cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алғабас ауылдық округі (Жетісу облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алғабас, Қызылтоған ауылдары кіреді. Орталығы – Алғабас ауылы.
Қаржының функциялары және рөлі
Қаржы басқа тым жалпы категориядан - ақшадан туындайтын айрықшалықты экономикалық категория болып табылатындықтан және бұл экономикалық категорияның іс-қимылының шегін сызып қоюдың мүмкін еместігіне, оның қоғамдық, саяси және экономикалық өмірдің барлық сферасына терең дендеп енуіне байланысты қаржының функциясы туралы мәселе ғалым-теоретиктер арасында осы күнге дейін пікірталас тудыруда.
Қаржының бөлгіштік функциясы тұжырымдамасының жақтаушылары айқындамасындағы осал мезет категорияның функциясы тап осы категориянын өзіндік ерекшелігін қамтып керсетуі тиіс деген қағида болып табылады. Қарастырылып отырған функция бөлуге қатысушы басқа экономикалық категорияларға да - бағаға да, еңбекақыға да, кредитке де тән.
Бүкіл экономикалық соның ішінде қаржылық ресурстар да мүлтіксіз орталықтандырылған тәртіппен бөлінген және қайта бөлінген әкімшіл-әміршіл жүйенің және жоспарлы экономиканың іс-кимылы кезінде қаржының бөлгіштік тұжырымдамасының пайда болғанын және теориялық негіздемені алғанын есте ұстаған жөн. Осы тәрізді тәсілдемені негіздеу қаржының бөлгіштік тұжырымдамасы болып табылды.
Тимати
Тимур Ильдарұлы Юнусов (тат. Тимур Илдар улы Юнусов, 15 тамыз 1983, Мәскеу), Тимати лақап атымен белгілі) — Ресей әншісі, музыкалық продюсер, актер және кәсіпкер, «Фабрика звёзд 4» шоу бағдарламасының қатысушысы. Шешен Республикасының еңбек сіңірген әртісі (2014). Snoop Dogg, Баста Раймс, Дидди және оның тобы Diddy – Dirty Money, Xzibit, Mario Winans, Fat Joe, Ив, Крейг Дэвид, Тимбалэнд және Flo Rida деген америкалық орындаушылармен бірге жұмыс істеген.
Тұмар Бояу
Дереккөздер
Санат:Қорғасыншөптер Санат:Тұлғалар
Эпидентрозавр
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Сан-Бонифачо
Елді мекеннің қамқоршысы — San Abbondio. Жыл сайынғы мерекесі — 8 қыркүйек.
Сұйық шалаөткізгіштер
Дереккөздер
Санат:Электроника
Пруассан
Пруассан (Proissans) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,56 км² шамасында.
Вазюг (Луза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сэйлинг (Оклахома)
Сэйлинг (Seiling) — Оклахома штатының Dewey округіне жататын АҚШ қаласы.
Анна Гаррисон
солға|нобай|155x155 нүкте|Анна Гаррисон Анна 1775 жылы 25 шілдеде Морристоун, Нью-Джерсиде дүниеге келді. Оның ата-анасы Клеве Симмс және Анна Татхилл Симмс болды. Анасы 1776 жылы қайтыс болады. Оның атасы мен әжесі Лонг-Айлендте соғыс кезінде оған қамқор болды.
Олардың он баласы болады:
Пьяццали
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Кашкак
Кашкак — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Шулган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 508 адамды құрады. Пошта индексі — 452843, ОКАТО коды — 80250860004.
Беджа (халық)
Өмір салты
Бежалар патриархалдық-генеологиялық байланыстарға негізделген тайпалық құрылымды сақтайған, әлеуметтік және жастық байланыстар да бар. Туыстық есеп патрилинейлік, неке вирилокалды.
Көшпелілердің дәстүрлі баспанасы – ағаш бұтақтардан немесе арқанмен байланған сырықтардан құрастырылған, матамен, төсеніштермен, терілермен жабылған төртбұрышты жылжымалы шатыр. Көшу кезінде шатырды жүк түйелері тасымалдайды, шатырды бөлшектеп, әйелдер орнатып, жинайды. Отырықшы бежаның баспанасы – домалақ немесе төртбұрышты, шатыры конустық лашық.
Сасекорбо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 72,44 км² шамасында.
Амерсфорт
Қаланың 145 мың тұрғыны бар. Қаланың Амерсфорт атауы екі бөліктен тұрады : Amer (бүгінде Эм аталатын өзеннің ескірген атауы) және foort (аяқ өткел, заманауи нидерланд тілінде – voorde).
Рут Бенедикт
Рут Бенедикт (1887 — 1948) — америкалық мәдени антрополог. Оның негізгі ғылыми нәтижесі мәдениет пен тұлғаны байланыстыратын психологиялық бағыттылықты зерттеуінде. Сонымен қатар нәсілдерді зерттеуде де елеулі үлес қосты
Умпферштедт
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Оскар (киножүлде, 2016)
Астыңғы жазу<div style="float: right; font-size: smaller; background-color:#FAEB86; padding: 10px; margin-left: 5em; margin-bottom: 1em; width: 269px" align="center"><< 87-шы • тапсыру рәсімі • 89-ші >>
Арнайы жүлделер
Арнайы жүлделер тапсыру рәсімі, 14 қараша 2015 жылы, сенбіде Hollywood & Highland Center-де, 7-ші рәсімінде өтті. Жеңімпаздар Академияның Басқарушылар кеңесінің 2015 жылғы 25 тамыздағы дауыс беру арқылы анықталды.
Эрик Ғабдрахимұлы Жұмағазиев
Іскер адамның бойындағы құнды қасиеттер: «Берген уәденді орында!».
Дереккөздер
<References/>
Семинол (Оклахома)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
IC 3416-2
IC 3416-2 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Оңтүстік Мұнай құбыры
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай құбырлары Санат:Атырау облысы экономикасы Санат:Маңғыстау облысы экономикасы
Хиллодонеллез
Хиллодонеллез – инфузория тудыратын ауру. Тоғышардың ұзындығы 0,05-0,06мм, ені 0,03-0,04мм. Хилодонелла кілегей қабатты терісі мен және эпителий клеткасымен жұтқыншағының көмегімен өз қорегін сорады. Барлық жастағы карптар хилодонелламен зақымдалады.
Аржан (Жасатера тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Белсінді дыбыстар
И И – дауысты, жуан/жіңішке, езулік, белсенді дыбыс. Жуан және жіңішке дыбыстармен үндеседі. Барлық көріністе жазылады.
Сіз білесіз бе?
Летиция Кристиан Тайлер
Летиция Кристиан Тайлер (Letitia Christian Tyler; 12 қараша 1790 – 10 қыркүйек 1842) – Америка Құрама Штаттарының президенті Джон Тайлердің бірінші әйелі және 1841 жылдан бастап өмірінің соңына дейін АҚШ-тың Бірінші ханымы.
Жансүгіров ескерткіші
Жансүгіров ескерткіші, Талдықорған қаласында І.Жансүгіров және Тәуелсіздік көшелерінің қиылысқан жеріне, Жетісу мемлекттік университеті алдындағы алаңға 1994 жылы ақынның 100 жылдық мерейтойы қарсаңында орнатылған. Авторы — Т.Досмағамбетов. Қоладан құйылған ескерткіште ақынның биік жартастың үстінде, төменгі жақтағы табиғат көрінісіне көз жіберіп, толғанып отырған кейпі бейнеленген. Тұғыр ретінде ескерткіштің астына диам. 8 — 9 метр, биіктігі 1,5 метр екі табиғи тас бірінің үстіне бірі қойылған. Жансүгіров ескерткіші 1995 жылы республикалық дәрежедегі ескерткіштердің есебіне еніп, мемлекет қорғауына алынды.
NGC 7403
NGC 7403 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Андреас Кристенсен
Карьерасы
2015 жылы "Боруссия Менхенгладбах" клубына жалға берілді де, екі маусымнан соң "Челсиге" оралды. Өзінің кәсіпқой деңгейдегі тұңғыш голдарын "Боруссия" сапында жүріп соқты.
Хыневци (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5082. ЕКАТТЕ коды — 77534.
Луданга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Колли-а-Вольтурно
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Гайсхорн-ам-Зе
Гайсхорн-ам-Зе (Gaishorn am See) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Лицен округінің құрамына енеді.
Фонтелу
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Пьяццоле
Коммунаның INSEE коды — 2B217, пошта индексі — 20229.
Жантай батыр
Жантай батыр (темір жол бекеті, Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы – 1771, Жетісу, Іле өзені бойы) – қазақ елін жоңғар басқыншыларынан азат үшін болған шайқастарға қатысқан. Арғын тайпасының қанжығалы руынан шыққан. 1771 жылы Абылай хан Бөгенбай батыр мен Жантай батырға 500 әскер беріп, Ресейден Қытайға қарай жылжып бара жатқан қалмақ әскерін барлап қайтуға жұмсайды. Жантай батыр тұтқынға түсіп қалған інісі Арқандар батырды құтқару үшін, он мың қолы бар жау шебіне кіріп, осы ұрыста қаза табады. Батырдың бейіті Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы Жантай ауылы маңында.
Унструтталь
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
IC 3417
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Оолиттер
Дереккөздер
Санат:Геология
Набас (Атлантикалық Пиреней)
Набас (Nabas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,40 км² шамасында.
1446 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1446 жылы қайтыс болғандар
Таудағы қорғаныс
Батальонның (рота) ұрыстык, реті қорғанысқа көшудің нақты жағдайына байланысты екі немесе бір эшелонда құрылады, ұрыстық реттің бір эшелонда құрылған кезінде резервке мотоатқыштар ротасынан взводқа дейін қор бөлінуі мүмкін.
Молькирш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Рекке (Вестфалия)
Рекке (Вестфалия) (Recke) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Штайнфурт ауданының құрамына енеді.
Еңбекші ауылдық округі (Көксу ауданы)
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы ауылдық округтері
Шаркеадас (Риу-Гранди-ду-Сул)
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Жаңақұрылыс (Павлодар облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 229 адам (117 ер адам және 112 әйел адам) болса, 2009 жылы 148 адамды (71 ер адам және 77 әйел адам) құрады.
Царевец (Велико Тырново облысы)
Сыртқы сілтемелер
Царевец
Арыгем
Арыгем — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каракол өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Электронды журнал
Электронды журнал
Күй теңдеуі
Жылулық күй теңдеуі
немесе қысымды термиялық теңдеу арқылы көрсетуге болатынын ескерсек:
Жылулық коэффиценттер
Енгізілген алты жылулық коэффиценттің төртеуі (C_P, C_V, L және h) өзіндік физикалық мағынасы бар бола тұрып, термодинамикалық есептеулер мен термодинамикалық қатынастарды анықтау кезіндегі көмекші рөлге ие шамалар болып табылады. Осы шамалар көмегімен ішкі энергия, энпальтия мен энтропия есептеледі. \varkappa және \lambda коэффиценттері қазіргі кезде қолданыстан шығып қалған.
1448 жыл
Түсініктемелер
*
Сан-Мартино-Буон-Альберго
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Рес
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Камчаткалық теңіз шаяны
Дереккөздер
Санат:Онаяқты шаяндар
Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі
Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі - ''екі (немесе бірнеше) валютаның белгілі бір тауарлар тобын жөне көрсетілегін қызметті сатып алу қабілеті жөніндегі арақатынасы.'' Тауарлар тобының түр-түріне қарай сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі жеке (белгілі бір тауар бойынша) немесе жалпы (белгілі бір тауар топтары бойынша) болып ажыратылады. Сатып алу қабілетінің тепе-тендігі, әдетте, валюталардың ресми бағамымен сәйкес келмейді. ''Тұрақты валюталық бағам болмаған жағдайда, сатып алу қабілетінің тепе-тендігін халықаралық салыстырымдар мақсаттарына қолдану үшін валюталық бағамнан гөрі валюталарды салыстыра қарау артығырақ.''
Құдай өлді
Түсіндірілуі
Ф.Ницше көп санды адам бұл ұғымды (Құдай өлді) қабылдай алмайды деп есептейді. Өйткені олардың жан тереңінде жасырынған алапат үрей мен ыза бар. Сондықтан, бұл түрдегі Құдайдың өлімі баршаға белгілі болғанда, олар қатты қайғырады, түңіледі, сосын нигилизмге салынып құтырына бастайды, сөйтіп салыстырмалылық (релятивизм) адамзат қоғамының негізгі заңына айналады. Құдайға сенімнің өзі өмірді қаралау мен теріске шығарудың нәтижесі, өмірден биік өмір бар деп сену нигилизмі болса, ал Құдайға сенімнің өлуі де тағы бір түрлі нигилизмге (бекерлеу) алып барады. Ф,Ницшенің пікірінше, барша армандастырылған, болашақтан үміт күттіретін, идеал қоғам (адам) туралы идеологиялар түгелдей нигилизмге ұласады. (Бұл КСРО кезіндегі марксизм арқылы белгілі бір мағынада дәлелденді.) Өйткені олар мейлі христиан діні болсын, не басқасы болсын, шынайы негізі жоқ, осы өмірден жалыққан жеңілушілер мен әлжуаз бейшаралардың күштілерді күйретіп, аспаннан алма жауғызу фантазиясы. Нағыз жолды биікке қарай емес, жер астына қарай, адамзаттың өмір сүру негізіне қарай жасау керек.
Сергей Романович Белякович
Өмірбаяны
1974 жылы «Женитьба Коли Гоголя» қойылымына қатысады. Ағасы Валерий Беляковичпен бірігіп Оңтүстік-Батыстағы театрдың негізін қалайды. 1977 жылы Оңтүстік-Батыстағытеатрының ашылуындағы «Урокидочкам» қойылымында рөл сомдайды.
Шарруа
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Ом Юн Чхоль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер Санат:КХДР ауыр атлеттері Санат:Ауыр атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:КХДР Олимпиада чемпиондары Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан Азия чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан Азия чемпионаты Санат:КХДР Азия ойындары чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан Азия ойындары чемпиондары
Йеллоустон ұлттық саябағы
Геологиясы
Парктің аумағында 3000-дай гейзерлер орналасқан. Пароход гейзері - әлемдегі ең үлкені (ағылш. Steamboat Geyser), және де өте әйгілі гейзерлердің бірі Старый служака (ағылш. Old Faithful Geyser), ол судың ыстық ағысын 45-125 м дақтырып тастайды. Парктің ішінде гейзерлерден басқа 10 мыңға жуық геотермикалық бұлақтар бар. Бұл барлық геотермикалық бұлақтардың жартысы.
Пьедикроче
Пьедикроче (Piedicroce) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,27 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Оттрот
Оттрот (Ottrott) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,89 км² шамасында.
Шонжар
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Билеушілер
Математикалық физика теңдеулерін сандық шешудің айырымдық әдістері
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Кітап баспасының кітаптары
Альтруизм
Марксистік этикада коммунистік өнегеліктің негізгі қағидасы өзінің және өзгелердің мүдделерін қарсы қоюдан тұрмайды, керісінше, барлық еңбекшілердің мақсаттарының ортақтығына негізделген бірлігі деп сендірді. Буржуазиялық қоғамда альтруизм жеке қайырымдылық, рақымшылық ретінде түсіндірілді.
Әлеуметтік биологияда (Э.О. Уилсон, М. Рьюз және басқалар) адамдар альтруизм мен эгоизмге бейімдікті биологиялық жолмен иеленетінін алға тартады. Альтруизм - басқалардың пайдасы үшін өзін құрбандыққа шалатын мінез-құлық. Марапат пен мадақтау күтпейтін санасыз альтруизм (альтуризмнің бұл түрі барлық түрілерде басым) және саналы, яғни, жауап ретінде өзіне игіліктер күтетін, тек адамға ғана тән түрі. Даму тұрғысынан қарағанда альтруистік қылық тірі сақталып қалу жолында мол мүмкіндіктер береді деген пайымдаулар да бар (У.Д. Гамильтон).
Жұмыс күші
Жұмыс күші ұсынысының кері қисығы
Жұмыс күші ұсынысының кері қисығы - еңбек жалақысы өсуге емес, керісінше қосымша сағаттарға жұмыс істеуге дайындықты төмендетуге әкеп соқтыратын жағдаят. Мысалы, әдеттегі ісімен айналысатын шаруалар және толық жұмыс кестесі бойынша оқу жылы ішінде жұмыс істейтін студенттер қосымша ретінде «мақсатты табыс» алуы мүмкін; осыған байланысты аз сағатты жұмыс пен еңбек жалакысын жоғарлату арасындағы таңдау.
NGC 7412A
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 2 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7412A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70089, ESO 290-28, FGCE 1793.
Оператор (математика)
Егер X пен Y топологиялық векторлық кеңістік болса, X-тен Y-ке бейнелейтін операторлар жиынынан үзіліссіз операторлар класын, шектелген операторлар класын, сызықтық компакт операторлар класын бөліп алуға болады.
Мақталы ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Алтынсарин, Дархан, Жайлаукөл, Жаңадәуір, Жібек жолы, Мақталы, Сарқырама, Теміржол, Тың, Жетісу, Шолпанқұдық ауылдары кіреді. Тұрғыны 7439 адам (2009). Орталығы – Мақталы ауылы.
Опера (музыка)
Дереккөздер
Санат:Опера
Пуссан
Коммунаның INSEE коды — 34213, пошта индексі — 34560.
Неро-Паровы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Бемба
Тарихы
Бембаның тарихнамасы 1484-1485 жылдардағы португал экспедициясы бастаған 15 ғасырдан басталады. Диего Кэманың (Диого Као деп те аталады) қолбасшылығымен, содан кейін еуропалықтар алдымен Конго өзенінің сағасымен байланыс жасап, Конго патшалығымен өзара әрекеттесті. Ол кезде Конгоның билеуші ​​монархы Нзинга Нкуву болды. Мвене Конго VII Нзинга а Нкуу 1491 жылы португал королінің есімі Джоао I (Джон I) ретінде шоқыну рәсімінен өтті. Мвене Конго Нзинга 1506 жылы қайтыс болып, оның ұлы Мвэмба Нзинга (Нзинганың ұлы Мвемба) мұрагері болды.
Қазіргі Читимокулу, Читимукулу Каньянта-манга II, Читимукулу тағында 38-ші болып табылады. Ол таққа 2013 жылы тамызда келіп, 2015 жылы 31 шілдеде тәж киді.
Өмір салты
Дәстүрлі киімдері - талшықтардан жасалған алжапқыштар киіп, әйелдер металл білезіктер, орман жидектерінен немесе дәндерден жасалған моншақтар таққан.
Кішілік
Дереккөздер
Санат:Этика
Покровка (Павлодар облысы)
Покровка — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Жаңақұрылыс ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 330 адам (168 ер адам және 162 әйел адам) болса, 2009 жылы 163 адамды (86 ер адам және 77 әйел адам) құрады.
Поляриметрлер
thumb|1-сурет. Полириметр схемасы
Поляриметр қосымша көмекші призмасыз да жұмыс істей алады. Бұл жағдайда екі поляризатор ағымы сынамаға түскенге дейін қиылысуы керек. Мұндай жағдайда сынамаға одан кейін де жұптаса жабысқан екі призма орналасады. Осы екі нүкте арасындағы талдауыш (анализатор) бұрылатын бұрыш зат мөлшеріне тәуелді. Бақылаушы аса дәлдікпен табыла бермейтін сәуле шығаруды қалай өткізіп, нөлге теңейтін жағдайды өзі білу керек. Мұндай қиындықты қосымша призманың көмегімен жеңуге болады. Өйткені өткен сәуленің жартысы поляризатор өсіне қатысты бірнеше градусқа ығысуы керек. Екі жарты ағымның да сәуле шығару интенсивтігі бірдей болатын жағдайды табуға болады. Фотометрлік поляриметрлерді көптеген фирмалар шығарады. Прибор бір сәулелі болып келеді, поляризациялану жазықтығын үлгімен теңескенше бұрай отырып, арнаулы тетік көмегімен өлшейді. Егер поляризацияланушы жазықтығы талдауыш жазықтығына параллель бағытталса, онда сынама жоқ кезде жарық ешбір кедергісіз екі құрылғы арқылы өтіп, бақылаушы түтіктен көрінеді. Егер талдауышты 90°-қа бұрса, яғни оның поляризациялау жазықтығын поляризациялаушы жазықтығына перпендикуляр етіп бағыттаса, онда поляризацияланған жарық талдауыш арқылы өтпейді - бұл "қараңғы" жағдайы. Ал оптикалық активті зат пен сынаманы бақылаушы түтікте енгізгенде, онда жарық көрінеді. Қайтадан "қараңғылықты" орнату үшін талдауышты әйтеуір бір бұрышқа бұру керек және осы бұрыш шамасы талданатын заттың поляризациялану жазықтығының айналу бұрышына тең болады. Бұл айналу бұрышының мәні бақылаушы үстіндегі есептеуіш тетік арқылы анықталады. Поляриметрдің оптикалық жүйесінде "қараңғылықты" дәлме-дәл арттыратын қондырғы бар. Бұл кондырғы қосымша Николь призмасын немесе бикварц жолақшасын қамти алады. Бикварц оңға және солға айналдыратын екі бөліктен тұрады және оны поляризатордан кейін ішінде сынамасы бар түтіктің алдына" орналастырады. Талдауышты бұру бұрышы бойынша талданатын сынаманың поляризациялану жазықтығын - айналу бұрышын табады. thumb|2-сурет.СУ-3 сахариметрдің оптикалық схемасы
thumb|3-сурет. Спектроиоляриметрдін блок-схемасы
NGC 2907
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Спасов ауылдық округі
Спасов ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Форнелуш (Синфайнш)
Форнелуш (Синфайнш) (Fornelos (Cinfães)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Синфайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Виллингс
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Бройер саналады.
Полифлерлі және Липовый балы
Липовый
Бұл балдың ең жақсы сорты, өте жағымды әрі күшті иіске ие. Өзіне ғана тән спецификалық дәмі бар, тіпті басқа балдармен де араластырса айқын білініп тұрады. Балдың түсі ақ, кейде мүлдем түссіз, ашық-янтар түстес, сирек сары, жасыл түке, балғын липа гүлінің өтімді иісі мен ерекшеленеді. Липа балында гистидин мен лизин болмайды.
Сан-Пьетро-ди-Морубьо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Овиедо
Овиедо (Oviedo,Ovetus) — Испания мемлекетінде орналасқан қала,Астурия автономиялық бірлестігінің әкімшілік орталығы.Муниципалитет Овьедо ауданының құрамына енеді.Овьедо ірі сауда және өнеркәсіп қаласы болып саналады.Қала VIII—IX ғасырдағы романдық сәулетке дейінгі қорық ретінде танымал. Әлемде "Оведьо" аттас бірнеше қала бар және бұл қалалардың барлығы Америка құрлығында орналасқан.Сонымен қатар Мексикада,Парагвайда,Доминикан Республикасында және Флоридада да "Овьедо" аттас қалалар бар.
Василева
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Пьедипартино
Пьедипартино (Piedipartino) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,25 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Маурицио Сарри
Карьерасы
Темекіге құмарлығымен де аты шыққан бапкер. Ойын барысында да алаң жиегінде тұрып темекіні көп тартады.
NGC 2910
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 10 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2910 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 781, ESO 166-SC17.
Кіші Шанга
Кіші Шанга — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга (старица) өзенінің сол жағалауынан 527 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Олесь Павлович Бердник
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:КСРО актерлері Санат:Режиссёр Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Арнем
Дереккөздер
Санат: Нидерланд Санат: Қалалар
Оппозиция
Оппозиция (opposіtіo – қарсы қою) – өз көзқарасын, саясатын басқа саясатқа, көзқарасқа қарсы қою, қарсы әрекет жүргізу ; бір көзқарастар мен әрекеттерді басқаларына қарсы қою; үстемдік ететін элитаға қарсы тұратын саяси лидерлер, партиялар, қозғалыстар.
1453 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1453 жылы қайтыс болғандар
Ақбота
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7250-49-2.
Ізгі қала тұрғындарының көзқарасы
Ғұламаның бұл шығармасы ағылшынның атақты утопист-социалисі Томас Мордың еңбегіне негіз болғаны белгілі. Трактатта тарихи дәлдігі жағынан сирек кездесетін өз заманындағы қоғамның көрінісін ерекше әлеуметтік утопиямен көрсетіп, әділетті әкімнің бейнесін суреттейді.
Оскар Жуниор
Оскар дос Сантос Эмбоаба Жуниор (порт. Oscar dos Santos Emboaba Júnior; 1991 жылы 9 қыркүйекте Американа қаласында, Сан-Паулу штатында, Бразилияда туылды) — бразилиялық футболист, Қытайдың "Шанхай" СПИГ клубы және Бразилия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.
Клубтағы карьерасы
2012 жылы 25 шілдеде Оскар «Челси» клубымен 5 жылдық контракка қол қойды.Трансфер «Челси» ушін 25 миллион фунтпен қамтылды. 19 қыркүйекте Оскар Чемиондар Лигасында алғаш матч өткізіп, дубль жасады. Бұл голдар алғашқы болып, ойын 2:2 есебімен теңесті.
Сәмит Далдабаев
Далдабаев Сәмит (5.11. 1938 жылы туған, Жалағаш ауданы Еңбек ауылы Ынтымақ мекені) – қайраткер, Қазақ КСР-на еңбек сіңірген ауыл шарушылығы қызметкері (1973), Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (1998). Алматы зоотехникалық – малдәрігерлік институтын (ҚазҰФУ),СОКП жоғарғы партия мектебін бітірген (1961). 1961 – 64 жылы Тереңөзек ауданында (қазіргі Сырдария ауданы) бас мал дәрігері, малдәрігерлік станциясының бастығы, 1965 – 74 жылы Тереңөзек ауданындағы Кеңесі атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары, аудан ауыл шаруашылық басқармасының бастығы, Жалағаш аудандық партия комитетінің екінші хатшысы, 1975 – 79 жылы Сырдария ауданы Кеңесі атқару комитетінің төрағасы,
Ескі Сикияз
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шаштеңге
Дереккөздер
Санат:Әшекейлер
Сым арқылы хабар тарату
Сым арқылы хабар тарату — сым желілері арқылы тұрғындарға дыбыстық хабар тарату бағдарламасын тұрақты жеткізу.
Жұлдызды аспанның жылжымалы картасы
Осы жіптің орта шенін жуықтап зенит ретінде санауға болады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Астрономия
Құйған ауылдық округі (Күршім ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құйған, Қайнар, Қайыңды ауылдары кіреді. Орталығы – Құйған ауылы. Округ құрамында болған Шердіаяқ ауылы 2017 жылы, Қарабұлақ ауылы 2019 жылы таратылған.
Мидвэйл (Айдахо)
Мидвэйл (Midvale) — Айдахо штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.9 км². FIPS коды — 16-52750.
Шәрбану Қонақбайқызы Бейсенова
Еңбегі
Алғашқы әңгіме, новеллалары облыстық «Дидар» (бұрынғы «Коммунизм туы») газеті мен «Қазақстан әйелдері» журналында тұрақты жарияланып тұрды. Төл туындыларымен қатар аудармамен де айналысады. Украин жазушысы В.Дроздың, эстон жазушысы Е.Ермановтың, әзірбайжан жазушысы Анардың, латын жазушысы Д.Рукшаненің, армян жазушыларының жекелеген шығармаларын, X.Андерсеннің ертегілерін, латиноамерикандық қаламгер Ж.Амадудың «Құм жағалаудың капитандары» атты романын қазақ тілше аударған.
Жаңабай Құдайбергенұлы
Жаңабай Құдайбергенұлы  (1865, бұрынғы Жетісу облысы Жаркент уезі, Қырғызсай ауылы — 12 мамыр 1916, Қырғызстан, Қарақол) — 1916 жылғы Қарқара көтерілісі басшыларының бірі, би, шешен.
Зефтиген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Аюла
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Атом
Толығырақ
Атом бүтіндей алғанда зарядсыз, бейтарап бөлшек. Ол ортасында өзінен радиусы 104 -105 есе кіші көлемді алып жатқан оң зарядты ядродан және оны айнала қозғалып жүрген теріс зарядты электрондардан тұрады. Атом өзінің сыртқы бір немесе бірнеше электрондарын жоғалтқанда оң, ал сырттан электрон қосып алғанда теріс ионға айналады. Атомның сызықтық өлшемдері ~ 10-8 см, көлденең қимасының ауданы ~10-16 см2, көлемі ~10-24 см3. Борлық атом теориясында ең қарапайым атом – сутегі атомы. Оның радиусының дәл белгілі бір мәні бар және ол мүмкін болатын ең кіші айналу орбитасының радиусы шамасына тең: a=0.53 * 10−8 см (дәлірек, 0.52917*10-8 см). Атомның массасы, негізінен оның ядросының массасына тең және ол массалық санға (А), яғни протондар мен нейтрондардың жалпы санына (нуклон дардың жалпы санына) пропорционал болып ұлғаяды. Өйткені атомдағы электронның массасы (0.91*10-20 г) бір протонның немесе нейтронның массасынан (1.67*10-24 г) 1.840 есе аз. Сондықтан атомның ауырлық орталығы ядроға дәлдей келеді. Атом массасы ядро массасымен ондағы электрондар массаларының дәл қосындысына тең емес. Олардың арасындағы айырым атомның байланыс энергиясын анықтайды. Атомның ішкі энергиясының тек дискретті (үздікті) мәндері болады. Оның ең төменгі деңгейі атомның негізгі күйі E1 (ол ең тұрақты, шексіз ұзақ өмір сүретін күйі), ал жоғарғы энергия деңгейлері қозған күйлер Еі (і=2, 3, …) деп аталады, (ол аз өмір сүреді). Қозған күйден ~10-8 сек. ішінде атом негізгі күйге ауысып отырады. Осындай ауысу кезінде атомға осы екі деңгейінің айырымына тең (hν=Eν-E1, мұндағы h – Планк тұрақтысы, ν – ұшып шыққан сәуле квантының жиілігі) сырттан энергия берілуі не шығарылуы шарт. Атом энергиясының дискретті квантталуы оның құрамындағы бөлшектердің толқындық қасиетінің болуынан. Атомның осындай қасиеттерін кванттық теория ғана толық түсіндіре алады. Бұл теория бойынша атомдағы электронның күйі 4 кванттық санмен анықталады. Олар: электрон энергиясын анықтайтын бас кванттық сан (n), атомның осындай импульс моментін анықтайтын орбиталық кванттық сан (l), ал (l)-дың берілген оське түсірілген проекциясын анықтайтын магниттік кванттық сан (m) және электронның ішкі спинін анықтайтын кванттық сан (ms).
Атом құрылысы тұрғысынан периодтық заңды түсіндіру
Периодтық жүйе периодтық заңның құрылымдық кескіні. Ол 7 периодтан 8 топтан тұратын кесте. Периодтар үлкен және кіші болып бөлінеді. Алғашқы үш период кіші периодтар, олар бір қатардан ғана тұрады, ал үлкен периодтар екі қатардан тұрады.
NGC 7417
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Монте-Порцио-Катоне
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Хәрри Поттер мен жасырын бөлме
Желісі
Хәрри мен Рон барлық білетін нәрсесін прфессорлерге айтуға барғанда, қыздардың әжетханасының жарында жазбаны байқайды. Бұл жазбада Құпия бөлмеде Ронның қарындасы Джинни қалып қойғаны жазылған. Миртлдың қалай қайтыс болғанын естігенде, Хәрри мен Рон сол әжетханадағы қол жуғыш қабыршаққа келіп, жыланның бейнесін байқайды. Хәрри жыланша сөйлегенде, астына апаратын туннель ашылады. Туннель арқылы барғанда Хәрри Том Реддл және ессіз жатқан Джиннимен кездеседі. Кездескенде Том осы оқиғалардың барлығына өзі жауапты екенін мойындап, Хәрриді өлтіру үшін Василискті шақырады. Алайда Хәрриге көмектесу үшін феникс ұшып келіп, Хәрриге сиқыр бас киім тастап кетеді. Бұл бас киімнен Хәрри Гриффиндор қылышын алып, Василискті өлтіреді. Алайда жылан Хәрриді өзінің азу тісіндегі уымен жарақаттап үлгереді. Осы кезде Фоукс қайтіп ұшып келіп, Хәрридің жарақатың өзінің көзжасымен емдейді. Содан соң Хәрри Василисктің азу тісімен күнделікке қадап тастайды. Қадағанда күнделіктен қара сия шығып, Том шыңғырып жоғалып кетеді.
Санат:Хәрри Поттер туралы кітаптар Санат:1998 жылы шыққан кітаптар
Баталасу
Баталасу - қасиетті ұғым. Оны бұзу - қазақ арасында өте жаман іс. "Бата бұзған" деген - қарғыспен тең, өте ауыр сөз.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
1455 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1455 жылы қайтыс болғандар
Виллингс (Виндигштейг қауымы)
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Бройер саналады.
Сан-Цено-ди-Монтанья
Сан-Цено-ди-Монтанья (San Zeno di Montagna) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1342 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 37010.
Жылға ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 8633 адамды құрады.
Фрагозела
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 228 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 205,9 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Ноде-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сұлтан Бейбарыс
Дереккөздер
Сыртқы сілтеме http://www.kazneb.kz
Санат:Түркі қолбасшылары Санат:1223 жылы туғандар Санат:Мәмлүктер Санат:1277 жылы қайтыс болғандар
Жоғарғы Волосница
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қазақстан үкімет басшыларының тізімі
Премьер-министрдің конституциялық қызметі
Қолданыстағы конституция 1995 жылы 30 тамызда референдумда қабылданды және кейіннен бірнеше рет өзгертілді (соңғы рет 2017 жылы), бұл сонымен қатар V бөлімнің ел үкіметінің жұмысына арналған негізгі ережелеріне әсер етті.
Конституция премьер-министрдің лауазымын атқарушы биліктің (үкіметтің) басшысы, атқарушы органдар жүйесіне жауап беретін, республика Президентіне және Конституциямен белгіленген бірқатар жағдайларда парламент мәжілісі мен Қазақстан парламентіне жалпы есеп беретін айқындайды. Премьер-министр:
Ресей құрамындағы Алаш Орда (1917-1920)
thumb|right|130px|Алаш Орда байрағы Алаш автономиясы — Азамат соғысы кезінде өмір сүрген өзін-өзі жариялаған Қазақ мемлекет құрылымы, «Алаш Орда» деп аталатын Уақытша Халықтық Кеңестің (үкіметтің) бақылауында және құрамында 25 адам болды, олардың 10-ы орыстар мен аймақтың басқа халық өкілдеріне берілді. Автономия 1917 жылы 5-13 желтоқсанда Орынборда өткен Екінші бүкілқазақтық съезде құрылды және 1920 жылы 5 наурызда Қырғыз өлкесін басқару жөніндегі большевиктер революциялық комитетімен таратылды, бірақ іс жүзінде 1919 жылдың жазында өмір сүруін тоқтатты. Автономияның астанасы Алаш-қала атауын алған Семей қаласы болды. Ол өзін Уақытша үкіметтің бақылауындағы Ресей Республикасының, 1918 жылдан бастап - Уақытша бүкілресейлік үкіметтің бақылауындағы Ресей мемлекетінің, кейінірек - Ресейдің Жоғарғы билеушісінің автономиясы деп санады.
1456 жыл
Оқиғалар
1456 жылы - қазақ халқының тұнғыш жеке мемлекеттік құрылымы - Қазақ хандығы пайда болды.
Түсініктемелер
*
Вильверак
Коммунаның INSEE коды — 34341, пошта индексі — 34560.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Билік ақы
Қай заманда болса да ел ішінде жер дауы, жесір дауы, мал дауы сияқты дау - жанжал болмай тұрмаған. Оның шешуі мен түйінін ел ақсақалдары мен билер шешіп отырған. Олар сот, прокурор, адвокаттар сияқты тәртіп заңдарын қарап, қадағалап, талқылап, шешім шығарған. Билер Тәуке ханның "Жеті жарғысын" басшылыққа алған. Мұндай шешімдерден кейін табысының (мал, зат, ақша т.б.) оннан бірін билік ақысы үшін биге берген. Билік ақысы - ел ішінде қалыптасқан қағида әрі заң.
Абылай хан
Жоңғар агрессиясы
1730-1733 жылдар аралығында болған бір ұрыста бұрын белгісіз жас жігіт Әбілмансұр жекпе-жекке шығып, қалмақтың бас батыры, қонтайшы Қалдан Сереннің жақын туысы (кейбір деректерде күйеу баласы) Шарышты өлтіреді. Үлкен әкесінің аруағын шақырып, жауға Абылайлап ат қойған Әбілмансұр жеңісті ұрыстан соң, Орта жүздің сұлтаны деп танылып, қазақ даласындағы ең беделді әміршілердің біріне айналады. Бұдан соңғы жерде Әбілмансұр есімі ұмытылып, Абылай атанады.
Абылайдың жиырма жасы қай жылға сәйкес келуіне байланысты, қай шайқасқа қатысқаны туралы болжам айтуға болады. Бұл, әрине, Абылай қатысқан алғашқы соғыс емес. Ел әңгімелері, тарихи жырлар Сабалақ әуелде Бөгенбай жасақтарының құрамында жорық-жортуылдарға қатысқанын айғақтайды. Аңырақай шайқасына қатыспады дегеннің өзінде де, Абылайдың 1730-33ж. болған бір ірі шайқасқа қатысқаны дау тудырмайды. Тарихи деректерден Орта жүз жасақтары мен жоңғарлардың арасында 1730 жылы да, 1731 жылы да бірнеше үлкен ұрыстар болғаны белгілі. 1732 жылы жоңғарлардың 7 мыңнан астам әскері Орта жүздің шығыс шетіндегі ауылдарына шабуыл жасап, тегеурінді тойтарысқа тап болады. Абылайдың жиырма жасы 1733 жылға сәйкес келсе, дәл сол жылы қазақ пен қалмақ арасында үлкен майдан болғаны қытай деректерінде атап көрсетілген. Абылайдың әскери қайраткерлігі, қолбасылық қабілеті 30-40 жылдардағы шайқастарда ерекше көрінді. Осындай жан алысып жан беріскен соғыстардың бірін Бұқар жырау «Қалданменен ұрысып, Жеті күндей сүрісіп...» деп суреттейді. Ол соғысқа Абылайдың қанды көйлек жолдастары: Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Шақшақ Жәнібек, Қарақалпақ Қылышбек, Шапырашты Наурызбай т.б. қазақтың белгілі батырлары тізе қоса қатысады. Бұл да Абылайдың жауға қарсы қазақ халқының басын біріктіре білгендігінің дәлелі болып табылады. Бірте-бірте ұлыстағы бар өкім Әз-Тәуке ханның немересі Әбілмәмбет ханнан өтіп, Абылайдың қолына көшеді. Абылайдың ерлігі мен ақыл-парасатына бас ұрған Әбілмәмбет ақылшы аға болып қалып, кеңесші хан дәрежесімен шектеледі. XVIII ғасырдың 30-жылдарының аяғында Абылай есімі бізге белгілі құжаттарда Әбілмәмбет ханмен қатар аталады. Орыс тарихшысы А.И.Левшин: «1739 ж. Орта жүзде Сәмеке ханның орнына хан сайлаудан бұрын Әбілмәмбет пен Абылай екеуі бірдей хандық билік жүргізген»,- деп жазды. Ш.Уәлиханов та осы пікірді қолдайды.
Әбілмансұрдың Абылай атануы
1723 жылы жоңғар билеушілері қазақ жеріне сансыз әскермен басып кіріп, ойран салды. Қалың ел «Ақтабан шұбырынды, Алқа көл сұлама» аталған зұламатқа ұшыраған кезде Әбілмансұр он екі жаста еді. Ол аш – жалаңаш жүріп, зар жылаған халықты көзімен көрігені былай тұрсын, азап – бейнетін, кек пен ызасын, арман мен тілегін жамиғатпен бірге арқалаған ұлдардың бірі болды. Әбілқайыр Ресей империясының қолдауы арқылы хандық билікке қол жеткізуді көздеп, орыстармен байланысқа шыққан кезде, қазақ жасақтарының жауынгерлік қуатына үлкен нұсқан келеді. Ел ішінде үлкен алауыздық асқынады, берекесіздік етек алады. Бұны білген жоңғарлар қазақтарды келемеждеп, намысын таптап, жігерін құм қылу үшін дүбірлі жекпе – жектерге қазақ батырларын шақырады. Сондай жекпе – жектердің бірі де бірегейі 1731 жылы болады. Оған жауласқан екі жақтың хандары да қатысады. Осы жекпе – жекке жоңғарлар Қалден Серен ханының жақыны, атақты батыр Шарышты шығарады. Қазақ жасақтарынан оған қарсы шығуға ешкімнің жүрегі дауаламайды біраз тыныш тұрып қалса керек. Сонда Шарыш: «Ең мықты батырыңды шығар, болмаса туыңды жығып жеңілді де! – деп айбар шегеді. Осы кезде Сабалақ намысқа шыдамай, Әбілмәмбет ханнан сұранып сайысқа шығады. Ол майданға шыға сала «Абылай-лап, шауып барып, Шарыштың басын шауып түсіріп: «Жау қашты, жау қашты!» деп, жоңғар тобына тұра ұмтылады, жиылған жұрт оның артынан лап қояды. Есі шыққан жоңғарлар алды – артына қарамай тым – тырақай қаша жөнеледі. Абыр – сабыр басылып, ел қайта жиналғанда Әбілмәмбет хан Сабалақтан: «неге Абылайлап ұран салдың?» деп сұрайды. Сонда ол «өз атым Әбілмансұр, мен қанышер атанып кеткен Абылайдың немересі едім, соғыста жолы болатын атамның атын шақырғаным – жолым болар ма дегенім ғой» - дейді. Сол орында – ақ Әбілмәмбет оған атың «Абылай» болсын деп, үш жүзден тоқсан жақсыны ертіп барып, Жәнібек деген кісіден бата алыпты.
Хан тұсындағы сыртқы саясат
Абылай көреген саяси қайраткер бола отырып, қалмақтармен аса ауыр соғыстардан қалжыраған елінің есін жиғызу үшін дипломат жолдарды да тиімді пайдалаңды. 1740 ж. тамызда ол Орта жүз ханы Әбілмәмбетпен, тағы да басқа 120 старшынмен Орынборға келіп, орыс өкіметінің «қамқорына» кіруге келісім білдіреді. Сонымен бір мезгілде қазақ халқының тұтастығын сақтау мақсатында Шың империясымен де қарым қатынасын суытпады. Петербург пен Пекинге елшіліктер аттандырды. Ол Ресей мен Қытай империяларының өзара қайшылықтарын қазақ хандығы мүддесіне пайдаланып отырды. Абылай 1745 ж. Қалдан Серен дүние салғаннан кейін, Жоңғарияның билеуші топтарының тақ таласынан әлсіреп, бұрынғы әскери қуатынан айырыла бастауын және жоңғар-қытай соғысын Шығыс Түркістанмен іргелес өңірдегі ойраттардың уақытша билігінде қалған қазақ жерлерін қайтаруға, елдің дербестігін толық қалпына келтіруге пайдалану үшін барынша күш салды. Абылай қазақ елінің тәуелсіздігіне нұқсан келтіретін жағдаяттармен аянбай күресіп, дербес сыртқы саясат ұстанып өтті. 1745ж. Орта жүздегі Әбілмәмбет, Абылай және Барақ сұлтан қатар аталса, 3-4 жылдан кейін мұндағы жағдай мүлдем өзгерді. 1749 ж. тамыз айында Неплюевпен кездесуінде Жәнібек тархан: «бұрын Орта жүзде Әбілмәмбет хан болған, бірақ ол біраздан бері Ташкентте тұрып жатыр, ел басқарудан қалған. Бірақ сұлтан зұлымдық ісі үшін қашып жүр. Онда жалғыз Абылай сұлтан ғана билік жүргізіп отыр»,- деп көрсетті.
Абылай ханның қазақ халқына сіңірген еңбегі
«...Біз сізден көптен хабар ала алған жоқпыз, көп уақыт өткендігі себепті сізден өткен кездер туралы хабарларды естігеніміз дұрыс болар еді. Сіздің және қол астыңыздағылардың бір белгісі болсын. Егер мүмкіндігіңіз болса, уақыт тауып, сіз маған келсеңіз, маған ұнаған болар еді. Мен осы алдағы күзге дейін басқа жаққа баруыма байланысты орнымда болмауым мүмкін. Екеуміз кездесіп, бетпе-бет әңгімелесіп көп жағдайларға кеңескеніміз дұрыс болар еді.
1760 жылы 16 сәуірде Орынбор губерниясының кеңсесінен құпия экспедиция арқылы Орынбор гарнизонының жаяу әскер полкының поручигі, князь Иван Ораков, тілмаш Яков Гуляев Абылайды іздеп, бес күн жүріп старшын Байжігіттің ауылына келеді. Абылай осы жерден 3-4 шақырым жерде қоныстанған екен. Көкшетауға, Әулие Петр қамалына жазда бармақшы.
Ораков пен Гуляев әдептілік, сыпайылық көрсетіп, Абылай сұлтанды тағы да Орынборға, тіпті болмаса Троицкіге келуді қиылып сұрайды. Оған Абылай: «Қашқария қырғыздары Айходжа және Күнходжа Жаркент қалаларына шабуыл дайындап жатыр. Бұл жердегі халықтар Ташкент, Түркістан, Бұқараға көпестер және таможнялықтармен еріп көшіп жатыр. Ол жерге көмек көрсетуіміз қажет. Сол себепті Орынборға баруға уақытым жоқ», деп жауап беріпті.
Жақыннан тыншытпайды қалың қалмақ.
Үшінші, Абылай сұлтан қойған мәселелерін шешу үшін қабылданған жарлықты нақты орындайық. Абылай сұлтан кейбір жағдайға сенбеуі мүмкін. Оның талаптары толығымен орындалған жоқ».
Міне, көріп отырсыздар Санкт-Петербургтен канцлер Воронцов Абылайдың талаптарын орындау қажеттігіне қатты көңіл бөлген. Бұл Абылай сұлтанның беделі жоғары екенін, өзін Ресейге бағыныштымын деп мойындамайтынын дәлелдейді.
«19 ақпан күні Абылай сұлтанның төлеңгіт қырғызы Райымбек былай деді: «Өткен күзде Абылай сұлтан өз атынан мені Орданың Қаракерей Найман руына жіберді. Олар Звенигорск қамалының жанында Қарата атты жайлаудағы көштермен бірге жүр». Кейін қайтар кезде сол рудың бас старшыны Қабанбай Абылай сұлтанның атынан Райымбекке бұйрық береді. Ол Райымбекке өзінің ұлыстарын түгелімен алдағы жазда Зенгор хандығының жеріне көшуін, ондағы Зенгор ханы Қалдан Серен Урғаның тұрған жеріне барып тұруын бұйырды».
Міне, осындай жүздеген хаттар мұрағаттарда жатыр. Бұл сол заманның дипломатиясы. 1738-1781 жылдар арасында Қызылжар, Көкшетау, Кереку, Зайсан, Семей, Өскемен, тағы басқа да солтүстік, шығыс шекараларын қорғап, еліміздің бүгінгі күнге жетуін қамтамасыз етіп, оңтүстікте Төле би, Шапырашты Наурызбайдың сарбаздарымен қарым-қатынаста болып, оларға да қорған бола білгендігін дәлелдейтін хаттар бар.
Жаңа Британия
Тарихы
Жаңа Британия тек 1700 жылы теңіз британ саяхатшысы Уильям Дампир ашқан. 1885 - 1899 жылдары арал Герман - Жаңагвинея компаниясының иелігінде болды, аралдын атын Жаңа Помирания деп атады. Осы аралда мақта өсірген. 1914 жылы Жаңа Британияны Бірінші дүние жүзілік соғыс біткенен кейін австралиялықтар жаулап алды.
Санат:Тынық мұхит аралдары Санат:Аустралия және Океания аралдары Санат:Бисмарк архипелагы
Зәуірбектөбе
Дереккөздер
Санат:Табиғат Санат:Қазақстан көне қалалары
Абылай хан
Абылай ханның қазақ халқына сіңірген еңбегі
Қытайдың Богдо ханына мен өз талабымды айтып былай дедім: «Қандай күші бар мемлекет болса да егер бізге қарсы шықса немесе дөрекілік білдірсе, онда біз оларға қарсы тұра аламыз». Егер де Қытайдан көмек сұрай қалсақ, ол ешуақытта көмек беруге дайын еместігін білдірді.
3. Абылай сұлтанның негізгі мақсаты не? Негізгі басшылары кім? Менің жіберген хатыма жауап болмады. Ол хат кімнің қолына берілген?
8. Жазда Абылай сұлтан сырт жаққа, Көкшетау жағына көшіп бармақшы. Ол қайда барады, әрі қарай басқа жерге бармай ма?
Мұсабек ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы ауылдық округтері
Алланың өзі де рас, сөзі де рас...
Алла - ислам дінінде қудай есімі. Алланы сүюге насихаттаушылар Абайға дейін де көп болған. Ақынның айтып отырғаны - сен Алланы адамзатты махаббатпен жаратқаны үшін сүй деп отыр. Демек, мәселе махаббатқа тірелген. Абай бұл тұста махаббатты Адамға емес Аллаға қатысты айтып отыр, Алла адамзатты махаббатпен жаратқан. Олай болса, махаббат Адамға дейін болған шындық. Демек, махаббаттың субъектісі - Алла. Ол Алланың құдыреті, қуаты, рухы. Бірақ, ол өзіне де танылмаған, сезілген тылсым, әзірше шындыққа айналмаған мүмкіндік. Махаббат Алланың қасиеті, сипаты ретінде шексіз, өлшеусіз шындық. Демек, ол туралы таным да шексіз. Махаббат мәңгі таусылмайтын тақырып. Абайдың «махаббатсыз дүние бос» дейтіні сондықтан. Жалпы өлеңде Абай діни ой-толғамнан Адамға қызмет ететін асыл қасиеттерді уағыздайтын үғым-түсініктерге ерекше тоқталып, жетіспеген жерлерін өз пікірімен толықтырған. Туынды 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алғаш рет 1909 ж. С.Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Өлең басылымдарында аздаған текстол. өзгерістер кездеседі. 1945 жылғы жинақта 1-шумақтың 4-жолы «Алланы танытуға сөз айырмас» болса, қалған ба¬сылымдарда «Алланы танытуға сөзі айырмас» делінген. 1909 жылғы жинақ пен Мүрсейіт қолжазбаларында 10-шумақтың 1- жолы «Адамдар ғибадаттан, сөз қозғаған», 11-шумақтың 4-жолы «Тә уилің білерлік, білімің шың» ретінде берілсе, басылымдар¬да бұл жолдар «Имамдар ғибадаттан сөз қозғаған», «Тә уиліне жетерлік ғылымың шың» деп алынған. Өлең орыс тіліне аударылған.
Келін қолынан шай ішу
Мағынасы
Бұл дәстүрдің екі мағынасы бар. Біріншіден, келіннің үй шаруасына, дастарқан берекесіне ыңғайын байқау. Жас келін мұндайда кесені сылдырлатпай, баппен шай құя отырып, өзін танытады, шеберлігін, ыңғайын байқатады. Екіншіден, келін қолынан ене шалқып, ата шалқайып отырып қызыл күрең шай ішу - бір үлкен жетістік, қуаныш. "Біздің бала ержетіп, келін түсірді, ата-ене атандық, қолымыз ұзарды",-деп мақтанады, өзгелер алдында бедел, мәртебеге ие болады.
Бубу Сиссе
Мансап
Бубу Сиссе Малидің өнеркәсіп және тау-кен істері министрі болып тағайындалды және 2014 жылдың сәуір айында мин. 2016 жылдың қаңтарынан бастап 2019 жылдың 22 сәуіріне дейін Малидің премьер-министр лауазымына тағайындалған күні - Экономика және қаржы министрі.
Стиллуатэ (Оклахома)
Стиллуатэ (Stillwater) — Оклахома штатының Payne округіне жататын АҚШ қаласы.
Станов ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Афонькино, Новоукраинка, Орёл ауылдары кіреді. Орталығы – Афонькино ауылы. Округ құрамында болған Пробуждение, 2574 км ауылдары 2014 жылы, Орлёнок аялдамасы 2017 жылы таратылған.
Жоғарғы Дубок
Жоғарғы Дубок — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Седка өзенінің сол жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Қарашілік (Шығыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Эмиссар
Эмиссар (лат. emіssarіus – жаушы, елші) – мемлекеттің немесе жеке ұйымның шет мемлекетте түрлі тапсырмаларды (көбінесе құпия тапсырмаларды) орындаушы арнаулы өкілі (кейде қайсыбір тұлғаның жеке өкілі). Эмисардың міндеті, әдетте, бейресми сипатта болады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Фрейжил
Фрейжил (Freigil) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Резенде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Клеминт Ольсен
2007 жылы Фарер аралдары чемпионы атанды.
Сүңгуір қайықтармен байланыс
Байланыс мақсатында құрлықтағы радиотолқындар әдетте 30 килогерц пен 300 мегагерц аралығындағы диапазонда жұмыс істейді.
ӨТЖ – Өте Төмен Жиілік
Өте төмен жиілікті радиотолқындар 20 метр мұхит тереңдігіне ене алады, сол себепті сүңгуір қайықтар су бетіне жақын жүзгенде ғана осы толқындар арқылы хабарламаны жіберіп, қабылдай алады.
Сүңгуір қайыққа үлкен тереңдікте аса төмен жиіліктегі радиотолқындарды қолдану керек.