cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эскерлер
200px|right Эскерлер (esker, eiscir — айдар, қырқа) — өлі мұздың деградацияланған орындарында қалыптасқан сулық-мұздықтық генезисті бедердің аккумуляциялық түрлерінің — оздардың, камдардың және атыраулық-мұздықтық террасалардың және т.б. жинақтама атауы. Эскерлерге екі қабатты құрылыс тән: астында — көлдік-мұздықтық және флювиогляциялық шөгінділер (таспа құмдар және саздар, қиыршық тастар, малтатастар және т.б.), үстінде — ірілеу материалмен ерекшеленетін мұздық-өзендік (қойтастық- малтатастар) түзілімдер. Шетелдік әдебиеттерде "Эскерлер" ұғымы "оздар" терминінің синонимі ретінде қолданылады.
Белбұлақ
Белбұлақ — Алматы облысы Талғар ауданындағы ауыл, Белбұлақ ауылдық округі орталығы.
Куланго
Өмір салты
Тамағы негізінен өсімдік тектес тағамдар (жарма, бұқтырылған, қайнатылған, қуырылған және пісірілген түйнектер мен ащы дәмдеуіштері бар бұршақ, көкөністер) және сүт өнімдері, пальма майын, кейде етті пайдаланады.
Тылы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ғылым мен ғылыми мекемелер (Павлодар облысы)
2001-2003 жылдары университет өткізген ғылыми және басқа шараларға республиканың, алыс және жақын шетелдердің жүзден астам ірі ғалымы қатысты. Университетте конференциялар өткізудің жаңа түрлері, жаңа дәстүрлері пайда болды. 2001-2003 жылдары өткізілген 22 конференцияның жартысынан астамы халықаралық және республикалық дәрежеде. Олар Павлодар облысынан шыққан көрнекті ғалымдардың мерейтойларына орайластырылады: академик Ә. Бектұровтың 100 жылдығына арналған «Химия: ғылым, білім, өндіріс. Даму мүмкіндіктері мен перспективалары» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы, академик Х. Жұматовтың 90 жылдығына арналған «Экология және адам денсаулығы» халықаралық ғылыми-практикалық конференция, академик Ш. Шокиннің туғанына 90 жыл толуына арналған «Ғылым және энергетикадағы жаңа технологиялар» халықаралық ғылыми-техникалық конференция, академик С. Бейсембаевтың 90 жылдығына арналған «Қазіргі жағдайда өлкетанудың ахуалы мен даму перспективалары» республикалық ғылыми-практикалық конференция және басқалары. 2003 жылы Павлодар облысының 65 жылдығына арналған Ғылым күндері өткізіліп, оған республиканың көрнекті ғалымдары – ҚР ҰҒА академиктері Ж.М. Әбділдин, С.Ж. Дәукеев, С.З. Зиманов, Қ.А. Сағадиев, Ұ.М. Сұлтанғазин, ҚР ҰҒА корреспондентмүшелері М.М. Әбділдин, Е.А. Бектұров, Х.Д. Дүйсенбин, А.Н. Нысанбаев қатысты. Сол күндері С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің бас ғимаратының алдында Ескерткіштер алееясы ашылды. Жыл сайын Сәтбаев оқулары өткізіліп, оған жас ғалымдар, студенттер, магиатранттар мен аспиранттар, олармен бірге оқушылар да қатысады. 2 жылда бір рет ақын, философ, тарихшы, ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы М.-Ж. Көпеевті еске алуға арналған Мәшһүр Жүсіп оқулары өткізіледі.
Гастроцель
Гастроцель (gastrocoelis; грек, gaster — қарын, асқазан; koelia — қуыс) — гаструла сатысындағы ұрықтың ішкі қуысы.
Соколка (Карсунка тармағы)
Соколка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Карсунка өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Нойбранденбург
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Нядэйседа-Яха (Хэбидя-Яха тармағы)
Нядэйседа-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хэбидя-Яха өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Епие-ле-Лувр
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Гажа-е-Вильдье
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Неу (Крез)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Дезинформация
Дезинформация - [ des - теріс, information- ақпарат] - қоғамдық сананы жаңылыстырып, онда қандай да бір реакция тудыру мақсатын көздеп, ақиқат ретінде таратылатын жалған ақпарат. Бұл шара алғаш рет I дүниежүзілік соғыс кезінде қарсыластарды адастыру, шатастыру, жаңылыстыру мақсатында пайдаланылды. Ол тәсіл қарсыласты тікелей алдауға, жалған, өтірік, фактілерді бұрмалау арқылы қолданылады.
Үлкен Разбойничья
Үлкен Разбойничья — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1436 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Қосағаш ауданы (Алтай Республикасы)
Тарихы
1962-1963 жылдары аймақтар аудан болып өзгертіліп, олардың саны алтыға дейін қысқарды.
Сағынбек Рақышев
1945 - 52 ж. Ақсу аудандық театрында, 1952 - 55 ж. Қаратал ұжымшар-кеңшар театрында, 1965 - 74 ж. Шымкент облыстық драма театрында еңбек етті. 1958 - 65 ж. Талдықорған және Қызылорда театрларыңда дирекгор болды. 1979 жылдан Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы) драма театрында актер.
Базалық қат - қабат
Дереккөздер
Санат:Геология
Күршім ауданы
Шағын кәсіпкерлік субектілері
Ауданда орта және шағын бизнес қарқын алуда, шаруа қожалықтары дамып, өнім дайындау және өңдеу кәсіпорындары көбеюде. Бұл үлкен дәрежеде ауданның ұнға, макарон өнімдеріне, күнбағыс майына, балыққа және құрама жемге сұранысын қанағаттандырады. Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің есебінен авто- және жүк тасымалдау қамтамасыз етіледі. 2005 жылдың 1-ақпанына 1614 шағын кәсіпкерлік субъектілері тіркелген, оның 858-і шаруа қожалықтары болса, 756-ы жеке кәсіпкерлер. Ауданда 246 сауда объектілері, 17 қоғамдық тамақтандыру орындары, 4 базар, 18 жанар-жағармай құю стансалары және 53 шикізат өңдеу цехтары жұмыс істейді. Шағын кәсіпкерлік субектілері халықтың өндірістік және азық-түлік тауарларына сұранысын толығымен қанағаттандырады.
Рапалло шарты (1920)
Дереккөздер
Санат:Италия тарихы
NGC 102
NGC 102 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Йойс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Раң (көне қала)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Түркістан облысы
Жаныс сұлтан
Жаныш сұлтан (15 ғасырдың орта тұсы — ө.ж.б.) — 16 ғасырдың басындағы ірі қазақ ұлыстарының бірінің билеушісі, Қазақ хандығының негізін қалаған ханның бірі Жәнібектің бесінші ұлы.
Гюрза
Гюрза (Macrovipera lebetina) — сұржыландар туысына жататын, өте ірі улы жыландардың бір түрі, ұзындығы 1,5 м дей, түсі сұр. Солтүстік Африкада, Кіші Азияда, Иракта, Иранда, Аравияда, Ауғанстанда, Пакистанда, Индияда, Закавказьеде, Орта Азияның оңтүстігінде болады және Қазақстанның ең оңтүстік шекарасында кездеседі. Ұсақ аңдармен, құстармен, кесірткелермен қоректенеді. Шаққан жануарын өлтіретін қауіпті жылан.
Анықтамасы
Гюрза - бұрынғы КСРО фаунасындағы жылан тұқымдасының ең үлкен өкілі. Дененің ұзындығы құйрықпен бірге шамамен 2 м, салмағы 3 кг-ға дейін жетуі мүмкін. Басы өте үлкен және кең, мойыны өткір, тұмсығы дөңгелек, қарашығы мен көздері тік. Жоғарыдан басы қырлы қабыршақтармен жабылған, тек тұмсығының соңындағы қабыршақтары қабырғаларсыз. Супраорбитальды қалқандар жоқ. Дененің ортасындағы қабыршақтардың саны 23-тен 27-ге дейін өзгереді. Құрсақ қалқандары - 126-181, субкаудальды - 33-53 жұп, анальды қалқан тұтас.
Лейр
Лейр (Leyr) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,74 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Лёбау-Циттау (аудан)
Лёбау-Циттау (Landkreis Löbau-Zittau) — бұрынғы Германия ауданы. Аудан орталығы — Аннаберг-Буххольц қаласы. Аудан Саксония жерінде орналасқан. Кемниц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 698,54 км² шамасында. Тұрғыны 142 135 мың адамды құрайды (2007). Халық тығыздығы 203 адам/км². Ауданның ресми коды — 14 2 86.
Ефим Ефимович Арон
Өмірбаяны
Қазақстандағы темір жол құрылысына арналған «Түрксіб» фильмін қойды (1929), сцеранийін А. Мачерет, В. Шкловский, В. Туриндермен бірге жазды. Осыдан бастап оның шығармашылық жолы қазақ киноөнерімен байланысты болды. Арон режиссурамен көркем фильмдер мен деректі киноочерктер түсірді.
Гуарапари
Гуарапари (Guarapari) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Орталық Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуарапари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
NGC 4447
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 17 сәуірде астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 4447 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40979, MCG 2-32-73, ZWG 70.107, VCC 1085, KCPG 339B, NPM1G +14.0319.
Ласроп (Миссури)
Ласроп (Lathrop) — Миссури штатының Клинтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.6 км². FIPS коды — 29-40826.
Науша
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сайқын ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 146 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданының таратылған елді мекендері
Президенттің бүкіл жасағы
Фильм төрт «Оскарды» және басқа да сыйлықтарды жеңіп алған, Америкалық кино институтының «100 ең мықты шытырман оқиғалы америкалық фильмдер» тізіміне кірген.
Өзгерістер уақыты және отарлық мәдениет
Ыбырай Алтынсарин
thumb|right Қазақ мәдениетінің кемелденуіне үлкен үлес қосқан тұлға — Ыбырай Алтынсарин. Ыбырай халық ағарту ісінің практикалық және дидактикалық мәселелерін шешуге тікелей ат салысты, алғашқы педагогикалық оқулық «Қазақ хрестоматиясын» және қазақ балаларына орыс тілін үйретуге арналған оқу құралдарын жазды. Сонымен бірге Ыбырай қазақтың әдеби тілінің негізін салушылардың бірі және халықтың ауыз әдебиетін, әдеп-ғұрпын зерттеуші ретінде белгілі; ол жазған қазақтардың құдалық және үйлену рәсімдері туралы, адамдарды жерлеу және еске алу салттары жөніндегі еңбектері жоғары бағаланып, 1874 жылы Ы. Алтынсарин Ресей географиялық қоғамының Орынбор бөлімшесінің мүшесі болып қабылданды. Ыбырай өз қызметі мен шығармашылығында нағыз ағартушы бейнесінде көрінеді. Ыбырай өзінің ағыртушылық қызметінде миссионерлік орыстандыру саясатын қолдаған жоқ. Ол өз халқын білімге, мәдениеттілікке шақырғанда өркениетті елдер қатарына көтерілуді армандады. Ыбырайдың миссионер еместігінің куәсі — оның атақты «Кел балалар, оқылық!» атты өлеңі. Тоталитарлық жүйе кезінде алынып тасталған бірінші жол мынадай еді:
Ыбырай 1884 жылы Қазан қаласында өзінің атақты «Ислам Шариаты» атты кітабын шығарды. Қарапайым халыққа түсінікті тілмен жазылған бұл еңбегінде ол мұсылмандықтың негізгі қағидаларын қазақ мәдениетіне шебер қоса білді. Шығыс Ренессансында қалыптасқан дін мен білімнің арасындағы үйлесімділік идеясын (әл-Фараби, ибн-Сина т.б.) Ыбырай өз заманына байланысты дамыта білді. Қай дінде болсын, адамдар бір-бірін сыйлау керек делінеді, ал мәдениетсіздіктің негізгі себептеріне надандық, жалқаулық және мақтаншақтық жатқызылады. «Ендігі жерде мынадай ақылды бұлжытпай ұстаңыз, — дейді Ыбырай Н.А. Мазохинге жазған хатында, — бұл менің айтып отырған ақылым емес, атақты философ-педагог Коменскийдің ақылы. Ол кісі: «Қолындағы барын қанағат ете білетін адам, шын бақытты адам және біз өзіміздің адал еңбегімізбен тіршілік етіп отырмыз дей алатын адам шын бақытты адам», — деген екен; ал тағы бір араб философы бақыттылық пен байлық неде — дегенде — «ынсаптылықта», — деп жауап берген екен; міне осы ақылды алыңыз». Шын мәнісінде, Шоқан мен Ыбырайдың қызметі мен шығармашылығы кейін XX ғасырдағы Қазақстан жеріндегі большевизмге емес, керісінше ұлт-азаттық қозғалысына демеу болды.
Чурака
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 111
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 111 деген нөмірге ие болды.
Меяр (Алье)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Қосжан Мүсірепов
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Жезқазған Ботаника Бағы
Жезқазған ботаника бағындағы ғылыми-зерттеулік жұмыстардың негізгі бағыттары: Орталық Қазақстандағы өсімдіктер дүниесін қорғау; пайдалы өсімдіктер түрлерін өсіріп, оның қорын көбейту; басқа жерлерден әкеліп отырғызылған өсімдіктерді жерсіндіру және олардың биологиялық-экологиялық ерекшеліктерін зерттеу; аймақтағы өндіріс орталықтарын көгалдандыру. Бақта жоғары сатыдағы өсімдіктердің 1,5 мыңдай түрі бар. Соның ішінде ағаш пен бұталардың 350-дей түрі, сәндік өсімдіктердің 470, жеміс-жидек өсімдіктерінің 240, көкөністің 60, осы аймақта өсетін, жойылу қаупі бар эндемик өсімдіктердің 22 түрі өседі. Жезқазған ботаника бағы табиғатты қорғау бағытында Орталық Қазақстанда сирек кездесетін өсімдік түрлерін зерттеу жұмысын жүргізеді. Сондай-ақ Жезқазған қалысын өндіріс қалдықтарымен, шаң-тозаңмен ластанудан қорғауда, елді мекендерді көгалдандыруда, тұрғын халыққа эстетикалық-экологиялық білім беруде бақтың маңызы зор.
IC 5258
IC 5258 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Есенгелді Жұмаділұлы Меңліғазиев
Меңліғазиев Есенгелді Жұмәділұлы 23.08.1942 жылы Алматы облысы Жамбыл ауданы Тарғап ауылында дүниеге келген. Есенгелді Жұмаділұлы Меңлігазиев еңбек жолын С.М.Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетін 1965 жылы бітірген соң, жоғары молекулалық қосылыстар кафедрасында кіші ғылыми қызметтен бастады. Есенгелді Жұмаділұлы 1970 жылы химия ғылымдарының кандидаттық диссертациясын, ал 1989 жылы докторлық диссертациясын табысты қорғап шықты. Е.Меңліғазиев 1993 жылдан профессор. 2001 жылы ҚР ХЖҒА мүше-корреспондент болып сайланды. Профессор Е.Меңлігазиев полимерлер химиясы саласында тек қана Қазақстан Республикасы мен ТМД және алыс шет елдерге, оның ішінде АҚШ, Англия, Германия және т.б. мемлекеттердің ғылымсүйер қауымына танымал көрнекі ғалым. Есенгелді Жұмаділұлы 1970-1991 жылдар арасында Ғылым академиясы химия институтының ионалмастырғыш зертханасында кіші (1970-1976 жж.), аға ғылыми қызметкер (1976-1986 жж.), жетекші ғылыми қызметкер (1986-1989 жж.), негізгі ғылыми ғылыми қызметкер (1989-1991 жж.) міндетін атқарды. Е.Ж.Меңлігазиев 200-ден астам ғылыми жұмыстың, 3 монографияның авторы және 40 астам КСРО дәуірінде авторлық куәлік алған өнертапқыш ғалым. Екі рет өнертапқыш таңбасымен марапатталған. «Ион алмастырғыш заттар» (1968ж.), «Көп функционалды ион алмастырғыштар» (1986ж.), «Неорганикалық химия курсы» (2011ж.) оқулықтарының авторы. Есенгелді Жұмаділұлы 1991-1996 жж. Алматы Автомобиль жолдары институтында ғылым проректоры, 1996-1998 жж. Қазақ көлік және коммуникация академиясында кафедра меңгерушісі, 1998-2000 жж. І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінде ғылым және әлеуметтік проректоры, ал 2000-2003 жылдарда М.Тынышпаев атындағы Қазақ көлік және комммуникация академиясында тәрбие ісі жөніндегі проректоры қызметін атқарды. 2008-2010 жылдарда М.Тынышпаев атындағы Қазақ көлік және комммуникация академиясының кафедра профессоры қызметін атқарды. Есенгелді Жұмаділұлы транспорт-коммуникация, педагогикалық мамандар дайындау салаларында жоғары білімді мамандарды оқыту және тәрбиелеуде өзін жоғары дәрежелі педагог, білікті ғалым ретінде көрсете білді. Е.Ж.Меңлігазиев 2010 жылдан бері Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің жаратылыстану факультетінің химия кафедрасында профессор қызметін абыроймен атқарып келеді.
Рациовитализм
Ортега-и-Гассет феноменологиялық әдістің көмегімен "ақыл" және "өмір" ұғымдарының мәнін ашуға талпынды. Оның ойынша, теориялық көзқарас - ол тек ақылға емес, өмірге артықшылық беретін витализмнің (өмірлік кешеннің) көпқырлылығының келешегі ғана. Ол шынайылықты келесідей бірегейлендіреді: "менің өмірім" - ол "мен" және "менің жағдайларымның" мәні. XIX ғ. ақылды өмірге қарсы тұратын бастау ретінде қарайды. Бұл күресте шындық тікелей өмірмен, оның қозғаушы және талпыныс, құштарлық күшімен байланысты. Бірқатар тұжырымдар (олардың ішінде, мысалы, прагматизм) ақылдың прагматикалық табиғаты жайлы көзқарасты қалыптастырады: соңғысы табиғаттың негізінде иррационалды күштердің орнын толтырушы ретінде көрінеді (бұл А.Шопенгауэрдің тұжырымдамасы, Ф. Ницшенің ақылы жайлы). Ортега-и-Гассет өзінің "Тарих жүйе ретінде" (1961) атты кітабында дуализм ретінде ақыл мен өмір арасындағы, саналы мен санасыздың арасындағы қатынас біздің дәуіріміздің өзекті мәселесіне айналып отыр деді. Бұл талдау Германияда, Испанияда, Францияда және Италияда кеңінен танымал болды. Ортега-и-Гассеттің рациовитализм теориясы Мари Замбраноның және Хавьер Зубиридің, сондай-ақ неміс философы X. Гадамердің философиялық көзқарастарына елеулі ықпал етті.
Нядя-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Достай Жақыпбай Достайұлы
Еңбектері
1.Жалпы гидрология: Университеттер үшін оқулық – Алматы: Білім, 1996. – 256 бет. 2. Арало-Сырдарьинский бассейн. Гидроэкологические проблемы, вопросы вододеления. – Алматы: Дәуір, 2001. – 180 с. (соавторы Турсунов А.А. и Бурлибаев М.Ж.) 3. Су шаруашылығы / Қазақ тілі терминдерінің түсіндірме сөздігі. – Алматы: Мектеп, 2002 жыл. - 392 бет (ұжым жетекшісі және негізгі автор) 4. Современное экологическое состояние бассейна озера Балкаш. – Алматы: Каганат6 2002 жыл. – 388 с. (в соавторстве) 5.Проблемы гидроэкологической устойчивости в бассейне озера Балкаш. – Алматы: Каганат, 584 с. (в соавторстве) 6. Analysys of drain rows of the Syrdarya and Amudarya rivers and models of management by a level regime of Aral sea. – Almaty: Ewera, 2004. – 196 p. . (Sadykov D.Sh., Cretaux J …). 7. География және геодезия./ Қазақ тілі терминдерінің түсіндірме сөздігі. – Алматы:Мектеп, 2007. - 264 бет (Авторлар ұжымы) 8. География: Дүние жүзіне жалпы шолу. ТМД елдері / Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық. − Алматы: Мектеп, 2003; 2007; 2010. – 328 бет. (авторлық ұжым) 9. География: Дүние жүзіне аймақтық шолу. / Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық. − Алматы: Мектеп, 2003; 2007; 2010. – 328 бет. (авторлық ұжым) Бұл оқулықтар орыс, өзбек және ұйғыр тілдерінде де 3 рет қайта басылып шықты. 10. Опустынивание: деградация земель. – Астана: Проект ПРООН, 2005. – 88 с. (Павличенко Л.М., Чигаркин А.В. и др.) 11. Селтану саласы атауларынының қазақша-орысша, орысша-қазақша сөздігі, негізгі терминдер. – Алматы: РИИЦ АЗИЯ, 2006. – 184 бет7 (авторлық ұжым) 12. Wasserressourcen and deren Nutzung im Ile-Balchasch Becken. – Discussion Papers, #34, Giessen, қараша, 2006. – 76 p. 13. Өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы өндірістерінің негізі /Университеттер үшін оқулық – Алматы, 2008. – 128 бет (Д.А.Умутбаевамен бірге) 14. Управление гидроэкосистемой бассейна озера Балкаш. – Алматы: Изд.ИГ МОН РК, 2009. – 235 с. 15. Управление водоснабжением и водоотведением города Алматы. – Алматы, 2009. – 176 с. 16. Национальный Атлас Республики Казахстан (автор карт и редактор) – Алматы, 2006. 17. Республика Казахстан. 1 том. (автор и редактор) – Алматы, 2006.
Дереккөздер
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Глауберит
Дереккөздер
Санат:Сульфат минералдар Санат:Натрий минералдары Санат:Кальций минералдары
Рационализация
Рационализация - [лат. rationalis - саналы] - осы қызметті оңтайландыру, тиісті етуге бағытталған абстрактілі принциптерден туындайтын әртүрлі салаларда адамдардың іс-әрекетінің ережелері мен ұйымдасуының түрлерін бекітудің тарихи процесі; Вебер бойынша рационализация анағұрлым пайдалы, табысты стратегиясын ойластыратын экономикалық есепке барабар; оған жетектейтін нақтылы технология білімі және кәсіптік бюрократия; 2) ұйымның қызметін, адамдар еңбегін егжей-тегжейлі ойластырылған қайта құрулар арқылы тиімділігін арттыру процесі.
NGC 4454
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4454 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41083, UGC 7606, MCG 0-32-14, ZWG 14.48, IRAS12262-0139.
Лаж
Лаж (aggіo – көбею) – бағалы қағаздардың‚ ақша белгілерінің‚ вексельдердің‚ т.б. атаулы құнынан олардың нарықтық бағамының асып түсуі.
Нойбург (Мекленбург)
Нойбург (Мекленбург) (Neuburg (Mecklenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2034 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 43,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 073. Муниципалитеттің басшысы — др. Йоахим Ханебек.
Энспель
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 276 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 219. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Виссер.
Предлог
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Үштөбе (Қарағанды облысы)
Үштөбе — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл, Үштөбе ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ботақара кентінің оңтүстік-батыс жағында 45 км-дей жерде.
Арт-Студия
Арт-Студия — Түркістан облысы, Ақсу қаласының тұрғындарына арнап, күн сайын Қазақ және орыс тілдерінде хабарлар тарататын телеарна. .
Лангоелан
Лангоелан (Langoëlan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,27 км² шамасында.
Лесковец (Монтана облысы)
Лесковец (Лесковец) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Берковица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 адамды құрайды.
Франц Антонович Галицкий
Франц Антонович Галицкий (1958 ж.т., қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Ясная поляна а.) – мед. ғылым доктыры (1995). Целиноград мед. институтын (1981, қазіргі Астана мемлекеттік мед. академиясын) бітірген. 1981–1983 ж. сот мед. сараптамасы бойынша клиник. ординатор, сот мед. сараптамасы бюросы облысы бөлімшесінің меңгерушісі (1983–1985ж.), Целиноград мед. институтының сот мед. сараптамасы кафедрасының ассистенті (1985–1989жж), аға оқытушысы (1989–1992жж), доценті (1992–1996ж) болды. 1996 жылдан Астана мемлекеттік мед. академиясында кафедра меңгерушісі. 50 ғылыми мақала, 1 монографияның авторы.
Шарын шатқалы
Темірлік шатқалдары
Шарын шатқалындағы геологиялық факторлар қатарының арқасында бүгінгі күндері жойылып кеткен көне флора мен фаунаның қалдықтары, тік, құлама жарларынан тасқа айналған сүйектердің мол шоғыры (мастодонт – көне заманда өмір сүрген піл тектес хайуан, пілдер, мүйізтұмсықтар, стенон жылқылары, қорқау қасқыр, т.б) табылған.
Нял-Пэ-Яха
Нял-Пэ-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сибирчата-Яха өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Сержиу Мигел Оливейра
Ұлттық құрама
2016 жылғы Жазғы Олимпиадаға, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Проклитика
Проклитика (грек,proklinoілгері енкею) — ритмикалық жағынан бір бүтін сөз тіркесінің кұрамындағы екпін түспегең сөздің екпін түскен сөз алдында түруы.
Нұралы Пақытұлы Әліп
Клубтық
"Каспий" футбол клубының түлегі. 2015 жылы "Қайрат" клубының жастар командасына келіп қосылды.
2018 жылы наурызда алматылық клубтың негізгі құрамына қосылды. Алғашқы ойынын 11 наурыз күні "Қызылжар" клубына қарсы өткізіп, алаңда 90 минут бойы ойнады. Бұл ойында "Қайрат" 2:1 есебімен жеңіске жетті.
Жеке басқа табыну
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:География
Дувран
Дувран (Douvrend) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,96 км² шамасында.
Тюхтет (Чет тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тасқұдық (Әлімтау ауылдық округі)
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Гын
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Кәдімгі өрік
Шайыры
Өрік шайырының құрамына 16% глюкурон қышқылы, 44%-ға дейін галактоза, 41%-ға дейін арабиноза кіреді, ақуыздық заттар 0,6%-дан аспайды.
Эмульгатор ретінде эмульсиялардың өндірісінде қолданылады.
Үлкен Хозья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гонесс
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Энцен (Айфель)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Әбдімұса Мұратұлы Қуатбеков
ҚР Жаратылыстану (1996) және Ресей пед. және психол. ғылымдар академияларының (1998) акад. Ташкент мемлекеттік университетін (1960) және Қазақстан ғылым академиясының Хим. ғылымдары институтының аспирантурасын (1968) бітірген.
Хамдэн (Коннектикут)
Хамдэн (Hamden) — Коннектикут штатының New Haven округіне жататын АҚШ қаласы.
Сент-Альпіньян
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Рабасал (Пенела)
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина (Santa Maria Madalena).
Әли Бен-Насер
1986 жылғы әлем чемпионаты
Аргентина - Англия матчының 51-минутында Марадонаның қолмен соққан голын есептеп жібереді де, басы дауға қалады. «Кезекті шабуылдың бірінде Марадона өзгелерден оқшауланып доптың соңынан жетіп барды. «Ойыннан тыс қалмады ма екен?» деп қапталдағы көмекшіме қарадым. Жоқ, ол тәртіп бұзылғанын мәлімдейтіндей белгі танытпады. Допқа қайта қарағанымда қақпада тулап жатты. Ә дегенде ағылшын футболшыларының маған неге өршелене шағымданғанын түсіне қоймадым. Голдан соң олай шағымдану футболда жиі болып жатады. Ал, төреші деген ешқашан шешімінен айнымау керек» деді өзі бұл жайлы.
NGC 4453
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ачи-Бонаккорси
Ачи-Бонаккорси (Aci Bonaccorsi) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Ле-Круасти
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Инсульт
Көптеген ауру адамдарда инсульт кенеттен пайда болғанымен, осының алдында оның нышандары білінеді. Мәселен, гипертония ауруы және атеросклероз кезінде адамның басы айналады, миы зеңіп ауырады. Сырқаттың сырт киімін шешіндіріп, бас жағын көтеріңкіреп кереуетке жатқызу керек; адамның жатқан қалыптан қозғалмауы шарт. Дәрігерді дереу шақыру қажет. Мұндай науқаспен ауырған адам ерекше күтімді қажет етеді.
Көксу ауданы (Алтай Республикасы)
Тұрғындары
Санат:Көксу ауданы (Алтай Республикасы)
Евгений Викторович Пригожин
Вагнер ЖӘК
2014 жылы Пригожин «Вагнер» атауы бар жекеменшік әскери компанияның негізін салды, бірақ ол өзінің Вагнерге авторлығын тек 2022 жылы ғана мойындады.
Ресей әскерін сынауға тыйым салатын заңға қарамастан, Пригожин ресейлік әскербасыларды, соның ішінде Қорғаныс министрі Сергей Шойгуны соғыста көрсеткен нашар нәтижесі және уақытында қажетті қару бермегені үшін сынға алды, балағаттады.
2023 жылдың маусымында Пригожин ресейлік мемлекеттік қызметкерлер балаларының «сәнді өмір салты» мен әскерге бармағаны үшін сынға алды. Оның ресейлік элитамен, әсіресе Сергей Шойгу мен оның бірінші орынбасары Валерий Герасимовқа ашуы анық болды.
Каран (Әлшеев ауданы)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 826
Сыртқы сілтемелер
IC 826 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Няндуй-Ненз-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
HSK (Hanyu Shuiping Kaoshi)
HSK қытай тілі ана тілі болып табылмайтын барлық Қытайдың аз ұлт өкілдеріне, сонымен қатар қытайлық эмигранттар мен шетелдіктерге арнайы тағайындалған.
«HSK» емтиханы «Негізгі деңгей», «Бастапқы және орта деңгей», «Жоғарғы деңгей» деп жіктелетін көпдеңгейлі құрылыман тұрады. Әр деңгей тыңдау, грамматикалық тест, мәтінді түсіну қабілетін анықтауға арналған тапсырма, сонымен бірге жоғарғы деңгейлік сертификатқа тапсыру кезінде шығарма жазу секілді өзіндік тапсырмалар топтамасын құрайды. Кез келген сертификат білім деңгейінің тек формалды көрсеткіші болып табылуына қарамастан, бүгінгі күні аталған құжат қытай тілін білу деңгейін ресми халықаралық куәландыратын жалғыз ғана құжат болып табылады. Арнайы сайты –.
Реликт шағала қорықшасы
Дереккөздер
Санат:Қорықтар
Ибитирама
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10361 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 326,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,4 адам/км².
Оңдай ауданы
Әкімшілік орталығы - Оңдай ауылы.
Подгорное (Солтүстік Қазақстан облысы)
Подгорное — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Қызылжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Quacquarelli Symonds
Comments
On Thursday 8 October 2009, Sean Flynn of the Irish Times said: “With more than 2,000 colleges surveyed, the QS World University Rankings are regarded as the most reliable guide to university performance.”
Критицизм
Quacquarelli Symonds has been faulted for some data collection errors. For instance between 2006 and 2007 Washington University in St. Louis fell from 48th to 161st because QS mistakenly replaced it with the University of Washington in Seattle. QS committed a similar error when collecting data for Fortune magazine, confusing the University of North Carolina's Kenan-Flagler business school with one from North Carolina Central University.
Баденас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Лидвуд (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Франсуа округы (Миссури)
Айдаһар-қайықтар мейрамы
Айдаһар-қайықтар мейрамы – қытай халқының екі мың жылдық тарихы бар мейрамы.
Үлкен Шамья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Майкөбен (көл)
Сипаты
Ащысу өзені өтетін (3 км жерден) шығыс жағалауы батпақты. Онда қамыс, құрақ шоғырлары кездеседі. Басқа жағалауларында қамыс сирек. Шарасында жыл бойы су болады. Көктем айларында суы сәл ашқылтым, жазда тұзды. Қараша айының ортасында суы қатып, сәуірдің 1-жартысында ериді. Жағалауы - шабындық.
Тяжин (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Тарбағатай ауданы
География
Ауданда жануарлар дүниесінен қасқыр, түлкі, қарсақ, сасық күзен, аққұлақ борсық, қосаяқ, суыр, елік, тиін, қоңыр аю, арқар, сілеусін бар. Ауданның далалы өңірінде елік, дуадақ, тырна, безгелдек, торғай, қараторғай, сарышұнақ, дала тышқаны, қосмекенділер мен бауырмен жорғалаушылардың төрт түрі – жасылбақа, тасбақа және дала сұр жыланы, секіргіш кесіртке кездеседі.
Экономика
Өндірілетін өнеркәсіп өнімдерінің негізгі түрлері: ет, жас, тоңазытылған немесе мұздатылған балық, ұн, тауарлық бетон.
2010 жылы аудандағы ірі және орта кәсіпорындар мен ұйымдардың салық салынғанға дейінгі 53,2 млн. теңге пайда алынды.
Білім және мәдениет
2010/2011 оқу жылының басына ауданда күндізгі жалпы білім беретін 50 мектеп пен 1 кәсіптік лицей жұмыс істейді, оларда тиісінше 9271 және 223 оқушы оқиды.
Рокль (Алье)
Коммунаның INSEE коды — 03214, пошта индексі — 03240.
Дедкова Рассоха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сызганка (Инза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сен-Маркори
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мүйізді ірі қара мал шаруашылығы
Өнімділігі
Осы мақсатта өнімділігі аз жергілікті мал тұқымы еуроп. тұқымдар — герефорд, швиц, симменталь, голланд сиырларымен, қырдың қызыл сиырымен будандастырылып, малдың мол өнімді тұқымдары алынды. 1974 жылы мүйізді ірі қара саны 5,36 млн-ға жетіп, жылқы, түйе түліктерін қоса есептегендегі мөлшерден 5,3 есеге басым болды.
Дереккөздер
Санат:Сиыр шаруашылығы
Хейлит
Еріннің желініп қауіпті қабынуы
Бүл кезде қай кернеп ісінген төменгі еріңде дөңеслек немесе сопақтау келген жолақ пайда болады. Жолақ астында қабынудан инфильтрат пайда болады. Жиі қайталаныи түратын созылмалы ауру.
Еріннің арибофлавинозды қабынуы
Организмге В2 витаминінің жетіспеуінен болады. Езу ерін шырышты қабығы мен қызыл жиегі бозарып жалақ болып түлейді. Еріндегі тіке тілінген жер тереңдеген сайын ауыз ашқанда ауырады.
Еріннің түлеп қабынуы
Қалқан безі қызметінің бүзылуы аурудың пайда болуына тікелей әсер етеді. Ерінді түгелдей жүқа қабыршақ басады. Шымшуырмен жайлап алғанда тегіс немесе түйіршектенген қабаты көрінеді. Бөртпе еріннің сырт жағынан аспайды.
IC 827
Сыртқы сілтемелер
IC 827 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Эмиль Исабайұлы Нұрмамбетов
Э.И. Нұрмамбетовтың Солтүстік Қазақстандағы бұрынға палеогендік теңіздердің жағалық шекараларын анықтау бойынша жасаған әдіснамалығы аса маңызды. Айтылған шекаралар циркон мен техникалық алмаздардың шашырандыларын анықтаушы фактор. Шашырынды алтын мен жерасты суларының кен орындарын іздестіру үшін болашағы зор  Орталық Қазақстанның ежелгі гидрологиялық желісінің аңғарларының үлескілерін картаға түсірудің әдістері жөнінде де осыны айтуға болады.
Динамикалық бедері қазіргі кезде болмаған антропогендік ықпалға ұшыраған Каспий теңізінің қайраңын зерттеу жөніндегі Э.И. Нұрмамбетовтің жұмыстарын атап өту қажет. Халықаралық концорсмумдардың қолдауымен Солтүстік – Шығыс Каспийдің тайыз сулы қайраңының айтарлықтай бөлігіні терң зерттеуге қол жеткізді. Су табаны бедерінің морфометриясын, желдік толқын мен маусымдық ағыстардың ықпалымен болатын түп шөгінділердің тасымалдану жолдарын, сең қалыптасу кезеңіндегі мұз алаңдарының бедерге әсерін анықтады.
Ачи-Кастелло
Елді мекеннің қамқоршысы — San Mauro abate. Жыл сайынғы мерекесі — 15 қаңтар.
Сан-Мигел
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Маи-сюр-Сей
Коммунаның INSEE коды — 54333, пошта индексі — 54610.
Просодия, просодика
Просодия, просодика (грек,prosodiaекпін, кайырма) бірнеше мағына білдіреді:
Корунд
thumb|Әр түрлі корунд кристалдары Корунд– оксидтер класының минералы. Химиялық формуласы Al2O3. Тригональдық сингонияда кристалданады. Көбінесе түйірлі агрегаттар күйінде кездеседі. Кристалдары бөшке, баған, кейде дипирамидальдық пішінде болады. Қаттылығы 9; морт сынғыш, меншікті салмағы 4 г/см3; балқу t 2020 – 2050°С; химиялық әсерлерге берік. Түсі көкшіл сұр, сары қоспаларына қарай әр түрлі түске боялады. Корундқа аз мөлшерде титан кіріккен жағдайда көк түске (сапфир), ал хром кіріккен жағдайда қызыл түске (лағыл) боялады. Мөлдір және жартылай мөлдір Корундты [льтракүлгін және катод сәулелерімен сәулелендіргенде қызыл түске боялады. Табиғи Корундтың түсі рентген сәулесінің әсерінен де өзгереді. Корунд кремний оксиді өте аз болатын атпа жыныстарда, анортиттік корундты сығылмаларда, аймақтық метаморфталуға шалынған жыныстарда, туынды кварциттерде, тағы басқа жыныстарда кездеседі. Оның түйірлі күңгірт агрегаттары абразивтік және отқа төзімді материалдар ретінде пайдаланылады. Алюминий оксидін оттекті сутек жалынында балқыту арқылы Корундтың жасанды монокристалы алынады. Корундтың кен орындары Қазақстанда (Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы Семізбұғы), Ресейде, Үндістанда, Түркияда, тағы басқа елдерде бар.
Томарбояу
Томарбояу - кермек тұқымдас көпжылдық шөп тектес өсімдік. Ол орман жағалауында, құрғақ және тасты беткейлерде өседі. Томарбояудың тамырында 9%-дан 19 %-ға дейін  илік заттар, галла және эллага қышқылдары, фетонциндер, бояғыш заттар кездеседі. Халық медицинасында томарбояуды іш өткенде және қан тоқтату қажет болғанда біраз уақыттардан бері пайдаланылып келген. Сондай-ақ қышқылдығы жоғары қарын катарында, қарын төмен түскенде, дизентерияда әдейі жасалған қайнатында кейде тұнба түрінде жиі қолданады.
Желбұйда
thumb|right|200px| Желбұйда Желбұйда, Желбида – түйенің мұрындық ағашы мен жетек бұйдасының арасына жалғанатын бүлдірге жіп.
Ақсу ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы ауылдық округтері
Костычев жер асты су кен орны
Костычев жер асты су кен орны - Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы Костычевка елді мекені жанында орналасқан. 1979-1980 жылдары темір кентасын барлау экспедициясы ашқан.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары Санат:Қазақстан гидрографиясы Санат:Фёдоров ауданы географиясы Санат:1979 жылы пайда болғандар
Протеза
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ғылымның кең өрісі (мақала)
Ғылымның кең өрісі – Қаныш Сәтбаевтың мақаласы. Алғаш рет «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінің 1961 жылдың 27 желтоқсанындағы санында басылған. Сәтбаевтың 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйінен шыққан шығармалар жинағының 1-томына енген. Мақала 5 бөлімнен тұрады. Онық бірінші, екінші бөлімінде атом қуатын бейбіт мақсаттарға пайдалану ісі жөнінде және Ғылым академиясы жанындағы ғылыми мекемелердің зерттеу жұмыстарын өрістете алатын сәнді сарайлары, тәжірибе алаңдары, жабдықты үйлерге орналасқан зертханалар ашылғаны, республикада Ғылым Академиясының тамаша ғимараты, патология-зоология институттарының, бірнеше тәжірибелік базалардың үйлері 1946 жылдан бергі уақыт ішінде салынып пайдалануға берілгені, геология, ядролық физика, химия ғылымдары институттарының, ионосфера станцияларының жаңа үйлері салынып, іргетасы қаланып, шаңырақ көтергені туралы жазылған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары
Хартлэнд (Коннектикут)
Хартлэнд (Hartland) — Коннектикут штатының Hartford округіне жататын АҚШ қаласы.
IC 828
IC 828 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Таймс жоғарғы білім
Басылым тарихы
Бірінші басылым 1971, басталды. 2008, бастап THE газет форматында басыла бастады.
Үлкен Шежим
Үлкен Шежим (Үлкен Шижим) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің оң жағалауынан 1714 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Сюксюм
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Ұлан ауданы
Климаты
Тау бөктеріндегі аймақ, қоңыржай ылғалды және жылы, оңтүстік қоңыржай ыстық климатпен сипатталады. Ең суық айдың (қаңтар) орта темпетатурасы -14-18 градусты, ең ыстық (шілде) + 20+21 градусты құрайды.
Халқы
Тұрғындары 39 178 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар – 91,34%, орыстар – 25,35%, немістер – 0,85%, татарлар – 0,49%, украиндар – 0,32%, шешендер – 0,21%, өзбектер – 0,18%, белорустар – 0,09%, басқа ұлт өкілдері – 0,42%,
Үлкен Шежим
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Киттзе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Котел
Жер бедері
Беткейі көлбеу, пішіні доға тәрізді келген. Солтүстігінде Сарыжал жотасы, батысында Қаражал таулары, оңтүстігінде Қарғалы тауы, шығысында Жұмағұл тауы орналасқан.
Мұғалжар орамы (Астана)
Мұғалжар - Орал тауының оңтүстік жалғасы. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 400 шақырымға созылып жатыр. Ең биік жері - Үлкен Боқтыбай тауы (657 м).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Қубатов Рашид Жүсіпбекұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Майкөл (көл)
Дереккөздер
Санат:Екібастұз көлдері Санат:Ертіс су алабы
Қытай мәдени орталығы
Дереккөздер
Санат: Қытай орталықтары
Тактильдік рецепторлар
Жеңіл сипауды, қысымды, ауыру сезімін және температурының өзгеруін сезетін миелинсіз, кең тармақталған сенсорлар тері мен дәнекер тіннің барлық түрлерінде кездеседі.
Улуй (Чулым тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Няргала-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт
Қысқаша өмірбаяны
Саяси тұрғыдан Блэкетт социалист болды және лейбористер партиясын қолдады, бірақ ол соңғысында «тым солшыл» деп саналды. Ол Ұлыбританияның өзінің ядролық қаруын жасауына қарсы шықты және интернационализмді, отарсыздандыруды және дамушы елдерді қолдауды жақтады. 1947 жылы ол Джавахарлал Нерумен кездесіп, Үндістанның тәуелсіздігін қолдады. Блэкетт отарсыздану таңының өзінде Ұлыбританиядан үшінші әлем елдерінің экономикалық дамуына өзінің ЖІӨ-нің кемінде 1%-ын жұмсауды талап етті. Ол ғылыми-техникалық салада ұсыныстар әзірлеген еңбекке жақын ғалымдар тобын басқарды; Блэкетттің идеялары Гарольд Уилсон үкіметі тұсында болған Технологиялар министрлігінің құрылуына негіз болды.
Ғылыми еңбектер
Блэкетт — «Атом энергиясының әскери және саяси салдары» (1948; АҚШ атауы: қорқыныш, соғыс және бомба, 1949) кітабының авторы.
IC 5264
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70081, ESO 406-29, MCG -6-50-14, IRAS22540-3649.
Желдеткіш
Желдеткіш (латынша: ventіlatіo — желдету) — өндіріс орындарын желдетуде, аэроқоспаларды құбырмен тасымалдауда, т.б. ауаны немесе басқа газдарды қозғалысқа түсіріп орнын ауыстыру үшін олардың артық қысымын (әдетте, 0,15 Мпа-ға дейін) тудыратын қондырғы. Олар үймереттерді және шахталарды желдетуге, қазан және пеш агрегаттарына ауа жіберуге не олардан түтін мен зиянды газдарды сорып тысқа шығаруға, материалдарды кептіруге, машина бөлшектері мен механизмдерін салқындатуға, сусымалы және талшықты материалдарды пневматикалық жолмен тасымалдауға, бірқатар технологиялық процестерді атқаруға, машина радиаторлары мен конденсаторын салқындатуға, т.б. қолданылады.
Баррачина
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Аралтал
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсай қаласынан батысқа қарай 1 км-дей жерде.
Вест-Каппель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 595 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,6 адам/км².
Бейнелеу өнері (Павлодар облысы)
80-жылдары павлодарлық суретшілердің шығармашылығы өз халқы мен үрім-бұтақтардың негізін қалайтын тарихи құндылықтарын іздестіру қиындықтарына, адам өмірі мен уақыты мәселелеріне философиялық мән берумен, замандастары мен тарихи тұлғалардың образдарына терең сезіне үңілумен (А.Гулин – «Мой Қазақстан», А. Игембаевтың «Мен және менің ауылым», «Жылқылар» сериялары кескіндемелерінде) сипатталады. Станокты кескіндеме жаңаша сезіну дәстүрінде: В.Барановтың «Вечный спор», Ғ.Қаржасовтың «Роза» (1987), «Достар» (1988); Н.Петерштің «Портрет В.П.Батурина» (пастель – сурет салатын түрлі түсті қарындашпен салынған сурет 1987); ал туған өлкенің, Ертістің Павлодар өңірінің пейзаж тақырыбы В.Мартынцевтің, П.Величконың, Н.Петерштің, С.Шароновтың, З.Соболеваның, О.Шурановтың «Земля и люди» (1988); Е.Москвиннің, К.Нүркеновтің, П.Лысенконың (бұрынғы Павлодардың архитектурасы циклдері); портрет жанрының скулпьторлары З.Соболеваның, К.Катлеевтің, С.Тіленбаевтың, Г.Беспалованың акварелмен жұмыс істеу техникасы; И.Лопатиннің «Портрет М.Кабылбекова» (1989); К.Темірғалиевтің «Вечное ожидание» (1980) жұмыстары көпшілік назарында болды. 1983 жылы жергілікті Суретшілер одағы құрылды. Москвадан келген И.И.Виноградов, Ғ.Қаржасов, И.Коротков, Ф.Яцик, В.Шпиев, К.Нүркенов, Т.Тулеев, С.Тіленбаев, В.Калинин, Н.Бекетова, және М.Бекетов, Л.Яцик-Букаева, И.Бекетова, Е.Евдокимова суретшілер өміріне енді.
График В.Поликарпов «К поэзии Павла Васильева» (1989-1998) атты көп сериялы офорттар (оймыш граврюраның бір түрі), В.Приходько гуашпен «Новеллы» (1993), «Изографические понарамы» (1994-1996) атты шығармалар жасады. Облыста Ф.Яцик және И.Коротков «Путешественник» (1997), «Земляки» (1991) тақырыптарында офорттар (оймыш граврюраның бір түрі) бойынша табысты еңбек етті. А.Балин, А.Ерашов, С.Пернебаева, Е.Фридлин сияқты жастар графикте өздерінің қол таңбаларын қалдыру мақсатында ізденіс жасады.
90-жылдардың монументалдық өнерін: А.Бибин – «Сары Арқа» қонақ үйі витражы (1990), М.Бекетов «Қазақстан» қонақ үйі кешені (1993), «Ксения» дүкені (1997); Қ.Баймолдин, А.Гулин – «Манақбай базары» сауда қатарларындағы панно (1997); В.Поликарпов – «Қазақстан алюминийі» ААҚ-ының демалыс бөлмесі (1997) сияқты шығармалары арқылы өрнектей түсті.
Ла-Динь-д'Амон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,12 адам/км².
Тектиттер
Тектиттер (грекше tektos – балқыған) – силикатты шыныдан тұратын, беті тілімделген шағын табиғи денелер. Тектиттер терминін 1900 жылы австралиялық геолог Э.Зюсс (1831 – 1914) ұсынған. Түсі жасыл, сары қара, пішіні мен мөлшері әр түрлі (ұзындығы 2 – 3 мм-ден бірнеше см-ге дейін), тұтқырлығы өте жоғары болып келеді. Чехословакияда – молдавит, Австралияда – австралит, Үндістанда – индошинит, Филиппинде – ризалит, филиппинит, Индонезияда – биллитонит, яваит, Африкада – бедиазит, Америкада – эмпирит деп аталады. Қазақстанның Ырғыз өзен бойында және Жаманшы құмында табылған Тектиттер ырғызит, жаманшинит деп аталады. Ғалымдар тектиттердің жаралуы жөнінде 2 түрлі болжам ұсынады: 1) кометалардың жерге таяу кеңістікте жарылып, бөлшектенуі; 2) бұдан 0,6 миллион жыл бұрын ірі ғарыштық денелердің Жер бетіне соғылуы кезінде пайда болған балқыған ұшқындар (бөлшектер). Ең ірі тектит (3,2 кг) Лаос мемлекетінен табылды.
Акация
Қасиеттері
Қараған түрлі өнімдер өндіруде қолданылады;
Эппенрод
Эппенрод (Eppenrod) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Лан ауданының құрамына енеді.
Осман империясы
Мемлекет XV-XVII ғасырларда үш құрлыққа (Еуропа, Азия, Африка) жайылып, оңтүстік-шығыс Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Африканың басым бөлігін билеген; батыстағы Марокконың Атлант жағалауынан шығыстағы Парсы шығанағының жағалауына дейін, солтүстіктегі Украинадан оңтүстіктегі Сомалиға дейінгі аймақты қамтып жатқан.
Ыдырауы (1792-1922)
3 қараша 1839 жылы сұлтан I Әбділмәжит (1823-1861) «Шәріп хат» (осм. Hatt-ı Şerif-î) жарлығын шығарды. Оның авторы садрағзам Қожа Мұстафа Рашит паша болды. Бұл жарлықтың оған дейінгі жарлықтардан ерекшелігі — оның әскери емес, қоғамдық және экономикалық өзгерістері. Жарлықта сот отырыстарды жариялылық ету, алым-салықты дұрыс төлеттіру, құрлықтағы және теңіздегі әскерлердің шығынын белгілеу және т.б жаңартулар болды. Бірақ сол кездегі еш өзгерістерді қаламаған төрешілдердің жаңартуға қарсылық көрсетуі, османлы қоғамының ортағасырлық көзқарастары, жемқорлық және т.б себептермен «Шәріп хат» орындалмады.
Басқару нысаны
Мұсылман әлеміндегі бірде-бір әулет Осман әулеті сияқты билікте болған емес. Османлы әулеті түркі тектес болған. Он бір рет Осман сұлтанын халық жауы ретінде жаулар құлатты. Осман империясының тарихында Осман әулетін құлату үшін 2 ғана әрекет болған, олардың екеуі де сәтсіз аяқталған, бұл Осман түріктерінің күшіне куә болды.
Түрік тілінде
Санат:Хилафаттар Санат:Османлы империясы Санат:Тарихи мемлекеттер Санат:Империялар
Вэйфан
Вэйфан – Қытай Халық Республикасы, Шаньдун провинциясының орталық бөлігіндегі қалалық аймақ.
Усек
Усёк — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 343 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Кия орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.