Алыстан_сермеп...
Өлең алғаш 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген. «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Басылымдарында текстол. өзгерістер кездеседі. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1945, 1954 жылғы басылымдарда 5-шумақтың 4-, 5-жолдары «Пайдасыз ақыл, Байлаусыз тақыл», 14- шумақтың 2-жолы «Жүз кісі сұмға» делінсе, 1933, 1957, 1977 жылғы жинақтарда бұл жолдар 1909 жылғы басылымға сәйкес «Пайдасыз тақыл, Байлаусыз ақыл», «Жөн кісі сұмға» деп қабылданған. Мүрсейіт қолжазбаларында 6-шумақтың 6-жолы «Іздегені, баққаны», 8-шумақтың 4-, 5-жолдары «Адам бол - мал тап, Адал бол - бай тап», 10-шумақтың 6-жолы «Қор болып қолда барасың», соңғы шумақтың 6-жолы «Сөзімді ұғар біреу жоқ» болса, барлық басылымдарда бұл жолдар 1909 жылғы жинаққа сәйкес «Аңдығаны, баққаны», «Адал бол - бай тап, Адам бол - мал тап», «Қор болып құрып барасың», «Сөзімді ұғар елім жоқ» ретінде алынған. 1933, 1945, 1954 жылғы басылымдарда 14-шумақтың 6-жолы «Айғаймен етті, амал жоқ» болып басылса, басқа жинақтарда Мүрсейіт қолжазбалары, 1909 жылғы басылым бойынша бұл жол  «Айғаймен кетті, амал жоқ» деп түзетілген. 1909, 1933, 1945, 1954 жылғы басылымдарда 22-шумақтың 4-жолы «Есітіп үнін» болып берілсе, кейінгі жинақтарда Мүрсейіт қолжазбаларына сәйкес «Естісем үнін» түрінде алынған. 1954 жылғы жинақта 24 - шумақтың 8-жолы «Қысылған жерде - жанжал дау» болса, 1945, 1957, 1977 жылғы басылымдарда бұл жол «Қысылған жерде - жан жалдау» түрінде көрсетілген. Туынды ағылшын, азербайжан, араб, беларусь, қарақалпақ, қырғыз, латыш, орыс, өзбек, татар, түрікмен, украин, ұйғыр т. б. тілдеріне аударылған. Абай «Сегіз аяқ» өлеңіне ән шығарған. Бұл туынды қазақ поэзиясына Абай тыңнан қосқан өлең өрнектерінің ең соны да күрделі үлгісі болса, әуен-саз бен ырғақ-өлшем тұрғысынан да өзгеше шығармалар қатарына жатады. Бұл әннің әр жылдары жазылған сегіз түрі бар. Әннің I- түрін А. Э. Бимбоэс Ақмола облысының Ақмола ауданында әнші-ақын Мұстафа Нұрбаевтың орындауы бойынша 1920 ж. нотаға түсірсе, А. В. Затаевич Орынбор қаласында 1922 ж. Құстай Мырзабеков пен Кәрім Қашқымбаевтың айтуы бойынша жалаң нотаға хаттаған. Әннің бұл үлгісі «Әр халық әндері» жинағында да жарық көрген (1971). Ал композитор Л. Хамиди 1935 ж. Әрхам Ысқақовтан, 1938 ж. Жүсіпбек Елебековтен «Сегіз аяқ» әнінің екі түрін нотаға жазса, профессор Б. Г. Ерзакович 1938 ж. Темірболат Арғынбаевтың және 1939 ж. Қуан Лекеровтің айтулары бойынша нотаға түсірген. Сонымен бірге «Сегіз аяқ» әнін әнші Қали Байжановтың орындауынан және Мәкен Мұқамеджанованың айтуы бойынша (1984) Қ. Жүзбасов әннің 7-және 8-түрлерін нотаға түсірген. Әннің бұл түрлері алғаш рет «Айттым сәлем, қалам қас» атты Абай әндері жинағында (1986), Абайдың муз. мурасына қатысты Ғ. Бисенованың «Сегіз аяқ» атты мақалалар жинағында жарық көрді (1966). Абай әндері түрлі әншілердің айтуы бойынша, ауызша таралғандықтан, бір текстегі әннің бірнеше түрі кездеседі. Абай әндеріне тән қасиет - поэзия тілі мен музыка әуезінің, ырғақ пен муз. екпіндердің мінсіз жымдасып, қабысып жатуында. Абай әуендерінің түпнұсқасына Қ. Мырзабеков пен К. Қашқымбаев, Ә. Ысқақов, Қ. Байжанов пен М. Мұқамеджановалардың айтқан варианттары өте жақын екендігі аңғарылады. Абайдың қазақ өлеңінің кестесі жүйесіне жаңа шумақ түрін жасағанын және әннің әуен-ырғақтық құрлысына ықпал еткенін байқаймыз. Мұнда өлең шумағы сегіз тармақтан тұрса, ән әуенінің құрылысы алты муз. сөйлемнен құрастырылады, олардың әрбіреуі өлең тармақтарына сәйкес келеді. Сөйтіп, «Сегіз аяқ» әнінің 4/4, 6/4, 2/ 4, 3/4, 5/4, 3/4, 2/4, 3/4, 4/4, 3/4, 4/4, 6/4, 4/4, 3/4, 5/4; 2/4, 4/4, 2/4, 3/4, 4/4, 2/4 т. т. муз. өлшемде айтылып жүргеніне көзіміз жетіп отыр. Осыған орай «Сегіз аяқ» әнінің төрт түрі минорлық ладта болса, қалған төрт түрі мажорлық саз-сарынында орындалады. Осы аталған түрлерінің кейбіреуінде жалпы түркі музыкасында кездесетін «ақсақ ырғақ» желісі де көрініс тапқан. Комп. С. И. Шабельский «Абайды еске алу» деген фортепианолық триосының бір бөлімін осы «Сегіз аяққа» арнаған.