cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан
Радиация . Қазақстан аумағы үстінде бүкіл жыл бойы жоғары қысымды ауа қабаты үстемдік етеді, ал оған көршілес аймақтарға (солт., батыс және оңт.) төм. қысымды қабаттар тән келеді. Жалпы республика аумағының көп бөлігінде антициклондық ауа райы басым. Сондықтан мұнда шұғылалы ашық күндер ұзақт. жылына солт-тен оңт-ке қарай 2000 сағ-тан 3000 сағ-қа дейін артып отырады. Жылына солт-те 120, оңт-те 260 күн ұдайы ашық болады, бұлтты күндер саны тиісінше 60 күннен 10 күнге дейін (Балқаш ойысында) кемиді. Міне, осылардың нәтижесінде жиынтық радиация мөлшері де солт-тен оңт-ке қарай 4200-ден 5500 МДж/м2-ге дейін біртіндеп артады. Сол сияқты төсеніш беттің (жер бетінің) сәуле қайтару қабілетіне байланысты сіңірілетін радиация мөлшері де оңтүстікке қарай бірқалыпты көбейеді. Сәуле қайтару қабілетін қыста тұрақты қар жамылғысы қалыптасқанда ең жоғары шегі 70–80%-ға жетіп, жазда көп жерде 20 – 30%-ке дейін төмендейді. Радиацияның жылдық тиімді сәулелену мәні солтүстікте 1500-ден оңтүстікте 2100 МДж/м2-ге дейін өзгереді. Теріс мәнді радиациялық баланстың маусымдық ұзақт. солт-те 3,5 — 4,5 ай (қараша — наурыз), оңтүстікте — 1 ай.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар
Ерекше қорғалатын табиғи аумақ — ерекше қорғау режимі белгіленген мемлекеттік табиғи-қорық қорының табиғи кешендері мен объектілері бар жер, су объектілері және олардың үстіндегі әуе кеңістігінің учаскелері.
Саяси жағдайы
Қазақстан — 1995 жылғы 30 тамызында республикалық референдумда қабылданған Конституция бойынша — өзін демократиялы, зайырлы, құқықты және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады. Қазақстан Республикасы — президенттік басқару формасындағы біртұтас мемлекет. Республиканың ең жоғары өкілді органы — Парламент. Ол республиканың заң шығару қызметін жүзеге асырады. Парламент тұрақты жұмыс істейтін екі Палатадан: Сенаттан және Мәжілістен тұрады.
Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару
Жергілікті мемлекеттік басқаруды тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты жергілікті өкілдік (мәслихат) және атқарушы органдар (әкімдік) жүзеге асырады.
Тауш (Тапа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бьянкур-сюр-Орж
Бьянкур-сюр-Орж (Biencourt-sur-Orge) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,38 км² шамасында.
Әнуарбек Жәлелұлы Сұлтанғазин
1992-94 жж. - Қарағанды қалалық әкімшілігі басшысының орынбасары.
Хушму
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тэкюмсех (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Кен орындарды геологиялық - экономикалық бағалау
Дереккөздер
Санат:Тау-кен технологиялары Санат:Минералдық шикізат
Кампу-Алегри-ди-Лордис
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 688 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 753,92 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
IC 1964
Сыртқы сілтемелер
IC 1964 Санат:Тор (шоқжұлдыз)
Ақылы телевидение
Ақылы телевидение - (абонентті) теледидар қыз-мәтін көрсетудің ақысы белгілі бір бағдарламаны көруге жазылу немесе қандай да бір арнаға қосылуға ақы төлеу жолымен болатын, коммерциялық теледидардың бір түрі.
Көл
thumb|300px|Көл. Көл — тікелей теңізбен қосылмаған құрлықтар өңіріндегі суға толы дербес ойыстар. Ауқымды кеңістікті қамтитын, суы ащы көл түрлері теңіз деп аталып жүр (Каспий, Арал теңіздері). Жер шарындағы көлдердің жалпы ауданы 2,1 млн. км2 (құрлық ауданының шамамен 1,4%-ы). Ондағы жинақталған судың көлемі 176 мың км3, оның 52%-ы тұщы су, 48%-ы ащы су. Көлде эндемик түрлер, кейде реликт түрлер тіршілік етеді. Жер шарының ең ірі көлі – Каспий теңізі, ең терең көлі – Байкал. Қазақстанда Каспий мен Аралды қоспағанда, 48262 көл бар, олардың жалпы ауданы 45032 км2.
Сен-Жан-де-Барру
Сен-Жан-де-Барру (Saint-Jean-de-Barrou) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,61 км² шамасында.
Буракөл (қыстау)
Тасқұдық ауылынан шығысқа қарай 26 шақырым қашықтықта орналасқан.
Чамжелька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Гүлнұр Зұлқаршын
Гүлнұр Зұлқаршын (1979 жылы 10 қазанда Қытай Халық Республикасында туған) – қазақстандық ақын. 1998 жылы Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданына келіп қоныстанды.
А.С. Пушкиннің туғанына 210 жыл толуына, Сәкен Сейфуллиннің туғанына 105 жыл толуына және отбасы жылына арналған «свободной музы произношение» 5 өңірлік поэзия байқауларының жүлдегері (2009), аудандық «Ауылың қалай, ақыным?» атты ақындар айтысының екі дүркін 1- орын алған жүлдегері (2010ж), Ұлы Жеңістің 165 жылдығына арналған облыстық жыр мүшәйрасының 3- орын жүлдегері, П. Васильевтің 100 жылдық мерейтойына арналған жыр мүшәйрасының 2-орын жүлдегері. 2011 жылы Өскеменнің іргесіндегі «Шығыс» ықшамауданы салынған соң, отбасымен осында көшіп келеді. Бүгінде осы ықшамауданның әкімшілігінде бас маман болып қызмет істейді.
Насихат Сүгірұлы
Насихат  Сүгірұлы [1889, Нарын құмы Мыңтөбе ауылы (қазіргі Атырау облысы Құрманғазы ауданы) – 1937] – ақын. Өз бетінше сауат ашқан, өлең-толғауларын ауызша шығарған. Жастайынан Шәлгез (Шалкиіз), Махамбет, Мұрат, Қашаған, Сәттіғұл, Сүгір жырларын жаттап өскен. Нұрым ақыннан өнеге алып, 15 – 16 жасынан айтыскерлігімен елге танылған. Патшаның 1916 жылғы маусым жарлығына сәйкес майдан жұмысына алынып, 1-дүниежүзілік соғыс кезінде Румыния, Австрия аумағында болған ақынның “Айдады патша жыраққа” (1916) атты дастаны осы тұста жазылған. Азапты сапарды бастан өткерген ақынның дүниеге деген әлеум. көзқарасы мен танымы осыдан кейін өзгеше сипат алды. 1929 жылы қудалауға ұшырап, 1930 жылдың бас кезінде Астраханның Азауыл жеріндегі туыстарына барып бой тасалады. 1930 жылы 22 ақпанда ақын жазықсыз жазаланып, алғаш Астрахан, кейін Атырау түрмесіне қамалған. Абақтыда ол “Еділ, Жайық – екі су” атты толғауын шығарды, өлең кеңестік түрме жағдайын сипаттаған алғашқы шығармалардың бірі еді. Тұтқыннан босап, 1932 – 37 жылы Мыңтөбедегі Қызыл ту ұжымшарында еңбек етті, 1937 жылы қайта тұтқындалып, сол жылдың 22 қарашасында ату жазасына кесілді. Насихаттың “Ел құрсауы – ер жігіт”, “Танысу”, “Дүние, шіркін, жел қайық”, “Телегей жатқан теңізден”, “Жүйрікті көпке мақтама”, “Мен қиядан ұшқан қырғимын”, “Ұяда жатып талпынған”, “Тұмарланған тұлпар ат”, “Шалқыған көлге қу қонар”, “Ауылға келгенде”, “Қазіргі заман түрі”, т.б. терме, толғаулары бар. Ол өлеңдерінде ел қамын ойлаған азаматтар ісін өнеге етіп, ақиқат пен жалғандық жайлы жырлайды. Өткенге көз жіберіп, келешекке сеніммен қарауға, қайсарлыққа, жігерлілікке үндейді. Насихаттың өлең, толғаулары “Алқаласа әлеумет” (1991), “Қапаста жазылған хаттар” (1992), “Қазақ поэзиясының антологиясы” (1993) “Жыр – дастан” жинақтарында жарияланған. Шығарма: Еділ, Жайық – екі су, А., 2001.
Риккэттс (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 144 адамды құрады.
Суды тазалауға арналған тұндырғыш
'"Суды тазалауға арналған тұндырғыш'" (Отстойник для очистки воды) — судан салынды заттектерді тұндыруға арналған гидротехникалық имарат.
Леди Гамильтон
Эмма Лайон (1765 жылы Чешир графтығында отын кесушінің отбасында дүниеге келгеy, - Қаңтардың 15, 1815) - адмирал Нельсонның жары. Қаршадай күнінде әкесін ағаш басып қалып, жетім өскен, алты жасынан қой бағып, сәл бұғанасы қатайғанда өзге үйлердің балаларына қарасып, анасына көмектескен. Жастайы­нан жоқ-жітіктікті көп көрген Эмманың бағын ашар бір қасиеті – сұлулығы еді. Сексенінші жылдардың ортасында өз бетінше Лондонға барғанда ол осы қасиетіне сенген болатын. Біраз уақыт жалшылық, сатушылық жасаған соң күндердің бір күнінде қаладағы белгілі куртизанка мисс Келлидің назарына ілігеді де, Лондон аристократиясының ортасына түсіп, бұрынғысынан да ажары ашыла береді. Оның сұлулығына, сүйкімділігіне таң-тамаша қалғандардың арасында данышпан Гете де, әйелдер әміршісі деп әспеттелетін кәдімгі қуаяқ Казанова да бар.
Соңғы жылдар
Санат:1765 жылы туғандар Санат:1815 жылы қайтыс болғандар
NGC 6110
NGC 6110 — Corona Borealis шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ақбұлақ ауылдық округі (Осакаров ауданы)
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Эльстерберг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Жалпылама стратиграфиялық шкала
'''Жалпылама стратиграфиялық шкала (халықаралық)''' - стратиграфиялық тете- лестік және иерархиялық бағыныштылық заңдылықтарына сәйкес жалпы стратиграфиялық бөлімшелердің (олардың толық көлемінде, үзіліссіз және бір-бірін жаппай) жиынтығы. Шкаланың иерархиялық бірліктеріне жержылнамалық шкала бірліктері сәйкес келеді. Стратиграфиялық бөлімшелер (бірліктер Геохронологиялық белімшелер (бірліктер)
26 сәуір
Сәуірдің 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 116-шы күні (кібісе жылдарда 117-ші). Жылдың аяғына 249 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:26 сәуір
Чебачья (Ларь-Еган тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Талиновка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Эльрих
Эльрих (Ellrich) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов
Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - барлық діндерге құрметпен қарайды. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Тәуелсіз, өркендеген, көшбасшы Қазақстан»''. Хоббиі - балық аулау.
Жастықтық лава
Жастықтық лава - су түбіне төгілген не үйық тұнбаларына кіріккен лавалар есебінен қалыптасқан эффузиялық таужыныстар; бұлардың сырт пішіні бір-біріне жапсарласа дөңкиген жастық тұрқылас немесе шар тектес денелер жүйесін құрайды; әрбір "жастықтың" ішкі қүрылысы концентрлі болып келеді, ал олардың сыртқы өңірі кеуек пішінді немесе шыны тектес қабатшамен қапталған. Синонимдері: шар түрқылас лава; пиллоу-лава.
Лавра (Португалия)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Катапульттеу контейнері
Дереккөздер
Санат:Ғарыш техникасы
Жоламан (Жетісу облысы)
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері
Василий Сафронович Афанасьев
Афанасьев Василий Сафронович (19.6.1923, Қостанай облысы Қостанай ауданы Затобол кенінде 1988) — екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, гвардия аға сержанты, зеңбірекшілер расчетінің командирі. Орыс.
Ақылы телеарна компанияларының табысы
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Тялова
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жангүрші мұнай кен орны
Жангүрші мұнай кен орны — Оңтүстік Маңғыстау ойысымының Жазғұрлы ішкі ойысындағы мұнай кен орны.
Тығыздығы
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары
Эльстерхайде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3769 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 126,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 92 110. Муниципалитеттің басшысы — Дитмар Коарк.
Ақын жесірінің әңгімесі
Дереккөздер
Санат:Кино
Гориллалар
Саны өте аз, горилланы қорғау мақсатында жеті ұлттық саябақ ұйымдастырылған, ішіндегі ең ірісі – Конгодағы Вирунга ұлттық саябағы. Горилла жойылып бара жатқан аң түрі болғандықтан, Халықаралық табиғат қорғау одағының «Қызыл кітабына» енгізілген.
Эльстертребниц
Санат:Саксония елді мекендері
Ринард (Айова)
Ринард (Rinard) — Айова штатының Келхун округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.6 км². FIPS коды — 19-67125.
Урас (Югна тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Супрун Виктор Васильевич
Қысқаша өмірбаяны
1946 ж. 10 желтоқсанда Көкшетау облысы Чкалово ауылында туған.
1991-95 жж. - Октябрь ауданы атқару комитеті төрағасының 1-ші орынбасары, аудан әкімшілігі басшысының орынбасары. 1995 ж. - Алға ауданы әкімшілігінің басшысы.
Үстірт-Бозащы алабы
Солтүстік Үстірттегі мұнай мен газ туындататын тау жынысытар ортаңғы юра түзілімдері болса, Бозащы көтерілімі ауқымындағы мұндай рөлді Каспий маңы ойысының Бозащымен жапсарлас аудандарының жоғарғы девон-теменгі таскөмір кешендері атқарады.
Алап ауқымында қысым мен температураның қалыптан тыс мөлшерлері ұшырасқан жоқ.
Валлэй (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
29 сәуір
Сыртқы сілтемелер
Санат:29 сәуір
Турба
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Есет өзенінің құйылысынан Тура өзені, Тавда өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Мернак
Коммунаның INSEE коды — 68212, пошта индексі — 68480.
Палуцца
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2465 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70 км² шамасында. Пошта индексі — 33026.
Нойхаус-Ширшниц
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Марат Қабанбаев
Өмірбаяны
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері
Катапульттеу орынтағы
Дереккөздер
Санат:Ғарыш техникасы
Руслан Сәдуақасұлы Әлімов
ҚР Президенті әкімшілігі басшысының қарамағында, ТМД қатысушы мемлекеттер Әскери ынтымақтастығын реттейтін штабының ерекше тапсырма (ҚР ҚК окілі) жүктелетін офицері, Батыс әскери округ әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары - штаб бастығы, «Батыс» аймақтық қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары - штаб бастығы, ҚР ҚМ Штабтар бастықтары комитеті жедел жоспарлау департаменті бастығының орынбасары, комитет төрағасының орынбасары (2000-10),
Гольф
Гольф алаңы
Гольфтың типтік алаңы, 18 шұңқырлардан тұрады, бірақ сондай-ақ тоғыз лункалы алаңдар кең таралған, тиісінше, раундына  екі рет ойналады.
Сілтемелер
Санат:Гольф
Жаңажол мұнай-газ конденсат кен орны
Жатыс сипаты
Құрылым үш блокқа дараланған, олар оңтүстік, орталық және солтүстік блоктар деп аталады. Батыс блок ауқымындағы бұзылыс амплитудасы 100-150 метрді, қатпардың орталық бөлігіндегі бұл көрсеткіш 40-50 метрді құрайды. -3350 және -3550 изогипстер ауқымында тоғысқан құрылым мөлшері 29x8 км. Оңтүстік күмбез амплитудасы - 200 м, солтүстік күмбездің бұл көрсеткіші - 400 м. Анықталған жатындар шомбал-қойнауқаттық, күмбездік типке жатады, оларға тектоникалық тұрғыдан қалқалану элементтері тән. КТ-ІІ өнімді қатқабат литологиялық тұрғыдан доломиттердің жұқа қабатшаларын кіріктіретін әктастардан құралған. Олардың ауқымында екі өнімді буда - Г және Д будалары анықталған. Жинауыштары кеуекті, ашық кеуектілігі - 9,5-12,6%, өтімділігі - 0,0-61-0,395 мкм2.
Аласеи
Дереккөздер
Санат:Латын Америкасы Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Владимир Николаевич Беляев
Дереккөздер
Санат:КСРО шайбалы хоккейшілері Санат:Алфавит бойынша шайбалы хоккейшілер
4 мамыр
Сыртқы сілтемелер
Санат:4 мамыр
Һарун
Аллаһ әмірімен Мұса Һарун пайғамбарды қолынан ертіп тау басына алып барды. Жандарында Һарунның Сибр және Сиббир атты ұлдары да бар еді. Тау басында олар бұрын соңды көрмеген керемет сұлу ағаш, дайын тұрған үй, үйдің ішінде тапшан, тапшан үстінде хош иіс мүңкіп тұрған төсек тұрғанын көрді. Ағайынды пайғамбарлар төсекке қатарласып жатты. Мұның себебі Мұса пайғамбар бауырын жалғызсыратқысы келмеді, әрі өзі де ажалды сезініп көргісі келген болатын. Һарун сол жерде Раббысына жан тәсілім етіп, фәниден озып кете барды. Ал Мұса пайғамбар Һарунның жаназасын сол жерде оқып, мәйітін сол таудың басына жерледі. Яһудилер Тиһ шөліндегі бұл тауды «Туру Һарун», яғни Һарунның тауы деп атайды. (Tабәри, Тарих I, 223).
Уварыш
Уварыш — Ресейдегі өзен. Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коктюль өзенінің оң жағалауынан 8,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Алатаудың ән отауы
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Сен-Лоран-де-ла-Кабрерисс
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сити оф Тульса (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 391 906 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 483.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-75000.
Ақөре ауылдық әкімдігі
Ақөре ауылдық әкімдігі – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ақ Жайық (ансамбль)
Дереккөздер
Санат:1974 жылы құрылған музыкалық ұжымдар Санат:Батыс Қазақстан облысы мәдениеті
Эльстра
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2903 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 92 120. Муниципалитеттің басшысы — Фолькер Брандт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Жантөре хан
Дереккөздер
Санат:Кіші жүз хандары Санат:Төрелер
Қазақ халқының саяси тәуелсіздігін жоғалтуы
XVIII ғасырдың соңындағы саяси жағдай
Қоқан хандарының билігі солтүстік-батыста Қармақшы елді мекеніне жетіп, шығыста Іле бойына дейін созылды. Осы екі арада Қоқан хандығы Ақмешіт, Мерке, Піттшек, Таушыбек сияқты және басқа бекіністер салды.
Орта жүз және Кіші жүзде хандық биліктің жойылуы
Приказдың басында үш жыл мерзімге тек сұлтандар ғана сайлай алатын аға сұлтандар тұрды. Приказдың басқарушы аппараты төрт адамнан, яғни бар билікті қолдарына ұстаған екі орыс шенеунік заседателі және беделді би мен старшындар сайлайтын екі қазақ заседателінен тұрды. Округтер болыстарға, болыстар ауылдарға бөлінді.
Сот жүйесі де өзгеріске ұшырады. Қазақ ішіндегі аса қауіпті деп саналған мемлекеттік сатқындық, кісі өлтіру, тонаушылық, барымта, сондай-ак "билік орындарына бағынудан бас тарту" сияқты кылмыстық істер билер соты қарамағынан алынып, олар патшалық заңы бойынша округтік приказда қаралатын болды. Ал ұрлық және басқаларды билер соты халықтың әдеттегі құқығы бойынша қарауға тиіс болды.
1824 жылғы "Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы"
200px|right|thumb|[[Пётр Кириллович Эссен]] 1822 жылы Кіші жүзге байланысты Орынбор генерал-губернаторы П.Эссен даярлатқан осындай ережені Азиялық комитет 1824 жылы қабылдады. Бұл құжат бойынша да хандық билік жойылды. Кіші жүздің соңғы ханы Шерғазы Орынборға шақыртылып, 150 сомдық айлықпен сондағы шекаралық комиссияға қызметке қалдырылды.
Рса
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Терофиттер
5—6. Геофиттер
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер физиологиясы
Батиметриялық карта
Батиметриялық карта — су асты бедерінің изобаттар (бірдей тереңдік сызықтары) арқылы сызылған картасы, әдетте, тереңдік белгілері қоса беріледі. Су асты бедері тереңдік баспалдақтарына сәйкес боялады.
Баубек батыр ауылы
Дереккөздер
Санат:Жақсы ауданы таратылған елді мекендері
Эпидемияға қарсы шаралар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Программаның құрылғыдан тәуелсіздігі
Программаның құрылғыдан тәуелсіздігі (Независимость программы от устройства; device independent program) — енгізу шығару құрылғыларының кез келген жинағы бар компьютерде программаның орындалу қабілеттілігі.
Қолданбалы бағдарлама (Windows ортасындағы)
Қолданбалы бағдарламалар дестесі
Қолданбалы бағдарламалар дестесі(Пакет прикладных программ; application program package) — белгілі бір саладағы мәселелерді шешуге арналған бағдарламалар мен оларды пайдалану тәсілдерінің жинағы. Олар магниттік дискілерде немесе таспаларда жазылып, компьютермен бірге жіберілуі мүмкін. Әрбір қолданбалы бағдарламалар бумасы нақты саладағы мәселелерді шешуге икемделген (мысалы, бухгалтерлік есеп, дифференциалдық теңдеулерді шешу және т.б.).
Випинг Уатэ (Небраска)
Випинг Уатэ (Weeping Water) — Небраска штатының Cass округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Лодареш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Исмайлұлы Сейфулла
Дереккөздер
санат:1912 жылы туғандар Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Оңтүстік Торғай алабы
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ Санат:Геология
Катодолюминесценция
Катодты люминесцентті индикатор
Катодты люминесцентті индикатор, оның ішінде, шыны қабырғаларына параллель сызылған тіке каналды катод, тор және қозу деңгейі шамамен 10 В болатын төмен вольтты катодолюминофор жалатылған сегменттік электродтар жүйесі орнатылған вакуумдық баллоннан тұрады. Катодты люминесцентті индикатор электрондық сағаттар мен микрокалькуляторларда, әр түрлі құрылғылардың басқару пульттерінде колданылады.
Мүсілім Құмарбеков
Шығыс Қазақстан облыстық «Ақ Ертіс» әдеби-мәдени, қоғамдық журналының бас редакторының орынбасары болып қызмет істеген. Қазақстан Республикасы Жазушылар Одағының мүшесі.«Алтайдың ардагері», «Қыз күлкісі», «Асау Ертіс», «Шынар», «Алтайым — алтын бесігім», «Жастық жағалауы» атты кітаптары бар. 2003 жыл «Фолиант» баспасынан «Жар жағасындағы үй» деген повестер жинағы, «Базальт» баспаханасынан «Тауқымет» атты романы жарық көрді.
Дереккөздер
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Қабылағаштау
Дереккөздер
Санат:Техника
Программаның құрылымдық басылмасы
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
IC 1966
Сыртқы сілтемелер
IC 1966 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Ғарышкер
250 px|thumb|Украин ғарышкері [[Леонид Каденюк]]
Ғарышкерлер жайлы қызықты ақпарат
Ғарышқа алғашқы іс-сапарлар ұзақ мерзімді қамтымағандықтан, тамақ мәзірі гомогенді сұйық және қою түрінде түбікшеде беріліп келген. Бертін келе ұшу мерзімінің ұзартылуына байланысты арнайы консервіленген тамақтар ойластырылған. ХХ ғасырдың 70-жылдары үй жағдайында дайындалған сублимерленген азық-түліктер беріле бастаған. Азық-түліктер – 70 градустық суықтықта сақталып, +70 градустық ыстықта жылытылып берілетін болған.
Дереккөздер
Алматы ақшам газеті
Эррол Флинн
Мансабының бас кезі
1933 жылы Флинн Аустралияға қайтып келген. Сол уақытта оның суреті бір кинопродюссердің қолына түсіп, оны Питкэрн аралының тарихы хақындағы жартылай деректі фильмге түсуге шақырған.Оған ондағы бүлікші  Флетчера Кристиан рөлін сомдауға ұсыныс түскен. Фильм «Путём „Баунти“» деп аталған. Оның кино жолындағы дебюті осылай басталған. Жаңа қолөнерге қызығушылық танытқан Флинн сол жылы Ұлыбританияға кетіп, бір жарым жылдай уақыт бойы Лондон және Нортгемптон театр сахналарында табысты рөлдерде ойнаған. Өте әдемі, сымбаты келіскен Флиннді байқаған Teddington Studios компаниясының өкілдері актерге келісім-шарт жасауға ұсыныс білдірген. 1934 жылы «Убийство в Монте-Карло» драмасы ұтымды шыққаннан кейін, Флиннді Голливудқа шақырған.
Температуралық шкала
Температуралық шкала – температураның әр түрлі мәндеріне сәйкес келетін цифрлар тізбегінің жүйесі. Температура тікелей өлшеуге болмайтын шама. Сондықтан оның мәнін қарастырылып отырған заттың басқа бір физикалық қасиетінің (көлемнің, қысымның, электр кедергісінің, ЭҚК-нің, сәуле шығару қарқындылығының және т. б.) температуралық өзгерісі бойынша анықтайды. Температуралық шкаланы құру үшін температураның бастапқы санақ нүктесі және температура бірлігінің өлшемі (градус) таңдап алынады. Эмпирикалық температуралық шкала әдетте осылай анықталады. Температуралық шкалада негізінен бір құраушылы жүйенің фазалық тепе-теңдік нүктелеріне (реперлік немесе тұрақты нүктелер деп аталатын) сәйкес келетін негізгі екі температура белгіленеді. Бұл екі температураның ара қашықтығы Температуралық шкаланың негізгі температуралық интервалы деп аталады. Реперлік нүкте ретінде: судың үштік нүктесі, судың, сутектің және оттектің қайнау нүктесі, т.б. нүктелер алынады. Бірлік интервалдың (температура бірлігі) мөлшері негізгі интервалдың белгілі бір үлесі ретінде анықталады. Температуралық шкаланың бастапқы санақ нүктесі үшін реперлік нүктелердің бірі алынады. Мысалы, Цельсий шкаласында бастапқы санақ нүктесі үшін судың қату (мұздың еру) нүктесі алынады. Судың қату және қайнау нүктелерінің арасындағы негізгі интервал 100 бөлікке бөлінеді (n=100). Температуралық шкала – өлшенетін физикалық шамалардың мәндерімен сызықты байланыста болатын температура мәндері тізбегінің жүйесі. Жалпы жағдайда Температуралық шкалалар термометрлік затқа (газ, сұйық, қатты дене) термометрлік заттың қасиетіне (денелердің жылулық ұлғаюы, т.б.), сондай-ақ реперлік нүктеге тең болады. Цельсий (00 С), Реомюр (0Re) және Фаренгейт (0Ғ) шкалаларында қалыпты қысымдағы мұздың еру және судың қайнау нүктелеріне температураның әр түрлі мәндері сәйкес келеді. Температураның бір шкаладағы мәнінен екінші шкаладағы мәніне көшуге арналған қатынас төмендегіше болады: 0nC=0,8n 0Re=(1,8 n+32) 0Ғ. Эмпирикалық температуралық шкаланың термометрлік заттың қасиетіне тәуелді болуы оның негізгі кемшілігі болып есептеледі. Термодинамиканың екінші бастамасына негізделген (қаласы Термодинамиканың бастамалары) термодинамикалық Температуралық шкалада мұндай кемшілік жоқаласы Абсолют термодинамикалық температуралық шкала (Кельвин шкаласы) Карно цикліне негізделіп жасалды. Егер Карно циклін жасаушы дене Т1 температурада Q1 жылуды сіңіріп (жұтып), Т2 температурада Q2 жылуды берсе, онда Т1/Т2= =Q1/Q2 қатынасы жұмыстық дененің қасиетіне тәуелді болмайды да, өлшеуге болатын Q1 және Q2 шамалары бойынша термодинамикалық температура анықталады. Термодинамикалық температуралық шкаладағы температура (Т) кельвинмен (К) өлшенеді. Цельсий және абсолют термодинамикалық температуралық шкалаларда өрнектелген температуралар арасындағы қатынастар төмендегіше жазылады: ТК=t0С+ +273,15К; пК=п0С, яғни температураның бұл шкаласындағы бірліктердің мөлшері бір-біріне тең. АҚШ-та қолданылатын Ранкиннің термодинамикалық температуралық шкаласы мен абсолют термодинамикалық температуралық шкаласы арасындағы байланыс өрнегімен анықталады.
Албания радио және теледидары
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Программаның моральдық ескіруі
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ривасайд (Айова)
Ривасайд (Riverside) — Айова штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.6 км². FIPS коды — 19-67440.
Ұң жоңғылау, ұң жоңғы
Дереккөздер
Санат:Құралдар
Алға қойған мақсат
Әрбір эпизод алға қойған мақсат үшін жұмыс істейді, оны күшейтеді, нақтылайды. Бұл ретте сөз сюжеттің дамуына немесе мазмұнға жалпы эмоциялық қарым-қатынаста емес, автордың ойлаған ойымен тығыз байланысты алға қойған мақсаттың табылуы.
Ғимарат
Дереккөздер
Санат:Құрылыс
Баянжүрек
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы таулары Санат:Жетісу Алатауы
Мұнай-газ сепараторы
Дереккөздер
Санат:Мұнай Санат:Құрылғылар
Пай-Юмб-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Пиргово (Русе облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Юрий Алексеиович Воробьев
Юрий Алексеиович Воробьев (29.01.1938 - 29.06.2002), Алматы су спорты бірлестігі комиссиясының төрағасы, Алматы облысының су спорты бірлестігінің вице-президенті. Жетісу еңірі және кеңес елдеріндегі, Непал езендерінде рафтинг және салда жүзу құралдарымен кептеген саяхаттар ұйымдастырған.
Көмірлердің электрөткізгіштігі
Көмірлердің электрөткізгіштігі — көмірлердің физикалық қасиеттерінің бірі; кері шама — меншікті электр кедергісі арқылы Ом • м (лабораториялық зерттеулерде Ом • см) бірлігімен өлшенеді: қоңыр көмірлерде — 103—104 Ом • см; тас көмірлерде 109—106 Ом • см; антрациттерде — 10 3— 10 Ом • см.
Бауырымен жорғалаушылар
Жылантәрізділер
Б9лардың денесі цилиндр пі-шінді, аяғы жоқ, мойыны денесінен айқын бөлінбеген, көкірек бөлімі мен құйрық бөлімі айқын ажыратылмай бір-бірімен жалғасып жатады. Бұларға: жыландар, аяқсыз кесірткелер жатады. Алғашқы және соңғы типтің арасында аралық формалар бар. Мысалы, амфисбен (АmрһізЬаепіdае) тұқымдасының кей-бір түрлерінің тек қана алдыңғы аяқтары болады, олардын ба-сы денесінен айқын бөлінбеген, мойын бөлімі байқалмайды, қысқа, жуан құйрығы да денесінен айқын бөлінбеген. Қерісін-ше, жыландардан, айдаһарлардан артқы аяқтың нұсқасын кездестіруге болады.
Тері жабындысы
Терісінің сыртқы қабатының эпидермисі мүйізденіп, әрқашанда түлеп огырады. Оны төменгі жатқан қа-баты қалпына келтіреді. Денесі сыртынан мүйіз қабыршақпен қапталып жатады. Эпидермистің мүйізденуі, мүйізді өсінділердің болуынын үлкен маңызы бар. Өйткені бұлар жануарды құрғап кетуден сақтайды. Тері бездері болмайды. Кесірткелердің санының ішкі бетінде тесікшелері болады, бұлардан көбею кезінде қоймалжың, желім тәрізді жабысқақ заттар шығады, оның маңызы әлі анық-талмаған. Аздап та болса тері бездері крокодилдерде, әсіресе жас крокодилдерде кездеседі. Олар арқасында, төменгі жағында клоаканың маңында орналасқан. Жыландарда да тері бездерінің нұсқасы болады.
Тыныс органдары
Рептилилердің амфибилерден айырма-шылығы, бұлардың суда тіршілік ететін личинкалары болмайды. Ұрықтарының эмбриональдық даму кезінде желбезек аппараты қалыптаспай, жұмыртқаның ішіндегі ұрықтың газ алмасуы алантоис пен сары уыз қапшығы арқылы орындалады. Ересек рептилилер тек қана өкпемен тыныс алады. Терісінде мүйізді қабаттың пайда болуына байланысты тыныс алура қатыспайды. Өкпесінің пішіні қапшық тәрізді оның іші өте ұсақ ұяшықтарға бөлінген. Тасбақа, крокодил сияқты жоғарғы сатыдағы рептилилерде бұл бөлімі өте жақсы дамып, күрделене түскен. Осы кездегі өте қарапайым — гаттерилердің өкпесінің ішкі қуысының өзі де үлкен болады. Кесірткелердің, әсіресе хамелиондардың өкпесінің. астыңғы жағында ұяшықтар мен аралық перделері болмай, саусақ тәрізді керегесі жұқа өсінділер — өкпе қапшықшалары болады. Бұларда газ алмасу процесі орындалмайды. Көмекей қуысы оймақ тәрізді және бір пар ожау тәрізді шеміршекпен шектелген көмекей камерасына жалғасады. Көмекейден ұзын кеңірдек кетеді. Қеңірдек екі бронхаға тарамдалып, өкпеге жалғасады. Тыныс алу және шығару көкірек қуысының, кеңейіп, тары-луы нәтижесінде орындалады. Қан айналысы. Көпшілік рептилилердің жүрегі амфибилердікі сияқты үш камералы болады, бірақ жүрекшелерінің аралығындағы перделері толық жетіледі де қарыншаларының арасындағы пердесі толық болмайды. Крокодилдерде бұл перде толық жетілгендіктен қарыншаны толық екі бөлікке бөліп тұрады. Жүрек қарыншасының әр жерінен үш артерия кетеді. Оң қарыншадан өкпе қан тамыры шығады да біраздан соң оң және сол өкпе артериясына бөлінеді. Қарыншаның сол жақ бөлімінен (ішінде артериялық қаны бар) аортаның оң жақ шеңбері шығады. Одан ұйқы, бұғана асты артериялары кетеді. Ең соңында қарыншаның ортасынан қолқаның сол жақ шеңбері кетеді. Ол жүрекке қарай иіліп, қолқаның оң жақ шеңберімен қосылып, арқа қолқасын құрайды Қан тамырының осындай жіктелуі нәтижесінде өкпё артерияларына тек қана вена қаны құйылады да он, жақтағы қолқа доғасына, сол сияқты күре тамыр және бұғана асты артерияларына — таза артериялық қан келеді. Тек қана сол жақ колқа шеңберіне, арқа қолқасына аралас қан келеді, бірақ оттегіне бай қан басым болады. Арқа қолқасы омыртқаның бойымен кетеді де, одан ішкі органдарда, еттерге қан тамыры таралады. Арқа қолқасы жамбас тұсына келгенде үлкен мықын артерияларына бөлініп, қанды артқы аяқтарға апарады. Құйрық бөліміндегі вена қандары — құйрық венасына жина-лады, ол клоаканың маңына келгенде, екі жамбас венасы-на тарамдалады. Жамбас веналарына артқы аяқтардың веналары жалғасады. Одан кейін бүйректің қақпа венасын бөліп шығарып, олар құрсақ венасымен қосылады. Құрсақ венасы ішкі органдардың көптеген веналарын қосып алып, бауырға еніп, бауырдың қақпа венасын құрайды.
Вуд Рива (Небраска)
Вуд Рива (Wood River) — Небраска штатының Hall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1204 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 31-53660.
Месут Өзіл
Клубтық
2021 жылы 24 қаңтарда "Фенербахчеге" ауысты.
Ұлттық құрама
2014 жылғы әлем чемпионатының 1/8 финалында Алжир қақпасына бір гол соқты.
Командалық
'''Реал Мадрид
Загрос
Дереккөздер
Санат:Азия таулары
Кальтенберг (Жоғарғы Аустрия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Ый (Тыма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ливер
Ливер — құрамына бүйрек, бауыр, жүрек, өкпе, желін кіреді. Ливер құрамдас бөліктерінің тағамдық құндылығы әр түрлі. Бауыр ең құнды өнім — паштет, консерві, екінші тағамдарды, әсіресе қуырылған тағамдарды даярлауда қолданылады. Бүйректер көже, тұз көже, екінші тағамдар (пісіріліп бұқтырылады) даярлауда қолданылады. Жүрек, ішектер, желін ұзақ қайнату арқылы тағамдар жасауға қолданылады. Ливер жалпы құндылау бөліктері — бауыр, бүйрек қосылмай немесе аз мөлшерде қосылып арзан паштеттер, ливер шұжықтарын жасауда қолданылады. Ливер Б витаминіне бай болғандықтан балалар тағамына пайдалы, ал қарт адамдарға зиян.
13 мамыр
Туғандар
Серікбай Байхонов (1953) – жазушы;
Әміржан Қосанов (1964) – «Азат» жалпыхалықтық социал-демократиялық партиясының бас хатшысы, белгілі саясаткер, ақын, журналист;
Дала
Дала — Жер бетіндегі, негізінен, шөптесін өсімдіктер, оның ішінде шым топырақтық астық тұқымдастары (селеу, қау,боз, бетеге, қоңырбас, т.б.) өсетін ландшафтық-белдемдік өңірлердің жалпы атауы. Дала жер шарының қоңыржай белдеулеріне, қара және қоңыр топырақты аймақтарға тән. Жауын-шашын мөлшеріне байланысты даланың өсімдік жамылғысы тез өзгеріп, түрленіп отырады. Дала климаты негізінен қуаң, жазда ыстық әрі құрғақ, қыста суық және желді болады. Астық тұқымдастары аралас шөптердің ара қатысына қарай дала бірнеше типтерге ажыратылады: астық тұқымдастары басым шымтопырақты кәдімгі дала; шалғынды немесе аралас шөпті дала және шөлдің шала бұтасы (көбінесе жусан) басым өсетін шөл дала. Жер бедеріне қарай ойпатты, қыратты, үстіртті және таулық жазық дала болып жіктеледі.
Флорасы
Дала өсімдіктері сан алуан (кейде бір шаршы метр жерде елуден астам түрі кездеседі) және көп сатылы болып келеді. Өсімдік түрі маусым ішінде де өзгеріп отырады. Көктем мен күз аралығында селеу, көде, қоңырбас, бидайық,сұлыбас және көп жылдық шөптесін дақылдар, эфемерлер (қызғалдақ, шытыр, т.б.) мен эфемероидтер (бір жылдық жуа тұқымдас өсімдіктер) мүк, қына өседі. Кейбір далаларда ешкісабақ, қараған, тобылғы, жабайы шие сияқты бұталар кездеседі. Қара топырақты шалғын далада қуаңшылыққа біршама төзімді өсімдіктер (өлеңшөп, боз, т.б.) және мүк өседі. Шөл далада бетеге, боз, қылқан селеу жартылай бұталармен (жусан, изен, шытыр, қараған) аралас кездеседі. Қына көп тараған.
Оспан Ешмұхаметұлы
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Көлік
Қазақстандағы көлік жүйесі
Темір жол көлігі  – республиканың көлік кешеніндегі маңызды қатынас құралы, көлік инфрақұрылымындағы басты буын. Қазақстанның географиялық жағдайы (теңізге тікелей шығу мүмкіндігінің жоқтығы), оның ұлан-байтақ аумақты алып жатуы, өндірістің шикізаттық құрылымы, өндіргіш күштердің орналасуы, автожол инфрақұрылымының жеткілікті дамымағандығы себепті темір жол көлігінің ел экономикасындағы рөлі айрықша маңызды. Тасымалданатын негізгі өнімдер – көмір, астық, мұнай, кентас, минералдық тыңайтқыш сияқты автомобиль көлігімен тасымалдауға тиімсіз сусымалы және сұйық жүктер.
«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» транзиттік жолы
«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» транзиттік жолының жалпы ұзындығы 8445 шақырымды құрайды. Оның 2233 шақырымы – РФ еншісінде, 2787 шақырымы ҚР аума-ғынан өтеді. ҚХР-ға 3425 шақырым тиесілі. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» транзиттік жолы Қазақстан бойын-ша 5 облысты қамтыды (Ақтөбе, Қы-зылорда, Оңтүстік Қазақстан, Жам-был және Алматы облыстары). Бұл аймақтарда 5 миллионға тарта халық тұратынын ескерсек, қаншама адам жұмысқа тартылатынын көз алдыңызға елестете беріңіз. Қаржы дағдарысы кезінде мұндай үлкен жобаны қолға алу — халықты бір жағынан жұмыспен қамту деген сөз. Ұлы Жібек жолының бойында құм астында тұншыққан көне шаһарлар қаншама (Отырар, Сайран, Сауран, Тараз, Алтын төбе т.б.). Өз дәуірінде өркениеттің шыңы болған бұл қалаларды біреу білсе, біреу білмес. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» жолы салынар болса «өлген қалалар» тіріліп, туристердің «көз құртына» айналарына сенім мол. Одан бюджеттің қалтасына түсер қаржы да қомақты болмақ. Қазақстан аумағынан өтетін жобаның құны — 825,1 млрд. теңге. Оның 1390 шақырым жолы 4 қозғалыс жолағы бар І техникалық санатқа жатады. Қалған 1387 шақырымы ІІ, ІІІ категория болып саналады. Айтулы жобаға әлемге даңқы жайылған банктер қол ұшын созып жатқанын айта кетуіміз керек. «Еуропалық қайта құру және даму банкі» (ХҚДБ) 2125 млн. доллар, «Азия даму банкі» І транш (АЗБ) 340,0 млн. доллар, “Ислам даму банкі” (ИДБ) 170 млн. доллар несие бөлген. Айта кетер нәрсе — несиенің 20 жылға ең төменгі пайызбен берілгендігі. Ағымдағы жылдың екінші жартысында 3-транш бойынша «Азия даму банкі» 173 млн. доллар, 2-транш бойынша «Ислам даму банкі» 224 млн. доллар және 2-транш бойынша Жапон халықаралық ынтымақтастық агенттігімен (ЖХЫА) 68,0 млн. доллар сомасындағы заим келісіміне қол қою жоспарланып жатыр екен.
Үйкелісті баспақ
Үйкелісті баспақ (ор. фрикционный пресс) - жұмыс мәрімі үйкеліс күші (тегершік пен айналып тұратын диск арасы үйкеліс арқылы түйіседі) арқылы орындалатын соққылы машина. Кейде үйкелісті баспақ бұрамалы үйкелісті тоқпақ немесе баспақ — тоқпақ деп аталады. Үйкелісті баспақ ыссы күйде қалыптау, суық күйде табақты қалыптау, безерлеу, суық және ыссы күйде ию, суық күйде түзеу үшін қолданылады. Үйкеліс жетектердің түрлеріне қарай 1-, 2-, 3- дискілі үйкелісті баспақтар болып бөлінеді.
Үгіндірік
Үгіндірік — ұста аспабы, көмір көсейтін қалақша. Ұста дүкеніндегі үгіндірік сынды заттар ортағасырлық Қазақстан қалаларынан (Талғар, Отырар, т.б.) көптеп табылған. Қазақ ұсталары үгіндірікті темірден жасайды.
Робинс (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Линн округы (Айова)
Лена (Илишев ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Кәсіби радиоқабылдағыштар
Кәсіби радиоқабылдағыштар — радиобайланыс, радиолокация және радионавигация салаларында пайдаланылатын қабылдағыштар.
Кәсіби радиоқабылдағыштар негізгі сипаттамалары бойынша мынадай түрлерге бөлінеді:
Статолингвистикалық зерттеу және автоматтандыру тобы
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Дегелектер
Өнерде
Ежелгі жазушылар мен ортағасырлық аңыздарда дегелектердің ата-аналары өзі-өзін күтуге шамасы келмей қалғанда оларды дегелектердің өзі тамақтандырады деген аңызды көруге болады. Осы себепті Ренессанс және одан кейінгі кескіндемелерде дегелек ата-анаға деген құрметті білдіреді. Сонымен қатар, дегелектер Меркурий құдайының арбасын алып бара жатқан құс ретиінде бейнеленеді
Дереккөздер
Санат:Дегелектер Санат:Құс түрлері
IC 1967
Сыртқы сілтемелер
IC 1967 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Тікұшақтардың жіктелуі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Мал-Май Елена
Мал-Май Елена — 1972 жылы 14 қарашада Алматы қаласында туған.
Көң
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау Санат:Органикалық тыңайтқыштар
17 мамыр
Мамырдың 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 137-ші күні (кібісе жылдарда 138-ші). Жылдың аяғына 228 күн қалады.
Бюр (Мез)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тірек пункті
Тірек пункті (Опорный пункт) — инженерлік тұрғыдан жабдықталған, атыс құралдарымен толық жасақталған айнала корғанысқа бейімделген жергілікті жер өңірі, қорғаныс позицияларының (қорғаныс ауданының) бір бөлігі.
Валерий Павлович Кириченко
Кириченко Валерий Павлович (9.07.1947, Шяуляй, Литва — 11сәуір 2016, Өскемен) — шайбалы хоккейші, ҚРның ЕСЖ-сы. 1964 жылдан Омбының "Аэрофлот", 1972-79 ж. "Торпедо" к-дасының құрамында ойнады. Үлкен спортты тастаған соң "Торпедо" к-дасының аға жаттықтырушысы болып қызмет істеді. 1995 ж. Ол жаттықтырған респ-ның студенттер к-дасы Испанияда өткен бүкіл дүниежүзілік Универсиадада жеңіс түғырына көтерілді.
Лорделу (Фелгейраш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Дельфин
Дереккөздер
Санат:Дельфиндер
Дияс Бодықұлы Мықтыбаев
Дияс Бодықұлы Мықтыбаев (1940, Қызылорда қ-сы.) - ҚР-ның ЕСЖ-сы.
Лондон
Лондон әлемдегі өнер, сауда, білім және ғылым, сән, қаржы, кәсіптік қызмет, денсаулық сақтау, зерттеу және даму, туризм және көлік салалары бойынша жетекші жаһандық қала болып табылады. Қалада әлемдік деңгейдегі Хитроу әуежайы және Темза өзенінің жағасында әлемдегі ең үлкен өзен порттарының бірі орналасқан.
Табылды Мұқатов
Мұқатов Табылды (16.1.1947 жылы туған, Атырау облысы, Орна а.) — суретші, Қазақстан Республикасы Суретшілер Одағының мүшесі (1979).
Сәуле Жұмажанқызы Баяндина
Тіл теориясы, қазақ тілі мен орыс тілінің салыстырмалы типологиясы, тілдерді оқыту әдістері саласында зерттеулер жүргізген. 70-тен аса ғылыми-әдістемелік еңбектері шыққан. «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» мемлекеттік грантының иегері (2008).
Марс Фазылұлы Үркімбаев
1962 – 1968 жылдар аралығында Қазақ химия-технологиялық институттының, Мәскеу Жоғары техникалық училищесінің аспиранты.
Бәшек
thumb| alt=A.| Бәшек. Бәшек  (Hymenolobus) – орамжапырақтар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда шөлді, далалы, таулы аймақтардың сор, сортаңды жерлерінде, өзен бойларында өсетін 1 түрі – жатаған Б-і (Н. procumbens) бар. Биікт. 2 – 27 см. Жапырақтары қанат не қауырсын бөлікті. Тостағанша жапырақтары бірдей, күлтесі ақ түсті. Гүлдері шашақ гүлшоғырына топталған. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – ұзынша бұршаққынша. Тұқымдары қоңыр түсті.
Қағай
Қағай – киімді (тонды) бала-ағайындарды жинап, мал сойып, кішігірім той жасап, асық жілікті қолына ұстатып, ақсақалдар бата беріп, жетім жасөспірімді өз кіндігінен шыққан төл перзенттерімен тең құқылы ұлы-қызы санатына енгізу.
Гидротермалық процестер
Гидротермалық процестер - тау жынысытың жарықтары мен кеуектерінде қойнаулық ыстық ерітінділер есебінен (әсерінен) жаңа минералдардың қалыптасу процестері. Бұл ыстық ерітінділер бұрыннан бар минералдарға химиялық тұрғыдан әсер етуі (метасоматоз процесі), сөйтіп жаңа қалыптасқан минерал болмысының ауқымды бөлшегі, сайып келгенде, түп-негіз тау жынысы есебінен қалыптасуы жиі болатын құбылыс деп шамаланады.
Көпбұрыш
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Геометрия
Юрга (Тобыл тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері
Запырангүл
Бәйшешек, Запырангүл (Crocus) – құртқашаштар тұқымдасына жататын көп жылдық тамыр түйнекті өсімдіктер. Еуразияда, Жерорта теңізінің жағалауларында өсетін 80-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда Іле, Жетісу (Жоңғар), Теріскей Алатауларында, Ұзынқара (Кетпен) жотасында, Қаратауда өседі. Запырангүлдің Алатау бәйшешегі (C. alatavіcus) және Корольков бәйшешегі (C. korolkovіі) деген түрлері бар. Биіктігі 10 – 30 см-дей. Тамыр түйнектері ұзынша немесе шар тәрізді домалақ болады. Шоғырланып біткен таспа жапырақтарының саны 6 – 9, ұзындығы 10 – 12 см. Сары немесе көкшіл түсті дара гүлінің гүл қоршауы қарапайым күлте жапырақшалардан тұрады. Гүл қоршауының ортасынан ұзындығы 10 см-дей түтік шығады да, гүлі сол түтіктің ұшында жетіледі. Аталығы үшеу, аталық жіптері қысқа болады. Аналығы біреу, ол 3 жеміс жапырағынан тұрады. Жемісі – үш ұялы, көп тұқымды қауашақ. Наурыз – мамыр айларында гүлдейді. Гүлдері түнге қарай және бұлтты күндері жабылып қалады. Оларды аралар немесе көбелектер тозаңдандырады. Запырангүлдер негізінен сәндік өсімдіктер. thumb|left|upright|Миной фрескасындағы шафран жинаушылар, Санторини, шамамен б.з.д. 1650 ж. thumb|left|upright|Ирандағы шафран алқаптары
Урмет
Урмет — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Урмет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 660 адамды құрады. Пошта индексі — 452265, ОКАТО коды — 80230872001.
NGC 6131
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 15 маусымда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6131 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57927, NGC 6131A, UGC 10356, MCG 7-34-4, ZWG 224.4, KUG 1620+390A, IRAS16201+3902.
Беғазы (тау)
Беғазы  – Қаратал өзенінің сол жағындағы тау.
Алабуга (Тобыл тармағы)
Алабуга — Ресейдегі өзен. Қорған облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыл өзенінің оң жағалауынан 882 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Эрльбах-Кирхберг
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Тентис (Ертіс тармағы)
Тентис (Тинтис) — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ертіс өзенінің оң жағалауынан 1093 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Шилі (Жангелді ауданы)
Дереккөздер
Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Шарниц
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Қайрат Ғабиденұлы Мұстафин
Оның түсірген алғашқы фотосуреттері 50 жылдарда "Қазақ әдебиеті" газетінде жарияланды. Содан бастап ол республикалық газет-журналдардың тапсырмасымен Қазақстанның түкпір-түкпірін аралап, ел мен жерді суретке түсірді. Байлығын, сұлулығын, еңбек ерлерін бейнеледі. Фотошежіресін жасады.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
NGC 1671
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Поволетто
Елді мекеннің қамқоршысы — Papa Clemente I.
Сарвара Жұматайқызы Нақысбекова
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Элай (Невада)
Элай (Ely) — Невада штатының Уайт Пайн округіне жататын АҚШ қаласы.
Ақылбек Манабаев
Ақылбек Манабаев 1934 жылы 20 желтоқсанда Шығыс Түркістанның Қараүңгір ауылында қарапайым отбасында дүниеге келді. Сонда оқу бітірген соң «Тарбағатай» газетінің редакторының орынбасары болып қызмет еткен. 1962 жылы Үржар ауданына келіп жұмысшы, кітапханашы, «Алға» газетінде журналист болып еңбек етті. 1967 жылдан өмірінің соңына дейін «Семей таңы» газеті редакциясында әдеби қызметкер болды. Семейлік ақындар ортасында Ақылбек Манабаев толғаныс, тебіренісі майда, ырғақты, нәзіктікпен, жұмсақтықпен тіл қатып, сырласар сипатымен ерекшеленеді. Ақынның таланты ана сүтімен дарыған тума талант. Анасы Бәтиманы ауыл арасындағы той-жиынға қос атпен алдыратын. Ақылбек сол анасынан нәр алған еді. Ақынның «Жазира», «Самал сазы», «Мәуелі бәйтерек», балаларға арналған «Алтын мен көпір», «Тау тескен» атты кітаптары өзінің көзі тірісінде жарық көрді. «Анама хат», «Жүрек сөйлейді» кітаптары қайтыс болғаннан кейін жан жарының араласуымен жарық көрді. Ақын-көпшілік өлендерінде нақыштың нәзіктігіне, сүйріктігіне сүйінгіш, солардан сыр түйгіш қаламгер. «Жазира» атты жыр жинағы сияқты «Самал сазы» да өмірге іңкәр құштарлықпен жазылған. Ақылбек Манабаевтың жазған жырларынан табиғат тамашалары кең орын алады. Сонымен қатар өзінің тұстастарына қарағанда қазақ тілінің өзіне тән поэтикалық-этнографиялық сөздік қоры бай. Ақын ежелгі ізгі дәстүрді де орынды ұстанады. Көп жастардың аузына түсе бермейтін тұрмыс-салтта қалыптасқан бұйымдар мен заттық теңеу, баламаларды жиі қолданады. «Самал сазы» атты жинағына кірген екі баллада аңызға құрылған. 1989 жылы шыққан ақынның «Жүрек сөлейді» атты кітабына негізінен ең таңдаулы өлеңдерді мен балладаларды, «Чили балалары» атты поэма енді. Өміршең де өрелі өлең жолдарынан ақын жанының тынысы, дүрсілі аңғарылады.
NGC 6133
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
20 мамыр
Мамырдың 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 140-шы күні (кібісе жылдарда 141-ші). Жылдың аяғына 225 күн қалады.
Кандеяс (Баия)
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Процессор командасы
Процессор командасы (Команда процессора; processor command) — орталық процессордың белгілі бір әрекетін анықтайтын машиналық команда.
21 мамыр
Мамырдың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 141-ші күні (кібісе жылдарда 142-ші). Жылдың аяғына 224 күн қалады.