ថេរគាថា
តេលុកានិត្ថេរ
[២៥១] ​ខ្ញុំ​មាន​ព្យាយាម ជា​គ្រឿង​ដុត​កំដៅ​នូវ​កិលេស កាលគិត​រក​នូវ​ធម៌ ​អស់​កាល​មាន​រាត្រី​ដ៏​យូរ​ណាស់ តែ​មិន​បាន​នូវ​ការ​ស្ងប់​រម្ងាប់​នៃ​ចិត្ត ទើប​សួរ​នូវ​សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ទាំងឡាយ​ថា ​បុគ្គល​ណា​សោត ​ដែល​បាន​ដល់​នូវ​ត្រើយ​ក្នុង​លោក ​អ្នក​ណា​ដែល​បាន​ដល់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ឈ្មោះ​អមតៈ ​ខ្ញុំ​នឹង​ប្រតិបត្តិ​នូវ​ធម៌ ជា​គ្រឿង​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ប្រយោជន៍​ដ៏​ឧត្តម​របស់​សមណព្រាហ្មណ៍​ណា​ ។ ​ខ្ញុំ​លុះ​ក្នុង​កិលេស​ជា​គ្រឿង​វៀច​ខាង​ក្នុង ដូច​ត្រីស៊ីនុយ ​ឬ​ដូច​អសុរ​ឈ្មោះ​វេបចិត្តិ​ជាប់​ចំណង​ព្រះ​ឥន្រ្ទ ។ ​ខ្ញុំ​ទាញដក​អន្ទាក់ គឺ​កិលេស​នោះ តែ​មិន​រួច​ចាក​សេចក្ដី​សោក ​និង​ការ​ខ្សឹកខ្សួល​នេះ​ទេ ​អ្នក​ណា​អាច​ស្រាយ​នូវ​ចំណង​នៃ​ខ្ញុំ ក្នុង​លោក រួច​ប្រាប់​នូវ​ធម៌ជា​គ្រឿង​ត្រាស់​ដឹង​ដល់​ខ្ញុំ​បាន​ ។ ​ខ្ញុំ (​គប្បី​បាន​) ​នូវ​សមណៈ ឬ​ព្រាហ្មណ៍​ណា ដែល​អាច​ប្រាប់ធម៌ ជា​គ្រឿង​កំចាត់បង់កិលេស​បាន ខ្ញុំ​នឹង​ទទួល​នូវ​ធម៌ជា​គ្រឿង​បន្សាត់បង់​នូវ​ជរា ​និង​មច្ចុ ​អំពី​សំណាក់​នៃ​បុគ្គល​ណា​ ។ ​(​សរ ​គឺ​ទិដ្ឋិ​ណា​) ​ដែល​មាន​និស្ស័យ​ជាប់​ក្នុង​ទ្រូង អាច​ទម្លាយយ៉ាងខ្លាំង ​ហើយ​ឋិតនៅ​ក្នុង​ហឫទ័យ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​សរ ​គឺ​ទិដិ្ឋ​នោះ ដែល​ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​សេចក្ដី​សង្ស័យ ​និង​សេចក្ដី​ងឿងឆ្ងល់ ​ប្រកប​ដោយ​កម្លាំង​នៃ​សេចក្ដី​ប្រណាំងប្រជែង ​មាន​សេចក្ដី​រឹងត្អឹង​នៃ​ចិត្ត​ ដែល​ផ្សំ​ដោយ​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មាន​តណ្ហាជា​គ្រឿង​ទម្លាយ កើតព្រម​អំពី​ធ្នូ ​គឺ​តណ្ហា ​មាន​ប្រភេទ ១៥ ​ពីរ​ដង [ប្រភេទ ១៥ ​ពីរ​ដង ​គឺ​ សក្កាយទិដ្ឋិ ២០ មិច្ឆាទិដ្ឋិ ១០ ​(​អដ្ឋកថា​) ] ។ ការ​ដែល​មិន​បាន​លះបង់​នូវ​ទិដិ្ឋបន្ទាប់បន្សំ​ទាំងឡាយ ត្រូវ​សរ ​គឺ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះខុស ​ឲ្យ​ក្លាហាន​ហើយ អាត្មា​អញ​ឈ្មោះ​ថា ​ត្រូវ​សរ ​គឺ​ទិដិ្ឋ​នោះ​មុត​ហើយ​ រមែង​ញាប់ញ័រ​ដូច​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​ត្រូវ​ខ្យល់បក់ដូច្នោះ ។ កាយ​ប្រកប​ដោយ​ផស្សាយតនៈ ៦ ​តាំង​ឡើង​ក្នុង​សន្តាន​របស់​អាត្មា​អញ ហើយ​ក៏​ដុត​យ៉ាងឆាប់​នូវ​អត្តភាព ​ដែល​គេ​រាប់ថា ជារបស់​នៃ​ខ្លួន (​កាយ​នោះ​) កើត​ឡើង​ក្នុង​ភព​ណា ក៏​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​ភព​នោះ​សព្វកាល ។ ​អាត្មា​អញ​ រក​មិន​ឃើញ​នូវ​ពេទ្យ ​ដែល​គប្បី​ដក​ឡើង​នូវ​សរ ​គឺ​សេចក្ដី​សង្ស័យ​នោះ របស់​អាត្មា​អញ ដោយ​ដង្កាប់​សម្រាប់​ដកផ្សេង​ៗ ​ឬ​ដោយ​កាំបិត ​មិន​មែន​ដោយ​មន្ដដទៃ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ណា​ហ្ន៎ ​មិន​មាន​កាំបិត ​(​កាត់​) ​នូវ​សរ ​មិន​ឲ្យ​មាន​ដំបៅ​ដល់​អាត្មា​អញ មិន​បាន​បៀត​បៀន​នូវ​ខ្លួន​ទាំងមូល ​ហើយ​ដក​នូវ​សរ ​គឺ​កិលេស ​ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ហឫទ័យ​របស់​អាត្មា​អញ​បាន​ ។ ​ព្រោះ​ថា ​កាល​បើ​អាត្មា​អញ​ ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​សង្សារ​ដ៏​ជ្រៅ​ហើយ (​បុគ្គល​ណា​) ​គប្បី​បង្ហាញ​នូវ​ដៃ ​ដែល​ញ៉ាំង​អាត្មា​អញ​ឲ្យ​ដល់​ទី​គោក ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន​បាន បុគ្គល​នោះ ឈ្មោះ​ថា​ជា​ធំ​ ហេតុធម៌ ជា​អ្នក​ប្រសើរ ជា​អ្នក​បន្សាត់បង់​នូវ​ពិស ​គឺ​ទោសៈ ។ ​អាត្មា​អញ​ ជា​អ្នក​លិច​ចុះ​ក្នុង​អន្លង់ ​គឺ​សង្សារវដ្ដ ​មាន​ធូលី ​គឺ​កិលេសនៅ​ខាង​ក្នុង ដែល​គេ​មិន​អាច​នឹង​នាំចេញ​បាន​ ជា​ទី​ផ្សាយ​ទៅ​ដោយ​មាយា ​ដោយ​សេចក្ដី​ច្រណែន ​ដោយ​ការ​ប្រណាំងប្រជែង ​និង​ថីនមិទ្ធៈ ។ ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ទាំង​ឡាយ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​រាគៈ បា្រកដ​ស្មើ​ដោយ​ទឹក​ដែល​ហូរ​ទៅ តែង​បន្សាត់​ទៅ​នូវ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ទិដ្ឋិអាក្រក់ ​ដែល​មាន​ឧទ្ធច្ចៈ​ជាមេឃ​គ្រហឹម ​មាន​សំយោជនៈជាភ្លៀង ។ ខ្សែតណ្ហា រមែង​ហូរ​ទៅ​ក្នុង​អារម្មណ៍​ទាំង​ពួង តណ្ហា​ដូច​ជាវល្លិ៍ រមែង​ដុះបែកខ្នែង ​តើ​បុគ្គល​ណា​ ឃាត់​នូវ​ខ្សែ​តណ្ហា​នោះ​បាន ចុះ​បុគ្គល​ណា​កាត់​ផ្ដាច់​នូវ​តណ្ហា ​ដូច​ជាវល្លិ៍​នោះ​បាន​ ។ បពិត្រ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដ៏​ចម្រើន អ្នក​ទាំង​ឡាយ ចូរ​ធើ្វ​នូវ​ទំនប់ ជា​គ្រឿង​ទប់​នូវ​ខ្សែតណ្ហា​ទាំងឡាយ​ ។ ខ្សែ​តណ្ហា ​ដែល​សម្រេច​អំពី​ចិត្ត កុំ​គប្បី​ញ៉ាំង​អ្នក​ឲ្យ​វិនាស​ដោយ​រហ័ស ​ដូច​ជាខ្សែ​ទឹក (​ច្រោះ​) ​នូវ​ដើម​ឈើ (​ឲ្យ​រលំ​) ដូច្នោះ​ឡើយ​ ។ កាល​អាត្មា​អញ​មាន​ភ័យកើត​ហើយ កំពុង​ស្វែងរក​ត្រើយ​ខាង​នាយ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន​ ចាក​ត្រើយ​ខាង​អាយ គឺ​សង្សារវដ្ដយ៉ាង​នេះ ព្រះ​សាស្ដា ​មាន​បញ្ញា​ជាអាវុធ ជា​ទី​ពឹង​នៃ​សត្វ​លោក ​ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​ពួក​នៃ​បុគ្គល​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​គុណ សេពគប់​ហើយ​ ទ្រង់​ប្រទាន ​(​ដល់​ខ្ញុំ​) ​នូវ​ជណ្ដើរ ​គឺ​វិបស្សនា ​ដែល​ទេសនាញាណ ធើ្វ​ល្អ​ហើយ​ ជា​ជណ្ដើរ​ដ៏​ស្អាត សម្រេច​អំពី​ធម៌​មាន​ខ្លឹម​ដ៏​មាំ កាល​ខ្ញុំ​កំពុង​ត្រូវ​ជំនន់​ធំ​គួច​ទៅ ព្រះ​អង្គ​ក៏​បាន​ត្រាស់ថា ​អ្នក​កុំភ័យ​ឡើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​ឡើង​កាន់​ប្រាសាទ ​គឺ​សតិប្បដ្ឋាន ​ហើយ​ក្រឡេក​មើល ​ក៏​សំគាល់​នូវ​សត្វ​ដែល​ត្រេកអរ​ក្នុង​សក្កាយ​ក្នុង​កាលមុន ។ ​អាត្មា​អញ បាន​ឃើញ​នូវ​ផ្លូវ ​គឺ​វិបស្សនា ជា​ទី​ឡើង​កាន់​ទូក ​គឺ​អរិយមគ្គ ​ក្នុង​កាល​ណា​ កាល​នោះ អាត្មា​អញ​មិន​បាន​តាំង​ចិត្ត ក៏​បាន​ឃើញ​នូវ​អរិយ​មគ្គ​ដ៏​ឧត្តម ជាកំពង់ ​(​នៃ​និព្វាន​) ។ សរ ​គឺ​ទិដ្ឋិ មានះជា​ដើម ដែល​មាន​ខ្លួន​ជាសមុដ្ឋាន ​មាន​តណ្ហាជា​គ្រឿង​នាំ​សត្វ​ទៅ​កាន់​ភព ជា​ដែន​កើត ​ព្រះ​សាស្ដាទ្រង់​សំដែង​មគ្គ​ដ៏​ឧត្តម ​ដើម្បី​មិន​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​បាប​ធម៌​ទាំង​ឡាយ​នុ៎ះ ។ ​ព្រះ​ពុទ្ធ បន្សាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាពិស ទ្រង់​បន្ទោបង់​នូវ​កិលេស ជា​គ្រឿង​ចាក់​ស្រេះ​របស់​អញ ដែល​ត្រាំ​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត អស់​រាត្រី​ដ៏​វែង ​ដែល​តាំង​ស៊ប់​ហើយ​ក្នុង​សន្ដាន ​អស់​កាល​ដ៏​យូរ ។