​ទ្រង់​ពិរោធ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ត្រាស់​បញ្ជា​ឥន្ទ្រជិត​ដែល​ជា​បុត្រ​ ចម្បង​ធ្លាប់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ឈ្នះ​ព្រះឥន្ទ្រ ហើយ​នាំ​សេនា​គម្ព័ន្ធ​ចេញ​ទៅ​ជាមួយ​ផង ។
ចំណែក ​ព្រះរាម​ក៏​ចេញ​ត​តាំង​ដោយ​ប្រើ​ហនុមាន ព្រះលក្សណ៍​ អង្គត ចេញ​ទៅ​ប្រយុទ្ធ ។ ឥន្ទ្រជិត​ថ្លែង​សរ​ជា​នាគ​ចុះ​មក​ព័ទ្ធ​ពលសេនា​ស្វា និង​ព័ទ្ធ​ជើង​ព្រះលក្សណ៍​ទាំង​ពីរ​ជាប់ ។ ក្រុងរាពណ៍​ដឹង​ដំណឹង​អំពី​ជ័យជំនះ​ក៏​ត្រេក​អរ​យ៉ាង​ខ្លាំង ក៏​ប្រើ​ឲ្យ​គេ​នាំ​នាង​សិតា​មក​ផ្ចាញ់​ផ្ចាល ។