cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тимофей Сергеевич Калачев
Карьерасы
Карьерасын Могилевтің "Днепр" клубында бастап, 2003 жылы Солигорскінің "Шахтер" клубына ауысты. Сол маусымда керемет ойыын көрсетті де, Беларусь чемпионатының үздік футболшысы атанды.
2006 жылы Ресейге жол тартты. "Ростов" клубына қабылданды да, "Ростов" 2006/07 жылғы маусымда Ресей премьер лигасынан түсіп қалды да, Калачев "Крылья Советовке" ауысты.
2010 жылы қаңтарда "Ростовқа" оралды да, тоғыз маусым бойы ешқайда ауыспай, 2019 жылы жазда футболмен қоштасты.
Эль-Больо
Эль-Больо (O bolo) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальдеоррас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1117 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 91,17 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Бегімсал Орынбекұлы
Бегімсал Орынбекұлы (1911 жыл, Қарағанды облысы, Шет ауданы - 1985 жыл, Қарағанды облысы, Босаға ст.) - күйші-домбырашы. Арғынның Қаракесек Кәрсөн руынан.
Вальперга
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3136 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 285 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10087.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Удгода
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хариусовая Виска (Индига тармағы)
Хариусовая Виска (Харьюсова Виска) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Индига өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Әлия Гүлі
Әлия Гүлі Ақтөбе қалалық Мәдениет үйі жанындағы халық әнби ансамблі. К.Қожанбаевтың жетекіпілігімен 1978 ж. ұйымдастырылды. 1979 ж. халық ансамблі атағына ие болды. Ансамбль репертуарынан қазақтың халық әндері мен билері, қазіргі заман композиторларының шығармалары орыналды. Гастрольдік сапармен Тбилисиде, Орскіде, сондай-ақ, 1987 жылы Египетте өнер көрсетті. Кеңес Одағының батыры Әлім Молдағулованың құрметіне аталған шығармашылық ұжым қазақтың ұлттық өнерін белсенді түрде насихаттады. Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1988).
Қылмыстық қауымдастық (қылмыстық ұйым) құру
Қылмыстық қауымдастық (қылмыстық ұйым) құру- қылмыстық заңдар бойынша коғамдык кауіпсіздікке қарсы қылмыс; ауыр және ерекше ауыр қылмыс жасау үшін қауымдастық (ұйым) кұруды, тең жағдайда осындай қауымдастыққа (ұйымға) басшылык жасауды білдіретін қылмыстық жауапка тартылатын әрекет.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Лунештедт
Лунештедт (Lunestedt) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2533 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 033. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Вольтман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Халықаралық бакалавриат
Халықаралық бакалавриат ұйымы (IBO) — 1968 жылы қаланған, басты пәтері Женева,Швейцарияда. ХБ(Халықаралық Бакалавриат) 3–19 жас аралығындағы балаларға арналған білім беру бойынша 4 бағдарламаны жүзеге асырады. Ұйымның атауы мен логотипі 2007 жылы ұымның қайта құрылуына байланысты өзгертілген. Демек,"IB" ұйымның өзіне,дипломдық бағдарламаның соңында берілетін дипломға,сертификаттарға,төрт бағдарламаның кез келгеніне қарасты.
Тарихы
Мари-Терез Maurette ақыр соңында Халықаралық бакалавриат болып шығатын бағдарлама үшін 1948 жылы "Мұнда бейбітшілік жолындағы білім беру бар ма?" атты ауқымды жұмысын шығарды. 1960-жж ортасында,Женевадағы Халықаралық мектебінің бір топ мұғалімдері `Халықаралық мектептерге арналған емтихандарды` жасап шығарады,ақырында бұл ХБ ұйымы болады. Штаб-пәтері 1968 жылғы қаулы бойынша ресми Женевада,Швейцарияда тіркелген.
Алек Петерсон ХБ -ның алғашқы бас директоры (1968-1977) болды, одан кейін Жерар Рено (1977-83), Роджер Пилл (1983-98), Дерек Блакмэн (1998-99), Джордж Уокер (1999-2005), и Джеффри Бирд (қазіріг таңдағы бас директор).
Дереккөздер
Санат:Мектептер қоғамдастығы Санат:1968 жылы пайда болғандар
Азынабай
Азынабай — Ақмола облысы Біржан сал ауданы, Уәлиханов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2009 жылы Уәлиханов ауылының құрамына енген.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Степняк қаласынан шығысқа қарай 87 км, облыс орталығы — Көкшетау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 202 км жерде орналасқан. Ауыл аумағында минералды су көзі бар. Ауыл жанынан Қарасу өзені ағады.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 68 адам (31 ер адам және 37 әйел адам) болса, 2009 жылы 27 адамды (13 ер адам және 14 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданының таратылған елді мекендері
Қалыпсыздықтар алаңы
Қалыпсыздықтар алаңы. Геофизикада: физикалық табиғатының ортақтығымен сипатталатын, геологиялық табиғаты да ұқсас деп есептелетін, белгілі бір аумақты қамти отырып, өздерін қоршаған ортадан жалпылама қалыпсыздық өрісінің бірегейлігімен ерекшелеленетін бір топ жергілікті қалыпсыздықтарды топтастыратын жүйе.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Тайшық Сұлтан
ТАЙШЫҚ С¥ЛТАН (т.-ө. ж. белгі-сіз)—19 ғ-дың 30—40 ж. Қазақстанда бопған феод.-монархиялық қозғалыс-тың жетекшісі. Кенесары Қасымовтың баласы. Әкесінің хандық өкіметті қайта жаңғырту бағытын қызу қол-даган. Ңазақ жүздері ішінде әлеумет-тік қолдау таппаған Т. с. Қоқан хандығына қызмет еткен. Ол Оңт. Қазақстан және Қырғызстан еңбекшілерінің 1858 ж. Қоқан феодалдары езгісіне қарсы көгерілісін басуға белсене қа-тысьш, Қоқан әскерінің арнайы отря-дын басқарған.
Фойзисберг
250px|thumb|Картада орналасуы Фойзисберг (Feusisberg) — Швейцарияның Швиц кантонында орналасқан коммуна. Хёфе округінің құрамына кіреді.
Тайшық Сұлтан
Әдебиет
Қазаң ССР тарихы, 1-т., А., 1957.
Фойзисберг
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4593 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.56 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1321, пошта индексі — 8835.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швиц елді мекендері
Ереуіл Оразымбетұлы Нұрсейітов
thumb Ереуіл Оразымбетұлы Нұрсейітов (2.01.1956 жыл, Солтүстік Қазақстан облысы, Преснов ауданы, Орталық ауылы) - мемлекеттік қайраткер. Қазақ.
Алматы халық шаруашылығы институтын бітірген (1982), экономист; ІІМ Ленинград мектебінің тексерушілер курсын бітірген (1985); КСРО ІІМ Горький мектебінің соттық-бухгалтерлік сараптама курсын бітірген (1986).
Қазақстанның арнайы басылымдарына басылған бухгалтерлік-аудиторлық жұмыс және салық салу мәселелері бойынша 200-ден астам жарияланымның, сондай-ақ салық, бухгалтерлік есепке алу және аудит жөніндегі 30-дан астам брошюрлар мен жинақтардың авторы.
1978 жылдан - Мемкино жүйесінде материалдық-техникалық жабдықтау инженері, есептеу стансасының өндірістік бөлімінің инженері. 1981 жылдан - ҚазКСР Мемжабдықтау комитетінің Материалдық ресурстар және баланстар басқармасының айрықша маңызды нысандар құрылысының жабдықталуын бақылау бөлімінің инженері. 1982 жылдан - ҚазКСР ІІМ бақылау-тексеру қызметінде еңбек еткен. 1987 жылдан - автокөлік және құрылыс кәсіпорындарын тексеру бөлімінің бастығы, ҚазКСР Көлік министрлігінің №3 таксопаркінде бас тексеруші, бас бухгалтердің орынбасары. 1992 жылдан - Акционерлік сақтандыру қоғамының және инвестициялық қордың бас бухгалтері; шағын жеке кәсіпорынның директоры. 1994 жылдан - «ЮСКО Қазақстан Интернешнл» компаниясының және «КОРУС» компаниясы өкілдігінің бас бухгалтері. 1995 жылдан - «Финаудит» фирмасының аудиторы және директоры. 1998 жылдан - «Қазақконсалтинг» компаниясының вице-президенті, президенті. 1999 жылдан - «Финаудит» фирмасының басшысы; «Финаудит» және «Финаудит Астана» фирмаларының президенті, Орталық бухгалтерлер үйінің редакциялық кеңесінің төрағасы.
2008 жылдан бері - Бәсекелестікті қорғау агенттігінің (Монополияға қарсы агенттік) төрағасы.
ҚР Аудиторлар палатасы кеңесінің мүшесі, ҚР Аудиторлар палатасының вице-президенті (2000-2003).
«Салық мәдениетін қалыптастыру»  қорының сарапшысы (2000 жылдан). Алматы қаласындағы Аумақтық аудиторлар палатасының төрағасы (2000 жылдан). Қазақстан Бухгалтерлер мен аудиторлар одағының төрағасы.
Әскери атағы
Әскери атағы - аға лейтенант.
Үй жағдайы
Әкесі - Нұрсейітов Оразымбет Нұрсейітұлы, марқұм, ҚазКСР Жоғары және орта арнаулы білім беру министрлігі мен Ағарту министрлігі орталық аппараттарында қызмет атқарған. Анасы - Воронина Светлана Николаевна, зейнеткер, педагогика саласында 50 жыл еңбек еткен. Үйленген. Жұбайы - Әлімжанова Нұрлықыз (1958 жылы туған) ҚР аудиторы, ҚР Аудиторлар палатасының мүшесі, «Финаудит - Астана» фирмасының атқарушы директоры. Ұлы - Нұрсейітов Данияр (1980 жылы туған), сертификат алған бухгалтер-тәжірибеші (САР), «Файл бухгалтера» журналының редакторы.
Дереккөздер
Санат:2 қаңтарда туғандар Санат:1956 жылы туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы) туғандар Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Понзари
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна сағасынан Тамбов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Здравчец (Кырджали облысы)
Здравчец (Здравчец) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
Понзари
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Здравчец (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 177 адамды құрайды.
Понзари
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері
Здравчец (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6861. ЕКАТТЕ коды — 30675.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Комментарий (филология)
Комментарий (commentarius — жазбалар, түсіндірме) — филологиялық зерттеудің жанры, түсіндірме, әдеби ескертіштің тексін түсіндіру. Комментарий текстке сындық тұрғыда жасалған зерттеулерді баяндайды әрі оның басылымынын мағлұмат беріп отырады. Комментарий текстологиямен, сондай-ақ әдеби шығарманы жете зерттейтін әдебиеттану, тарих, эстетика, тіл тарихы т.б ғылымдармен тығыз байланыс жүргізіледі. Комментарий текстологиялық, ғұмырнамалық, тарихи, тарихи-әдебиеттік, және тілдік болып 5-ке баяндайды әрі оның шығу тегіне талдау жасайды. Ғұмырнамалық комментарий шығарманы жазушының өмірімен байланыстырады, ал тарихи комментарий тексте келтірілген оқиғалар, кейіпкерлер жайында сөз етеді. Тарихи-әдебиеттік комментарий шығарманың тарихи негізін талдап, оның әдебиет тарихындағы алатын орны туралы түсінік береді, ал тілдік комментарий жазушы сөздігінің ерекшеліктерін ашады. Комментарий мына басылымдарға қолданылған: Абай Құнанбаев. Шығ. 1961; Сұлтанмахмұт Торайғыров. Шығ., 1-2 т. — А., 1967; Мұхтар Әуезов. Шығ., 1-2 т. томдық. — А., 1979-85: Шоқан Уәлиқанов, Соч. т. 1. — А.-А., 1985 т.б.
Санат:Филология
Монтеманьо
Монтеманьо (Montemagno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1239 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 14030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Мартин Турский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Яны-Тывтыльма
Яны-Тывтыльма — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ятри-Я өзенінің оң жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
NGC 3861B
NGC 3861B — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 23 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3861B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36610, MCG 3-30-94, ZWG 97.129, KCPG 299B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Өрлеш Қобланұлы Намазбаев
Өрлеш Қобланұлы Намазбаев (1937, Форт-Шевченко қаласы – 2006, Ақтау қаласы) – ішкі істер қызметкері, полковник.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан полковниктері
Хемосинтез
Хемосинтез (еж. грекше χυμευσις — химия және σύνθεσις — қосылыс) — бактериялардың бейорганикалық қосылыстарды тотықтыру есебінен көмірқышқыл газды (СО2) сіңіруге негізделген қоректену типі. Хемосинтезге жарықтың қажеті жоқ. Хемоминтез процесін 1887 жылы Ресей микробиологы С.Н. Виноградский (1856 — 1953) ашты. Осы күнгі эволюциялық тұрғыдан қарағанда, хемосинтез фотосинтезге дейін пайда болған көмірқышқыл газын ассимиляциялау жолы деп есептеледі. Хемосинтездегіш бактериялардың басым көпшілігі бейорганикалық ортада тіршілік етеді. Кейбір бактериялар қарапайым органикалық қосылыстарды (метан, метил спирті) сутек көзі ретінде пайдаланып, сол ортада тіршілік етеді. Микроорганизмдердің Хемосинтез арқылы қоректенуіне көптеген күкіртті бактериялар жатады. Олар әр түрлі күкіртті қосылыстармен қатар таза күкіртті де тотықтыра алады. Күкіртті бактериялар екі топқа бөлінеді. Жіпше тәрізді көп клеткалы бактериялар күкіртті өз клеткаларына жинақтайды. Олар күкіртті сутек қоры азайғанда таза күкіртті тотықтырып, қуат көзіне айналдырады. Ал бір клеткалы бактериялар күкіртті өзін қоршаған ортаға шығарады. Күкіртті сутектің формуласы:
H2S S2 H2SO H2SO3 H2SO4
Түзілген әрбір өнім алғашқы қосылыстың тотығуы нәтижесінде пайда болады. Аралық өнім — сутектің негізгі бөлігі молек. оттекпен тотығып, бір бөлігі көмірқышқыл газын тотықсыздандырып, көмірсулардың түзілуіне жұмсалады. Ол мына формуламен бейнеленеді:
CO2+2H2S (CH2O)+H2O+S2.
Нитрификациялағыш бактериялардың да Хемосинтез процесінде алатын орны ерекше. Аммиактың нитратқа дейін тотығуы екі кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңде аммиак нитритке дейін тотығып, 653,5 кДж қуат бөлінеді.
2NH3+3O2=2HNO2+2H2O+ +653,5 кДж.
Екінші кезеңде нитрит нитратқа дейін тотығады:
2HNO2+O2=2HNO3+151,1кДж.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Метаболизм
Зигенбург
Зигенбург (Siegenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Кельхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3436 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 73 172. Муниципалитеттің басшысы — Франц Кирмайер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Б. з. д. 254 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 254 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 254 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Социалистік жарыс
Социалистік жарыс - социализм тұсындағы қоғамдық қатынас, қанаудан азат еңбектің таза сипатын көрсететін объективті заңдылық; социалистік қоғам дамуының қозғаушы күштерінің бірі, еңбекшілердің материалдық және рухани игіліктерді өндіруде неғұрлым жоғары табыстарға жету жолындағы, коммунизм жеңісінің шешуші шарты ретінде Еңбек өнімділігін мейілінше жоғары сатыға көтеру жолындағы жаппай қозғалысы. Халық шаруашылығын жоспарларын орындау, өнім сапасын жақсарту, ғылыми-техникалық прогрестің қарқынын арттыру, өнім шығаруға жұмасалатын материалдық және еңбек шығындарын кеміту жолындағы еңбекшілердің инициативасы социалистік жарыстан анық көрінді.
Қазақстанда социалистік жарыстың бастамашылары
1936 жылы ақпанда Кремльде болған Бүкілодақтық стахановшы-малшылар кеңесіне қатысқан, еліміздің маңдай алды сауыншысы Оңғарбаева Салиха Қазақстан малшылары атынан Солтүстік Кавказ өлкесінің ауыл шаруашылық еңбеккерлерін социалистік жарысқа шақырды. Сол жылы мамырда жарыс шартына қол қойылды. Колхоздар мен совхоздардың, МТС-тердің, бригадалар мен фермалардың алған социалистік міндеттемелерінің орындалуын тексеретін екі жақты комиссия құрылды. Мұның өзі Советтік Қазақстанның ауыл шаруашылық саласында 2 -бесжылдық жоспарды ойдағыдай орындауын қамтамасыз етті.
Ұлы Отан соғысынан кейінгі социалистік жарыс
Соғыстан кейінгі жылдары халық шаруашылығын тез қалпына келтіру ең негізгі экономикалық міндет ретінде алға қойылды. Социалистік жарыс алдымен осы міндетті шешу тұрғысынан ұйымдастырылды. Кәсіпорын, цех, учаске, бригада ұжымдарының техникалық-экономикалық көрсеткіштерді жақсарту, тәртіп пен жолдастық өзара көмекті күшейту жолындағы қозғалысы өрістеді. 1950 жылдардың аяқ шенінде Москва - Сортировочная депосы жұмысшыларының инициативасы бойынша коммунистік еңбек бригадалары атағын алу жолындағы социалистік жарыс басталды, сөйтіп жарыстың жаңа түрі - коммунистік еңбек бригадалары мен екпінділерінің қозғалысы өрістеді. 1950 жылдың аяғы, 1960 жылдардың бас кезінде Қазақстанда 6 мыңнан аса ұжым осы жоғары атақты жарыста жеңіп алу үшін күрес жүргізді. Вышневолоцк мақта-мата комбинатының озат бригадирі В.Гаганованың бастамасы бойынша өрістеген патриоттық қозғалыс жарыстың әсерлі түрлерінің бірі болды. Гаганова артта қалған бригадаға ауысып, оны алдыңғы қатарға шығаруға ұйғарды. Паритя бұл бастаманы жоғары бағалады. 1960 жылы 1 шілдеге дейін жоғары мамандғы бар 40 мыңнан аса бригада, цех, кәсіпорын басшылары артта қалған ұжымдарға көшіп, оларды озаттар қатарына теңеді. Соның ішінде Қарағанды көмір шахталарының, Теміртау және Жезқазған металлургия, Шымкент қорғасын зауыттарының, Өскемен титан-магний комбинатының, Алматы тігін фабрикасы мен мақта-мата комбинатының, транспорт пен құрылыс кәсіпорындарының 2 мыңдай бригадирлері мен өндіріс басшылары болды.
Дереккөздер
Санат:Еңбек Санат:Ауыл шаруашылығы Санат:Тарих
Силидонт
Силидонт — тұрақты пломба салу үшін қажет материал. Физика-химиялық қасиеті жағынан фосфат және силикатты цемент негіздес. Үнтақ құрамы 80% силицин және 20% фосфатты-цементтен тұрады. Сұйық түрінде силикатты цемент сұйығының құрамына жақын. Тіс ұлпасына зиянсыз әрі тіс қуысына жақсы жабысады.
Дереккөздер
Санат:Стоматология
IC 142
IC 142 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: SCL in M 33.
Сыртқы сілтемелер
IC 142 Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Кәзекей
Астары бар, жағасы кең ойылған, жеңсіз, етегі мен жағасы тастармен, оқа, күміс тиындармен (сөлкебай) әшекейленетін әйелдердің жеңіл, жұқа киімі. Жағасы кеңірек ойылады да, жеңсіз болады. Аса ұзын емес, белден сәл ғана төмен түсіп тұрады. Көбінісе барқыттан тігіледі. Оны астарлағанымен арасына жүн, мақта салынбай ықшамдап тігіледі. Өңірі, жаға-жиегі және омырауы түрлі түсті зер жіптермен кестеленеді немесе ою-өрнек салынады. Қыз-келіншектердің денесіне қонымды болып, тұлғасын ажарландырып тұрады. Кейбір түрік тілдерін зерттеушілер (Н. К. Дмитриев т. б.)«кезекей» сөзі башқұрт, татар тілдерінен енген дейді. Қазақ тілінде кәзекей, кежекей деп те қатар қолданыла береді.
Абай жолы (мақала)
«Абай жолы» («Путь Абая»), Мұхтар Әуезовтың шағын мақаласы. «Литературная газетада» 1954 ж. 13 қарашада шыққан. Газеттің бұл нөмірінде Косо­гор металлургия зауыты жүмысшыларының «Ли­тературная газетада» сол жылдың 10 тамызында басылған «Чего мы ждем от наших писателей» атты хатына жауап ретінде Мұхтар Әуезов пен Б. Полевойдын жауаптары берілген. Металлургтардын хаты үлкен резонансқа ие болып, баспасөзде көп талқыланған. Хат 50-жылдардағы үкіметтің идеологиялық тапаптарын алға шығару мақсатында жазылғаны анық байқалады. Хатта КСРО жазушыларының көптеген шығармалары ауызға алынған, жоғары баға берілген шығармалардың бірі Мұхтар Әуезовтің «Абай» романы. Мақаладағы романнын 4-кітабын біткені, енді біздің заманымызға дейінгі уақытты қамтитын кең көлемді эпопея жазу ойында бар екені туралы айтқандары Мұхтар Әуезовтің шығармашылық лабораториясынан біршама хабар-береді. Әңгіме кейбір деректерде 5 том етіп, кей деректерде 7 том етіп жоспарланған «Өскен өркен» романы жайында болып отыр. Мақала суреткердің халық колдаса, шығармашылық еңбек те жемісті бола түседі де­ген ойымен аяқталған.
Олег Хакимбегович Шырынбеков
Олег Хакимбекович Ширинбеков (11 қыркүйек 1963 жыл, Шахринау, Тәжік КСР, КСРО) — КСРО және тәжікстандық футболшы, қорғаушы. Қазір Мәскеудің ЦСКА клубында селекционер қызметін атқарады. Бапкерлікпен де айналысқан.
Ұлттық құрама
КСРО құрамасы сапында 1988 жылы үш кездесу өткізді. 1997 жылы Тәжікстан құрамасы сапында да бір кездесуде алаңға шықты.
Клубтық
Карьерасында КСРО, Ресей, Мажарстан клубтарында ойнады. Ең ұзақ ойнаған клубы — Мәскеудің "Торпедосы".
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тәжікстан футболшылары Санат:Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЦСКА-Памир ФК ойыншылары Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Вашаш ФК ойыншылары Санат:Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Тәжікстан футбол жаттықтырушылары Санат:Истиклол ФК жаттықтырушылары
Әбділрахман Советұлы Мадияров
Әбділрахман Советұлы Мадияров (1947 жылы туған, Алматы облысы Жамбыл ауданы Аққайнар ауылы) – мал дәрігері. Алматы зооветеринария институтын (1970), Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетін (2004) бітірген. Астрахан ауданы Степняк кеңшарында вет. техник, Егіндікөл ауданы Армавир кеңшарында бас мал дәрігері, Егіндікөл ауданы бас мал дәрігерінің орынбасары (1970 – 74), Астрахан ауданы вет.-бактериол. зертханасының директоры (1974 – 79), Сілеті ауданы ауыл шаруашылығы басқармасының бас дәрігері (1979 – 81), 1981 жылдан Сілеті ауданы Минск кеңшарының төрағасы, 1991 жылдан Егіндікөл ауданы агроөнеркәсіптік бірлестігінің төрағасы, 1994 жылдан Сілеті ауданы әкімдігінің басшысы, 1997 жылдан Ақкөл ауданының әкімі, 1998 жылдан Ақмола облысы Әлеум. бағдарламалар және халықты жұмыспен қамтамасыз етуді үйлестіру басқармасының бастығы қызметтерін атқарған. Медальдармен, құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Ториз
Ториз (Taurize) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11387, пошта индексі — 11220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Крезье-ле-Неф
Крезье-ле-Неф (Creuzier-le-Neuf) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03093, пошта индексі — 03300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1020 адамды құрады. Халық тығыздығы — 93,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Бордо II университеті
Бордо II Сегален Университеті (фр. Université Bordeaux Segalen) — Бордо академиясының құрамына кіретін Франция университеті. Бордо II Сегален Университеті 1971 жылы ашылған. Университет атауы француз ақыны, дәрігер Виктор Сегален құрметіне аталған.
Құрамы
Университет құрамына 8 факультет және 3 институт кіреді ..
Дереккөздер
Санат:Франция университеттері
Фоссез-е-Балессак
Фоссез-е-Балессак (Fossès-et-Baleyssac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33171, пошта индексі — 33190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Дөң ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Дөң ауылдық округі — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Дөң, Оңғар ауылдары кіреді. Орталығы – Дөң ауылы.
Тарихы
Ауылдық округ Облыстық мәслихаттың жиырма төртiншi сессиясы мен облыс әкiмiнiң 1999 жылғы 21 cәуірдегі N 8 шешімімен құрылды. Округ құрамына Хромтау қаласының бөлігінен құрылған Дөң ауылы мен Абай ауылдық округінің Сусановка, Қызылжар ауылдары енді. Кейін Сусановка ауылы Оңғар ауылы болып өзгертіліп, Қызылжар ауылы таратылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2916 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы ауылдық округтері
Шаттандырғыш газ
Шаттандырғыш газ, диазот оксиді, N2O — түссіз, жағымды иісті газ, балқу t –91С, суда нашар ериді, тұз түзбейтін оксидтерге жатады. Шаттандырғыш газ азоттылау қышқылы айырылғанда түзіледі. Аммоний нитратын (NH4NO3) 190С-та қыздырған кезде алынады. Шаттандырғыш газды 700С-та қыздырғанда азот пен оттекке ыдырайды. Бұдан түзілетін бос оттек атмосферасында көміртек, күкірт, фосфор сияқты заттар жақсы жанады. Адам аз мөлшерде диазот оксиді араласқан ауамен демалса ауырған жерін сезбейді, сондықтан оны медицинада жеңіл операция жасау үшін қолданады. Мұндай қоспамен демалған адам көңілденіп, шаттана бастайды, сондықтан да оны “шаттандырғыш газ” деп атаған. Диазот оксидінің бұл анестетик. қасиетін алғаш зерттеген химик Деви (1798) оны иіскегеннен кейін “мен лабораторияда есалаң кісідей биледім” деп жазған.
Сілтемелер
Санат: Химия Санат: Газдар
Убатуба
Убатуба (Ubatuba) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Карагуататуба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 008 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 712,116 км² шамасында. Халық тығыздығы — 105,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1637 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сейфуллин (Жолдасбай Ерәлиев ауылдық округі)
Сейфуллин — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1197 адам (586 ер адам және 611 әйел адам) болса, 2009 жылы 1577 адамды (798 ер адам және 779 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Көп құрамды құрмалас сөйлем
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Михаил Иванович Брякин
Михаил Иванович Брякин  (18.11.1902, Ресей, Алтай өлкесі, Каменск ауданы— 11.2.1985, Алматы) — ғалым, медицина ғылымының докторы (1953), профессор (1955). Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1957). Томбы университетін бітірген (1927). 1927 — 34 жылдары Солтүстік Қазақстан облысында дәрігер, 1934 жылдан Қазақ медицина институтында (қазіргі Алматы мемлекеттік медицина университетті) клиника ассистенті, хирургия кафедрасының доценті, меңгерушісі, әрі Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің бас хирургы (1954 — 64) болды. Негізгі ғылыми еңбектері құрсақ және кеуде хирургиясына арналған. 2 рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, Қызыл Жұлдыз, “Құрмет Белгісі” ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жауап алу
Жауап алу (questioning, interrogation; examination) Қылмыстық және азаматтық іс жүргізуде - аталмыш іс жағдайлары үшін маңызды болып табылатын ауызша мәліметтерді (көрсетулерді) алу гүрінде көрінетін тергеу және сот амалдары. Дәлелдерді алу тәсілі. Заң жауап алу барысында күш, қоқанлоқы және басқа заңға қарсы әрекеттерді қолдану ғатыйым салады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Әл-Хорезми
Әл-Мамұн (813—833) халифінің кезеңінде Әл-Хорезми Бағдаттағы Академия іспеттес «Даналық үйі» кітапханасын басқарды. Әл-Васике (842—847) тұсында Әл-Хорезми хазарларға экспедицияны басқарды. Әл-Хорезми жайында сақталған соңғы мәлімет 847 жылға сәйкес келеді.
Оларға арифметика бойынша ең алғаш позициялық қағидаларға негізделген нұсқау жазылды. Сонымен қатар, оның алгебра және күнтізбе жайында трактаттары сақталды. Мұхаммед әйгілі «әл-жебр уәл-мұқабала кітабы» — «Қалпына келтіру және қарсы қою туралы кітап» кітабын (сызықты және квадратты теңдеулерді шешуге арналған) жазды, оның атынан “алгебра” атауы шықты. Оның алгебра бойынша трактатында геометрия, тригонометриялық кестелер және қалалардың ені мен ұзындығы жайында тараулар бар.
Әл-Хорезми нұсқауы арифметиканың дамуына өте маңызды рөл атқарды. Автордың есімі латындалған түрінде Algorismus және Algorithmus ортағасырлық Еуропада бүкіл ондық арифметика жүйесін білдіретін болды. 1983 жылы Әлем жұртшылығы Ұлы Ұстаздың туғанына 1200 толғанын халықаралық деңгейде атап өтті.
Еңбектері
Адамзат өркениетінің дамуына және қалыптасуны өлшеусіз үлес қосқан, көне өркениеттер тағылымының тал бесіктерінің бірі Ежелгі Хорезм еліндегі Хиуа қаласында дүниеге келген. Ол - әйгілі «Шығыстың жеті жұлдызының» бірі, әлемдік қазіргі алгебра ғылымының негізін салушы ретінде белгілі. Орта ғасырлық Ұлы ғалым - математик, астроном (жұлдызшы), тарихшы, жағрапияшы. Деректер бойынша арғы аталары бұл аймақта, Соғды әлемінде кең таралған зороастризм дінінің қасиетті абыздарынан болған. Ғалымның латынша есімі «Алгоризми», «Алгоритми» түрінде айтылған. Әл-Хорезми – жан-жақты энциклопедист ғалым болған тарихи ерекше тұлға Оның есімі негізінен әлемге, кейінгі ұрпақтарға математика саласындағы зерттеулермен танымал болды. Сондықтан, қазіргі математика ғылымдарының, алгебра ғылымының атасы болып саналады. Қазіргі "алгебра", "алгол" және "алгоритм" сөздері соған байланысты. Яғни бұл ғұламаның есімінен (Алгоритми) тікелей шыққан... Әлемге танымал ғалымның негізгі ғылыми өмірі негізінен Араб халифатының Орталығы болған Бағдад қаласындағы "Даналық үйінде" өткен. Бұл ғылыми Академияға халифаттың түкіпір-түкпірінен данышпан ғалымдар жиналған және аса ірі обсерватория және ғылыми-тарихи қолжазбалар қоры мол кітапхана бар еді. Ғалымды замандастары "Әл Мажуси" деп мадақтаған. Бұл араб тілінен алғанда "Ғажайыптар иесі" деген мағынадағы сөз. Әл-Хорезми өзінің ұрпаққа өлмес мұра етіп қалдырған төмендегідей 9 ірі көлемді шығармалардың авторы болып саналады:
Дереккөздер
Санат:Мұсылман астрономдар Санат:Мұсылман математиктер Санат:780 жылы туғандар Санат:850 жылы қайтыс болғандар Санат:Мұсылман тарихшылар Санат:Орталық Азия ғалымдары Санат:Мұсылман географтар
Баррэ (Массачусетс)
Баррэ (Barre) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5 398 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 115.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-03740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Аңғар Смағұлов
нобай|оңға|Аңғар Смағұлов 1957 жылы Ақшатау кентінде дүниеге келген. Арғын тайпасы, Қаракесек руының Керней бұтағынан шыққан.
1974 жылы Ж. Алтайбаев атындағы (бұрынғы К. Маркс) орта мектебін бітірген.
1974-1980 жылдар аралығында Ә. І. Сембаев (бұрынғы Ж. Жабаев) атындағы орта мектепте мұғалім, Шет аудандық "Ильич туы" газетінің партия тұрмысы бөлімінде тілші, Ақшатау селолық мәдениет үйінде директор қызметтерін атқарды. 1980-1995 жылдары "Ақшатау" кеңшарының әр саласында еңбек етті. Одан кейін кәсіпкерлікпен айналысты. Қазір "КарьерТау" мекемесінде қызмет атқарады.
Көптеген танымдық мақалалар жазған. Бірқатар кітаптары жарық көрген.
Жергілікті өлкетанушы, шежіреші. Қырғыз Республикасына барған "Кенесары" экспедициясының құрамында зерттеу жұмыстарымен айналысқан.
Дереккөздер
http://catalog.karlib.kz/irbis64r_01/Kraeved/Gylym/Tamyryn_tartkan_terennen.pdf http://baq.kz/kk/regional_media/post/463
Санат:1957 жылы туғандар Санат:Педагогтар Санат:Шет ауданында туғандар
Крит
Крит (Κρήτη) — Жерорта теңізіның шығыс бөлігіндегі арал, Грекияға қарайды. Ұзындығы 260 км, ені 12 – 55 км, ауданы 8,3 мың км². Солт. жағалауы жиі тілімделген, оңт. жағасы тік жарлы. Жері таулы келеді. Батысында Лефка, орталығында Ида (‘’2456 м’’), шығысында Дикти (‘’2148 м’’) массивтері жатыр. Бұлар көбіне әктастан, тақтатастан түзілген; карст құбылысы байқалады. Жер сілкінулер жиі болып тұрады. Климаты жерортатеңіздік. Емен, қарағай, кипарис, шалғын өседі. Аралда темір кентасы мен қоңыр көмір кен орындары бар. Басты қалалары мен порттары: Ираклион, Ханья.
Санат:Грекия аралдары Санат:Жерорта теңізі аралдары Санат:Крит Санат:Эгей өркениеті Санат:Грекия перифериялары
Евгений Григорьевич Брусиловский
Евгений Григорьевич Брусиловский (12 қараша 1905, Ресей, Дондағы Ростов — 9 мамыр 1981, Мәскеу) — композитор, Қазақстанның халық артисі (1936).
Шығармашылығы
Брусиловский қазақ музыка өнерінде еуропалық бағыттағы шығармашылық мектептің қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Ол 9 опера, 2 балет, 9 симфония, “Кеңестік Қазақстан” атты кантата, оркестрге, аспаптарға арналған концерттер, 500-ден астам әндер мен романстар, сондай-ақ, Қазақстан әнұранының музыкасын (Мұқан Төлебаев, Л. Хамидилермен бірігіп) жазды.
Брусиловский қазақтың ұлттық әндерін өз шығармаларында жоғары шеберлікпен пайдаланды. Ол 250-ден астам қазақ ән-күйлерін жазып алған. Ол — “Қыз Жібек”, “Жалбыр”, “Ер Тарғын” сияқты алғашқы қазақ операларының авторы. Олар музыка мәдениетінде, елдің мәдени өмірінде зор маңызға ие болды.
1970 жылдан Мәскеуде тұрған Брусиловский қазақ тұрмысы тақырыбына 8-, 9-симфонияларын, “Қозы Көрпеш — Баян сұлу” балетін жазды.
Шәкірттері
Орыс және қазақ тілдерінде “Естеліктер” атты кітабы жарық көрді.
Есте қалдыру
Алматы қаласында Брусиловский атында көше бар.
Дереккөздер
Санат:12 қарашада туғандар Санат:Дондағы Ростовта туғандар Санат:9 мамырда қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:КСРО сазгерлері Санат:XX ғасыр сазгерлері Санат:Әнұран авторлары-сазгерлер Санат:КСРО музыка педагогтары Санат:Қазақстан музыка педагогтары Санат:XX ғасыр музыка педагогтары Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Опера сазгерлері Санат:Балет сазгерлері
Қызылмақташы
Қызылмақташы (бұрынғы атауы Қыраш) — Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл, Қыраш ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңақорған кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде, Қаратау жотасының сайлы-жыралы келген тау алды жазығында орналасқан.
Тарихы
Ауыл 1957 – 96 жылы қаракөл қойын өсіретін «Бірлік» кеңшары бөлімшесінің орталығы болған. Бөлімше негізінде Қызылмақташыда шаруа қожалықтары құрылды
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жаңақорған ауданы елді мекендері
Б. з. д. 255 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 255 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 255 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Төменгі Кузь-Ю (Пожег-Роща тармағы)
Төменгі Кузь-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пожёг-Роща өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Сойю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шәміл
Шәміл (Шамил, Шамил; 1797, Дағыстан, Гимры ауылы — 1871, Сауд Арабиясы, Медине) — имам, Кавказ халықтарының Ресей отаршыларына қарсы ұлт-азаттық көтерілісінің көсемі. Авар отбасында дүниеге келген. Мұсылман діни мектебінде тәрбиеленіп, араб әдебиетін жақсы меңгерді. Жас кезінде діни ұстазы Қазы-Магомедпен бірге Ресей отаршыларына қарсы тау халықтарын ғазауат соғысын жүргізуге уағыздады. Кейіннен Ғамзатбек екеуі патша әскеріне қарсы күресуші таулықтарға басшылық етті. 1834 жылы Ғамзатбек жау қолынан қаза тапқаннан кейін, имам болып тағайындалып, 25 жыл бойы Солтүстік Кавказды мекендеген тау халықтарының (аварлар, чешендер, тағы басқа) азаттық күресін басқарды (қ. Кавказ соғысы). Абайдың баласы Туралдың естеліктерінде Абайдың қазақтан басқа, өзге ел адамдарымен танысуы туралы былай баяндалады: «Патша үкіметімен алысып, каторгіге айдалып, Сібірден қашқан кавказдықтардың бірнешеуі Абайды табады. Бұлардың ішіңде Ш-дің баласы, Таштемірдің баласы деген адамдардың да Абай қолына келіп, ат мініп, жолдарына кіре пұл алып кетіп жүргендері болған. Абай Таштемірдің баласын бір жаз бойы қонақ етіп, аттандырған деседі. Бұл естеліктер М. О. Әуезовтің мұражай қорында сақтаулы. Ол патша әскерлерімен соғыста ірі-ірі жеңістерге қол жеткізді. Дегенмен, күш тең болмады. Патша әскерінің тынымсыз қудалауы, ішкі әлеуметтік жағдайдың шиеленісуі, халықтың соғыс пен қайыршылық тұрмыстан шаршауы, азық-түлік дағдарысы, жергілікті билеушілердің сатқындық жолға түсуі азаттық қозғалысын әлсіретті. 1859 жылы Шамиль Гуниб ауылында қоршауда қалып, 26 тамызда тұтқынға алынды. Шамиль отбасымен Калугаға жер аударылды. Сөйтіп, Ресей империясы орасан зор әскери және экономикалық күш жұмсаудың арқасында Солтүстік Кавказ халықтарын бағындыруға қол жеткізді. 1870 жылы Шамильге Меккеге баруға рұқсат берілді. Шамильдің өмірі мен ерлік күресі тек тау халықтарына ғана емес, дүние жүзіне аңыз болып тарады. Ол жөнінде көптеген ғылыми-зерттеу еңбектер, әдеби шығармалар жазылған. Соның ішінде қазақ ақыны Абайдың ұлы Мағауия да “Шәміл” атты поэма жазды.
Урятина
Урятина — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тутка өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қыстақ
нобай|Қыстақ 1884 жыл Қыстақ – кішкентай елді мекен. Бір немесе бірнеше үй шаруашылығынан тұрады, жекеленген шаруашылығы бар бөлек диқандық мекен.
Қажеттілігіне қарай ауыл немесе селоға үлкейтіледі. Алайда, елдік бекеттің атауында «қыстақ» сөзі қала алады.
Ресей империясының дондық және кубандық казактарында қыстақ – жеке әкімшілік басқаруы жоқ станицаның аумағына мекендеу. Кейбір қыстақ станицаларында (мысалы Елизаветинская станицасы) халқы бойынша тарихи пайда болған орталық мекен көбірек болды. Шығыс казак әскерлеріне қыстаққа үйлестігі станицалық кент болды.
Сергей Владимирович Киселев
thumb| alt=A.| Киселев С. В..Сергей Владимирович Киселев (17.7.1905, Ресей, Мәскеу облысы Мытищи қаласы – 8.11.1962, Мәскеу қаласы) – тарих ғылымының докторы, профессор (1939), Олардың нәтижесі Киселевтің «Оңтүстік Сібірдің ежелгі тарихы» (1949 жылы орыс тілінде басылған; КСРО Мемлекеттік сыйлығы, 1950) деген еңбегінде қорытылды.
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1905 жылы туғандар Санат:1962 жылы қайтыс болғандар
Дәндібай кесенесі
Дәндібай кесенесі - Қарағанды облысы Абай ауданы жерінде, Дәндібай қорымының оңтүстігінденде орналасқан. 1933 жылы М.П. Грязнов қазып зерттеген. 1947 -19 48 жылдары Орталық Қазақстан экспедиция (жетекшісі Ә.Марғұлан) кешенді зерттеу жұмысын жүргізген. Кесене қола дәуірінің соңғы кезеңінде салынған. Сыртқы көрінісі шаршы пішінді коршаулы оба. Зерттеу барысында оның екі қатар қоршаулардан тұратыны белгілі болды. Дәндібай кесенесінің тереңдігі 1,2 м, ішкі қоршау қабырғасы екі қатар етіп тастан қаланған. Аумағы 5,2x5,2 м, биіктігі 2 м, қалыңдығы 0,8 м-ге дейін жетеді. Сыртқы қоршаудың аумағы 9x8 м, қабырғасы ұзынша тастардан қаланған, биіктігі 0,7 м, қалыңдығы 0,5 м. Екі қоршау арасында ені 3 м болатын ашық жер - құрбандық шала-тын орын болған.
Адам жерленген ішкі қоршаудың бетін пирамидаға ұқсатып бөренелермен жауып, үстіне бұталар тастап, топырақ үйген. Ертеректе біреулер бөренелерді тесіп кіріп, кесенені тонағандары байқалады. Мәйіт сүйектері, көзелер, т.б. заттар ретсіз шашылып, кісінің бас сүйегі жоғалған. Қазба жұмыстары барысында 12 қыш ыдыс, екі қола жебе ұшы, шаш түйреуіш сынығы, бадам пішіндес тас құрал, мыстан құйылған төрт ілгекті бұйым, өрнекті сүйек қапсырма табылды. Дәндібай кесенесінен табылған қыш ыдыстар екі топқа бөлінеді. Бірінші топтағылары (3 дана) Андронов мәдениеті кезіндегі пішіні мен өрнектерін сақтаған, жасалу тәсілдері де ортақ, түбі тегіс. Қалғандарының пішіні әр түрлі: тостаған, текше, дөңгелек шар пішінді. Ыдыстар жұқа, сырты түрлі өрнектермен безендіріліп, жылтырата тегістелген. Табылған қыш ыдыстар мен басқа да бүйымдар Беғазы қо-рымынан табылған материалдармен қосылып, қола дәуірінің соңғы сатысын Беғазы-Дәндібай мәдениеті деп атауға негіз болды.
Сухая Липовица
Сухая Липовица — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/375/11 орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна сағасынан Тамбов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері
Қарбалас дорбалаушы
Қарбалас дорбалаушы дегеніміз, ол-саудамен айналысатын адам. Ол жалпы қолданыста болатын тауарларды арзан бағамен көтермелеп алып, содан кейін бөлшектеп, қымбаттау ғылып, сатады.
Саланың сипаттамасы
Тауардың сатып алынуы өз елінің немесе тауар шығарылатын елдің (көбінесе Қытай, Түркия және т.б.) ірі көтерме сауда орындарында өткізіледі. Қарбалас дорбалаушылар тасымалдауының көптеген түрлерін пайдаланып(темір, әуе, жер және теңіз жолдары), жүктерін өздері тасиды. Әкелінген тауарды өздері немесе сатушылар арқылы сатады. Тасымалданған тауарларға көбінесе киім-кешек, ыдыс-аяқ, тұрмыстық техника және т. б. жеңіл өнеркәсіптің өнімдері жатады. Қарбалас дорбалаушылардың жалпы санын тек ұсақ саудагерлер құрайды деп, ойлауға болмайды. Бірталай көтерме сату орындары бар, тауарларын арнайы жалданған жүк көлігімен тасымалдайтын, ірі саудагерлер жие кездеседі.
Бұрынғы КСРО территориясындағы қарбалас дорбалаушылар
1990 жылда басталған экономикалық дағдарыс КСРО құрамынан шығып кеткен елдердің жағдайын нашарлатқан болатын. Оған қоса жұрттың кедергісіз шетелге баруға және жеке кәсіппен айналасуға мүмкіншілік пайда болды. КСРО-дан мұра боп қалған жетіспеушілік көптеген адамды ретке келтірілмеген саудамен айналасуға мәжбүр етті. Қарбалас дорбалаушылардың жұмысы өте қауіпті болды. Көптеген көліктер жие тонауға ұшыраған болатын. Сауданың осы түрінің кесірінен кәсіпкерлер, қылмыкерлер және тексеруші органдарының арасында қақтығаздар орын алған. 1990 жылдардың аяғынан бастап, бұл сала өзгере бастады. Уақыт өте берген сайын өз бетімен тауар тасудың тиімділігі азая түсті. Нәтижесінде қарбалас дорбалаушылардың саны кеми бастады. Дегенмен, кейбір елдердің қарбалас дорбалаушылары өз жұмысын істеуге жалғастырып жатыр.
Дереккөздер
http://www.pravda.info/economics/5884.html
Қылыш Нәдірбаев
Қылыш Нәдірбаев (1895, Бозащы түбегі – 1950) – Азамат соғысының ардагері, кеңес қызметкері. 1918 – 19 жылдары Ордада кеңес өкіметін қорғайтын қазақ полкінің құрамында Деникинге қарсы ұрыстарға қатысқан. Орынбордағы «Кирцик» атындағы командирлер даярлайтын мектепте оқыған (1926). Адай уезіне қарасты Сам-Үстірт аймағында милиция бастығы, 1930 – 31 жылдары Форт-Александровск қаласының кеңес аткомы төрағасының орынбасары, 1931 жылы Алматы партия мектебінің тыңдаушысы болды. 1933 – 36 жылдары Алматы, Орал, Жымпиты, Казталов аймағында ішкі істер бөлімі мекемелерінде, 1936 – 38 жылдары Фурманов ауданы ішкі істер бөлімінің (Батыс Қазақстан облысы) бастығы қызметтерін атқарды. Ұлы Отан соғысы жылдарында Форт-Шевченко ауданы партия комитетінің әскери бөлімін басқарды. Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Энтримо
Энтримо (Entrimo) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баха-Лимия ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Вальпрато-Соана
Вальпрато-Соана (Valprato Soana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 127 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Елді мекеннің қамқоршысы — Сильверий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Харъяга
Харъяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 5 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Қылмысты орындаушы
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Сент-Барб-сюр-Гайон
Сент-Барб-сюр-Гайон (Sainte-Barbe-sur-Gaillon) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,18 км² шамасында.