cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каргала (Сережа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сент-Брижитт
Сент-Брижитт (Sainte-Brigitte) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,74 км² шамасында.
Бөгеттердің дайындық дәрежесі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Өз бетімен салынған құрылыс
Азаматтық заңнама бойынша - заңдарда белгіленген тәртіппен осындай мақсаттарға арнап бөлінбеген жер учаскесінде салынған, сондай-ақ қажетті рұқсат алынбай салынған тұрғын үй, басқа қора-қопсы, құрылыс немесе өзге де қозғалмайтын мүлік өз бетімен салынған құрылыс болып табылады. Өз бетімен құрылыс салуды жүзеге асырған адам оған меншік құқығын алмайды. Оның құрылысқа билік етуге — сатуға, сыйға тартуға, жалға беруге, басқа да мәмілелер жасауға құқығы жоқ. Өз бетімен салынған құрылыс оны жүзеге асырған адамның есебінен бұзылуға тиіс.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
8 желтоқсан
8 желтоқсан — Григориан күнтізбесінде жылдың 342-ші күні (кібісе жылдарда 343-ші). Жылдың аяғына 23 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:8 желтоқсан
IC 925
IC 925 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Упканкуль
Упканкуль — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Евбуляк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 513 адамды құрады. Пошта индексі — 452896, ОКАТО коды — 80204813007.
Тұғырыл хан
Тұғырылдың таққа келуі
Деректерде ханның өзінің Баласұғын ордасында өз жұрты болғандығы, Гурхан мен ұлы Тұғырұлға Яғ-Яғбан, басқа ұлдары Теміртайшы мен Юла-Магусқа Қарағұс-Бұрғыс жерін бергендігі айтылады «Егер олар бәрі бірге болса тыныштық болмайды, мен өлгеннен кейін олар керей ұлысын түн-нен таң атқанша, немесе таңертеңнен кешке дейін түк қалдырмайды»-деген екен ханның өзі.
Сонымен қатар деректерде Құршақұздың ол иеліктерінен басқа Сары хан басқарған керейлер жері болғаны айтылады. Ол «керейлердің ханы» бол­ған кезінде татарлардың алшы тайпасының шабуылы­на ұшырады. Қарсы­ластардың күші Сары ханнан артық болды, сондықтан да ол шегінуге мәжбүр болды, ал тонауға дағдыланып алғандықтан сақтықты ұмытты. Керейлер күт­пеген жерден татарлардың алдыңғы шебіндегі жаса­ғына шабуыл жасап, татар көсемі Күміс Синджанды тұтқынға алады. Бір сар­баз­дың сатқынды­ғының кесірінен татарлар керейлердің жоспарын біліп қояды да жеңіске қол жет­кізеді. Жеңілген Сарығ-хан Құрджақыз-ханнан кө­мек сұрап, құда болуға ұсыныс жасайды. Оның қызы Төре-Қаймыш Құр­джақыз ханға тұрмысқа шықты, ұлы Қадыр керейден әскер жинап, татарды тал­қандап, әкесінің «Керей ұлысын» қайтарып алды. Сол кезден бастап Сарығ хан Құрджақыздың иелігіне кірді.
Сэбэсь-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тұғырыл хан
Тұғырыл хан және Шыңғыс хан
Нәтижесінде Темүжін керейге тәуелді болады. Ол 1184 жылы Меркіттің күшті тайпалар одағынан қашқан кезінде көрінді. Тұғырыл керейлердің ұй-ымын олардың қол астындағы Жамұха басқарған жаржират пен қиат-бөр-жіген Темучинді де біріктіреді. 1185 жылы меркіттер талқандалады.
Тұғырыл мен Жамұқа
Темужін Керуленнің жағасы Бүркей деген жерде Тұғырылханмен оның інісі Жақа Гәмбу бастаған екі түмен қолға жолығады. Осыдан тура тартып Жамұқаға жолығады, ол оларды тосқанына үш күн болыпты, жасағын қатарға тұрғызып қарсы алады, бірақ Тұғырыл ханға қатты өкпелепті.
Моңғолдардың Керей хандығына бағынуы
Тұғырыл хан заманында Моңғолия даласында үш үлкен күш болды, шығыс оңтүстікте татар тайпалары, әскер саны 30000-4000, 70000 шаңырақ, онан батыста Керей хандығы әскер саны 50 мыңға дейін, батыста Найман хандығы олар екі ханға бөлінді, әр қайсысы 20-30 мыңдап әскер шығара алатын. Ал осы үш хандықтан басқа күштірегі қамағ моңғолдар (моғол) мен меркіттер болды. Осы тайпалар мен хандықтар сахараның ең жоғары билігі үшін бір-бірімен ұзақ жауласып көп соғысты. Тайпалар өз мүдделері үшін қажет кезде өзара одақтасты. 1168 жылы Иесукей батыр өлген соң қамағ моңғолдар бір тұтастықтан айырылады, Иесукейдің тұсында онсызда нирундар мен дарлекін моңғолдар тұтас бірікпеген болатын.
Балқаш әуежайы
Қарулы Күштердің қабылданған түрлері
Ан-12, Ан-24, Ан-26, Ан-28, Ил-76, Л-410, Ту-134, Ту-154, Як-40, Як-42 және т.б. 3-4 класты ӘК түрлері, барлық типтегі тікұшақтар. Ұшу-қону жолағының жіктелу саны (PCN) 20/R/A/X/T. бұрын жер асты ұшу-қону жолағы да жұмыс істеген, бірақ кейін ол жабылды.
Маунтэйн Вю (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2430 адамды құрады.
Сан-Григорио-дель-Катании
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
IC 926
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қазақстан аумағындағы казак әскерлері
Жайық казактары
Жайық казактары қазақтардың шаруашылығы мен тұрмысына елеулі түрде ықпал етті, өз кезегінде, олар да қазақтардан бірқатар шаруашылық дағдыларын үйренді. Жайық казактары қазақтардың әдет-ғұрып, салт-санасымен таныс болды. Жайық казактарының тіліне қазақтардың баспақ, дөнен, нар, тымақ, жасауыл, күрен сияқты бірқатар сөздері сіңісіп кетті. 1917 жылға қарай Жайық казак әскерлерінің жалпы саны 174 мың адамға жетті. Ал олардың орналасқан аумағының көлемі 7 миллион десятина жер көлемін алып жатты.
Deutsche Entomologische Zeitschrift
1875-1880 жылдары «Deutsche Entomologische Zeitschrift» атауымен жарияланған. 1954 жылы басылымның жаңа нөмірлері жаңа нұсқада «Deutsche Entomologische Zeitschrift, N.F.» атауымен жарық көрген.
Комо (футбол клубы)
«Комо» (Calcio Como s.r.l.) — Италияның Комо қаласындағы футбол клубы. Қазір Италияның 5-лигасында (Д сериясы) ойнайды.
Кіші Визеньга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гимнастикадан Азия чемпионаты
Гимнастикадан Азия чемпионаты — Азиялық Гимнастика кеңесімен ұйымдастырылатын халықаралық жарыс. Алғашқы чемпионат көркем гимнастикадан (1996 жылдан бастап), спорттық гимнастикадан (1996 жылдан бастап), батутта секіруден (2014 жылдан бастап), спорттық акробатикадан (1992 жылдан бастап), спорттық аэробикадан (1992 жылдан бастап) ұйымдастырылды.
Grand Theft Auto V
Басты кейіпкерлер
GTA V әр түрлі оқиғалары бар үш басты кейіпкерден тұрады. Олардың әрқайсысының өзіндік мінез-құлық ерекшеліктері, хоббилері, қызығушылықтары, достары, белгілі бір дағдылары және өзіндік ерекше көлігі бар. Ойыншылар тапсырмаларды бірге орындау арқылы кез келген уақытта осы кейіпкерлер арасында ауыса алады. Rockstar Games компаниясының негізін салушы Дэн Хаусер берген сұхбатында бастапқыда тек Майкл ғана болуы керек екенін айтты, бірақ әзірлеушілердің бірі бірден 3 кейіпкерді қосып, бір-бірімен байланыстыруды ұсынды.
Сюжет
Біраз уақыт өткеннен соң Мартин Мадрасо Майклға қоңырау шалып, Тревор екеуіне жұмыс ұсынады. Ол жұмыстың мақсаты жеке ұшақты атып түсіріп, ішіндегі маңызды құжаттарды алу еді. Бірақ Мартин құжаттарды алып, оларға ақша төлеуден бас тартады. Қатты ашуланған Тревор Мартинның әйелі Патрицияны ұрлап кетіп, бір-біріне деген қарым-қатынасы артады. Ал Мартин ашуланып, Майкл мен Треворға іздеу салады. Бұны білген екеуі қаланы тастап, уақытша Сэнди-Шорсқа кетіп, Тревордың трейлеріне тұруға мәжбүр болады. Себебі қалада Мартин Мадрасоның адамдары Тревор мен Майклды іздеп жүрген еді.
Сүйүнбай Эралиев
Каркыралар: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1972. – 88 б.
Тандалмалар: Ырлар жана поэмалардын 2 томдугу. – Ф.: Адабият, 1991.
Эсимдесиң: Ырлар жыйнагы. – Б., 1998. – 218 б.
Упрямая красавица: Поэма. – М.: Сов. писатель, 1960. – 95 с.
Все пройдет: Стихи, поэма. – М.: Сов. писатель, 1990. – 141 с.
Уитмен Уолт. Жалбырактар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1970. – 128 б.
Жорға
right|thumb|300 px| Жылқы Жорға – адамға жайлы жүрісті жылқы. Кейбір құлын туғаннан-ақ жорға болады. Жорғаның аяң жорға, үш аяң жорға, тайпалған жорға, су шайқалмас жорға, байпаң жорға, төкпе жорға деген түрлері бар. Аяң жорға аяңдағанда ғана жорғалайтын жылқы, одан тезірек жүрсе жорғасынан жаңылады. Үш аяқ жорға – төрт аяғын тең басып жорғалай алмайтын жылқы. Тайпалған жорға – төрт аяғы тең жорға Су шайқалмас жорғаның үстінде кесеге құйған қымыз шайқалып, төгілмейді. Байпаң жорғаның жүрісі тыныш, бірақ басқа жылқының жүрісіне ілесе алмайды. Төкпе жорға – еш уақытта жорғасынан жаңылмайтын жылқы. Мұның жорғалаған жүрісіне басқа жылқы шауып әрең ілеседі. Мұндай жылқыны, әдетте, жорға жарысына қосады. Жарысқа қосатын жорғаны бәйге атындай баптап жаратады.
Марей-ан-Франс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
10 желтоқсан
Сыртқы сілтемелер
Санат:10 желтоқсан
Жезқазған ауданындағы мыс кендері (мақала)
Жезқазған ауданындағы мыс кендері – Қаныш Сәтбаевтың 1927 жылы 4-тамызда «Еңбекші қазақ» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде жарияланған мақаласы. Ғалым мақаласын қай елдің болмасын, оның өмір негізі «ауыл шаруашылығына», ал оның негізі өндіріс кәсіптеріне байланысты болатынына ой жүгірте отырып, өндіріс кәсіптерінің өркендеуі түрлі шарттарға байланысты дейді. Осы шарттардың ең негізгісі сол өндіріске қажетті шикізаттардың шамасы және оларды іске асыру жолдарының барлығы да жеңіл, пайдалы болуы десе, сол шикізаттардың ең толығы Қазақстанның жер астындағы кендері екеніне көңіл аудартады. Геолог-ғалым «Қазақстан жерінен адам баласының керегіне жарататын кендердің бәрі де» табылатынын үлкен сеніммен айтады.
Булучжень
Дереккөздер
Санат:Жужандар
Прокариоттар
Прокариот ДНҚ-сының эукариот ДНҚ-сынан айырмашылығы — мұнда ДНҚ-ның сыртын нәруыздар қаптап тұрмайды және пішіні сақина тәріздес болып келеді. Бір сақиналы ДНҚ молекуласы тікелей цитоплазмада болады және эукариот жасушасындағы сияқты ядро екі мембрана арқылы бөлінбейді. Ал қозғалу мүшесінің қызметін бір немесе бірнеше талшықтары атқаруы мүмкін.
Негізінен, прокариоттар жасушаның жай екіге бөлінуі арқылы көбейеді, яғни аналық жасуша екі жас жасушаға тікелей бөлінеді.
Прокариоттардың маңызы
1 г. топырақтың құрамында 300 млн-нан 2 млрд-қа дейін бактериялар болады. Барлық сыра, шарап, спирт, және техникалық өнімдер (ацетон, сірке қышқылы) шығаратын зауыттар прокариотты организмдерді пайдаланады. Адамзат ертеден-ақ май, ірімшік, әртүрлі сүттен алынатын өнімдерді алу үшін ашытқы бактерияларын пайдаланған. Ұлттық тағамдар мен сусындар үшін (айран, қымыз, шұбат, құрт, т.б.) ашытқы бактерияларын қолданған. Көк-жасыл балдырлар пайдалы прокариоттарға жатады. Олар атмосфералын азотты игеріп, оны нәруыз құрамына байланыстырады.
Ауторадиография
Ауторадиография (autoradiographia; грек, autos — өзім, өздігінен; лат. radio — сәуле; грек, grapho — жазамын) — зерттеу нысанындағы белгіленген радиоактивті (сәуле белсенді) изотоптардың жинақталу мөлшерін талдауға арналған цитологиялық әдіс.
Die Aktion
Бірінші дүниежүзілік соғыс тұсында басылым бетінде саяси мақалалардың жарияланғаны үшін басылым тәркіленген, ал соғыс қимылдары кезінде цензура мүлде күшейтілген. Редактор журнал таралымының тоқтап, жарыққа шықпай қалуынан қорқып, басылым беттерінде тек қана әдеби шығармаларды ғана жариялаған.
Қорқыт Ата әуежайы
Тарихы
1960 жылдардың екінші жартысынан бастап 1990 жылдардың ортасына дейін әуежайда Ан-2 (50 данадан астам) ұшақтарының көп саны негізделді, оларда 1993 жылға дейін облыстың бірқатар елді мекендеріне (Арал, Қазалы, Ленинск, Жусалы, Жалағаш, Қуандарья, Чиили, Янықұрған) тұрақты пошта-жолаушылар рейстері орындалды) және аймақтағы авиациялық жұмыстар.
1968 жылы әуежайға Жаңа Ан-24 турбовинттік ұшағы ұшуды бастады. Алматыға ғана емес, Мәскеуге және минералды суларға да рейстер пайда болды.
2014 жылғы 3 қарашадан бастап Қызылорда әуежайы әуе кемелерінің халықаралық ұшуын қамтамасыз етуге жіберілді.
2018 жылғы 15 шілдеден бастап "Аэрофлот" Әуекомпаниясы Su1960/1961 Мәскеу (Шереметьево) — Қызылорда (және кері) рейсін аптасына 4 рет орындады. Бұл рейс 2019 жылдың 26 қазанына дейін орындалды, содан кейін Мәскеумен тікелей авиациялық байланыс тек жақын маңдағы Ақтөбе және Шымкент әуежайлары арқылы мүмкін болды. Бұл 2019 жылғы қараша мен 2020 жылғы наурыз аралығында Қызылорда әуежайының терминалын жөндеуге байланысты, осы кезеңде әуежай тек ішкі рейстерді қабылдады.
Шамшат
Шамшат (Fagus) — қос жарнақты өсімдіктер; таксономиялық жіктелім бойынша — қатар. Дүние жүзінде қоңыржай, тропиктік және субтропиктік аймақтарда (тек Оңтүстік Африканың тропиктік аймағында кездеспейді) өседі.
Гломеропорфирлі құрылым
Дереккөздер
Санат:Геология
Айбек Қашқынбайұлы Атыханов
Айбек Қашқынбайұлы Атыханов (1.4.1952 ж.т., Алматы облысы Сарқан ауданы Абай ауылы) – техника ғылымдарының докторы (2001), профессор (2002), Халықаралық агрлық білім (2003) және Еуразия жаратылыстану ғылыми (2004) академияларының академия Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын (1977, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) және оның аспирантурасын (1984) бітірген.
Талдықорған (қазіргі Алматы) облысы Сарқант ауданда Тасқұдық ауылында, аға инженер (1977–81), Қазақ ауыл шаруашылық институтында ассистент, доцент (1984–93), ҚР Білім және ғылыми министрлігінің орталық аппаратында жауапты (1994–2004), Шығыс Қазақстан мемллекеттік университетінде проректор (2004–06), ал 2006 жылдан Қазақ ұлттық аграрлық университетінде кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарады.
Вудбридж (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 9 264 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 49.7 км² шамасында. FIPS коды — 09-87700.
Берге (Альтмарк)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 726 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 28,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 055. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Берлин.
Екей
Бұрынғы Верный уезінің Ұзынағаш, Бидалы, Шамалған болыстарының Қасқабұлақ, Қарасу, Қызылауыз, Ащыбұлақ, Сұмса дейтін жерлерін қыстап, жазда Алатау бөктеріне қоңыстанған. Мал өсіріп егін салған.
Ақбалшық
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңақала ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км жерде, Көшім өзенінің сол жағалауында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жаңақала ауданы елді мекендері
Каро (Улена тармағы)
Каро — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Улень өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Адрадас
Адрадас (Adradas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хуан Хосе Эрнандо Морон ауданында (комарка) орналасқан.
Кіші Енда
Кіші Енда (Энда, Едома) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Енда өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Райгүл Ахметжанова
Райгүл Ахметжанова (1955 ж. т.), суретші, педагог. Ұлттық өнер түрлерін кеңінен насихаттап келеді. Ши тоқу, шимен өрнек салу саласымен шұғылданады. Абайдың 150 жылдық мерейтойына арнап әсем нақыш, жарасымды ою-өрнекпен жасаған бұйымдары қонақтарға сыйға тартылды. М. Әуезовтің шиден тоқылған портреті 1997 ж. Францияда Париж консерваториясында, Париж мэриясында көрмелерге қойылды. Арнайы тоқылған ұлы жазушының бейнесі (көлемі 150x120 см) сонда ЮНЕСКО-ның бас хатшысы Федерико Майор мырзаға табыс етілді.
Экстенсивтік
Экстенсивтік - кенейтілген, фактілерді ұлғайтумен, жинаумен және таратумен байланысты.
Ақсу-Аюлы көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
12 желтоқсан
Оқиғалар
Сыртқы сілтемелер
Санат:12 желтоқсан
Роберто Мартинес
Бапкер ретінде
«Суонси Сити»
Мәскеу (айрық)
Басқа мағыналар:
Корбьер (Од)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Ойрат Батайұлы Сәдуов
Ойрат Батайұлы Сәдуов (4 ақпан 1961 жыл) — КСРО және Қазақстан футболшысы. Бүкіл карьерасында тек "Ертіс" клубында доп теуіп, 500 ойында алаңға шыққан.
Ергенекті
Шежіресі
Шежіре деректері бойынша, Орта жүз құрамындағы найман тайпасынан тарайды. Ергенекті Қаратай, Бура, Көкжарлы аталарына бөлінеді.
Аффинитет
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Қасымов атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Халықаралық астрономия жылы
Бұл жыл 400-жылдық мерейтойға арналған; 1609 жылы Галилео Галилей бірінші болып бақылауларында телескоп қоданды.
Бьентина
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Қазақстан мектептерінің тарихы
Қазақстан мектептерінің тарихы - Қазақстанда орта оқу орындарының пайда болуының, дамуының тарихы.
Ресей империясы құрамында
1825 жылы Орынбор қаласындағы татар мектебінің негізінде Неплюев кадет училищесі (1844 жылы –кадет корпусы), 1846 жылы Сібір әскери училищесі базасында – Омбы кадет корпусы ашылды. Бұл оқу орындарын Шоқан Уәлиханов, Садық Бабажанов, Халиолла Өскенбаев және т.б. оқыды.
КСРО құрамында
1920 жылы қазан айында ҚазАКСР Халық ағарту комисариаты құрылды, халық комисары болып А. Байтұрсұнов тағайындалды. 1921 жылы білім беру жұмыскерлерінің Бүкілқазақстандық конференциясы өтті. Конференцияда бірыңғай мектеп жүйесін құру, техникалық-кәсіптік білім, саяси тәрбие, оқу-тәрбие жұмыстары және т.б. мәселелер қарастырылды.
13 желтоқсан
Санат:13 желтоқсан
Қазақстан мектептерінің тарихы
Тәуелсіз Қазақстандағы мектептер
1995 жылы Қазақстанда жаңа Конституция қабылданып, онда жалпыға міндетті тегін орта білім алу жарияланған болатын.
Озық құрылымдық реформалардың арқасында тәуелсіздік алғалы еліміздегі білім беру тұрақты  даму траекториясына шықты. Бұл халықаралық деңгейдегі сапалы және сандық көрсеткіштермен  расталады:
2010 жылы республиканың жалпы білім беру мектептерінде 274914 педагог жұмысы еңбек етеді, олардың ішінде 236271 (85,9%) жоғары білімі барлар, бұл 1991 жылмен салыстырғанда 19,8% өскен.
Көктас (өзен, Жаңаарқа ауданы)
Гидрологиясы
Оң жағынан Ақтассу (10 км), Еспенбек (20 км), сол жағынан Сарыбие (31 км), Қарасай (73 км), Сағынтай (38 км), т.б. салалар келіп құяды. Жоғарғы және орта ағыстарының аңғары тар, тастақты. Негізінен қар, жер асты суларымен толығады. Жазда қарасуларға бөлініп қалады. Шөл далада орналасуына байланысты бұл өзеннің мал суаруда, жайылымдарды суландыруда маңызы зор.
Төменгі Налдэг
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Анаман
Анаман (Anamã) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Коари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Субүлдірген
Субүлдірген (Empetrum nigrum) — мәңгі жасыл болып өсетін бұта. Тундрада, Еуропаның, Азияның, Солтүстік Американың тауларында және орманды аймақтың солтүстік жағындағы шымтезекті шалшық жерлерде өседі. Субүлдіргеннің жемісі аса дәмді болмаса да, жергілікті халық тамаққа пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Көкбұталар
Жосалы (көл)
Жағалау сипаты
Жағалауы жайпақ, көл түбінде тұнба шөккен. Суы тұщы, мал суаруға пайдаланылады. Жазда құстар ұя салады. Жағалауын қамыс, құрақ басқан.
Жоңғар шапқыншылығы
Абылай хан
1738 – 1741 жылдары қолбасшы Сары Манжаның 30 мыңдық әскерінің шабуылы – ойраттардың қазақ жеріне жасаған соңғы ірі шапқыншылықтарының бірі. 1745 жылы Қалдан Серен қайтыс болғаннан кейінгі Жоңғариядағы билік үшін өзара тартыс олардың саяси жағдайын әлсіретіп жіберді. Осыны пайдаланған Абылай хан басқарған қазақ әскерлері жоңғарларға шешуші соққылар беріп, Жетісу мен Шығыс Қазақстанды қайтарып алды. 1755 – 1758 жылы жоңғарлар Цин әскерлерінің шабуылынан кейін тас-талқан етіліп, дербес ел ретінде өмір сүруін тоқтатты. Жоңғар хандығы жойылғаннан кейін 1757 – 58 жылы Қазақ хандығы өзінің жаңа көршісі Цин империясы әскерлерімен соғыс жағдайында болып, кейіннен бітімге келді. Қытайлар Жоңғарияны толық жаулап алды, ал қазақтар өздерінің ежелгі ата мекені Жетісу, Тарбағатай, Алтай өңірлерін иеленіп, шығыстағы шекарасын бекітті. Кейіннен 1771 жылы батыста бөлініп қалған қалмақтар да Еділ – Жайық арасындағы қоныстарын тастап, қазақ жері арқылы Жоңғарияға ауды (қ. Шаңды жорық). Жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте Сәмеке, Жолбарыс, Болат, Әбілмәмбет, Әбілқайыр сынды хандар қазақ халқының рухын көтеріп, болашаққа деген сенімін оятқан, әскери біліктілігімен танылған тарихи тұлғалар ретінде ел жадында қалды. Көрнекті мемлекет қайраткері, есімі жауынгерлік ұранға айналған, даңқты қолбасшы, дарынды дипломат Абылай хан бастаған еркіндік пен ерлік рухы биік, соғыс даласында тегеуріні мықты Қабанбай, Бөгембай, Баян, Наурызбай, Саурық, Бөлек, Малайсары, Шоқантай, Жауғаш, Сәмен, Өтеген, Райымбек, Қарасай, т.б. батырлардың өшпес ерлігі тәуелсіздікті аңсаған қазақ халқының тұтастығын, бірлігін сақтап қала алатындығын дәлелдеді.
Қызыладыр (тау, Бектауата тауы)
Өсімдігі
Сұр қоңыр топырақ жамылғысында баялыш, көкпек, боз және қара жусан, сораң, т.б. өсімдіктер өседі.
Никич
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Монтмориллонит
Монтмориллонит (Францияның Вьенна департаментіндегі Монтморийон қаласының атынан шыққан) – силикаттар класының минералы. Химиялық құрамы: (Na, K, Ca) (Al, Fe, Mg) [(Sі, Al)4O10] (OH)2*nH2O. Минералдың құрылымы үш қабатты пакеттен (текшеден) тұрады. Оның екі қабаты кремний-оттекті тетраэдрден құралған, олардың арасындағы алюминий катиондарынан тұратын үшінші октаэдрлі қабаты кристалдың тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Пакет (текше) араларын су молекулалары Ca2+, Mg2+, Na+, K+, т.б. алмасу катиондары толтырады. Алюминийдің Fe3+, Cr3+, Ca2+, Mg2+, Zn2+, Cu2+, Lі+, т.б. катиондарымен алмасуынан Монтмориллониттің нонтронит, керолит, хризоколла, бейделлит, сапонит, т.б. көптеген түрлері түзіледі. Монтмориллонит жасырын кристалды, топырақ тәрізді, тығыз массалы агрегаттар құрайды және ұсақ қабыршақтар түрінде кездеседі. Магмалық жыныстардың, олардың туфтарының, кальцийлі, темірлі шөгінді жыныстардың жер бетінде, құрғақ климат жағдайында, сілтілік ортада үгілуінен, сазды жыныстардың шайылып екінші жерге тұнуынан пайда болады. Түсі ақшыл сұр, көкшіл ақ, қызғылт, кейде жасыл; Моос шкаласы бойынша қатт. 1 – 2,5; тығыздығы 1,8 г/см3. Кавказ таулары, Қырым түбегі, Түрікменстан, АҚШ, Жапония, Франция, т.б. елдерде Монтмориллониттің бірнеше кендері бар. Мұнай өнімдерін тазарту, сабын қайнату, резина, қағаз, құрылыс материалдарын, тамақ өнімдерін тазарту, т.б. үшін қолданылады.
Шежіре-и Түрк
Шежіре-и Түрк
“Шежіре-и Түрк”, “Түрік шежіресі”, “Шәджәрат ат-Түрік” — Хиуа ханы әрі тарихшы Әбілғазы баһадүр ханның шығармасы. Онда түркі-моңғол тайпалары және Шыңғыс хан мен оның әулеттерінің автордың өзіне дейінгі тарихы қамтылады. Шығарманы Әбілғазы бастап (1663), баласы Ануша аяқтаған (1665).
NGC 196
NGC 196 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Сырым ауданы
Ресей империясының құрамында
Патша тәртібіне қарсы шыққан Байбақты руынан 400 адам каторгіге айдалды. Белгілі би Жүніс пен Сәнгерәлі батыр Орынбор түрмесінің құрбаны болды.
Кеңес Одағының құрамында
1919 жылы қарашаның 19 жұлдызында Жымпиты кеңес өкіметі орнады.
1947-1957 жылдары колхоздар ірілендіріліп, кейіннен совхоздар болып қайта құрылды.
1989 жылдың қорытындысы бойынша өндірілген ет 94757, сүт 14452, жүн 3984 центнер болғаны айтылады. Ал, астық көлемі 1228456 центнерге жеткен. Сол кезде аудан халқының саны 34534 адам болып, 17 ұлт өкілдері өмір сүрген.
Экономика
Шағын кәсiпкерлiк саласында 2010 жылы 3 айда 1998 адам жұмыс жасады. Соның iшiнде 1465 адам ауыл шаруашылығында, 95 адам құрылыста, 65 адам көлiк және байланыс саласында, 280 адам саудада, 11 адам қоғамдық тамақтандыруда және 82 адам басқа салаларда жұмыстануда.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы
Қазақстандағы референдум (2022)
Нәтижесі
Бұл межеге елорда уақытымен 14:00-де жетті. Одан бөлек республикалық референдумға шығарылған Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар, егер олар үшін облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың кемінде үштен екісінде дауыс беруге қатысқан азаматтардың жартысынан астамы жақтап дауыс берсе, қабылданды деп есептеледі.
Қазақ қолөнері
Ою-өрнектердің түрлері.
«ҚОШҚАРМҮЙІЗ» ою-өрнегі қойдың төбесі мен екі жаққа иіріле түскен мүйіз бейнесінде келіп, оның қолтық тұсынан қоидың құлағын долбарлайтын тағы бір шолақ мүйіз тәрізді екі буын шығып тұрады. Одан байқаған адамға қошқардың тұмсық бейнесі аңғарылады. Текемет, сырмак, басқұр, алаша, кілем, былғары, сүйек, ағаш, зергерлік бұйымдардың барлық түрлерінде кездеседі. Киізден жасалған бұйымдарда бұл ою түсті шүберектермен ойылып, құрақ, яғни аппликациялық өрнек түрінде де тігіледі.
«АРҚАРМҮЙІЗ» деп аталатын ою-өрнек қойдың мүйізін бейнелейтін оюдың түрі. Бұл элемент «қошқармүйізге» өте ұқсас, бірақ, оған қарағанда шиыршықтанып, тармағы одан көбірек болып келеді (кілем, тұскиіз, сыр- мақ, кесте, киім-кешек пен үй жиһаздарында кездеседі).
Кесте және көркемдеп тігу
Кесте және көркемдеп тігу ою-өрнекті әшекейлеудің ертеден келе жатқан элементтерінің басты түрі. Кестені бізбен және жай инемен әшекейлеп тігу барлық халықтарға да ортақ өнер. Кесте өнері нағыз халықтық, алуан әдісті, таңдауы көп өнер. Кесте өнерінің қазақ халқына тән байырғы көне түрлері: біз кесте, айқас тігу, айқыш-үйқыш тігу, басып тігу, қайып тігу. Біз кестенің шым кесте және әредік кесте деп аталатын екі түрі бар. Біз кесте дөңгелек немесе төрт бұрышты етіліп кергіш ағашқа керілген материалдың бетіне түсірілген ою-өрнек бойынша қарамақты бізбен өткермелеп шалу арқылы кестеленеді. Шым кесте деп тігілетін материалдың ашық жерін қалдырмай немесе ашық орынды өте аз қалдырып, тұтас кестелеген шымқай кестені айтады. Әредік кестеде материалдың әр жері өшекейленіп, бөлек-бөлек өрнек салынады. Шым кесте, тұс киіз, сандыққап, мақпал шапан, орамалдың алақаны, жастық жапқыш, кежім, сәукеле сияқты басқа да көптеген заттарға төгіледі немесе бөлек материалға төгіп қондырылады. Әредік кесте тақия, балақ, өңір, жаға, етекке және кең қоныш етіктердің бұрыш-бұрышы, перделердің шеттері сияқты заттарға төгіледі немесе бөлек төгіп қондырады.
Зергерлік
Зергерлік – өте ерте заманнан келе жатқан өнер. Алтын-күміс әшекейлі бұйымдарды жасаумен әуестенушілерді зергер деп атау бүкіл Орта Азия халықтарында ерте кезден-ақ қалыптасқан. Қазақ шеберлер зергерлік өнерін біліп бірақ алтын-күмісті өздері қорытып, өндіре алмаған. Сондықтан оларды көрші орыс мемлекеттерінен сатып, айырбасқа алып отырған. Кесек күміс пен алтын оңайлықпен табылмағандықтан ол кездегі қазақ зергерлері көбінесе алтын, күміс ақшаларды қайта балқытып немесе ол күйінде пайдаланған. Ел арасындағы халық шеберлері түрлі көркем, нәзік істерді қарапайым әдіспен орындайды. Көбінесе білезік, өңір жиек, сақина, сырға, тіс шұқығыш (бұрын алтын, күміспен орнектеп жасап, қалтаға салып жүретін), қиықша, қоза, шолпы, алқа, қапсырма, сәукеле түйреуіш, мық, ілгек, сағат бау, үзбе, түйме, түйменің сабағы, бұрама, деңбет (дөңбет), кемер белдік, кісе сияқты адамның өз бойын әсемдейтін заттарды жасады. Ыдыс-аяқ, ағаш төсек, ер-тұрман, қару-жарақ, жазу жабдықтары, темекі салғыш, насыбай шақша, опа сауыт, домбыра, қобыз, сырнай және т. б. алуан түрлі жиһаздарды әшекейледі. Зергерлікті жұмыстың орындалу әдістеріне қарай: техника жолымен преске, қалыпқа салып қысу, балқытқан металдарды арнаулы қалыптарға қүю, бір металға екінші металды оюластырып жапсыру, тұтас металдың бетін ою, сызу арқылы өрнектеу, металдарга алтын, күміс жалату, металды қақтау, қуыстау, жұмырлау, домалақтау, шашақтау сияқты бірнеше түрге бөледі. Бұл заттарды қалай жасалатындығын әнгіме етейік.
Тікбұрышты проекция
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
14 желтоқсан
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:Желтоқсанның 14 күніндегі мерекелер
Кіші Ирыч
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ишемия
Дереккөздер
Санат:Кардиология Санат:Жүрек аурулары
Қарақыпшақ
Қарақыпшақ — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре деректері бойынша Орта жүз қыпшақ тайпасынан тарайды.
Антон Иванович Деникин
Орыс-жапон соғысы қатысушысы. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Орыс патша армиясының ең нәтижелі генералдарының бірі.
IC 5366
Сыртқы сілтемелер
IC 5366 Санат:Қарақұрт (шоқжұлдыз)
Астрометрия
Астрометрия(ἄστρον — «жұлдыз» жіне  — «өлшеймін» сөздерінен шыққан) - басты мақсаты аспан денелерінің геометриялық, кинематикалық және динамикалық қасиеттерін зерттеу болып табылатын астрономия бөлімі.
Астрометрияның негізгі міндеті нақтырақ аспан денелерінің орындарының және қозғалыс жылдамдықтарының шамаларын үлкен дәлдікпен табу деп анықталады.
Шежіреші
Шежіреші — халықтың өткен тарихын, тұрмыс-тіршілігін ауызша таратып, ұрпақтан ұрпаққа жеткізуші. Шежірешілер көптеген халықтарда болған, кейбірі өз дерегін жазып та қалдырған. Уақыт өте мұндай деректемелерді келесі шежірешілер буыны толықтырып отырды. Қазақтар түркі тектес 200-ден астам рудан құралып, әр рудың өз шежірешісі болған. Олар жүз, тайпа, ру, ата тарихын терең талдаумен қатар әрбір рудың белді тұлғаларының ел үшін жасаған ерлік істерін жастарды патриоттық тұрғыдан тәрбиелеу мақсатында жиын-тойларда, мерекелерде үнемі айтып отырған. Дәстүрлі қазақ қоғамында әрбір азамат шежіреші ретінде ілім-білім алуға міндетті болды. Кемінде жеті атасын таратып бермегендерді қазақ қоғамы “жеті атасын білмеген — жетімдіктің белгісі” секілді нақыл сөздермен қағытып, ал білгендерді “жеті атасын білген ер — жеті жұрттың қамын жер” сынды мадақ сөздермен мақтаған. Шежірешілер тек жүз, тайпа, рудың ғана емес, ел мен жердің де тарихын жетік білді. Олар үнемі ізденіс үстінде болды, шежіре мәліметтерін толықтырып, тың материалдар (соңғы ақпараттарды) қосып отырды. Кейбір шежірешілер руаралық қақтығыстарда дау-дамайларды әділ шешу үшін де билерге өз мағлұматтарын беріп, этникалық аумақ бірлігін нығайтуға ат салысқан. Ел арасындағы шежірешілерден әрбір қазақ өз ата-бабасының, оның туған-туыстары мен құда-жекжаттарының кім екендігін білді. Одан алған мәліметтер арқылы бейтаныс, алыс-жақын адамдармен тез арада тіл табысып, ортақ шаруаларын бітірген. Ерте кездегі ата-бабалары туысқандығын айтып, өзара көмегін алып отырған. Мұны “құда — мың жылдық” сияқты халық арасында кең тараған тәмсілдер де айғақтайды.
Иемдену
Сызықжолды иемдену (Захват дорожки; track hold) — басталған енгізу-шығару амалдарының жұмысы аяқталғанша бір жолға қайта өткізбейтін құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Living Reviews in Relativity
Макс Планк қоғамдық қауымдастығының Гравитациялық физика Институты жарыққа шығарады.
Жосалыкезең
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 3337 м. Асу арқылы Үлкен Алматы (Озерная) өзенінің сол тармағы – Серкебұлақтың бас жағынан Проходная өзеніне құятын бастауларға қарай өтуге болады. Бұл төте жол Алматы тұрғындарына кеңінен мәлім. Табиғаты аса сұлу Үлкен Алматы көлінен асу өтетін үстіртке дейін баратын автомобиль жолы бар. Жосалыкезеңде Қазақстан ҰFA-ның өлшеу-бақылау пунктері орналасқан.
Анори
Анори (Anori) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Коари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Бюсьер-Бадий
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Ракитка (Имза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Сильфиак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 456 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,3 адам/км².
NGC 4543
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сильфиак
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Көктау (тау, Шығыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Бозанбай ауылының шығысында орналасқан.
Сэрто-Се
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Поликсен
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Сан-Джованни-ла-Пунта
Сан-Джованни-ла-Пунта (San Giovanni la Punta) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Калугерово (Пазарджик облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1267 адамды құрайды.
Кіші Ия
Кіші Ия (Кіші Ыя, Төменгі Ия) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің сол жағалауынан 188 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Марли-ла-Виль
Коммунаның INSEE коды — 95371, пошта индексі — 95670.
Ор шығанағы
Батыстан шығанақ Приморское ауылының маңындағы мүйіспен шектеледі. Шығыстан шығанақ Қартқазақ мүйісін шектейді. Малая мүйісі және басқа да бірнеше мүйістер шығанақтың солтүстік-шығыс жағалауында ерекшеленеді.
Иқан шайқасы
Шайқас барысы
Орыстардың қиян-кескі қарсылығын көрген Әлімқұл осы ағаш өсіріліп жатқанда қылшық қалқандарды тоқып, атысты бір секундқа да тоқтатпауды бұйырады.
Михайловка (Аскин ауданы, Казанчин ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ішкі Қытай
Сыртқы сілттемелер
Санат:Қытай Санат:Қытай жағрафиясы
Дэвид Финчер
Өмірбаян
Кәсіби түсірілімдерде тәжірибе алу үшін ол 18 жасында Korty Films студиясына қарапайым жұмысшы ретінде (камераларды ауыстыру және орнату) жұмысқа кіреді. 1980 жылы Джордж Лукастың "Жұлдызды соғыстар" эпопеясының екінші фильмі "Империяның жауапты соққысы" Финчерға өте қатты әсер етеді
1984 жылы Финчер жарнама өндіру ісімен айналысу үшін ILM компаниясынан шығады. Жаңа ісінде оны табыс күтеді. Оның ең бірінші-ақ жарнамасы америкалық көрермендердің назарын аударады. Шытулы жарнамасында ол ана құрсағындағы темекі шегіп отырған сәбиді көрсетеді. Жана ұсыныстар оны күттірмейді. Кейін Финчер Revlon, Nike, Pepsi, Coca-Cola және Levi's сияқты компанияларға жарнамалар түсіреді.
Транскапсидация
Транскапсидация — вирустар будандасуының бір түрі. Бұл жағдайда екі түрлі вируспен закымданған торшада бірінің нуклеин кышқылы мен екіншісініц белок қабығынан тұратын вирустар пайда болады. Кейде сырт кабьіғы екі вирус белоктарынан тұратын аралас фенотипті бөлшектер пайда болады. Транскапсидация табиғи инфекция кезінде де, жасанды вирус кұру кезінде де пайда болады.
Тасқала ауданы
Пайдалы қазбалары
Құрылыс материалдары жасақталған - ақ балшық, құм және гравиі бар, ауданда 5 пайдалы кен орындары және күйдірілген, отқа тұрақты селикат тасын дайындауға арналған цемент қоспасына бай тас шығару шикі заты бар 3 кен орны ашылған.
Халқы
Халқының саны 2019 жылы 16 701 адамды құрады. Ұлттық құрамы: қазақтар — 88,96%, орыстар – 8,68%, басқалары — 2,35%.
Кардиосклероз
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
УЕФА кубогы 1982/83
Сілтемелер
Санат:1982 жылғы футбол Санат:1983 жылғы футбол Санат:УЕФА Еуропа Лигасының маусымдары
Лерой Уокер
Лерой Поуп Walker (LeRoy Pope Walker; 7 ақпан 1817, Хантсвилл (Алабама) — 23 тамыз 1884, Хантсвилл (Алабама) — АҚШ Конфедерациясының тұңғыш әскери министрі (1861).
Мыту
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
IC 5367
Сыртқы сілтемелер
IC 5367 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Экономикалық адам
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Жоспар
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы Санат:Транспорт
Викопизано
Викопизано (Vicopisano) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пиза провинциясында орналасқан.
Көктау (тау, Батыс Қазақстан облысы)
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 227 м. Беткейі көлбеу, пішіні доға тәрізді келген. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км. Беткейі сай-жыралармен тілімденген. Жер бедеріне күмбез пішінді денудациялық тау жұрнақтары тән.
Амниоттар
Амниоттар (amniota — амниоттар, қағанақтылар) — ұрықтық даму кезеңі (эмбриондық кезең) ішкі ұрық қабығы — амнион (қағанақ) қуысындағы сұйық ортада өтетін жоғарғы сатыдағы омыртқалы жануарлар. Амниоттарға (қағанақтыларға) ұрықтары құрлықта дамуға бейімделген бауырымен жорғалаушылар, құстар, сұтқоректі жоғары сатыдағы жануарлар мен адам жатады. Бұлардың ұрықтары жұмыртқаның ішіндегі немесе жатырдағы ұрық қабықтарының қуысында дамиды.
NGC 4545
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы
2008 жылдан бастап ауыл жастары, мемлекеттік қызметкерлер, ғылыми және педагогикалық жұмыскерлерге, ғылыми тәжірибиеден өту үшін квоталар қарастырылған.
1994 жылдан 2009 жыл аралығында бағдарлама бойынша 1700 астам адам бітірді.
Халықаралық білім берудің стандартының жіктеушімен (ХБСК) үйлестірілген және Болон декларациясының негізгі ережелеріне сәйкес жаңа Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мамандықтарының жіктеуіші әзірленді.
thumb|300px|right|Назарбаев Университетi бас ғимараты Мамандарды даярлаудың үш деңгейлі үлгісіне көшу жүзеге асырылды: бакалавриат - магистратура - докторантура. Аспирантура, докторантура Ph.D докторантурасы болып өзгертілді.
Дереккөз
Санат:Жоғарғы оқу орындары Санат:Қазақстан тарихы
Раужа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Остер-Орштедт
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Кіші Комша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Новик-Ель
Новик-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің оң жағалауынан 579 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Испания әнұраны
Marcha Real (қазақша аудармасы корольдік марш) Испанияның мемлекеттік әнұраны. Ресми мәтіні бекітілмеген әлемдегі бірнеше (Сан Мариномен бірге) әнұрандардың бірі. Дүние жүзіндегі ең ескілердің бірі саналады. Алғаш рет қағаз жүзіне 1761 жылы түскен. Сол кездегі атауы Libro de Ordenanza de los toques militares de la Infantería Española.
Үңгіртану
Үңгіртануының тарихы
Үңгіртану жер асты ландшафт құраушыларын зерттеумен айналысатындықтан, ол геология, минералогия, геоморфология, гидрогеология, гидрология, метеорология, климатология, ботаника, ландшафттану, зоология, палеонтология, археология, т.б. ғылымдармен тығыз байланысты. Үңгірлердің табанында жер асты бұлақтары, өзендер мен көлдер кездеседі. Үңгір қабырғалары, төбесі мен табанындағы минералдық түзілімдер ғылым үшін де, туризм үшін де қызық.
Көшпелілер рухани мәдениеті
Руна әліпбиі
Қарахан мемлекетінен бастап іс қағаздары араб әліпбиімен жүреді. Араб әліпбиімен хатқа түскен сол заманғы еңбектер мыналар: Махмұд Қашқари "Диуани лұғат ат-түрік", Жүсіп Баласағүни "Құтты білік", Қожа Ахмет Йасауи "Диуани хикмет", Сүлеймен Бақырғани "Хикмет", Рабғузи "Қиссауыл әнбия" ("Әулиелер дастаны", "Оғызнама" (IX—X ғасырлар), Әбілғазы Баһадүр "Түрік шежіресі", т.б. Көне түркі тілі, жазуы — бүгінгі өзбек, қазақ, ұйғыр, түрікмен, қырғыз, қарақалпақ халықтарына ортақ мұра. Түркі тілі, жазуы негізінде осы аталған қазіргі түркі тілдес халықтардың әдеби тілдері қалыптасты. Түркі тіліндегі осы деректерде айтылған жазулар тіл ғылымында руна жазуы деп аталған. Ол Скандинавия халықтарының тілі бойынша, сыры ашылмаған құпия жазу деген сөз. Бұл жазудың оқылу сырын ашқан — В.Томсен. Одан кейін Орхон жазуларын орыс тіліне аударған түрколог В.Радлов болды. Сөйтіп, XIX ғасырдың соңында руна жазуының кұпия сырының ашылуы ертедегі түркі тілдес халықтардың да өздеріне тән жазуларының болғандығын көрсетті.
Жүсіп Баласағұни (1015-1075 жж.)
XI ғасырдағы аса көрнекті ғалымдардың бірі. Толық аты — Жүсіп Хас Хажиб Баласағұни. Ғалым өзінің атақты дастаны "Құтадғу білік" (Құтты білік) еңбегімен белгілі. Ғалым еңбегінде түркі тілдес халықтардың тарихы мен қоғамдық-саяси өмірі, әдет-ғұрпы, наным-сенімдері туралы мағлұматтар береді. Жүсіп Баласағұни ғылымның табиғаттану, математика, астрономия, тарих, араб, парсы тілі білімі сияқты салаларымен де айналысқан. Жүсіп Баласағұни, аты-жөніне қарағанда, Қарахандар мемлекетінің көрнекті қаласы және астанасы болған Баласағұн қаласында дүниеге келген. Атақты дастанын Баласағұн қаласында бастап, Қарахандар мемлекетінің шығыс бөлігінің астанасы Қашқарда аяқтаған. Бұл кез Қарахандар мемлекетінің саяси жағынан бытыраңқылыққа ұшырап, екіге бөлінген кезі. Ақын өзінің атақты дастанын Боғра ханға сыйға тартқан. Бұған риза болған хан Жүсіпті сарайдағы уәзірлердің үстінен қарайтын үлкен қызметке сайлаған. Хас Хажиб деген үлкен атақ немесе бас уәзір деген сөз оның атына осыдан қосылса керек. Жүсіптің басты көңіл бөлген мәселесі — мемлекеттің саяси-қоғамдық және мәдени мәселелері болған. Ол өзінің еңбегінде: "Арабша, тәжікше кітаптар көп, ал бұл — біздің тіліміздегі тұңғыш даналық жинағы", — деп, түркі тіліндегі кітаптардың жоқтығын айтады. Бұл кітап ел арасында тез тарап, авторы тірі кезінде-ақ абыройлы атаққа ие болған. "Құтадғу білік" орта ғасырлар ескерткіштерінің ең көлемдісі және көркемдігі жағынан зерттеушілерін таң қалдырған әдеби-көркем туынды. Орталық Азия мен Қазақстан жерін мекендеген түркілер мәдениетінің жарық жұлдызы деп атарлық әдеби мұра.
Махмұд Қашғари (ХІ ғасыр)
Махмұд Қашқари — түркі халқының XI ғасырда өмір сүрген аса дарынды перзенттерінің бірі. Ол Жүсіптің замандасы. Бүгінге дейін ғалымның туған жылы белгісіз, ғалымдар оның атақты шығармасы "Диуани лұғат ат-түрік" ("Түркі сөздерінің жинағы") 1072 немесе 1078 жылдары жазылған деп шамалап жүр. Махмұд Талас-Шу алқабындағы Барысхан каласында туған. Бірақ неге екені белгісіз, өте жас кезінен туған мекенінен шығандап шығып, түркілер уәлаятын (қазіргі қазақ сахарасын) аралап кетеді. Махмұд өз шығармасына материал жинау кезінде түркі әлемін көп аралаған, көргені мен көңілге түйгендерін қағазға түсіре берген. Кейіннен ол бір кездегі әдеби, мәдени, рухани орталық болған Бағдатқа барады. Бұл кез Бағдатты түркілердің селжұқ тайпасы басып алған, түркі тілінің дәуірлеп тұрған тұсы еді. Сондықтан да Махмұд түркілердің этнографиясы, ауыз әдебиетінің хрестоматиясы іспетті өз еңбегін араб халқына таныстыру мақсатымен араб тілінде жазған.Оның Бағдатта тұрып, өз шығармасын түркі тақырыбына арнауының өзі тегін емес. Махмұд өмір сүрген дәуір, бір кездегі гүлденген араб дүниесінің дәурені өтіп, тасы кері кете бастаған уағы болатын. Оның үстіне, Махмұд түркілер тарапынан өз туындысының ескерусіз қалмайтындығын да пайымдаған. Сондықтан да ол өз еңбегінің атын мазмұнына сай етіп "Диуани лұғат ат-түрік" ("Түркі сөздерінің жинағы") деп атаған. Бұл "жинақ" "орта ғасырлардағы түркі тілдес халықтардың энциклопедиясы" деп атауға тұратын шығарма, сол кездегі тайпалар туралы нақты материалдардан құрастырылған үш томдық әйгілі еңбек. Қашқаридың бұл еңбегі аталған жерлердегі халықтардың мәдени және рухани байланыстарын анықтауға мүмкіндік береді. А.Н.Кононовтың сөзімен айтқанда: "Түркі тілдерінің сөздігі" — XI ғасырдың түркілердің өмірі, олардың материалдық мәдениеті, бұйымдары, тұрмыс-жайлары, этнонимдері мен топонимдері, қызмет адамдарының дәрежесі, тағам, сусын түрлері, үй жануарлары мен аумағындағы жабайы аң-құстар, мал шаруашылығы, өсімдік дакылдары, астрономия терминдері туралы, күнтізбелер, ай, апта, күн аттары, ауру түрлері, дәрі атаулары, анатомиялық терминология, минералдар мен материалдар туралы, әскери, спорт және әкімшілік терминологиясы, түрлі тарихи және мифтік қаһармандардың есімдері, діни және этностық терминология туралы, балалар ойындары мен ермектері және басқалар туралы бірден-бір деректеме болып табылады".
Дереккөздер
Қазақстан тарихы. Очерктер. Алматы «Дәуір» 1994.
Экзистенциалдық қажеттіліктер
Экзистенциалдық қажеттіліктер - адамның ішкі болмысы мен оның адамдық «менінде» танылмайтын өзінің «әлемдегі болмысын» бастан кешіруіне байланысты. Оның салдарынынан адам нақты қайталанбайтын жеке тұлға ретінде көрінеді.
Вальтер Скотт
Вальтер Скотт (Walter Scott – дұрыс айтылу Уолтер Скотт; 15 тамыз 1771 жыл, Эдинбург – 1 қыркүйек 1832 жыл, Эбботсфорд) — әлемге әйгілі ағылшын жазушысы, тарихи роман жанрының негізін салушы, ақын, тарихшы, адвокат. Вальтер Скотт – XIX ғасыр әдебиеті тарихында ерекше орын алатын көрнекті тұлғалардың бірі.
Скотт романдары
Вальтер Скоттың шотландық романдары. Жазушының тарихи романдарының алғашқы тобын Шотландияның өткен кезеңіне арналған туындылар құрайды. Олардың қатарына: «Уэверли немесе 60 жыл бұрын», «Гай Маннеринг» (1815), «Қара ергежейлі» (1816), «Пуритандар», «Эдинбург зынданы», «Ламмермурлық қалыңдық», «Монтроза аңызы» (1819) романдарын жатқызуға болады. Романист «Роб Рой», «Уэверли» романдарында якобистердің ірі көтерілістерін суреттейді. ХУІІ ғасырда ағылшын буржуазиясы тақтан тайдырған Стюарт әулетін шотландиялық таулықтар қолдаған. Бұл күресте Стюарт әулетінің тағына отырушылардың негізгі мақсаты – билікті алу болса; шотландиялықтар өз еркіндігін, тәуелсіздігін алуды армандады. Осы екі романда да ержүрек шотланд халқы ешуақытта алған бағытынан қайтпайтындықтарын, өз азаттығы үшін күресе беретіндіктерін дәлелдеді. Ағылшын тарихына қатысты романдары.
Говард Хьюз
Әйгілі фильмдердің режиссері және тәуелсіз продюсері: "тозақ періштелері", "шрамы бар бет", "заңнан тыс" және басқалар. 1947 жылдан 1954 жылға дейін RKO Pictures компаниясының иесі. Ол шығарған картиналар екі рет "Үздік фильм" номинациясында "Оскар"номинациясына ұсынылды. 1927 жылы ол шығарған "екі араб рыцарлары" комедиясы "комедияның үздік режиссері" номинациясында "Оскар"сыйлығын жеңіп алды. Жан Харлоу, Джейн Рассел, Джек Бьютель[en], Энн Дворак, Пол Муни және басқалар сияқты актерлерді ашты. Льюис Майлстоун, Ховард Хоукс, Фрэнк Ллойд және басқа режиссерлермен жұмыс істеді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:24 желтоқсанда туғандар Санат:1905 жылы туғандар Санат:Техаста туғандар Санат:1976 жылы қайтыс болғандар