ពិធីរៀបមង្គលការ
*ការរៀបចំមុន
Statue of Preah Thong and Neang Neak the legends of Cambodian Wedding 1st Century ព្រេងនិទាន ពង្សាវតារ អំពីពិធីរៀបមង្គលការនៅកម្ពុជា ដែលមានដើមកំណើតនៅដើម សតវត្សរ៍ទី១ ក្នុងគ.សករាជ ៥២ នាសម័យកាល អាណាចក្រនគរភ្នំ ឬ អាណាចក្រហ្វូណន (Funan Kingdom) នៃកំណត់ត្រារបស់ចិន ដែលមានតំណាលរឿងព្រេងនិទានខ្មែរ ព្រះថោង និង នាងនាគ ។ ព្រះថោង គឺជាកូនស្ដេចមួយអង្គនៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលត្រូវបានឪពុករបស់ខ្លួនព្រះនាម អាទិច្ច និរទេស បណ្ដេញទ្រង់ឱ្យចេញពីព្រះនគរ ពីព្រោះទ្រង់បានមើលងាយពិធីសានាបូជាយញ្ញរបស់ខ្លួនមួយ ដោយទ្រង់មិនបានទៅចូលរួមពិធីសាសនានោះជាច្រើនលើកច្រើនសារ ដោយទង្វើរមាក់ងាយសាសនានេះ គណៈក្រុមមន្ត្រីជាច្រើនបានស្នើសុំឱ្យព្រះអាទិច្ចដែលជាបិតាទ្រង់ ឱ្យដាក់ទោសបន្ថែមទៀតដោយការកាត់សក់ទ្រង់ជា សក់កញ្ជើរ បញ្ចាក់ពីជនគ្មានពូជពង្ស ដោយសារតែព្រះអង្គជាក្សត្រដែលមានគំនិតថ្មីៗ ក្នុងការធ្វើបដិវឌ្ឍន៍សាសនា ដូចនេះហើយមានប្រជាជនមួយចំនួនគោរពស្រលាញ់ដល់ព្រះអង្គ និង ព្រមទៅបង្កើតនគរថ្មីជាមួយទ្រង់ ហើយពួកគេគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែយល់ព្រមក្នុងការកាត់សក់មូដកញ្ជើរនេះ ប្រជាជនដែលស្ម័គ្រចិត្តទៅតាមព្រះថោង មានប្រមាណជាង ១សែននាក់ ប្រវត្តិនៃការកាត់សក់កញ្ជើរនេះហើយ ទើបពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបនិយមកាត់សក់មូដខ្លី មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ក្រោយពេលព្រះថោង និង បក្សពួកបរិវារ ត្រេចចរណ៍ដោយសំពៅជាច្រើនរយគ្រឿង អស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ បានមកដល់កោះមួយហៅថា កោះជ្វា (Java island) (បច្ចុប្បន្ន: ប្រទេសឥណ្ឌូនេសុី) ទ្រង់ក៏បានតាំងទីលំនៅ បង្កើតនគរនៅទីនេះ ។ នៅតំបន់កោះជ្វានេះពោពេញទៅដោយស្ដេចត្រាញ់ជាច្រើន និង សាសនាជាច្រើនពាសពេញតំបន់ ព្រះអង្គត្រូវធ្វើសង្គ្រាមគ្រប់ទិសទីក្នុងតំបន់នេះ ក្នុងថ្ងៃមួយដែលទ្រង់បានយល់សុបិនឃើញថា ទ្រង់បានទទួល​លំពែង​មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី​ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ "អត្វាមនៈ" សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ហើយលំពែងនោះបានធ្លាក់ចំនគរមួយឈ្មោះថា គោកធ្លក ដែលមានន័យថា ព្រះអង្គត្រូវចេញទ័ពច្បាំងយកនគរនេះ ដើម្បីបានគ្រប់គ្រងនិងរៀបចំនគរនេះ ។ គ.សករាជ ៥២ ព្រះថោងបានដឹកនាំទ័ពរបស់ខ្លួន ដែលមានសំពៅជាច្រើនរយគ្រឿងមកធ្វើសង្គ្រាម និង នគរគោកធ្លក ដើម្បីច្បាំងយកនគរនេះ នៅទីបំផុតទ្រង់ក៏ច្បាំងឈ្នះកងទ័ពនគរនេះ មានថ្ងៃមួយព្រះថោង ទ្រង់បានមកយាងកំសាន្តនាទីឆ្នេរខ្សាច់ទន្លេ តាមដងទន្លេ ក៏បានទតឃើញ នាងនាដនាគី មានរូបឆោមលោមល្អ និង កំពុងរាំយ៉ាងស្រស់ស្អាត ទ្រង់ក៏មានព្រះទ័យប្រតិព័ទ្ធស្ម័គស្មោះ ចាប់ចិត្តស្រលាញ់និងចង់បាននាងយកមកធ្វើជាមហេសីផងដែរ តែទ្រង់មិនដឹងធ្វើយ៉ាងមិចសោះ ពីព្រោះប្រពៃណីខាងប្រទេសរបស់ទ្រង់ ភាគីខាងស្រី ជាអ្នកស្ដីដណ្ដឹងខាងប្រុស ដែលផ្ទុយនិងប្រពៃណីនៃនគរគោកធ្លកនេះ ដែលខាងប្រុសជាអ្នកចូលមកស្ដីដណ្ដឹងភាគគីខាងស្រីទៅវិញ ដើម្បីចង់បាននាងជាគូជីវិត ទ្រង់បានចាត់ក្រមការឱ្យទៅសើបសួរ ចំនួន ៣លើក ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាដំណាក់កាល នៃកិច្ចចូលចែចូវ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។ ក្រោយពេលសើបសួរដំណឹង ពីនាងនាដនាគី ទ្រង់ក៏បានដឹងថា នាងត្រូវជាបុត្រីនៃស្ដេចនគរគោកធ្លកនេះ ដែលមាននាមថា កម្ពុជរាជ ដែលទ្រង់ទើបតែបានលើកទ័ពច្បាំងឈ្នះយកនគរនេះ ។ ព្រះថោងក៏សម្រេចចិត្តចូលទៅស្ដីដណ្ដឹងនាងនាគី ហើយបិតានាង កម្ពុជរាជ ក៏សម្រេចចិត្តព្រមលើកកូនស្រីរបស់ខ្លួនឱ្យធ្វើជាភរិយា (ប្រពន្ធ) របស់ព្រះថោង តែត្រូវតម្រូវឱ្យព្រះថោងរៀបភស្តភារបណ្ដារការ ៣៨មុខ តំណាងឱ្យអភិប្រាយមង្គលសូត្រ ៣៨ ប្រការ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាកិច្ចរៀបរាប់បណ្ដាការ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។ ព្រះកម្ពុជរាជ បានកំណត់ឱ្យព្រះថោង ហែរជំនូនមកដំណាក់ របស់ទ្រង់នូវវេលាព្រឹក ដែលតម្រូវឱ្យព្រះថោងគ្រងអាវស្ដេច ហែរជំនូនបណ្ដារការជាពីរជួរ ជានិមិត្តសញ្ញា តំណាងឱ្យពូជពង្សនាគ វាចូលមកក្នុងល្អាង តាមច្បាប់ធម្មជាតិ ដូចនេះហើយ ការហែរជំនូនត្រូវហែរជាពីរជួរស្រប និង ទល់មុខរោងពិធីការមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។ បន្ទាប់មកព្រះថោងត្រូវរៀបចំ កិច្ចពិធីសែនព្រេនមេបា ពីព្រោះព្រះថោងគឺជាជនបរទេស ដែលមករួមមេត្រី និងនាងនាគ ដូចនេះព្រះថោង ត្រូវសែនព្រេនមេបា និងពាំនាំពាក្យពេចន៍របស់ខ្លួន ទៅប្រាប់ព្រលឹងដូនតារបស់ខ្លួន អំពីពិធីរៀបការតាមបែបបទប្រពៃណីនៃអ្នកស្រុកនគរគោកធ្លកនេះ ដើម្បីកុំឱ្យដូនតាប្រកាន់ខឹងយកទុក្ខទោសដោយប្រការផ្សេងៗ បន្ទាប់មកពិធីបំពាក់ចិញ្ចៀន ដៃគូរជីវិតត្រូវមានរបស់បញ្ចាំចិត្តឱ្យគ្នាទៅវិញមកដើម្បីតំណាងឱ្យភក្ដីភាពរបស់ពួកគេ ពិធីកាត់សក់បង្កក់សិរី ដែលតំណាលពីតួអង្គតំណាងជាទេវតា បាននាំយកកន្ត្រៃមាស ក្រាសប្រាក់ ចុះមកពីឋានសួគ៌ ដើម្បីឱលោកមេបា កាត់សក់ជូនកូនទាំងពីរ ដែលមានន័យថាកូនទាំងពីរ បានទទួលពរជ័យសិរីសួស្ដីពីពួកទេវតាផងដែរ ។ បន្ទាប់មកពិធីសំពះផ្ទឹមចងដៃ គូរស្វាមីភរិយា ត្រូវអង្គុយផ្ទឹម ដើម្បីទទួលយកចំណងដៃមួយជាអំបោះឆៅ ពណ៌ស ពីក្រុមសាច់ញាតិ ជិតឆ្ងាយ ដែលបានយកខ្សែរអំបោះឆៅចងនូវកដៃ ដើម្បីអាចឱ្យក្រុមសាច់ញាតិរបស់ពួកគេ ប្រាប់នៅប្រយោគពាក្យល្អណាមួយក្នុងពេលគូស្វាមីកំពុងសំពះផ្ទឹមនេះ ។ បន្ទាប់មកចូលដល់កិច្ចពិធីបង្វិលពពិល ដែលតម្រូវឱ្យគូស្វាមីភរិយា អង្គុយប្រណម្យផ្កាស្លារ ហើយក្រុមសាច់ញាតិរបស់ពួកគេ បានអង្គុយជុំវិញ ដើម្បីធ្វើកិច្ចបង្វិលពពិលនេះ ដែលមានន័យថា ជាពិធីដែលគេធ្វើកិច្ចព័ទ្ធសីម៉ា ការពារនូវការប្រើមន្តវិជ្ជាងងឹតផ្សេងៗក្នុងការបំបែកបំបាក់គូរស្វាមីភរិយាទាំពីរនេះ បន្ទាប់មកគេយកផ្កាស្លារ មកបាចជាកិច្ចដើម្បីប្រស់ព្រំដល់អ្នកទាំងពីរ ឱ្យទទួលបានពរជ័យទាំងអស់នេះ ហើយជាចុងក្រោយព្រះថោងត្រូវតោងស្បៃនាងនាគចូលរាជដំណាក់ ដែលជានិមិត្តសញ្ញាអត្ថន័យបញ្ចាក់ថា បុរសជាប្ដីត្រូវផ្ដល់សិទ្ធឱ្យមនុស្សស្រីជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុងបែបផែនរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ សិទ្ធក្នុងការទុកដាក់របស់ទ្រ័ព្យ សិទ្ធក្នុងការទុកដាក់កូនចៅផងដែរ ។[២]