cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ទីវី អាសតេកា
ទីវី អាសតេកា (TV Azteca) គឺជាក្រុមហ៊ុនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយម៉ិកស៊ិកដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ Grupo Salinas ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1993 ដោយ Ricardo Salinas Pliego ។ វាជាក្រុមហ៊ុនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំជាងគេទីពីរនៅម៉ិកស៊ិកបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន Televisa ។
លោកតាដំបងក្រញូង
ដំណើររឿង
បន្ទាប់ពីបានគ្រងរាជ្យ៧ ឆ្នាំ និង៧ខែមក ស្តេច«ដំបងគ្រញួង»បានឱ្យហោរាមកព្យាករណ៏ ដោយមានបន្ទូលថា «ខ្ញុំមានបុណ្យ អស្ចារ្យ ណាស់ តើចាប់ពីពេលនេះតទៅមានអ្នកណាមានបុណ្យលើសនេះ អាចដណ្តើមយករាជ្យពីខ្ញុំបានដែរឫទេ? »។ ហោរាពិនិត្យ មើលក្បួន ហើយទាយថា៖«ព្រះអង្គមានបុណ្យអស្ចារ្យណាស់មែន តែព្រះអង្គគ្រងរាជ្យនៅមហានគរនេះបានត្រឹមតែ៧ឆ្នាំ ៧ ខែ ៧ថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។ឥឡូវនេះនៅសល់តែ៧ថ្ងៃទៀតទេ នឹងមានអ្នកមានបុណ្យថ្មីម្នាក់ ចូលមកយករាជសម្បត្តិបានហើយ»។ ពេលដែលប្រជារាស្រ្ត ឮទំនាយ នេះ ហើយ គេទាំងឡាយក៏ជឿតាមដោយឥតសង័្សយអ្វីទេ ។លុះដល់ថ្ងៃទី ៧ ប្រជារាស្រ្តទាំងហ្វូងៗនាំគ្នាកុះករទៅរង់ចាំមើលអ្នកមានបុណ្យថ្មី ពេលនោះ «ព្រហ្មកិល» ក៏បានរំកិលទៅជាមួយនឹងគេ  តែដោយហត់ពេក ក៏បានសំរាក នៅពាក់កណ្តាល ផ្លូវក្រោមដើមឈើ មួយ ពេលនោះទេវតាក៏បាននិមិត្តជាតាចាស់ស្លៀក ពាក់ ស ជិះសេះ ស ស្ពាយបង្វេចពីយក មកផ្ញើចៅព្រហ្មកិល ហើយក៏រលាយខ្លួនបាត់ ដោយចង សេះ និងជើងចៅ ព្រហ្មកិល សេះនោះក៏បានអូសចៅ ព្រហ្មកិល ធ្វើអោយជើងដែលក្ងិញក្ងង់នោះ បាន រលា ត្រង់ ដោយ ឃើញស័ក្កិសិទ្ធិដូច្នេះ ចៅព្រហ្មកិល ក៏បានយកខ្សែសេះមកចងនៅដៃ ដៃក៏រលា ត្រង់ដូចមនុស្សធម្មតា ហើយក៏លា បង្វិច ឃើញសុទ្ធតែ ម្ហូបអាហារសួគ៌ ក៏ហូបឆ្អែត រួចក៏លាបង្វិចមួយ ទៀត ឃើញសម្លៀក បំពាក់សួគ៌ ហើយក៏យកមកស្លៀកពាក់ បន្ទាប់មកឡើងជិះសេះស សេះនោះក៏ហោះសំដៅទៅ រាជវាំង ដោយហោះឆ្វែលព័ទ្ធសីមាបីជុំ។
ហរិទេវ
ក្ឝត្រឧបរាជហរិទេវ (អានថា: ហាក់-រិ-ទេ-វៈ) រជ្ជកាល (?-១១៣៩) ទ្រង់ជាប្អូននៃមហេសីរបស់ព្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី២ ក្រោយពីច្បាំងដណ្ដើមបាននគរចាម្ប៉ាទ្រង់បានតែងប្អូនថ្លៃជាឧបរាជរក្សានគរចាម។
សិលាចារឹក​ចាម្ប៉ា​នៅ​ពោធិ៍នគរ បាន​ចារ​ទុក​មក​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សិលាចារឹក​ចាម្ប៉ា​ដដែល​បាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ព្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្ម​ទី​២ បាន​តែងតាំង​ប្អូន​ថ្លៃ​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ហរិទេវ ជា​ឧបរាជ​សោយរាជ្យ​នគរ​ចាម្ប៉ា។ ព្រឹត្តិការណ៍​ត្រង់​នេះ ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចិន​ជំនាន់​ដើម ក៏​បាន​កត់​សំគាល់​ថា ព្រះអង្គ​បាន​បញ្ចូល​នគរ​ចាម្ប៉ា​មក​ក្នុង​នគរ​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​នគរ​តែ​មួយ​ដែរ។ កាល​ទៅ​វាយ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា ជា​ការ​សងសឹក​ចាម្ប៍ ដែល​មាន​គំនិត​ខូច បាន​លើក​ទ័ព​ជើង​ទឹក​មក​លុក​ក្រុង​ឝ្រី​យឝោធរបុរ ក្នុង​កាល​ចុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​បាទ​ហឝ៌វម៌្មទី៤ ដែល​ក្នុង​ពេល​នោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​គ្រោះថ្នាក់​យ៉ាង​ធ្ងន់ ដោយ​ត្រូវ​ទឹក​ធំ​លិច​យ៉ាង​ខ្លាំង ដូច​មាន​ពោល​ហើយ។ កងទ័ព​ខ្មែរ​វាយ​​លុក​ចូល​ដល់​ក្រុង​វិជយ ចាប់​ព្រះ​រាជា​ចាម្ប៍ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ឝ្រីជយឥន្ទ្រវម៌ន​បាន។ តែ​ក្នុង​ទី​ខ្លះ​ថា ព្រះ​រាជា​អង្គ​នេះ​រត់​ចោល​ព្រះ​នគរ​បាត់​ទៅ។ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​រជ្ជកាល​នេះ មាន​ព្រំប្រទល់​ដ៏​ធំ​ទូលាយ​យ៉ាង​អស្ចារ្យ​ម្ដង​ទៀត។ វាសនា​របស់​ខ្មែរ​បាន​ឡើង​ដល់​កំរិត​ខ្ពស់​បំផុត។
ក្នុង​វេលា​នោះ ដែនដី​ដែល​ជា​ប្រទេស​លាវ ដូច​យ៉ាង​ហ្លួងព្រះបាំង​នឹងវាំងច័ន្ទន៍​ជាដើម ក៏​ជា​អាណាខែត្រ​របស់​ខ្មែរ​ដែរ។ នៅឆ្នាំគ.ស ១១២៨ ទ្រង់ត្រូវបានគេនិយាយថាបានដឹកនាំទាហាន ២០ ០០០ នាក់ទល់នឹងមហាវៀត ប៉ុន្តែកងទ័ពទាំងនោះត្រូវបានគេបង្ក្រាបបាន និង ត្រូវបានគេបណ្ដេញចេញពីមហាវៀត។ ឆ្នាំបន្ទាប់មកទ្រង់បានបញ្ជូនកងសំពៅមួយកងមាន ៧០០ សំពៅដើម្បីវាយប្រហារតាមឆ្នេររបស់មហាវៀត។ នៅឆ្នាំគ.ស ១១៣២ កងទ័ពចំរុះខ្មែរ-ចាមបានលុកលុយម្ដងទៀត មិនបានជោគជ័យឡើយ។ ក្រោយមក ស្ដេចចាមជយឥន្ទ្រវម៌នទី៣ បានធ្វើឱ្យមានសន្តិភាពជាមួយមហាវៀត និង បដិសេធនឹងជួយការវាយប្រហារតទៅទៀត។ នៅគ.ស ១១៤៥ សូយ៌្យវម៌្មបានលុកលុយចាម្ប៉ា បានកំរាបស្ដេចចាម និងបានបំផ្លិចបំផ្លាញរាជធានីវិជយ។ នៅលើរាជបល្លង្កចាម ទ្រង់បានដាក់ក្សត្រថ្មី ហរិទេវ ជាប្អូនប្រុសនៃមហេសីស្ដេចខ្មែរ។ ការប្រយុទ្ធជាបន្តបន្ទាប់ កងទ័ពចាមបានកាន់កាប់រាជធានីរបស់ខ្លួនជាថ្មីវិញ និងបានសំលាប់ហរិទេវ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ញាតិវង្សនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃចាម្ប៉ា
ឃុំសម្បត្តិមានជ័យ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
សុញ្ញតលោកសូត្រ
សុញ្ញតលោកសូត្រ ទី២
[១០២] គ្រានោះឯង ព្រះអានន្ទមានអាយុ ។បេ។ ក្រាបបង្គំទូលសួរព្រះមានព្រះភាគ ដូច្នេះថា សូមទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស ពាក្យដែលគេតែងហៅថា លោកសូន្យ ៗ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ដែលគេហៅថា លោកសូន្យ តើដោយហេតុដូចម្តេច ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុតែ ( របស់ទាំងអស់ ) សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ហេតុនោះ បានជាគេហៅថា លោកសូន្យ ។ ម្នាលអានន្ទ របស់អ្វី ដែលសូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ម្នាលអានន្ទ ចក្ខុហ្នឹងឯង សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន រូប សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ចក្ខុវិញ្ញាណ សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ចក្ខុសម្ផស្ស សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ។បេ។ ទោះបីវេទនាណា ជាសុខក្តី ជាទុក្ខក្តី មិនទុក្ខមិនសុខក្តី ដែលកើតឡើងព្រោះមនោសម្ផស្សជាបច្ច័យ វេទនានោះ ក៏សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះហេតុតែ (ខន្ធបព្ចាកៈ) សូន្យចាកខ្លួន ឬចាកបរិក្ខាររបស់ខ្លួន ហេតុនោះ បានជាហៅថា លោកសូន្យ ។
ចប់សូត្រ ទី២ ។
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សំយុត្តនិកាយ > សឡាយតនវគ្គ >​ សឡាយតនសំយុត្ត > ទុតិយបណ្ណាសកៈ > ឆន្នវគ្គ > សុញ្ញតលោកសូត្រ ទី​២ (សៀវភៅ​ភាគ៣៥ ទំព័រ​ទី ១២០)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๘ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๐ > สังยุตตนิกาย > สฬายตนวรรค > ฉันนวรรคที่ ๔ > สุญญสูตร
Sunnataloka Sutta: The World Is Empty (SN 35.85)
ស្រុក​ព្រែក​ជ្រៅ(ខេត្តពលលាវ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តពលលាវ  ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ក្វាតេម៉ាឡា
ប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា (ប្រកប៖ ក្វរ–តេ–ម៉ា–ឡា, "", ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Guatemala), ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋក្វាតេម៉ាឡា គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាមេរិកកណ្ដាល។ ក្វាតេម៉ាឡាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសម៉ិកស៊ិកនៅភាគខាងជើងនិងលិច ប្រទេសបេលីស និងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីបនៅភាគឦសាន ប្រទេសហុងឌូរ៉ាសនៅភាគខាងកើត ប្រទេសអែលសាលវ៉ាឌ័រនៅភាគអាគ្នេយ៍ និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅភាគខាងត្បូង។ ជាមួយនឹងប្រជាជនសរុប ១៧.២ លាននាក់ វាត្រូវជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេប្រចាំតំបន់អាមេរិកកណ្តាល និងជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនបំផុតទី ១១ នៅទ្វីបអាមេរិកាំងទាំងមូល។ ទីក្រុងក្វាតេម៉ាឡាគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស ហើយវាក៏ត្រូវជាទីក្រុងធំជាងគេនៅតំបន់អាមេរិកកណ្តាលផងដែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាមេរិកកណ្តាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមអេស្ប៉ាញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាមេរិកខាងជើង
កម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកនិពន្ធ
__បង្ខំមាតិកា__ __ស្ថិតិទំព័របញ្ជូនបន្ត__ __ផ្នែកមិនត្រូវកែប្រែ__ __DISAMBIG__ __លិបិក្រម__ __តំនភ្ជាប់ផ្នែកថ្មី__
ខេត្តថាញហ្វា
ខេត្តថាញហ្វា គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ។ នេះគឺជាខេត្តធំមួយ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីប្រាំនៅក្នុងតំបន់ និងជាទីបីនៃចំនួនប្រជាជនក្នុងចំណោម៦៣ ផ្នែករងរដ្ឋបាលកណ្តាល។ ទីរួមខេត្តនិងទីក្រុងធំជាងគេគឺទីក្រុងថាញហ្វា ។ ខេត្តនេះត្រូវបានគេហៅថា សឺ ថាញ (ដែនដីថាញ)។
កុម្មោបមសូត្រ
កុម្មោបមសូត្រ ទី៣
[៣១៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ រឿងធ្លាប់មានមកថា មានអណ្តើកសង្កល់មួយ ខ្វល់ខ្វាយរកចំណី តាមឆ្នេរស្ទឹង ក្នុងសាយណ្ហសម័យ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឯសត្វចចក ក៏ខ្វល់ខ្វាយរកចំណី តាមឆ្នេរស្ទឹង ក្នុងសាយណ្ហសម័យដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អណ្តើកសង្កល់ បានឃើញចចក ខ្វល់ខ្វាយរកចំណី អំពីចម្ងាយ លុះឃើញហើយ ក៏ពន្លឹបនូវអវយវៈទាំងឡាយ មានក្បាល ជាគម្រប់ ៥ ចូលក្នុងស្នូករបស់ខ្លួន មានសេចក្តីខ្វល់ខ្វាយតិច ស្ងៀមសម្ងំនៅ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឯចចកបានឃើញអណ្តើកសង្កល់ ខ្វល់ខ្វាយរកចំណី អំពីចម្ងាយ លុះឃើញហើយ ក៏ចូលទៅរកអណ្តើកសង្កល់ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ឈរនៅក្នុងទីចំពោះមុខអណ្តើកសង្កល់ ។ ចចកនោះ គិតថា កាលណាអណ្តើកសង្កល់នេះ លៀនអវយវៈទាំងឡាយ មានក្បាល ជាគម្រប់ ៥ អវយវៈណា ៗ ចេញមកក៏ដោយ អញនឹងខាំទាញអវយវៈនោះ មកស៊ីក្នុងទីនេះឯង ក្នុងកាលណោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលណាអណ្តើកសង្កល់ លៀនអវយវៈទាំងឡាយ មានក្បាលជាគម្រប់ ៥ អវយវៈណាៗ ចេញមក ។ គ្រានោះ ចចកមិនបាននូវឱកាស ក៏លាកចិត្ត គេចចេញអំពីអណ្តើកសង្កល់ទៅ ។
ស្រុក​យ៉ា​រ៉ា​យ(ខេត្តពលលាវ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តពលលាវ  ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
កុម្មោបមសូត្រ
[៣១៩] ភិក្ខុមិនអាស្រ័យនូវមនោវិតក្កៈ មិនបៀតបៀនបុគ្គលដទៃ បរិនិព្វានហើយ មិនតិះដៀលបុគ្គលណាមួយឡើយ ដូចជាអណ្តើកសង្កល់ លឹបនូវអវយវៈទាំងឡាយ ចូលក្នុងស្នូករបស់ខ្លួន ។
ស្រុក​យ៉ា​រ៉ា​យ(ខេត្តពលលាវ)
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
កុម្មោបមសូត្រ
ចប់ សូត្រ ទី៣ ។
ស្រុក​យ៉ា​រ៉ា​យ(ខេត្តពលលាវ)
វត្ត
=មើលផងដែរ=
កុម្មោបមសូត្រ
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > សឡាយតនវគ្គ > សឡាយតនសំយុត្ត > ចតុត្ថបណ្ណាសក > អាសីវិសវគ្គ > កុម្មោបមសូត្រ (សៀវភៅ​ភាគ៣៥​ ទំព័រទី ៤០៥)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๘ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๐ > สังยุตตนิกาย > สฬายตนวรรค > สฬายตนสังยุตต์ > ปัณณาสกะ ที่ ๔ > อาสีวิสวรรค > กุมมสูตร
Kumma Sutta: The Tortoise (SN 35.199)
ធីវី ហ្វាអ៊ីប៊
ធីវី ហ្វាអ៊ីប៊ (TV5) គឺជាបណ្តាញទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុហ្វីលីពីន ដែលគ្រប់គ្រងដោយ MediaQuest Holdings ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 19 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1960 ដោយ Chino Roces ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមហ៊ុន​ហ្វីលីពីន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ហ្វីលីពីន
ស្រុក​កោះ​ម្ហាត(ខេត្តពលលាវ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តពលលាវ  ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
នរោត្តម បទុមបុប្ផា
នរោត្តម បទុមបុប្ផា (ព្រះនាមក្រៅ: ឈូក) គឺជាព្រះរាជធីតានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះអង្គគឺជាបុត្រីនៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និង ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សសានមុន្នី ព្រះអង្គបានប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំំ១៩៥១ នៅឯព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គល ព្រះអង្គក៏ជាអ្នកពូកែរាំរបាំំព្រះរាជទ្រព្យផងដែរ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ព្រះអង្គក៏បានចូលរួមបង្ហាញសិល្បៈខ្មែរនៅមហោស្រពអាស៊ីនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅឆ្នាំំ១៩៧៥ នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមបានកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញមក ព្រះអង្គនឹងសមាជិករាជវង្សដទៃទៀតត្រូវបានខ្មែរក្រហមធ្វើទុកបុកម្នេញឱ្យធ្វើស្រែចម្ការ ហើយទ្រង់ក៏បានបាត់ខ្លួន(ឬត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់)នៅនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៦ ។
ប៉មគូឡាឡាំពួ
ប៉មគូឡាឡាំពួ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា KL Tower គឺជា ប៉មទូរគមនាគមន៍ កម្ពស់ ១៥ ជាន់ កម្ពស់ ៤២១ ម៉ែត្រ នៅ ទីក្រុង គូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។ វា​ជា​ប៉ម​ខ្ពស់​ជាង​គេ ​ទី​៧​របស់​ពិភពលោក ហើយ​ក៏​ជា​ប៉ម​ខ្ពស់​បំផុត ​របស់ ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី និង ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ​ផង​ដែរ។ ការសាងសង់របស់វាត្រូវបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ១ ខែមីនាឆ្នាំ ១៩៩៥ ។ វាមាន អង់តែន ដែលបង្កើនកម្ពស់របស់វាដល់ ៤២១ ម៉ែត្រ (១,៣៨១ ហ្វីត) ។ ដំបូលផតគឺ ៣៣៥ ម៉ែត្រ (១,០៩៩ ហ្វីត) ។ នៅសល់នៃប៉មខាងក្រោមមានជណ្ដើរមួយ និង ជណ្តើរយន្ត មួយដើម្បីទៅដល់តំបន់ខាងលើ ដែលមាន ភោជនីយដ្ឋានបង្វិល ផងដែរ ផ្តល់ជូនអ្នកទទួលទានអាហារជាមួយនឹងទេសភាពទីក្រុង។
លោកីយ៍
លោកីយ៍ (អង់គ្លេស: World)
ន័យត្រង់: ពិភពលោក សាកលលោក មេឃ និងផែនដី។
ន័យធៀប: ជាពាក្យដែលប្រើជំនួសឲ្យមនុស្សដែលរស់នៅក្នុងពិភពលោកនេះ ជាពាក្យដែលសំដៅលើពិភពនៃអ្វីមួយ ដូចជាពិភពនៃសេចក្ដីទុច្ចរិត ពិភពនៃសេចក្ដីអាក្រក់ផ្សេងៗ ជាពាក្យដែលសំដៅលើក្រុមនុស្សដែលជាសត្រូវនឹងសេចក្ដីពិត និងជាពួកអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអ្នកដើរតាមព្រះគ្រីស្ទ។ ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានប្រើសំដៅលើសេចក្ដីអាក្រក់គ្រប់បែបយ៉ាង សេចក្ដីដែលប្រឆាំងនឹងព្រះគ្រីស្ទ សេចក្ដីឥតប្រយោជន៍ សេចក្ដីល្បូង ចំណង់តណ្ហា និងអ្វីៗដែលមាននៅតែបណ្ដោះអាសន្នផងដែរ។ ស្តាំ|រូបភាពតូច|376x376ភីកសែល|រូបគំនូ [[Yggdrasil, ស្ដីអំពី ការប៉ុនប៉ងសម័យទំនើបដើម្បីស្ថាបនាឡើងវិញនូវមែកធាងពិភពលោក Norse ដែលតភ្ជាប់ស្ថានសួគ៌ ពិភពលោក និងពិភពខាងក្រោម។]]
សាសនាគ្រីស្ទ
លក្ខណៈនេះត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដោយស្ដេចរបស់អង់គ្លេស Alfred the Great ដែលគាត់បាននិយាយថា:""ដូច្នេះខ្ញុំបង្គាប់អ្នករាល់គ្នាឲ្យធ្វើ ដូចដែលខ្ញុំជឿថាអ្នករាល់គ្នាចង់ធ្វើ គឺថា អ្នករាល់គ្នាត្រូវរក្សាខ្លួនឲ្យផុតពីកិច្ចការខាងលោកីយ៍ ហើយអ្នករាល់គ្នាត្រូវធ្វើដូច្នេះឲ្យបានច្រើនលើកច្រើនសារ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីឲ្យនៅគ្រប់ទីកន្លែង អ្នករាល់គ្នអាចសម្រេចបាននូវប្រាជ្ញាដែលព្រះបានប្រទានដល់អ្នករាល់គ្នា ចូរអ្នករាល់គ្នាសម្រេចបាននូវប្រាជ្ញានោះចុះ។ ចូរគិតពិចារណាអំពីការដាក់ទោសដែលអាចកើតមានដល់យើង នៅក្នុងពិភពលោកនេះចុះ ពេលដែលយើងមិនស្រឡាញ់ប្រាជ្ញារបស់យើងហើយយើងក៏មិនបានបញ្ជូនវាទៅមនុស្សឯទៀតដែរ។ យើងមានឈ្មោះតែមួយគត់ដែលយើងជាគ្រីស្ទានហើយមានមនុស្សតិចណាស់ដែលធ្វើដូច្នោះ"។" ទោះបីជាពាក្យ ហេព្រើរ និងក្រិក ដែលមានន័យថា "លោកីយ៍" ត្រូវបានប្រើនៅក្នុងបទគម្ពីរ ក្នុងន័យផ្សេងៗគ្នាក៏ដោយ ក៏មានឧទាហរណ៍ជាច្រើនអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យនេះនៅក្នុងន័យពិសសេសមួយ ដែលត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងសេចក្ដីបង្រៀនរបស់ព្រះយេស៊ូវ យោងតាមកណ្ឌគម្ពីរដំណឹងល្អរបស់យ៉ូហាន ដូចជា ៧:៧, ៨:២៣, ១២:២៥, ១៤:១៧, ១៥:១៨-១៩, ១៧:៦-២៥, ១៨:៣៦។
ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ (មីយ៉ាន់ម៉ា)
ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ គឺជាប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ ឥតគិតថ្លៃរបស់ មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលដំណើរការរួមគ្នាដោយ MRTV-4 ។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន Forever Group ។ វាបានចាប់ផ្តើមនៅខែឧសភាឆ្នាំ 2012 ប៉ុស្តិ៍ផ្សាយនៅចន្លោះម៉ោង 7ព្រឹក និង ១១ល្ងាច ឥឡូវនេះវាត្រូវបានចាក់ផ្សាយក្នុងរយៈពេល 24 ម៉ោង។
ប៉ុស្តិ៍នេះដំណើរការក្រោម ក្រសួងព័ត៌មាន ហើយការផ្សាយព័ត៌មានអន្តរជាតិឆ្លងកាត់ ការត្រួតពិនិត្យ ។
ប៉ុស្តិ៍លេខ ៧ ក៏ចាក់ផ្សាយរឿងភាគបរទេសដែលមានអក្សររត់ពីក្រោម និងភាសាភូមា។
១០,០០០រៀល(ឆ្នាំ២០១៥)
10,000រៀល
=មើលផងដែរ=
​ស្រុក​ពុតធ្លេ(ខេត្តពលលាវ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តពលលាវ  ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
នរោត្តម ផាង៉ាម
• នរោត្តម ឯកអស្សីយ៍
• នរោត្តម សុរាម្រិត
• នរោត្តម ភាវឫទ្ធិ
• នរោត្តម ញិងឡេក ឬ នរោត្តម ញិងលេក
ជនជាតិភូមា
ការភៀសខ្លួនរស់នៅ
ជនជាតិភូមា មាន​ចំនួន​ច្រើន​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា ដែល​បង្កើត​ជា​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​ច្រើន​ប្រហែល ៣២ លាន​នាក់។
ល្អាងភ្នំឈ្ងោក
រូបភាពតូច| ល្អាងភ្នំឈ្ងោក ល្អាងភ្នំឈ្ងោក គឺជាប្រាសាទល្អាងបែបព្រហ្មញ្ញសាសនាស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកំពតភាគខាងត្បូងនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចំងាយប្រហែល 5 mi ខាងជើងឈៀងខាងកើតនៃខេត្តកំពត ។ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​នៅ​សតវត្ស​ទី​៥ ​ពី​ឥដ្ឋ​នៅសម័យអាណាចក្រនគរភ្នំ​ដែលឧទ្ទិស​ទៅដល់ ព្រះ​សិវៈ ។ វាត្រូវបានចូលតាមរយៈជំហានថ្ម។ យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានតាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរខេត្តកំពត កម្រងភ្នំថ្ម និងល្អាងភ្នំនៅក្នុងខេត្តកំពតដែលមានជាអាទិ៍ ភ្នំកំពង់ត្រាច ភ្នំក្បាលរមាស ភ្នំឈ្ងោក ភ្នំទទុង ភ្នំខ្ចង សុទ្ធតែជាតឹកតាងនៃប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិដែលគេជីករកឃើញស្លាកស្នាមនៃសំណល់ពីការរស់នៅរបស់មនុស្សជំនាន់ដើមប្រមាណជា៥០០០ឆ្នាំ មុនគ.ស។ ជាក់ស្តែងនៅភ្នំក្បាលរមាសគេបានធ្វើកំណាយឃើញប្រដាប់ប្រដាប្រើប្រាស់ដែលធ្វើពីថ្ម ប្រហែល ៣៤២០ឆ្នាំ មុនគ.ស។ ប្រវត្តិសាស្ត្រខេត្តកំពតក៏បានផុសចេញតំណាលគ្នានឹងសម័យនគរភ្នំ ដែលតាមរឿងទេវកថាប្រមាណក្នុងឆ្នាំ៥០នៃគ.ស សំពៅរបស់ព្រាហ្មណ៍ឥណ្ឌាព្រះនាមកៅណ្ឌិន(ឬព្រះថោង ឬហ៊ុន ទៀន) ធ្វើដំណើរកាត់ឈូងសមុទ្រសៀម បានមកចតទំនងជានៅខេត្តកំពតនេះឯង​ ដែលកៅណ្ឌិន បានរៀបអភិសេកជាមួយបុត្រីស្តេចនាគព្រះនាមលីវ យី (ឬសោមា) បង្កើតជារាជវង្សមួយដូចដែលបានចារក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។
ជនជាតិភូមា
ការភៀសខ្លួនរស់នៅ
ជនភៀសខ្លួនភូមា ដែលជាមានលក្ខខណ្ឌប្រវត្តិសាស្រ្តនិងចាប់ផ្តើមនៅពេលចាប់ផ្ដើមនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ នេះត្រូវបានគេនាំយកមកជាសំខាន់ដោយមានរយៈពេលអូសបន្លាយនៃការគ្រប់គ្រងយោធានិងឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពចម្រុះជនជាតិភាគតិចនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ មនុស្សជាច្រើនបានតាំងទីលំនៅនៅអឺរ៉ុប ជាពិសេសនៅចក្រភពអង់គ្លេស។
បន្ទាប់ពី ឯករាជ្យរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (1948-1962) មនុស្សជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមផ្លាស់ទៅចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ សហរដ្ឋអាមេរិក ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ចិនដីគោក ហុងកុង តៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា ជប៉ុន និងកម្ពុជា ដែលខ្មែរយើងស្គាល់ថាជាជនជាតិកូឡា ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា
វប្បធម៌ដុងសឺន
ប្រជាជនដុងសឺន មានជំនាញក្នុងការដាំដុះស្រូវ រក្សាក្របី និង ជ្រូក នេសាទ និងជិះទូកតាម ទូកជីក វែង។ ពួកគេ​ក៏​ជា​អ្នក​វាយ​សំរឹទ្ធ​ដ៏ប៉ិនប្រសប់ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ដោយ ​ស្គរដុងសឺន ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​វៀតណាម​ភាគ​ខាង​ជើង និង ​ខាង​ត្បូង ។
អក្សរព្រាហ្មី
អក្សរព្រាហ្មី គឺជាប្រព័ន្ធសរសេរអក្សរដ៏ចំណាស់បំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ហើយវាត្រូវបានត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលសតវត្សទី៣ មុនគ.ស។ អក្សរនេះត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសរសេរភាសាផ្សេងៗ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​បុរាណ រួម​មាន​សំស្រ្កឹត ប្រាគ្រីត និង​បាលី។ អក្សរព្រាហ្មីមានសំណុំនៃនិមិត្តសញ្ញា ដែលនីមួយៗតំណាងឱ្យព្យាង្គ ឬសំឡេងនៃព្យញ្ជនៈ។ និមិត្តសញ្ញាទាំងនេះត្រូវបានរៀបចំសរសេរចេញពីឆ្វេងទៅស្តាំ ដោយគ្មានចន្លោះរវាងពាក្យ។ ជាយូរៗទៅ អក្សរនេះបានវិវត្តទៅជាអក្សរតាមតំបន់ផ្សេងៗ ដូចជាអក្សរទេវនាគរី ដែលប្រើសម្រាប់សរសេរសំស្រ្កឹត និងព្រហ្មញ្ញសាសនាជាដើម។អក្សរនេះគេលែងប្រើទៀតហើយ ប៉ុន្តែអក្សរមួយនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបុព្វបុរសដ៏សំខាន់នៃប្រព័ន្ធសរសេរជាច្រើនដែលប្រើនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍សព្វថ្ងៃនេះ។ កេរដំណែលរបស់វាអាចត្រូវបានគេមើលឃើញនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ជាច្រើនដែលបានវិវត្តន៍ពីវា ក៏ដូចជានៅក្នុងអក្សរសាស្ត្រ និងប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបនៃឧបទ្វីបនេះ។ រូបភាពតូច|សិលាចារឹកសសរព្រាហ្មីនៅសរៈណាថ
ហៃណាន
ហៃណាន ឬ ហាយណាន ( ភាសាចិន:海南) គឺជាខេត្តតូចបំផុត និងភាគខាងត្បូងបំផុតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលមានកោះជាច្រើននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ កោះហៃណាន គឺជាកោះធំជាងគេ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសចិន បង្កើតបានភាគច្រើន (៩៧%) នៃខេត្ត។ ឈ្មោះនេះមានន័យថា "ភាគខាងត្បូងនៃសមុទ្រ" ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទីតាំងរបស់កោះនេះ ភាគខាងត្បូងនៃច្រកសមុទ្រឆុងចូវ ដែលបំបែកវាពី ឧបទ្វីបលីចូវ និងចិនដីគោក។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដី ៣៣ ៩២០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលកោះហៃណានមាន៣២ ៩០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយនៅសល់គឺកោះជាង២០០ ដែលនៅរាយប៉ាយពាសពេញ ប្រជុំកោះ ចំនួនបីគឺ ចុងសាស, សុីសាស និង ណានសា ។ វាជាផ្នែកមួយនៃខេត្តក្វាងទុង ពីឆ្នាំ ១៩៥០ – ៨៨ បន្ទាប់មកវាត្រូវបានបង្កើតជាខេត្តរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវបានចាត់តាំងជា តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដោយ តេង ស៊ាវពីង ដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធី កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន ។
មានទីក្រុងធំៗចំនួនដប់ និង ស្រុក ចំនួនដប់នៅក្នុងខេត្តហៃណាន។ រាជធានីនៃខេត្តគឺ Haikou នៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងនៃកោះ Hainan ខណៈដែល Sanya គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ល្បីមួយនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតគឺ Wenchang, Sansha, Qionghai, Wanning, Wuzhishan, Dongfang និង Danzhou ។
ស្រីសុរិយោទ័យ
ស្រីសុរិយោទ័យ (អង់គ្លេស: Srei Soriyoatey) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០០-១៤៧៦) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៤៦៨-១៤៧៦) ព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្រទី៣ របស់ ពញ្ញាយ៉ាត ទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិលើកទី២ក្នុងឆ្នាំជូត ចត្វាស័ក ព.សករាជ ២០១២ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៤៦៨ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១៣៩១ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីសុរិយោទ័យ" និងបានឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះជេស្ឋា (បង) របស់ខ្លួនគឺ ព្រះស្រីរាជា ដោយការធ្វើរាជប្រហារ ក្នុងឆ្នាំ ១៤៦១ នៃគ.សករាជ និង បានកាត់យកទឹកដីភាគឦសាន និង ភាគខាងកើតប្រទេស តាមបណ្ដោយដង ទន្លេមេគង្គ ។
ហៃណាន
យោងតាម ការទាមទារទឹកដី របស់ប្រទេសចិន ដែនដីចម្រូងចម្រាសជាច្រើននៅក្នុង សមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមទាំង កោះស្ព្រាតលី ( ណានសា ) និង កោះប៉ារ៉ាសែល ( ស៊ីសា ) ត្រូវបានគ្រប់គ្រងក្រោមទីក្រុងសានសានៃខេត្តនេះ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា កោះ​ជា​ច្រើន​នៃ​កោះ​ទាំង​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ទាមទារ​និង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ​ដូច​ជា ​ហ្វីលីពីន និង ​វៀតណាម ។
ស្រីសុរិយោទ័យ
សង្គ្រាមពូ និង ក្មួយ
Uncle and nephew war
ក្រោយពេល ព្រះស្រីសុរិយោទ័យ ត្រួតត្រា ទឹកដីភាគឦសាន និង ភាគខាងកើតប្រទេស ទ្រង់បានបន្តពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ទៅភាគខាងលិច ដោយលើកទ័ពច្បាំងនិងក្មួយរបស់ខ្លួនគឺ "ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់" ដែលជាបុត្ររបស់ ព្រះស្រីរាជា ដែលមានព្រះជន្មក្មេងវ័យផងដែរនោះ បណ្ដារស្រុកភាគខាងលិច ទន្លេមេគង្គ ត្រូវបានដណ្ដើមកាន់កាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ស្រុកអាសន្ទុក (បច្ចុប្បន្ន: កំពង់ធំ) ព្រះវិហារ និង ស្រុកមហានគរ (បច្ចុប្បន្ន: សៀមរាប) ផងដែរ ។ ដូចនេះ ស្រីសុរិយោទ័យ បានគ្រប់គ្រងតំបន់ខាងជើងដូចជា ភាគខាងលិចចាប់ពី មហានគរ ព្រះវិហារ ដល់ ម្លូព្រៃ ទល់និង ព្រំប្រទល់ឡាវ ភាគឦសាន ចាប់ពីក្រចេះ ដល់ រតនៈគិរី ខាងត្បូងឈៀងខាងកើត ចាប់ពី ទួលបាសាន (បច្ចុប្បន្ន កំពង់ចាម) ចុះមក ព្រៃវែង រោងដំរី ព្រៃនគរ ដល់ លង់ហោរ ឡើងទៅលើដល់ កំពង់ស្រកាត្រី ទល់និង ព្រំប្រទល់ ចាម្ប៉ា ។ ដោយ ពញ្ញាអង្គ មានគំនុំ និង ព្រះបិតុលារបស់ខ្លួន ស្រីសុរិយោទ័យ ជាខ្លាំងទ្រង់បាន ផ្ញើសារលិខិត ទៅស្ដេចសៀមនាម "តិលោករាជ" ឱ្យទំនុកបំរុងកងទ័ពដើម្បីធ្វើសង្គ្រាម និង ស្រីសុរិយោទ័យ ហើយទ្រង់បានសន្យា និង ស្ដេចសៀមថា និងកាត់ទឹកដី នៃបណ្ដារស្រុកភាគខាងលិច ដែលបិតាទ្រង់ ស្រីរាជា ធ្លាប់បានច្បាំងឈ្នះយកពីមុននោះ និងព្រមកាត់ប្រគល់ទៅឱ្យស្ដេចសៀមវិញ ដែលសង្គ្រាមរវាងពូ និង ក្មួយនេះ បានផ្ទុះឡើងចាប់ពីឆ្នាំ ១៤៦៩ នៃគ.សករាជ រហូតដល់ ស្រីសុរិយោទ័យ ចូលព្រះទីវង្គត់ ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧៦ នៃគ.សករាជ ។
ព្រឹត្តិការណ៍សង្គ្រាមរវាង អណ្ណាម និង ចាម្ប៉ា
War events between Annam and Champa
ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧១ នៃគ.សករាជ ស្ដេចចាម នាម "ប៉ោធុន" បានលើកទ័ព ចាម្ប៉ា ១០០,០០០ (១សែននាក់) ទៅវាយអណ្ណាម យកបានស្រុក២ មកគ្រប់គ្រងបានរយៈពេលតែ១ឆ្នាំ ស្ដេចអណ្ណាម នាម "លីតាញ់តុង" (Lê Thánh Tông) ក៏លើកទ័ព ៣០០,០០០ (៣សែននាក់) ចែកចេញជា ៣ច្រក វាយបកត្រឡប់មកវិញ ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧២ នៃគ.សករាជ ស្ដេចចាម មានការភិតភ័យជាខ្លាំង ក៏បញ្ជូនតំណាងបេសកជន មកសុំជំនួយទ័ពខ្មែរពី ស្រីសុរិយោទ័យ ដោយកម្ពុជាពេលនេះ កំពុងមានចម្បាំងក្មុងស្រុកផងដែរនោះ ទើបទ្រង់មិនបញ្ជូនទ័ពជំនួយ ទៅជួយស្ដេចចាម្ប៉ា នោះទេ នៅទីបំផុត ពួក អណ្ណាម បានវាយយកទឹកដីចាម្ប៉ាបានទាំងស្រុង ។ ចាម្ប៉ា ដែលជាប្រទេសទ្រនាប់ ដែលជារបងការពារ នូវឥទ្ធិពលរបស់អណ្ណាម ក្នុងការពង្រីកទឹកដីចុះមកផ្នែកខាងក្រោម មកលើភូមិសាស្ត្រានយោបាយកម្ពុជា ត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារ ការមិនអើពើពីព្រះរាជាខ្មែរ ដោយមិនខ្វាយខ្វល់ពី សុវត្ថិភាពជាតិនៅថ្ងៃអនគត បានធ្វើឱ្យទឹកដីចាម្ប៉ា រលាយចាប់ពីពេលនោះមក ដោយគ្មានថ្ងៃអាចស្ដារមកវិញបាន ហើយក៏ជាពេលដែលកម្ពុជាត្រូវបាត់បង់ទឹកដីជាបន្តបន្ទាប់ទៅពួកអណ្ណាម រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
ចម្បាំងបីកងទ័ព
Battle of the three armies
ចម្បាំងបីកងទ័ព រវាង ស្រីសុរិយោទ័យ, ធម្មរាជាទី២ និង ពញ្ញាអង្គ ដែលជាបុត្រ ស្រីរាជា បានអូសបន្លាយអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដោយ ពញ្ញាអង្គ មិនអាចកំចាត់ ព្រះបិតុលារបស់ខ្លួនបាន ទ្រង់បានយល់ព្រមធ្វើជាបុត្រធម៌ស្ដេចសៀម និង ព្រមបង្រួបទឹកដីដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងនោះ រួមជាផែនដីតែមួយ ជាមួយនិងស្ដេចសៀម បើសិនជាស្ដេចសៀមអាចកំចាត់ ព្រះបិតុលាទាំងពីរបាន ។ ពេលនោះ ស្ដេចសៀម ទ្រង់អំណរណាស់ដោយលើកទ័ពជើងទឹក ២០,០០០ (២មុឺននាក់) ជាមួយទូកចម្បាំង ៣០០ គ្រឿង ចូលវាយ ធម្មរាជាទី២ នៅ ស្រុកពាម កម្ពុជាក្រោម និង លើកទ័ព ២០០,០០០ (២សែននាក់) មកបោះជុំរំនៅ កំពង់ឆ្នាំង និង លើកទ័ពមួយចំនួនទៅវាយ ស្រីសុរិយោទ័យ នៅស្រុកកំពង់សៀម (បច្ចុប្បន្ន:កំពង់ចាម) ហើយ ធម្មរាជាទី២ បានចេញទ័ពពីសំរោងទង (បច្ចុប្បន្ន: កំពង់ស្ពឺ) ទៅវាយ ស្ដេចសៀម និង ពញ្ញាអង្គវិញ នៅកំពង់ឆ្នាំង ហើយឱ្យទ័ពបោះជុំរំនៅ ឧដុង្គ ចាំការពារក្រុងចតុមុខ កងទ័ពទាំងបីភាគី បានច្បាំងគ្នា ពីឆ្នាំ ១៤៧០ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៤៧៥ នៃគ.សករាជ ទើបបញ្ឈប់ចម្បាំង និង បើកកិច្ចចរចារគ្នាជាត្រីភាគី ដោយរៀបចំដោយស្ដេចសៀម ។ ស្ដេចសៀម បានចាត់តំណាង បេសកជន ឱ្យអញ្ជើញ ធម្មរាជាទី២ និង ស្រីសុរិយោទ័យ ទៅចរចារបញ្ចប់ជម្លោះ ជាមួយនិង ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់ ដោយយកតំបន់ក្បែរឧដុង្គ ជាតំបន់កណ្ដាល នៃកិច្ចចរចារ នៅក្នុងកិច្ចចរចារនេះ ស្ដេចសៀមបានប្រើល្បិច ដោយបន្ថែមនៅសំបុត្រសម្ងាត់មួយទៀតទៅកាន់ស្ដេចទាំងពីរ ដោយមានពំនោលថា ខ្លួននិងជួយភាគីម្ខាងឱ្យឈ្នះភាគីម្ខាងទៀត មានន័យថា ស្ដេចសៀមអាចនិងជួយ ធម្មរាជាទី២ កំចាត់ ស្រីសុរិយោទ័យ ឬ អាចនិងជួយ ស្រីសុរិយោទ័យ កំចាត់ ធម្មរាជាទី២ វិញ ។ ក្នុងពេលចរចារ បានមកដល់ ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧៥ នៃគ.សករាជ ភាគី ធម្មរាជាទី២ ទ្រង់មិនបានយាងទៅដោយផ្ទាល់នោះទេ ទ្រង់បានចាត់ ព្រះរាជអាមាត្យ ជាតំណាងព្រះមហាក្សត្រ ក្នុងការចរចារ រីឯ ស្រីសុរិយោទ័យ ដែលចាញ់ល្បិចស្ដេចសៀម តាមសំបុត្រនោះ បានយាងទៅដោយផ្ទាល់ ទៅចូលរួមក្នុងការចរចារនោះ ហើយក្រោយមក ទ័ពសៀមក៏ឡោមព័ទ្ធ ស្រីសុរិយោទ័យ ជាប់នៅក្នុងជុំរំ រួចបង្ខាំងព្រះអង្គយកទៅស្រុកសៀម ចំណែកឯមន្ត្រីនិងកងទ័ព របស់ ស្រីសុរិយោទ័យ បានបាត់បង់អ្នកដឹកនាំ ក៏ប្រមូលបក្សពួកខ្លួន ចុះចូល និង ធម្មរាជាទី២ ក្រោយមក ស្រីសុរិយោទ័យ ដែលត្រូវបានស្ដេចសៀមយកទៅបង្ខាំង ទ្រង់ឈឺព្រះទ័យយ៉ាងខ្លាំង ក៏មិនសូវសោយបាយទឹក ហើយក៏ធ្លាក់ខ្លួន ប្រឈួនឈឺជាទម្ងន់ រហូតដល់ សោយព្រះទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១៤៧៦ នៃគ.សករាជ ។ ក្រុមមន្ត្រីយល់ឃើញថា ព្រធម្មរាជាទី២ មិនមានមាតា ជាជនជាតិសៀមផងដែរនោះ ក៏លើកទ្រង់ឱ្យឡើងសោយរាជសម្បត្តិជាលើកទី២ នៅទួលបាសាន ចំណែកឯស្ដេចសៀម ក៏ដកទ័ពត្រឡប់ទៅវិញផងដែរ ហើយព្រះធម្មរាទី២ បានយល់ព្រម ចំនុះឱ្យនគរសៀម ដើម្បីរក្សាតុល្យភាពអំណាចរបស់ព្រះអង្គ ដោយសុខចិត្តថ្វាយសួយសារអាករទៅឱ្យស្ដេចសៀមចាប់ពីពេលនោះមក ។
ចំណារពន្យល់
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។
ឃុំត្រពាំងស្តៅ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
Data compression
k
នៅក្នុងបរិបទនៃ ការបញ្ជូនទិន្នន័យ វាត្រូវបានគេហៅថាកូដប្រភព៖ ការអ៊ិនកូដត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រភពនៃទិន្នន័យ មុនពេលដែលវាត្រូវបានរក្សាទុក ឬបញ្ជូន។ ការសរសេរកូដប្រភពមិនគួរត្រូវបានច្រឡំជាមួយ ការសរសេរកូដឆានែល សម្រាប់ការរកឃើញកំហុស និងការកែតម្រូវឬ ការសរសេរកូដបន្ទាត់ មធ្យោបាយសម្រាប់ការគូសផែនទីទិន្នន័យនៅលើសញ្ញា។
ការបង្ហាប់មានប្រយោជន៍ព្រោះវាកាត់បន្ថយធនធានដែលត្រូវការដើម្បីរក្សាទុក និងបញ្ជូនទិន្នន័យ។
រាជវង្សតោនងុ
រាជវង្សតោនងុ ( ភូមា : တောင်ငူမင်းဆက်) និងត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា រាជវង្សតុងហ្គោ ដែលបានស្តារឡើងវិញ គឺជារាជវង្សដែលកំពុងគ្រប់គ្រង ប្រទេសភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 16 ដល់ឆ្នាំ 1752 ។ ស្តេចដំបូងរបស់វា Tabinshwehti និង បឹយីនណោន បានទទួលជោគជ័យក្នុងការបង្រួបបង្រួមទឹកដីនៃ អាណាចក្រកូបោន ជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1287 នៅក្នុងការដាក់បញ្ចូល រដ្ឋសានជាលើកដំបូង។ នៅកំពូលរបស់ខ្លួនអាណាចក្រតោនងុជាចក្រភពធំជាងគេបំផុតនិងខ្លាំងបំផុតផងដែរជាផ្នែកមួយនៃចក្រភពបំផុតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅក្នុងការបន្ថែមទៅលើការរួមបញ្ចូលទាំង រដ្ឋសានរបស់ប្រទេសចិន សៀម និង ឡានសាង។ ប៉ុន្តែ​អាណាចក្រ​ធំ​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​បាន​ដួលរលំ​ក្នុង​រយៈពេល ១៨ ឆ្នាំ​ក្រោយ​មរណភាព​របស់​ព្រះបាទ​បាយ័ន​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៥៨១។
ការចាប់ដើមក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៤៨០ អវៈបានប្រឈមមុខនិងការបះបោរផ្ទៃក្នុងឥតឈប់ឈរនិងការវាប្រហាវពីខាងក្រៅពីបណ្ដារដ្ឋឝាន និងបានចាប់ផ្ដើមបែកខ្ញែក។ នៅឆ្នាំ១៥១០ តោនងុ បានតាំងនៅជ្រុងអាគ្នេយ៍ដ៏សែនឆ្ងាយពីនគរអវៈ ក៏បានប្រកាសឯករាជ្យ។ នៅពេលនោះ សម្ពន្ធរដ្ឋនៃរដ្ឋឝានក៏សញ្ជ័យបានអវៈនៅឆ្នាំ១៥២៧ ពួកភូមាជាច្រើនបានរត់គេចទៅភាគអាគ្នេយ៍ទៅកាន់តោនងុ នគរតែមួយគត់ដែលនៅសល់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ភូមា និង មួយដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយនគរសត្រូវធំៗ។
តោនងុ បានដឹកនាំដោយស្ដេចដ៏មានមហិច្ឆតារបស់ខ្លួន ព្រះបាទដឹប៊ីនឝ្វេធី និង មេទ.រង ព្រះបឹយីនណោន នឹងបានបន្តដើម្បីបង្រួបបង្រួមនគរតូចតាចដែលធ្លាប់មានចាប់តាំងពីការធ្លាក់នៃអធិរាជាណាចក្របាកាន និងបានបង្កើតឡើងអធិរាជាណាចក្រធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដំបូង នគរនេះចាប់ឡើងដៃបានវាយកម្ចាត់នគរហង្សាវត្តីដែលមានឥទ្ធិពលជាងគេក្នុងសង្គ្រាមតោនងុ-ហង្សាវត្តី (១៥៣៥-១៥៤១)។ ព្រះម្ចាស់ដឹប៊ីនឝ្វេធីបានរើរាជធានីទៅកានបាគូដែលបានកាន់កាប់ថ្មីនៅឆ្នាំ១៥៣៩។ តោនងុបានពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួនរហូតដល់បាកាននៅឆ្នាំ១៥៤៤ ប៉ុន្តែបានបរាជ័យដើម្បីសញ្ជ័យអារ៉ាកាននៅឆ្នាំ១៥៤៦-១៥៤៧ និង សៀមនៅឆ្នាំ១៥៤៨។ អ្នកស្នងរាជ្យបន្តព្រះម្ចាស់ដឹប៊ីនឝ្វេធី ព្រះបឹយីនណោនបានបន្តគោលនយោបាយនៃការវាតទី ដែលសញ្ជ័យអវៈនៅឆ្នាំ១៥៥៥ ពួករដ្ឋឝានជិតៗ (១៥៥៧), ស្រែលាន (១៥៥៨), មណិបុរៈ (១៥៦០), ពួករដ្ឋឝានឆ្ងាយ/ឆ្លងកាត់សាល្វឹង (១៥៦២-១៥៦៣), សៀម (១៥៦៤ ១៥៦៩), និង លានជាង (១៥៧៤) និងយកបានជាច្រើននូវអាស៊ីអាគ្នេយ៍ភាគខាងលិចនិងកណ្ដាលឱ្យស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គ។
ព្រះបឹយីនណោនបានដាក់ជំនួសនូវប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលបន្តយូរមកដែលបានកាត់បន្ថយអំណាចនៃពួកមេកន្ទ្រាញឝានតពូជ និងបាននាំយកទំនៀមទម្លាប់ឝានជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយធម្មនិយមដែនដីទំនាប។ ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គមិនអាចដាក់របត់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលដែលមានប្រសិទ្ធិភាពមួយគ្រប់ទីកន្លែងទេក្នុងអធិរាជាណាចក្រដែលនៅចោលឆ្ងាយព្រះអង្គណាស់។ អធិរាជាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គគឺជាការប្រមូលផ្ដុំធូររលុងនៃបណ្ដាអតីតនគរអធិបតេយ្យ ដែលព្រះមហាក្សត្ររបស់នគរទាំងនោះមានស្វាមីភក្ដិនឹងព្រះអង្គជាចក្កវត្តិ (စကြဝတေးမင်း, [sɛʔtɕà wədé mɪ́ɴ]; អ្នកគ្រងចក្រវាល), មិនមែននគរតោនងុទេ។
អធិរាជាណាចក្រលាតសន្ធឹងបានបែកខ្ញែកយ៉ាងលឿនបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបឹយីនណោននៅឆ្នាំ១៥៨១។ សៀមបានបែកចេញនៅឆ្នាំ១៥៨៤ និង បានបន្តសង្គ្រាមជាមួយភូមារហូតដល់ឆ្នាំ១៦០៥។ នៅឆ្នាំ១៥៩៣ នគរនេះបានបាត់សិទ្ធិជាម្ចាស់របស់ខ្លួននៅសៀម លានជាង និង មណិបុរៈ។ នៅឆ្នាំ១៥៩៧ តំបន់ផ្ទៃក្នុងទាំងអស់ រួមមានទីក្រុងតោនងុ ទីកំណើតដំបូងនៃរាជវង្សនេះ បានបះបោរឡើង។ នៅឆ្នាំ១៥៩៩ កងកម្លាំងអារ៉ាកានបានជួយដោយពួកទាហានស៊ីឈ្នួលរបស់ព័រទុយហ្គាល់ និងមានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយកងកម្លាំងតោនងុបះបោរ ដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញបាគូ។ ប្រទេសនេះបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងចលាចល ជាមួយនិងតំបន់នីមួយៗអះអាងជាស្ដេច។ ទាហានស៊ីឈ្នួលព័រទុយហ្គាល់ភ្វីលីពី-ហ្សិ-ប៊្រីធ-អ៊ី-នីគ័រចេបានបះបោរយ៉ាងរហ័សប្រឆាំងនឹងពួកលោកម្ចាស់របស់អារ៉ាកានរបស់គាត់ និងបានបង្កើតការគ្រប់គ្រងរបស់ព័រទុយហ្គាល់នៅពីក្រោយខ្នងដោយហ្គូអឹនៅតឹញីននៅឆ្នាំ១៦០៣។
២,០០០រៀល(ឆ្នាំ២០១៣)
2,000រៀល
=មើលផងដែរ=
សឡាយតនសំយុត្ត
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ
វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍នៃមីយ៉ាន់ម៉ា
វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍មីយ៉ាន់ម៉ា ( မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား  ជាអក្សរកាត់ MRTV ) ដែលពីមុនជា សេវាផ្សាយរបស់ភូមា ( BBS ) គឺជាមេនៃ សេវាជាតិរបស់វិទ្យុមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ និង ប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ MRTV ។ ប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍កំពុងចាក់ផ្សាយពីមជ្ឈមណ្ឌលផ្សាយរបស់ខ្លួននៅទីក្រុង កាម៉ាយុត ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន ។ ឥឡូវនេះសេវាវិទ្យុកំពុងផ្សាយជាចម្បងពី ទីក្រុងណៃពិដោរ។
​ស្រុក​ផ្សារ​ថ្មី(ខេត្តលង់ហោរ)
=រដ្ឋបាល=
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
ស្រុក​អង្គុលី(ខេត្តលង់ហោរ)
=រដ្ឋបាល= ($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
១.វត្តបូព៌ាម្រឹគកប្បព្រឹក្ស (សង់ច្រវាចាស់)
២.វត្តសាលវនឧទ្យាន (ព្រែកឈូក)
៣.វត្តអម្ពវ័នមុនី (ស្វាយ)
៥.វត្តបទុមបុប្ផាសារាវន្តវង្ស (សង់ច្រវាថ្មី)
៦.វត្តសេរីដួនល្អ (ដួនល្អ)
៧.វត្តប្រជុំពលមង្គលបុរី (ទ្រនំសេក)
៨.វត្តកំពង់រាជបុប្ផា (អង្គុលីថ្មី)
៩.វត្តអង្គុលីរាជាសេរីឧត្តម (អង្គុលីចាស់)
១០.វត្តសែនសេរីសត្ថា (តាសែន)
១១.វត្តមង្គលបូរី (ព្រែកគោល)
១២.វត្តសេរីមង្គល (តាឆាយ)
១៣.វត្តសង្ឃមង្គល (កំពង់រលេម)
សូមបញ្ជាក់ថា ពាក្យនៅក្នុងវង់ក្រចក (….) គឺ ឈ្មោះវត្តដែលគេនិយមហៅ ចំណែកក្រៅវង់ក្រចកគឺនាម បញ្ញតិរបស់វត្ត
=មើលផងដែរ=
ប៉ែន នុត
សម្តេច ប៉ែន នុត (១ មេសា ១៩០៦ – ៨ ឧសភា ១៩៨៥) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរម្នាក់។ សម្តេចបានចូលបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីដំបូងនៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ហើយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីម្តងទៀតខណៈពេលកម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំង (១៩៥៣)។ នៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម គាត់បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបាន ៤ អាណត្តិថែមទៀត (១៩៥៤–១៩៥៥, ១៩៥៨, ១៩៦១, ១៩៦៨–១៩៦៩)។
បន្ទាប់ពីសីហនុត្រូវលន់ នល់ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០, សម្តេចប៉ែន នុតក៏បានរត់ទៅជ្រកកោនជាមួយសីហនុហើយបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មីដែលមានឈ្មោះថារាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា។ ក្រោយពីខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥, លោកប៉ែន នុតក៏បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាជាលើកចុងក្រោយ ប៉ុន្តែមិនមានអំណាចឥទ្ធិពលអ្វីឡើយ។ ប៉ែន នុតត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមដកចេញពីតំណែងនៅដើមឆ្នាំ១៩៧៦ ដោយមានលោកខៀវ សំផនឡើងកាន់តំណែងជំនួសបន្ត។ ដូច្នេះហើយ សម្តេចក៏ធ្វើចំណាកស្រុកទៅរស់នៅឯប្រទេសបារាំង។
សម្តេចប៉ែន នុតបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាសរុបបាន ៧ អាណត្តិដាច់ៗពីគ្នា (រយៈពេល ៥ឆ្នាំ និង ២២២ថ្ងៃ) ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីដែលកាន់តំណែងបានយូរជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាបន្ទាប់ពីសម្តេចហ៊ុន សែន។
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជាតិនិយមកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយម
ស្រុក​កំពង់​រលីង(ខេត្តលង់ហោរ)
ស្រុកកំពង់រលីង ជាស្រុកជាប់ដានប្រវត្តិសាស្ត្រ កំពប់តែអុង ដែលជាកំពង់ទឹកឆេះក្បាសអស់
=រដ្ឋបាល= ($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
សង្គ្រាមទ្រិញ-ង្វៀន
សង្គ្រាមស៊ីវិលត្រកូលទ្រិញ-ង្វៀន ( Trịnh-Nguyễn phân tranh  ; ចិន : 鄭阮紛爭) គឺជាសង្រ្គាមស៊ីវិលដ៏យូរអង្វែងមួយក្នុងសតវត្សទី១៧ ដែលបានកើតឡើងរវាងគ្រួសារដែលកំពុងកាន់អំណាចទាំងពីរនៅវៀតណាម ម្ចាស់ទ្រិញ នៃ ដាំងង៉យ និង ចៅហ្វាយនាយង្វៀន នៃ ដាំងទ្រឿង ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន។  សង្រ្គាមបាននាំឱ្យមានភាពជាប់គាំងយូរអង្វែង និងសន្តិភាពមួយសតវត្ស មុនពេលជម្លោះកើតឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៧៧៤ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការលេចចេញនៃកងកម្លាំងតៃសឺន តាមព្រះអង្គម្ចាស់ទ្រិញ នៅពេលនោះ ព្រះអង្គម្ចាស់ង្វៀន បានដួលរលំនៅទីក្រុងព្រៃនគរក្នុងឆ្នាំ១៧៧៧ ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបែងចែកប្រទេសវៀតណាម ទន្លេសាញ់ ត្រូវបានគេប្រើជាព្រំដែនជាក់ស្តែងរវាងរបបពីរគឺ ដាំងង៉យ និង ដាំងទ្រឿង ក្នុងសម័យសន្តិភាព។
ក្អែក​ពាំ​ផ្លែ​ល្វា​រាយ​គ្រប់​ស្រុក
ក្អែក៖ តំណាង​ឱ្យ​លទ្ធិដឹកនាំ របប​គ្រប់គ្រង មនោគមវិជ្ជា ឬ និន្នាការ​នយោបាយ។
ក្អែកខ្មៅ៖ តំណាង​ឱ្យ​ពួក​អ្នក​ប្រកាន់​និន្នាការ​នយោបាយ​(ឆ្វេង)​សាធារណ​រដ្ឋ​ប្រជា​មានិត​សង្គម​និយម ឬ គេ​ហៅ​ថា​(កុម្មុយនិស្ត)​ដោយ​ផ្អែក​លើ​កម្លាំង​បដិវត្តន៍​របស់​ពួក​វណ្ណ​អធន​ជា​មូលដ្ឋាន។ ពួកគេជា​ប្រជាជន​ក្រីក្រ​តោក​យ៉ាក​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ត្រកូល​ក្រខ្សត់ ដូច​ពួក​កម្មករ​លី​សែង​កសិករ​គ្មាន​ដីធ្លី ឬ ពួក​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល​បម្រើ​តាម​គេហដ្ឋាន និង ពួកចោរ​ព្រៃ​ដើរ​លួច​ប្លន់​គោ ក្របី របស់​ប្រជាជន​រស់​នៅ​តាម​ជនបទ​ខ្វះ​ការ​រៀន​សូត្រ​មាន​កម្រិត​យល់​ដឹង​ទាប​ជា​ទី​បំផុត។
ពាំ​ផ្លែ​ល្វា៖ ផ្លែ​ល្វា​ជា​ផ្លែ​ឈើ​ម៉្យាង ដែល​មាន​សម្បក​ខាង​ក្រៅ​មាន​ពណ៌​ភ្លឺ​ស្អាត​ល្អ​គួរ​ឱ្យ​ជា​ទី​បា្រថ្នា​ចង់​បាន​ និង​គួរ​ឱ្យ​ជា​ទី​ពេញ​ចិត្ត​របស់​អ្នក​ផង​ទាំង​ពួង​គ្រប់ៗ​គ្នា។ ប៉ុន្តែ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​របស់​ផ្លែ​ឈើ​នេះ​វិញ​មាន​ភាព​ស្មោក​គ្រោក​ និង​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​សត្វ​មមុង​គួ​ឱ្យ​ខ្ពើម​រអើម​ពន់​ពេក។ យ៉ាង​ណាម៉ិញ​ទ្រឹស្តី របស់​ពួក​វណ្ណ​អធន​នៃ​របប​កុម្មុយនិស្ត​ល្អ​បាន​តែ​សម្បក​ក្រៅ បើ​ការ​អនុវត្តន៍​វិញ​វា​ស្អុយ​ជាង​លា​មក​ទៅ​ទៀត។ជា​ទ្រឹស្តី​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ផ្ទុយ​អំពី​ច្បាប់​ធម្មជាតិ​ដោយ​បង្ខំ​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ឱ្យ​ទៅ​ធ្វើ​ស្រែ​ចំការ លីសែង បែ​ជា​ប្រើ​ពួក​កម្មករ អ្នក​ស្រែ​ចំការ ឱ្យ​ធ្វើ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​(យក​ក្បាល​ធ្វើ​ជា​ជើង​ដៃ យក​ជើង​ដៃ​ធ្វើ​ជា​ក្បាល)។
រាយ​គ្រប់​​ស្រុក៖ ការ​ដើ​ឃោសនា​មហាជន​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​មនោគម​វិជ្ជា​របស់​ពួក​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​តាម​ជនបទ​ដាច់​ស្រយ៉ាល​ឱ្យ​ពួក​អ្នក​ស្រែ​ អ្នក​ចំការ និង​ពួក​ចោរ​ព្រៃ​រស់​នៅ​តាម​ជាយដែន។ សូម្បី នៅ​តាម​ទីប្រជុំជន ខេត្រ ក្រុង​វិញ​ក៏​ពួក​កុម្មុយនិស្ត​ដើរ​ផ្សព្វផ្សាយ​មនោគមវិជ្ជា​របស់​គេ​ដល់​ពួក​កម្មករ​រោង​ចក្រ កម្មករ​លី​សែងតាម​កំពង់ផែ ឬ តាម​ទីដ្ឋាន​សំណង់​ឯកជន ឬ សំណង់​រដ្ឋ​(រាយ​គ្រប់ស្រុក)៕ គឺ​ជា​ទ្រស្តី​សម្រាប់​បោក​បញ្ឆោត បាន​តែ​ចំពោះ​តែ​អ្នក​មិន​ចេះ​អក្សរ អ្នក​ក្រខ្សត់ អ្នក​អត់​ប្រាជ្ញា អ្នក​ខកចិត្ត​និង​អស់​សង្ឃឹម​ដោយ​សារ​អំពើ​ពុករលួយ និង​អយុត្តិធម៌​សង្គម​(=អំពើ​ថោក​ទាប) របស់​ពួកស្តេច ឫ ពួក​សាធារណ​រដ្ឋ​សេរី។
ឃុំត្រស់
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មានភូមិ៖
ក្អែក​ពាំ​ផ្លែ​ល្វា​រាយ​គ្រប់​ស្រុក
អ្នក​ផង​ឃើញ​ហើយ​ខំរើស​ទុក៖ អ្នក​ផង​ទាំង​ឡាយ​មិន​ដែល​ស្គាល់ និង​មិន​ដែល​ឃើញ​ របប​វណ្ណ​អធន របស់ពួកកុម្មុយនិស្ត​ថា​វា​យ៉ាង​ម៉េច​នោះ។ ក៏​នឹក​ស្មាន​ថា​ជា​របប​ដែល​មាន​គតិ​យុត្តិ​ធម៌​ល្អ​បរិសុទ្ធ​ត្រឹម​ត្រូវ​អាច​ជួយ​សង្គម​ឱ្យ​មាន​សមភាព​ភាតរភាព និង​វឌ្ឍនភាព​សង្គម​ឱ្យ​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​សង្គម​ជឿន​លឿន​គ្មាន​អ្វី​ប្រៀប​ផ្ទឹម​បាន​ដូច​ពាក្យ​ស្លោក​របស់​ពួក​វា​ស្រែក​ថា​‹‹ជ័យ​យោ..ជ័យ​យោ..ជ័យ​យោ​មហា​លោត​ផ្លោះ​ មហា​អស្ចារ្យ​ជាង​សម័យ​មហា​នគរ››។ ទាំង​អស់​គ្នា​ស្រី ប្រុស ចាស់ ក្មេង អ្នក​កសិករ អ្នក​ស្រែ អ្នក​ចំការ ទាំង​កម្មករ​រោងចក្រ កម្មករ​លី​សែងសំណង់ ឬ កម្មករ​កំពង់ផែ និង​ទាំង​ពួក​ចោរ​ព្រៃ នាំគ្នា​ជួយ​គាំទ្រ​បម្រើ​បដិវត្តន៍​របស់​ពួក​វណ្ណ​អធន​អស់​ពី​កម្លាំង​កាយ​ កម្លាំង​ចិត្ត។
ឃុំត្រស់
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
២០,០០០រៀល(ឆ្នាំ២០០៨)
20,000រៀល
ក្រដាស់ប្រាក 5000រៀល មាន
=មើលផងដែរ=
ភិដែន
ការពិពណ៌នា
ភិដែន គឺជាពិធីជប់លៀងមួយប្រចាំឆ្នាំដែលមិនមានទម្លាប់ដែលមានកម្ពស់រហូតដល់ 1,8 ម៉ែត្រ។ វាលូតលាស់យ៉ាងខ្លាំងនៅលើដីដែលត្រូវបានរំខានហើយជារឿយៗក្លាយជាស្មៅ។ ស្លឹកត្រូវបានរៀបចំដោយផ្សំគ្នានិងមានរាងសំប៉ែតដោយមានខិត្តប័ណ្ណពី 3 ទៅ 5 រន្ធគូថពពុះស្លឹក។ ចំពុះមានស្លាបបន្តិច។
រុក្ខជាតិអាចផ្កានៅពេលណាមួយនៃឆ្នាំប៉ុន្តែនៅក្នុងតំបន់ក្តៅវា blooms ជាចម្បងនៅក្នុងរដូវក្តៅនិងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ ផ្កាត្រូវបានកើតឡើងនៅក្នុងក្បាលតូចនៅលើ peduncles វែងដែលទាក់ទងក្បាលមានកាំរស្មីពណ៌សចំនួនបួនឬប្រាំដែលមានព័ទ្ធជុំវិញដោយបំពង់ឌីលឿង។ ផ្លែឈើមានរាងកោងបន្តិចបង្អស់រន្ធខ្មៅរដិបរដុបដែលមានប្រវែងប្រហែល 1 សង់ទីម៉ែត្រដែលមានដើមទ្រូងពីរទៅបីយ៉ាងរឹងមាំ។ អញ្ចាញធ្មេញបង្កើតជាអង្កត់ផ្ចិតរាងស្វ៊ែរជុំវិញអង្កត់ផ្ចិតពី 1 ដល់ 2 សង់ទីម៉ែត្រ។ កន្សែងរុំព័ទ្ធទៅរោមឬសំលៀកបំពាក់ហើយអាចធ្វើឱ្យរបួសសាច់។ វាជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពនៃការបែងចែកគ្រាប់ពូជដោយសួនសត្វនៅពេលគ្រាប់ពូជត្រូវបានដឹកជញ្ជូនតាមសត្វ។ យន្តការនេះបានជួយឱ្យរុក្ខជាតិក្លាយជាស្មៅសណ្តែកនៅតំបន់ត្រូពិចនិងតំបន់ត្រូពិក។
ឈ្មោះធម្មតា
រុក្ខាជាតិនេះមានឈ្មោះទូទៅជាច្រើននៅតាមតំបន់និងភាសាផ្សេងៗរួមទាំង។: ស្រុកខ្មែរ គេហៅថា ដើម ភិដែន ដើម ពិស្លូ ដើម ចញ្ជឹះ ....
ការប្រើប្រាស់ប្រពៃណី
នៅក្នុងឱសថបុរាណខ្មែរគេព្យាបាលជំងឺមហារីថ្លើម ជំងឺត្រក់ទឹក។ ឱសិថបុរាណចិនរុក្ខជាតិនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឱសថបុរាណហៅថា xian feng ខ្ពស់ (ចិន: 咸豐草) ។ នៅក្នុងឱសថបុរាណ Bafumbira រុក្ខជាតិនេះត្រូវបានអនុវត្តលើមុខរបួសថ្មីមួយនិងត្រូវបានគេដឹងថាជាថ្នាំឱសថដែលគេហៅថា inyabalasanya [ត្រូវការអំណះអំណាង
ស្រុក​កំពង់តែ​អុង(ខេត្តលង់ហោរ)
=រដ្ឋបាល=
ភិដែន
គីមីសាស្ត្រ
សមាសធាតុជិតពីររយត្រូវបានញែកចេញពី B. pilosa ជាពិសេស polyacetylenes និង flavonoids ។ រោងចក្រនេះមានផ្ទុកសារជាតិកាហ្វេអ៊ីនណែននិង ethyl caffeate ដែលមានអាស៊ីត hydroxycinnamic ។.
ស្រុក​កំពង់តែ​អុង(ខេត្តលង់ហោរ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
ភិដែន
គីមីសាស្ត្រ
ការស្រង់ចេញនៃ B. pilosa ទប់ស្កាត់ការលូតលាស់នៃកោសិកាមហារីក Leukemia កោសិកា T-cell ជំទង់នៅដាច់តែឯងក្នុង vitro ។
ស្រុក​កំពង់តែ​អុង(ខេត្តលង់ហោរ)
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ភិដែន
សូម​មើល​ផង​ដែរ
* ថ្នាំជំជំនួស * រូបមន្តរុក្ខជាតិបុរាណចិន
Manchu Wok
Manchu Wok Inc. គឺជា កាណាដា អាហាររហ័ស សង្វាក់ភោជនីយដ្ឋាន ដែលមានឯកទេសខាង ម្ហូបចម្រុះ។ យីហោនេះដំណើរការ 57 ទីតាំងនៅទូទាំងខេត្តចំនួន 8 របស់កាណាដា និង 13 នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ខ្សែសង្វាក់នេះដំណើរការនៅក្នុងផ្សារទំនើប ព្រលានយន្តហោះ និងការដំឡើងយោធាអាមេរិកមួយចំនួន។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ កាណាដា ដែលមានមូលដ្ឋាន MTY Food Group ។
ពុទ្ធ​ទំនាយ​អំពី​​កុក​និ​ងខ្លា
ផ្គរលាន់ទិសបូព៌ាសូរសណ្តុក-អ្នកតាម្ចាស់ស្រុកឱបដៃយំ កំពឹសឡើងពងលើកំពូលភ្នំ-ក្អែកសសម្ងំក្នុងគុម្ពត្រែង ។
ពោធិព្រឹក្សរិលគល់ពុំចាក់ឫស-ពស់វែកត្រាំពិសគ្រប់កន្លែង ក្របីលាក់ខ្លួនពួនសម្រួចស្នែង-រាជហង្សហើរស្វែងកាច់សម្បុក ។
ស្វាក្រេះក្រញ៉ឹងប្រឹងហាត់គុន-លុះឃើញសេះលន់ទើបរត់ពួន កុកស-កវែងរែងអួតខ្លួន-ថាដឹងចំនួនត្រីក្នុងទឹក ។
កុកសាប់រកស៊ីដោយវាលត្រាញ់-ស្រស្រាក់ស្រស្រាញ់ពុំមានភ្លឹក កុកគ្រោងយោងខ្លួនដើរកាត់ទឹក-ចាប់ត្រីរាល់ព្រឹកគ្មានមេត្តា ។
ខ្លាញីរកស៊ីដោយសំសាន្ត-លាក់ប្រាណសម្ងំចាំសាសនា លុះឮផ្គរលាន់សប់ទិសា-ទើបខ្លាយាត្រាពីក្នុងព្រៃ ។
សត្វកុកនិងខ្លានៅដោយខ្លួន-មិនដែលជួបជួនគ្នាឡើយណី បើជួបកាលណាអស្ចារ្យក្រៃ-គ្រប់សាសន៍ដទៃភ័យមិនខាន ។
ត្បិតអ្នកទាំងពីរសឹងកោងកាច-អួតអាងអំណាចតែរៀងបា្រណ មាន​ឫទ្ធិចេស្តាពន់ប្រមាណ	-សឹងហៅក្លាហានឥតឧបមា ។
ឥឡូវសូមសួរអ្នកទាំងឡាយ-ចិត្តស្ម័គ្រមេត្រីចូលខាងណា តើចូលខាងកុកឬខាងខ្លា-	អ្នកមានបញ្ញាទើបថាត្រូវ ៕
កែវថតតេឡេ
កែវភ្នែក telephoto គឺជាប្រភេទនៃប្រព័ន្ធអុបទិកដែលមានចំណុចផ្តោតធំ ដែលប្រវែងរាងកាយនៃប្រព័ន្ធអុបទិកគឺតិចជាងប្រវែង focal របស់វា។ អចលន ទ្រព្យ នេះ ត្រូវ បាន ទទួល ក្នុង ចំណោម រឿង ផ្សេង ទៀត ដោយ ការ ផ្សំ គ្នា នៃ កញ្ចក់ ដែល បង្កើន របៀប ដែល ពន្លឺ អុបទិក ធ្វើ ដំណើរ ឆ្លង កាត់ រចនា សម្ព័ន្ធ រាង កាយ តូច ជាង នេះ ។ មុំ នៃ ទិដ្ឋភាព និង ផល ប៉ះ ពាល់ ផ្សេង ទៀត នៃ កញ្ចក់ ផ្តោត ធំ គឺ ដូច គ្នា សម្រាប់ កញ្ចក់ telephoto សម្រាប់ កញ្ចក់ ដូច គ្នា ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ ដូច គ្នា ។
រចនា សម្ព័ន្ធ
មិន ដូច ជា កញ្ចក់ telephoto ទេ ព្រោះ ប្រវែង focal នីមួយៗ ដែល ជា កញ្ចក់ សាមញ្ញ បង្កើត ឡើង ដោយ កញ្ចក់ តែ មួយ ។ ដើម្បី ផ្ដោត វត្ថុ នៅ ចម្ងាយ ដ៏ ធំ មួយ ចម្ងាយ រវាង កញ្ចក់ តែ មួយ និង យន្តហោះ ហ្វូល របស់ ម៉ាស៊ីន ថត (កន្លែង ដែល ខ្សែ ភាព យន្ត ឬ ឧបករណ៍ ស្ទង់ របស់ ម៉ាស៊ីន ថត) ត្រូវ តែ លៃ តម្រូវ ទៅ នឹង ចម្ងាយ ហ្វូកាល់ ។ ឧទាហរណ៍ សម្រាប់ ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ៥០០ មម ចម្ងាយ រវាង កញ្ចក់ និង យន្ដហោះ ហ្វូល មាន ទំហំ ៥០០ មម ។ ពេល ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន កើន ឡើង ប្រវែង រាងកាយ ក៏ តម្រូវ ឲ្យ កើន ឡើង ផង ដែរ ដូច្នេះ ការ ប្រើ កញ្ចក់ សាមញ្ញ បែប នេះ ក្លាយ ជា កម្រាស់ ។
ប៉ុន្តែ កញ្ចក់ សាមញ្ញ បែប នេះ មិន មែន ជា កញ្ចក់ ទូរគមនាគមន៍ ទេ មិន ថា ប្រវែង ហ្វូកាល់ មាន ទំហំ ធំ ប៉ុណ្ណា ទេ កញ្ចក់ ទាំង នេះ ត្រូវ បាន គេ ស្គាល់ ថា ជា កញ្ចក់ ហ្វូកាល់ វែង ។ ខណៈ ពេល ដែល នៅ ក្នុង កញ្ចក់ ធម្មតា យន្ត ហោះ ចម្បង គឺ នៅ ក្នុង រចនា សម្ព័ន្ធ នៅ ក្នុង កញ្ចក់ telephoto យន្ត ហោះ សំខាន់ គឺ នៅ ខាង ក្រៅ វា ។
កញ្ចក់ telephoto មាន កញ្ចក់ ខាង ក្រៅ ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ តូច បើ ប្រៀប ធៀប ទៅ នឹង កញ្ចក់ ធម្មតា ហើយ បន្ទាប់ មក កញ្ចក់ មួយ ផ្សេង ទៀត នៅ ជិត អេក្រង់ ឬ ឧបករណ៍ ចាប់ ដែល ពង្រីក កុង ពន្លឺ ដើម្បី វា ហាក់ ដូច ជា កុង បាន មក ពី កញ្ចក់ ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ ធំ ជាង នេះ ។ រចនា សម្ព័ន្ធ មូលដ្ឋាន នៃ កញ្ចក់ telephoto មាន កញ្ចក់ ខាង ក្រៅ វិជ្ជមាន ( កណ្តាល ) ដែល មាន ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ខ្លី ជាង ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ដែល មាន ប្រសិទ្ធិ ភាព នៃ ប្រព័ន្ធ ។ កញ្ចក់ទីពីរគឺជាកញ្ចក់អវិជ្ជមាន។
ផ្សារទំនើបសូរិយា
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពពីខាងក្រៅនៃផ្សារសូរិយា ផ្សារទំនើបសូរិយា ( ផ្សារទំនើបសូរិយា   Phsar Tumneub Sorĭyéa ) ជាផ្សារទំនើបមួយក្នុង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ។ វា​មាន​ជាន់​ប្រាំបី​ដែល​មាន​ហាង​ផ្គត់ផ្គង់​តម្រូវការ​ផ្សេងៗ​របស់​អតិថិជន។ កាលបរិច្ឆេទបើកឆ្នាំ ២០០២ ។ ស្ថិតនៅផ្លូវព្រះត្រសក់ផ្អែម (៦៣) ។
សៀរ៉ា ណេវ៉ាដា (សហរដ្ឋអាមេរិក)
ភាគ ច្រើន នៃ ប្រទេស សៀរ៉ា ណេវ៉ាដា មាន ការ រឹត បន្តឹង ឬ ការ ហាម ឃាត់ យ៉ាង ទូលំទូលាយ ទៅ លើ ការ អភិវឌ្ឍន៍ ។ ប្រព័ន្ធ ស្មុគស្មាញ នៃ ព្រៃ ជាតិ ឧទ្យាន ជាតិ ឧទ្យាន ជាតិ រុក្ខាវ័ន និង តំបន់ អេកូឡូស៊ី បាន ធ្វើ ឲ្យ អាច កេង ប្រវ័ញ្ច ដី របស់ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ណេវ៉ាដា បាន។ តំបន់ ទាំង នេះ ត្រូវ បាន គ្រប់ គ្រង រួម គ្នា ដោយ សេវា ព្រៃ ការិយាល័យ គ្រប់ គ្រង ដីធ្លី និង សេវា ឧទ្យាន ជាតិ ។
Panda Express
Panda Express គឺជាខ្សែសង្វាក់ ភោជនីយដ្ឋានអាហាររហ័ស របស់អាមេរិកដែលមានឯកទេសក្នុង ម្ហូបចិនអាមេរិក។ ជាមួយនឹងទីតាំងជាង 2,200 កន្លែង ភោជនីយដ្ឋាន Panda Express មានទីតាំងជាប្រពៃណីនៅក្នុងផ្សារទំនើប អាហារដ្ឋានs ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ខ្សែសង្វាក់នេះដំណើរការអង្គភាពក្នុងបរិយាកាស និងទម្រង់ផ្សេងៗជាច្រើន រួមទាំងភោជនីយដ្ឋានដាច់ដោយឡែក ក៏ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ កាស៊ីណូ អាកាសយានដ្ឋាន។ មូលដ្ឋានយោធា សួនកម្សាន្ត និងកន្លែងផ្សេងៗទៀត។
យឝោវម៌្មទី២
វ្រះបាទយឝោវម៌្មទី២ រជ្ជកាល (១១៦០-១១៦៥) ព្រះអង្គមានព្រះនាមពេញថា វ្រះបាទឝ្រីយឝោវម៌្មទេវ។ ព្រះមហាក្សត្រ ​អង្គ​នេះ ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះអង្គ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នូវ​វិបត្តិ​ផ្ទៃ​ក្នុង​ជាច្រើន។ តាម​រយៈ​សិលាចារឹក យើង​ដឹង​ថាមាន​មនុស្ស​មាន​ក្រុម​ជាច្រើន​បាន​ប៉ុនប៉ង​ចង់​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះអង្គ តែ​មិន​បាន​សំរេច។ មនុស្ស ឬ​ក្រុម​ដែល​ចង់​ធ្វើ​គត​ព្រះអង្គ យើង​មិន​អាច​ស្គាល់​ឈ្មោះ​ទេ ពីព្រោះ​សិលា​ចារឹក​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​បាន​ត្រឹម​តែ​បញ្ជាក់​ថាមាន ភារតៈរាហ៍ុ ក្បត់​ចង់​មក​យាយី​លេប​ត្របាក់។ គឺ​សិលា​ចារឹក​បាន​ប្រៀប​ប្រដូច​ព្រឹត្តិការណ៍​ក្បត់​ទៅ​នឹង​រាហ៍ុ​ដែល​កំពុងតែ​លេប​ព្រះចន្ទ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយរាហ៌ុនេះប្រហែលជាមេទ័ពរបស់ស្ដេចណាផ្សេង។ផ្ទុយទៅវិញនៅពេលរាហ៌ុរួមផ្សំគំនិតក្បត់ទ័ពក៏លបរត់ចេញពីយសោធបុរៈ។តែរាហុនេះពុំបានធ្វើគត់វ្រះបាទយសោវរ្ម័នទី២ពុំបានទេ។រហូតដល់មន្ត្រីរបស់ព្រះអង្គបានធ្វើគត់ព្រះអង្គបានហើយឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ។
វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មទី២បាន​រួច​រស់​មាន​ជីវិត​ដោយសារ​សេចក្ដី​ក្លាហាន និង​ប្រាជ្ញា​ភ្លឺ​ថ្លា​ឈ្លាស​វៃ​របស់​ព្រះ​ឝ្រីឥន្ទ្រកុមារ ព្រះរាជបុត្រ​វ្រះបាទជយវម៌្មទី៧​ដែល​ជា​មេទ័ព​កង​រក្សា​ព្រះអង្គ។ ព្រះឝ្រីឥន្ទ្រវម៌្ម​ខ្លួន​ឯង​បាន​រួច​រស់​ផុត​មក​ពី​សេចក្ដី​ស្លាប់​ដោយ​ វីរភាព​របស់​មេទ័ព​ពីរ​នាក់ អជ៌ូន និង​ឝ្រីភរទេវបុរ ដែល​បាន​យក​ជីវិត​ទៅ​បូជា​រាំងបាំង​ការពារ​ព្រះអង្គ។ តែ ​ក្នុង​គ.ស​១១៦៥ វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មទី​២​មិន​អាច​គេច​ផុត​រួច​អំពី​អំពើ​ក្បត់​ប៉ង​ធ្វើ​ឃាត​ ដូច​លើក​មុន​ទៀត​ឡើយ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ត្រិភុវនាទិត្យវម៌្ម និង​ក្រុម​បក្ស​ពួកក្បត់​ធ្វើ​រាជ្យប្រហារ​ធ្វើគត់ព្រះអង្គ។នៅឆ្នាំ១១៦៥។ហើយដែគ្រីន្ទ្រកុមារក៏អស់សង្ខាពេលនោះដែរ។
ស្ថានីយ៍រថភ្លើង បាត់ដំបង រ៉ូយ៉ាល់
រូបភាពតូច ស្ថានីយ៍រថភ្លើងបាត់ដំបង រ៉ូយ៉ាល់ គឺជាស្ថានីយ៍រថភ្លើងមួយក្នុង ខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាទីរួមនៃ ខេត្តបាត់ដំបង នៅភាគពាយ័ព្យនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។ វាត្រូវបានបើកនៅឆ្នាំ ១៩៥៣ និងដំណើរការដោយក្រុមហ៊ុន Royal Railways of Cambodia ( Chemins de Fer Royaux du Cambodge )។
ម្យីន ស្វេ
ម្យីន ស្វេ (ភាសាភូមា៖ မြင့်ဆွေ, កើតថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥១) គឺជាអ្នកនយោបាយភូមាមួយរូបដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីស្តីទីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាហើយក៏ជាអនុប្រធានាធិបតីទីមួយផងដែរ។ ពីមុន លោកធ្លាប់បានធ្វើជាប្រធានាធិបតីស្តីទីម្តងដែរគឺបន្ទាប់ពីការលាលែងចេញពីតំណែងរបស់លោកប្រធានាធិបតីហ្ទីន ក្យរនៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ និងធ្លាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃតំបន់យុាំងហ្គូនម្នាក់ផងដែរចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦ លោកបានស្បថចូលកាន់តំណែងជាអនុប្រធានាធិបតីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកមានដើមកំណើតជាជនជាតិមន និង​ធ្លាប់ជាអតីត​មន្ត្រី​យោធាដែលមាន​ឋានៈ​ជាឧត្តមសេនីយ៍ឯក។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧត្តមសេនីយ៍ភូមា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិភូមាដើមកំណើតមន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អនុប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយគណបក្ស​សហភាព​សាមគ្គីនិង​អភិវឌ្ឍន៍ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីស្តីទីមីយ៉ាន់ម៉ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយភូមាក្នុងសតវត្សទី២១
Pei Wei Asian Diner
Pei Wei Asian Diner, LLC, ធ្វើអាជីវកម្មជា Pei Wei Asian Kitchen គឺជា សង្វាក់ភោជនីយដ្ឋាន របស់អាមេរិក ដែលបម្រើសេវាកម្មប៉ាន់អាស៊ី ដែលប្រតិបត្តិការនៅ 119 ទីតាំង នៅក្នុង​សហរដ្ឋ​អា​មេ​រិ​ច។ មុខម្ហូបរបស់ Pei Wei ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមលំដាប់លំដោយនៅក្នុងផ្ទះបាយដែលមានគំនិតបើកចំហ ដោយប្រើវិធីចម្អិនអាហារដូចជាការដុត wok ជាដើម។ ភោជនីយដ្ឋានផ្តល់ជូននូវការប្ដូរតាមបំណងរបស់ភ្ញៀវដែលរួមមានជម្រើស បួស និង គ្មានជាតិស្ករ។
សូក្រាតនិយាយថា
សូក្រាតនិយាយថារៀនទស្សនៈត្រូវរៀនស្គាល់ពីខ្លួនឯង
២,០០០រៀល(ឆ្នាំ២០០៧)
2,000រៀល
ក្រដាស់ប្រាក 2000រៀល មាន
=មើលផងដែរ=
Sarku Japan
Sarku Japan គឺជាខ្សែសង្វាក់ ភោជនីយដ្ឋានបម្រើរហ័ស របស់អាមេរិកដែលផ្តោតលើ ម្ហូបជប៉ុន។ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1987 ខ្សែសង្វាក់នេះបានរីកចម្រើនដើម្បីរួមបញ្ចូលទីតាំងជាង 180 នៅក្នុងរដ្ឋចំនួន 32 នៅទូទាំងប្រទេសគិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2021។
ឈ្មោះទីក្រុងព្រៃនគរ
ស្តាំ|រូបភាពតូច| កាតប៉ុស្តាល់ឆ្នាំ១៩១០ ដែលបង្ហាញឈ្មោះ "សៃហ្គន"ឬ"ព្រៃនគរ" ( Saïgon ) កំណែ[[ភាវូបនីយកម្ម|បស្ចិមប្រទេសនៃភាសាវៀតណាម (Sài Gòn )។]] ទីក្រុង​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជាទីក្រុងហូជីមិញ ( Thành phố Hồ Chí Minh ) បានទៅដោយឈ្មោះផ្សេងគ្នាជាច្រើនក្នុងអំឡុងពេលប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់វា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការតាំងទីលំនៅដោយក្រុមជនជាតិភាគតិច វប្បធម៌ និងនយោបាយផ្សេងៗគ្នា។ ដើមឡើយគេស្គាល់ថាព្រៃនគរ ខណៈដែលជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ វាត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាសាយហ្គន ក្រៅផ្លូវការដោយអ្នកតាំងលំនៅវៀតណាមដែលភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាមទ្រិញ-ង្វៀន ទៅភាគខាងជើង។ យូរៗ​មក ការ​គ្រប់​គ្រង​ទីក្រុង និង​តំបន់​នោះ​បាន​ឆ្លង​ទៅ​ជនជាតិ​វៀតណាម ដែល​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​នេះ​ថាយ៉ាឌិន ។ ឈ្មោះនេះនៅតែមានរហូតដល់ពេលនៃការសញ្ជ័យរបស់បារាំង ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៦០ នៅពេលដែលកម្លាំងកាន់កាប់បានយកឈ្មោះសាយហ្គន សម្រាប់ទីក្រុងដែលជាទម្រង់បែបខាងលិចនៃឈ្មោះប្រពៃណីវៀតណាម។ ឈ្មោះ​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ឱ្យ​បន្ទាប់​ពីការដួលរលំនៃទីក្រុងសាយហ្គន ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៥ និង​ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់លោកហូជីមិញ ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​ដំបូង​គេ​របស់វៀតណាមខាងជើង ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សព្វថ្ងៃនេះ ឈ្មោះក្រៅផ្លូវការរបស់សាយហ្គន នៅតែស្ថិតក្នុងសុន្ទរកថាប្រចាំថ្ងៃ ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ជាពិសេសក្នុងចំណោមជនភៀសខ្លួនវៀតណាម និងជនជាតិវៀតណាមភាគខាងត្បូងក្នុងស្រុក។
ឈ្មោះខ្មែរ
តំបន់​ដែលទីក្រុងព្រៃនគរ ​ស្ថិត​នៅ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ទំនង​ជា​មាន​មនុស្ស​រស់នៅ​តាំងពី​សម័យ​បុរេប្រវត្តិ។ អាណាចក្រហ្វូណន (ទោះបីជាវានៅតែជជែកគ្នាថាតើហ្វូណនជារដ្ឋរបស់ខ្មែរក៏ដោយ) ហើយក្រោយមកចេនឡាបានរក្សាវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គអស់ជាច្រើនសតវត្ស។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា ព្រៃនគរ ( ព្រៃនគរ ) ដល់អាណាចក្រខ្មែរដែលទំនងជារក្សាបានការតាំងទីលំនៅជាច្រើនសតវត្សមុននឹងការងើបឡើងនៅសតវត្សទី១១ និងទី១២ ។ ការបកស្រាយដ៏ពេញនិយមបំផុតនៃឈ្មោះ និងមួយដែលគាំទ្រដោយអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នរោត្តម សីហនុ បានបង្ហាញថា ឈ្មោះនេះមានន័យថា "ទីក្រុងព្រៃ" ឬ "នគរព្រៃ" - ព្រៃ មានន័យថាជម្រកព្រៃ ឬព្រៃ ហើយ នគរ ជាពាក្យខ្មែរសំស្រ្កឹត មានន័យថា ទីក្រុងឬនគរ។ ឈ្មោះ ទីក្រុងព្រៃនគរ ( ក្រុងព្រៃនគរ) បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើប្រាស់សំដៅទីក្រុងហូជីមិញជាភាសាខ្មែរ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧
អរោគ្យសាលា និងធម្មសាលា
ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ជាព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គ ដែលពោរពេញទៅដោយព្រហ្មវិហាធម៌ មនសិកា និងសេចក្តីអាណិតអាសូរចំពោះប្រជារាស្រ្ត ព្រះអង្គមានព្រះទ័យប្រាថ្នានូវសេចក្តិសុខ សេចក្តីចម្រើនចំពោះប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គបានកសាងមន្ទីរពេទ្យ(អរោគ្យសាលា)ចំនួន ១០២ និងធម្មសាលា(សាលាឆទាន)ចំនួន ១២១ នៅលើទឹកដីនៃអាណាចក្រខ្មែរនៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២នៃគ.ស។ នៅតាមដងផ្លូវពីរាជធានីយសោធរបុរៈ ទៅរាជរាជធានីរបស់ប្រទេសចម្ប៉ា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ព្រះអង្គបានកសាងសាលាដំណាក់ចំនួន ៥៧ ដោយមានភ្លើងសម្រាប់បំភ្លឺ។ ពីរាជធានីរាជបូរីទៅរាជធានីជ័យវតី និងពីរាជធានីជ័យវតីទៅរាជធានីសិង្ហវតី រាជធានីវីរវតី រាជធានីជ័យរាជគិរី រាជធានីស្រីវីរបូរីមករាជធានីយសោធរបុរៈវិញមានសាលាដំណាក់ចំនួន ៤៤ ដោយមានប្រដាប់ប្រដាសម្រាប់បង្កាត់ភ្លើងផង។ មានសាលាដំណាក់មួយនៅស្រីសូរ្យបព៌ត(ភ្នំជីសូរ) មានសាលាដំណាក់មួយនៅស្រីវិជយាទិត្យបុរៈ និងមួយទៀតនៅកល្យណសិទ្ធិក សរុបសាលាដំណាក់ទាំងអស់មានចំនួន ២១២។ តាមសិលាចារឹកនៅស្រុកសាយហ្វុង ប្រទេសឡាវ បាននិយាយសរសេរថាអរោគ្យសាលានីមួយៗមានគ្រូពេទ្យចំនួន២នាក់ អមដោយស្ត្រី២នាក់ និងមនុស្សប្រុសម្នាក់ គ្រូថ្នាំពីរនាក់នៅឃ្លាំងសម្រាប់ចែកចាយថ្នាំ អ្នកដាំ និងថែរក្សាសំអាតចំនួន២នាក់ អ្នកមើលជំងឺ(គិលានុបដ្ឋាន)ចំនួន ១៤នាក់ ស្រ្តីសម្រាប់ទឹក កាន់ថ្នាំ បុកស្រូវចំនួន៨នាក់ ។
ស្រុក​កំពប់​តែ​អុង(ខេត្តលង់ហោរ)
=ប្រវត្តិ= ស្រុកកំពប់តែអុង គឺជាខេត្តប្រវត្តិសាស្ត្រដែលជូរចត់បំផុតដែលយួន បានយកខ្មែរទៅកប់ទាំងរស់ ត្រឹមក មានរាងជាមុំចង្ក្រាន្ដ រួចលើកខ្ទះយកទៅដាក់ពីលើក្បាលខ្មែរ រួចបង្កាត់ភ្លើងឡើងដាក់អុសដុតអោយឆេះសន្ធៅឡើង អុងយួនវាលើកឡើងថា បើហ៊ានតែរង្គើរកំពប់ទឹកតែដែលកំពុងដាំ និងកាត់ក្បាលចោល។ ស្រុកនេះជាប់ទាក់ទងហ្នឹងរឿង កំពប់តែអុង និង កំពង់តែអុង។
=រដ្ឋបាល= ($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់
សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់ គឺជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធអូសបន្លាយក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ពីឆ្នាំ 2003 ដល់ឆ្នាំ 2011 ដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការឈ្លានពានអ៊ីរ៉ាក់ដោយក្រុមសម្ព័ន្ធដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់របស់សាដាម ហ៊ូសេន ជម្លោះ​នេះ​បាន​បន្ត​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​បន្ទាប់ ខណៈ​ការ​បះបោរ​មួយ​បាន​កើត​ឡើង​ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​កងកម្លាំង​ចម្រុះ និង​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ាក់​ក្រោយ​ការ​ឈ្លានពាន ប្រជាជនអ៊ីរ៉ាក់ប្រមាណពី 151,000 ទៅ 1,033,000 នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងជម្លោះពី 3 ទៅ 5 ឆ្នាំដំបូង ទាហាន​អាមេរិក​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2011 សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ចូល​រួម​ជាសម្ព័ន្ធថ្មី​ក្នុង​ឆ្នាំ 2014 នៅ​ក្នុង​ប្រធាន​ក្រុម​ចម្រុះ​ថ្មី ហើយ​ការ​បះបោរ និង​ទំហំ​ជាច្រើន​នៃ​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ​បាន​បន្ត​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ ការលុកលុយបានកើតឡើងជាផ្នែករបស់សង្រ្គាមលើភេរវកម្មរបស់រដ្ឋបាល ចច ដាបឺលយូ ប៊ូស បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារកាលពីថ្ងៃទី 11 ខែកញ្ញា ទោះបីជាមិនមានទំនាក់ទំនងរវាងការវាយប្រហារ និងអ៊ីរ៉ាក់ក៏ដោយ
ខេត្តធឿធៀនហ្វេ
ខេត្តធឿធៀនហ្វេ គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលប្រហែលនៅកណ្តាលប្រទេស វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តក្វាងជិនៅខាងជើង ខេត្តក្វាងណាមនិងដាណាងខាងត្បូង ប្រទេសឡាវនៅខាងលិច និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅខាងកើត។ ខេត្តមាន១២៨ គីឡូម៉ែត្រនៃឆ្នេរសមុទ្រ បឹងចំនួន ២២០០០និងព្រៃឈើជាង ២០០ ០០០ ហិកតា មានផ្នូរអធិរាជនិងប្រាសាទជាច្រើននៅ ក្រុងហ្វេ
Au Bon Pain
Au Bon Pain (មានន័យថា "នៅ (ឬ 'ទៅ') នំបុ័ងល្អ") គឺជា ភោជនីយដ្ឋានធម្មតារហ័ស ហាងនំប៉័ង និងហាងកាហ្វេដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ Richardson, Texas និង ប្រតិបត្តិការ 175 ទីតាំងនៅក្នុង សហរដ្ឋអាមេរិក និង ប្រទេសថៃ ។ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ AMPEX Brands ។
ទី​រួម​ខេត្ត​លង់​ហោរ(ខេត្តលង់ហោរ)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តលង់ហោរ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
ម្រេចកំពត
ម្រេចកំពត ( Poivre de Kampot ) គឺជាពូជម្រេចខ្មៅដាំដុះនិងផលិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាម្រេចឥណ្ឌូចិន (poivre d'Indochine) ក្នុងអំឡុងដើមសតវត្សទី២០ ក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងលើកម្ពុជា។ ឈ្មោះ​ទំនើប​នេះ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​តំបន់​ដែល​ដាំដុះ​គឺ​ខេត្ត​កំពតដែល​ពី​មុន​ក៏​រួម​បញ្ចូល ខេត្ត​កែបដែល​បែក​ក្រោយ​មក​ដែរ។
ម្រេចកំពតជាផលិតផលបញ្ជាក់ភូមិសាស្ត្រ (GI) នៅកម្ពុជា(តាំងពីឆ្នាំ២០១០) និងនៅសហភាពអឺរ៉ុប (តាំងពីឆ្នាំ២០១៦)។
តំបន់ភូមិសាស្ត្រ
ម្រេចកំពតត្រូវបានដាំដុះនៅក្នុងស្រុក/ក្រុងចំនួនប្រាំពីរក្នុងខេត្តភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ខេត្តកែប
ផលិតផល
រូបភាពតូច|329x329ភីកសែល| ម្រេចកំពត ម្រេចកំពតត្រូវបានដាំដុះ ផលិត និងលក់ជាពូជពណ៌បៃតង ខ្មៅ ស និងក្រហម សុទ្ធតែមកពីរុក្ខជាតិតែមួយ។ អាកាសធាតុនៃខេត្តកំពតផ្តល់នូវលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ការដាំដុះម្រេច ហើយបរិមាណរ៉ែថ្មខៀវ នៃដីនៅតំបន់ជើងភ្នំដំរី ជួយឱ្យម្រេចកំពតមានទឹកដីតែមួយគត់។