ថេរគាថា
​តាលបុដត្ថេរ
[២៦៣] កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់ឯង ​មិន​មាន​តណ្ហា​ជា​គំរប់​ពីរ នឹង​ឃើញ​នូវ​ភព​ទាំង​អស់ ថា​ជា​របស់​មិន​ទៀង នៅ​ក្នុង​ជ្រោះភ្នំ​ទាំងឡាយ​ គំនិត​នោះ អាត្មា​អញ​បាន​ត្រិះរិះ​ហើយ​ថា កាល​ណា​ហ្ន៎ បំណង​នេះ​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​បាន​បួស ទ្រទ្រង់​នូវ​ផ្ទាំងសំពត់​ដែល​កាត់​ដាច់ ស្លៀកសំពត់​ជ្រលក់​ដោយ​ទឹក​ចត់ ​ហើយ​ជា​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​ប្រកាន់​ខ្លួន​ថា ​របស់​អញ​ ជា​បុគ្គល​មិន​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ហើយ​បាន​លះ​នូវ​រាគៈ ទោសៈ មោហៈ ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នោះ ជា​បុគ្គល​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​សុខ ​ហើយ​ចូល​ទៅ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ធំ​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​ពិចារ​ណា​ឃើញ​នូវ​កាយ​មិន​ទៀង​នេះ​ ជាសម្បុក​របស់​មរណៈ ​និង​រោគ ​ដែល​មច្ចុ​បៀតបៀន​ហើយ​ ជា​បុគ្គល​ប្រាស​ចាក​ភ័យ នៅ​ម្នាក់ឯង​ក្នុង​ព្រៃ គំនិត​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​កាន់​ដាវ​ដ៏​មុត ​គឺ​មគ្គប្បញ្ញា ​ហើយ​ក្របែល​នូវ​វល្លិ៍ ​គឺ​តណ្ហា ​ដែល​ជា​ធម្មជាតិញ៉ាំងភ័យ​ឲ្យ​កើត ជា​គ្រឿង​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ ប្រព្រឹត្ត​តាម​អារម្មណ៍​ដ៏​ច្រើន ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច ​(​របស់​ខ្លួន​បាន​) គំនិត​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​កាន់​យក​នូវ​សស្រ្តា​ដ៏​មុតថ្លា ​គឺ​ប្រាជ្ញា​របស់​ឥសី​ទាំងឡាយ ហើយ​នឹង​បំបាក់​នូវ​មារ ព្រម​ទាំងសេនាមារ​ដោយ​ឆាប់រហ័ស លើ​សីហាសនៈ ​(​ថេរាសនៈ​) ចំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​ពួក​លោក​អ្នក​សប្បុរស ជា​អ្នក​គោរព​ក្នុង​ធម៌ ​ប្រកប​ដោយ​តាទិគុណ ​អ្នក​ឃើញ​តាម​ពិត មាន​ឥន្រ្ទិយឈ្នះ​ហើយ​ មើល​ឃើញ​អញ ថា​ជា​អ្នក​មាន​ព្យាយាម​ក្នុង​សមាគម​ទាំងឡាយ​ បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រច ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​សេចក្ដី​ខ្ជិល ការ​ឃ្លាន ការ​ស្រេក ខ្យល់ កំដៅ​ថ្ងៃ​ ស្រាំង ស្រួយ ពស់តូច ពស់​ធំ នឹង​មិន​បៀតបៀន​នូវ​អាត្មា​អញ​នោះ អ្នក​មាន​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​ខ្លួន ក្នុង​ភ្នំ ​ឬ​ច្រក​ភ្នំ បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ សច្ចៈ ៤ យ៉ាង​ណា ដែល​ឃើញ​បាន​ដោយ​ក្រ ​ដែល​ព្រះ​មហេសីសម្មាសម្ពុទ្ធ ​បាន​ត្រាស់​ដឹង​ហើយ​ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​តម្កល់មាំ ​មាន​ស្មារតី ​បាន​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​សច្ចៈ​ទាំង ៤ ​នោះ​ដោយ​បញ្ញា បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​ប្រកប​ដោយ​សមថៈ​ទាំង​ឡាយ ហើយ​បាន​ឃើញ​ដោយ​បញ្ញា ​នូវ​រូប​ សំឡេង ក្លិន រស ផោដ្ឋព្វៈ ​និង​ធម្មារម្មណ៍​ទាំងឡាយ​ កំណត់​មិន​បាន ថា​ជា​របស់​ដែល​ភ្លើងឆេះ​ហើយ​ បំណង​របស់​អាត្មា​អញ​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​ត្រូវ​គេ​ពោល​ពាក្យ​អាក្រក់​មក​រក ​មិន​គប្បី​ទោមនស្ស​ព្រោះ​សម្ដី​នោះ​ជាហេតុ ​ឬ​ថាទោះ​បីគេ​សរសើរ ​ក៏​មិន​ត្រេកអរ​ព្រោះ​ការ​សរសើរ​នោះ​ជាហេតុ បំណង​របស់​អាត្មា​អញ​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​ពិចារ​ណា​ឃើញ​នូវ​កំ​ណា​ត់​ឈើ​ទាំងឡាយ​ផង​ ស្មៅ​ទាំងឡាយ​ផង​ វល្លិ៍​ទាំងឡាយ​ផង​ ខន្ធ ៥ ​ទាំង​ឡាយ​នេះ​ផង​ ធម៌​ទាំងឡាយ ទាំង​ខាង​ក្នុង ខាង​ក្រៅ ​មាន​ប្រមាណ​មិន​បាន​ផង ឲ្យ​ស្មើ​ៗ គ្នា ​(​ដោយ​សេចក្ដី​មិន​ទៀងជា​ដើម និង​មិន​មាន​ខ្លឹម​សារ​) បំណង​របស់​អាត្មា​អញ​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ភ្លៀងពុំជួកាល ​មាន​ទឹក​ថ្មីត្រជាក់ បង្អុរធ្លាក់​មក​ត្រូវ​លើ​អាត្មា​អញ​ ព្រម​ទាំងចីវរ ​ដែល​កំពុង​ដើរ​ក្នុង​ផ្លូវ ​ដែល​ពួក​លោក​អ្នក​ស្វែងរកគុណ​ធំ (​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធជា​ដើម​) ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ព្រៃ បំណង​របស់​អាត្មា​អញ​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​នឹង​បាន​ឮសូរសំឡេង​ក្ងោក ជា​សត្វ​មាន​កំប៉ោយ កើត​អំពី​អណ្ឌៈ ជា​សត្វ​កើត​ពីរ​ដង យំ​ក្នុង​ច្រកភ្នំ​ក្នុង​ព្រៃ ​ហើយ​ក្រោក​ឡើង​ធ្វើ​ទុក​ក្នុង​ចិត្ត (​ដោយ​លក្ខណៈ ​មាន​អនិច្ចលក្ខណៈ​ជា​ដើម​) ​ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​ដល់​ព្រះ​និព្វាន​ បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​គប្បី​ឆ្លង​នូវ​ទន្លេ​គង្គា យមុនា សរស្សតី ​និង​មហាសមុទ្រ​ដ៏​ជ្រៅ ​ដូច​ជាធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​បាតាល ជា​គ្រឿង​ញ៉ាំង​ភ័យ​ឲ្យ​កើត ​ដោយ​ឫទ្ធិ​មិន​ទើសទាក់ បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​គប្បី​វៀរ​នូវ​សុភនិមិត្ត​ទាំង​អស់ ប្រកប​ក្នុង​ឈាន ​ហើយ​ទម្លាយ​នូវ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ក្នុង​កាម​គុណ​ទាំងឡាយ ដូច​ជាដំរីត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​សង្រ្គាម បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ កាល​ណា​ហ្ន៎ ​អាត្មា​អញ​បាន​ដឹង​សាសនា​ព្រះ​ពុទ្ធ ​អ្នក​ស្វែងរកគុណ​ដ៏​ធំ ហើយ​ត្រេកអរ ​ដូច​ជា​បុរស​កំសត់ ចំ​ពាក់​បំណុល​គេ ដែល​ពួក​ម្ចាស់​ទ្រព្យ​មក​តឹងទារ ​ក៏​បាន​នូវ​កំណប់ទ្រព្យ ​ហើយ​ត្រេកអរ បំណង​នោះ​ កាល​ណា​នឹង​សម្រេច​ ។ ​អ្នក​អង្វរយើង​ច្រើន​ឆ្នាំ​ហើយ នេះ​ជាការ​គួរ​នៅ​គ្រប់គ្រង​ផ្ទះ​របស់​អ្នក​ឬ ម្នាល​ចិត្ត​ ឥឡូវ​នេះ​ ហេតុ​អ្វី​ក៏​អ្នក​នៅ​តែ​ប្រកប​យើង​ដែល​ជា​អ្នក​បួស​ហើយ​នោះ​ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត​ ក្រែង​អ្នក​អង្វរ​យើង​ឬ ​ពួក​ក្ងោកជា​សត្វ​បក្សី​មាន​ស្លាប​ដ៏​វិចិត្រ ​ទៅ​តាម​អាកាស ជា​សត្វ​ស្រែកយំរំពងកក្រើកដី ​ក្នុង​ញកភ្នំ ​ពួក​ក្ងោក​ទាំង​នោះ នឹង​ត្រេកអរ​ចំពោះ​អ្នក​ ជា​អ្នក​ចម្រើន​ឈាន​ក្នុង​ព្រៃ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​លះបង់​ត្រកូល​ផង ​ពួក​មិត្ត​ផង ​ពួក​ញាតិជា​ទី​ស្រឡាញ់​ផង សេចក្ដី​ត្រេកអរ ​និង​ល្បែង​ផង កាម​គុណ​ទាំង​អស់​ក្នុង​លោក​ផង ហើយ​ចូល​មក​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នេះ​ ម្ល៉ឹង​ហើយ អ្នក​នៅ​តែ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​យើង ។ ​ចិត្ត​របស់​យើង​នេះ មិន​មែន​ជាប្រយោជន៍​ដល់​ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ​ឡើយ​ ប្រយោជន៍​អ្វី​ដោយ​ការ​ខ្សឹកខ្សួល ​ក្នុង​កាល​ដែល​ខ្លួន​ប្រុងប្រៀប ​(​ដើម្បី​ច្បាំង​នឹង​កិលេសមារ​) យើង​សំឡឹង​មើល​នូវ​ភពបី​ទាំង​អស់​នេះ ថា​ជា​របស់​នាំ​ឲ្យ​ញាប់ញ័រ ​ទើប​ចេញ​មក​ស្វែង​រក​អមតបទ ។ ​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គជា​បុគ្គល​ប្រសើរ​ជាង​សត្វ​ជើង​ ២ ជាមហាពេទ្យ ជាធម្មសារថី ​របស់​សត្វ អ្នក​ពោល​នូវ​ពាក្យ​សុភាសិត ​ចិត្ត​ជាធម្មជាតិ​ញាប់ញ័រ ​ដូច​ស្វា ​បុគ្គល​មិន​ទាន់​ប្រាសចាក​រាគៈ ​មិន​ងាយ​នឹង​រារាំង​បាន​ ។ ​ក៏​កាម​ទាំងឡាយ​ ជារបស់​ដ៏​វិចិត្រ ជារបស់​ផ្អែម ជា​ទី​រីករាយ​នៃ​ចិត្ត​ ជារបស់​ដែល​ពួក​បុថុជ្ជន ​អ្នក​ល្ងង់ខ្លៅ​ជាប់​ចំ​ពាក់ ​ពួក​បុថុជ្ជន​នោះ​ ជា​អ្នក​ស្វែងរកភពថ្មី ​តែង​ប្រាថ្នា​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ ​(​បុថុជ្ជន​ទាំង​នោះ​) ​ត្រូវ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ឯងដឹកនាំ​ទៅ​ទម្លាក់​ក្នុង​នរក ធ្វើ​ឲ្យ​ឃ្លាតចាក​សេចក្ដី​សុខ ។ ​អ្នក​កាលនៅ​ក្នុង​ព្រៃ ជាកន្លែង​ឮ​សូរសព្ទក្ងោក ​និង​គ្រៀលយំ ​មាន​ទាំងខ្លាដំបង ខ្លា​ធំ​ ចោម​រោម ​ចូរ​អ្នក​លះបង់​នូវ​សេចក្ដី​អាឡោះអាល័យ ​ក្នុង​កាយចេញ ចូរ​កុំ​ឲ្យ (​ខណៈ​) ឃ្លាត​ទៅ​បាន ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​គួរ​តែ​ប្រកប​យើង ​(​ក្នុង​សម្មាប្រតិបត្តិ​) ​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នោះវិញ​ ។ ​អ្នក​ចូរ​ចម្រើន​ឈាន ឥន្រ្ទិយ ពលៈ ពោជ្ឈង្គ ​និង​សមាធិ​ភាវនា ​ចូរ​សម្រេច​នូវ​វិជ្ជា ៣ ​ក្នុង​សាសនា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ចូរ​ចម្រើន​នូវ​មគ្គ ជាមគ្គនាំ​សត្វ​ឲ្យ​រួច​ចាក​វដ្ដទុក្ខ ជាហេតុ​ចុះ​កាន់​ការ​អស់​ទុក្ខ​ទាំងពួង ​ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ប្រការ ជា​គ្រឿង​ជំរះ​នូវ​កិលេស​ទាំងពួង ​ដើម្បី​ដល់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ចូរ​មើលឧបាទានក្ខន្ធ ​ថា​ជា​ទុក្ខ ​ដោយ​ឧបាយ​នៃ​បញ្ញា កាល​ណា​ តណ្ហាញ៉ាំងទុក្ខ​ឲ្យ​កើត​ឡើង អ្នក​ចូរ​លះបង់​នូវ​តណ្ហា​នោះ​ចោលចេញ ចូរ​ធ្វើ​នូវ​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ទុក្ខ ​ក្នុង​អត្តភាព​នេះ​ឲ្យ​បាន ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ចូរ​ឃើញ​ឲ្យ​ច្បាស់ ​ដោយ​ឧបាយ​នៃ​ប្រាជ្ញា ​ថា​ជា​របស់​មិន​ទៀង​ផង​ ជាទុក្ខ​ផង ថា​ជា​របស់​សោះសូន្យ ​មិន​មែន​ខ្លួន​ប្រាណ​ផង ថា​ជា​របស់​លា​មក​ ជា​គ្រឿង​សម្លាប់​ផង ហើយ​ចូរ​បិទ​នូវ​ការ​ពិចារ​ណា​ក្នុង​ចិត្ត ដោយ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ជា​ស្រមណ៍​កំណោរ ​មាន​ភេទប្លែកពីគ្រហស្ថ​ហើយ​ ជា​អ្នក​ត្រាច់​ទៅ​ដើម្បី​អាហារ ​មាន​អំបែង​ក្នុង​ដៃ សុំគេ​ក្នុង​ត្រកូល​ទាំងឡាយ ចូរ​អ្នក​ប្រកប​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា​របស់​ព្រះ​សាស្ដា ​អ្នក​ស្វែងរកគុណ​ដ៏​ធំ​វិញ ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ចូរ​សង្រួម​ឲ្យ​ល្អ ដើរ​ទៅ​ក្នុង​ចន្លោះច្រក ​មិន​មាន​ចិត្ត​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​ត្រកូល ​ក្នុង​កាម​ទាំងឡាយ ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី ​មិន​មាន​មន្ទិលសៅហ្មង ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលមុន ​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​អ្នក​ចូរ​ជា​បុគ្គល​ប្រព្រឹត្តនៅ​ក្នុង​ព្រៃ ប្រព្រឹត្តបិណ្ឌបាត ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ក្នុង​ព្រៃស្មសាន ទ្រទ្រង់​សំពត់បង្សុកូល ប្រព្រឹត្តអង្គុយ ​(​មិន​ដេក​) ត្រេកអរ​ក្នុង​ធុតង្គគុណ សព្វកាល ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាលជា​ដំបូង ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។ ​បុរស​អ្នក​ស្វែង​រកផ្លែ​ឈើ​ ដាំ​ដើម​ឈើ​ទាំងឡាយ ហើយ​ប្រាថ្នា​ដើម្បី​កាប់​នូវ​ដើម​ឈើ​នោះ​ ត្រង់គល់ ​មាន​ឧបមា​ដូច​ម្ដេចមិញ ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ធ្វើ​ហេតុ​នេះ ក៏​មាន​ឧបមេយ្យ​ដូច្នោះ ​អ្នក​ប្រកប​យើង​ក្នុង​សេចក្ដី​ញាប់ញ័រ ​មិន​ទៀង​ទាត់ ។ ​ម្នាល​អ​រូប (​ចិត្ត​) ​ទៅ​កាន់​ទី​ឆ្ងាយ ត្រាច់​ទៅ​តែម្នាក់ឯង ឥឡូវ​នេះ​ យើងលែងធ្វើ​តាម​សំដី​អ្នក​ហើយ ព្រោះ​ថា​កាម​ទាំងឡាយ​ ជាទុក្ខ ក្ដៅផ្សា ​មាន​ភ័យ​ធំ​ យើង​នឹង​មាន​ចិត្ត​ឧទ្ទិស​ទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន​ហើយ​ ។ យើង​មិន​មែន​ចេញ​បួស ​ព្រោះ​តែ​ឥតបុណ្យ ​ព្រោះ​តែឥត​សេចក្ដី​អៀនខ្មាស ​ព្រោះ​ហេតុ​តែលុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​របស់​ចិត្ត ព្រោះ​ហេតុ​តែ​ដើរ​ផ្លូវឆ្ងាយ ​ឬ​ព្រោះ​ហេតុ​តែការ​ចិញ្ចឹមជីវិតទេ ​ម្នាល​ចិត្ត​ ការ​ប្ដេជ្ញា យើង​បាន​ធ្វើ​ដល់​អ្នក​ហើយ​ ។ ភាពជា​បុគ្គល​ប្រាថ្នា​តិច ការ​លះបង់​នូវ​សេចក្ដី​លុបគុណគេ​ ការ​រម្ងាប់​នូវ​ទុក្ខ ​(​ទាំង​នេះ​) សប្បុរស​ទាំងឡាយ (​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ដើម​) សរសើរ​ហើយ ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​បាន​ប្រកប​យើង​ក្នុង​កាល​នោះ ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ឥឡូវ​នេះ អ្នក​ដល់​នូវ (​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ធំ​) ​ដែល​ខ្លួន​ធ្លាប់ប្រព្រឹត្ត​មក​ហើយ​ ។ តណ្ហា អវិជ្ជា ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់ សេចក្ដី​មិន​ស្រឡាញ់ រូប​ទាំង​ឡាយ​ដ៏​ល្អ​សុខវេទនា​ទាំងឡាយ និង​កាម​គុណ​ទាំងឡាយ​ ជា​ទី​ពេញ​ចិត្ត (​ទាំង​នេះ​) យើង​លះបង់​អស់​ហើយ​ យើង​មិន​អាចនៅ​គ្រប់គ្រង​កិលេសធម៌ ​ដែល​យើងលះ​បង់​អស់​ហើយ​ទេ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត​ យើង​បាន​ធ្វើ​តាម​ពាក្យ​អ្នក​គ្រប់​ជាតិ​ទាំងឡាយ​ច្រើន​ហើយ អ្នក​តាម​យើង​មិន​ទាន់ទេ ការ​ច្រឡូកច្រឡំ​ខាង​ក្នុង អ្នក​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កក្រើក ​ព្រោះ​តែ​អ្នក​ដឹង​គុណ ​ដែល​អ្នក​ដទៃធ្វើ​ហើយ អ្នក​ធ្វើ​ឲ្យ​យើងត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​សង្សារទុក្ខ ​អស់​កាលយូរ​ហើយ​ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ធ្វើ​យើង​ឲ្យ​ជាព្រាហ្មណ៍ ​អ្នក​ធ្វើ​យើង​ឲ្យ​ជាខត្តិយៈ ជាស្ដេច ជាឥសី ជួន​ណា​យើងកើត​ជាវេស្សៈ ​ឬ​ជាសុទ្ទៈ ​មួយ​ទៀត អ្នក​ធ្វើ​នូវ​ភាពជាទេវតា ​(​ដល់​យើង​) ​ព្រោះ​ហេតុ​តែ​អ្នក​ ។ យើងជាអសុរ ​ព្រោះ​ហេតុ​តែ​អ្នក​ យើង​ជា​សត្វ​នរក ​ក៏​ព្រោះ​អ្នក​ជាហេតុ ​មួយ​វិញ​ទៀត ជួនកាលយើងកើតជាតិរច្ឆាន កើតជាប្រេត ​ព្រោះ​ហេតុ​តែ​អ្នក​ ។ ​អ្នក​នឹង​ប្រទូស្ដយើង​រឿយ​ៗ ​មិន​បាន​ទេ ​អ្នក​ធ្លាប់ប្រលោមយើង ​ដូច​ជា​បុគ្គល​ឆ្កួត ​ឬ​ដូច​ជា​បុរស​ បង្ហាញ​នូវ​ហេតុ​នៃ​លោក​រឿយ​ៗ ​ម្នាល​ចិត្ត​ យើង​បាន​កំចាត់បង់​អ្នក​ជ្រះស្រឡះ​ហើយ​ ។ កាលពី​ដើម ចិត្ត​នេះ បាន​ត្រាច់​ទៅ​កាន់​ចារិក ​តាម​ចំណង់ ​តាម​ប្រាថ្នា តាម​សប្បាយ ​ថ្ងៃ​នេះ​ យើង​នឹង​ផ្ទញ់ផ្ទាល់​ចិត្ត​នោះ ដោយ​ឧបាយ​នៃ​ប្រាជ្ញា ​ដូច​ហ្ម​ដំរី​កាន់​កង្វេរ បង្វឹកដំរី​ចុះ​ប្រេង ។ ​(​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​) ជា​គ្រូ​នៃ​យើង ទ្រង់​តាំង​ទុក​នូវ​លោក​នេះ ថា​ជា​របស់​មិន​ទៀង ជា​របស់​មិន​មាំមួន ជារបស់​រក​ខ្លឹម​សារ​គ្មាន ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ចូរ​ញ៉ាំងយើង​ឲ្យ​ស្ទុះ​ទៅ​ក្នុង​សាសនា​នៃ​ព្រះ​ជិន​ស្រី​វិញ អ្នក​ចូរ​ញ៉ាំងយើង ​ឲ្យ​ឆ្លង​ផុត​ចាក​ជំនន់​ដ៏​ធំ ដែល​គេ​ឆ្លង​បាន​ដោយ​កម្រវិញ​ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត​ ផ្ទះ ​គឺ​អត្តភាព​នេះ ដូច​ជារបស់​ចាស់ ​មិន​មាន​ដល់​អ្នក​ទៀតទេ យើង​មិន​គួរ​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​របស់​អ្នក​ឡើយ​ យើងជា​អ្នក​បួស​ក្នុង​សាសនា​នៃ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ព្រះ​អង្គស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ធំ ​ពួក​បុគ្គល​ដូច​យើង ​មិន​មែន​ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​ឡើយ​ ។ ភ្នំ សមុទ្រ ស្ទឹង ផែនដី ទិស​ធំ​ទាំង ៤ ទិសតូច ទិស​ខាង​ក្រោម ភព ៣ ​ទាំង​អស់​ ជារបស់​មិន​ទៀង ​ត្រូវ​ រាគាទិក្កិលេស​បៀតបៀន​ហើយ ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ទៅ​ក្នុង​ទី​ណា នឹង​ត្រេកអរ​សប្បាយ​បាន​ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត​ ថ្វឺយ​ៗ ​អ្នក​នឹង​ធ្វើ​អំពើ​អ្វី​ដទៃទៀត​ដល់​យើង ​ម្នាល​ចិត្ត​ យើង​មិន​គួរ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​អំ​ណា​ច​អ្នក​ឡើយ (​ដូច​) ​បុគ្គល​មិន​ហ៊ានពាល់ទៃ ​ដែល​មាន​មាត់​ទាំង​ពីរ​ខាង​ ថ្វឺយ ​(​រូប​នេះ​) សឹងពេញ (​ដោយ​របស់​មិន​ស្អាត​) សម្រាប់​ហូរ​ចេញ​នូវ​វត្ថុ​មិន​ស្អាត ​តាម​មុខ​ដំបៅ​ទាំង ៩ ។ ​អ្នក​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ ​គឺ​គុហា ត្រេកអរ​ក្នុង​ញកភ្នំ ​កំពូល​ភ្នំ ជា​ទី​ដ៏​ល្អ​តាម​ប្រក្រតី ​មាន​ព្រៃ​ដែល​ទឹក​ភ្លៀងថ្មីធ្លាក់​ចុះ​ ជា​ទី​ដែល​ពួក​ជ្រូក ​និង​ទ្រាយ ​ចុះ​ឡើង​អាស្រ័យនៅ​ហើយ​នោះ​ ។ ហ្វូងបក្សី ​(​ក្ងោក​) ​មាន​កខៀវ​ល្អ មាន​សិរ​ល្អ មាន​តួស្លាប​ល្អ មាន​រោមស្លាប​ដ៏​វិចិត្រ​ល្អ មាន​សំឡេង​ស្រែកយំឮសូរពីរោះ​ក្រៃលែង​នោះ នឹង​ត្រេកអរ​ចំពោះ​អ្នក​ចម្រើន​ឈាន​ក្នុង​ព្រៃ ​(​នោះ​ឯង​) ។ កាលភ្លៀង​បង្អុរ​ចុះ​មក​ហើយ​ កាលស្មៅដុះ​ឡើង​ប្រវែង ៤ ធ្នាប់ កាលព្រៃ​មាន​សម្បុរ​ដូច​មេឃ ​មាន​ផ្កា​រីក​ស្គុះស្គាយ​ហើយ​ យើង​ក៏​ប្រហែល​នឹង​ដើម​ឈើ នឹង​ដេក​ត្រង់ចន្លោះ​នៃ​ព្រៃភ្នំ ឯកន្លែង​ដេក​របស់​យើង​នោះ នឹង​មាន​សម្ផ័ស្ស​ទន់​ដូច​ជាសំឡី ។ ​បុរស​ជាឥស្សរៈ ​(​ធ្វើ​ទាសកម្មករ ​ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​ខ្លួន​) យ៉ាង​ណា​មិញ ​(​ម្នាល​ចិត្ត​) យើង​នឹង​ធ្វើ (​អ្នក​ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​) យ៉ាង​នោះ​ យើង​បាន​បច្ច័យ​ណា បច្ច័យ​នោះ​ សូម​ឲ្យ​ល្មម​ដល់​យើង ​(​ម្នាល​ចិត្ត​) ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​មិន​ខ្ជិលយ៉ាង​ណា​ យើង​នឹង​ធ្វើ​អ្នក​យ៉ាង​នោះ ឲ្យ​ដូច​ស្បែក​សំពោច ​ដែល​គេ​សម្លាប់​ល្អ​ហើយ​ ។ ​បុរស​ជាឥស្សរៈ ​(​ធ្វើ​ទាសកម្មករ ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ចខ្លួន​) យ៉ាង​ណា​មិញ យើង​នឹង​ធ្វើ (​អ្នក​ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ចខ្លួន​) ​ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ យើង​បាន​បច្ច័យ​ណា បច្ច័យ​នោះ​ សូម​ឲ្យ​ល្មម​ដល់​យើង ​(​ម្នាល​ចិត្ត​) យើង​នឹង​ដឹកនាំ​អ្នក​ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំ​ណា​ច​របស់​យើង ​ដោយ​សេចក្ដី​ព្យាយាម ​ដូច​ហ្មដំរី​ដ៏​ប៉ិនប៉ៅ ​កាន់​កង្វេរ​ពង្រាប​ដំរី​ចុះ​ប្រេង ។ យើងអាច​ដើរ​ទៅ​កាន់​ផ្លូវ​ដ៏​ក្សេម ​ដែល​ពួក​លោក​អ្នក​រក្សា​ចិត្ត​ ធ្លាប់​សេព​ហើយ​សព្វកាល ​ដោយ​សារ​អ្នក ដែល​ទូន្មាន​ល្អ​ហើយ តាំង​មាំ​ហើយ ដូច​ហ្មសេះ បង្ហាត់សេះ ​(​ឲ្យ​ទៅ​កាន់​ទី​តាម​បំណង​) ​ដោយ​សារ​សេះស្លូតត្រង់ ។ ​(​ហ្មដំរីចងក្រៀក​) ដំរី​នឹង​សសរ ​ដោយ​ខ្សែ​ដ៏​មាំយ៉ាង​ណា​ យើង​នឹង​ចង​អ្នក​ទុក​ក្នុង​កម្មដ្ឋានារម្មណ៍ ​ដោយ​កម្លាំង​ភាវនា​យ៉ាង​នោះ​ដែរ (​ម្នាល​ចិត្ត​) ​អ្នក​នោះ ដែល​យើងគ្រប់គ្រង​ហើយ ចម្រើន​ល្អ​ហើយ ដោយ​សតិ ​នឹង​ទៅ​ជា​អ្នក​មាន​តណ្ហានិស្ស័យ​ជា​ដើម មិន​អាស្រ័យ​ក្នុង​ភព​ទាំង​ពួង​ឡើយ​ ។ ​អ្នក​បើ​បាន​ផ្ដាច់​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ផ្លូវខុស ​ដោយ​ប្រាជ្ញា រួច​ផ្ទញ់ផ្ទាល់​ដោយ​ព្យាយាម ​ឲ្យ​តម្កល់នៅ​ក្នុង​ផ្លូវវិបស្សនាវិញ ហើយ​ឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​កើត ​សេចក្ដី​វិនាស ​និង​សេចក្ដី​ចម្រើន​នោះ នឹង​បាន​ជាទាយាទ ​នៃ​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គ​ពោល​ពាក្យ​ដ៏​ប្រសើរ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​ទង់ទាញយើង ​ឲ្យ​លុះ​អំ​ណា​ច​នៃ​វិបល្លាស ៤ [វិបល្លាស ៤ ​គឺ​ សំគាល់ថាទៀង ​ក្នុង​របស់​មិន​ទៀង ១ សំគាល់​ថា​ល្អ ក្នុង​របស់​មិន​ល្អ​ ១ សំគាល់ថា​សុខ ​ក្នុង​របស់​មិន​មែន​សុខ ១ សំគាល់​ថាខ្លួន ​ក្នុង​សភាព​មិន​មែន​ខ្លួន ១ ។ អដ្ឋកថា ។] ​ដូច​ជា​កូន​ក្មេង​អ្នក​ស្រុក​ ក្រែង​អ្នក​បាន​សេពគប់​នឹង​ព្រះ​មហាមុនី ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ករុ​ណា​ ជា​អ្នក​ផ្ដាច់​នូវ​ចំណង ​គឺ​សំយោជនៈ​ហើយ​ឬ​ ។ ម្រឹគ​មាន​សេរី ចូល​ទៅ​កាន់​ភ្នំ ជា​ទី​ត្រេកអរ ដេរដាស​ដោយ​របៀបពពក ​ក្នុង​ព្រៃ​ដ៏​វិចិត្រ​ល្អ​ យ៉ាង​ណា អ្នក​នឹង​ត្រេកអរ​ក្នុង​ភ្នំ​នោះ ដែល​មិន​វឹកវរ ​ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ម្នាល​ចិត្ត អ្នក​នឹង​វិនាសឥត​មាន​សង្ស័យ​ឡើយ​ ។ ​ម្នាល​ចិត្ត​ ជនប្រុស​ស្រី​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ទៅ​តាម​អំ​ណា​ច​របស់​អ្នក​ រមែង​ទទួល​សេចក្ដី​សុខ​ណា​ ជនប្រុស​ស្រី​ទាំង​នោះ​ ជា​អ្នក​ល្ងង់ខ្លៅ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​អំ​ណា​ច​នៃ​មារ ជា​អ្នក​ត្រេកអរ​នឹង​ភព ជា​សេវកៈ​របស់​អ្នក (​រមែង​បាន​នូវ​សេចក្ដី​សុខ​នោះ គឺ​សាមិសសុខ​) ។ ​