cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Павлодар облысы ХХ ғасырда
16.11.1941 жылы Харьковтан жүн-мата фабрикасының құрал-жабдықтары жеткізіліп, 1941-42 жылдардағы қыстың аяғында Қызыл армия жауынгерлеріне арналған тон, тұлып, жүн кеудеше, малақай, биялай шығару бойынша жоспарды 100-115%-ға орындады.
1976 жылы картон-рубероид заводының қуатын іске қосу аяқталды, 1978 жылы мұнай заводы алғашқы өнімін берді. Облыс жыл сайын жаңа тұрғын үйдің 400 мың м2 межесіне жетті. Бұл көрсеткішті 7 ЖБИ комбинаты, 5 металлоконструкция заводы, керамзит, минерал-мақта өнімдері заводы қамтамасыз етті. 1984 жылы трактор заводы қуатын арттыра отырып, бес жүз мыңыншы тракторын шығарды.
Облыс кәсіпорындарында озат технология пайдаланылып, кейде жасалып та жатты. Екібастұзда ең жаңа роторлы экскаватор сағатына 500 т. көмір берді, «Сборочные механизмі» ГПБ соңғы шығарылымдағы «Нива», «Колос», «Сибиряк» комбайндарының өндірісі үшін құрастыру желілерін жасады.
Өндіріс бірлестіктерінің меншігіндегі жеке меншік мәдени-ағарту мекемелері (2001 жылдың басында 23) құрыла бастады. Ақылы қызмет түрлері күрт өсті (2002 жылы - 55%). Солай бола тұрса да облыста 655 өнерпаздар бірлестігі (7,7 мыңдай қатысушы) сақталды. Көркем өнерпаздар ұжымдары барынша танымал. 2001 жылдың басына қарай 526 ұжымның 31-і «халықтық» немесе «үлгілі» атағын алды. Олар: «Лейся песня», «Рябинушка» ансамбльдері (Шарбақты), «Беу, жігіттер» (Баянауыл), «Русские узоры» фольклорлық ансамблі (Ақсу), «Сюрприз» хореографиялық ансамблі (Екібастұз) және басқалары.
2002 жылы облыста 17 мұражай болып, оның көпшілігі соңғы он жылда ашылды. Бұлар – облыстық Бұқар жырау атындағы әдебиет пен өнер мұражайы (1991), С.Торайғыров (1993), М.Ж. Көпеев (1994) мұражайлары, Майра Шамсутдинова атындағы ән шығармасы үйі (2000), Шафер үйі (2001), Ақсу, Шарбақтыдағы (2000), Успенкадағы (2001) аудандық тарихи-өлкетану мұражайлар жұмыс істейді. Жыл сайын мұражайларға 250 мыңдай адам келеді.
Апиака
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Александровка (Әлшеев ауданы)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Дэрби (Коннектикут)
Дэрби (Derby) — Коннектикут штатының Нью-Хейвен округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Жылжымалы желі
Жылжымалы желі (Сеть мобильная) — сөзбе-сөз айтса — қозғала білетін желі. Әдетте, ол ашық ортада жеткізу техникасын қолдана отырып бір-бірімен немесе орталық (қозғалмайтын) компьютермен әрекеттесе алатын жылжымалы станциялардан тұрады.
Лольм
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 137 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,8 адам/км².
Апта-Айырық
«Қазақстан-Қызылорда» телеарнасында 1997 жылы аймақтық арналар ішінде алғаш болып тележурналист Айткүл Шалғынбаева ақпаратты-сараптау бағдарламасын ашып, оны үзбей 17 жыл бойы, 2014 жылы дейін өзі тікелей эфирде жүргізді. Әр жылдарда «Аптадағы Ақмешіт», «Ой таразы», «Апта-айырық», соңғы жылдары «Сө Анық» болып аталған сараптау бағдарламасында қазақ елінің қалыптасу кезеңдерінен бастап, бүгінгі күнге дейінгі өсу, өркендеу баспалдақтары сараланып, еліміз бен аймақтың әрбір даму қадамдарындағы жетістіктер мен түйткілді мәселелері сарапқа салынады.
NGC 97
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ынталы (Келес ауданы)
Ынталы — Түркістан облысы Келес ауданы, Ошақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Николаевка (Бугров ауылдық округі)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 67 км-дей жерде.
Әлеуметтік философия
Адамның дүниеге қарым-қатынасының мәнін ашу негізгі міндеті болып табылатын философия қоғамды жан-жақты зерттеп, оның түпкі заңдылықтарына ерекше көңіл аударып отырған.
Жарықты аяқпен ауыстырып қосқыш
Дереккөздер
Санат:Физика
Фреатофиттер
Сілтемелер
Санат: Биология Санат: Өсімдіктер
Кезену
Кезену. Қазіргі түсінігіміздегі бұл тұлғалы етістік мағынасы қолындағы қаруын біреуге не бір нәрсеге қарай оңтайлау, оқтау; көздеу. «Салт атты адамдар сойылдарын оңтайлап, найзаларын кезеп құйғытып келеді» (3. Ақышев, Ақбал.). Сөздің қазақ тіліндегі қазіргі мағынасы аз да -болса өзгеріске түскендігін басқа түркі тілдерінің деректері арқылы айқындау қиын емес. Дәлірек айтсақ, біздегі мағына белгілі бір ойға алған мақсатты орындау үстінде қолданылатын іс-әрекет негізінде пайда болған. Қазақтарға тіл жағынан бір табан жақын хакас, қырғыз тілдерінде мынаны көреміз. Хакас тілінде кизен — қорқыту, қауып төндіру (Хак.-рус. сл., 1953, 73); қырғызша кезен — қауып төндіру, сескендіру (К. Юд. КРС, 1965, 366). Бұл тілдердегі «кизен», «кезен» сөздерінен іс-әрекеттің тура мақсаты көрініп тұр да, ал біздегі осы тұлғалас етістіктен сол мақсатты орындау жолында қолданылатын айла, әдіс байқалады.
Видуал
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Байша провинциясының құрамына кірген.
Теректі жотасы (Алтай Республикасы)
Географиялық жағдайы
Жота Алтай тауларының орталықтан шалғай жерде орналасқан. Солтүстік Шу жотасымен бірге ол түкпірдің солтүстік таулы аймағына жатады. Негізінен ендікке, шығысында оңтүстікке қарай ауытқумен бағытталған. Оңтүстік етегі Оймын, Қатантау және Абай далаларына жатады. Солтүстік тау бөктері Ұрысол мен Кеңгір далаларына жатады.
Күл-оба
Орналасуы
Күл-оба - б.з.б. 4 ғасырында жерленген скиф көсемінің моласы. Күл-оба Керч (Қырым) қаласының батыс жағында 3 км жерде. Оны 1830 жылы орыс археологы И. А. Степов зерттеген. Обаға скиф көсемі әйелімен, құлдарымен бірге жерленген. Скиф көсемін ағаштан жасалған табытқа жатқызған, үстіндегі киімдері алтын пластинкалармен әшекейленіп тігілген, мойнына алтын алқа кигізілген, алқаның ұштарына атты скифтің бейнесі, қолына алтын білезік салынған. Қару-жарақтар өліктің қасына арнаулы қорапқа қойылған. Ал піл сүйегінен нақыштап, өрнектеп жасалған басқа табытқа көсем әйелінің немесе құрбандыққа шалынған кепіл әйелдің сүйегі қойылған. Әйелдің бас киімі түгелдей алтын әшекей заттармен тігілген. Бас киімдегі ең бір тамаша зат-алтын жасалған Афины құдайының бас суреті салынған алқа. Әйел мойнына қымбат бағалы моншақ және алтын алқа тағылған. Лақаттың ( ақымның )оң іргесіне көсем, онан кейін өлтірілген құлы немесе жалшысы ( ер адам) жерленген. Күл-обадан қойдың еті салынған қола қазан, шарап ішетін ыдыстар т.б. көптеген заттар табылған. Табылған заттардың ішіндегі бағалысы алтын зере, оныңм сыртындағы суреттері скифтер өмірін бейнелейді. Күл-оба б.з.б. 4-3 ғасырларына жататын Днепрдің төменгі ағысындағы скиф патшаларының обаларына өте ұқсас.
IC 803
Сыртқы сілтемелер
IC 803 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Пролонгация
Пролонгация - [лат. prolamgatio, prolangare - созу, ұзарту] - қандай да бір келісімшарт, уағданың мерзімін ұзарту.
Дәстүр жалғастығы және заман талабы
Қазақтың дүниетанымы
Қазақтың мәдениет туралы дәстүрлік түсініктерінде көне негіздермен қоса мұсылмандық қағидалар қатарлана келеді. Дәстүрлі дүниетанымда қиял-ғажайып кейіпкерлерді, алғашқы тотемдік бейнелерді ислам өркениетіне жалпы тән Ғайып Ерен Қырық Шілтен, Жеті кәміл пірлер, Арыстанбаб, Қыдыр, мұсылмандырылған Түкті Баба Шашты Азиз тәрізді қуатты әулиелер ауыстырған. Бұл мәселені А. Байтұрсынов өзінің «Қобыланды жырындағы әйел бейнесі» атты мақаласыңда жақсы көрсеткен. Қалмақтармен күрескен қазақтардың салт-дәстүрлері әлі де ескі сенім-нанымдардан исламға өту дәуірін бейнелейді. Мысалы, Қобыландының әйелі Құртқа бойына мұсылмандық әдет-ғұрып жүйесін жинақтаса, оның шешесі Көктен кемпір мифологиялық жан. Исламдық өркениеттің қазақ еліне тигізген әсерінің күшеюі нәтижесінде уақыттың хиджралық өлшемі де (Мұхаммедтің Меккеден Мәдинеге қоныс аударуынан, 622 ж.) қазақтың дәстүрлік мәдениетінде кең қолданыла бастады. Бұл есептеу жүйесі, әсіресе, еуразиялық Далада қалыптасқан жазба шежірелерде жиі қолданылған. Жалпы алғанда, шежірешілдік қазақтың және оның ата-тектерінің мәдениетінің маңызды көрінісі. Эпостық уақыт дәстүрлік уақыттың, маңызды болса да, бір бөлігі ғана. Шежірелер көшпелілердің бәрі сауатсыз еді деген штамптың жалғандығын дәлелдейді. Шежірелер бір жағынан алғанда Ислам Ренессансымен тұтасып жатса, келесі қырымен ол далалық ауызша тарихнаманың (ДАТ) арнасымен қатысты. Оның ықпалымен Кіндік Азияда тарихи-шежірелік мектеп қалыптасты. Концептуалды уақыт болашақ туралы әртүрлі болжамдар жасауды өзіндік мақсат деп есептейді. Уақыттың сәттік тар шеңберінен шығып, болашаққа қарай ой жүгіртіп, оны сараптау қазақтың дәстүрлі төл мәдениетінде де кең орын алған талпыныс. Бұл туралы С. Қасқабасов былай деп жазады: «''...халық жақсы өмірді армандап, «алтын дәурен», «қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған заман», не болмаса елді қиыншылықтан құтқаратын бір қайраткер туралы утопиялы әңгіме, аңыз шығарады. Ол әңгіме, аңыздардың басты кейіпкерлері — өмірде болған. Бара-бара мұндай аңыздар әпсана-хикаятқа айналады. Осыдан барып мессиандық рөл атқаратын адам, елге ырыс-дәулет беретін қоныс жайында әпсана-хикаят қалыптасады. Мұндай әпсана-хикаяттың тарихи аңыздан айырмашылығы оның тек көркемдік дәрежесінде емес. Оның басты ерекшелігі сол — тарихи аңызда өткен тарихтан гөрі қиялдан, арманнан туған оқиғалар мен кейіпкерлер дәріптеледі, мұнда заман, адам, жер-су, мекен халықтың қалауы бойынша суреттеледі, олар осындай болса екен деген тұрғыда көрсетіледі''». (Қазақтың халық прозасы. — Алматы, 1984. — 175-бет).
Айыру қабілеті (экранның, принтердің)
Айыру қабілеті (экранның, принтердің) (Разрешающая способность (экрана, принтера); resolutin) — 1) экрандағы бейненің көрсетілу сапасын санмен сипаттау тәсілі; ол M*N өрнегімен беріледі, мүндағы: М — экранның көлденең жолындағы нүктелер (пиксельдер) саны, N — экранның тік жолындағы нүктелер (пиксельдер) саны; 2) нүктелі-матрицалық және лазерлік принтерлердің қағазға басу жолының ұзындық бірлігіне түсетін нүктелер саны.
Чивителла-ин-Валь-ди-Кьяна
Чивителла-ин-Валь-ди-Кьяна (Civitella in Val di Chiana) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Ареццо провинциясында орналасқан.
Барисфера
Барисфера — жердің қатты ядросы. Ол литосферадан немесе жер қабығынан ерекше тыгыз болып келеді, құрамы жагынан мынадай өте ауыр металдардан тұрады: темір, никель, уран және тағы басқалар. Барисфера 1200 м тереңдіктен басталады. Мұнда температура шамамен алғанда — 2000—4000° немесе — 5000°қа баруы ықтимал.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Киіктау
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Мұстафа Кемал Ататүрік
1981 жылы, Ататүріктің туғанына 100 жыл өтуіне орай БҰҰ мен ЮНЕСКО Ататүрікті құрметпен еске алды, әлемде "Ататүрік жылы" жарияланды, Ататүріктің жүз жылдығы туралы резолюция қабылданды, Ататүрікті "отаршылдыққа және империализмге қарсы күрестің көсемі" деп сипаттап, "әлемдегі адамзаттың өзара түсінісуі мен ұлттардың баянды ынтымағын нәсихаттаушы және адамзаттық үйлесім мен берекеге бүкіл өмірін арнаушы" деп таныды. Ататүрік құрметіне Түркияда және әлем елдерінде көптеген ескерткіштер ашылған. Грекияның бұрынғы премьер-министрі Элефтериос Венизелос Ататүріктің есімін 1934 жылғы Нобель сыйлығына ұсынған болатын.
1916–1917 жылғы Кавказ жорығы
Галлиполи шайқасынан кейін Мұстафа Кемал алдымен Едірнеде 1916 жылғы қаңтардың 14-ні дейін қызмет атқарды. Содан соң ол Кавказ жорығына жіберілді. Сәуірдің 1-інде ол бригада генералы әскери лауазымына ие болды. Тарихшылардың көбі оның әскери лауазымының өсуіне Әнуар паша әдейі кедергі келтіріп отырды деп ойлайды.
Авен-ан-Валь
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 275 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,66 адам/км².
Дәл келу схемасы
ДӘЛ КЕЛУ СХЕМАСЫ (Схема совпадения; the circuit of concurrence) — логикалық операцияны жүзеге асыратын логикалық элемент. Дәл келу схемасы барлық кіріске бір мезгілде сигнал берген жағдайда шығысқа сигнал беріледі. Егер кірістерінің ең болмағанда бірі жұмыс бабында болмаса, онда шығыстық сигнал берілмейді.
Николаевка (Налобин ауылдық округі)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 48 км-дей жерде.
Бозымов Казыбай Қараұлы
Қызметтері
09.1976 – 01.1976 ж.ж. – Жеке мал шаруашылығы кафедрасының ассистенті;
01.1979 – 12.1981 ж.ж. – Бүкілодақтық етті мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының аспиранты;
институтының (БҚАШИ) жеке мал шаруашылығы кафедрасының доцентінің міндетін атқарушы;
Марапаттамалары
Қ.Қ. Бозымов – беделді ғалым, қоғам қайраткері, білікті кәсіби-жетекші, студенттер қауымы мен әріптестері арасында, облыс пен Республика көлемінде абыройға және құрметке ие. Ол «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының Батыс Қазақстан облыстық филиалының саяси кеңесінің мүшесі. 2005 жылы ҚР Президенттігіне Н.Ә.Назарбаевтың кандидатурасын қолдау жөніндегі қалалық штаб төрағасы және сенімді өкілі болды.
Көкорай орамы (Астана)
Көкорай деп жайқалған көк шөпті, шалғынды, жазиралы жерді айтады.
Бөдене Байтілеуұлы
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Желпіқұйрықты құстар
Дереккөздер
Санат:Құстар
Железна (Монтана облысы)
Железна (Железна) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Чипровци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 332 адамды құрайды.
Қаз-қатар (би)
Дереккөздер
Санат:Би түрлері
Киікши
КИІКШИ– Алақайдың ақтақыры қонысының батысындағы артезиандық құдық. Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Байқоңыр қонысынан оңтүстікке қарай 34 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 90 м биіктікте жатыр. Құдықтың бойында сексеуіл шоғырлары өскен. Мал суаруға пайдаланылады.
Жетітөбе
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Арчибальд Дуглас, 6-шы Ангус графы
Ангустың регенттігі
Шотландтық ақсүйектер арасындағы ағылшынфильдіктің өсуі 1525 жылы Ангусқа төңкеріс жасауға мүмкіндік берді. Король Эдинбург қаласында Арчибальд Дугластың бақылауында болды, барлық жоғары лауазымдар Ангустың туыстарына және жақын адамдарына берілді. Бұл, әрине, шотланд ақсүйектерін наразылығын тудырды. Алайда, Ангусқа қарсы көтерілістің барлық әрекеттері жаншылдалып басылды. Тек 1528 жылы мамыр айында патша Эдинбургтан қаша алды және шотланд ақсүйектерінің жасақтарын жинай алды. Король әскері астанаға кіріп, Ангусты ата қонысы Танталлон сарайында қоршауға алды. 1528 жылдың 5 желтоқсанында Дуглас капитуляциялауға мәжбүр болды, бірақ оған Англияға кетуге рұқсат етілді.
Тағы айтып кететін жайт ол, 1525-1528 жылдардағы Ангус билік еткен кезі олигархияны озбырлықпен басып алумен ғана емес: осы кезеңде талантты ұсақ дворяндар мен шағын шотландықтардың қоғамдық қызметіне белсенді қатыстыру уақыты болды, олардың көпшілігі өз лауазымдарын граф құлағаннан кейінде сақтап қалды. Тағы Ангус Англиямен шекаралас аймақтардағы анархияға ерекше бейімділігі бар барондар арасында тәртіпті қалпына келтіруге тырысқан.
Муссомели
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 354 адамды құрайды. Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 161 км² шамасында. Пошта индексі — 93014.
Жоғарғы Пузла
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бердыш (Унья тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жағалық дамба
Жағалық дамба (көтерме) — өзен арнасындағы жайылманың қалыңдай-қалыңдай келіп, белеске айналуы. Мұндай дамба ірі өзендердің (Италиядағы По, Америкадағы Миссисипи Кавказдагы Кура, Аракс, Терек тағы басқалар) төменгі ағысында көп кездеседі. Осы өзендердегі белестердің биіктігі басқа жайылмапың бетінен (деңгейінен) өлшегенде 5—6 м дейін жетеді, Бұл өзен суының көтеріліп, жайылманы басу арқылы пайда болатын шөгінді.
Жаяу Мұса Байжанұлы
Өмірбаяны
Ақыры Жаяу Мұсаға «Патша саясатына наразы адам» деген айып тағылып, Тобылға жер аударылады. Тобыл түрмесінде ол генерал-губернаторға хат жазып, әскер қатарына сұранады. Мұсаның өтініші қабылданады. Осылайша, оның әскер қатарындағы әр қиырды шарлаған күрделі өмірі басталады. Тобыл, Орынбор, Қазан, Новгород, Мәскеу, Владимир, Петербор қалаларында, Польша, Литва жерінде болады.
Кейін Қоқан хандығының саясатына қарсы жұмсалған полковник М.Черняевтің әскерінің құрамында Алатау, Әулие-ата, Шымкент жорығына қатысады. Осы жорықта Ресей әскерінің зорлықшыл әрекеттерін көзімен көрген Жаяу Мұса қатты налиды, ән-жырына қосады.
IC 5238
IC 5238 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Гамондар
Бұл атауды эмбриологияға М. Гартман (1940 ж.) енгізген. Гамондар жыныс жасушалары цитоплазмасының беткей бөлігінің құрамында кездеседі. Жұмыртқа жасушалары (овоциттер) екі түрлі гамондар бөледі. Оларды I және II гиногамондар деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Новоалександровка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Эль-Ниньо
Былайынша сөздермен айтқанда, Эль-Ниньо - Оңтүстік асцилляцияның мұхиттың жылынған беттік сулары шығыс жаққа қарай ауысу фазасы. Дәл осы кезде Тынық мұхитының шығыс бөлімінде, Перу жағалауында пассаттар азайып немесе толайым тоқталып, апвеллинг басылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат: Климатология Санат:Тынық мұхит ағыстары
Манор Соломон
Манор Соломон (מנור סולומון, 24 шілде 1999, Кфар Сава, Израиль) — Израиль футболшы, «Фулхэм » Англия Премьер-лигасы мен Израиль Ұлттық футбол құрамасы жартылай қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Израиль футболшылары Санат:Израиль Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Маккаби Петах-Тиква ФК ойыншылары Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Гондурас Ұлттық футбол құрамасы
Сілтемелер
Санат:Гондурас Ұлттық футбол құрамасы
Ислам дүниесі мәдениетінің дамуы
Араб елдерінің мәдениеті
Арабтар жер-жаһанды аралап, Қытай, Үндістан, Орта Азия және Қазақстан елдерінде болып, көптеген кітаптар жазып қалдырған. Батыс Еуропа елдерінде болғанда жүрген жерлерінің карталарын жасаған. Араб әдебиетінің ең үздік туындысы - бізге келіп жеткен «Мың бір түн» хикаяты. Араб поэзиясы, араб ақындарының өлеңдері күні бүгінге дейін дүние жүзі халықтарына әйгілі.
'''Араб сәулет өнерінің үздік туындылары адамзатты күні бүгінге дейін таңғалдыруда. Араб сәулетшілері тамаша сарайлар, мазарлар мен қамалдар, мешіттер салды. Мысалы, Иерусалимдегі VIII ғасырдың аяғында салынған атақты Омар мешіті сәулет өнерінің озық туындыларының бірі болып саналады.'''
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
Жұртшылық өсімі
Жұртшылық өсімі табиғи өсуімен және көші-қонмен анықталады. 2002 жылы облыс жұртшылығының табиғи өсуі 389 адамды құрады, бұл 1991 жыл көрсеткішінен 25 есе кем.
Бала туудың азаюы табиғи өсудің төмендеуіне басты себеп болып тұр. 1991 жылдан 2000 жылға дейінгі кезеңде бала туу облыста 2 есе дерлік – 17 мыңнан 8,7 мыңға дейін немесе 1000 адамға шаққанда 17,7-ден 11,1-ге дейін кеміді. Бүкіл өмір ішіндегі орта санды сипаттайтын бала туудың қосынды коэффициенті де қысқару тенденциясын көрсетеді.
2000 жылы бала туу деңгейі 1999 жылмен салыстырғанда 1,8%-ға ұлғайып, 1000 адамға шаққанда орташа 11,1 құрайды. Соңғы 10 жылда ауылдық жерде бала туу деңгейі төмендеп, қалалық қоныстардағы осындай көрсеткішпен теңесті (2000 жылы 1000 мың адамға шаққанда 11,1 бала).
Ұлттық құрам.
Тұрғылық халқы – қазақтар. Қазақтардың үлестік салмағы 1939 ж. – 40,3%, 1959 ж. – 25,6%, 1979 ж. – 26,7% болды. Жалпы тұрғындар ішінде орыстардың үлесі – 1939 ж. – 34,4%, 1979 ж. – 45,9%, украиндардікі 1939 ж. - 18%, 1979 ж. – 10,3%, немістердікі 1939 ж. – 2,6%, 1979 ж. - 10%.
Облыс аумағында қоныстану әр қилы. Ол табиғат жағдайының айырмашылығын, мекені мен сол жердің шаруашылықтың қай саласына қолайлылығына байланысты. Орташа тығыздық 1 км²-ге 6,2 адамнан. Ертіс аңғары мен Павлодар қаласының төңірегінде 1 км²-ге 10-нан 17 адамға дейін болса, облыстың оңтүстік батысында 0,6-08 адамға дейін төмендейді.
1980 жылға дейін облыста ауылдықтар көп болды. Павлодар облысы бойынша қалалықтардың үлестік салмағы 2000 жылы 63,7%-ды құрады. Селолық қоныстардың аумағы үлкен емес. Революцияға дейінгі кезеңде ең ерте отырықшы қоныстар Ертіс өзенінің бойында орналасқан казак станицалары мен поселкелер болды. Олар адамдарының көптігімен және сырт бейнесінің көріктілігімен (ағаш және кірпіш үйлер) айырықшаланатын.
Ағынсыз көлдер
Дереккөздер
Санат:Көлдер
Праймирлеу әсері
Праймирлеу әсері — иммунитет туғыза алмайтын антиген мөлшерінің әсерін ұлғайту. Ол үшін алдымен организмге алдын ала иммундық жауап туғызбайтын пептид антигенін егеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Замфир (Монтана облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
IC 806
IC 806 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Гүлнара Рапыққызы Темірбаева
Қарағанды политехникалық институтын бігірген (1980).
Арчидоссо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Пичинейка (Нерлейка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мырзаш Алдияров
Мырзаш батыр туралы жырлар
Осылардың ішінде Н.Қыдырмоллаұлының «Мырзаш батыр» туындысы — жырдың ең көлемді нұсқасы. Мырзаштың өз өміріндегі үш үлкен ерлігі жырдың үш бөліміне арқау олған.
Төрт тулы Қаракерей, Садыр, Матай.
«Проводником на первое время взят был нами киргиз (қазақ - Г.Р.) Зайсанского пристава Мирзаш Аллиаров, тот самый, который осеныо 1877 года водил нас из Кульджи в Гучен. Мирзаш отлично знал прилежащую к нашей границе западную часть Чжунгарии, где много лет занимался барантою, т. е. воровством лошадей. Как известно, подобный промысел нисколько не презирается у киргизов, наоборот, искусный барантач считается удальцом, заслуживающим удивления и похвалы. Мирзаш своими подвигами снискал себе даже почетное прозвище батыр, т. е. богатырь. Этот богатырь сам сознавался нам, что в продолжение своей жизни (ему тогда было 53 года) украл более тысячи лошадей; неоднократно бывал в самом трудном положении, но обыкновенно выпутывался из беды. Впрочем, болыпой шрам на лбу, нанесенный топором хозяина украденной лошади, ясно свидетельствовал, что не всегда благополучно проходили нашему герою его воровские похождения. Как проводник, Мирзаш был очень полезен; только необходимо было его держать, как говорится, в ежовых рукавицах».
Кім айтыпты бейпіл сөз жылқы қуғыш, —
— Мырзаштың өз өмірінде үш ірі соғысқа қатысып, елін жаудан қорғауы;
Мырзаш батыр Серікбай Байхоновтың Алтай Асу этно-романында
"Алтай асу " - деп аталатын деректі - көркем этнографиялық романға аты әйгілі жиhанкез ғалым Николай Михайлович Пржевальскийдін 1879-1880 жылдары Төр Алтайдағы Зайсан каласынан басталған Үшінші Тибет сапары кезіндегі жолбасшысы Алдиярулы Мырзаш батыр екеуі бастан өткерген кызғылыкты оқиғалар аркау болған.
Хойграбен
Хойграбен (Heugraben) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Крошт
Крошт (Crochte) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59162, пошта индексі — 59380.
Араб елдері телерадио мамандарын даярлау жөніндегі орталық
Радио мен теледидар саласында ынтымақтастық мақсатымен, ақпарат және бағдарламалар алмасу үшін Араб радиохабары одағы 1969 жылы бері жұмыс істеп келеді. Оның құрамына 21 ел кіреді. Одақтың 5 тұрақты органы бар: бағдарлама комитеті, техникалық комитет, "Арабвижн" (арабаралық тележүйе), спорттық және космостық байланыс топтары. Одақтың секретариаты Каирде, техникалық орталығы Хартумде, оқу орталығы Дамаскіде, аудиторияны зерттеу Бағдатта орналасқан.
Ист Хаддам (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 8 808 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 146.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-22280.
Нудянгыни-Се
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ла Грэйндж (Миссури)
Ла Грэйндж (La Grange) — Миссури штатының Льюис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.3 км². FIPS коды — 29-39764.
Клевкино
Клевкино — Ертіс алабындағы тұзды тұйық көл. Үлкен Әжболат көлінің оңтүстігінде орналасқан.
Гидрографикасы
Санат:Успен ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Павлодар облысының экономикасы
Қазіргі ғылыми мәліметтер Ертіс өңірінің ерте антропогенез аймақтарына жататынын, адамдардың өмір сүруіне, экономикалық тұрмысына қолайлы болғанын дәлелдейді. Тас ғасырында Ертіс өңірін мекендеген тайпалар еңбек құралдарын жасап, ұсақ аңдарды аулаумен айналысқан. Жалпы тарихи үрдістен айырмашылығы егін және мал шаруашылықтары бүкіл Қазақстандағыдай Ертістің Павлодар өңірінде де кейінірек ХVІІІ ғасырдың басында пайда болған.
Арнувиль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13321 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4690,49 адам/км².
Текетау
Текетау – Қостанай облысы Жангелді ауданы жеріндегі ұсақ шоқылы тау.
Юрий Аравин
"Қазақстан" ұлттық телеарнасынан "Музей звуков" телехабарын жүргізген. Хабар көрермендерді Қазақ музыкасының алуан қыры мен құпия сырларынан хабардар етті. Аравин педагогикалық қызметпен қатар ғылыми-зерттеу және музыкалық-ағартушылық жұмыспен айналысып, Қазақ, ұйғыр музыкасы жайында бірқатар мақалалар жазды. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1995).
Эллерн (Хунсрюк)
Эллерн (Хунсрюк) (Ellern (Hunsrück)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Алдын ала қамау
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Клеткасыз өсімдіктер
right|thumbКЛЕТКАСЫЗ ӨСІМДІКТЕР– көп ядролы үлкен бір клеткадан тұратын төменгі сатыдағы өсімдіктер. Клеткасыз өсімдіктердің пішіні кейде бунақты келеді және әрбір бөлігі сабақ, жапырақ тәрізді болады да, әр түрлі қызмет атқарады. Мысалы, каулерпияның (балдыр) жерге төселіп жататын тамырсабаққа ұқсас бөлімі және бұдан өсімдікті жерге бекітіп тұратын түссіз тамыр тәріздес тармақтар тарайды. Клетка ішінде өсімдікке беріктік беретін тіректері болады.
IC 807
IC 807 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Бейонсе
Дереккөздер
Санат:АҚШ модельдері Санат:АҚШ бишілері Санат:АҚШ продюсерлері Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері Санат:Меццо-сопрано Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері Санат:Columbia Records орындаушылары Санат:Америкалық поп әншілер Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Еңбек (Келес ауданы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 214 адам (97 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 360 адамды (185 ер адам және 175 әйел адам) құрады.
Сабина Лисицки
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежеде Үлкен шлем турнирлердің финалы (1)
Жеңілістер (1)
Жұптық сында өнер көрсету
Жұптық сында WTA турнирінің финалы (4)
Үлкен Боровка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фаррух Кәрімұлы Зәкіров
Әнші туралы фактілер
1971 жылдан “Ялла” ансамблінің әншісі, 1976 жылдан көркемдік жетекшісі. “Ялла” ансамблінің дүние жүзіне танылуы Зәкіровтің шығарм-мен тығыз байланысты. “Түнгі жұлдыз”, “Сен болмасаң жанымда”, “Бәйшешек”, “Көңілді шайхана”, “Ләйлі – Мәжнүн”, “Лола”, “Үшқұдық”, “Шахрисабз”, “Өзбекстан Отаным”, т.б. әндердің авторы, әрі орындаушысы.
Өзбекстан Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1989), бірнеше медальдермен марапатталған.
Ағасы Батыр Закиров та әйгілі әнші.
Макропроцессор
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Желек
Желек.
Лэйк Аннэтт (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Касс округы (Миссури)
Боа-Эсперанса (Эспириту-Санту)
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Баязит (Ташлин ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Гаворрано
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Нылкид-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Аргентина — Англия футбол матчы (ӘЧ-1986)
Шолу
Матчтан соң осы гол туралы сұраққа Марадона "қолмен соққаным рас, бірақ ол менің қолым емес, Құдайдың қолы ғой" деп жауап берді.
Матчтан кейін
Ойын біткен соң Марадона мен Стив Ходж футболка алмасты. Аргентина тарапы бұл жеңісті Фолькленд аралдары мен 1966 жылғы жеңіліс үшін қайтарылған есе ретінде қабылдады.
Қызылша қандаласы
Қызылша қандаласы— зиянды насекомдардьң бірі. Ол дала және ормандыдалалы аймақта таралған. Қант қызылшасынан басқа беде, зығыр, соя, бұршақ, жасымық, кұнбағыс, қыша, үпілмәлік, күнжіт қызылша қандаласы өсімдіктерге де түседі. Қызылша қандаласының өзі және оның личинкасы жас қызылша өсімдіктерінің шыры-нын сорады, сондықтан қызылшаның өнімі азаяды; күрес шаралары: келесі жылы қызылша егілетін және оның төңірегіндегі жерді дақыл сабақ-тарынан және басқа шөп қалдықтары-нан тазарту, дер кезінде культиваторлау. Қызылша қандаласы тараған жерге 5—5% ДДТ дусты не 12% гексохлоран шашу.
IC 5241
Сыртқы сілтемелер
IC 5241 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Кобальтин
Кобальтпентландит
Mинерал, құрамында 49%-ға дейін кобальты бар пентландиттің түрі.
Эллерштадт
Эллерштадт (Ellerstadt) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Дюркхайм ауданының құрамына енеді.
ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)
ЦСКА Мәскеу (ЦСКА Москва) — Ресей Премьер Лигасында ойнайтын Ресей футбол клубы. Мәскеу қаласының "Лужники" стадионы клубтың базасы болып саналады.
Тарихы
"ЦСКА" футбол клубының тарихы шаңғы спортының әуесқойларының қоғамында футбол секциясын ұйымдастырылғанда 1911 жылда басталды. Бiрiншi бапкер Павел Халиколов болды. 1935 жылдың күзінде "ЦСКА" Мәскеу чемпионатын ұтты.
Ұлттық
КСРО бірінші лигасы
Халықаралық
УЕФА Суперкубогы
Сiлтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Велд
thumb|300px|Велд Велд — Оңтүстік Африкадағы климаты құрғақ келетін, үстірт үшін қолданылатын жалпылама атау.
Ла-Куртин
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Сихотэ-Алинь
thumb|230px|right Сихотэ-Алинь — Ресейдің оңтүстік-шығысындағы таулы аймақ.
Жапон түбегі, Татар бұғазы және Амур, Уссури өзен алабының суайрық жотасы. Ұзындығы 1200 км-дей, ені 200 — 250 км. Орташа биіктігі 800 — 1000 м, ең биік жері 2077 м (Тордоки-Янги тауы). Сихотэ-Алинь өзендердің терең аңғарларымен бөлінген жоталар мен үстірттерден тұрады. Тынық мұхиттық белдеудің мезозой қатпарлық облысының эпиплатформалық таулары. Тектоникалық ойыстарда тас көмір және қоңыр көмір қабаттары орналасқан. Интрузияға байланысты алтын, қалайы, полиметалл кентастары таралған. Климаты қоңыржай муссондық. Қаңтар айының жылдық орташа температурасы батыс бөлігінде –22 — 26С, шығысында –10 — 12С. Шілде айының орташа температурасы батыс беткейінде 21С, шығысында 19С. Жылдық жауын-шашын мөлш. орталығында 1000 мм, батысында 600 — 800 мм, Сихотэ-Алиньнен Уссури, Иман, Бикин, Хор, Самарга, т.б. өзендер басталады. Өзендерінің суы мол.
Новоникольское (Новоникольский ауылдық округі)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде, Есіл өзенінің сол жағасындағы шоқ қайыңды далалық өңірде орналасқан.
NGC 4432
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Үшлік қаған
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Марсале
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
VCC 1910
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42638, IC 3672, UGC 7863, MCG +2-32-184, CGCG 70-225.
IC 5242
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69487, UGC 12148, MCG 4-53-10, ZWG 474.20, Z 2238.8+2308, IRAS22388+2308, KCPG 571A, KUG 2238+231.
Визинга (Төменгі Пузла тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лэйк Лафайэтт (Миссури)
Лэйк Лафайэтт (Lake Lafayette) — Миссури штатының Лафайетт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.0 км². FIPS коды — 29-39952.
Сицзян
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Қытай өзендері
Аралық хабар тарату стансасы
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Эльвайлер
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 303 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 024. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Роберт Шпрайер.
Мэттью Чендлер Фокс
Дереккөздер
Санат:АҚШ актерлері
Көктөбе қысқа көшесі (Астана)
Көктөбе қысқа көшесі Бұрынғы атауы №4 қысқа көше. «Көктал» тұрғын алабы. Көктөбе қысқа көшесі Жаңақоныс көшесінен басталады. Ұзындығы - 433,1 м.
Көктөбе - төбе аты. Көк сөзі «заңғар биік» немесе «аспан» мағынасына сай келеді. Кейде Көктөбе деп төбенің түсіне де қарап айта берген. «Көк майсалы төбе» деген мағынаны білдіреді. Осы аттас елімізде бірнеше елді мекендер бар.
UTC+5:30
Сілтемелер
Санат:Уақыт белдеулері
Мырхалықов Жұмахан Үшкемпірұлы
Ол көптеген жылдардан бері тоқыма материалдары саласындағы қолданбалы зерттеулерді басқарып, өндіріске жаңа инновациялық технологияларды ендіруге мүмкіншілік  беретін  білім және ғылым саласында халықаралық ғылыми жобаларды  жүзеге асыруда. Ж.Ү. Мырхалықовтың ғылыми жетекшілігімен 3 PhD докторлық, 5 кандидаттық және 20 магистрлік диссертациялар қорғалды. Қазіргі уақытта оның жетекшілігімен үш магистрант ғылыми жұмыстарын орындауда. Ол 10 оқулықтар мен монографиялардың, 200 астам ғылыми-әдістемелік еңбектердің, соның ішінде өнертабыстық  18 авторлық куәліктердің авторы. 2012 жылы оның басшылығымен «Оңтүстік Қазақстан облысының даму экономикалық талдауы және басымдылықтары» монографиясы шығарылған. «Нұр Отан» партиясының мүшесі.
Брежетуба
Брежетуба (Brejetuba) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Орталық Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Афонсу-Клаудиу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Қырат
Дереккөздер
Санат:Географиялық терминдер
Ганглиондық глиоциттер
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Куки (халық)
Куки — Үндістанның солтүстік-шығыс штаттарында, Мьянманың солтүстік-батыс аймақтарында және Бангладештің таулы аймақтарында тұратын туысқан халықтар тобы. Жалпы саны 2,7 миллионнан астам адам.
Еренгем (Нор)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Қақырағыш жемістер
Қақырағыш жемістер — құрғақ жемістердің бір түрі. Жеміс серігі ағаштанып, қауызданып, кейде кебектеніп кететін, ішінде көптеген тұқымы бар жемістер.
Парадела (Пенакова)
Парадела (Пенакова) (Paradela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пенакова муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 265 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,9 адам/км².
Мұхаммед Дулати көшесі (Астана)
Мұхаммед Дулати көшесі (Астана) - Мұхаммед Дулати көшесі М.Ғабдуллин көшесінен басталып, Ә.Сембинов көшесінде аяқталады. М.Мәметова, Ш.Иманбаева, Р.Қошқарбаев, Ш.Уәлиханов, Тараз, Асанқайғы көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1063,5 м. Мұхаммед Хайдар Дулати (1499-1561) - белгілі тарихшы, әдебиетші. «Тарих-и-рашидидің», «Жаһаннаме » дастанының авторы. Жетісудағы Дулат тайпалары әмірлерінің үрпағы. Толық аты-жөні - Дулат Мүхаммед Хүсайынүлы Мырза Мұхаммед Хайдар. Мұндағы «Мұхаммед Хайдар» - өз аты, «Мұхаммед Хұсайын» - әкесінің аты, «мырза» - текті әулеттің түқымы екенін білдіретін атау, «дулат» - шыққан тайпасының атындағы 1999 жылы М.Х.Дулатидің 500 жылдық тойы халықаралық дәрежеде Ташкент қаласында аталып өтті. Тараз мемлекеттік университетіне Мұхаммед Хайдар Дулати есімі берілді.
Үлкен Дубровка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Нецка
Нецка (Neetzka) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц ауданының құрамына енеді.
Сопышылдар
Сопышылдар - өзіндік ерекшеліктері бар мұсылман монахтары, VII ғ. соңында ислам идеяларының билеуші топ өкілдерімен, бірінші кезекте халифтер мен олардың маңайындағылардың бұрмалауларына қарсы пайғамбар ережелерінің тазалығы үшін күресушілер.
Эльмштайн
Эльмштайн (Elmstein) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Дюркхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2572 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 75,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 32 050. Муниципалитеттің басшысы — Томас Ль. Крац.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Қынабай Аралбаев
Қынабай Аралбаев (4 ақпан 1956 жыл, Шымкент облысы, Киров ауданы, 1 май ауылы - 5 тамыз 1991 жыл, Алматы қаласы) — КСРО-лық және қазақстандық тележурналист. .
Ежелгі Рим өнері
Ежелгі Рим өнері - Б. э. бұрынғы VIII ғасырдан б. э. V ғасырына дейінгі он екі ғасырдан астам кезеңді қамтитын тарихы бар Ежелгі Рим адамзатқа орасан бай мәдени, көркем мұра қалдырды.
Рим империясы өнері (б. з. д. I—IV ғасырлар)
thumb|right|Октавиан Август мүсіні. Мәрмәр. Б. э. I ғ. басы. Рим. Ватикан
Тарихи еңбектер мен поэзиялық шығармаларда Рим басқа халықтарға үстемдік жүргізуге тиіс деген ой айтылады. Ақын Вергилий: «Міне, римдік, сенің өнерің осы болмақ. Есіңде сақта, сен халықтарды басқарып, оларға бейбітшілік орнатуға, әлсіздерді аяп, мүсіркеуге, тэкаппарларды тізгіндеуге тиістісің»,— деп уағыздады. Бұл идеологиялық программа қалалардың алаңдары мен храмдарда тұрғызылған императорлардың қыруар мүсін- дерінде өз бейнесін тапты. Әміршінің бейнесі Римнің күші мен қуатын кейіптейтін. Сондықтан мүсіншілер императорлар бейнесінде портреттік ұқсастықты сақтай отырып, оларды әдейі дәріптеуге тырысты. Еліктеу үшін оларға айбынды асқақ пафосы мен ізгілік-сабыры, байыбы, пішінінің айқын қарапайымдылығы мен пропорциясының сұлулығы римдіктер назарын аударған б. э. бұрынғы V—IV ғасырлардағы грек мүсіндері үлгі болды. Әсіресе, Грекия классикалық өнерінің римдік портрет дамуына керемет ықпалы б. э. бұрынғы I ғасырдың аяғы мен б. э. I ғасырында көрінді. Римдік шеберлер грек мүсінінен Империя басталысындағы дәуірдің талаптарына толық жауап беретін пластикалық тіл мен кейіпкерлерді қаһармандандыру тәсілдерін тапты.
Римдіктер арка пішінін сардарлар мен императорлар жеңістерін мадақтайтын салтанатты ескерткіштер жасауға пайдаланды. Ең таңдаулы салтанат аркаларының бірі Рим форумына алып келетін қасиетті жолдың үстіне 81 жылы Иудея көтерілісін басқан император Титтің жеңісіне ескерткіш ретінде салынған. Мәрмәрден қаланған биіктігі 20 м арка император мен оның қасында төрт ат жеккен күймеде келе жатқан жеңіс тәңіриясы бейнеленген қола мүсіндер тобының тас тұғырына айналған. Арка астындағы биік тас тұғыр, қасбеттегі төрт әсем капителі бар жарты колонналар ескерткіштің сәнді сымбатын тұлғаландыра түседі.
thumb|right|Натюрморт. Геркуланумнан табылған фреска. Б. э. I ғ. ортасы. Неаполь. Ұлттық археологиялық музей thumb|left|Император Траян форумының жоспары: 1) Форум. 2) Аттылы Траянның мүсіні. 3) Базилика. 4) Кітапханалар. 5) Траян колоннасы. 6) Траян храмы Дорлық капительге тірелетін отыз метрлік колонна каррар мәрмәрінің он жеті барабанынан құрастырылған. Оның тұғыры — биіктігі 5,5 м мәрмәр текше колоннаның ішінен жүз сексен бес мәрмәр басқышы бар айналмалы баспалдақ өтеді. Колоннаның ұшар басында алғаш бүркіт бейнесі болған, ал Тра- ян өлген соң оған императордың қола мүсіні орнатылған, бірақ орта ғасырлар дәуірінде опат болған (XVI ғасырда мұның орнына Римнің пірі әулие Петрдің мүсіні қойылған.). Колоннаның мүсінмен қосқандағы жалпы биіктігі 38 м. Траян колоннасы форум құрылысы жүрген кездегі жұмыстардың орасан зор ауқымын көрсетеді. Бұл үшін Квиринал шоқысының бір бұрышы ойып алынып, құрылысшылар 850 мың текше метр топырақ шығарған. Колоннаның қола есігіндегі жазуда монумент «қандай биік тау қопарылып, мұндай құрылыс үшін қанша жер тазартылғанын әйгілеу мақсатында» салынғаны айтылған.
Бейнелер Рим әскерінің құдіретін баса көрсетеді. Эпизодтардың бірінде дактардың Рим қорғандарын қоршағаны көрсетілген. Тас блоктардан құрастырылған биік дуалдың ар жағында басына дулыға киіп, қолына ұзынша қалқан ұстаған римдік легионерлер тұр. Олардың бір ырғақпен қайталанатын пішіндері сарбаздардың мызғымас бірлігін байқатады. Төменде дактардың үймелеген тобыры бекіністі алуға босқа әуреленіп жатыр. Шабуылдаушылар да, Рим сарбаздары да бір мөлшерде бейнеленген, бедерде тереңдік жоқ, таяз, кеңістік мүлдем көрінбейді. Сондықтан римдіктер жауларын тас төбесінен соғып жатқан сияқты әсер қалдырады. Мүсіншілер бейненің жатағандығын баса көрсетіп, бедерді көрнекілік әсерге, сұлба желілерінің әр түрлі ырғағына құраған. Көркем тілдің мұндай шарттылығы бедер жасаушы таңдаған хикаяның эпикалық байсалды мәніне сай келеді. Алыстан қарағанда Траян колоннасын әшекейлеген бедер кесте өрнегі сияқты. Бедер көріністерінде — алуан түрлі 2500 пішін бар. Олардың арасына колоннаның ішкі басқыштарына жарық түсіретін жасырын терезелер қойылған. Мүсіншілер ең маңызды соғыс оқиғаларының бәрінде де Траянның аса көрнекті роль атқарғанын баса көрсеткен: император бейнесі тоқсан рет қайталанады. Траян колоннасының бедері — Рим мүсін өнерінің бірегей ескерткіші.
thumb|left|Пантеон. Б. э. 120—125 жж. Рим
thumb|right|Император Каракалланың Римдегі термдері. Б. э. 211—216 жж. Жаңғыртпа Империяның орнатылуы Римнің буырқанған, қауырт саяси өмірін тоқтатты. Билеушілердің зорлығы мен қаталдығына қарсылықтың бәрі аяусыз басып тасталды. Сөз жүзінде жоғарғы өкімет билігі правосын сақтаған сенат императорларға жалбақтай жағымпазданып, олардың алдында құлдарша бас иді. Рим ақсүйектерінің ұрпақтары қоғамдық қызметке қызығуды қойып, сәулетті сарайларда сайран салды, тойлар мен асыл бұйымдарға қыруар қаржы жұмсалды. Олардың төңірегінде өз мырзасының қалағанын құрақ ұша орындайтын құлдар топырласып жүретін. Рим дүниежүзілік державасында құлдықтың кең таралғаны туралы Аға Плиний былай деп тамаша айтқан: «Біз өзгенің аяғымен жүріп, өзгенің көзімен көреміз, кездескен адамдарды өзгелер арқылы танып, құптап, өзгенің еңбегімен күн көреміз. Табиғи нәрсенің бәрі құнсызданды, ал өмір мәнін жойды. Бізге қалғаны тек қана ләззат». Ұшан-теңіз ысырап пен думанды бейқам тіршілік императорлық Римді оңдырмай тұралатқан сорақы азғындыққа әкеп соқты. «Сән-салтанат бізді соғыстан да сұмдық титықтатты»,— деп өкінді атақты сықақшы Ювенал. Азғындай бастаған ақсүйек қауымның көркемдік мүдделері көбінесе грек шеберлерінің шығармаларын жинаумен ғана шектелді. Портреттік өнерде Республиканың соңғы шағы мен Империяның бастапқы кезіндегі грек мүсін өнері ықпалымен қалыптасқан дәріптеу бағыты сақталып қала берді. Алайда I ғасырдың екінші жартысында үстем тап арасындағы әлеуметтік өзгерістерге байланысты жаңа қоғамдық талғамдар қалыптасты. Құлдыраған ескі ақсүйектердің орнына провинциялық құл иеленушілердің байыған топтары келді. Олар Рим армияларының бірінің тірегіне айналды. Ол билік жүргізген тұста әскери және азаматтық әкімшіліктегі жетекші лауазымды орындарды провинциялық ақсүйектер мен еркіндік алған басыбайлылардан шыққан байлар өкілдері алды. Олардың текті Рим ақсүйектерінен айырмасы шаруақорлығы мен тұрпайылау қарапайымдылығында еді. Бұлардың ұғымдары мен талғамдарына Август дәуірінің дәріптеушілік бағытынан гөрі республикалық портреттің реалистік дәстүрлері жақынырақ болатын. Қоғамдық талғамның қалыптасуына қоғамдық моральдің құлдырау картинасын айшықты суреттеген римдік сатира да пәрменді ықпал жасады. Адам басындағы кемшіліктердің тұтас бір галереясын сомдаған ақындар Марциал мен Ювенал ақсүйектердің іріп-шіруін керемет құдірет-күшпен ызалана әшкереледі. Қоғамның білімді топтары арасында сатираның кең таралуы сол замандағы римдік мәдениетке тән жеке адам тұлғасын терең тануға, адам сезімі мен мінезінің сыр-сыпатын ұғуға деген құштарлықпен тікелей байланысты еді. Римдік сатираның әшкерелеуші пафосы I ғасырдың екінші жартысындағы мүсіндік портреттің сұсты реализмімен мейлінше туыс. Олардың ұқсастығы — ең алдымен, бейнелердің шынайылығында, адамның дара, нақты ерекшеліктерін түбегейлі назар аударғандығында.
Өмір шындығын іздеуде Флавийлер дәуірінің мүсіншілері адам тұлғасындағы ең жексұрын қасиеттердің өзін әшкерелеуден тайынған жоқ. Тегі еркіне жіберілген құлдан шыққан Помпеидегі Луций Цецилий Юкундтың (б. э. 70 ж.) қола бюсінде шебер тайқы маңдай, салпы ұрт, көзінің асты күлкілдеген егде кісінің тыржық бетін бажайлап көрсеткен. Тарамданған шашы шекесіне жабысып қалған сияқты, ашқарақ өткір көзі бақырайып, ернінде кекесін күлкі табы тұр. Бұжыр, болбыр терісі, жағындағы сүйел мен жұқа қалқан құлағының ажарсыздығы қайран қаларлық. Портрет әсері ажуалау, әсіре- леу дәрежесіне жеткен. Юкундтың үйінен қарыз алғандардың көптеген тіл хаттары табылған екен, ол процентке ақша өндіріп алатын өсім-қорлықпен айналысқан. Бұл адам- ның жүзіне өмірдің өзі өшпестей таңба салған, жазушы Петронийдің сөзімен айтқанда, «тақыр кедейден шыққан», тек өз қайратымен биік мансапқа қолы жетіп, жұрт құрметтеген адам. Сергек есеп пен дүние қоңыздық оның бүкіл өмірлік көзқарасының негізіне айналған. Сықақшы Ювеналдың сөзімен айтқанда, мұндай адамға «бәрінен қасиетті — ақша құдіреті». Еркіндік алып байыған құлдың ұсқынындағы мінез сырын ашу арқылы мүсінші шынайы да әсерлі көркем бейне сомдаған.
thumb|right|Цецилий Юкунд портреті. Қола. Б. э. 70-ші жж. Неаполь. Ұлттық археологиялық музей thumb|left|Ханым портреті. Мәрмәр. Б. э. 80—90 жж. Рим. Капитолий музейі Портретте өмір шындығының орнығуы жаңа көркемдік тәсілдерді, мәрмәрді өңдеудің пластикалық әсемдік мәнерін игерумен сабақтас болады. Римдіктер бұл мәнерді эллиндік мүсіншілерден алып пайдаланды. Портреттердің бірінен біз атақты римдік әйел бейнесін көреміз. Паңдана мойын бұрғаны мен сәндей қоқырайтып қойған шашы портретке салтанатты сипат береді. Бұйра шашындағы жарық пен көлеңке әсерлі дірілі жүзінің байсалдылығын, сезімтал ерні мен самарқау салқын назарын айқындай түседі. Тапсырма иесінің талғамынан табылу үшін мүсінші әйел мінезін сипаттауда жаза баспай, шындықты дәл беруге тырысқан. Ханым келбетінен өзінің өзгелерден артықтығын, сүйкімділігін көңілі тоя сезінетін, әрі кісіге ұдайы бұйыра сөйлейтін дағдысы аңғарылады.