cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ភាសាខ្មែរ
ស្រៈនិស្ស័យ
ស្រៈនិស្ស័យ​គឺ​តួ​អក្សរ ដែល​ជា​ទី​ពឹង​ពាក់​អាស្រ័យ​នៃ​ព្យញ្ជនៈ ។ បើ​សរសេរ​តែ​រូប​វា​ដាច់​តែ​ឯង​នោះ នឹង​ពុំ​មាន​ន័យ​ប្រាកដ​ប្រជា​ថា​យ៉ាង​ណាៗ​នោះ​ឡើយ ។ ដូច​ជា​ស្រៈ ា ស្រៈ ៅ មាន​តែ​រូប និង​សំឡេង​ផ្សំ តែ​ពុំ​មាន​សារៈ​អ្វី​ទេ ។
ស្រៈ​និស្ស័យ​មាន ២១ តួ តាម​ការ​កំណត់​របស់​ក្បួន​ពី​មុន​នោះ​គឺ ្​ ា ិ ី ឹ ឺ ុ ូ ួ ើ ឿ ៀ េ ែ ៃ ោ ៅ ុំ ំ ាំ ះ ។
ស្រៈពេញតួ
អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជំនាន់​មុន​ចែង​ថា ស្រៈ​ពេញ​តួ​មាន ១៦ តួ ដោយ​រាប់​យក​ អ អា មក​បញ្ចូល​ផង ។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​បច្ចុប្បន្ន​លោក​ដក​យក​ “៛អ” និង “អា” នេះ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធ​ស្រៈ​ពេញ​តួ ព្រោះ​លោក​យល់​ថា​​ “អ” គឺ​ជា​ព្យញ្ជនៈ ដែល​ត្រូប​រាប់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ក្រុម​ព្យញ្ជនៈ ទាំង​៣៣​ តួ​នោះ​វិញ ។ ឯ “អា” គឺ​តួ​ព្យញ្ជនៈ​បំបែក ​យក​តួ ​​​​​​​​​ “ អ” មក​ផ្សំ​ជា​មួយ​ស្រៈ “ ា ” ដូច្នេះ​ស្រៈ​ពេញ​តួ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មាន​តែ ១៤​តួ​ទេ គឺ ឥ​ ឦ​ ឧ ​ឩ ឪ ឱ្យឫ ឬ ឭ ឮ ឯ ឰ ឱ ឳ ។ ចំពោះ​អស់​លោក​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា ​ក្នុង​ចំណោម​ស្រៈ​ពេញ​តួ​ទាំង​១៤ជាៗ​នេះ ស្រៈ ឩ គេ​មិន​សូវ​ប្រើ​ទេ ដូច្នេះ​ គួរ​រាប់​យក​ត្រឹម​តែ ១៣ តួវិញ ព្រោះ​គេ​ប្រើ​ស្រៈ​ពេញ​តួ ឩ នេះ​តែ​ពាក្យ “ព្រះ​ឩរូ” មួយម៉ាត់​គត់ ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ពាក្យ “ រាជ​ស័ព្ទ ” មាន​ន័យ​ថា “​ ភ្លៅ​ស្ដេច ” ។
តួលេខ ខ្មែរ
[១០ ១១ ១២ ១៣]
រាជ្យ​សព្ទ
៙ ក ៚
_____________________________________________
៙ ខ ៚
៙ គ ៚
៙ ឃ ៚
៙ ង ៚
៙ ច ៚
៙ ឆ ៚
៙ ញ ៚
៙ ដ ៚
៙ ត ៚
៙ ថ ៚
៙ ទ ៚
៙ ធ ៚
៙ ន ៚
៙ ប ៚
៙ ផ ៚
៙ ព ៚
៙ ភ ៚
៙ ម ៚
៙ យ ៚
៙ រ ៚
៙ ល ៚
៙ ស ៚
-សំបុត្រ​ធម្មតា​ដែល​ប្រើ​ទៅ​មក​រក​គ្នា ឬ​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី​និង​ក្សត្រិយ៍​ទាំងពួង = ចុតហ្មាយ។
-សំបុត្រ​បុគ្គល​គ្រង​នគរ​ប្រទេស​រាជ = អក្សរសារ។
-សំបុត្រ​បុគ្គល​គ្រង​ប្រទេស​ឯករាជ្យ មាន​អំណាច​ដូច​ក្សត្រិយ៍​ម្ចាស់ផែនដី​ប្រើ​ចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ក្រៅ = សុភអក្សរសារ។
-សំបុត្រ ​មេទ័ព ឬ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ហ្លួង​នូវ​ចៅហ្វាយស្រុក​ក្រមការ​ខេត្ត​ធ្វើ​ទៅ​ថ្វាយ​ ម្ចាស់ផែនដី ឬ​សេនាបតី​អំពី​រាជការ​ផ្សេងៗ = សំបុត្របក។
-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី​ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​ទូទៅ​គ្រប់គ្នា = ព្រះរាជឱង្ការ​នូវ​ព្រះបន្ទូល​សុរសីហនាទ។
-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី​ផ្ញើ​ទៅ​មក​ដល់​ម្ចាស់ផែនដី​ដូចគ្នា = ព្រះបរមរាជសាសន៍។
-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី ទ្រង់​សរសេរ​ដោយ​ព្រះហស្ត​ឯង​ក្នុង​កិច្ចរាជការ = ព្រះរាជឱង្ការលេខា។
-សំបុត្រ​រាជការ​ឲ្យ​កាន់​ទៅ​កោះ​មនុស្ស​ឬ​កេណ្ឌ​រាស្ត្រ​ឲ្យ​ធ្វើការ​ផ្សេងៗ = ហ្មាយ។
-សំបុត្រ​សរសេរ​សូម​បើក​របស់​ផ្សេងៗ ឬ​ធ្វើ​សេចក្ដី​ទុក​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី = ដីកា។
-សំបុត្រ​សេនាបតី​ឬ​មេទ័ព ឬ​ព្រះរាជអាជ្ញា​ហ្លួង = ទងត្រា។
-សំបុត្រ​ព្រះ​រាជជននី ឬ​សម្ដេច​ព្រះអគ្គមហេសី = ព្រះរាជសវនីយលេខា។
-សំបុត្រ​សម្ដេច​ឧភយោរាជ, ព្រះ​ឧបរាជ​ប្រើ​ជា​ធម្មតា = ព្រះរាជបន្ទូលលេខា។
-សំបុត្រ​សម្ដេច​ឧភយោរាជ, ព្រះ​ឧបរាជ​ធ្វើ​ទៅ​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី​ដទៃ​ក្រៅ = ព្រះបវររាជសាសន៍។
-សំបុត្រ​អគ្គមហាសេនាបតី ឬ​មេទ័ព​ធំ = សារត្រា។
៙ ហ ៚
៙ អ ៚
-អក្សរ​ម្ចាស់ផែនដី​ទ្រង់​សរសេរ ដោយ​ព្រះហស្ត​ឯង​ទុកជា​ចំណាំ​នៃ​ព្រះអង្គ = ព្រះរាជហត្ថលេខា។
ឯកសារ​យោង
ហ៊ុត
ប្រភព​ពី Cambodiadocument ផាន់ណា ។
ក៏មាន​ជា​វចនានុក្រម online ផងដែរ​ នៅទីនេះ ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសា __លិបិក្រម__ __តំនភ្ជាប់ផ្នែក ថ្មី__
ទ្រឹស្តីបទក្លែរ៉ូ
ក្នុងធរណីមាត្រ ទ្រឹស្តីបទក្លែរ៉ូ (Théorème de Clairaut) ជាទ្រឹស្តីបទដែលសិក្សាពីទំនាក់ទំនង​សមភាពក្រលាផ្ទៃ​រវាង​ប្រលេឡូក្រាម​ដែលត្រូវបានគេសង់ជុំវិញ​ត្រីកោណ។
ពំនោលទ្រឹស្តីបទ
right|thumb|ទ្រឹស្តីបទក្លែរ៉ូ
នោះគេបាន
ក្រលាផ្ទៃនៃប្រលេឡូក្រាម \ BCHI ស្មើនឹងផលបូកនៃក្រលាផ្ទៃប្រលេឡូក្រាមពីរផ្សេងទៀត។
សំរាយបញ្ជាក់
គេចាំបាច់ត្រូវប្តូរទំរង់​ប្រលេឡូក្រាម​ដោយមិនអោយក្រលាផ្ទៃរបស់វាប្រែប្រួលទេ។
ប្រសិនបើបន្ទាត់\ (OA) កាត់\ (BC) និង \ (HI) ត្រង់ \ P និង \ Q រៀងគ្នាគេបាន
ករណីពិសេស
right|thumb|ក្លែរ៉ូ និង ពីតាករ
គេបាន \ BCHI ក៏ជាការ៉េដែរ និងវាជាទ្រឹស្តីបទពីតាករ។
រឿងមាយាដកខ្ញី
រឿងមាយាដកខ្ញី ​និយាយអំពីកិច្ចកលរបស់ស្រ្ដី ស្ដ្រីខូច ស្រ្ដីផិត ស្ដ្រីក្បត់ ស្រីចិត្ដចើកដែលមិនចេះស្កប់ស្កល់ មិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ នឹង កាមតណ្ហាសោះឡើយ ភាសិតក្នុង​ស្រីហិតោបទេស បានសរសេរទុកថា «ធម្មជាតិស្រ្ដី នឹងថាអៀនខ្មាស់ក៏មិនមែន នឹងថាមានខ្លួនទូន្មានហើយ ក៏មិនមែន នឹងថាមានចិត្ដស្មោះត្រង់ចំពោះប្ដីក៏មិនមែនពុំនោះ នឹងថា មានសេចក្ដីភ័យខ្លាចក៏មិនមែនដែរ សេចក្ដីពិត គឺមិនមានបុរសចង់ នេះជាហេតុនៃសេចក្ដីស្មោះត្រង់ (បរិសុទ្ធ)នៃស្រ្ដីទាំងឡាយ»។
ការដាក់កំហុស ការគៀបសង្កត់ ការតិះទៀនវាយតំលៃ ការពោលពាក្យគ្រោតគ្រាត រហូតប្រព្រឹត្ដនូវអំពើអានាចារមានចាប់បង្ខំ ចាប់រំលោភ ទៅលើស្រ្ដីភេទទាំងឡាយ​ហាក់ដូចជាមានកើតឡើង​គ្រប់កាលៈទេសៈ គ្រប់សម័យកាលហើយជួនកាលយើងឃើញថា ស្រ្ដីវាគ្រាន់តែជាឧបករណ៍មួយ សំរាប់បុរសប្រលែងលេងសើចប៉ុណ្ណោះ។ ចំនែកបុរសភេទវិញ គេចាត់ទុកជាមាសទឹកដប់ ល្អអិតខ្ចោះ ទោះជាបុរសមានកិច្ចកលមាយា បោកបញ្ឆោត ផិតក្បត់ មានប្រពន្ធមួយហើយមួយទៀត រឺ ច្រើនរាប់រយ យ៉ាងណា ក៏ដោយ ឥតមាននរណាសរសេរទុក កត់ត្រាទុក តាក់តែងជារឿងទុកហើយទំនៀមទំលាប់ ក៏ហាក់អិតបានស្ដីបន្ទោស ទៅលើបុរសភេទក្នុងករណីក្បត់នេះទេ។ សត្វលោកឈ្មោលញី មនុស្សលោកប្រុសស្រី​សុទ្ធសឹងតែជាសត្វមួយ​ពួកដែលមានកាម សញ្ញា (ចេះឈប់សំរាក ចេះលំហែកាយ ចេះអាណិតស្រលាញ់ ដូចៗគ្នា ស្មើគ្នាទាំងអស់) ។ មនុស្សប្រុសតែងប្រើ បញ្ញាកិច្ចកលស្វែង រកកាមារម្មណ៍ (ស្រ្ដី) គ្រប់វិធីការ ចុះស្រ្ដីវិញនាងមិនចាំបាច់ រិះរក ស្វែរក រឺជ្រើសរើសអ្វីទេ នាងត្រូវតែដេកចាំ ចាំតែបុរសត្រូវការនាងតែប៉ុណ្ណឹង?...។
ដំណើររឿង
ឯនាងប្រពន្ធកាលណាឃ្លាតពីប្ដីហើយ ក៏គេចទៅជួបប្រុសសាហាយខ្លួន ហេតុតែរលឹកសាហាយខ្លាំងណាស់ក៏ប្រះដេកទៅដី មិនរកផ្ទះសំបែងទេ ដោយប្រញាប់ទៅជួបប្ដីវិញ។ ឯប្រុសសាហាយ​នោះក៏ទទួលភារ:នាងនោះទៅរួច នាងនោះយកខ្ញីពីសាហាយ ហើយផ្ដាំថា «ល្ងាចនេះអោយអ្នកឯងចាំមើល បើមានពេលស្រួលចូលទៅដេកម្ដងទៀតចុះ» និយាយកិច្ចការសព្វគ្រប់ហើយ​នាងនោះ​ក៏ត្រលប់មកឯប្ដីដើម។
កាលដែលនាងប្រះដេកនោះ ដីក៏នៅប្រលាក់ជាប់ នឹងខ្នងមិនទាន់បោសនៅឡើយ ព្រោះដើរមកដោយប្រញាប់ លុះដើរមកដល់ប្ដីខ្លួនហើយក៏សើចក្អាកក្អាយ និយាយទៅកាន់ប្ដីខ្លួនថា «អ្នកឃើញម៉ិញប្រហែលជាសើចដាច់ខ្យល់ហើយ»។ ប្ដីសួរថា «សើចអី ?»។ ប្រពន្ធតបថា «ឯអ្នកមើលខ្នងខ្ញុំ បោសអោយបន្តិចណា! ហ្នឹងហើយខ្ញុំដកខ្ញីទៅ វារបូតដៃទាំងអស់មក ខ្ញុំដួលផ្ងារទៅក្រោយបះជើងច្រោង បានជាប្រលាក់ខ្នងខ្ញុំអស់»។ ប្ដីមិនដឹងក៏បោសខ្នងអោយប្រពន្ធទៅរួចហើយនាំគ្នាដើរទៅផ្ទះ ធ្វើបាយ និងធ្វើមាន់ស៊ី ធ្វើរួចហើយពេល​ងងឹតស៊ីបាយរួច​ប្រពន្ធនិយាយនឹងប្ដីថា «អ្នកផ្លុំប៉ីទៅខ្ញុំនឹងស្ដាប់» ប្ដីក៏យកប៉ីមកផ្លុំ។ ប្រពន្ធដេកស្ដាប់ៗ បន្តិចទៅក៏កិលមកដេកលើភ្លៅប្ដីហើយថា «ពិរោះណាស់អ្នក ! អ្នកផ្លុំប៉ីមើលរន្ធដែររឺទេ ? បើអ្នកមិនមើលរន្ធ ធ្វើម្ដេចនឹងចាប់បើកបិទត្រូវទំនុក ?»។ ប្ដីតបថា «ទេមិនបាច់មើលរន្ធទេ ព្រោះដៃចាំស្ទាត់ ហើយចំណាំរន្ធផង»។ ប្រពន្ធថា «បើដូច្នេះខ្ញុំបិទភ្នែកអ្នកទាំងពីរមើល​អ្នកនៅតែផ្លុំពិរោះដដែលរឺទេ?។ ប្ដីតបថា «បិទចុះ ផ្លុំក៏នៅពិរោះដូចមុនដែរ»។ ប្រពន្ធយកដៃបិទភ្នែកប្ដីខ្លួនទាំងពីរ រួចហើយក៏កន្ធែកជើងអោយសាហាយនោះឃើញ។ ប្រុសសាហាយ ឃើញ សាហាយខ្លួនបិទភ្នែកប្ដីបានហើយ កន្ធែកជើងអោយសញ្ញាដូច្នោះ ក៏ចូលទៅរួមសង្វាសនឹងនាងនោះទៀត ។ លុះសាហាយនោះថយចេញ ទើបប្រពន្ធលែងបិទភ្នែកប្ដី។ ប្ដីនោះក៏មិនដឹងដល់ កិច្ចកលនោះឡើយ ។ ព្រោះហេតុនេះ បានជាមានពាក្យបុរាណថា មាយាដកខ្ញី មានទាំងទំនុកច្រើនផងថា ៖
កុំពត់ស្រឡៅ កុំប្រដៅស្រីខូច
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែររបស់មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅស្វីស
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១០៖ស្ដេចខ្ញាល់
ល្ងាចថ្ងៃ ដែលមានការវិវាទ រវាងមានន្ទ និង កាមានេះ ព្រះកម្ពុតជាបិតា ពុំបានទៅណាទេ។ នៅក្នុងដំណាក់ គេឮសូរ តូរ្យតន្រ្ដីរងំ។ យូរៗ ចម្រៀងកញ្ញាម្នាក់ លាន់ឮឡើងគ្រលួច រួចគឺសូរមាត់អ្នកសើចហ៊ោកញ្ជ្រៀវ សប្បាយ។ ព្រះកម្ពុត លង់ក្នុងសេចក្ដីសប្បាយ នេះឯង។ អង្គុយលើកៅអីដាំត្បូង ទ្រង់សំលៀកបំពាក់មួយ ដ៏ល្អឆើតឆាយ ព្រះកម្ពុតទះដៃ សើចក្អាកក្អាយ ពីមុខស្រី ដែលរេរាំយ៉ាងស្រស់អស់ពីចិត្ដ។ ក្នុងនោះ ទាហានម្នាក់ចូលមក ព្រះកម្ពុតរាដៃ ឲ្យពួករបាំឈប់។ របាំក៏ឈប់ស្ងាត់សូន្យ ។ អ្នករាំក៏លបៗ ចូលទៅកៀន។ ព្រះកម្ពុត ឱនសួរទៅទាហាន ដែលឈរត្រង់ខ្លួន នៅពីមុខលោកថា៖
ព្រះកម្ពុតឮចំលើយយ៉ាងនោះ បើកភ្នែកធំៗ ញេញធ្មេញសួរតទៅទៀតថា៖
ព្រះកម្ពុតក៏ដើរចេញពីកៅអីកិត្ដិយស ដោយមានទាហានអមទាំងសងខាង ចេញទៅផង។ អ្នកភ្លេង អ្នករាំទាំងប៉ុន្មាន ឆ្ងល់នឹងរឿងនេះក្រៃពេក តែពុំមានអ្នកណាមួយ ហ៊ានមាត់កអ្វីឡើយ។ លុះដើរទៅដល់ ឃើញជាក់ជាកាមាមែនហើយ ព្រះកម្ពុតមានទឹកមុខឡើងក្រហម លោកបញ្ជាដូចតទៅ៖
សេនាជំនិតទាំងអស់ ក៏គ្រាហ៍កាមាយកទៅ។ ព្រះកម្ពុតដកដង្ហើមធំសម្លឹងទៅក្រៅ ឃើញមនុស្សម្នាក់ក្មេង មុខកាច សក់រួញ ក៏ហៅបុរសនោះ ឲ្យចូលមក។ កញ្ចាស់ ក៏វាព្រើលដែរ រួចវាស្រលាញ់អ្នកណាមិនស្រលាញ់ ទៅស្រលាញ់មីទេវី កូនអាចង្រៃវិសេសក្លាហាន នោះទៀត។ ហ៎ា ៗ! វាដឹងថាអញស្អប់វិសេសក្លាហាន រួចវាស៊ុមគ្រលុំគ្នាមិនប្រាប់អញ។ តើឥឡូវ អាមានន្ទវាទៅណាហើយ ?
150px|rightលុះសរសេររួចហើយ ព្រះកម្ពុតហុចលិខិតឲ្យទៅនិលពេជ្រ ដែលគេតែងហៅ មេកងនិលៗ ប៉ុណ្ណោះឯង។ ព្រះកម្ពុតបន្ថែមថា៖
និលពេជ្រ ក៏គំនាប់ព្រះកម្ពុត ហើយស្ទុះចេញទៅ។ ក្នុងពេលនោះ មនុស្សម្នាក់ចាស់ អាយុប្រមាណហុកសិបប្លាយឆ្នាំ តែមាឌនៅរឹងប៉ឹង ដូចក្មេងអាយុម្ភៃឆ្នាំ ចូលមកដល់។ គាត់ចាប់អាវនិលពេជ្រ រួចនិយាយថា៖
មនុស្សចាស់នេះមានទឹកមុខមាំ ចូលមកដល់ព្រះកម្ពុត ព្រះកម្ពុតឃើញ ក៏ឲ្យអង្គុយកៅអីដោយគួរសមយ៉ាងគោរព ។ តែមនុស្សចាស់នេះ ទាញកៅអីក្រាក ដោយគំរិះគំរុះ ទៅកៀនជញ្ជាំង មុខបែរទៅរកបង្អួច ឥតមើលមុខព្រះកម្ពុតឡើយ ។ ព្រះកម្ពុតប្រឹងពន្យល់ ថា៖ ប្រទះ នឹងរឿងរ៉ាវច្រើនណាស់ ខ្ញុំដឹងរឿងអស់នោះ ។ ខ្ញុំជាទីប្រឹក្សា របស់គ្រប់ចៅហ្វាយខេត្ដទាំងអស់ ដែលមានចំនួនបួននាក់ មកហើយ គឺ មានលោកនេះជាក្រោយបង្អស់។ ខ្ញុំសូម កុំឲ្យលោកចាត់ទៅចាប់វា ធ្វើអ្វី។ តាមខ្ញុំយល់ គឺគួរបង្រួញរឿងនេះ ឲ្យខ្លី កុំពង្រីក ឲ្យវែងទៅៗ នោះ។ ជានិច្ច តែក្នុងពេលនេះ ខ្ញុំត្រូវតែផ្ដន្ទាទោសអាមានន្ទ ឲ្យអស់ចិត្ដខ្ញុំខឹង។ ខ្ញុំខឹងណាស់ សូមប្រាប់លោកឲ្យត្រង់។ ទៅនិលពេជ្រទៅ!
និលពេជ្រ ក៏ចេញទៅតាមពាក្យព្រះកម្ពុត។ តាគិរីសុមេរុ ពេបមាត់ សម្លឹងមើលក្ដារ ឥតនិយាយមួយមាត់។ តាគិរីសុមេរុនេះ ជាអ្នកចម្បាំងជើងចាស់ ដែលរស់ប្រាំរាជស្ដេច មកហើយ។ គាត់គ្មានខ្លាចអ្នកណាទេ ទោះព្រះកម្ពុត ក៏គ្មានខ្លាចដែរ។ តែព្រះកម្ពុត គោរពគាត់ជាចាស់ទុំដរាប។ កាលព្រះកម្ពុតនៅក្មេង គាត់បានចិញ្ចឹមបីបាច់រក្សា រួចក្នុងសង្រ្គាមនានា គាត់បានជួយជីវិតព្រះកម្ពុតនេះ ឲ្យរួចពីក្ដីមរណៈ ជាច្រើនលើក ច្រើនគ្រា។ ដើម្បីតបស្នង សងគុណតាគិរីសុមេរុវិញ ព្រះកម្ពុត បានអញ្ជើញគាត់ ឲ្យមកនៅជាមួយ។ គិរីសុមេរុ ជាមនុស្សមានបញ្ញាវៃឆ្លាត ហើយពូកែស្វិតស្វាញ ខាងកាន់គ្រឿងអាវុធ រកអ្នកណាមួយ ប្រៀបធៀបពុំបានឡើយ។ គិរីសុមេរុ ក្រោកឈរច្រានកៅអីដួលផ្កាប់ផ្ងារ រួចដើរចេញទៅខាងក្រៅ។ ព្រះកម្ពុតមានសេចក្ដីបារម្ភ នឹងអាកប្បកិរិយានេះដែរ តែដឹងចិត្ដតាគិរីសុមេរុ ...។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏បុគ្គលនេះ ជាមនុស្សផុតចាប់ទោស អូសដំណើរដែរ។ ព្រះកម្ពុតមុខឡើងស្លាំងអង្វរថា៖
គិរីសុមេរុស្រលាញ់មានន្ទណាស់ ហេតុនេះហើយបានជាគាត់ មិនចង់ឲ្យព្រះកម្ពុត តាមរកមានន្ទនោះ។ លុះដើរចេញមក ដល់ក្រៅបន្ទាយ គាត់ក្រលេកមើលនាយអាយ រួចស្ទុះទៅចាប់ស្មានាយកោប ជាប់ពីក្រោយ។
គិរីសុមេរុ សើចទះស្មានាយកោប៖
នាយកោបហួច ឮសូរវើតៗ។ សេះមួយ កញ្ជៀវឯចម្ងាយ។ មិនយូរប៉ុន្មាន សេះនេះលូនមកដល់ ពីមុខនាយកោបភ្លាម ដែលស្ទុះទៅយកអាន និង បង្ហៀរមកដាក់ ដោយរួសរាន់។ តាគិរីសុមេរុឃើញយ៉ាងនេះ មានចិត្ដស្ងើចនាយកោបមួយអន្លើដែរ តែពុំចេញស្ដីអ្វី ឲ្យវាដឹងចិត្ដគាត់ឡើយ។ នាយកោបស្ទុះលោតភ្លែត ឡើងលើខ្នងសេះ គំនាប់តាគិរីយ៉ាងគួរសម រួចបំផាយសេះ ទៅខាងទិសមង្គលបុរី ទៅ។ តាគិរីឈរមើលសេះនាយកោប ដោយញញឹមគ្មានដាច់ ទាល់តែបាត់ឮសូរជើង ទើបឈប់មើល។ បន្ទាប់ក្រោយពីនេះបន្ដិច ហ្វូងសេះរបស់និលពេជ្រ ក៏ចេញដំនើរតាមយ៉ាងកក្រើកដី នាំឲ្យរាត្រីនោះ រន្ធត់ញាប់ញ័រជាពន់ពេក៕
តំណភ្ជាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា និងសហរដ្ឋអាមេរិក
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា និងសហរដ្ឋអាមេរិក=
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ http://www.khmer.rfi.fr/general/20101129-%E1%9E%A2%E1%9E%B6%E1%9E%98%E1%9F%81%E1%9E%9A%E1%9E%B7%E1%9E%80%E2%80%8B%E1%9E%93%E1%9F%85%E2%80%8B%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98%E1%9E%94%E1%9E%BC%E1%9E%96%E1%9F%8C%E1%9E%B6%E1%9F%96%E1%9E%96%E1%9E%B8%E2%80%8B%E1%9E%93%E1%9E%82%E1%9E%9A%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%9B%E2%80%8B%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%97%E1%9E%96%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80%E2%80%8B%E1%9E%98%E1%9E%80%E2%80%8B%E1%9E%87%E1%9E%B6%E2%80%8B%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9E%80%E1%9E%9A%E2%80%8B%E1%9E%93%E1%9E%99%E1%9F%84%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E2%80%8B%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%97%E1%9E%96%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80%E2%80%8B
ការ​សាក់​លើ​ខ្លួន​ប្រាណ​នៃ​ជនជាតិ​ខ្មែរ
នៅ ​ចុង​សម័យ​ថ្ម​រំលីងនិង​ដើម​សម័យ​លោហធាតុ (២៥០០-៥០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស) គឺជា​សម័យកាល​មួយ​ដែល​បុព្វការី​ជន​ខ្មែរ​រស់នៅ​ជា​កុលសម្ព័ន្ធ​កសិករ​នៅឡើយ បាននិយម​ការ​សាក់​លើ​ខ្លួនប្រាណ​រួចទៅហើយ ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ពួកគេ​ក៏​ចេះស្លលោហធាតុ​សម្រាប់ធ្វើ​ឧបករណ៍ ប្រើប្រាស់​ក្នុងសង្គម និង​បានទទួល​នូវការលូតលាស់​ខាង​វប្បធម៌​គ្រប់​វិស័យ​ទៅហើយ ។ ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវ​រង់ចាំ​ដល់​ស.វ​ទី ៣-២មុន​គ.ស ទើប​មានការ​កត់ត្រា​ដោយ​ជនជាតិ​ចិន​អំពី​ការ​សាក់ ការ​ស៊ី​ម្លូ​ស្លា ការប្រើ​ធ្នូរបស់​បុព្វការី​ជន​ខ្មែរ​ដែល​នា​ជំនាន់​នោះ​នៅ​ស្លៀក​ប៉ឹង និង​លែងខ្លួន​នៅឡើយ ។
ឯកសារ:Cambodia tatoo.gif
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល=
ការ​សាក់​លើ​ខ្លួន​ប្រាណ​នៃ​ជនជាតិ​ខ្មែរ
សូមបញ្ជាក់ថា នៅទីនេះ​ជនជាតិ​នៃ​ភូមិភាគ​ខាងត្បូង​សម្រាប់​ចិន គឺ​សំដៅទៅលើ​កុលសម្ព័ន្ធ​នានាដែល​ក្នុងនោះរួមមាន​កុល-សម្ព័ន្ធ​មន-ខ្មែរ ហើយ​ពួកគេ​ក៏នៅតែមាន​វត្តមាន​រហូត​មកដល់​បច្ចុប្បន្នភាព​នេះដែរ ។
ដូចនេះ ការលើក​យកមក​បង្ហា​ញ​ខាងលើនេះ​ដែល​ផ្អែក​តាម​ឯកសារ​ចិន​ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ គឺជា​ភ័ស្តុតាង​ស្តីពី​ការ​សាក់​ខ្លួន​របស់​ដូនតា​ខ្មែរ​ដែលជា​ខ្មែរ​ដើម​ យ៉ាង​ប្រាកដ​ដោយ​ឥត​ប្រកែក​បាន ។ កាលពី​ឆ្នាំ ១៩៦៨ យើង​បាន​រកឃើញ​នូវរូបចម្លាក់​មនុស្ស​ស្រី​មួយ​នៅក្នុង​បរិវេណ​នៃ​ភ្នំ​ល្អាង ​ស្ពាន​នៅ​ខេត្តកំពត ហើយថ្មីៗនេះបាន​រកឃើញ​សត្វ​គោមួយ​ចំនួន​នៅ​ភូមិ​ស្នាយ ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយ មានជ័យ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ប្រពៃណី​សាក់​ខ្លួន​ដ៏​គួរឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​បំផុត ។
បុរាណវត្ថុ​ទាំងនោះ​ដែលមាន​ស្នាម​រង្វង់​នៅ​ជុំវិញ​យោនី​មនុស្ស ឬក៏​នៅលើដងខ្លួន​សត្វ ជាពិសេស​សត្វ​គោ​ពុំមែន​ឥតមាន​ហេតុ-ផល​នោះឡើយ ។ ពិតណាស់​ស្លាកស្នាម​ទាំងនោះ គឺជា​និមិត្តសញ្ញា​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ​ច្បាស់លាស់ និង​ជាក់លាក់​របស់​វា ។ លើស ពីនេះទៅទៀត គឺជា​ភស្តុតាង​មួយ​បង្ហាញ​នូវ​ចំណាស់នៃ​ការនិយម​សាក់​តាំងពី​សម័យ​បុរាណកាល​ ដ៏​យូរលង់​ណាស់​មកហើយរបស់​ជន​ជាតិខ្មែរ ។
សូមបញ្ជាក់ថា រូប​ស្ត្រី​ដែល​ប្រហែលជា​តំណាងឱ្យ​ម្តាយដើម​នោះ មានអាយុយ៉ាងតិចណាស់​ក៏​រវាង ២៥០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស​ដែរ រីឯ​ដងខ្លួន​សត្វ​គោ​វិញ​នោះ​មាន​អាយុ​ត្រឹមតែ​ស.វ​ទី ៥ ដល់​ស.វ​ទី ៣ មុន​គ.ស​តែប៉ុណ្ណោះ ។ ស្ថានីយ​ទាំងពីរ​នេះ​មាន​អាយុកាល​ខុសគ្នា​ដោយហេតុថា ស្រទាប់ ដី​វប្បធម៌​នៅ​ភ្នំ​ល្អាង​ស្ពានមានអាយុប្រមាណ​ជា ៤២៩០ ឆ្នាំមុន​គ.ស រីឯ​ស្ថានីយ​ភូមិ​ស្នាយនៅបន្ទាយមានជ័យ​មាន​អាយុ​តិចជាង ។
សូមជម្រាបថា ការ​សាក់​នេះ​ពុំមែន​គ្រាន់តែ​ជា​សញ្ញា​សម្រាប់​ទាក់ទាញ​នូវឥទ្ធិពល​ ធម្មជាតិ ឬ​ព្រលឹង​នៃ​បុព្វការី​ជន​ដែល​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ ហើយ​ឬក៏សម្រាប់អ្នកចម្បាំង ក្នុង​គោលបំណង​សុំ​ការ​បីបាច់​ថែរក្សា​ខ្លួនប្រាណ​តែប៉ុណ្ណោះ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​ជា​កត្តា​មួយ​បង្ហាញ​នូវ​អំណាច​បារមី​ម​ហិ​ទ្ធិ ​រិ​ទ្ធិឬ​ឋានៈ ឬ​ភាព​អង់អាច​ក្លាហានអស្ចារ្យ​របស់​អ្នក​ដែលមាន​សាក់​នៅលើ​ខ្លួន​ផងដែរ ហើយ​ភាពល្បីល្បាញ​នៃ​សាក់ គឺ​បណ្តាលមកពី​ភាព​ស័ក្តិសិទ្ធិ​នៃ​សញ្ញា​ទាំងនោះ​ដែល​គេ​ចាត់ទុកថា ជា​សញ្ញា​បង្កប់​នូវថាមពល​ពិសិដ្ឋ​អមតៈ​ដែល​បុព្វបុរស​បានផ្តល់​ជូន​កូនចៅ ។
សូម​រំលឹក​ឡើងវិញ​ផងដែរ​ថា រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ​នេះ កុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរលើ ឬ​ខ្មែរ​ដើម​ដែល​រស់​នៅតាម​ព្រៃភ្នំ ឬ​ខ្ពង់រាប​មួយចំនួន នៅតែ​ពេញនិយម​ប្រពៃណី​សាក់​របស់​ពួកគេ​ដែរ ដែលជា​ភស្តុតាង​បង្ហាញ​នូវ​ភាព​ចាស់ជរា​នៃ​វប្បធម៌​សាក់​នេះ ។
ជារួម​គេ​អាច​និយាយបានថា ​ប្រពៃណី​សាក់​ខ្លួន​ខាងលើនេះ ដែលដើមឡើយជាសិល្បៈចម្បាំងផងដែរនោះ គឺជា​ការបង្ហាញ​បញ្ជាក់ ឬ​ការ​សម្គាល់​នូវ​អត្តសញ្ញាណ​នៃ​ពួក​កុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរលើ​ទាំងនោះ​ ដែល​រស់​ជាក្រុមៗក្នុង​សហគមន៍​តូចធំ​ទាំងឡាយ ។ មានន័យថា​សញ្ញា​ពិសិដ្ឋ​ទាំងនោះ គឺជា​លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ​នៃ​អត្តចរិត ឬលក្ខណៈសម្បត្តិ​ផ្ទាល់​របស់​ក្រុមនីមួយៗ ។
សរុបមក ការ​ប្រសូត​ឡើង​តាំងតែ​ពី​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ប្រពៃណី​សាក់​នេះ គឺជា​មរតក​វប្បធម៌​អរូបី​ត្រូវបាន​បន្ត​រហូត ដល់​ស​ព្វ​ថ្ងៃនេះ ហើយ​កំពុងតែពេញនិយម​ដោយ​ជនជាតិខ្មែរ និង​ខ្មែរលើ ។ រីឯ​ការ​ឆ្លាក់ព្រះគាថាជាអក្សរមូល ឬបាលី ឬក៏ការគូរ​យន្ត្រ លើខ្លួនប្រាណ​បែប​ព្រាហ្មណ៍ និងពុទ្ធ​និយមវិញ គឺជាសមិទ្ធផលនាជំនាន់ក្រោយតែប៉ុណ្ណោះ (ម.ត្រា​ណេ) ។
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
ចលនានៅក្នុងរូបវិទ្យា
300px|right| នៅក្នុងមេកានិច, ចលនាជាបំលាស់ទីនៃអង្គធាតុមួយធៀបនឹងចំនុចនឹងមួយនៅក្នុងលំហ នៅខណៈកំនត់មួយ។
ប្រភេទចលនា
នៅក្នុងមេកានិចញូតុន គេចែកប្រភេទចលនាដូចតទៅ៖ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបែកចែកបែបនេះលែងមានសុពលភាពហើយ តាំងពីពេល ហង់រី ព័ងការ៉េ បានអះអាងមិនប្រើសញ្ញាណតំរុយដាច់ខាត ហើយជាពិសេសទៅទៀតតាំងពីពេលអាល់បឺត អែងស្ដែងបានប្រកាសនូវគោលការណ៍រ៉ឺឡាទីវីតេ។
ចលនាពិសេសៗផ្សេងៗ៖
សកល
លំហពេល (សសៃរបស់សកល) តាមពិតទៅរីកធំឡើងជាលំដាប់។ ជាពិសេសទៅទៀតគឺថាសកលយឺតដូចជាកៅស៊ូកងអញ្ចឹង។ ការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីការពន្យល់នេះត្រូវបានផ្ដល់ដោយ អិដវីន ហាប់បល ដែលបានបកស្រាយថាកាឡាក់ស៊ីទាំងអស់និងវត្ថុនៅក្នុងអវកាសឆ្ងាយៗទាំងឡាយ​កំពុងធ្វើចលនាចាកឆ្ងាយពីយើង (ច្បាប់របស់ហាប់បល) នៅក្នុងបាតុភូតដែលគេហៅថា ពង្រីកសកល។
កាឡាក់ស៊ី
កាឡាក់ស៊ីមីលគីវេយ កំពុងតែធ្វើចលនាក្នុងលំហដោយល្បឿនមិនគួរអោយជឿមួយ។ វាត្រូវបានផ្ដល់ថាមពលដោយកំលាំងសល់ពីបន្ទុះប៊ីកបាង។ តារាវិទូជាច្រើននាក់ជឿថាកាឡាក់ស៊ីមីលគីវេយកំពុងធ្វើចលនា​ដោយល្បឿនប្រហែល 600 km/s ធៀបនឹងកាឡាក់ស៊ីដទៃទៀតដែលនៅក្បែរ។
ប្រព័ន្ឋព្រះអាទិត្យ
កាឡាក់ស៊ីមីលគីវេយកំពុងតែវិលជុំវិញផ្ចិតដ៏ខាប់របស់វា។ ហេតុនេះ ប្រព័ន្ឋព្រះអាទិត្យកំពុងតែធ្វើចលនាជារង្វង់​នៅក្នុងដែនទំនាញរបស់កាឡាក់ស៊ី។
ផែនដី
ផែនដីកំពុងធ្វើចលនាវិលជុំវិញខ្លួនឯងដោយល្បឿន 0.4651 km/s ចំពោះចំនុចលើអេក្វាទ័រ។ ម្យ៉ាងទៀតផែនដីក៏វិលជុំវិញព្រះអាទិត្យដោយល្បឿនប្រហែល 30 km/s។
ទ្វីប
ទ្រឹស្ដីរសាត់ទ្វីបប្រាប់ថាទ្វីបកំពុងធ្វើចលនារំកិល ដោយឥទ្ឋិពលរបស់ចរន្តវិលវល់នៃម៉ងតូ ក្នុងល្បឿនប្រហែល 2.54 cm ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចលនាដែលលឿនជាងគេគឺចលនាផ្លាកកូកូស (75 mm/ឆ្នាំ) និងផ្លាកប៉ាស៊ីហ្វិក (52–69 mm/ឆ្នាំ)។ ចលនាដែលយឺតជាងគេគឺផ្លាកអឺរ៉ាស៊ី (21 mm/ឆ្នាំ)។
នៅក្នុងរាងកាយមនុស្ស
បេះដូងមនុស្សលោតក្នុងចង្វាក់ស្មើមួយ ដើម្បីបញ្ជូនឈាមក្នុងរាងកាយ។ នៅក្នុងសសៃវ៉ែន និង អាកទែរ ធំៗ ឈាមរត់ក្នុងល្បឿនប្រហែល 0.33 m/s។
ភាគល្អិត
នៅក្នុងអាតូម អេឡិចត្រុងធ្វើចលនាជុំវិញណ្វៃយ៉ូក្នុងល្បឿនប្រហែល​ 242,000 m/s។​ ហើយផ្សំឡើងពី អេឡិចត្រុង(ធ្វើចលនាជុំវិញណ្វៃយ៉ូ) និង ប្រូតុង(ណ្វៃយ៉ូ)។
ពន្លឺ
ពន្លឺមានលក្ខណៈជារលកផង និងជាហ្វូតុង ផង។ វាមានចលនាក្នុងល្បឿនប្រហែល 300,000 km/s។ វាជាល្បឿនលឿនបំផុត​ដែលមនុស្សស្គាល់ ហើយបើតាមអែងស្តែង ល្បឿននេះជាល្បឿនកំរិត ដែលគ្មានអ្វីផ្សេងទៀតអាចធ្វើចលនាលឿនជាងនេះទេ។
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊ីនេម៉ាទិច ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេកានិច ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទ្យា
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច RULES ត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ដោយមានឈ្មោះថាវិទ្យាស្ថានជាតិនីតិសាស្ត្រ នយោបាយ និង សេដ្ឋកិច្ច ហើយត្រូវបានប្តូរឈ្មោះដូចបច្ចុប្បន្ននៅឆ្នាំ២០០៣។
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ជាសាកលវិទ្យាល័យដែលចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងគ្រឹះស្ថានឧត្ដមសិក្សានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ក្នុងទំរង់ជា វិទ្យាស្ថាននីតិសាស្ដ្រ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ស្ថាប័ននេះត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការជា សាកលវិទ្យាល័យ។
ប្រវត្ដិ
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្ដមសិក្សាដំបូងបង្អស់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ សាកលវិទ្យាល័យនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងបង្អស់នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ក្នុងនាមជា វិទ្យាស្ថាននីតិសាស្ដ្រ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ឆ្នាំ ១៩៥៧ គឺជាឆ្នាំមួយសម្រាប់ប្រវត្ដិសាស្ដ្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ វិទ្យាស្ថានបានប្រែក្លាយជាមហាវិទ្យាល័យដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។ ឆ្នាំ ២០០៣ គឺឆ្នាំដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ប្រវត្ដិសាស្ដ្រសាកលវិទ្យាល័យ។ មហវិទ្យាល័យនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសាកលវិទ្យាល័យក្រោមនាមជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច។ ឈ្មោះនៃសាកលវិទ្យាល័យនៅតែភ្ជាប់នូវពាក្យ នីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ចដដែល ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញថាមុខវិជ្ជាទាំងពីរនេះគឺជា មុខវិជ្ជាគោលសម្រាប់កម្មវិធីសិក្សានៃសាកលវិទ្យាល័យ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មុខវិជ្ជាដទៃទៀតនៃផ្នែកវិទ្យាសាស្ដ្រសង្គម និងធម្មជាតិ ដូចជា ភាសា និងវិទ្យាសាស្ដ្រកុំទ្យូទ័រកំពុងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សា។ ថ្មីៗនេះ សាកលវិទ្យាល័យមានមហាវិទ្យាល័យចំនួន ៤ ថ្នាក់ក្រោយឧត្ដមសិក្សា ២ និងមជ្ឈមណ្ឌល ១។ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច នៅតែរក្សាតំណែងរបស់ខ្លួនជាសាកលវិទ្យាល័យជាតិចំបង និងជាសាកលវិទ្យាល័យឈានមុខគេក្នុងរង្វង់មុខវិជ្ជានីតិសាស្ដ្រ សេដ្ឋកិច្ច និងអប់រំពាណិជ្ជកម្ម។
គោលដៅ និងតួនាទី
ដោយដឹងថាផ្នែកសាធារណៈ និងផ្នែកឯកជនគឺជាសសរស្ដម្ភក្នុងការទ្រទ្រង់ការអភិវឌ្ឍន៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សាកលវិទ្យាល័យបានពង្រីកគោលដៅរបស់ខ្លួន។ ជាទម្លាប់ គោលដៅតែមួយគត់របស់សាកលវិទ្យាល័យគឺដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សសម្រាប់វិស័យសាធារណៈ។ ប៉ុន្ដែបច្ចុប្បន្ន គោលដៅនេះបានពង្រីកវិសាលភាពដោយបញ្ចូលវិស័យឯកជនផងដែរ។ កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលផ្សេងៗនៃផ្នែកគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មត្រូវបានបង្កើតឡើង និងអភិវឌ្ឍ ទទួលស្គាល់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ សាកលវិទ្យាល័យមានមោទនភាពក្នុងការបញ្ជូនបុគ្គលមានសមត្ថភាពជាច្រើនទៅស្ថាប័នទាំងឯកជន និងសាធារណៈ។ និស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាកលវិទ្យាល័យបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការនៅស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ក្រសួង ស្ថាប័ននានា ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងអង្គការអន្ដរជាតិមួយចំនួន។ ក្រៅពីតួនាទីនៃការផ្គត់ផ្គង់ធនធានមនុស្សសម្រាប់សង្គមកម្ពុជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រនិងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ចបម្រើជាតួនាទីមួយទៀតគឺជាមាគ៌ាពីកម្ពុជាឆ្ពោះទៅពិភពលោក។ តួនាទីនេះត្រូវបានបង្ហាញដោយសហប្រតិបត្ដិការយ៉ាងច្រើនជាមួយស្ថាប័នអន្ដរជាតិ និងសាកលវិទ្យាល័យនានាតាមរយៈការផ្លាស់ប្ដូរនិស្សិត និងសមាជិកដេប៉ាតឹម៉ង់។ បុគ្គលិក និងនិស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ មានសិស្សនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រចំនួន ៤,៨០២ នាក់ដែលសិក្សាលើ ៤ មហាវិទ្យាល័យ។ ក្នុងចំណោមសិស្សទាំងនោះ មាននិស្សិតនារីចំនួន ១,៤៧៨ នាក់។ ចំណុចពិសេសមួយនៃចំណុចសំខាន់នៃសាកលវិទ្យាល័យ គឺការបង្ហាត់បង្រៀនដែលមានគុណភាពនិងបុគ្គលិករដ្ឋបាល។ បច្ចុប្បន្ននេះ ថ្នាក់ក្រោយឧត្ដមសិក្សាដែលទើបបង្កើតមានសិស្ស ៥០៧ នាក់។ មានសាស្ដ្រាចារ្យធ្វើការពេញម៉ោង ៨៤ នាក់ និងគ្រូបង្រៀនក្រៅម៉ោង ១១២ នាក់និង សាស្ដ្រាចារ្យបរទេសចំនួន ៧០ នាក់ដែលផ្ដល់ការបង្រៀនក្រោមកម្មវិធីផ្លាស់ប្ដូរនិស្សិត។
ឃុំសារង្គ
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៦ភូមិ ។
ឧទ្ធម្ភាគចក្រ
thumb|ឧទ្ធម្ភាគចក្រ 1922 thumb|right| thumb|right| thumb|right| ឧទ្ធម្ភាគចក្រ គឺជាប្រភេទ មួយនៃការ rotorcraft ដែលក្នុងនោះ លើក និង ការសម្រុក ត្រូវបាន ផ្គត់ផ្គង់ដោយ rotors ។ នេះអនុញ្ញាតឱ្យ ឧទ្ធម្ភាចក្រ ដើម្បី យកបានបិទ និងដី បញ្ឈរ ដើម្បី ដាក់ និងការ ហោះហើរ ទៅមុខ, ក្រោយ ហើយក្រោយមក ។ លក្ខណៈទាំងនេះ អនុញ្ញាតឱ្យ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ត្រូវបាន ប្រើនៅក្នុងតំបន់ កកកុញ ឬ បែកបាក់គ្នា ជាកន្លែងដែល យន្តហោះ ថេរ និយម នឹង ជាធម្មតា មិនអាច យកបានបិទ ឬដី ។ សមត្ថភាព ក្នុងការ ដាក់ មានប្រសិទ្ធិភាព សម្រាប់ រយៈពេល វែង នៃការពេលវេលា អនុញ្ញាតឱ្យ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ មួយ ដើម្បីសម្រេច ភារកិច្ច ដែល យន្ដហោះ ថេរ និយម និងទម្រង់ ដទៃទៀតនៃ យន្តហោះ takeoff និងការ ចុះចត បញ្ឈរ មិនអាចអនុវត្ត ។
ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ពាក្យ នេះត្រូវបាន ប្រែប្រួល ពី hélicoptère ភាសា បារាំង, បង្កើត ដោយ Gustave ដឺ Ponton d' Amecourt នៅឆ្នាំ 1861 ដែល មានប្រភព មកពី ភាសាក្រិក helix/helik- ( ἕλιξ ) = " twisted , កោង " [ 1 ] និង pteron ( πτερόν ) = " ស្លាប "។ [2] [3 ] [ 4] ឈ្មោះហៅក្រៅ ភាសាអង់គ្លេស បានប្រើសម្រាប់ការ រួមបញ្ចូល ឧទ្ធម្ភាគចក្រ chopper helo និង whirlybird ។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧទ្ធម្ភាគចក្រ
ស្រុកស្វាយលើ
ស្រុកស្វាយលើជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ស្រុកនេះមាន៥ឃុំនិង២៨ភូមិ ៖
ម៉ាស៊ីនថត លេកា
មុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២
thumb|left|ការផលិតឡើងវិញនៃគំរូដើម​ម៉ាស៊ីនថតលេកា, 1913, 1:3,5
គំរូនៃម៉ាស៊ីនថតលេកាដំបូងបានបង្កើតឡើងដោយអូស្ការបារណែកនៅ អ៊ឺសលេសអុពធីចវែក​វេស្លេរឆ្នាំ​ ១៩១៣ ។ នៅក្នុងថ្ងៃអនាគតវាជាម៉ាស៊ីន ថតតូចមួយសម្រាប់ថតទេសភាព ជាពិសេសក្នុងពេលដែលធ្វើរដំ ណើរឡើងភ្នំជាដើម ម៉ាស៊ីនថតលេកាបានប្រតិបត្តិដំបូង ៣៥ មម ម៉ាស៊ីនថត ។ ស្តង់ដារនៅក្នុងភាពយន្តគឺ ៣៥​មម ហ្វីល ។ ម៉ាស៊ីនថតលេកានាំយករូបភាពដែលផ្តេក ហើយពង្រីកទំហំរហូតដល់ ២៤x៣៦មម ជំនួស ១៨x២៤មម ត្រូវ បានប្រើដោយអ្នកថតវីឌីអូ ហើយបានយកទៅផលិតខ្សែភាពយន្តដោយថតបញ្ឈ ជាមួយ និង ​២:៣ ទ្រង់ទ្រាយ ។
ម៉ាស៊ីនថតលេកាជាធម្មតាបានបង្ហាញឡើងវិញ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩២៣ លោកបារណែក បានទទួល ទំនុកចិត្រពីចៅវ៉ាយរបស់លោក អ៊ឺសលេស២ បង្កើតគំរូដើមជាក្រុមនៃ ៣១ ។ ម៉ាស៊ីនថតបានទទួលជោគ ជ័យភ្លាមៗ ខណ:ពេលដែលបានបង្ហាញនៅឆ្នាំ ១៩២៥ ឡេពហ្សិក ស្ពិងហ្វែគឺជាម៉ាស៊ីនថត លេកា ១ (សម្រាបម៉ាស៊ីនថតលេស) ។ ផ្ទៃរាបនៃចំនុចរួមពន្លឺបានរៀបចំពី ១/២០ ទៅ ១/៥០០វិនាទី ​ នៅក្នុងការបន្ថែមទៅ Z សម្រាប់ហ្សិត(ពេល) តួនាទី ។ ដោយសារតែគំនិតរបស់លោក​ បារណែក សម្រាប់ម៉ាស៊ីនថត លេកា បានប្រើជាម៉ាស៊ីនថតតូចមួយ គំនិតអវិជ្ជមានដ៏តូចមួយអាចបង្កើតរូបភាពធំមួយ ដោយការបង្រីក("អវិជ្ជមានដ៏តូចទៅជារូបភាពយ៉ាងធំ"គឺគំនិត) ម៉ាស៊ីនថតត្រូវកាកែវពង្រីកដែលមានគុណភាពខ្ពស់ដើម្បីបង្កើតដែលស្រួច ។​ កែវពង្រីក ម៉ាស៊ីនថតលេកាដំបូងបង្អស់គឺ ៥០មម ហ/៣.៥ រចនាដោយត្រីភាគីនៃឆ្នាំ១៨៩៣​ បានយកលំនាំតាមសាស្រ្តាចារ្យ មែក ប៊ឺរែខ នៅលែស៏ ។ កែវពង្រីក មានប្រាំធាតុនៃបីផ្នែកហើយបានហៅថាលែស៏ អាណេស្ទិកមេត ។ ដែលមិនដូចផ្នែកដ៏ទៃទៀត លែស៏ អាណេស្ទិកមេត កន្លែងសន្ទះរវាងទីមួយនិងទីពី ។ កែវនៃម៉ាស៊ីនថតបានដូរឈ្មោះជា ELMAX សម្រាប់ E​​ លេស៏ និង MAX ប៊ឺរ៉ែក ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៥ លេស៏មានកានឿយហត់និងការងារក្នុងការការផលិត កែវជាមួយ​ រីកចំរើននៃភ្នែកទ្រព្យសម្បត្ត និងសាស្រ្តាចារ្យ ប៊ឺរ៉ែក​ បានរចនាអោយមានការីកចំរើក្នុងជំនាន់នៃ ELMAR ហើយបានហៅថា អ៊ីលមារ ជាមួយនិង ជាមួយនិងការងារដែលងាយៗនៅក្នុងបីក្រុម ។​ សាស្រ្តាចារ្យ ប៊ឺរ៉ែកមានឆ្កែពីរ ហែកធ័រ និង រែក ។ ពីដំបូងនៃឆ្កែទាំងនេះ គឺ​ ហែកធ័រ បានអោ យឈ្មោះរបស់គាត់ជាក្រុមនៃកែវ លេកា ហើយឈ្មោះនៃការបង្ហាញទីពីរនៅក្នុង សាម៉ារែក  ។
បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមលោកលើកទី ២
បន្ទាប់ពីសង្រ្គាម លោក​លែស៏​​ បានបន្តធ្វើរការផលិតពីជំនាន់ក្រោយនៃ ម៉ាស៊ិនថតលេកា ២ និងម៉ាស៊ិនថតលេកា ៣ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៤ លោកលែស៏បានបង្ហាញ ម៉ាស៊ីនថតលេកា M3 ដោយការបង្ហាញនូវម៉ាស៊ីនថតលេកាថ្មី M ដាក់យ៉ាងជិត វាជាប្រភេទកែវស្រួច ។ ម៉ាស៊ីនថតនេះបានរួមផ្សំនឋាន ហើយវត្ថុដែលមើលឃើញទៅក្នុងគឺផ្នែកដ៏ធំមួយ គំហើញយ៉ាងច្បាស់ជាមួយនិងរូបភាពភ្លឺច្បាស់ពីរដងនៅកណ្តាល ។ របៀបនេះបានបង្ហាញផងដែរជារបៀបមួយ ជំនួយនៃកាជួសជុល ។ នៅក្នុងការបន្ថែម វាមានទ្រាប់កៅស៊ូថ្មី អាចទុកចិត្តបាន គឺផ្ទៃរាបនៃចំនុចរួមពន្លឺបិទជិត ។ គំរូនេះបានបន្តទៅសំអាត (ជំនាន់យឺតបំផុតបាននិងកំពុងចាប់ផ្តើម M7និងMPទាំងពីរជាមួយទំរង់គឺ ២៨,៣៥,៥០,៧៥,៩០,និង១៣៥មមកែវពង្រីកជាមួយនិងការបង្ហាញដោយ ស្វ័យប្រវត្តិ​ភាពខុសគ្នាកែវពង្រីកគឺនៅទល់ខាងលើ) ។
រោងចក្រមានការីកចមរើន
លេស៍បានខិងខំដើម្បីអោយរោងចក្រមានការីចំរើនយ៉ាងលឿនទៅលើម៉ាស៊ីនថតសម័យថ្មីរហូតដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ១៩៥០។ ម៉ាស៊ីនថតជាច្រើនបានបញ្ជូនបករោងចក្រវិញ ហើយនឹងកែតំរូវម៉ូដចាស់អោយបានប្រសើរឡើង។ បានកែប្រែពីម៉ាស៊ីនថតកែមពីរទៅជាម៉ស៊ីនថតដែលមានលំដាប់ថ្នាក់។
អំពិលទឹក
អំពិលទឹក (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ: Pithecellobium dulce) ជារុក្ខជាតិដែលមានដុះច្រើននៅតាមប្រទេសកម្ពុជា ថៃ វៀតណាម។ មានឯកសារមួយចំនួនគូសបញ្ជាក់ថាអំពិលទឹកជារុក្ខជាតមានកំណើតពីប្រទេសមិកសិកូ អាមេរិចកណ្ដាល និងភាគខាងជើងរបស់អាមេរិចខាងត្បូង។ បន្ទាប់មកទើបមានការសាយពូជទៅកាន់អាមេរិចខាងជើង, ប្រទេសហ្វីលិពីន និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
អំពិលទឹកជាប្រភេទដើមឈើធំ ដើមមានបន្លា ស្លឹកស្ដើង មានសណ្ថានដូចម្រាមដៃ មានផ្កាជាចង្កោមៗ តូចៗ ពណ៌ស រំលេចកញ្ចុំកេសឈ្មោលច្បាស់។ ផ្លៃមានលក្ខណៈជាកួររង្វេលៗ។ ផ្លែខ្ចីពណ៌បៃតងខ្ចី ផ្លែចាស់មានពណ៌ផ្កាឈូក ឬ ពណ៌ក្រហម។ សាច់ផ្លែមានពណ៌សលាយក្រហមឬផ្កាឈូក មានរសជាតិផ្អែមលាយចត់។
ឃុំស្លក្រាម
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៨ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
អនុគមន៍ហ្គាំម៉ា
thumb|right|325px|
ក្នុងគណិតវិទ្យា អនុគមន៍ហ្គាំម៉ា (តាងដោយអក្សរធំក្រិច Γ) ជាបន្លាយនៃអនុគមន៍ហ្វាក់តូរ្យែលចំពោះចំនួនពិត និង ចំនួនកុំផ្លិច។ ចំពោះចំនួនកុំផ្លិច z ដែលផ្នែកពិតជាចំនួនពិតវិជ្ជមាន អនុគមន៍ហ្គាំម៉ាកំនត់ដោយ
និយមន័យនេះអាចត្រូវបានគេពន្លាតចំពោះប្លង់កុំផ្លិច លើកលែងតែចំនួនគត់មិនវិជ្ជមាន។
ប្រសិនបើ n ជាចំនួនគត់វិជ្ជមាន នោះគេបាន
ទំនាក់ទំនងនេះ​បង្ហាញថា​អនុគមន៍ហ្គាំម៉ា​ជាប់ទាក់ទងទៅនឹង​អនុគមន៍ហ្វាក់តូរ្យែល។ អនុគមន៍ហ្គាំម៉ាផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអនុគមន៍ហ្វាក់តូរ្យែលចំពោះតំលៃ n ជាចំនួនកុំផ្លិច និង មិនមែនជាចំនួនគត់។
អនុគមន៍ហ្គាំម៉ាជាសមាសភាពមួយនៅក្នុងអនុគមន៍របាយប្រូបាបផ្សេងៗ និង ត្រូវបានគេទៅអនុគមន៍ក្នុងវិស័យជាច្រើននៃប្រូបាប ស្ថិតិវិទ្យា ក៏ដូចជាក្នុងវិភាគបន្សំផងដែរ។
និយមន័យ
thumb|right|250px|[[តំលៃដាច់ខាត​(ម៉ូឌុល)​នៃ​អនុគមន៍ហ្គាំម៉ាក្នុង​ប្លង់កុំផ្លិច]] និមិត្តសញ្ញា ត្រូវបានកំនត់ដោយ អាដ្រៀន ម៉ារី ឡេហ្សង់ (Adrien-Marie Legendre ) ។ ប្រសិនបើផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិច z ជាចំនួនវិជ្ជមាន (Re[z] > 0) នោះអាំងតេក្រាល
ទាល់ជាដាច់ខាត (converges absolutely) ។ ដោយប្រើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក គេអាចបង្ហាញថា
សមីការអនុគមន៍នេះសិក្សាជាទូទៅនូវទំនាក់ទំនង នៃអនុគមន៍ហ្វាក់តូរ្យែល។ យើងអាចវាយតំលៃដោយការវិភាគ :
ដាក់ទំនាក់ទំនងទាំងពីរនេះបញ្ចូលគ្នា គេបានករណីពិសេសនៃអនុគមន៍ហ្គាំម៉ា ចំពោះគ្រប់ចំនួនគត់ធម្មជាតិ n ៖
និយមន័យផ្សេងទៀត
ដែល \ \gamma ជាថេរអឺលែរ-ម៉ាសឆេរ៉ូនី (Euler-Mascheroni constant)
គេអាចបង្ហាញដោយចំៗថានិយមន័យអឺលែរផ្ទៀងផ្ទាត់សមីការ (1) ខាងលើ ។ អោយ z មិនស្មើនឹង 0, -1, -2, ...
វិធីផ្សេងទៀតវាអាចត្រូវបានគែបង្ហាញថា...
ការទាញរកទំនាក់ទំនងជាមួយហ្វាក់តូរ្យែលដោយប្រើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក
វាជាការងាយក្នុងការរក \ \Gamma(1)
ដើម្បីដោះស្រាយអាំងតេក្រាលនេះ យើងប្រើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក
យើងឃើញថា ។
តាមច្បាប់ឡួពីតាល់ (L'Hôpital's rule) យើងបាន
ហេតុនេះតួទី១ មានលីមីតស្មើនឹង ០ ។ គេបាន
អង្គខាងស្តាំនៃសមីការនេះមានតំលៃ ។ យើងទទួលបានទំនាក់ទំនង
ដោយប្រើរូបមន្ត យើងទាញបាន
តំលៃពិសេស
ខាងក្រោមនេះជាតំលៃពិសេសមួយចំនួននៃអនុគមន៍ហ្គាំម៉ា និង ដេរីវេរបស់វា តំលៃនៃ​ \Gamma(1/2) អាចអោយគេទាញបានរូបមន្តរកតំលៃពិសេសផ្សេងទៀត។
ចំពោះ គេទាញបាន:
តាមរយៈតំលៃនេះគេអាចកំនត់បានតំលៃពិសេសផ្សេងទៀត
ហ្គាំម៉ា
ឃុំស្វាយចេក(ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ១២ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
AgustaWestland Apache
300px|រូបភាពតូច AgustaWestland AH MK 1 កម្មវិធី Apache គឺជាកំណែ អាជ្ញាប័ណ្ណ - សាងសង់ឡើង នៃ ការវាយប្រហារ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ AH - 64D Apache Longbow សម្រាប់ កងទ័ព អាកាស របស់ទីភ្នាក់ងារ Peace Corps កងទ័ព អង់គ្លេស ។ នេះ ជាលើកដំបូង ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ចំនួនប្រាំបី នាក់ត្រូវបាន សាងសង់ឡើងដោយ ក្រុមហ៊ុន Boeing ; 59 ដែលនៅសេសសល់ ត្រូវបាន ជួបប្រជុំគ្នា ដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រ ជាតិ Westland (ឥឡូវ ជាផ្នែកមួយនៃ AgustaWestland ) នៅ Yeovil, Somerset នៅក្នុង ប្រទេសអង់គ្លេស ពី ឧបករណ៍ ក្រុមហ៊ុន Boeing - ផ្គត់ផ្គង់ ។ ការផ្លាស់ប្តូរ ពី AH - 64D រួមមាន ម៉ាស៊ីន Rolls- Royce ដែលជា ជំនួយ ការពារ ឈុត អេឡិចត្រូនិ ថ្មីនិង យន្តការ ដាវ អនុញ្ញាតឱ្យ បត់ កំណែ អង់គ្លេស ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការ ពី នាវា ។ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ នេះត្រូវបានគេ ដាក់ឈ្មោះ " Wah - 64 " ដោយ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ជាតិ Westland នេះដែរ ។ វាត្រូវបាន ចាត់តាំង កម្មវិធី Apache AH MK 1 ( ឬ ខ្លីទៅ កម្មវិធី Apache AH1 ) ដោយក្រសួង ការពារជាតិ ។
កម្មវិធី Apache នេះបាន ក្លាយទៅជា សំណុំបែបបទ តម្លៃ នៃការគាំទ្រ ខ្យល់ យ៉ាងជិតស្និទ្ធ នៅក្នុង ជម្លោះ បន្ត នៅក្នុង ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ត្រូវបាន ដាក់ពង្រាយ ទៅកាន់ តំបន់នោះ ចាប់តាំងពី ឆ្នាំ 2006 ។ កម្មវិធី Apache បាន វត្ថុ នៃ ភាពចម្រូងចម្រាស នៅលើ សម គ្រាប់បែក មួយចំនួន ដូចជា គ្រាប់បែក ចង្កោម និងអាវុធ thermobaric នោះ។ ការសាកល្បង កងទ័ពជើងទឹក និងការដាក់ពង្រាយ នៅតាមសមុទ្រ បណ្តោះអាសន្ន បានបង្ហាញថា យន្តហោះ នេះ ជា វេទិកា អាចប្រតិបត្តិការ ពីកំពង់ផែ នៃ នាវា ដែលជា កម្មវិធី តែមួយគត់ នៃការ កម្មវិធី Apache នៅ ក្នុងចំណោម ប្រតិបត្តិករ របស់ខ្លួន។ Apache ចក្រភពអង់គ្លេស បានបម្រើការ នៅក្នុង អន្តរាគមន៍យោធា របស់អង្គការណាតូ ក្នុងឆ្នាំ 2011 នៅក្នុងប្រទេសលីប៊ី ដំណើរការពី នាវា កងទ័ពជើងទឹក ភូមិន្ទ ។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧទ្ធម្ភាគចក្រ
ទ្រឹស្តីបទកូស៊ី-អាដាម៉ា
ក្នុងគណិតវិទ្យា ទ្រឹស្តីបទកូស៊ី-អាដាម៉ាគឺជាលទ្ធផលនៃវិភាគកុំផ្លិចដែលដាក់ឈ្មោះតាមលោក អូហ្គាស្ទីន ល្វី កូស៊ី(Augustin Louis Cauchy) និង លោក​ ចាកគឹះ អាដាម៉ា(Jacques Hadamard) ដែលជាគណិតវិទូជាតិបារាំង ។
ពំនោលនៃទ្រឹស្តីបទ
ពិចារណាលើស៊េរីស្វ័យគុណក្នុងអថេរចំនួនកុំផ្លិចz\,នៃទំរង់
ដែល ។
នោះ កាំនៃភាពទាល់នៃស៊េរីនៃ f គឺផ្តល់ដោយ
ដែលលីមីតធំបំផុតកំនត់ដោយ
ដែលតំលៃធំបំផុតគឺតំលៃទាល់របស់សំនុំមួយ ។
ចំនាំ
ចំពោះទ្រឹស្តីបទនេះ ។
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា ឆិវ៉ា
រឿងគំនូររូបប្រពន្ធ
ដំនើររឿង
កាលមួយនោះ មានបុរសម្នាក់ឈ្មោះកំបិ វាក្រហើយបញ្ញាខ្សោយផង។ វារស់នៅក្នុងខ្ទមមួយតែម្នាក់ឯង គ្មានអ្នកណាចង់រៀបការជាមួយវាទេ ព្រោះវាមានស្មារតីតិច។
ល្ងាចមួយមានស្រីក្មេងម្នាក់ បានចូលមកដល់មាត់ទ្វារផ្ទះវា ហើយសួរថា តើនាងអាចគេងមួយយប់ក្នុងខ្ទមនេះបានរឺទេ។ តាំងពីដើមមក កំបិ មិនដែលប្រទះឃើញស្រីណាល្អយ៉ាងនេះសោះ វារីករាយនឹងអោយនាងចូលក្នុងផ្ទះវាណាស់។ យប់នោះក្រោយពីអាស្រ័យអាហារយប់ហើយ ស្រីក្មេងសួរថា «លោកហាក់ដូចជារស់នៅម្នាក់ឯង ខ្ញុំក៏មានតែម្នាក់ឯងដែរ តើលោកចង់បាន​ខ្ញុំជាភរិយារឺទេ?»។
អាពាហ៍ពិពាហ៍ធ្វើអោយ កំបិ សប្បាយរីរាយណាស់ ប៉ុន្ដែក៏ធ្វើអោយវាពិបាកចិត្ដណាស់ដែរ ដើម្បីបង្ហើយការងារ។ វាជាប់ចិត្ដនឹងប្រពន្ធក្មេងណាស់ ទាល់តែមិនអោយនាងបាត់មុខពីវា សូម្បីមួយស្របក់ក៏ដោយ។ នៅពេលដែលវាធ្វើស្បែកជើងចំបើជារឿយៗ ស្បែកជើងនោះមានបន្ដោយរហូតប្រាំរឺប្រាំមួយចំអាមដោយមិនដឹងខ្លួនផង ព្រោះបុរសជា​ប្ដីអាត់តែសំលឹងមើលប្រពន្ធ មិនមើលការងារសោះ។ នៅពេលធ្វើអាវភ្លៀងចំបើងក៏ដូចនេះដែរ ជួនកាលអាវនេះមាន​ប្រវែងរហូតដល់ដប់រឺម្ភៃចំអាម ព្រោះបុរសនេះសំលឹងមើលតែអ្វីៗដែលប្រពន្ធវាកំពុងធ្វើមិនបាន​ប្រុងប្រយ័ត្នមើលការងាររបស់វាទេ។ គ្មាននរណាអាចពាក់អាវភ្លៀងវាបានឡើយ។
រួចមកវាក៏ទៅធ្វើការឯចំការ មួយស្របក់ម្ដងៗវារត់មកផ្ទះវិញ ស្រែកហៅ «ប្រពន្ធសំលាញ់អើយ! អូននៅទីនេះរឺ? ហេតុនេះ វាគ្មានបានបំពេញការងារច្រើនទេ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ប្រពន្ធពោលថា «គាត់នឹង មិនចង់ធ្វើការទេ!» ដូចនេះនាងទៅទីក្រុងអោយសិល្បករម្នាក់គូររូបនាង។ នាងយករូបមកផ្ទះវិញ ហើយប្រាប់ កំបិថា «បង! នេះនែរូបខ្ញុំ។ សូមយករូប​នេះទៅព្យួរនឹងដើមមននៅជិតបងទៅ បងអាចឃើញរូបនេះនៅពេលកំពុងធ្វើការក្នុងចំការ បងមិនបាត់មុខខ្ញុំយូរទេ» កំបិធ្វើតាមនាងប្រាប់ មួយស្របក់ម្ដងៗ វាឈប់ធ្វើការដើម្បីមើលរូបប្រពន្ធវា​ប៉ុន្ដែមិនយូរ​ប៉ុន្មានវាក៏រត់មកផ្ទះជាញយៗទៀត។ ថ្ងៃមួយមានខ្យល់បក់មួយវឹបកួចយករូបនោះ ហើយបំប៉ើងទៅលើមេឃ កំបីតាមចាប់រូបនោះដែរ ប៉ុន្ដែមិនយូរប៉ុន្មាន រូបក៏រសាត់បាត់ពីភ្នែកវាទៅ។ កំបិយំស្បែបៗ រត់ទៅផ្ទះប្រាប់ប្រពន្ធ នាងបានលួងលោមថា «បងសំលាញ់! កុំព្រួយ ខ្ញុំនឹងទៅទីក្រុងរករូបគំនូរមួយទៀតមកអោយបង»។ ក្នុងរយៈពេលនោះ រូបគំនូរទីមួយប៉ើងតាមខ្យល់ ហើយទីបំផុតក៏ធ្លាក់ប៉េលប៉ោលចុះដល់សួនក្នុងវិមានមួយ។ លុះឃើញរូបគំនូរ ម្ចាស់វិមានចាប់ចិត្ដស្នេហាលើរូបស្រីក្នុងគំនូរនោះលោកគិតយ៉ាងនេះ «បើរូបគំនូរដូចនេះ មុខជាមាន​មនុស្សពិតមិនខាន»។ រួចលោកក៏បញ្ជាបំរើអាយដើររកស្រីនោះដល់ឃើញអោយចាប់យកនាងមកជូនលោកកុំបង្អង់។
បំរើដើរពីភូមិមួយទៅភូមិមួយ ដោយកាន់រូបគំនូរទៅផង គេសួររកតើមានអ្នកស្គាល់ស្រីនោះរឺទេ។ ទីបំផុត គេទៅដល់ភូមិដែល កំបិរស់នៅ បំរើសួរអ្នកភូមិដោយបង្ហាញរូបគំនូរផង​«តើអ្នកស្គាល់រូបនេះរីទេ»ដោយបានឃើញរូបគំនូរអ្នកភូមិទាំងនោះឆ្លើយភ្លាម «អូ! នេះជាប្រពន្ធ កំបិ ទេតើ!» ប្រាកដមែន លុះបំរើទៅដល់ខ្ទម កំបិ ក៏ឃើញស្រីម្នាក់រូបស្អាត។ មុខដូចរូបក្នុងគំនូរបេះបិទ «យើងមកចាប់នាងយកទៅជូនចៅវហ្វាយយើងហើយ» ពួកគេនិយាយហើយប៉ុនប៉ងនាំនាងចេញទៅ។ កំបិអង្វរ «សូមមេត្ដាកុំចាប់យកនាងទៅ» តែឥតអំពើឡើយ វាស្រែកទ្រហោយយំយ៉ាងខ្លាំងទាល់តែទឹកភ្នែកក្លាយជាថ្លុកមួយបន្ដាយមួយជំហាន។
ប្រពន្ធនិយាយ «បងកំបិ កុំស្រែកយ៉ាងនេះ យើងមិនអាចអ្វីគេកើតទេក្នុងពេលនេះ តែសូមស្ដាប់ខ្ញុំអោយមែនទែន។ យកដើមស្រល់សំរាប់តុបតែងក្លោងទ្វារទៅជាមួយផង​ ពេលនោះយើងនឹងបានជួបគ្នា ហើយកិច្ចការយើងនឹងបានសំរេច» នាងមិនទាន់ទាំងបាននិយាយអ្វីច្រើនទៀតផង គេក៏ចាប់យកនាងចេញតំរង់ទៅវិមាន។ រាល់ៗថ្ងៃ កំបិនឹកមមៃថាតើដល់ពេល​ត្រូវទៅរកប្រពន្ធវាហើយរឺនៅ?។ ទីបំផុតមានគេនិយាយប្រាប់វាថា ឥលូវដល់ពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីហើយ។ វាចេញដំនើរតំរង់ទៅវិមានដោយបាននាំយកមែកស្រល់មួយបាច់ធំទៅផង។ បន្តិចទៀត​វានឹងបានជួបមុខប្រពន្ធសំលាញ់ចិត្ដវិញហើយ! លុះទៅដល់មាត់ទ្វារវិមាន កំបិ ស្រែកពពាយនាយថា «ដើមស្រល់! ដើមស្រល់! ដើមស្រល់ល្អសំរាប់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី!» ប្រពន្ធបានលឺសំលេងប្ដី ក៏ញញឹមពីក្នុងវិមានមក។ នេះជាលើកដំបូងហើយដែលនាងបានសើចតាំងពីពេលដែលគេចាប់នាងយកមកដាក់ក្នុងវិមាន។ ម្ចាស់វិមានសប្បាយណាស់ ដោយបានឃើញនាងរីករាយយ៉ាងនេះ។ លោកបញ្ជាបំរើទៅហៅអ្នកលក់ដើមស្រល់ចូលមក។ លុះឃើញកំបិមកដល់នាងប្រពន្ធរិតតែរីករាយជាងមុនទៅទៀតនាងសំលឹងមើលវាយ៉ាងពព្រាយ ទាល់តែម្ចាស់វិមានគិតក្នុងចិត្ដថា «បើអ្នកលក់ដើមស្រល់ធ្វើអោយនាងរីករាយយ៉ាងនេះ អញគួរតែធ្វើជាអ្នកលក់ដើមស្រល់វិញម្ដង»។
លុះម្ចាស់វិមានចេញផុតទៅក្រៅភ្លាម ប្រពន្ធកំបិប្រាប់បំរើអោយបិទទ្វារវិមានមួយរំពេច។ មួយសន្ទុះក្រោយមកម្ចាស់វិមានដឹងថាខ្លួនមិនមែននៅក្នុងសួនទេ។ គេក៏ដើរទៅកាន់ទ្វារវិមាន តែងឿងឆ្លល់ជាខ្លាំងដោយឃើញទ្វារបិទជិតបើកអោយអញចូល! អោយអញចូល! គេស្រែកហៅ តែគ្មាននរណាឆ្លើយតបវិញសោះ។ នៅក្នុងវិមាន កំបិ និងប្រពន្ធដ៏ឈ្លា សវៃរបស់គេមានរបស់ទ្រព្យគ្រប់បែបយ៉ាងដូចចិត្ដប្រាថ្នាហើយក៏រស់នៅយ៉ាងសុខសាន្ដនិងរីករាយពីពេលនោះមក។
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែររបស់មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅស្វីស
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអៀរ៉ាក់
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអៀរ៉ាក់=
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា
=ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា=
ភាព​មិន​ជាក់​លាក់​នៃ​ភូមិភាគ​ដើម​បូព៌ា​សព្វថ្ងៃ
right|thumb|សង្គ្រាម​ រវាង​ពួក​ Fatah និង​ ពួក Hamas នៅ gaza នៅ​ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០០៧ © Reuters នា ​រយៈ​ពេល​ជិត​១០​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ មហារីក​ធំៗ​ទាំង​បួន​ដែល​បាន​និង​កំពុង​បន្ត​រាតត្បាត ភូមិភាគ​ដើមបូព៌ា គឺ​ជម្លោះ​រ៉ាំរ៉ៃ​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​ប៉ាលេស្ទីន អស្ថិរភាព​នៅ​អៀរ៉ាក់ ស្ថានភាព​មិន​ជាក់​លាក់ នៅ​អាហ្វហ្កានិស្តង់ និង​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់អៀរ៉ង់។
ឯកសារយោង
ដោយ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រ
ឃុំតាបែន
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៥ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
អ៊ីដ្រូស្តាទិច
right|300px អ៊ីដ្រូស្តាទិចជាការសិក្សាពីសន្ទនីយ៍គ្មានចលនា។ ផ្នែកនៃរូបវិទ្យានេះត្រូវបានបង្កើតដោយអាកស៊ីម៉ែដ។ អ៊ីដ្រូស្តាទិចគ្រាន់តែជាផ្នែកសមញ្ញបំផុតមួយរបស់មេកានិចនៃសន្ទនីយ៍ ប៉ុន្តែវាមានអ្វីជាច្រើនដែលយើងចាំបាច់ស្វែងយល់ពីវា។
សំពាធនៅក្នុងសន្ទនីយន៍
សន្មត៖ នៅក្នុងឧទាហរណ៍ដូចតទៅ យើងកំនត់យកអ័ក្សឈរមានទិសដៅចុះក្រោម (z កើនកាលណាគេចុះក្រោម)
ករណីដែលសន្ទនីយ៍មិនអាចរួមបានមួយ នៅនឹងថ្កល់ក្នុងដែនទំនាញដីឯកសណ្ឋាន
សន្ទនីយ៍មិនអាចរួមបាន អាចបញ្ជូនអំពើកំលាំងស្មើសាច់ល្អ។​ សំពាធនៅជំរៅ z ជាផលបូកនៃសំពាធ P0 ដែលមានអំពើលើផ្ទៃលើ ជាមួយទំងន់ p នៃសសរសន្ទនីយ៍ដែលនៅលើបន្ទះយឺត។
ឧបមាថាសន្ទះមានផ្ទៃដេកនឹងបែរទៅលើ និងយក S ធ្វើជាក្រលាផ្ទៃរបស់វា។ សសរសន្ទនីយ៍ដែលនៅពីលើវាមានមាឌ S·z និងមានម៉ាស់ ρ·S·z ដែល ρ ជាម៉ាស់មាឌរបស់សន្ទនីយ៍។ ទំងន់របស់សសរសន្ទនីយ៍គឺ៖ ដែល g ជាសំទុះទំនាញផែនដី។ ដូចនេះ សន្ទះនោះរងនូវកំលាំង F ដូច្នេះសំពាធសរសេរ៖
គឺបំរែបំរួលរបស់សំពាធ​ជាអនុគមន៍នៃជំរៅនោះហើយ ដែលបង្កើតអោយមានដំនោលអាកស៊ីម៉ែដ។
សំពាធបរិយាកាស
ប្រសិនបើគេចាត់ទុកខ្យល់ថាជាឧស្ម័នបរិសុទ្ធ នោះគេបានសំពាធបរិយាកាសនៅរយៈកំពស់ z និងកំនត់ដោយរូបមន្ត៖ ដែល m ៖ ម៉ាស់របស់អាតូមខ្យល់ K ៖ ថេរបុលស្មាន់, K=1,38.10-23 J/K T ៖ សីតុណ្ហភាពដាច់ខាតគិតជា K (កែលវិន)
បារ៉ូម៉ែត
យើងយកបំពង់មួយដែលមានបាតបិទជិត ជ្រលក់ទាំងស្រុងចូលក្នុងអង្គធាតរាវមួយ បន្ទាប់មកយើងបញ្ឈរវាដោយយកបាតបិទជិតដាក់ឡើងលើ និងមាត់ចំហដាក់ត្រាំក្នុងអង្គធាតុរាវដដែល។
សំពាធរបស់បរិយាកាសដែលមានអំពើលើផ្ទៃអង្គធាតុរាវ ជួយទ្រអង្គធាតុរាវនៅក្នុងបំពង់នោះ។ ប្រសិនបើបំពង់នោះមានទំហំធំគួរសម នោះគេទទួលបានសុញ្ញាកាសនៅពីលើសសរអង្គធាតុរាវក្នុងបំពង់ (តាមការពិត គេឃើញថាមានចំហាយអង្គធាតុរាវដ៏តិចតួចដែលមានសំពាធទាប ស្មើនឹងសំពាធចំហាយឆ្អែត)។
ដោយវាស់កំពស់ h របស់សសរអង្គធាតុរាវ គេអាចកំនត់សំពាធបរិយាកសតាមរូបមន្ត៖
ករណីពិត
កាលណាគេនិយាយពីបំរែបំរួលកំពស់ គេមិនអាចចាត់ទុកទំនាញផែនដី ថាថេរបានទេ។ ដូច្នេះ g អាស្រ័យនឹង z។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើសន្ទនីយ៍នោះជាឧស្ម័ន គេមិនអាចចាត់ទុកវាថាជាអង្គធាតុមិនអាចរួមបាន បានទេ។ ហេតុនេះ ρ ក៏អាស្រ័យនឹង z ដែរ។ ប៉ុន្តេដោយសារបំរែបំរួលរបស់ ρ នេះវាមិនសូវខ្លាំង ប្រសិនបើសំពាធមិនសូវប្រែប្រួល គេអាចចោលវាបានក្នុងករណី z មិនសូវប្រែប្រួលប៉ុន្មាន។
ចំពោះបំរែបំរួលដ៏តូច dz របស់ z, គេអាចសរសេរ៖ ធ្វើអាំងតេក្រាលវាទៅ៖
ប្រសិនបើយើងស្គាល់ពីប្រភេទឧស្ម័ននោះ ឧទាហរណ៍ជា ឧស្ម័នបរិសុទ្ធ នោះ ចំពោះម៉ាស់ m នៃឧស្ម័នដែលគេអោយ យើងអាចរកទំនាក់ទំនងរវាងមាឌ V ជាមួយសំពាធ P និងទំនាក់ទំនងរវាងម៉ាស់មាឌ ρ ជាមួយសំពាធ P ៖ ប្រសិនបើ ρ0 និង P0 ជាតំលៃនៅរយៈកំពស់ z0 ពីគោលប្រព័ន្ឋ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទ្យា
សម្លៀក​បំពាក់​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ឆ្លងកាត់ ​រយៈកាល​ជិត​មួយ​សតវត្ស​ទៅហើយ មតិ​មហាជន​បារាំង និង​ខ្មែរ​មួយចំនួនធំ​នៅតែ​ជឿថា គឺ​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ទេ ដែល​បាន​បង្ហាត់បង្រៀន​ខ្មែរ​ឱ្យ​ចេះ​ស្លៀកពាក់​ចាប់តាំងពី​ដើម​ស.វ.ទី ១ នៃ​គ.សមក ​ព្រោះថា​មុននេះ ខ្មែរ​ដើរ​ស្រាត​លែងខ្លួន​ទទេ ។ តាមពិត ទៅ ការអះអាង​នេះ គឺ​បណ្តាលមកពី​ការ​សំអាង​ទៅលើ​កំណត់ហេតុ​ចិន​ស្តីពី​ឥណ្ឌា​រូបនីយកម្ម​នៃ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​បុរាណ គឺ​នគរ​គោកធ្លក​ ដែល​ចិន​បានឱ្យ​ឈ្មោះថា ហ្វូណន ឬ នគរ​ភ្នំ នោះ ។ ជា​ភស្តុតាង​នៃ​ការអះអាង គេ​ក៏បាន​លើកឡើង​ដោយយោង​លើ​កំណត់ហេតុ​ចិន ​ខាងលើនេះ​ថា គឺ​ព្រះបាទ ហ៊ុន ទៀន ទេ ដែល​បាន​យក​សំពត់​មក​ស្លៀក​ឱ្យ​ប្រពន្ធ​របស់​ទ្រង់ជា​លើកដំបូង​បង្អស់ គឺ​ព្រះ​នាង លីវ យី រាជបុត្រី​ម្ចាស់​ស្រុក ។
ទស្សនៈ​បែបនេះ​ត្រូវបាន​ប្រវត្តិវិទូ​ចាត់ទុកថា ជាការ​ភ័ន្តច្រឡំ​មួយ ពីព្រោះ​វា​គ្រាន់តែ​ជា​ជ្រុង​មួយ​នៃ​ការពិត​តែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ​មិនមែនជា​ការពិត​ទាំងស្រុង​នោះទេ ។
តាមពិតទៅ មុន​ការទទួល​វប្បធម៌​ក្លិង្គ ពោលគឺ​តាំងពី​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ម្ល៉េះ​ដូច​បងប្អូន​ខ្មែរលើ​ សព្វថ្ងៃនេះ ជនជាតិខ្មែរ​យើង​បាន​ចេះ​និយម​សម្លៀកបំពាក់​រួចជាស្រេច​ទៅហើយ ដូចជា​ការប្រើប្រាស់​ប៉ឹង​វែងឬ​ខ្លី និង​សំពត់ ដើម្បី​បិទបាំង​កេរ្តិ៍ខ្មាស់ និង​លំអ​រូបរាងកាយ ឬក៏​គ្រាន់តែ​ដើម្បី​ការពារ​អាកាសធាតុ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។
នៅពេលដែល​សួរថា តើ​មាន​ភ័ស្តុតាង​អ្វី​ដើម្បី​បញ្ជាក់​បញ្ហា​នេះ​ទេ ? យើង​សូម​ធ្វើការ​លាតត្រដាង​នូវ​ទិន្នន័យ​ថ្មី​មួយចំនួន​ដែលជា​លទ្ធផល​នៃ​ ការវិភាគ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​វត្ថុ​បុរាណ​ដែល​គេ​បាន​រកឃើញ​នៅក្នុង​ស្ថានីយ​ មួយចំនួន​ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ថៃ និង​យួន​ខាងត្បូង​បច្ចុប្បន្ននេះ ដែល​ដើមឡើយ​ជាទី​តាំង​ដែល​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​បានរស់នៅ ។
ជាទូទៅ ការប្រើប្រាស់​នូវ​សម្លៀកបំពាក់​ត្រូវគេ​ពិនិត្យឃើញ​តាមរយៈ​វត្ថុតាង​នា​ សម័យមុន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជា​សំណល់​នៃ​សរសៃអំបោះ​ដែល​ជាប់​នៅលើ​របស់​ប្រើប្រាស់ ឬក៏​ផ្លែ​ត្រល់​សម្រាប់​រវៃអំបោះ​ជាដើម ។ អ្វីដែល​យើង​អាច​ដឹង​នា​សម័យ​នោះ គឺ​មនុស្ស​ទាំងពីរ​ភេទ​បាន​និយម​ប៉ឹង និង​សំពត់​យ៉ាង​ប្រាកដហើយ​សូមជម្រាបថា​រហូតដល់​ដើម​ស.វ​ទី ២០ មុននេះ ប្រពៃណី​ស្លៀកពាក់​សំពត់ និង​ប៉ឹង​នេះ ដែលជា​ទម្លាប់​របស់​ជ​ន​សាមញ្ញ​នៅតាម​ជនបទ មិនបាន​ប្រែប្រួល​ប៉ុន្មាន​ទេ ពោលគឺ​ត្រូវបាន​ថែរក្សា​នៅតែ​ដដែល ទោះជា​បាន​ឆ្លងកាត់​ដំណាក់កាល​ឥណ្ឌា​រូបនីយកម្ម​ក៏ដោយ ។
ចម្លាក់​នៃ​ប្រាសាទបុរាណ​ខ្មែរដូចជា​ចម្លាក់​នៅលើ​ប្រាសាទបាយ័ន បន្ទាយឆ្មារ និង​អង្គរវត្ត អាចជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឱ្យឃើញ​ពី​សម្លៀកបំពាក់​ខ្មែរ​បុរាណ​រវាង​ស.វ​ទី ១២-១៣ នៃ​គ.ស ដែល​ក្នុងនោះ​មានការ​ប្រើ​ប៉ឹង និង​សំពត់​ជាដើម ក៏​ជា​សក្ខីកម្ម​មួយ​គួរឱ្យកត់ សម្គាល់​ដែរ ។
និយាយឱ្យចំ​ទៅ កំណត់ហេតុ​ចិន​មាន​ភាពលំអៀង​ទៅខាង​វប្បធម៌​ហាន​ដែលជា​វប្បធម៌​ចិន ពីព្រោះ​តាម​ទស្សនៈ​ចិន​បុរាណ អ្វីដែល​មិនមែនជា​ចិន សុទ្ធសឹងតែ​ជា​របស់​មនុស្ស​ព្រៃ​ទាំងអស់ ។
សង្ខេប​សេចក្តី​មក ជា​ទម្លាប់​ប្រជាប្រិយ​ខ្មែរ​យើង​ទាំង​ពីរភេទ​តាំង​ពីស.វ​ទី ១ រហូតមកដល់​បច្ចុប្បន្ន​ភាព នៅតែ​ពេញនិយម​សំពត់​ចងក្បិន​ដែលជា​កម្ចី​តាមបែប​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ជាពិសេស​ពួក​ តា​មិ​ល​នៅ​ឥណ្ឌា​ភាគខាងត្បូង ប្រហែលជា​ប្រការ​នេះហើយ​មើលទៅ បានជា​កំណត់ហេតុ​ចិន​ចង់​និយាយ​ដល់​ទេ​ដឹង ? ឆ្លងតាម​ការវិភាគ​ខាងលើនេះ​បានឱ្យដឹងថា ជនជាតិខ្មែរ​យើង​ចេះ​ស្លៀកពាក់​យ៉ាងហោចណាស់​ក៏​ចាប់ពី​សម័យ​វប្បធម៌​លោហធាតុ ​មក​ដែរ ។ នេះ​ជា​លើកទីមួយ​ហើយ​ដែល​យើង​បាន​ប្រមូល​ឯកសារ​ស្តីពី​ការ​ស្លៀកពាក់​របស់​ ខ្មែរ​នា​សម័យមុន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ដើម​សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មក​វិភាគ​សិក្សា ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​និរន្តរភាព​នៃ​សម្លៀកបំពាក់​ខ្មែរតាម​បែប​ប្រពៃណី​ប្រចាំ ​ជាតិ​របស់ខ្លួន (ម.ត្រា​ណេ) ។
ឯកសារ:Tra.jpg ឯកសារ:Prehistory Clothes.jpg ឯកសារ:Prehistory clothes1.jpg
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
អាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៥១
អាស៊ីហ្គេមលើកទី១ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងពីថ្ងៃទី៤ ដល់ទី១១​ មិនា ១៩៥១ នៅទីក្រុងញូដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា។ ដើមឡើយគេគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥០ ប៉ុន្តែត្រូវបានលើកពេលដោយសារមានការយឺតយ៉ាវ​ក្នុងការត្រៀមខ្លួមរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ ទៅបីជាប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានគេហាមមិនអោយ​ចូលរួមប្រកួតកីឡាអូឡាំពិចរដូវក្ដៅឆ្នាំ១៩៤៨ នៅទីក្រុងឡិនដិន និងមិនត្រូវបានគេអញ្ជើញអោយចូលរួមប្រជុំបង្កើត​សហព័ន្ធកីឡាអាស៊ី​ក៏ដោយ ក៏ប្រទេសជប៉ុនទទួលបានការអនុញ្ញាតអោយចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បើកឆាក​របស់អាស៊ីហ្គេមនេះ។ នៅពេលនោះ កូរ៉េមិនបានចូលរួមប្រកួតទេ ដោយសារសង្គ្រាមកូរ៉េ។
កំនត់ត្រាមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីហ្គេម
Boeing AH-64 Apache
300px|រូបភាពតូច ក្រុមហ៊ុន Boeing AH-64 Apache ជាបួនឡា-ភ្លោះម៉ាស៊ីនឧទ្ធម្ភាគចក្រការវាយប្រហារមួយដែលមាន tailwheel ប្រភេទឧបករណ៍ចុះចតរៀបចំនិងកាប៊ីនយន្ដហោះរួមមួយសម្រាប់នាវិកពីរបុរសម្នាក់។ ដើមឡើយកម្មវិធី Apache បានចាប់ផ្តើមជីវិតជាគំរូ 77 បានបង្កើតឡើងដោយលោកហ៊ូហ្គេសឧទ្ធម្ភាគចក្រសម្រាប់កម្មវិធីឧទ្ធម្ភាគចក្រវាយប្រហារការស្វែងរកកម្រិតខ្ពស់កងទ័ពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីជំនួសពស់ AH-1 ហើយដែលត្រូវបានហោះហើរនៅថ្ងៃទី 30 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1975 ជាលើកដំបូង។ នេះ AH-64 ត្រូវបានគេណែនាំឱ្យមានការបម្រើកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងខែមេសាឆ្នាំ 1986 ។
នេះ AH-64 Apache មានលក្ខណៈពិសេសមួយឈុតឧបករណ៏ច្រមុះ-ម៉ោនសម្រាប់ការទិញយកគោលដៅនិងទស្សនៈវិស័យរបស់ប្រព័ន្ធយប់។ វាត្រូវបានបំពាក់ជាមួយនឹង 30 មិល្លីម៉ែត្រ-(1,2 ក្នុង) ខ្សែសង្វាក់ M230 Gun បានធ្វើឡើងរវាងឧបករណ៍ចុះចតមេក្រោម fuselage ទៅមុខយន្តហោះនេះ។ វាមានបួន hardpoints បានម៉ោននៅលើ pylons stub-ស្លាប, ជាធម្មតាយកល្បាយនៃមីស៊ីល AGM-114 Hellfire និងផ្លែកួរគ្រាប់រ៉ុក្កែត 70 Hydra មួយ។ នេះ AH-64 មានមួយចំនួនទឹកប្រាក់ដ៏ធំនៃប្រព័ន្ធលែងត្រូវការតទៅទៀតដើម្បីឱ្យប្រសើរឡើងប្រយុទ្ធរស់រានមានជីវិត។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧទ្ធម្ភាគចក្រ
ឃុំតាផូ
ព្រំប្រទល់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ឃុំរលួស (ស្រុកស្វាយចេក)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៧ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ឃុំទ្រាស
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៩ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្វាយចេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
Eurocopter Tiger
300px|រូបភាពតូច Eurocopter ខ្លាគឺជាបួនភាគ ឧទ្ធម្ភាគចក្រវាយប្រហារពីរម៉ាស៊ីនដែលជាលើកដំបូងបានចូលបម្រើក្នុងឆ្នាំ 2003 ។ វាត្រូវបានផលិតដោយ Eurocopter ដែលជាក្រុមហ៊ុនស្នងទៅAérospatialeនិងការបែងចែកឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់របស់ក្រុមហ៊ុន Daimler AG បានអវកាស-Benz ដែលបានកំណត់វាជាការសហគមន៍អឺរ៉ុប 665 ។ នៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខ្លានោះនៅក្នុងប្រទេសបារាំងនិងអេស្ប៉ាញដែលវាត្រូវបានគេហៅថា Tigre បាន។
ការអភិវឌ្ឍនៃខ្លាបានចាប់ផ្តើមក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមត្រជាក់វាត្រូវបានគេមានគោលបំណងដំបូងថាជាវេទិកាឧទ្ធម្ភាគចក្ររថក្រោះប្រឆាំងដែលត្រូវបានប្រើប្រឆាំងនឹងការលុកលុយរបស់សូវៀតដីមួយនៃអឺរ៉ុបខាងលិច។ ដោយសារតែរយៈពេលអភិវឌ្ឍយូរក្នុងអំឡុងពេលដែលសហភាពសូវៀតត្រូវបានរំលាយដោយសន្តិវិធីប្រទេសបារាំងនិងអាល្លឺម៉ង់បានជ្រើសរើសដើម្បីបន្តជាមួយ Tiger ការអភិវឌ្ឍវាជាការវាយប្រហារឧទ្ធម្ភាគចក្រមួយ multirole ជំនួសវិញសម្រេចបាននូវការត្រៀមខ្លួនប្រតិបតិ្តការនៅឆ្នាំ 2008 ។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧទ្ធម្ភាគចក្រ
ឃុំបឹងបេង
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកម៉ាឡៃ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះមាន ៥ភូមិ ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកម៉ាឡៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
Pilatus PC-7
300px|រូបភាពតូច Pilatus PC-7 Turbo គ្រូបង្គោល គឺជាយន្តហោះទាបនិយមណ្តុះបណ្តាលរួមអាសនៈ, ផលិតដោយ Pilatus យន្តហោះនៃប្រទេសស្វ៊ីស។ យន្ដហោះនេះគឺសមត្ថភាពនៃការបណ្តុះបណ្តាមុខងារជាមូលដ្ឋានទាំងអស់រួមទាំង aerobatics, ឧបករណ៍, យុទ្ធសាស្ត្រនិងការហោះយប់។ វាត្រូវបានគេជ្រើសរើសដោយកងកម្លាំងខ្យល់ជាង 20 ជាគ្រូហ្វឹកហ្វឺនផ្នែក initio AB របស់ពួកគេ។
ចាប់តាំងពីសេចក្តីណែនាំរបស់យន្តហោះនៅឆ្នាំ 1978 ជិត 618 នាក់បានត្រូវបានលក់ដោយមានសំឡេងភាគច្រើននៅតែមាននៅក្នុងការបម្រើនេះ។ ជាងមួយលានម៉ោងត្រូវបានហោះហើរដោយកុំព្យូទ័រ 7s នៅទូទាំងពិភពលោក។
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យន្តហោះ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យន្តហោះយោធាគ្រូបណ្តុះបណ្តាល
ការ​ប្រើ​ប៉ឹង​នា​សម័យ​បុរេ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ឯកសារ:Prehistory beung.jpg
តាមរយៈ​ភស្តុតាង​រូបភាព និង​ឯកសារ​ជាច្រើន​នាពេលថ្មីៗនេះ​ទៀត​បានបញ្ជាក់​ឱ្យដឹងថា ប្រពៃណី​ស្លៀក​ប៉ឹង​របស់​ជនជាតិ ខ្មែរ​ត្រូវបាន​សំអាង​លើ​គំនូរ​ពណ៌នា​កាលពី​សម័យ​លោហធាតុ​ដែល​គេ​បាន​រកឃើញ​ នៅក្នុង​ខេត្ត​នគររាជ​សីមា​នៃ​ប្រទេស​ថៃ​សព្វថ្ងៃនេះ រួមទាំង​ចម្លាក់​ធ្វើ​អំពី​សំរឹទ្ធ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ខ្មែរ​យើង​ផងដែរ ។
ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ