Тексерулер
Тексерулер (Проверки) әскери бөлімдер, құрамалар, әскери оқу орындары мен әскери мекемелердің шынайы жағдайын, жеке құраммен әскери кызметгі жүргізу, заңдарды, директиваларды, бұйрыктарды (үкімдерді) орындау сапасын анықтау, сонымен қатар кемшіліктер мен әлқылықтарды ашу, кемек кәрсету және оң тәжірибені тарату мақсатында жүргізілетін бақылау түрі. Тексерулер қарулы күштер қуатының әрі қарай нығаюына, олардың жауынгерлік дайындығы мен жауынгерлік мүмкіндіктерін көтеруге, жоғары әскери тәртіпті ұстауға мүмкіндік тугызады. Сонымен қатар, Тексерулердің жоғары тәрбиелік маңызы бар — әскери қызметшілердің өз теліміндегі жұмыс жағдайында талап етушілік пен жауапкершілікті жоғарылатады, оларды қызмет міндеттерін мінсіз орындауға жұмылдырады. Тексерулер ҚР Қорғаныс министрлігінің ведомствосындағы әскерлердің (күштердің), әскери басқару органдарының, кәсіпорындар мен ұйымдардың омірі мен қызметінің барлық негізгі жактарын қамтиды. Тексерулер кезінде жанжакты зерттелетін маңызды мәселелер қатарына томендегілер кіреді: әскерлерді (күштерді) ұйымдастыру және тәлықтыру; олардың ұрысқа әзірлік және жауынгерлік дайындық, әскери тәртіп, тәрбие жұмыстары, мамандармен жұмыс істеу жағдайлары; кару-жарақ пен әскери техниканы пайдалану және сақтау; материалдық кұралдардың барлык түрімен қамғамасыз ету; жұмылдыру дайындығы; әскери кызметті ұйымдастыру және атқару; каржы-шаруашылык кызметі; зандылықтар мен кұқықтык іәртіптерді сақтау және т.б. Тексерулерді берілген құқық шеңберінде жоғаргы басшылықты және оған багынышты баскару органдарын, штаттық әскери тексеру органдарын, әскери әділет және қәғакщық ұйымдарды қоса белгілі бір лауазымды тұлғалар жүргізеді. Қорғаныс министрі нүскаулары, үкімет шешімдері, Қорғаныс министрі мен Бас штаб бастыгының бұйрықтары мен директивалары негізінде Тексерулерді үйымдастыратын және жүргізетін Қорғаныс министрлігінін Бас әскери инспекциясына әскерлердін (күштердің) ұрыстық әзірлік жағдайын, әскери мекемелердің қызметін тексеруде маңызды рөл беріледі. Басқа лауазымдық тұлғалар мен басқару органдары өздеріне бағынышты әскерлерде, кәсіпорындарда, мекемелерде, орындарда Тексерулер жүргізеді. Тексерулердін міндеттері, мазмүны және кезендшігі әрбір лауазымды түлға мен баскару органдары үшін әскери жарғылармен, іс жүзіндегі ережелермен және басқа да басшылык, нормативтік құжаттармен анықталады. Бақылаудың мақсаты мен міндетіне байланысты Тексерулер үш түрге бөлінеді: шынайы, оперативті және орындау тексерісі. Шынайы Тексерулер тексерыетін объектідегі іс жағдайларын жан-жакты зерттеуден немесе әскери ведомство қызметінің аумагын анықтаудан тұрады. Мұндай Тексерулер арнайы бақылау органдары жұмысының негізгі мазмұнын кұрайды. Операгивті Тексерулер шектелген уақыт ішінде ақпарат алу үшін қандай да бір сұрак, немесе нұсқауларды орындау және т. с. жәнінде анықтамалар және басқа құжаттарды қарау (беру) жолымен жүргізіледі. Орындау Тексерулер бұйрықтарды, директиваларды, шешімдерді, сонымен қатар лауазымды тұлғалар, мекемелер және кәсіпорындардың міндеттерін орындауын тұрақты бақылау болып келеді. Тексерулер өзінің кәлемі бойынша үш негізгі түрге бәлінеді: жалпы, таңдамалы және бір реттік. Жалпы Тексерулер Қорганыс министрлігінің барлық әскерлері (күштері) немесе барлық мекемелеріне ортақ ерекше мәселе жағдайын бір мезгілде зерттеуден тұрады. Мұндай тексерулер ҚК көлемінде барлық объектілерде не олардың көпшілігінде немесе олардың түрлерінде, әскери окруттардың, құрамалардың, әскер тектерінің қызметтерінің бірінде жүргізіледі. Тандамалы Тексерулер кейбір объектілерде жеке мөселелерді зерттеу үшін жүргізіледі және Т-дің ең коп тараган түрі болып келеді. Бір реттік Тексерулер нақты мәселені тексеру мақсатында әдетте, бакылау жүргізу кажеттігін тудыратын белгілер немесе баска ақпараттар болған жагдайда бір объектіде жүргізіледі. Тексерулер нәтижелері оны әткізу жөніндегі актілерде, баяндамаларда және қорытындыларда көрсетіледі. Олар сонымен қатар әскери кыз.четшілердің тиісті нысанына жеткізіледі.