បណ្ដាំក្រមង៉ុយ
ខ្លឹមសារ
បណ្ដាំក្រមង៉ុយ មានខ្លឹមសារទាំងស្រុង ដូចតទៅ៖ |	ឲ្យប្រិតប្រុងស្មាតី	||||គួរគប្បីឲ្យឧស្សាហ៍។ |	រៀនគ្រប់សព្វធម៌អាថិ	||||ប្រាជ្ញាផ្សំនឹងគំនិត ។ |	ចេះស្ទាត់ប្រាកដពិត	||||គិតការអ្វីបានគ្រប់យ៉ាង។ |	មានរូបគ្មានអ្វីអាង	||||សាងបាបថោកកើតមកខ្លៅ។ |	អាក្រក់ល្អសខ្មៅ||||	កាត់កូនចៅដូចដូនតា។ |	អ្នកបួសចេះធម៌អាថិ	||||កូនសិក្សាខំរៀនសូត្រ ។ |	ពូជត្រង់ៗរហូត	||||ពូជភរភូតមិនផុតផៅ ។ |	ជេរវាយស្តីប្រេដៅ||||	ឲ្យកូនចៅបានចេះដឹង។ |	ឃើញកូនខំប្រិតប្រឹង||||	ឪពុកដឹងតែងត្រេកអរ។ |	ចង់ឲ្យតែកូនល្អ	||||លោមអង្វរឲ្យកូនខំ។ |	កូនស្លូតដឹងគួរសម||||	មេបាថ្កុំថ្កើងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ |	ខំរៀនឲ្យបានខ្ពស់	||||គ្រាន់សង្រ្គោះដល់មេបា។ |	គួរកូនចៅសិក្សា	||||រៀនអក្ខរាទាំងប្រុសស្រី។ |	ភិក្ខុភិក្ខុនី	||||ធម៌បាលីចេះចាំស្ទាត់។ |	ព្រះអង្គទ្រង់សន្មត	||||សិក្ខាបទដល់ឥឡូវ ។ |	អ្នករៀនច្បាប់ខុសត្រូវ	||||ទុកជាផ្លូវភ្លឺប្រាជ្ញា។ |	ចេះលេខចេះអក្ខរា||||	សរសេរចារទាំងប្រុសស្រី។ |	ល្ងង់ដប់ចេះពីរបី	||||ចេះជួញក្តីមិនចេះច្បាប់។ |	ឈ្មោះខ្លួនភ្នែកខ្លួនស្រាប់	||||គេសូត្រប្រាប់ទើបបានដឹង។ |	កើតទាស់មានចិត្តខឹង||||	ពឹងរកគេសរសេរឲ្យ។ |	ម្យ៉ាងខ្សត់ពីព្រោះខ្សោយ	||||ញឹងខាងឲ្យរង្វើលរក ។ |	ទិញថ្លៃទៅលក់ថោក||||	ចេះតែយកគិតមិនយល់ ។ |	ប្រាជ្ញាជាឫគល់	||||កើតអំពល់អំពីទ្រព្យ។ |	អ្នកចេះប្រសើរគាប់||||	ល្ងង់ឥតភ័ព្វអាប់រាសី។ |	រូបប្រុសរិកដូចស្រី||||	នឹងហ៊ានស្តីគ្មានគេស្តាប់។ |	ឆាប់ខឹងមិនដឹងច្បាប់	||||កាលណាស្លាប់គេត្រេកអរ។ |	ចេះល្ឥតចិត្តជាល្អ||||	សួយអាករចូលមិនខ្វះ។ |	គេខុសជេរដៀលត្មេះ||||	អ្នកខ្លៅខ្លះគេលបខឹង។ |	មិនគិតពិនិត្យថ្លឹង||||	ប្រាជ្ញប្រិតប្រឹងប្រដៅគេ។ |	មារយាទខ្លួនខុសគេ||||	មិនគ្នាន់គ្នេរកិរិយាឯង ។ |	គិតគ្រប់សព្វកន្លែង||||	តែងនឹងមានរាល់រូបកាយ ។ |	ភ្នែកធ្មេចមើលឃើញឆ្ងាយ||||	សព្វសុសសាយមិនសេសសល់។ |	ឲ្យដឹងការកិច្ចកល	||||ទើបកើតផលប្រយោជន៏ខ្លួន។ |	ដីសនិងក្តារឆ្នួន	||||ក្រែងចិនយួនបំបាត់បាន។ |	ក្រែងខុសខាតមិនខាន	||||ធ្លាប់រាប់អានកុំទុកចិត្ត។ |	អ្នកល្អថ្លឹងប្រឹងប្រឹត||||	ព្រោះអាណិតខ្មែរល្ងង់ខ្លៅ ។ |	របស់ទោះឆ្អិនឆៅ	||||សំពត់អាវខោខ្មៅស។ |	អស់ស្រូវទៅជាក្រ||||	អង្វរចិនជឿស្រូវឯង ។ |	ផ្ទះចិនពីរបីល្វែង	||||មានកន្លែងជង្រុកស្រូវ។ |	ជឿចិនរាល់រដូវ	||||កេរ្តិ៍ម៉ែឪចិនអូសអស់ ។ |	មិនទាន់ចេះខ្មែរសោះ||||	គ្មានកេរកោះស្រែចំការ ។ |	អំរែកជិះលើស្មា	||||មានម្លូស្លាជាដើមទុន។ |	ចិនរែកមិនដែលពុន||||	ស្រូវជោរជន់ពេញជង្រុក។ |	ឪទិនស្រាពីមុខ	||||ទុកជាធ្នាក់ទាក់កខ្មែរ ។ |	គ្មានត្បាល់គ្មានអង្រែ||||	អង្ករខ្មែរចូលបាវចិន ។ |	អ្នកម្យ៉ាងបែកខាងល្បែង||||	មិនគិតក្រែងខ្លាចខ្លួនក្រ ។ |	ផឹកចោលការរបរ||||	ផឹកថ្មើម៉ានចិនមិនគិត ។ |	គូកនទោះឆ្ងាយជិត	||||រឹតប្រមូលលុយឲ្យចិន ។ |	ឃើញបាយសម្លឆ្អិន||||	ផ្គាប់ចិត្តចិនយកបាយស៊ី។ |	ចិនប្រើសែងរែកលី||||	ស៊ីញយៗចិនមើលងាយ ។ |	មារយាទខ្មែរច្រើនរាយមាយ||||	រលាយទ្រព្យអភ័ព្វខ្លួន។ |	អាប់យសទាំងបងប្អូន	||||ដល់តាដូនពូជពង្សខ្មែរ។ |	ស៊ីផឹកស្និទ្ធតាមសែ	||||តមបាយខ្មែរមិនស៊ីសោះ ។ |	ដំឡូងត្រាវចេកម្នាស់||||	ស៊ីមិនអស់ទុកលក់ដូរ ។ |	ខ្វះលុយអង្គុយថ្ងូរ	||||កើបបង្ហូរស្រូវជង្រុក ។ |	ដីកេរម្តាយឪពុក||||	មិនត្រូវទុកចោលទំនេរ ។ |	មិនវាស់លេងទទេ	||||រេរិះយកពន្ធរាល់ឆ្នាំ ។ |	ម្លូស្លាម្រេចខ្ទឹមថ្នាំ	||||ត្រូវតែដាំកុំឲ្យខ្វះ។ |	កុំខ្ជិលតាមចាស់ៗ	||||មនុស្សនឿយណាស់មិនដែលក្រ។ |	ចាក់ដីជាតិល្អៗ	||||បង្ការស្លពេលល្ងាចព្រឹក។ |	បានផលផ្លែរឺស្លឹក	||||កុំឆ្មើងរិកវាក្រខ្លួន។ |	អំបិលធូបក្រមួន	||||ពីតាដូនតែងដូរទិញ។ |	ឲ្យបរិបូរពោរពេញ||||	ខាតចំណេញកុំទិញតិច។ |	កុំទិញក្តោបខ្ចប់វេច	||||អស់រំពេចគេចទិញទៀត។ |	ខ្លួនក្រត្រដរេឆ្លៀត	||||មារយាទយ៉ាងហ្នឹងកុំប្រព្រឹត្ត។ |	ចិញ្ចឹមជន្មជីវិត	||||គិតឲ្យវែងកុំគិតខ្លី។ |	ឲ្យត្រឹមត្រូវបាលី	||||ដូចស្រដីខាងដើមស្រាប់ ។ |	ម៉ែឪតំរូវប្រាប់	||||កូនចៅត្រាប់តាមដូនតា។ |	កូនកាត់តាមមេបា	||||មិនទៅណាឆ្ងាយពីផ្លូវ។ |	កូនកាត់តាមម៉ែឪ||||	អាស្រូវភាសវិនាសខ្លួន ។ |	កងកម្មចាំគំគួន	||||គេចវេះពួនមិនកំបាំង ។ |	ដូចគេមានកំលាំង||||	សំរាំងទុកទឹមរទេះ ។ |	កង់វិលមិនរបេះ	||||ជិះជើងគេមិនឃ្លាតឃ្លា។ |	យកថ្មផ្ទាំងរាំងទ្វារ	||||កម្មវេរាតោងតាមបាន ។ |	នរកប្រេតតិរច្ឆាន	||||ខានឃាត់ខាំងរាំងមគ្គផល ។ |	យូរឆាប់គង់តែដល់||||	កុសលជួយចាកសង្សារ ។ |	ប្រព្រឹត្តខុសសាសនា||||	គេចកិរិយាកុំធ្វើត្រាប់ ។ |	ចាស់ស្តីគប្បីស្តាប់	||||ប្រិតព្រៀងប្រាប់ឲ្យប្រុងចាំ។ |	រក្សាអង្គសីលប្រាំ||||	កម្មវេរាតាមមិនទាន់ ។ |	សព្វថ្ងៃលៃគ្នេគ្នាន់||||	មិនទាន់គ្រប់ជាងប្រាំរយ។ |	កូនចៅកុំបណ្តោយ||||	ឲ្យលិចលង់ក្នុងសង្សារ។ |	ទំនាយក្បួនតំរា	||||ថានឹងរៀវហើយរីកវិញ ។ |	ខំអុស្សាហ៏ទន្ទេញ||||	បំពេញពាក្យពុទ្ធទំនាយ។ |	កូនណាមិនស្វាធ្យាយ||||	មិនរលាយរលត់ទុក្ខ។ |	ទំនាយរាយទំនុក||||	ថាឪពុកម្តាយស្អប់កូន។ |	មិនដឹងតាដឹងដូន	||||សូន្យសីលទានមិនមានសល់។ |	ខំសាងមគ្គសាងផល	||||នឹងបានដល់ឋានសាន្តសុខ។ |	ព្រះសិរអារ្យត្រាស់ខាងមុខ||||	រាសាយទុក្ខសោករាល់ថ្ងៃ។ |	បទព្រហ្មគ្រប់ឃ្លាបួន||||	ជួនចែងចប់ម្ល៉េះហើយហោង។