cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Логикалық заңдар
нобай|Логикалық трактаттан Тар мағынасында Логикалық заңдар деп дәстүрлі логиканың белгілі 4 заңын айтады, олар: Бұл заңдар формальдық тұрғыдан дұрыс, яғни дәл, анық, нақтылы ойлаудың негізгі шарттары болып табылады. Тепе-теңдік заңы бойынша ой қорыту процесіне қатысатын әрбір ойдың өзіне сай белгілі бір орнықты мазмұны болуы, яғни ол өзіне-өзі тең болуы тиіс.
Қалтырауық қамыр кемпір және Ақ боран
Ақындар айтысы бітісімен, палуандардың күресі басталады.
Палуандар күресі біткеннен кейін «жаяу жарыс» басталады. Бұл ойынға қатысушылардың санына шек қойылмайды. Екі топтың өзара келісімі бойынша белгіленген екі көмбенің арасын жүгіріп өтулері керек. Жаяу жарысқа қатысушылар нақтылы қандай қашықтыққа жүгіретінін ешқайсысы білмеген, өйткені бұл екі көмбенің арақашықтығы еш уақытта өлшенбеген. Тек бертін келе ғана мөлшермен өлшене бастады. Шамамен бірден үш шақырымға дейінгі қашықтық алынған жаяу жарысқа қатысушылардың әрқайсысы өзінше жүгіріп, бірінші келгені жеңімпаз атанған.
Яр-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3496
IC 3496 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 3496 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ле-Шатне-ан-Доньон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Вилерольтиген
250px|thumb|Картада орналасуы Вилерольтиген (Wileroltigen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Лаупен округінің құрамына кіреді.
Қараөткел (Шығыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Самар ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 42 км-дей жерде.
Урмеке
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Орнитолестес
thumb|Орнитолестес thumb|left|Орнитолестес thumb|right|Орнитолестес Орнитолестес — кеәінгі Юра кезеңінде, Батыс Лавразияда өмір сүрген шағын теропод динозавр. Осы уақытқа децін оның 1900 жылы АҚШ-тың Вайоминг штаты, Комо Блаф деген жерден жалғыз әрі толық емес бассүйегі мен қаңқасы ғана табылған. Орнитолестес құстар тіршілігі бастау алатын эволюциялық тізбекке өте жақын орналасқан. Динозаврдың білектері алдыңғы аяқтарын денесіне жақын ұстау үшін құстың секілді жиырылып жазылған. Жеңіл және қуысты сүйектері бар кесіртке жамбасты орнитолестес шапшаң қозғалатын екі аяқты жыртқыш болған.
Вильдерсбак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 322 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,58 адам/км².
Жанар Халелқызы Сүлейманова
Дереккөздер
Санат:1974 жылы туғандар
Провиденциализм
Провиденциализм - тарихты құдіреттің еркімен болатын құбылыс деп түсінетін телеологиялық ағым, тарихтың объективтік-идеалистік философиясының реакцияшыл бір түрі. Провиденциализм барлық діни жүйелерге әсіресе христиандық пен исламға тән. Орта ғасыр тарихшылары шығармаларында тарих құдай құдіретінің көрінісі, адамдардың іс-әрекеттері арқылы байқалатын құдай ісі деп дәлелдеді.
Леньяро
Леньяро (Legnaro) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Спэнсер (Айдахо)
Спэнсер (Spencer) — Айдахо штатының Кларк округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 16-75970.
Альба
Альба (Alba) — Италиядағы қала, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Түркиядағы жер сілкінісі 2011
Көрсетілген көмек
30 мемлекет Түркия Республикасына өз көмектерін ұсынған. Түркияның 3816 құтқарушылары, 886 медициналық көмекшілер, 18 іздеуші иттер, 145 жедел жәрдем кареттері, 7 медициналық тікұшақ, 18 722 палатка т.б қызмет жасаған. АҚШ 5 миллион доллар, Жапония 400 мың доллар, Македония 100 мың еуро, «Кока-Кола» компаниясы 1000 000 доллар көмек көрсеткен. Азербайжан мемлекеті алғашқы көмекке келген. Сонымен қатар Қазақстан, Ресей, Израиль мемлекеттері де жәрдемдерін берген.
Форкетинья
Тарихы
Қала 1996 жылы құрылған.
Вихмар
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 231 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 112. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Рюле.
Елубай Өмірзақов
Өмірбаяны
Найман тайпасының Қаратай руынан.
Ело (Арғұт тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Вильдье-ле-Баель
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кер-ла-Петит
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қойтас (Самар ауданы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 268 адам (139 ер адам және 129 әйел адам) болса, 2009 жылы 190 адамды (97 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Адаткан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
PR және жарнама
PR және жарнама — 2010 жылы Алматы қаласы «Қазақ университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ж. Бекболатұлы. Беттер саны — 286.
Карло Кораццин
Карьерасы
Карлоның тегі италиялық. Карьерасында Англия және Канада клубтарында доп тепкен.
Командалық
«Виннипег Фьюри»
Халықаралық
Канада
Сілтемелер
Санат:Канада футболшылары Санат:Канада Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ванкувер 86 ФК ойыншылары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары
Жамбыл ауылдық округі (Райымбек ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жамбыл, Қаратоған ауылдары кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы.
Шубот
Шубот — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохма өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су реестрінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Лимена
Елді мекеннің қамқоршысы — San Felice e San Fortunato.
Нотр-Дам-де-Лондр
Коммунаның INSEE коды — 34185, пошта индексі — 34380.
Жижилка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Төребай Есқожаұлы
Төребай Есқожаұлы (1844 жылы, қазіргі Батыс Қазақстан облысы Жымпиты ауданы – 1911 жылы, қазіргі Алматы облысы Көксу ауданы Шыбынды тауының маңы) – айтыс ақыны. Аталары Кенесары ханның көтерілісіне қатысып, еліне қайта алмай, Жетісуда тұрақтап қалған, Найман тайпасы ішінде Батысты мекендеген Балталы руының жағалбайлы атасынан тарайды.
Әбіл Мұратов
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан ғалымдары
Шу облысы
Облыста 4 қала, 5 кент, 105 ауылдық округ, 327 ауыл бар.
NGC 7484
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sculptor (шоқжұлдыз)
Генетика тарихы
Генетика ғылымының даму кезендері
Ерте заманнан-ақ адам саналы түрде қолдан будандастыру тәсілін қолданып, өсімдіктер мен жануарлардың жабайы түрлерінен қазіргі мәдени түрлерін шығарды. Сол уакыттың өзінде бір егістік алаңға екі түрге жататын дақылдардың тұқымдарын егуге болмайтынын білген. Сондай-ақ асыл тұқымды малдарды шыққан тегі белгісіз малдармен будандастырмаған. нобай|170px|Грегор Мендель Генетиканың даму тарихын зерттеушілер үш кезеңге бөледі.
Қоршау құралымы
Қоршау құралымы – ғимараттардың сыртқы қабырғалары болатын немесе оларды жеке-жеке бөлмелерге оқшаулайтын құралым элементтері; ғимараттағы негізгі күш түсетін құралым (көтергіш құралым) міндетін де атқарады. Қоршау құралымы – вертикальді (қабырғалар, аралық қабырғалар) және горизонтальді (аражабын, төбежабын) болып бөлінеді. Сыртқы қоршау құралымы ғимараттарды атмосфералық әсерлерден (температура, ылғал және жел, шу) қорғау, ал ішкі Қоршау құралымы ғимараттың ішін жеке бөлмелерге бөліп, дыбыс өткізбеу әрі жылу сақтау үшін пайдаланылады. Жасалу әдісіне қарай Қоршау құралымы тұтас (құрылыс орындарында тұрғызылатын) және құрастырмалы (үлкен панельді, ірі блокты) болады. Құралымы бойынша бір не біртектес материалдан (ағаш, кірпіш, жеңіл бетон, гипс қабырғалар) жасалатын қарапайым (“бір қабатты”) және бірнеше элементтерден немесе қабаттардан (мыс., күш түсетін, оқшаулағыш, т.б.) дайындалған кешенді (“көп қабатты”) Қоршау құралымы болып ажыратылады. ұимараттардың сыртқы Қоршау құралымы кірпіштен қаланады немесе жеңіл бетоннан жасалады, ауыр және темір-бетон сыртқы күш түсетін құралымдарға, ал гипс-бетон бөлме араларын бөлуге қолданылады. Қоршау құралымында қажетті беріктік, орнықтылық, от пен суыққа төзімділік және ұзақ мерзімге шыдамдылық, т.б. қасиеттер болуы шарт.
Генетика тарихы
Генетика ғылымының даму кезендері
Генетика ғылымы даму тарихының баска биология ғылымдарының дамуымен салыстырғанда өз ерекшелігі бар. Бұл ғылымның негізгі заңдарын ашқан физика пәнінің мұғалімі Брно (Чехословакия) қаласындағы Августин шіркеуінің қызметкері чех Грегор Иоганн Мендель болды. Мендель өзінің 8 жыл бойы жүргізген тәжірибелерінің нәтижелерін, Брно қаласындағы табиғатты зерттеушілер коғамының отырысында баяндады, ол еңбегі осы коғамның ғылыми хаттарында 1865 жылы басылып шықты. Бұл еңбегінде белгілер бір-бірінен тәуелсіз тұқым қуалайтынын, будан ұрпақта гаметалар өз тазалығын сақтайтынын, бір белгілердің екінші белгілерден басымдылық көрсететінін жөне олардың ажырауын көрсеткен.
Орозинью
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,3 адам/км².
Д. А. Қонаев атындағы тау-кен ісі институты
'''Д. А. Қонаев атындағы тау-кен ісі институты''' — Қазақстанның ғылыми мекемесі, пайдалы қазбаларды өндіру және өңдеу саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулермен айналысады. Ол Қазақстан Республикасының минералдық шикізатын кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығының құрамына кіреді.
Донеділ Ізмағамбетұлы Қажымов
1989 ж. «Мелодия» фирмасы Қажымовтың грампластинкасын жарыққа шығарды.
Бозай ауылдық округі
Бозай ауылдық округі  – Түркістан облысы Келес ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бозай, Тартоғай, Тентексай, Шолаңтөбе ауылдары кіреді. Орталығы – Бозай ауылы.
Желдету
Желдету (латынша: ventіlatіo — желдету) — үй бөлмелерінде, өндіріс орындарында, т.б. реттеулі ауа алмастыруға, адам денсаулығына қолайлы жағдай жасауға, сондай-ақ технологиялық процестердің талаптарына сай құрал-жабдықтар мен құрылыстық құрылымдарды, материалдарды, азық-түлікті, т.б. сақтауға арналған шаралар жүйесі.
Жанармай багін (сауытын) желдету
Жанармай багін (сауытын) желдету – жанармайдың ең жеңіл фракцияларының булануын азайту және сиретілудің пайда болуын болдырмау мақсатымен автомобильдің бензин құятын багінің (сауытының) ішкі куысын атмосферамен қосатын желдету жүйесі.
Сен-Венсан-де-Косс
Коммунаның INSEE коды — 24510, пошта индексі — 24220.
Жаңатекес
Жаңатекес — Алматы облысы Райымбек ауданы, Текес ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Дылго-Поле (Видин облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 адамды құрайды.
Беларусьтегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Беларусьтің 4 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 3 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Беларусия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 10 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Биралар
Биралар (бабира, бабуру, бабила, бавира) – Конго Демократиялық Республикасында тұратын ұлт. Жалпы саны 120 мың адам.
Тоғыз аяқ, тоғыз табақ
Ойын-сауық, әдет-ғұрып ойындарының бір түрі — «Тоғыз аяқ, тоғыз табақ». Бұл әсіресе қазақтың баласын үйлендірерде қыздың әкесіне барып, құда түскенде, екі жақтың келісімі жарасқан шат-шадыман көңіл күйін, туыстық жарастық көңіл күйді білдірген. Осы құда түсу кезінде қонақ сыйларын халық «тоғыз аяқ, тоғыз табақ» деп атаған. Халықтың әдетінде жайшылықтағы қонақ асы бөлек те, құданың асы бөлек берілген. Құдалардың арасындағы сөз әбден келісіліп болғаннан кейін, енді құданың қайтардағы қонақ асысы тағы бөлек — «Құйрық-бауыр» болыпты. Мұнда құйрық май мен бауыр туралып, оған қосымша айран араластырып, қайтар жолда жесең де жейсің, жемесең де жейсің деген ойын-кәде жасаған. Жемесең тойғаныңның белгісі деп, құдаларға асатқан кезде айранды бетаузына дейін түгелдей жағып шыққан. Құда енді бұл асатудан тек кәдесін жасап барып әрең құтылған. «Құйрық-бауыр» асататын көбінесе жас келіншектер болып келеді де, олар асататын адамдарына арнайы ән айтумен болады. Қатынасушылар көбінесе тапқырлық, шапшаңдық көрсетіп жазадан құтылып кетуге, асатушылардың саусақтарын тістеп алуға тырысады.
Биралар
Өмір салты
Үлкен отбасылық қауымдастықтар тән. Жерге коммуналдық меншік сақталған. Туыстық есеп патрилинейлік болып табылады.
1589 жыл
Түсініктемелер
*
Ислам Жеменей
жолы
1990-1993 жылдары Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ Шығыстану факультетінде парсы тілінің оқытушысы, Түркияның «Заман қоғамының» Қазақстандағы өкілі, «Заман-Қазақстан» газетінің редакторының орынбасары, «Парасат» журналының редакторы, Иран-Қазақстан бірлескен компаниясының директоры болды.
1996 жылы қыркүйектен Түркістандағы Қ.А.Ясауи атындағы Қазақ-түрік университетінің доценті және Этнография институтының ғылыми қызметкері, Абылай хан атындағы университеті, Шығыс кафедрасының доценті болып қызмет істеді. 2000 жылдан бастап М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің жетекші ғылыми қызметкері, 2007 жылдан бастап ТарМУ-дың Дулаттану ғылыми-зерттеу орталығының жетекшісі, директоры, профессоры. Сондай-ақ 2005 жылы Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері белгісімен марапатталды.
2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ «Тұран-Иран» ғылыми-зерттеу орталығының директоры қызметін атқарып келеді.
Кітаптары
8. Жеменей И., Дәулетхан Ә., Қатран Д. Деректану (қазақ тарихы мен мәдениеті парсы, қытай монғол, түрік, мажар тілдеріндегі кейбір деректер бойынша). Ғылыми ізденістер жинағы. – Алматы, 2002. 172 б.
27.  Жеменей И. МЫРЗА ХАЙДАР ДУЛАТ ТАРИХ-И РАШИДИ (парсы тіліндегі текстологиясы). – Тараз: «Сенім», 2014. – 600+32 қосымша бет.
Мақалалары
3.  И. Жеменей, Беһруз Бек Бабаи, Бегалиева А.К. Тарихи-Рашиди еңбегінің аудармалары және қолжазбасы. //КазНУ Хабаршы,  Тарих сериясы 2019 ж. №1(92). 70-75 бб.
7.  Ислам Жеменей Имам Әбу Ханифа фиқһының тарихи негіздері. //«Имам Ағзам Әбу Ханифа мәзһабы және қазіргі заман» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. Алматы, 2009. – 312 бет. 93-98 бб.
9.  Ислам Жеменей «Тарихи Рашидий» таржималари хусусида. //«Мухаммад Хайдар Мирзонинг «Тарихи Рашидий» асарининг жахон маданияти тарихидаги урни» халқаро илмий анжуман материаллари. Тошкент. – 2011. 20-22 бб.
13.  Ислам Жеменей Ислам өркениеті және түркі ғалымдары. //«Қазақ жерінің ортағасырлық ғұламалары және олардың ислам өркениетіндегі орны» ғылыми-практикалық конференция материалдары. 16-сәуір, 2012 жыл. 165-172 бб.
27.  Ислам Жеменей Ислам мәдениеті араб, парсы, түркі елдерінің ортақ қазынасы. //«Орталық Азия – Араб әлемі: тарих пен мәдениеттің өзара ықпалдастығы» халықаралық ғылыми конференция материалдары. 2017. – 265 бет.
5. Ислам Жеменей Тағдырлас, тамырлас Иран жерінде // Б. ӘБІЛДАҰЛЫ, облыс әкімінің штаттан тыс кеңесшісі Ақ Жол газеті 24 тамыз 2002 ж.
17. Ислам Жеменей һәрәмсарай жандайшаптар мен жағымпаздардың патшаға жақындау жолының бірі болған // Сұхбаттасқан Руслан Бақытжан Жұлдыздар отбасы Аңыз адам №10 (70) мамыр 2013 ж.
38.  Ислам Жеменей Әйін Жәлут шайқасы 2-бөлім // «Түркі әлемі» халықаралық газеті № 1 (қаңтар, 189) 2018 ж.
39.  Ислам Жеменей Әйін Жәлут шайқасы 3-бөлім     // «Түркі әлемі» халықаралық газеті № 2 (ақпан, 190) 2018 ж.
65.  Ислам Жеменей Марат Байділдәұлы туралы (таным мен пайым) // «Түркі әлемі» халықаралық газеті № 5-6 (мамыр-маусым, 204-205), 2019 ж. 4-5 бб.
73.  Ислам Жеменей Абай және Жалал Дауани // Abai.kz ақпараттық поталы 31 Шілде, 2020 ж.
79.  Ислам Жеменей Әл-Фарабидің өмірі мен таным кеңістігі // Самұрық Республикалық әдеби-мәдени журналы №3 2020 ж. 24-36 бб.
87.  Ислам Жеменей сұхбат «Тарихи-Рашиди» кітабын қазақшалауға 20 жыл уақытым кетті // https://5q.media/interview/islam-zhemenej-tarihi-rashidi-kitabyn-%D2%9Baza%D2%9Bshalau%D2%93a-20-zhyl-ua%D2%9Bytym-ketti/
100. Ислам Жеменей Иран қазақтары // Түркістан халықаралық апталық саяси газеті №06 (1435) 17 ақпан, бейсенбі, 2022 ж.
106. Ислам Жеменей Аңсау // Ақиқат ұлттық қоғамдық-саяси журналы №7 шілде 2022 ж. 31-44 бб.
112.  Ислам Жеменей Кавказ бодандық бұғауында // Таң-Шолпан әдеби көркем, көпшілік журналы №3 2022 ж. 26-45 бб.
115. Ислам Жеменей Өз атажұртында өмір сүргеннен артық бақыт жоқ // Алатау арайы Алматы облыстық қоғамдық-саяси газет №16 (16) 15 желтоқсан 2022 жыл.
Амуринка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Фредерику-Вестфален
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 308 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 264,975 км² шамасында. Халық тығыздығы — 106,1 адам/км².
Ислам Жеменей
Мақалалары
10.  Араб тілінің әлсіреуі
24.  Тіл және ақындар
Тоқым қағар
Тоқым қағар —- ойын-сауық, салт ойыны, көбінесе жас баланың алғаш рет үйден жырақ, алыс сапар шеккен кезінде немесе қызы ұзатылған үйге жиылып «Тоқым қағар» ойынын бастаған. Әдетте ауыл адамдары ән, күй, айтыс секілді өнер түрлерін айта отырып, көбінесе, үй иесіне жолаушының оң сапарда болуын, қыздың бақытқа жетуін тілейтін жақсы тілектер айтысқан.
Мәмәйіт Омаров ауылы
Географиялық орны
Ақсу қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 км-дей жерде.
Иван Александрович Аксёнов
Қызметі
Киевтегі инженер жасағында қызмет еткен. Солдаттармен болған көтеріліске қатысқаны үшін Тобол губерниясына ауыстырылған. Киевтен оралған соң (1909 қараша) әдеби-шығармашыл ортамен араласа бастайды.
Н.С. Гумилёв және А.А. Ахматованың үйлену тойында шафер болған (25 сәуір 1910 жыл). Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан, Ақпан революциясы кезінде Румын фронтында қызмет еткен. 1917 жылы күзде орыс билігінің қолына түскен. Төрт ай бойы түрмеде отырып шыққан. Қазан революциясы кезінде азат етілген.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары Санат:Орыс ақындары
Микрозоналылық
Микрозоналылық— микробелдеулік қатпарлар, бедердің теріс (кейде оң) пішіндерінің өсімдіктері белдеу немесе өңір түрінде (мыс., шалғынды көлдеулердің микрозоналары) және өзендер мен ірі көлдерді және теңіз алаптарын қоршап тұратын таспа торіздес (мыс., жайылма шалғындары, галереялық және мангрлық ормандар) қауымдастықтардың таралуы.
Старые Туймазы
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Балықты ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 8659 адамды құрады.
Пол Сталтери
Пол Сталтери (Paul Stalteri; 18 қазан 1977 жыл, Этобико, Онтарио) — канадалық футболшы, қорғаушы. Канада Ұлттық футбол құрамасының экс-капитаны, 2000 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы. "Вердер" және "Тоттенхэм Хотспур" клубында ойнаған жылдары (2000-08) Еуропаға жақсы танылды. Одан бөлек Германия клубтарында да доп тепті.
Электрондық бейне
Электрондық бейне (Электронное изображение) — заттың (объектінің) әрбір бөлшегінен шағылысқан жарық ағынының электрондық сәулелік беру құралының фотокатоды бетінде өзінің қарқындылығына сәйкес жасайтын потенциалдық бедері.
Обюссон (Орн)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 417 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,92 адам/км².
Овадаш
Овадаш (Ovadas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Резенде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Виш
Виш (Wisches) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,25 км² шамасында.
Қазақтың салт-дәстүрлері мен ырым-тиымдары
Қазақтың салт-дәстүрлері
Төркіндеу
Қазақ салты бойынша ұзатылған қыз бір жыл өткеннен кейін ғана төркініне барып қайтады. Жыл аунамай төркіндеуді жаман ырымға балайды. Ерекше өлім-жітім, той-томалақ, ас бергенде болмаса, жыл толмай төркініне бармайды. ұзатылған қыздың жыл аунап төркіндеуінің өзіндік жолы, сыры, мәні мағынасы бар. Төркініне жалғыз күйеу баланы ғана сопитып ертіп баруды ерсі көрген. Қайта сәбиді көтеріп, төркіндесе, әдемі жарастық, жақсы жол болады. Үшеулеп келген күйеу, қыз, жиенге арнап ақ сары бас қой сойып, үлкен той жасап береді. Күйеумен қызға, балаға төс, асық жілік арнап асады. Кетерінде жиенге қырық шыбар тай (кей жерде қырық серкеш) қызына бұзаулы сиыр, күйеуге шапан жауып ат мінгізеді. Қызына әсте сыңар мал бермейді, жағдайына қарай құлынды бие, қозылы қой, боталы түйе, лақты ешкі береді. Онысы-«қуыс үйден құры шықпасын», «бала жолы бал» десе, енді бір жағынан сыңар мал бермеуі-қызымыз сыңар қалмасын, дәні арылмасын, жан жарынан айырылмасын ылғи да жұп жүріп, ұрпақты болсын дегені. Ал жыл өтпей, уақыт жетпей төркіндетпеуі-ұзатылған қыз жат жерге бауыр бассын, үйіне қайта берсе, төсегінен суып қалмасын деп отбасына сүйспеншілігі артсын дегені.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Таулы жердегі шабуыл
Таулы жерлердегі рота мен взводтар шабуылында маңдайшеп ені жергілікті жер сипатына байланысты және де ұрыс жарғысында қабылданғанға қарағанда біршама аз немесе көп болуы мүмкін. Биік таулы аудандарда ол батальондар үшін 5 км-ге дейін, роталарға
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Яснов ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) ауылдық округтері
Ералы Дадабаев
Марапаттамалары
"Құрмет Белгісі" орденімен, бірнеше медальдармен, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марпатталған.
Глазуново
Халқы
Тұрғыны 17 адам (2009).
Өнеге
Өнеге – ұлағатты адамдардың ұрпаққа көрсететін үлгісі. Өнеге адамдардың тәлім-тәрбиелілігі, үлгілілігі, саналылығы ережелерінің жиынтығы ретінде көрінеді. Ұрпаққа өнеге көрсететін иманды, зерделі, инабатты кісілерден адамдар жақсылық пен қайырымдылықты, адамгершілік пен ізеттілікті үйреніп, оны өздеріне үлгі тұтады. Дәстүрлі қазақ қоғамындағы ұлттық өнеге көріністері адамның бойында кісілік, инабаттылық, парасаттылық секілді асыл қасиеттердің қалыптасуына игі әсер ететін ұлттық тәлім-тәрбиенің қайнар көзі болып саналады.
Енгожок
Енгожок — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чемал өзенінің оң жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Амурка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вигендорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 354 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 095. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Геблер.
Вольфзег (Хайденрайкстайн қауымы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Гарибалди
Гарибалди (Garibaldi) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашиас-ду-Сул экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сократ апологиясы (Платон)
Апологияның мәтіні
Философ Платон (бдд. 429–347 жж) жазған Сократ апологиясы - Сократтың адалсыздық және азғындату айыптауларынан заңдық ақталуы туралы жазылған бірқанша түсіндірмелік апологиялардың бірі; апологиялар Сократ сотынан (бдд. 399 ж) кейінгі онжылдықта жарияланған. Осылайша, Платонның Сократ апологиясы - Сократтық диалог түрінде ұсынылған Сократтың алғашқы философиялық ақталуы. Аристотель кейінірек оны көркем әдебиет жанрына жатқызғанымен, бұл әлі күнге дейін Сократ (бдд. 469-399 жж) туралы пайдалы тарихи дерек көзі болып табылады.
Сократтың Мелетуспен аталмыш адалсыздық айыбының табиғаты мен логикасы туралы екі диалогын қоспағанда, Сократтың апологиясының мәтіні философ Сократтың бірінші тұлғалық көзқарасы мен дауысын негіз етеді. Сондай-ақ, Сократ сот барысында өз-өзін ақтап сөйлеген сөзінде Платонның да сот отырысына қатысқанын екі рет атап өтті.
Жолжақсы
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Фахардо
Географиясы
Әкімшілік жағынан муниципалитет 18 аймаққа (дистрикттарға) бөлінген.
Тарихы
Қала 1760 жылы (кейбір деректерде 1774 жылы) Сантьяго де Фахардо деген атпен пайда болған. 1898 жылдың 1 тамызында, Испания-Америка соғысы кезінде, Фахардоға америкалық эсминец «Пуританин» капитан Фредерик У.Роджерстің қолбасшылығымен келді. Келіп жеткен кемеден АҚШ-тың әскерлері Пуэрто-Рикоға басып кірді.
Климаты
Санат:Алфавит бойынша елді мекендер Санат:Пуэрто Рико қалалары
Халық комиссарлар кеңесі
Халық комиссалар кеңесі (Совет народных комиссаров, совнарком, СНК) — 1917 жылдың 27 қазанынан 1946 жылға дейін қолданылған Кеңестік Ресейдегі, КСРО мен КСР Одағы республикаларындағы үкіметтің атауы.
Тарихы
1946 жылы барлық деңгейдегі халық комиссарлары кеңесі аттас министрлер кеңесіне айналды.
Николай Николаевич Асеев
Кітаптары:
•	Николай Асеев. Ночная флейта: Өлеңдер./ Предисл. и обл. БЕТ Боброва. — М.: Лирика, 1914. — 32 бет •	Николай Асеев. Зор. / Обл. М. Синяковой. — М.: Лирень, 1914. — 16 бет •	Николай Асеев, Григорий Петников. Леторей: Кн. стихов / Обл. М. Синяковой. — М.: Лирень, 1915. — 32 бет •	Николай Асеев. Ой конин дан окейн! Четвёртая кн. стихов. — М.: Лирень, 1916. — 14 бет •	Николай Асеев. Оксана. — М.: Центрифуга, 1916. — 88 бет •	Николай Асеев. Бомба. — Владивосток: Вост. трибуна, 1921. — 64 бет •	Николай Асеев. Аржаной декрет. — М.: Гиз, 1922. — 20 бет •	Совет ветров. — М., ГИЗ, 1923. — 56 бет •	Стальной соловей. — М., Вхутемас, 1922. — 26 бет
Молдағали Жолдыбаев
Молдағали Жолдыбаев (1887 жыл;Қарасудағы қазіргі Батыс Қазақстан облысы, Казталов ауданы – 1938 жыл) — қазақ қоғам қайраткері, педагог, журналист.
Өмірбаян
1918 жылы қаңтарда Қаратөбеде өткен 3-Орал облысы қазақ съезінің делегаты болған.
Пое-д'Олорон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев
Өмірбаяны
1979—1985 жылдары Жалалабат зауыттарының бірінде бас инженері болып істейді.
Хаббл эффектісі
Галактикалардың негізгі сипаттамалары
Хаббл мынаны ашты: өте жарық жұлдыздарының көрінетін жарықтығы бойынша, қашықтықтағы бұрынырақ анықталған галактикалардың спектрлерінде сызықтар спектрдың қызыл жақ шетіне қарай ығысады екен. Осы қызыл ығысу галактикаға шейінгі қашықтыққа пропорционал болып өседі. Доплер эффектісіне сәйкес қызыл ығысу жарық көзінің бақылаушыдан қашықтап үдеп бара жатқанын көрсетеді. Қашықтау жылдамдығы ығысу шамасына, демек, қашықтыққа пропорционал. Галактикаларға дейінгі D қашықтық пен v жылдамдық арасындағы бақыланатын пропорционалдық Хаббл заңы деп аталады: Пропорционалдық коэффициент H Хаббл тұрақтысы деп аталады. H Хаббл тұрақтысының мәні шамамен екендігі тағайындалды, яғни әрбір миллион парсек санының қашықтау жылдамдығы 100км/с — қа артады. Сол себептен алыстағы галактикаға дейінгі аралықты оның спектріндегі сызықтардың қызыл ығысуы бойынша анықтауға болады Өздерінің сыртқы тұрпаттары бойынша галактикалар спиральды, қисық және эллипстік галактикалар болып бөлінеді. Бақыланатын галактикалардың көбі – спиральды болып табылады. Біздің Галактика және Андромеда шоқжұлдызындағы галактика ең ірі спиральды галактикаларға жатады. Спиральды галактикалардың бәрі де бірнеше жүз миллион жылдық периодпен айналады. Олардың массалары Күн массасына тең.
Академик В. А. Амбарцумян көптеген спиральды және эллипстік галактикалардың орталық аймақтарында –олардың ядроларында қопарылыс түріндегі құбылыстар өтіп, зор мөлшерде энергия шығарылады деп тұңғыш рет көрсетті.
Яснополян ауылдық округі
Яснополян ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы әкімшілік бірлік.
Шестой
Шестой — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы ауыл. Орлы ауылдық округінің құрамына кіреді.
Лох-Лохи
Сілтеме
Санат:Шотландия көлдері
Жәнібек Әлімханұлы
Жәнібек Әлімханұлы (1993 жылы 1 сәуірде Алматы облысы Жыланды ауылында дүниеге келген) — кәсіпқой бокста орта салмақта (72,574 кг) өнер көрсететін, жеңіліс көрмеген кәсіпқой боксшы. Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері, әуесқой бокста 2016 жылғы Олимпиада қатысушысы, 2013 жылы Әлем чемпионы, 2013-2014 жылдары Азия Чемпионы,  халықаралық дәрежедегі спорт шебері, Кәсіпқой бокста орта салмақтағы WBO Global тұжырымы бойынша (2012-2020 жж, 2020 - б.у.) және WBC Continental Americas тұжырымы бойынша (2019-б.у.) чемпионы.
IC 3499
IC 3499 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Әт-Тур сүресі
Қысқаша түсініктеме
“Сондықтан Алла бізге игілік етті де заһарлы азаптан қорғады.” (27)
Не болмаса, олардың бір әдіс қылғылары келе ме? Сонда қарсы болғандардың өздері тұзаққа түседі. (42)
Ол күні оларға әдістері ешбір пайда бермейді, әрі оларға көмек те етілмейді. (46)
Түннің бір бөлімінде және жұлдыздар батар кезде де дәріпте. (49)
1593 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1593 жылы туғандар
NGC 7489
NGC 7489 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Жеглица (Видин облысы)
Пошта индексі — 3738. Телефон коды — 09314. ЕКАТТЕ коды — 29043.
Жол көрмек, жоба білмек, жиһан кезбек...
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары
Шавкат Рахмонов
Өмірбаяны
Өзбекстанда туған Рахмонов Қазақстан азаматтығын алған. Әкесі екеуі үлкен Алшын руының Әлімұлы тармағының Шекті руының Алтынбай руынан шыққан қазақ, шешесі қоңырат руынан шыққан өзбек. Шавкат – Кіші жүзге жататын Алтынбай руынан. .
Мансабы
Ол негізінен М-1 туының астында өнер көрсетуді жалғастырды, оның жеті кәсіби жекпе-жегі осы промоушенде өтті, ал қалған бес жеңісі Қазақстан Аралас жекпе-жек Федерациясында (KZMMAF) жеңіске жетті. Ол осы екі ұйымда кезектесе бола отырып, жартылай орта салмақтағы KZMMAF белбеуі үшін Фаридун Одиловқа қарсы күресте өзінің алғашқы кәсіби атағын алды. Ол үшінші раундта техникалық нокаутпен титулды жеңіп алды.
Вадим Баян
Вадим Баян (шын есімі Владимир Иванович Сидоров) (1880, Бердянск—1966, Мәскеу) — орыс ақыны, жазушы, драматург.
Электрондық зеңбірек
Электрондық зеңбірек (Электронная пушка) — қажетті пішіндегі және қарқындағы электрондар ағынын алуға арналған құрылғы; электрондық-сәулелік құралдардың негізгі түйіні. Электрондар кезінен (катодтан), электрондарға үдемелі қозғалыс беретін электродтан (анодттан) және электр өрісінің қажетті түрде орнығуын қамтамасыз ететін басқа да электродтардан тұрады. Электрондық-сеулелік құралдардағы электрондық сәулелердің қарқындылығын басқару үшін электрондық зеңбірек құрамына электрлік фокустаушы электрод енгізіледі де, ондай электрондық зеңбірек электрондық прожектор деп аталады. Электрондық зеңбірек электродтар санына қарай триодтық, тетродтык және пентодтық түрде жасалады. Электродтар санының артуына қарай электрондық зеңбіректің ажырату қабілеті, фокустаушы және экрандаушы қасиеттері арта түседі.
Розенвиллер (Төменгі Рейн)
Розенвиллер (Rosenwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсхайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,50 км² шамасында.
Руе (Эро)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Балалар бөлмесі
Балаларға арналған оңаша бөлме
Балаларға арналған оңаша бөлменің күн көбірек түсетін жақта болғаны абзал. Онда балалар ұйықтайды, сабаққа дайындалады, ойнайды, сурет салады. Ересек балалар дыбыстық жазбаларды тыңдап, фото және радио әуесқойлық өнерімен, модельдер жасаумен шұғылдана алады. Сондықтан бұл бөлмелерді жиһаздағанда балалардың жас шамасын ескеру қажет. Балалардың қолды-аяққа тұрмайтын ойынпаздығы олардың барынша еркін қимылдап ойнауы үшін көп кеңістік бөлуді талап етеді. Балалар бөлмесінде басы артық ешнәрсе болмауға тиіс. Егер семьяда екі бала болса, жиналмалы мебель, мысалы күндіз жиналып қойылатын кереуеттер болғаны жөн. Қабырғаға тақап қойылған шкафқа бекітілген қайырмалы кереуеттерді де пайдалануға болады. Күндіз көрпе-төсекті бүктеп жинап, кереуетке екі таңғышпен байлап тастайды. Қос қабат кереуеттерді де пайдалануға болады, бұл ретте жоғарғы кереует бүтіндей астыңғы кереуеттің үстіне орналастырыл ады. Кейде төменгі қабаттағы кереуеттің үстіне жоғары қабаттағы кереуеттің бір бөлігі ғана орналастырылуы мүмкін. Мұндай жағдайда үстіңгі кереуеттің астындағы кеңістік киім кешек салатын жәшіктер қою үшін пайдаланылады. Қауіпсіз болуы үшін жоғарғы қабаттағы кереуетке биік белеушелер жасайды. Ал кәдімгі кереуеттердің арасына көрпе-төсек сейсептерін салатын аласа әбдіре қоюға болады. Абзалы екі кереуетті бұрыш жасап орнатқан жөн. Егер кереуеттерді қарама-қарсы қабырғаларға тақап қойса, онда оларды бір-біріне қарама-қарсы орналастырмағак жөн; мұның өзі олардың арасындағы жолды тарылтып, жүріп-тұруға қолайсыз етеді. Бөлменің ені жеткілікті мөлшерде кең болғанда (3 м және одан да кеңірек) бір кереуетті қабырғаның ұзына бойына кесе-көлденең орнатуға болады. Бұл бөлмені екіге бөлуге мүмкіндік береді. Оның терезеге жақын бөлігін сабаққа дайындалуға, ал түпкі жақты ұйықтауға арнау керек. Бірнеше ұясы бар аласа екі әбдірені көлденең қойса да, бөлме екіге бөлінеді.
Калиньи
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Файлдарды көшіру
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Депоэ Бэй (Орегон)
Депоэ Бэй (Depoe Bay) — Орегон штатының Lincoln округіне жататын АҚШ қаласы.
Балуан Шолақ
Нұрмағанбет Баймырзаұлы, Балуан Шолақ (1864-1919) – қазақтың халық композиторы, ат ойынының түрлі тәсілін меңгерген өнерпазы, күш өнерін көрсеткен спортшысы, жауырыны жерге тимеген балуаны.
Өмірбаяны
Оның есімін де халық осы соңғы өнеріне сүйсінгендіктен еркелетіп, жас күнінде саусағын үсітіп алуына байланысты «Балуан Шолақ» деп атаған, әйтпесе өзінің азан шақырылып қойылған шын аты – Нұрмағанбет. Шыққан тегі – Ұлы жүздің Дулат тайпасының Шымыр ішіндегі Сәмбет руынан. Бірақ аталары ерте кезде Арқаға қоныс аударғандықтан, оның бар өмірі Көкшетау өңірінде, атығай, қарауыл руларының арасында өскен.
Үй шаруашылықтары қаржысының ұғымы және функциялары
Экономикалық теорияда үй шаруашылығы деп бірлесіп тұратын және ортақ бюджеті болатын бір немесе бірнеше адам жүргізетін шаруашылық ұғынылады. Үй шаруашылығы қоғамдық өндірісте шұғылданатын және шұғылданбайтын барлық жалдамалы жұмыскерлерді, ірі және майда капиталдар, жер, бағалы қағаздар иелерін біріктіреді.
Ішкі мүмкіндіктермен қамтамасыз етілетін үй шаруашылықтарының едәуір әлеуеті жөнінде ІЖӨ-дегі үй шаруашылықтары жасайтын өнім мен қызметтердің салыстырмалы жоғары және әрдайым көбейіп отырған үлесі растайды (17,6%, соның ішінде: 16,9% үй шаруашылықтарының секторы бойынша және 0,7% үй шаруашылығына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдарының секторы бойынша). ІЖӨ-ні нақты түпкілікті тұтынуға пайдалануда үй шаруашылықтарының секторы 50,7 %-ды алады.
Шақшам
Ежелгі Үйсін жерінде
Шақшамдар түбі сақтар мен ғұндар батысқа ауғанда Жетісу мен Жоңғарияда қалып қойып, соңынан Үйсін бірлестігіне кірген рулардан қалыптасқан. Байырғы заманнан шақшамның сіргеліден бөлініп, үйсінге келіп қосылғаны аңыз түрінде халықтың есінде сақталған, ал кейбір шежіре нұсқаларында шақшам үйсінге кірме деп айтылады. Алтай тауы (Алтын тау ) мен Тянь Шань(Аспанға үлескен тау) тауларының ортасына орналасқан кең жазық Шато жазығы деп аталған, ал шатолардың әкімдік орталығы Бешбалық (қытайша Бэйтинь ) қаласы болыпты. Ғалымдардың соңғы дәлелдеріне сүйенсек Бактрия -Бахадыр- Бақтияр атаулары ұлы бабамыз Байдулу есімен яғни VII ғасырда жасаған Батыс түрік кағаны Бахадыр Дулудың есімен байланысты болып шығады (қытайлар тарихында Баһадур - Мохеду хэу ). Кәсіби тарихшылардың орныққан ғылыми дәлелі - көп заман ілгеріде қалыптасқан тайпалар мен рулардың бабасы болып көрсетілу уақыт өте келе халықтың күрметтеуі арқылы шежірелік ата есебінде айтылып кетуі.
Арпалысып өткен Айшыкел
Байдулу- Айшыкелдің ұрпағымыз деп бүгінде шақшамдар ғана айтады. Себебі тарихи деректерге қарағанда Қытай империясымен табан тіресіп ұзақ жылдар азаттық үшін соғысқан Айшыкелдің жеке қосыны негізінен шақшамдардан құралған. Сол заманда шатолардың мекені Баркөл көлінің маңайы, Тарбағатай өлкесіндегі кең жазық, ал орталық қаласы шуми, шуюйелермен бірге Бесбалық (қытайша Бхейтинь) еді. Қытай императоры Тайцун Бесбалық қаласын мекендеген халықтарды басқаруды Айшыкелге арнайы жарлығымен 651 жылы тапсырған. Қытайлардың оған қойған есімі Ашина Хэлу, көне түркі тілінде Ашына қойлы, ал ресми есімі Ышбара хан (каһарлы хан) болатын ал кейінгі ұрпақтары есімін қысқартылған түрде Айшыкел деп атап кеткен.
Сол заманда шато - шақшам тайпасы аталған «он оқ» одағына кірмеген, бірақ 651- 657 жылдары Қытайға қарсы азаттық соғыс ұйымдастырған Батыс Түрік кағаны Айшыкелдің (қытайша Ашина хэлу ) қарамағына кіріп шуми, шуюйе тайпаларымен қатар азаттық үшін күрескен әскерлердің алдыңғы қатарында болды.
Сонымен империямен арпалысқан ауыр соғыс 659 жылы Айшыкел мен оның үлкен ұлы Түйенді, саны ондаған есе көп қытай әскерлерінің, тұтқындауымен аяқталды. Ертеректе қытай еліне сіңірген бұрынғы еңбектерін ескеріп, тұтқындағы Айшыкелге, қытай императоры Гаоцзун үлкен құрмет көрсетіп, оған көптеген жеңілдіктер жасады. Бірақ еркін елге басшы болып үйренген Айшыкел, азаттықты аңсап, соңынан денсаулығы нашарлап, көп ұзамай жат жерде қайтыс болды. Сонан соң Батыс өлке жерін қытай императоры жаңа аймақтарға бөліп, шекараны қосымша әскерлермен күшейтті. Император тарапынан шуйюе, шуми және шато тайпаларына көсем болып, түрік ақсүектер тұқымынан шыққан Мұқа ханзада қайтадан тағайындалды. Сонымен, сол заманда ел басшысы каған болған, азаттық үшін Жұңғомен арпалысып өткен Айшыкел, Байдулу атасы секілді, шежіреде шақшам бабаларының бірі болып көрсетілетін болды
Азаттық жолындағы жанталас
Жұңғоға қарайтын Батыс өлкеде, 757 жылы қытай мемлекетіне наразы халықтар көтеріліске шыққан. Көтерілісті басуға шыққан күшті мемлекеттер қатарына қосылған тибеттіктермен бірге шатолар қатысқан. Қытай қолбасшысы бастаған, құрамында қытайлықтардан басқа арабтар мен шатолар бар, біріккен үлкен қол көтерісшілерді аямай жазалады.
Бірақ көп ұзамай тибеттіктер жеңіліске ұшырап, шегінуге мәжбүр болды. Олар өздерімен бірге одақтастары шатоларды алып кетіп, Наньшань тауының бөктеріне орналастырды. Соңдарынан құғынға шығып, өшіккен ұйғырлар шатоларды түгел қырып жіберуді көздеді, себебі алдыңғы соғыста олардың көмегі болмаса тибеттіктерге Бесбалық өтпес еді және ұйғырлар көп шығынға ұшырамас еді.
Ежелгі ескі отанға оралу
Іле 1150 жылы көшпелі түркі тектес тайпалар құрылтайында гөрхан болып сайланып, тақты иеленді. Шыңғыс ханнан жеңіліп батысқа ойысқан найман кағаны Таян ханның ұлы Күшлік хан киданьдарды 1212 жылы жеңіп, патшалықты Іледен тартып алды. Артынша, көп ұзамай 1218 жылы бүкіл әлемді дүр сілкіндірген Шыңғыс хан бір ғасырға таяу өмір сүрген Батыс лияу патшалығын өзінің империясына қосып алды. Көптеген түркі тектес тайпалармен бірге шатолар енді тек қана шақшам елі атанып Шыңғыс ханның қол астына өтіп, кейінгі тарихы сонымен жалғасты. (Осы тұста Ганму, Таншу және «Лиау патшалығы тарихы» жылнамалынан алынған деректер тәмәм болып, әрі қарай халық арасында сақталған мәліметтер, қазақ тарихшылары мен жазушыларының еңбектерін басшылыққа алдым)
Паншорра
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Шақшам
Шағатай ұлысы, Моғолстан хандығы
Сондықтан Байдулу ұлы жүз құрамындағы белді тайпалардың бірі, өзі басқарған әрі қамқоршысы болған шақшам тайпасының түп атасы есебінде саналып кетті яғни өзінен көптеген ғасырлар бұрын пайда болған тайпа енді одан тараған ұрпақ саналатын болды.
Бөлшектенген бытыраңқы хандар мен сұлтандар жауға қарсы күш біріктіре алмай жеңілді. Ержүрек жауынгер Нарбота бастаған шақшамдардың шағын қолы үш күндік қантөгіске қатысып жан аямай соғысты, бірақ қазақтар оңбай жеңілгендіктен, жауынгерлер шығыны көп болды. Есіл ер Нарбота қаптаған жаудың қоршауында қалып, дұшпанның атқан садақ оғы өкпесін тесіп, осы шайқаста көз жұмған.
«Ақ табан шұбырынды» қасіреті
Сонымен, жоңғарлармен жүре соғысқан шақшамдардың бір бөлігі Алатаудың Меркі тұсындағы Ойранды аталған құз-шатқалды таулы жеріне мықтап бекініп, берілмей күрес жүргізе берді. Бұл тарихы бай, атақты өлке VII ғасырда қытайдан тәуелді болу үшін, азаттық жолында арпалысқан, шақшамдар өздеріне ұлы баба санаған, Айшыкелдің ордасы Мың бұлақ бекінісі орналасқан киелі жердің төңірегі болатын. Шақшамның екі аталығының жаудан қираған қалдығы - Бекмұрат және Саймұрат бабалардың ұрпақтары алғашқыда Ауғанстаннан ары Иранға өтіп, ондағы жергілікті халықтар күн көрсетпегендіктен, соңынан тіпті Индияға ауып кетуге мәжбүр болған. Индияға өтіп кеткендер Келдібек, Бақтыбай, Жаманбай, Бекалы және Бекет аталардың балалары.
Жақсыкелді ел дегенде еңіреген, халық үшін қабырғасы сөгіліп тұратын қайтпас-қайсар, нағыз өжет батыр болатын. Ол жоңғарлармен болған көптеген ұрыстарға қатысып, жаңа соғыс тәсілдерін үйреніп, ұрыстарда түрлі айла –амалдарды шебер пайдалана білген.
Қоқан хандығында
Бір кезде қазақ хандығының, одан кейін ұлы жүздің астанасы болған Ташкент пен оның маңайын Дулаттың төрт баласы саналатын сиқым, жаныс, ботбай және шымыр билейтін. Бірақ, олардың арасында қашаннан бері жалғасып келе жатқан бітпес дау-жанжалдар орын алып, ақыры олар 1798 жылы өзара келісіп, билікті бір-бірінен қызғанғандықтан, оны қазаққа емес, бейтарап басқа адамға беруге шешім қабылдаған. Сонымен олар билікті, Төле бидің бір әйелінің інісі, сарттан шыққан Жүніс қожаға берді. Ол болса Ташкент қаласының күшбегісі (бектердің бегі) атанған соң, көп уақыт өтпей-ақ, билікті өз қолдарымен берген қазақтардың өзіне, әңгіртаяқ ойнатты. Біразын Ташкенттен қуып шықты, біразына қастандық жасап өлтірді, көп уақыт өтпей көрші жатқан көптеген қазақ тайпаларына шабуыл жасады.
Қоқандық бекіністер саны елімізде барған сайын өсіп, қазақтардың жайлауы мен қыстаулары арасын үзіп, ауылдар арасында тіке өтетін жолдарды бөгеп тастады.
КСРО ХКК қарамағындағы БМСБ
БМСБ өкілеттіктері
Біріккен мемлекеттік саяси басқарма одақтас республикаларда одақтас республикалардың басқармалары арқылы, ал РКФСР-да облыстық басқармалар арқылы жұмыс істейтін орталық басқарма болды.
Шақшам
Қоқан хандығында
Енді орыстар бүкіл оңтүстік өңірінің кілті саналған Шымкент қаласын алуға дайындалды. Қаланы орыстарға бермей, оларға тойтарыс беру үшін, Қоқан ханы қыпшақтан шыққан аса дарынды қолбасшы Әлімқұлды әскер басшылығына тағайындады.. Сол кезде қыпшақ Әлімқұл хандықтағы бар биліктің иесі еді. Шымкент қаласы қорғанысын басқаруды басқаға сенбей, Әлімқұл өз қолына алды.
Жеңіліске ұшырап, 405 адамынан өлідей айырылған орыс әскерлері Алтынтөбені тастап, Бадам өзені бойымен Қараспанға қарай шегініп кетті. Соғысуға бейімсіз, ұрыс кезінде бірінің артына бірі тығылып көршісінің арқасын паналайтын, бірақ жеңілгенді жауыздықпен аямайтын қорқақ, көпшілігі сарттардан тұратын Қоқан әскері, қыпшақтан шыққан үздік қолбасшы Әлімқұл мен жан аямай соғысқан қазақ сарбаздары арқасында ғана он күндік шайқаста жеңіске жетті.
КСРО ХКК қарамағындағы БМСБ
Дереккөздер
Санат:ІІХК
Ключевка (Угра тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Әйелдер арасында Өзбекстан футбол чемпионаты
Титулдар саны
Санат:Футболдан Өзбекстан әйелдер чемпионаты
Құныс
Дереккөздер
Санат:Медицина
Риден (Жоғарғы Пфальц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2914 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 71 146. Муниципалитеттің басшысы — Готтард Фербер.
Ивановци (Видин облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 99 адамды құрайды.
Желпуіш қанаттылар
Желпуіш қанаттылар (Strepsiptera) – жәндіктердің бір отряды. Жер шарында кең тараған 300-ге жуық түрі белгілі. Желпуіш қанаттылардың алдыңғы қанаттары редукцияға ұшыраған, ал артқы қанаттары ауқымды, жайған кезде желпуішке ұқсайды, атауы осыған байланысты қойылған. Дене тұрқы 2 — 2,5 см, тропиктік түрінікі 3 см-дей. Бұлар тез қозғалады, денесі сегменттелген, 3 жұп аяғы бар. Толық түрленіп дамиды. Дернәсілдері иесінің денесінде қуыршаққа айналып, одан шыққан еркек дарабастары ұшып кетеді де, ұрғашылары иесінің денесінде қалып қояды. 3 күндей тіршілік етеді. Бұлар жарғақ қанаттылар, қандалалар, тік қанаттылар, цикадалар және тікен құйрықтылардың паразиті болып саналады. Дамуы — желпуіш мұртты қоңыздарға ұқсас болғандықтан бір зерттеушілер оларды туыс деп қараса, екіншілері жарғақ қанаттылар отрядына жатқызады.
Критон (Платон)
Шығарманың артқы көрінісі
Бдд. 399ж-ы жарық көрді деп есептелетін Критон диалогі бәлкім шын тарихи оқиғаға негізделген болуы мүмкін. Апологияда айтылатын Сократ сотынан кейін Сократ төрт аптаға қамалады да, сосын У ішіп өлу жазасына кесіледі. Тарихшыларға Сократ қамалған камераның нақты орналасқан орыны анық емес, бірақ археологтардың айтуынша, ол Гелия сотсарайының оңтүстік-батысына қарай 100 метр қашықтықтағы агора территориясының сыртына орналасқан.
Ксенофонттың айтуынша, Платонның достары қашу жоспарларын жасаған. Теориялық жоспардың тарихи жоспармен қаншалықты сәйкесетіні анық емес. Кейбір философия тарихшылары Крито диалогында бейнеленген Сократ образы тарихи тұлғаға ұқсас деп болжайды. Уильям К. Ч. Гатри әлеуметтік келісім (қоғам заңы) Сократ философиясына сай деп есептейді.
Раевка (Туймазин ауданы)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Халтмаагийн Баттулга
Саяси Көзқарастар
2012 жылғы 3 қарашада Моңғолия Үкіметі Теміржол саясатының 1 және 2 фазаларын біріктіретін 1800 км теміржол инфрақұрылымын салу туралы шешім қабылдады. Моңғол тау-кен комбинаты саналатын Гонконг сияқты мүдделі тараптар бұл саясатты моңғол көмір экспорттаушылар үшін әсіресе пайдалы деп мәлімдеген баспасөз хабарламасында құптады.
Тим Ховард
Карьерасы
2006 жылы "Манчестер Юнайтед" клубынан "Эвертонға" бір жыл жалға берілді. 2007 жылы "Эвертон" Ховардты түпкілікті сатып алды. Содан соң ұзақ жылдар бойы "Эвертон" сапында ойнады.
Эстаблес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52,42 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Мұхаметжан Тынышбайұлы
Түркістан-Сібірдегі қызметі
1924 жылдан бастап қазіргі Абай атындағы ҚазҰПУде оқытушы болды.
Сталиндік зобалаңда ол 1930 жылы 3 тамызда тұтқындалып, бес жылға сотталып Воронежге бес жылға жер аударылады.
NGC 2979
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Вольфсхоф
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3562 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 50.46 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HO, ресми идентификациялық коды — 3 11 06.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Мартин Фальк саналады.
Микроклиматология
Дереккөздер
Санат:Климатология
Кюк
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Вико (Оңтүстік Корсика)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 920 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,65 адам/км².
Руаер
Коммунаның INSEE коды — 87129, пошта индексі — 87400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 830 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,65 адам/км².
Вико (Оңтүстік Корсика)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары