cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аралбалық
Аралбалық, АРАЛБАЛЫҚ – балық өнімдерін өңдейтін кәсіпорын. Арал теңізінің балық байлығы 19 ғ-дың аяқ кезінен игеріле бастады. Әсіресе Ташкент темір жол іске қосылғаннан кейін (1905 ж) теңіз жағасында орналасқан елді мекендерде шағын балық кәсіпшіліктері дами түсті Алғашқы жылдары балық аулаумен Аван, Бөген, Қазалы, Қызылорда балық зауыттары айналысты. Мұнда Қамысбас, Ақшатау, Ақирек, Райым, Шөмішкөл сияқты су қоймалары мен тоғандарында балық өсіріле бастады. Арал кеме жөндеу зауытында қайықтар мен қуаты 20 – 40 ат күші бар ұсақ су кемелері шығарылды. Кейін осы шаруашылықтың негізінде Арал қаласында Арал балық комбинат құрылды. Оның құрамына Бөген және Қуандария мемлекет балық аулау базалары, Ақтөбе, Қызылорда, Қазалы және Арқалық балық зауыттары енді. Өндіретін негізгі өнімдері: тоңазытылған, ысталған, кептірілген балықтар, жартылай фабрикаттар, тұздалған өнімдер мен аспаздық тағамдар, т.б. Балық өнеркәсібінің нарық экономикасына көшуіне байланысты комбинат «Аралбалық» акционерлік қоғамы болып қайта құрылды.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы
Қызылорда
Тарихы
1853 жылғы 28 шілдеде Орынбор генерал-губернаторы В.А.Перовский Сыр қазақтарын қорғауды сылтауратып орыс әскерлерімен қамалға басып кіріп, қоқандықтарды қаладан қуып шығады. Қала Перовск аталып, 1867 жылы ол Сырдария уезінің орталығына айналады. Қалада 4 сыныптық мектеп, кірпіш зауыты, жел диірмен, ұста дүкендері жұмыс істей бастайды.
Қызылорда экономика, экология және құқық академиялық университеті
Қызылорда экономика, экология және құқық академиялық университеті – жоғары оқу орны. 1997 ж. мамырда құрылған. Университетте 4 факультет, 12 кафедрада 18 мамандық бойынша кәсіби мамандар даярланады. 99 оқытушы, 7 ғылым докторы 37 ғылым кандидаты және өндірісте мол тәжірибе жинақтаған мамандар сабақ береді. Университетте ҚР Білім және ғылым министрлігі Философия және саясаттану институтының зерттеу бөлімі жұмыс істейді. Университет оқытушыларынан 2 докторлық, 8 кандидаттық, 14 магистрлік диссертация жұмыстары қорғалды. 2003 жылдан бері университет жанындағы «Қызмет» колледжі жұмыс істейді. Колледжде 11 мамандық бойынша арнаулы орта мамандар даярланады.
Қызылорда гуманитарлық заң колледжі
Қызылорда гуманитарлық заң колледжі – орта кәсіптік оқу орны. 2001 жылы құрылған. Экономика, заң, педагогика салалары бойынша мамандар даярлайды. Колледжде 1 ғылым докторы, 7 ғылым кандидаты, жоғары білімді мамандар дәріс береді. Университетте құқықтану, экономика бөлімдерінде 8 мамандық бойынша мамандар даярлаумен қатар жеке адамдардың сапалы білім алу мүддесін қанағаттандыруға және еңбек нарығындағы бәсекелестікке қабілетті болуына дайындайды. Салауатты өмірді қолдау мақсатында жұмыс жүргізетін «Жас заңгерлер» КТК командасы, «Әділет» дебат клубы, «Салауаттылық орталығы» бар. Колледжді 2001 жылдан саясаттану ғылымдарының докторы, профессор М.Мұхамедов басқарып келеді.
Қарашоқы (төбе, Желтау таулары)
Географиялық орны
Атырау облысы Жылыой және Маңғыстау облысы Бейнеу аудандары аумағында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 141 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 4 км.
Дереккөздер
Санат:Төбелер Санат:Атырау облысы географиясы
Люляково (Бургас облысы)
Пошта индексі — 8570. Телефон коды — 05942. ЕКАТТЕ коды — 44690.
Топтық байланыс арнасы
Топтық байланыс арнасы (conference сіrcuit) — бекітілген жиілікте бірнеше радиостанцияның бірігіп жұмыс істеуін қамтамасыз ететін байланыс арнасы. Егер радиостанцияға топтық режім (диспетчерлік) байланысы орнатылса, онда кез келген радиостанцияға хабарды сол арна бойынша таратады және қабылдай алады.
Төсек
Түрлері
Оның бірнеше түрі болады.
Питтенхарт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1667 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 89 137. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Шпиль.
Ұлттық психология
Ұлттық психология ұғымы
Ұлттық психология — философиялық және социологиялық әдебиетте көп талқыланып, зерттеліп келе жатқан категориялардың бірі. Солай болса да бұл ұғымның айналасында пікірталастар жиі болып тұрады. Біз ұлттық психология ұғымының мәнін түсіну үшін, оны төмендегідей бірнеше қырынан қарастырып көрейік.
Ұлттық психология — әлеуметтік психологияның бір бөлігі, оның үрдістері мен заңдылықтарына бағынған құрылымдық элементі. Демек, ұлттың қоғамдық санасы нақты мәнге ие — этнос тарихтың белгілі бір даму кезеңіндегі санасының жеткен деңгейін айқындайды.
Хамм
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 181783 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 226,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 15 000. Қаланың басшысы — Томас Хунстегер-Петерман.
Сан-Бартоломе-де-лас-Абьертас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 588 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 90 км.
Аброгация
Дереккөздер
Санат:Азаматтық құқық
NGC 6834
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 шілдеде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6834 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 134.
Болат Әдиетұлы Шәкімов
Болат Әдиетұлы Шәкімов (4 маусым, 1956 жыл, Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Ақтау ауылы) - жазушы (РФ Жазушылар одағының мүшесі), мемлекеттік қайраткер.
Ону-ле-Фокон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сан-Жуан-де-Калдаш-де-Визела
Сан-Жуан-де-Калдаш-де-Визела (São João de Caldas de Vizela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Визела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Қарашоқы (Абай облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан батысқа қарай 47 км-дей жерде орналасты.
Оразкелді
Оразкелді (туған,дүние салған уақыты белгісіз) – қазақ-жоңғар соғысының батыры, елші. 1733 – 34 ж. Ұлы жүз ханы Жолбарыстың елшілері Оразкелді мен Аралбай Кіші жүздегі Ерәлі сұлтанмен бірге Ресейге барып, патшайым Анна Иоановнаға Ұлы жүздің Төле би, Қодар, Сатай, Хангелді, Бөлек сынды батырларының атынан жазылған хатын тапсырды. ''1734 ж. 9 сәуірде'' Оразкелді мен Аралбай Ресей Сыртқы істер министрлігі коллегиясында қабылдауда болды. Осы жылдың 10 шілдесінде Анна Иоановна қабылдап, елшілер Ұлы жүздің өкілдері атынан өздерін Ресей бодандығына қабылдауды сұраған. Ол Ташкент, Самарқанд, Бұқара, Хиуа қалалары мен Ресей арасындағы сауда байланысының жандануына атсалысқан. Оразкелді жоңғарлармен шайқастарда қол бастап, ерлігімен көзге түскен айбынды батырлардың бірі болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары
NGC 2375
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Дендрология
Дендрология (грек. dendron – ағаш және логия) – ботаниканың ағаш, бұта, шала бұтаны зерттейтін бір саласы, ағаштар, бұталар, олардың құрылысы, жүйеленімі, филогенезі, физиологиясы, экологиясы, шаруашылық мәні туралы ғылым; ботаниканың бір саласы.
Сақтандыру жарнасы
Сақтандыру жарнасы - сақтандыру жәйттері туындаған жағдайда, өзіне қабылдаған міндетіне сәйкес, сақтандырушының сақтанушыға келген зиянды өтеуге, ал ол денсаулығын сақтандырған жағдайда, медициналық қызмет шығынын өтеуге төленетін ақша мөлшері. Міндетті түрде сақтандыруда, бұл жарна заңда қарастырылған мөлшерден аспауы тиіс, ал ерікті сақтандыруда, сақтандыру жарнасының мөлшері жасалған шарт бойынша белгіленеді.
Палингендік-метасоматоздық граниттену
Палингендік-метасоматоздық граниттену — жоғары температуралы орын басу және балқу процестерінің қатар жүру әрекеті нәтижесінде таужыныстардың граниттенуі. Бұл процестің алдында метасоматоздық граниттену болып отырады. Палингендік-метасоматоздық граниттену — палингендік-метасоматоздық гранит қалыптасу процесінің жеке бір жағдайы.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ли Чжаосин
Ли Чжаосин – қытай саясаткері. Тоғызыншы ҚХР сыртқы істер министрі. Ақын, екі өлеңдер жинағы кітабының авторы. 1940 жылы 20-қазанда Қытай Республикасының Шаньдун провинциясындағы шару отбасында дүниеге келген. 1959-1964 жылдары Бейжің университетінің батыс тілдер факультетінде оқыған. Осыдан соң Бейжің институтының аспиранттығына қабылданып, 1967 жылы бітіріп шығады. ҚКП ОК 16 сайланымының мүшесі.
Ақтау
Географиясы
Кеңестік ғылымға сәйкес Еуропа мен Азияның шекарасы Мұғалжардан басталып, Ембі өзенінің бастауына дейін, одан Ембі бойымен Каспий теңізіне дейін жүргізілетін. 1950 жылдарға дейін Қазақстан аймағындағы Еуропаның шекарасы Жайық өзенінің бойымен өтетін.
Тарихы
Қаланың бас жоспары 1968 жылы бекітілді. Жобалау және құрылыс істерінің архитекторы А.В. Коротковтың басшылығымен жүргізілді. Теңіз жағасы халықтың демалуына және су портын дамытуға қолайлы Ақтау қаласының архитектуралық ансамбілін жасаушы сәулетшілер конструкторлар мен құрылысшылар тобына Лениндік (1966) КСРО Мемлекеттік (1977) сыйлықтары, қатал табиғат жағдайында адамдар тұрағын әсем көгалдандырғаны үшін сумен қамтамасыз еткені үшін халықаралық архитекторлар одағының алтын медалі мен Патрик Акберкомби атындағы сыйлық (1975) берілді.
Қозы Көрпеш — Баян Сұлу (пьеса)
“Қозы көрпеш — Баян сұлу” 1950 жылы Мәскеу драма театрында “Махаббат дастаны” деген атпен қойылды, сондай-ақ, КСРО елдерінің көптеген театрларында бірнеше тілдерде сахналанды.
Диуани лұғат ат-түрк
Сөздіктің түркі халықтары үшін маңызы
Түркі тілін неге үйрену керектігін ол былай түсіндіреді:
Эстер Дайсон
Эстер Дайсон (англ. Esther Dyson, тегі. 14 шілде 1951, Цюрих, Швейцария) — американдық кәсіпкер, инвестор, жазушы және публицист, филантроп және қоғам қайраткері. Яндекс директорлар кеңесінің мүшесі. Hiccup ұйымының негізін қалаушы.
Кәсіпкерлік қызметі
Ондаған жылдар бойы Дайсон стартап-компанияларды венчурлық қаржыландыруға, әртүрлі қоғамдық ұйымдарды басқаруға белсенді қатысты. Екі жыл бойы ICANN корпорациясының төрағасы болды. Дайсон Ресейде бірнеше рет болды және отандық IT нарығының дамуына ықпал етті. Оның мақалалары мен сұхбаттары көбінесе экономика, жоғары технологиялар нарығы және зияткерлік меншік туралы ресейлік журналдарда жарияланды.
Сан-Жуан-де-Рей
Сан-Жуан-де-Рей (São João de Rei) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Ланьозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
IC 2785
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NPM1G +13.0271.
NGC 6839
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 18 тамызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6839 деген нөмірге ие болды.
Эхмея
Жылуы
Қысы-жазы жылылықты жақсы көреді. Қыста температура 18°С төмен болмағаны абзал.
Суғарылуы
Гүлдеп тұрған мезгілінде құмырасының ішіне тұндырылған су құйып, ішіндегі суды айына бір рет ауыстырып тұру қажет. Ал топырағына аз мөлшерде, дымқылдап қана құяды. Гүлдеп болған соң, тек топырағына ғана су құйып тұру керек.
Луиджи Пиранделло
Өмірбаяны
1903 жыл Пиранделло отбасы үшін өте бақытсыз болды. Оның барлық ақшасы күкірт өндіру кәсіпорнына салынды, бірақ ол апатқа ұшырады, сондықтан қаржылық жағдай қатты нашарлады. Мұны білген Пиранделлоның әйелі қатты күйзеліске ұшырады, содан кейін оның психикалық денсаулығы тұрақсыз болды.
Драматургия
Пиранделло шығармашылығына веристикалық драматургия әсер етті. «Авторды іздеудегі алты кейіпкер» драмасы (Sei personaggi in cerca d’autore, 1921 ) өнер мен өмір арасындағы қайшылықты бейнелейді және оларға таңылған «бетпердеден» дәрменсіз адамдардың әлеуметтік трагедиясын көрсетеді. Спектакль екі жоспарға бөлінеді: фантастикалық және шынайы. Бірінші жоспарда жазылмаған, бірақ тек ойластырылған пьесаның кейіпкерлері осы пьесаның жазылуын талап етсе, екіншісінде осы пьеса кейіпкерлерінің трагедиясы көрінеді.
«Жалаңаш киіну» пьесасында буржуазиялық екіжүзділікті сынау арқылы реалистік сюжетті суреттейді. Бұл пьесада кейіпкерлер басты кейіпкер сияқты киетін немесе киюге тырысатын бетперделердің бейнесі де бар.
Фирузкухтер
Тілі
Өз тілі жоқ, қарым-қатынаста парсы тілінің диалектісін пайдаланады.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі мал шаруашылығы - қой, ешкі, түйе өсіреді. Фирузкухтар күшті және төзімді жылқы өсірумен танымал. Егін шаруашылығы да дамыған, арпа мен бидай дақылдары басым. Қолөнер халық өмірінде ерекше орын алады, олар негізінен тоқу (көрпе, төсек және жүн кілем материалдары) және киіз басумен айналысады.
Альтлайнинген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Луизиана
Луизиана (Lousiana; Louisiane) — АҚШ-тың оңтүстігінде орналасқан штат. Луизиананың астанасы - Батон-Руж қаласы болса, штаттағы ең үлкен қаласы Жаңа Орлеан. Жер көлемі- 135 382 км². Халық саны- 4 601 893 (2012 жыл). Луизиана батысында Техаспен, солтүстігінде Арканзаспен, шығысында Миссисипи штатымен және оңтүстігінде Мексика шығанағымен шектеседі.
Санат:АҚШ штаттары
Халықаралық табиғат қорғау одағы
Қызыл кітап санаттары
«Қызыл кітапқа» енгізілген жануарларды аулауға, есімдіктерді жоюға тыйым салынған. «Қызыл кітап» — мемлекеттік күжат. Сондыктан оған енген жан-жануарларды оқып-үйрену, білу баршаның міндеті болып табылады.
«Қызыл кітапқа» енген аң мен қүстарды, өсімдіктерді біле отырып, біз оны зерттеуші ғалымдарға көмектесеміз. «Қызыл кітап» әрбір отбасы мен мектептің кітап сөресінде түруға тиісті. Сол аркылы біз оларды қорғауға үлес қосатын боламыз.
Мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтар
Адамзат туып-өскен жерін баққа бөлеуді о бастан-ақ «құрметті парызым» деп білген. Халықтың бейбіт өмірді, бақытты тұрмысты гүлденген баққа оранған жермен бейнелейтіні де сондықтан. Бүгінде жасыл желегі жайқалған гүлзарлар, миуалы жеміс бақтары мен саясы мол еңселі ағаштарға оранған елді мекенді жерлер өлкемізде аз емес. Әсіресе қалаларда ірі-ірі өнеркәсіп орталықтарында көгалдандыру мәселесіне көп көңіл бөлінеді. Көгалдандыру ісінде пайдаланылатын өсімдіктердің сан алуан да әсем болуы сол аймақты көркейтіп, түрлендіріп жіберетіндігі белгілі. Бұл саладағы ғылыми-зерттеу жұмыстары, негізінен, ботаникалық бақтарда жүргізіледі. Мұндай бақтар — бүгінде республикамыздың түкпір-түкпірінде және дүние жүзінің басқа да бөліктерінде өсетін өсімдіктер әлемі өкілдерін жинақтап, оларды зерттей отырып, жаңа іріктемелерді шығарып, өсімдіктерді жерсіндірумен айналысатын ірі ғылыми мекеме. Қазақстанда 5 ботаникалық бақ бар. Олар: Алматыдағы Бас ботаникалық бақ, Ақтаудағы Маңғыстау эксперименттік ботаникалық бағы, Жезқазғандағы Жезқазған ботаникалық бағы, Шығыс Қазақстан облысының Риддер қаласындағы Алтай ботаникалық бағы, Алматы облысының Бақанас ауылындағы Іле ботаникалық бағы. Олар — дүние жүзі өсімдіктер әлемі ресурстарын зерттеудегі көптеген теориялық және практикалық мәселелерді шешуге жұмылдырылған табиғат лабораториялары.
Бас ботаникалық бақтың аумағында қазір өсімдіктердің 7 мыңнан астам түрлері мен іріктемелері өсіріледі, соның 1,5 мыңдайы ағаштар мен бүталар, ал 4 мыңнан астамы гүлді өсімдіктер. Ыстық материктерде өсетін есімдіктердің 700-ге жуық түрі, 1969 жылы ашылған өсімдікжайда (оранжерея) тропикалық және субтропикалық өсімдіктер жинақталған.
Зиямат Османұлы Хұсанов
Cілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
Помпеи
Неаполь жанында рим қаласы, Кампания облысының, Везувий 24 тамыз 79 атқылауынан жылы жанартау күл қабаты астында жерленген.
Рети (Па-де-Кале)
Коммунаның INSEE коды — 62705, пошта индексі — 62720.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Жұлдызды аспан
Шоқжұлдыздар
Шоқжұлдыздардың атмосферада осы күндері қолданып жүрген атауларының 48-і өте ертеден, Ежелгі Мысыр, Вавилон және Грекия замандарынан бергілі. Ежелгі грек астрономдары Гиппарх (б.з.д. 180 нен бастап 190-125 жж.), Птолемей (90-160 жж.) шоқжұлдыздар атауларын бір жүйеге келтіріп, олардағы жұлдыздардың алғашқы тізімдерін, суреттерімен жасаған. Бірақ, ол тізімде жер шарының солтүстік жартышарында орналасқан елді мекендердің аспанында көрінетін шоқжұлдыздар ғана қамтылған. Ал, аспанның қалған бөліктерінде жұлдыздарын саяхатшылар ХVI-XVIII ғасырларда оңтүстікке шеккен сапарларында шоқжұлдырдарды топтастырып, картаға енгізген. Шоқжұлдыз дегеніміз - аспанның нақты шекарасы аныңталған белгілі бір бөлігі.
Санта-Мария-делла-Верза
Санта-Мария-делла-Верза (Santa Maria della Versa) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Юкка
Жылуы:
аздап салқынға да және өте ыстыққа да шыдамды.
Ылғалдылығы:
құрғақ ауаға төзімді. Су бүркуді қажет етпейді, дегенмен де жапырақтарын тазарту мақсатында су бүркіп жуып немесе дымқыл  матамен шаңын сүртуге болады.
Аурулары:
ақ ұнтақ құрттары мен өсімдік биттері сияқты зиянкес жәндіктерден зиян шегеді. Артық суғарғаннан тамыры шіріп кетуге бейім.
Пайдаланылған әдебиеттер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Сен-Меар-де-Дрон
Коммунаның INSEE коды — 24460, пошта индексі — 24600.
Ла-Русьер
Коммунаның INSEE коды — 27499, пошта индексі — 27270.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қайта тәрбиелеу алгоритмі
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Керегетас (асу)
Географиялық орны
Қазақстан (Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы) мен Қытай шекарасы аралығында орналасқан.
Сәлім Хуснутдинұлы Душманов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Альтрих
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1539 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 001. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Дитер Бонни.
Фроловка (Тиги тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оклахома
Штаттың ресми ұраны - Еңбек бәрінде жеңеді (лат. Labor omnia vincit). Ресми лақап аты - «Асыққыш штат» немесе «Ерте штат» (ағыл. Sooner State)
Этимология
Оклахома деген атау Okla Humma сөзінен шыққан, чоктау тілінен аударғанда «қызыл адамдар» немесе үндістер. Бұл атау 1866 жылы чоктау тайпасының басшысы Аллен Райт федералды үкіметпен үндістердің мәртебесі туралы келіссөздер кезінде ұсынды. «Үндіс» сөзінің баламасы ретінде Okla Humma сөзі барша үндістерді сипаттау үшін чоктау тілінде қолданылады. Чоктау үнділері бұл жерлердің түбегейлі тұрғындары емес еді. Олар бес өркениетті тайпалар құрамында болып, күштеп қоныстандырылды. Үндістердің жері де-факто Оклахома аумағы атала бастады, ресми түрде «Оклахома» деп 1890 жылы бекітілді.
География
thumb|right|220px|Нью-Мексико штаты мен Оклахома штатының арасындағы қош келдіңіз белгісі Оклахома АҚШ-та 181,035 км² ауданымен 20-шы орын алатын ірі штат (69 898 миль квадрат). Шығыста Арканзас пен Миссури, оңтүстікте - Техас, батыста - Нью-Мексика, солтүстікте - Колорадо мен Канзас.
IC 2787
IC 2787 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Біздің қамқорлығымызда
Біздің қамқорлығымызда— "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1968).
Алтыншаш Есенбайқызы Алпысбаева
Ы. Алтынсарин атындағы Арқалық педагогика институтының көркемсурет-графика факультетін бітірген (1992), бейнелеу өнерінің педагогы, сәндік-қолданбалы өнердің суретші-дизайнері.
Санто-Джулетта
Санто-Джулетта (Santa Giuletta) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Адам мен табиғаттың өзара әсерін реттеудің экологиялық құқық нормалары
Экологиялық жағдайды талдау үшін атмосфералық ауа мен су ресурстарының сапалық құрамы туралы мәліметтер де пайдаланылады. Бұл мәліметтерді Қоршаған орта және табиғи ресурстарды қорғау Министрлігінің «Казгидромет» РМК-нің арнайы қызметі дайындайтын бақылаулары (мониторингі) нәтижесінде алынады. Ауа мен су ресурстарындағы зиянды заттардың мөлшері жөнінде алынған мәліметтер бойынша атмосфераның ластану индексі (АЛИ) және судың ластану индексі (СЛИ) есептелінеді.
Павлодар
Павлодар — Қазақстанның солтүстік-шығысындағы қала (1861 жылдан), өзімен аттас облыс орталығы (1938 жылдан), ірі темір жол станциясы, өзен айлағы және әуе порты. Тұрғыны 334 105 адам (2023). Қала Құлынды даласының оңтүстік-батыс шеті саналатын Ертіс өзенінің оң жағасында, теңіз деңгейінен 135 м биіктікте орналасқан. Іргесі 17 ғасырдың аяғында Ертіс өзенінің маңындағы көлдерден тұз өндіруге байланысты қаланған.
Тұрғындары
Ұлттық құрамы (1 қаңтар 2020 ж. бойынша):
Өнеркәсібі
Павлодардың қазіргі өнеркәсібінің қалыптасуына шетелдік және республикалық маңызы бар машина жасау мен металл өңдеу, түсті металлургия, мұнай өңдеу, химия өнеркәсібі, энергетика, құрылыс материалдары салалары күшті ықпал етуде. Өнеркәсіп кәсіпорындары тиісінше бірнеше акционерлік қоғамдар мен серіктестіктерге біріккен. Электр қуатын өндіру саласында құрамында Екібастұз көміріне негізделген қуатты 3 ЖЭС және ЖЭО жұмыс істейді. Машина жасау мен металл өңдеу саласы трактор, арнаулы құрал-саймандар, кеме және автомобиль жөндеу зауыттарынан, түсті металлургия Торғай бокситі негізінде жұмыс істейтін алюминий зауытынан, мұнай өңдеу өнеркәсібі Омбы қаласынан (Ресей) тартылған ұзындығы 400 км мұнай құбыры негізінде жұмыс істейтін мұнай-химия зауытынан, химия өнеркәсібі 1965 жылдан бастап тұз байланатын көлдер негізінде тыңайтқыштар шығаратын химия зауытынан, құрылыс материалдары өнеркәсібі бірнеше құрылыс басқармалары мен комбинаттарынан тұратын “Павлодаржилстрой” тресінен, кірпіш, асфальт-бетон шығаратын кәсіпорындарынан, тамақ өнеркәсібі ет, сүт, ұн-жарма, нан, арақ-шарап, сыра, сусындар және балық кәсіпорындарынан, жеңіл өнеркәсіп саласы екі тігін фабрикасынан және хром зауытынан тұрады. Сырттан әкелінетін шикізат негізінде жиһаз фабрикасы мен картон-рубероид зауыты жұмыс істейді.
Оқу орындары
Мұнда мемлекеттік 3 жоғарғы оқу орны бар:
Денсаулық сақтау мекемелері
Денсаулық сақтау мекемелерінен:
Портичи
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 57 777 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 14 726 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 80055.
Утяй
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 6845A
NGC 6845A — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Лептоспироз
Қоздырғышы — спираль пішінді лептоспира бактериялары. Негізінен, онымен бауыр, бүйрек және майда қан тамырлары зақымданады. Лептоспирозды 1888 ж. Ресей ғалымы Н.П. Васильев анықтаған. Қоздырғышын жапон зерттеушілері 1914 — 15 ж. А.Инадо және А.Ол қоздырғышты денесі сарғайып ауырған адамдардан тапқан. Қазіргі кезде бұл дертті ауру қоздырғышының түрлеріне, клиникалық белгілеріне, ауру ағымына байланысты үш түрге бөледі:
Шахтинск (шахта)
Дереккөздер
Санат:Шахтинск Санат:Қарағанды облысы кәсіпорындары Санат:Қазақстан шахталары
Боливия телевизиясы
Боливия мемлекетінде сауаттылық денгейі төмен, соңдықтан халықтың үлкен бөлігі басылымдарға назар аудармай, тек теледидар карауға бет бұрған. Дегенмен, заң бойынша тыйым салынбағанымен сөз бостандығына қатаң тыйым салынған, цензураға жол берілген. Телевизия саласы арқылы жарнама жаксы дамыған. Боливияда жеке PAT компаниясы меншігіндегі арналар және Empresa Nacional де Bolivania атты мемл. телевизия да бар.
Ұйғыр халқының материалдық және рухани мәдениеті
Ұлттық кәсіптері
Халық зергерлері құю, соғу, өрнек салу, оймалау, жапсырма және нәзік зерлеу сияқты әдістерді шебер меңгерген болды. Халық шығармашылығы олардың авторларының күнделікті үй тұрмысындағы заттардың эстетикалық, сәндік сапалары туралы ойлағандықтарын дәлелдейді. Ұлттық музыкалық аспаптар: дутар, Тамбур, най, сатар, годжак, равап, сурнай, карнай, бебельваз, бубен-дап және басқаларын дайындау өнері қайта жаңғырды.
Дәстүрлі киімдері
Материалдық мәдениеттің жекелеген сәттерін, атап айтқанда дәстүрлі киімді сипаттай отырып, оның көбіне өз белгілерінен айрылғандығын айта кету керек. Бұрын Жетісу ұйғырларының ерлер костюмы жіңішке тік жағалы ұзын кең пішілген желбегей жейде (койнэк) мен балағы етіктің ішіне салынатын кең шалбардан (тамбал) тұрған. Жейденің сыртынан қысқа башмет киіп, оның сыртынан жіңішке тік жағалы және тар жеңді ұзын халат (чапан) киген. Халатты мақта матасының ұзын кесегінен жасалған белбеумен (бэлваг) байлаған. Қысқы сыр киім ретінде қой терісінен жасалған тон (жута) қызмет етті. Аяқтарына ұзын қонышты тар жұмсақ етіктер (мэсэ) киген, оларды үйге кірерде шешіп қоятын былғары галоштармен бірге киетін болған. Тақалы етік (отук) киген. Бас киім ретінде жазда – тақия (допа), қыста – қой елтірісімен қапталған шұға бөрік (топа), ал байларда – кәмшат, бұлғын, құндыз терісімен қапталған бөрік қызмет етті.
Әйелдер мақта матасынан тігілген, кішкене тік жағалы туника тәрізді пішілген ұзын кең жейде, сонымен қатар толарсаққа қарай тарланып келетін кең шароварлар киген. Тұрмыстағы әйелдердің жейдесіндегі қиығы мен ілгегі алдыңғы жағында кеудесінде, ал қыздардыкі – иықтарында болған. Тұрмыстағы әйелдер жейдесінің оң жақ кеудесі кестемен безендірілген. Жейденің сыртынан үйде және көшеде әдетте үнемі ұзын, тізеге дейін жететін, ілгексіз жеңсіз киім (кэмзэл) киген. Көшеге шыққанда тар жеңді (чапан), ал оның сыртынан екіншісін – анағұрлым ұзын және кең халат (перенджэ), немесе қысқа сырылған көкірекше киетін болған. Қытайлық үлгіде пішілген, өзіндік өрнектермен (мади-хан) безендірілген көкірекше (хтай-чэкойнек) де киген. Қыста олар да қой терісінен тон киетін болған. Аяқ киім ретінде көбіне галоштармен бірге жұмсақ етіктер қызмет еткен. Бас киімдері – тақия немесе орамал, қыста жалпақ жылы тері бөрік болған. Бай әйелдердің мерекелік бас киімдері сүйір төбесі ұсақ бүрмеленіп, түрлі-түсті тастармен безендірілген зерлі дөңгелек бөрік болды. Бөріктің үстінен ұзын кездемелі орамал киілген. Әйелдер беттерін жаппаған, бөтен адамды көрген уақытта беттерін орамалмен сәл ғана бүркеген.
Маржинализм
Маржинализм — экономикалық теория. М. шекті өнімділік, шекті шығын, шекті пайдалылық табыстылықтың кему заңдарын, сұраныс пен ұсыныс заңдарын басшылыққа алады. 1870 — 80 ж. тарихи экон. ілімде “маржиналистік төңкеріс” дәуірі деп аталады. Шекті, маржиналдық тәсілді Австрия мектебінің негізін қалаушылар: К.Менгер (1840 — 1921), Ф.Визер (1851 — 1926), О.Бәм-Баверк (1851 — 1919) игіліктердің пайдалылығын зерттеуде тұңғыш рет қолданды. Жаңа класс. теорияны жасаушылар шекті талдауды тауар, көрсетілетін қызмет бағасының құралуын, бәсекелі рыноктегі өндіріс факторларын зерделеу үшін пайдаланды. Мұндағы өзекті мәселе — кемел бәсеке экономикасының тепе-теңдігін сақтау идеясы. Экономиканы сипаттауға микроэкон. көзқарас осы теорияның айрықша белгісі болып табылады. М. теориясында құндылықтың субъективтік сияқты ұғымдарғa негізделеді, шекті пайдалылықтың, өнімділіктің теориясы, шекті пайдалылық теориясы, жарасымды экономикалық теория, т.б. тұжырымдалады.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы", 6 том
Моош
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Қызылқия мұнай-газ кен орны
Қанығу сипаты, тығыздығы, құрамы
Мұнайға қанығу коэффициенті 0,59, газға қанығу коэффициенті 0,57. Қабат қысымы 15,1 — 15,8 МПа, температурасы 61-70°С аралығында өзгереді. Мұнайы жеңіл, тығыздығы 0,797-0,805 г/см3, күкірті аз (0,017-0,33%), парафинді (0,6-36,0%) және онда 0,1- 8%-ға дейін шайыр, асфальтендер бар. Ашық түсті фракциялардың шығымы 300°С-қа дейін 57,5%-ды құрайды. Табан сулары хлоркальцийлі, тығыздығы 1,050 г/см3, минералдылығы 61,1 г/л. Судың тәуліктік өнімділігі 9,87 м3.
Қызыл қасқыр
Қызыл қасқыр - (Cuon alpinus) — қасқыр тұқымдасына жататын жыртқыш аң.
Саны
Қызыл қасқыр көптеген аудандарда өте сирек кездескен, тек Тарбағатай, Сауыр мен Жоңғар Алатауында біршама жиі кездескен. XX ғасырдың 20-21-ші жылдары Алакөл ауданында бір маусымда кейде 6 қасқырға дейін ауланған. Соңғы онжылдықтарда XX-ғасырдың 80-ші жылдарыңда қызыл қасқырларды Оңтүстік Алтайда және Батыс Тянь-Шаньда кездесетіні жайында мақалалар жазылды. Олар қойшылар мен аңшылардың ауыз екі мәліметтері, өкінішке орай ешқандай рәсімделмеген еді. Бұл жағдайларда қызыл қасқырларды сұр қасқырлармен шатастыруы мүмкін, өйткені бұлардың жеке өзгергіштігі жоғары, кейде түсінде қызғылт рең басым болатын аңдар көптеп кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Иттер тұқымдасы Санат:Азия сүтқоректілері Санат:Оңтүстік Азия фаунасы Санат:Оңтүстік-Шығыс Азия фаунасы Санат:1811 жылы зерттелген жануарлар
Қозы Көрпеш – Баян Сұлу кесенесі
Зерттелу тарихы
1768-1774 жылдары қазақ даласына Ресей империясының ұйымдастырған екінші зерттеу саяхаты барысында Х. Барданес Аягөздің бойында тастан қаланған Қозы Көрпеш есімді ғимараттың сақталғанын жазған.
Физикалық космология
Пән тарихы
1916 жылы Альберт Эйнштейн уақыт пен кеңістіктің геометриялық қасиеті ретінде гравитацияға бірыңғай (unified) сипаттама берген өзінің жалпы салыстырмалылық теориясын жариялады. Сол кезде Эйнштейн тынық ғаламға (static universe) сенген болатын, бірақ оның теорияның түпнұсқа тұжырымдамасы бұған жол бермейтінін байқады. Бұлай болатын себебі, бүкіл ғаламға таралған массалар гравитациядан тартылып, уақыт өте келе бір-біріне қарай жылжиды. Алайда, ол өз теңдеулері ғарыштық масштабтағы гравитацияға қарсы тұра алатын тұрақты термин енгізуге мүмкіндік беретінін түсінді.
О-де-Сен департаментінің коммуналары
О-де-Сен *
Стерлинг (Шотландия)
Туыстас қалалар
Санат:Шотландия қалалары
Се (Аржантан округі)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Төтенше заңдар
Дереккөздер
Санат:Төтенше жағдай Санат:Заң
Поццуоли
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Прокл из Поццуоли.
Халықтық ландшафтық экология
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
NGC 6847
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Вэнделл (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 167 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-69142.
Чапчельда
Чапчельда — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулва өзенінің сол жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Вильфранш-де-Конфлан
Коммунаның INSEE коды — 66223, пошта индексі — 66500.
Жакуи
Жакуи (Jacuí) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Себастьян-ду-Параизу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Төлеуғали Әбдібеков ауылы
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 64 км-дей жерде.
Нұртілеу Бертайұлы
Кезінде ел назарына іліккен егін орағына арналған "Ақ бидай" мен "Егінжай" телебағдарламаларын (1990-1994 жылдары) әзірлеуде де өзіндік қолтаңбасы бар. Ауыл өмірін, ауыл шаруашылығының өзекті мәселелерін насихаттауда мол тәжірибе жинақтаған Н. Бертайұлы 1995 жылы республикалық теледидардың Алматы облысындағы меншікті тілшісі болып тағайындалды. Осы мерзімде республикалық шаруалар қожалығы ассоциациясының "Фермер-информ" баспасөз орталығының директоры қызметін қатар аткарды. Оның отыз жылға жуық қаламынан туындаған шығармаларының ішіндегі шоқтығы биік тұратыны "Жер иесі" авторлық бағдарламасы. "Жер иесі" атты өлеңдер жинағы жарық көрді (2008 жылы). Алматы облысы Еңбекші Қазақ ауданының Құрметті азаматы. Алматы облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
Ақметжан мешіті
Ақметжан мешіті (1890 ж.) — сәулет өнерінің ескерткіші, күмбезді сарай. Сарысу өзенінің бойында, Айтболаттың Ақшиі деген жерде тұрғызылған.
Шәкірт Cаханов
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Плех
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Целле
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Жезде
Жезде — туыстық атауы ұзатылған қыздың күйеуі оның сіңлілері мен інілеріне Жезде болады. Қазақ халқының тұрмысында Жезде мен балдыз, қайын інілер бірін-бірі қатты сыйлайды, бір-біріне қалтқысыз қамқорлық жасайды. Бұл — ежелден ұрпақтан ұрпаққа үзілмей беріліп, орнықты қалыптасқан дәстүр. Дәстүр бойынша, балдыздары Жезденің құлағынан тартып ойнайды. Балдыздың әйелі Жездеге келін болады, бірақ оның да “жезде” деп әзілдесуге хақы бар.
Пұсырман
Пұсырман (туған, өлген жылдары  белгісіз) – жоңғар  шапқыншыларына  қарсы  соғыста  ерлік  көрсеткен  батыр. Әлмеректің  ұрпағы. Қытай тарихындағы  деректерге  қарағанда, 1758  жылы  Пұсырман  Райымбек батыр дың  атасы  Хангелді  батырмен  және  Төле би дің  ұлы  Жоланмен (Жәулен) бірге  Қытай  еліне  барған. Олар Чиандұң  патшамен  келіссөз  жүргізіп,  шекараларға  қатысты  мәселелерді  шешкен. «Қазақтың көне  тарихы»  кітабында  осы туралы  жан-жақты  айтылған.
Вильмань-л'Аржантьер
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ломазо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1589 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 38070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santi Quirico e Giulitta.
Чендлер Кентербери
Өмірбаяны
Чендлер 15 желтоқсан 1998 жылы Техастағы Хьюстон қаласында, Кристина және Рассел Кентерберилардың отбасында дүниеге келді. Оның Колби есімді үлкен ағасы бар, олда актер, және оның кіші қарындасы бар, актриса.
Мансабы
Ол сондай-ақ 2008 жылы «Бенджамин Баттонның Жұмбақ Оқиғасы» фильмінде басты рөлдегі кейіпкердің сегіз жасар кезін ойнады.
Прочида
Елді мекеннің қамқоршысы — Михаил архангел.
Частая (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Кілт (Көлік)
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Стралджа (Ямбол облысы)
Стралджа (Стралджа) — Болгариядағы қала. Ямбол облысына қарасты Стралджа қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 8680. Телефон коды — 04761. ЕКАТТЕ коды — 69660.
Төменгі Ершага
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ахметжан Сахиев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
NGC 6851
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Кілттік параметр
Кілттік параметр (Ключевой параметр; keyword parameter) — мәні кілттік сөздің көмегімен берілетін параметр. Кілттік параметрлердің командадағы колдану реті — еркін.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Құлқайыргүлділер тұқымдасы
Құлқайыргүлділер тұқымдасына жататын өсімдіктер табиғатта ағаш, бұта, шөптекті болып келеді. Ағаш тектілері жапырағының жай және саусақсалалы болуы да мүмкін. Бұлардың 1000-ға жуық түрлері, Қазақстанда 18 түр 7 туысы өседі. Олар әсіресе Алтай, Күнгей, Теріскей, Іле Алатауында, Мойынқұмда таралған. Құлқайыргүлділер тұқымдасының гүлдері - қосжынысты, қосгүлсерікті. Аталықтары өте көп, олар көбінесе түтікшеге айналып, аналықты қоршайды. Бір немесе бірнеше тұтасқан аналықтары бар. Жемісі құрғақ - қауашақ немесе бір тұқымды жаңғақшалар. Құлқайыргүлділер тұқымдасының ең маңызды өкілі - мақта.
Плайнфельд
Плайнфельд (Pleinfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вайссенбург-Гунценхаузен ауданының құрамына енеді.
Чемондаевка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арман Фальер
Дереккөздер
Санат:Франция президенттері
NGC 2381
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Резонанстық жиілік
Резонанстық жиілік— гармоникалық сыртқы күш пен еріксіз тербелістер арасында, жүйеге бастаудан берілетін барлық энергия шағылмай, жүйенің үйкеліске түсетін элементтеріндегі шығындарын жоя отырып, өзінде жұтылатын жағдайында, сондай-ақ фазалық қатынастардың орнауына сәйкес келетін сызықты тербелмелі жүйедегі еріксіз гармоникалық тербелістердің орныққан жиілігі. Бұл жағдайда тербелмелі жүйеде резонанс деп аталатын тербелістер амплитудасының шүғыл ұлғаю құбылысы байқалады.
Владимир Двалишвили
Клубтық
2017 жылы "Атырауда" ойнап, Қазақстан кубогының финалисі атанды.
Гритэ Аппэ Марлборо (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Санта-Ана-де-Пуса
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Эллиптикалық галактика
CD типі
Бұл эллиптикалық галактикалар өте үлкен, сондықтан тақырыпқа келгенде оларды жіберіп алу мүмкін емес. Олардың ені 1 мега-парсекке жетуі мүмкін және галактикалық кластерлердің ортасында орналасқан. Олардың мөлшері бірнеше галактиканың бірігуінен пайда болуы мүмкін. Олар өте жарқын орталық ядроға ие және жүз мыңдаған глобулярлық кластерлерге ие. Сонымен қатар, оларда қараңғы заттардың көп мөлшері бар деп болжануда, бұл оның біртектес болып қалатынын түсіндіру үшін қажет. Осы уақытқа дейін ең үлкені - Бикеш шоқжұлдызындағы Абеля 2029 шоғырындағы IC 1101 болып саналады. Оны Уильям Гершель 1790 жылы ашқан және оның максималды диаметрі 6 миллион жарық жылына тең. Оның ядросы өте белсенді болғандықтан, ол тіршілік формаларын қолдайтын сияқты емес, немесе біз ол туралы әлі жақсы ақпарат білмейміз.
IC 2790
IC 2790 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Төменгі Табога
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Чигас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жайыла өсетін арша
Жайыла өсетін арша туралы тақпақ
Бір түрі осы – аршаның,
Таңданасың табиғат
Қырым Алтынбеков
Белсенді түрде басқа мемлекеттердің (Франция, Ресей,Қытай, Моңғолия, Корея) тәжірибесін зерттейді. Консервациялау және реставрациялау, сонымен қатар ежелгі көшпенділердің өнері жөнінде әртүрлі мемлекет- терде лекциялар оқиды (АҚШ, Англия, Бельгия, Германия,Чехия, Австрия, Қытай, Венгрия, Ресей, Қазақстан).
Ол түрлі әлем мұражайларында қойылған 1 000 астам тарих және мәдениет, ежелгі қолданбалы өнер ескерткіш- төрін қалпына келтірген, оның ішінде - Ақсуат ауылында табылған қайта қалпына келтірілген және толықтырылған ежелгі сақ майшамы (ШҚО Тарбағатай ауданы), Ахмет Иассауи кесенесінің (Түркістан қаласы) ғұндық зергерлік бұйымдары, Алматы кафедралды соборының Евангелиенің күміс әлеміші, мәмлүктердің бірегей қаруы (Мысыр), Берел көсемі мінген аттарының жабуын, «Алтын адам» реконструкциясыныңжаңа, дәлірек нұсқасы (Алматы облысы), Сармат көсемінің киімі мен қару-жарағы (Батыс Қазақстан) және Аржан қорғанынан табылған сақ патшасының киімі мен қару-жарағы (Ресей) және т.б.
Әбсаттар Бағысбайұлы Дербісәлі
Шанышқылы тайпасының Жұдырық руынан шыққан.
Сондай-ақ, ол Нұр-Мүбәрак Египет Ислам мәдениеті университететін, имамдардың білімін жетілдіретін республикалық Ислам институтын, қасиетті Құранды мәнерлеп оқу бойынша республикалық тұңғыш конкурсты, Рамазан айларында Алматының орталық мешітінен қазақ теледидары арқылы қадір түнін насихаттау секілді тағы да басқа көптеген діни-руханият, діни-ағартушылық шараларын ұйымдастырды. 2003, 2006 жылдары қыркүйекте Астанада әлемдік және дәстүрлі ұлттық дін лидерлерінің съездерін өткізуге үлес қосты.
Ангустрин-Вильнев-дез-Ескальд
Коммунаның INSEE коды — 66005, пошта индексі — 66760.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Юджин О’Нил
Өмірбаяны
1903 жылдың жазында ол кенеттен әкесімен бірге мессаға барудан бас тартып, католиктік мектептен зайырлы мектепке ауысуды талап еткенде сенімін жоғалтты.
1906 жылы Принстон университетіне оқуға түсті, бірақ бір жылдан кейін белгісіз себептермен оқуын тастады.
1920-1923 жылдар аралығында драматург әкесінен, шешесінен, ағасынан айырылып, 1928 жылы екінші әйелімен ажырасты. 1929 жылы ол үшінші рет актриса Карлотта Монтрейге үйленді, онымен бірге Францияның орталығында тұруға көшті. 1930 жылдардың басында олар Америкаға оралып, Джорджия штатына қоныстанды, ал 1937 жылы Калифорнияда 1944 жылға дейін өмір сүрді. Олардың Калифорниядағы үйі қазір Юджин О'Нилді еске алатын мұражай. Монтереймен неке өте сәтті болмады және олар қарым-қатынасты бірнеше рет аяқтады, бірақ ешқашан ажыраспады.
Петропавл
Экономикасы
Облыс орталығында 3 театр, 1 филармония, 3 мұражай, 8 кiтапхана, 3 клубтық мекеме бар.
Қызылқұм (шөл)
Дереккөздер
Санат:Қызылқұм Санат:Қызылорда облысы географиясы Санат:Түркістан облысы географиясы
Нығметжан Қабатайұлы Есенғарин
Қысқаша өмірбаяны
1989–91 Алматы темір жолының бастығы;
Тұрлыхан Қасенұлы
right|thumb Тұрлыхан Қасенұлы - (1902-1942)Семей облысы, Қандығатай болысы (қазіргі Жарма ауданы), Қапанбұлақ ауылында дүниеге келген. 1920 жылы Семейде мұғалімдер даярлайтын курста, 1925 жылы педтехникумда оқыды. Мұғалім, Аяғөз аудандық оқу бөлімінде инспектор(1928-1930) болған. 1934 жылы Қазақстан Жазушылар одағының Семей облыстық бөлімшесі басқарды. 1935 жылы осында «Еңбек» деген атпен журнал шығара бастайды. Әдеби сындар, әңгімелер, «Нүкен», «Ерлер әңгімесі», «Радио сөзі», «Оспан комсомол» деген поэмалар, «Әріп ақын», «Әдебиет жұмысына атсалысайық» деген зерттеу мақалаларын жазған. Тұрлыхан орындал жүрген 13 ән нотаға түсіріліп, 1931 жылы Алматыда басылып шыққан «500 казахских песни» кітабына енген. Олар: «Ардақ», «Қайырма», «Түлкітымақ», «Қарагөз-ау», т.б.
№14-темір жол айрығы
№14-темір жол айрығы — Абай облысы Жарма ауданы, Қапанбұлақ ауылдық округінің құрамында болған темір жол айрығы, 2009 жылы жабылған.
Вэстбрук (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 739 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-69250.
Қайта жаңғырту
Елестету
Елестету ес үрдісі. Біз бұрын қабылдаған, ал қазір оймен қайта жаң-ғыртып отырған заттар мен құбылыстардың бейнесі елес деп аталады. Елестетулер жалқы және жалпы сипатта да болады. Бір ғана нәрсені елестету – жалқы, ал жалпы елестету – тектес, ұқсас нәрселерді жеке- жеке қабылдау нәтижесінде пайда болатын бейнелер. Жалпы елестетулердің тұрақтылығы, анықтығы жалқы елестетулерге қарағанда, солғын, көмескі болады.
Азамат соғысы және 2 дүниежүзілік соғыс жылдарында қаза тапқандарға қойылған ескерткіш
Азамат соғысы және 2 дүниежүзілік соғыс жылдарында қаза тапқандарға қойылған ескерткіш (Мәңгі алау) - Төле би және Сыпатай батыр көшелерінің қиылысындағы алаңда орналасқан. 1967 ж. Ұлы Қазан Социалистік Революциясының 50 жылдығы құрметіне орай орнатылған. Архитекторы К.Рахмати. Қаланың бас көшесі Төле би жағынан жақсы көрінеді. Негізгі композициялық акценті - биік қабырға. Оған қайғылы жағдайда төмен еңкейтілген ту мен сәйкессіз қойылған тікбұрышты плита түріндегі екі тас жалғастырыла қосылған. Барша композиция граниттен жасалған аласа табанға орнатылған, ал оның алдындағы баспалдақ алаңында бесбұрышты жұлдыз бен "Мәңгі алау"  орналасқан. Ескерткіш бетон мен гранит блоктарынан тұрғызылған. Жалпы биіктігі 11 м. Негізгі қабырғаның жоғарғы жағында шағылысқан "СЛАВА" сөзі жапсырыла  жазылса, қабырғаның басқа бетінде "Кеңес Өкіметі үшін, Отан үшін қаза болған жерлестерімізге" деген мәтін ойып жазылған.
Қызылой газ кен орны
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
NGC 2361
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Чермода
Чермода — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тунтор өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Травертин
thumb|Травертин thumb|230px|Травертин террасы, [[Йеллоустондық ұлттық парк, АҚШ]] Травертин (Ежелгі Италиядағы Тибур, қазіргі Тиволи қаласының атымен аталған), әктасты туф – көмірқышқылды қайнарлардан кальций карбонатының тұнуы нәтижесінде түзілген кеуекті тау жынысы. Травертинде көбінесе өсімдіктер мен әр түрлі органикалық қалдықтардың іздері байқалады. Травертин — әкті туф терминінің синонимі.
Миролюбово (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрайды.
Бел (Мелеуз ауданы)
Бел — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы кент, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 424 адамды құрады. Пошта индексі — 453873, ОКАТО коды — 80241870002.
Санта-Крус-де-ла-Сарса
Санта-Крус-де-ла-Сарса (Santa Cruz de la Zarza) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Меса-де-Окания ауданында (комарка) орналасқан.
Йодтанған су
Дереккөздер
Санат:Геология
IC 2792
Сыртқы сілтемелер
IC 2792 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жанауба (Минас-Жерайс)
Жанауба (Минас-Жерайс) (Janaúba (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жанауба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Плейштайн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Тіршілік
Тіршілік қасиеттері
нобай|[[Күнбағыс гүлшоғырындағы күрделі ұйымдасу.]] Тіршілікті ерекшелейтін бірнеше қасиеті бар. Солардың ішіне кіретіні: организация, гомеостаз, метаболизм, бейімделу, өсу, көбею, стимулдарға жауап беру, т.б.
Бейімделу
Ағзалардың бәрі тұқым қуалаушылық қабілетіне ие, яғни олар өз қасиеттерін ұрпағына бере алады. Оның негізінде нуклеин қышқылы синтезі жатады, және сол синтез өте дәл жұмыс істейтін болса да, мінсіз емес болғандықтан, нуклеин қышқылы тізбегінде қателіктер ― мутациялар ― пайда болады. Мутациялардың көбі зиянды болғанымен, кейбірі ағзаға пайда тигізуі мүмкін. Пайдалы мутациясы бар ағза басқалармен сәтті бәсекелесіп, мүмкін болғанша көп ұрпақ шығарып, соларға өзінің гендерін берсе, мутация популяцияда орнығады. Соның арқасында ағзаларда өзгергіштік қасиеті бар. Уақыт өте келе, гендер өзгеріп сұрыптала келе, түрлер де өзгеріп, өмір сүру ортасына бейімделеді. Бұл процесті эволюция деп атайды.
Ранспак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 852 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,74 адам/км².
Тіршілік
Дереккөздер
Санат:Биология
Қазақстан елтаңбасы
Суреттемесі
Түндік — таза көк аспанын бейнелейді. Үш-санды айқыш-ұйқыш келген күлдреуіштер қазақтың үш жүздін бірлігі бекемдігін көрсетеді.
Савьяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15 114 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1145 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 80039.
Клавдий Юлий Цивилис
Клавдий Юлий Цивилис(туған, өлген жылы белгісіз)(латынша Gaius Julius Civilis)-римдіктермен одақтас батав тайпасы көсемдерінің бірі. Рим әскерінде қызмет атқарды. Цивилис інісі Павлмен бірге император Нерн тұсында тұтқынға алынып, оған Римге қарсы көтерілісті дайындады деген айып тағылды. Көтеріліске ежелгі герман тайпалары да қосылды. 70 жылдары Цивилис қозғалысы басылды, дегенмен батав тайпасы алым - салықтан босатылды. Цивилистің бұдан соңғы өмірі белгісіз.
Милослав Валентинович Антощенко-Оленев
Жұмыстары Қазақстан, Ресей, Украина, АҚШ, Түркия, Қытай, Германия, Англиядағы жекеменшік коллекцияларда сақталуда.
ЮНЕСКО жанындағы Халықаралық сыншылар және өнертанушылар қауымдастығы (АІСА) ұлттық секциясының мүшесі (1996).
Баалон (Мез)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 264 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,89 адам/км².
Аралағаш
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.
Ақмешіт көне бекінісі
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:География
Поппе Николас
Санат:Тілтанушылар Санат:Шығыстанушылар Санат:1897 жылы туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар
Мале (Италия)
Мале (Malé) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2147 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 82 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 38027.
Явроньга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Сан-Мартинью-ди-Алвиту
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Кизрай
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ұлттың рухани өмірі
Дереккөздер
Санат:Физика
Жаңабай Сәлімгереев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар