cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оянған өлке (роман)
Оянған өлке — Ғабит Мүсіреповтің 1953 жылы жарыққа шыққан қазақ әдебиетінің алтын қорына қосылған шоқтығы биік туынды. Романның алғашқы журналдық нұсқасы «Әдебиет және исскуство» журналының 1952 жылғы 1-5 және 10-12 cандарында жарияланып, 1953 жылы роман жеке кітап болып шығады. Ал романның жалғасы ретінде «Жат қолында» деген шығармасы арада отыз жыл салып жарыққа шықты.
Қысқаша мазмұны
Екі кітаптан тұратын романда  ХІХ ғасырдың ІІ жартысы мен Октябрь революциясына дейінгі мерзімдегі қазақ халқының әлеуметтік,экономикалық хал – ахуалы, барша тұрмыс – тіршілігі,Қарағанды көмір өндірісі ашылып, онда қазақ жұмысшы тобының құрыла бастауы, Оралдан келген орыс, украин жұмысшыларымен өндіріске жаңа тартылған қазақ кедейлерінің ащы өмірдің азабын бірге тартып, біте қайнасуы, олардың таптық мақсатты терең түсінісіп, орыс капиталистері мен қазақ байларына қарсы тізе қоса бастауы, таптық сана-сезімінің оянуы суреттеледі. Романның екінші кітабы «Жат қолында» атты роман ширек ғасыр өткен соң — 1984 жылы дүниеге келді. Онда Қарағанды көмір кенін ағылшын алпауыттарының тонауы тартымды сипатталған.қоғамдық жағдайы кеңінен қамтылып, жан – жақты терең суреттеледі. Романда қазақ өмірінің сол кездегі тарихы да, әлеуметтік тұрғысы да, этика мен эстетика да, әдет – ғұрыптық, салт – санасы да үлкен суреткердің ой елегінен өтіп, бейнелі көрініс тапқан. Шығармада жазушы ескілікті әдет-ғұрыптарды сынап, кейбір дәстүрлердің қазақ даласында азая бастағандығын көрсетті. Қазақ топырағындағы Қарағанды шахтасы мен Ақбұйрат мыс қорыту зауытының құрылуы мен жаңа өмірге ұмтылған адамдар тағдыры, характер шиеленістері, түрлі қақтығыстар – барлығы романда көрініс тапты. Үш томға лайықталған еңбектің алғашқы кітабы Жұман мен Игілік секілді қазақ байларының, орыс байлары мен жұмысшы тобының тартысты қатынастарын жан-жақты көрсету арқылы қазақ даласының бүкіл бір дәуірін суреттейдіСонымен қатар романда қоныстандыру саясатының нәтижесінде жерлерінен айрылған,мұқтаждыққа ұшыраған,жұттың кесапатына душар болған,малдарын қырып алған шаруалардың күйзелісін көрсеткен.Мұның себептеріне көшпелі мал шаруашылығына кезектесіп келетін жұттың ауыр зардаптары,ХІХ ғасырдың соңына қарай отаршыл әкімшіліктің қазақ шаруашылықтарына мөлшерден тыс ауыр салықтардың салынуы,құнарлы жерлерін жаппай тартып алуыдың үдей түсуі жатады.Қоныс аударушы орыстар мен қазақтардың достық қарым –қатынасын шебер бейнелеп көрсеткен.
Шығарма кейіпкерлері
Санат:Қазақ әдебиеті Санат:Романдар
Негейра-де-Муньис
Негейра-де-Муньис (Negueira de Muñiz) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Фонсаграда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 207 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Егвиль
Егвиль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Виледь өзенінің сол жағалауынан 218 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Висока-Поляна (Кырджали облысы)
Висока-Поляна (Висока поляна) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 305 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6678. Телефон коды — 03624. ЕКАТТЕ коды — 11243.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Висока-Поляна
Нерута (өзен)
Нерута — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 148 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша : 03040000112103000056572
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Санаръю
Санаръю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шапкин өзенінің сол жағалауынан 319 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бруно
Бруно (Bruno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 373 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 14046.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Варфоломей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
NGC 3766
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1751 жылы Никола Луи де лака астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3766 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 860, ESO 129-SC27.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
IC 49
IC 49 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2617, UGC 468, MCG 0-3-3, ZWG 384.3.
Сыртқы сілтемелер
IC 49 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Халел Абдулхакұлы Беспаев
Беспаев Халел Абдулхакұлы (12 ақпан 1933 жылы, Шығыс Қазақстан облысы, Көкпекті ауылында туған)'' — ғалым, геология-минералдары ғылымының докторы (1984 жылы), профессор (1994 жылы). Қазақ тау-кен металлургия институтын (қазіргі Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген (1955 жылы). “Казолово” кен басқармасында аға геолог (1955 — 57 жылдары), Алтай кен-металлургия ғылыми-зерттеулер институтында (қазіргі Геология ғылымдар институтының Алтай бөлімі, Өскемен қаласы) ғылыми қызметкер (1957—64 жылдары), Қазақстан ғылым академиясы Өндіргіш күштерді зерттеу кеңесінің ғылыми хатшысы (1964 — 65 жылдары), төрағасының орынбасары (1966—69 жылдары), Қазақстан Ғылым Академиясы Президиумының академия-хатшысының орынбасары (1965 — 66 жылдары), Геология ғылымының институтының ғылымдар хатшысы (1969 — 71 жылдары), осы институттың лаборатория меңгерушісі (1971—95 жылдары) болып қызмет атқарды. 1995 жылдан Геология ғылымдар институтының директоры. 2001 жылдың қаңтарынан Қазақстан Ғылым Академияның Қаныш Сатпаев атындығы Геология Ғылымы Институтындағы лаборатория бастығы. 120-дан астам ғылыми басылымның авторы. Негізгі ғылыми жұмыстары кен орындарының геологиясына, металлогенияға арнаған. Ол Қазақстандағы кен орындарының пайда болуының геологиялық жағдайларын, кен элементтерінің таралу заңдылықтарын зерттеген. Риддер-Сокол кен орнында қосымша алтын қорын ашып, геологиялық-барлау жұмыстарын жүргізді (1997 жылдары). Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1995 жылдары).
Дереккөздер
Санат:1933 жылы туғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан геологтары Санат:Профессорлар
Абела
Абела (Abela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Сантьягу-ду-Касен муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1107 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 137,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Ансервилле
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 252 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Динамо шаңғы базасы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан спорт кешендері Санат:Орал
Лестар
Лестар (Lestards) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19112, пошта индексі — 19170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бар-Эбенхаузен
Бар-Эбенхаузен (Baar-Ebenhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пфаффенхофен (Ильм) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4884 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 86 113. Муниципалитеттің басшысы — Михель Колиснек.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сарыбұлақ (Жамбыл облысы)
Сарыбұлақ — Жамбыл облысы, Қордай ауданындағы ауыл, Сарыбұлақ ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қордай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 40 км жерде, Қақпатас өзенінің жағалауындағы ақ жусан аралас эфемерлі шөптесін өскен қоңыр, бозғылт қоңыр топырақты тау алдының қуаң агроклиматтық белдемінде орналасқан.
Тарихы
Ауыл 1964-97 жылдары қызылша өсіретін «Сарыбұлақ» кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде ауылда «Сарыбұлақ» АҚ және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Инфрақұрылымы
Ауылда орта, бастауыш мектептер, отбасылық-дәрігерлік амбулатория, клуб, кітапхана, т.б. мекемелер бар.
Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Боссендорф
Боссендорф (Bossendorf) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67058, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 378 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Аңдар шаһары
«Аңдар шаһары»(ағыл. Zootopia) — Walt Disney Animation Studios өндірісінде, Walt Disney Pictures компаниясымен шығарылған, 3D форматындағы, американдық, компьютерлік, анимациялық, комедиялық-шытырман оқиғалы фильм. Ол Walt Disney Animated Classics толықметраждық мультфильм сериясында 55-ші болып келеді. "Аңдар шаһары" Байрон Ховард пен Рич Мур режиссерларымен, және соорежиссер Джаррерд Бушпен құрылған. "Аңдар шаһары" 4-ші наурыз күні, 2016 жылы, әдеттегі 2D, Disney Digital 3D, RealD, 3D және IMAX 3D форматтарында шығарылған. Сыншылардың мақұлдауын фильмдегі анимация, дыбыс және сценарий, сондай-ақ фильмде өзекті тақырыптардың, наным-сенімдер мен таптаурындарды көтеріп, жарықтандырғаны лайықдарған. Мультфильм бірқатар елдерде рекордтық касса жетістігіне ие болған. Кинематограф тарихындағы ең касалық мультфильмдер тізімінде 6-шы орынға иелі.
Оқиға желісі
Фильм туралы айтып кетсек, Аңдар шаһары - әр түрлі жануарлармен, үлкен пілдерден бастап кішкентай жерқазушыларға дейін мекендеген, қазіргі заманғы қала. Зверополис, әр түрлі тұрғындардың табиғи ортасын қайталайтын – элиталық Сахара Ауданынан бастап жарқын жүзді емес Тундратаунға дейін аудандарға бөлінген. Бұл үлкен қалада полиция бөлімшесіне жаңа офицер, кішкентай қоян Джуди Хопс келеді. Үлкен және мықты полиция офицерлерінің ішінде, ең кішкентай және ең жұмсақ болуды бірінші күннен бастап білген. Джуди, оның партнеры қу түлкі – аферист Ник Уайлд болғанына қарамай, өзін көрсетуге берілген бірінші мүмкіндікке ұмтылады. Олар екеуіне: жоғалып кеткен жануарлар жайлы, шешуге қиын, қылмыстық істі ашуы керек болады. Бірге, оларға өмірлерінде алғашқы рет болатын, таңғажайып оқиғаларға түсуі керек болады.
Жарияланымдары
Мультфильм 7 маусым күні, 2016 жылы ( Ресейде 3 маусымда ) Blu-ray диск ойнатқышы, Blu-ray 3D, DVD, HD Digital platforms – да шығарылады. Бсылымға әр түрлі қосымша материалдар енгізілетін болады.
Константиновка (Ақмола облысы)
Константиновка — Ақмола облысының Аршалы ауданындағы ауыл, Константинов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Аршалы кентінен шығысқа қарай 35 км жерде, Ерейментау тауының оңтүстік етегінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1617 адам (799 ер адам және 818 әйел адам) болса, 2009 жылы 1240 адамды (608 ер адам және 632 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1905 жылы қаланған. 1929 жылдан “Передовик” ұжымшарының орталығы болды. 1951 жылы ол Киров ұжымшарымен бірікті. 1961 жылдан “Константиновский” астық кеңшарының орталығы болып келді. 1997 жылдан оның негізінде “Константиновский” ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Мектепке дейінгі балалар мекемесі, орта мектеп, кітапхана, клуб, мұражай, отбасылық дәрігерлік амбулатория бар. Жақын темір жол станциясы – Аршалы (48 км). Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. Ауылдан 3 км жердегі тау шатқалында қайың, терек, тал, т.б. өскен. Ол – Аршалы кенті, Теміртау, Қарағанды қалалары тұрғындарының демалыс орны.
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданы елді мекендері
Түтіндейтін заттар
Түтіндейтін заттар (дымообразуюише вещества) — аэрозоль жағдайында улағыш қасиеті жоқ түтіндеткіш құралдарды жабдықтау үшін қолданылатын аэрозольды заттар. Оған фосфор, пиротехникалық өздігінен түтіндейтін кұрамдар және мұнай өнімдері негізіндегі құрамдар жатады. Олар оқ-дәрілерде, түтіндеткіш құтыда, гранатта, түтіндеткіш аппаратурада қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Урицкий көшесі (Алматы)
thumb|right|Мойсей Соломонович Урицкий Көшеге революциялық қозғалыс жетекшісі, 1917 жылы Петроградтағы қарулы төңкерісті басқарған Мойсей Соломонович Урицкийдің есімі (1956 жылы) берілген. Урицкий Мойсей Соломонович (1873-1918) Черкасск қаласында дүниеге келген. Ол Сыртқы істер комиссары, Петроградтың төтенше жағдай жөніндегі комиссия төрағасы қызметтерін атқарған.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бейсебаев, Некрасов, Бартольд атындағы көшелермен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 1100 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Б. з. д. 24 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 24 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 24 жылы қайтыс болғандар
Ағынды жел
Ағынды жел — белгіленген ырғақпен бірыңғай технологиялық процесс бойынша өзара байланысты және үйлесімді жұмыс істейтін қондырғылар кешені.
Ондағы жұмыс орындары технол. операциялардың кезектесуіне қарай жүйелі орналасады. Ағынды жел өндірістік процестің үздіксіздігін қамтамасыз етеді, оны механикаландыруға және автоматтандыруға мүмкіндік береді. Қазақстанда тау-кен өндірісінде (мыс. Екібастұз көміркарьерлері нде), машина жасау салаларында т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Өндіріс факторлары
Парклэнд
«Парклэнд» (ағыл. Parkland) — АҚШ-тың 35-ші президенті Джон Кеннедидің өлімі жайлы 2013 жылы түсірілген биографиялық кинотриллер. Сценариін Питер Ландесман жазды. Сценариі Винсенте Буглиозидің «Джон Кеннедидің өлімі: Қалпына келтірілген тарих» атты кітабының желісімен түзілді.
2013 жылы қаңтарда Техас штатындағы Остинде көрсетіле бастады.
Сюжеті
Фильде президенттің өліміне дейінгі және кейінгі "Парклэнд" ауруханасы мен Дили Плазадағы мектеп кітаптары қоймасындағы қызметкерлердің әрекеті мен эмоциясы баяндалады. Президентке қастандық жасалған сәт көрсетілмейді, бірақ сол сәтте оқиғаны Авраам Запрудердің бейнетаспаға қалай түсіріп алғандығы көрсетіледі.
Одан басқа қастандықтан кейін күдікті ретінде қолға түскен Ли Харви Освальд пен ағасы Роберттің өзара әңгімелесуі, олардың анасы Маргарет Освальдтың болған жәйттегі эмоциялары, дәрігерлердің президентті аман алып қалмақ болып жанталасқан сәттері баяндалады. Бұлардан бөлек Авраам Запрудер түсіріп алған бейнетаспаның кейінгі тағдыры көрсетіледі. Адам өлімінен шошынып қалған Авраам қайтадан сол бейнекамерасын ешқашан қолына ұстамайды.
Рейтингі
Фильм көпшілікке онша ұнай қоймады. «Rotten Tomatoes» сайтындағы сауалнамаға қатысқандардың 49 пайызы ғана жақсы фильм ретінде бағалады да, ғаламтор қолданушылары фильмді аямай сынға алды..
Сілтемелер
Санат:2013 жылғы фильмдер Санат:АҚШ тарихи фильмдері Санат:АҚШ триллер фильмдері
Трененков Иван Алексеевич
Трененков Иван Алексеевич (1936 жылы туған, Ленинград) – еңбек ардагері, механизатор. Социалистік Еңбек Ері (1984). Ленинград темір жол училищесін бітірген. Ижевский кеңшарында трактор, комбайн жүргізушісі (1955 – 67), МТС-ның меңгерушісі, Аршалы құс өсіру мекемесінде бас инженер міндетін атқарған (1967 – 78). 1978 жылдан трактор бригадасының бригадирі. Қазақстан Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1984). Орден, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Марат Айдарұлы Кинеев
Марат Айдарұлы Кинеев (1939 жылы туған, қазіргі Алматы облысы Райымбек ауданы Кеген ауылы) – ауыл шаруашылық ғылымының докторы (1994).
«Разработка и совершенствования системы кормления молочных коров на Северо-Востоке и Севере Казахстана» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Кинеев 120 ғылыми жарияланымның, оның ішінде бірнеше кітаптардың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ғылым
Шыңғысхан (роман)
"Шыңғысхан" - орыстың жазушысы,тарихи романдарымен аты шыққан В.Г.Янның аса көрнекті туындысы. Алғаш рет бұл шығарма 1939 жылы жарық көрді. Ол Мемлекеттік сыйлыққа ие болды. Бұл шығарма "Моңғолдар шапқыншылығы" трилогиясының бірінші бөлімі болып келеді. "Шыңғысхан" атты бірінші бөлімі шыққан соң 1942 жылы оның екінші бөлімі "Батый", артынша соңғы бөлімі "Соңғы теңізге " атты бөлімі де жарық көрді. Кітапта XIII ғасырдағы моңғол шапқыншылығы туралы баяндалады. Барлық болып жатқан оқиғалар желісі моңғол хандығы мен хорезм елі арасында болады. Сол ғасырдағы мұсылман елдерінінің арасындағы аса ірі, беделді елдердің бірі Хорезм болатын. Олардың ұлы шахы Мұхаммед, сол заманда хорезм еліне тең келер елді көрмеді. Алайда шах өзінің қателескенің тек жеңіліс көрген кезінде ғана түсінді. Бүкіл хорезм елі өз шахтарың өте жоғары қадірледі. Алайда кейін Мұхаммед шах өзінің ең жақыным деген адамдарының сатқындығын көреді. Бір биліктің астына біріге алмаған Хорезм хандығы Шыңғысханның қалың қолынан үрейлене қашып, ыдырап, тас-талқаны шығады. Кезінде мұсылман елдерінің ұлы билеушісі Мұхаммед шах өз ажалын аралда табады. Ал ұлы хорезм хандығы жеңіліс көреді.
Бевин Эрнест
Бевин Эрнест (9 наурыз, 1881- 14 сәуір, 1951) – ағылшын саяси қайраткері, Лейбористік партия мен тредюниондардың оңшыл басшыларының бірі. 1922-40 жылдары траспорт және мамандығы жоқ жұмысшылардың бірлескен кәсіподағының бас хатшысы. 1937 жылы Британ тредө юниондары конгресі Бас соетінің председателі. 1940- 1945 жылдары еңбек және ұлттық міндеткерлік министрі. 1945-1951 жылдары сыртқы істер министрі. Бевин «Қырғикабақ соғысты» өршіту, Совет өкіметіне қарсы соғыс блоктарын кұру, Германияны қайта қаруландыру саясатын қолдады.
Дереккөздер
Санат:1881 жылы туғандар Санат:1951 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлыбритания саясаткерлері
Аялдама
Аялдама (Привал) — жорық лектері бөлімшелерінің (бөлімдерінің) жорықта жеке құрамның демалыс, тамақтану, материалдық бөліктердің жағдайын тексеру, ақаулықтарды жою, машиналарды техникалық қамтамасыз ету үшін аялдауы. Аялдаманың ұзақтығы мен олардың аралықтары нақты қалыптасқан жағдайға қарай анықталады. Әдетте, аялдама 3-4 сағат жүрістен кейін 1 сағат, ал тәуліктің екінші жартысында 2 сағат ұзақтыққа дейін белгіленеді. Аялдама үшін жаппай жою қаруынан қорғануға, әскерлерді бүркемелеуге қолайлы жағдайлары және су қорларының жеткілікті мөлшерлері бар аудандар, ал таулы жерлердегі жорық кезінде тастардың құлауы мен опырылуынан қауіпсіз жерлер таңдап алынады. Аялдамада әдетте, бөлімше лектерінің caп түзеуі бұзылмайды, машиналар командирдің бекіткен арақашықтықтарында жолдың оң жақ жиегіне тоқтайды, әскерлерді қорғау ұйымдастырылады.
Аялдама - 1. қысқа уақытқа жол қозғалысының тоқтауы; 2. көпшілік пайдаланатын көліктен жолаушыларды түсіретін орын, негізінен жолаушылар демалатын құралдармен жабдықталған, маршруты туралы хабарлайтын кесте ілінеді.Негізгі мақсаты- тұрғындарға тынығып алуға арнайы орын беру болып табылады.
Қошқар Ата құлпытасы
Маңғыстау жері қасиетті жерлерге бай. Ақтау қаласынан 17 шақырым жерде, Ақшұқыр кентінің шетінде, көне Некрополиялардың бірі - Қошқар ата орналасқан. Қошқар ата мазарының қашықтығы қаладан көп емес, бірақ бұл қаланы өлген қала дейді. Егер ежелгі көшпенділер қаза тапқандарды еске алуды екі тасты мәйіттердің аяғы мен басында сақтаған болса, онда бүгінгі күні олардың барлығына кесенелер тұрғызылады. Қошқар Ата құлпытасы ғасырлар бойы адамдардың денесін сақтап келеді және күмбездегі ең байы деп есептеледі. Сондықтан ол, Қошқар ата - кесенелер қаласы деп аталады. Маңғыстаудағы күмбезді кесенелер, олардың ерекшелігі мен сұлулығымен ерекшеленеді. Олардың кейбіреулері нағыз архитектуралық шедеврлер болып табылады, олардың толықтығы, әрбір сызықтың анықтығы, әрбір бөлігі адамға қызығушылық әсерін сыйлайды. Кесене Қожа Ахмет Яссауидің даналық туралы сөзін халыққа жеткізген даналардың бірі Қошқар ата атыменаталған. Қошқар ата керемет қабілеттерге ие болған. Ол Хорасаннан Маңғышлаққа келді деседі. Адамдардан алыс өмір сүріп, ол бұғы етін жеген. «Маңғышлақта өмір сүріп, қайтыс болған қасиетті ғибадатханалар туралы Адаевтердің әдет-ғұрыптары» атты тарихи құжатта айтылғандай, Қошқар ата аш болған кезде бұғы өздері сезіп, өз еркімен келетін болған. Қошқар ата мазарының орналасқан жері осында «Қарақалалық тракттың оңтүстік бөлігі» деп аталады. «Қошқар», яғни қой, түркі халықтарында ұлылықтың, даналық пен күштің белгісі болып табылады. Қошқар көп мәйіттерде мәңгілікке тіріледі - бұл жануар қасиетті деп есептеледі деседі. Маңғыстау бұйраларымен арнайы қошқарларды өсіреді. Жануарлар мен адамдарды бейнелейтін тыйым салынған исламның таралуынан кейін, жерлеу орындары жануарлар түрінде адамдар белгілене бастады.
Қошқар ата жануарлардың тілін түсінген екен. Мүмкін, сол себепті құлпытау бұл атаумен дүние жүзіндегі адамдардың арасында танымал болды. Бүгінгі таңда шындықты фантастикадан бөліп табу қиын. Алайда, Маңғыстауда Қошқар ата деп аталатын ұлы адамның өмір сүруіне еш күмән жоқ. Аңыздар, белгілі болғандай, жиі нақты негіз болады. Кейбіреулердің айтуынша, Қошқар ата құлпытауы батыста жерленген. Ұзақ тіректермен белгіленген екі қарапайым тас қоршаулар - бұл суфий тәртібінің деревиштері қалаған жерлер. Полюстің жоғарғы жағында айлық ай, мұсылман сенімінің символы - кейінгі кезеңге қосымша болуы мүмкін. Ежелден бері бұл жерлеу ең құрметті болып саналады. Мұнда басты жерлеу рәсімдері өтеді. Мәлімет үшін, Үстірттің солтүстік-шығысында бірдей атаулы - Қошқар ата бар. Аңыздарда Қошқар ата осы жерлерге Амударияның төменгі жағынан Бесалдан кейін керуенмен келді деп айтады. Жылудан ыстық болғандықтан, ол көп ұзамай қайтыс болды. Керуендер өз денесін тастап, ұлын өлтіргені туралы хабарлау үшін Бескалға шашылды. Соңғы сағатқа дейін анасы сүйікті ұлының қайтыс болғанына сенбеді, ол сенімді болғанша, Үстіртке келгеннен кейін. Ол тірі адамға ұғсаған баласының өлі денесін көрді. Бұл жерде кесене XVII-XVIII ғасырлары салынған. Уақыт өте келе кесене басқа жерлеуге, архаикалық күлтазаларға тола бастады. Қазіргі уақытта кесене бұзылған күйде жатыр. Ақтау қаласындағы Қошқар атауымен байланысты тағы бір орын бар. Белгісіз себептер бойынша бұл жер Қошқар атаның есімі арқылы мәңгілікке келтіріледі. Қошқар ата құлпытауының аумағы бұрыннан бері белгілі болған. Археологтар бұл сөзсіз күмән келтірмейді. Тас дәуірінің аяғынан бастап, заманауи заманнан бері көшпелі тұрып жатқан қаланың қалдықтарынан бастап, тарихи дәуірлердің барлық бөліктері табылды. Құрбандық ошағының фрагменті және биіктігі 80 см биіктікке созылған кішкене, бірақ салмақты тас мүсін таудың шұңқырында, кішкентай аңғардың маңында табылды Өкінішке орай, уақыт пен адамдар өткен заман ұазынасын, тасты ескерткішті сақтамады – бас бөлігі аман қалмады. Мүсінде кеуде астында бүктелген қолдар бейнеленген. Археологтар бұл әйелдің бейнесі екендігіне күмәнсіз қарайды. Ескерткіш 2-2,5 мың жасты құрайды. Іздеу Маңғыстаудағы жергілікті тарих мұражайында сақталған. Қошқар ата-балбалтастың шұңқырының жартас кесіндісінде тағы бір сирек мүсін табылған –төртбұрышты бағана, оның үстіне кеудеге үлкен дөңес көздің, мұрынның, ауыздың және бес қолды қолдың суреті орналастырылған. Бастың жоғарғы бөлігі сынған. Бұл тас мүсін мұражайда сақталған. Бір уақытта Қошқар ата осы аймаққа өзінің тарихи үлесін қосқан деп болжауға болады.
Мүмкін, бұл үйдің уақытша орны болған болуы мүмкін. Мысалы, сауықтыру орны немесе жануарлармен қарым-қатынастың сүйікті орны болған қуыс. Бүгін біз тек болжай аламыз. Ақшұқыр кентінің маңында орналасқан Қошқар ата мазарының маңайында белсенді жерленген, сондықтан қаза тапқандардың жерлеуі жалғасуда.
Дереккөздер:
Санат:Ескерткіштер Санат:Мазар
Первомай ауылдық әкімдігі
Первомай ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Первомайское ауылы кіреді. Орталығы – Первомайское ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 965 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы ауылдық округтері
Наполеон кодексі
Наполеон кодексі (Code Napoleon) — Наполеон Ӏ-нің қатысуымен жасалған француздық буржуазиялық азаматтық кодекс. 21.03.1804 ж. Заңшығарушылық корпус бекіткен (бастапқы атауы: Code civil - Азаматтық кодекс) және 1804 ж. басылған. Феодалды құқық ережелерін өзгертті, заң алдындағы азаматтардың ресми теңдігі қағидаттарын жариялады, буржуазиялық жекеменшікті және кәсіпкерлікті қорғау, келісім еркіндігін жақтады, Франциядағы өндірістің капиталистік әдісін орнықтырды, бірлестіктерге тыйым салды. Неке-құқықтық қатынастарда отағасының әйеліне және балаларына шексіз билігін жариялады. Кодекс Францияда, Италияда, Нидерландта, Бельгияда, Варшава Ұлы герцогтығында енгізілді. 1807 ж. Азаматтық кодекс "Наполеон Кодексі" болып өзгертілді. Наполеон тақтан түскеннен кейін Кодекс 1816 ж. тағы да Азаматтық кодекс болып қайта басылды. 1852 ж. Декрет бойынша оған қайтадан "Наполеон Кодексі" атауы берілді. Кодекс негізін рим құқы құрады. Кодексті құрастырушылар француздық әдет-ғүрыптық құқықты, ордонанс пен ғылыми әдебиеттерді, әсіресе, XVIII ғасырдағы танымал заңгер Потьенің еңбектерін пайдаланды. Кодекс 3 кітаптан тұрады: Өз өмірі барысында Кодекс әсіресе, жеке адам және неке құқына қатысты тұстарында өзгерістерге ұшырады. Мүліктік құқық саласында (мал-мүліктік және міндеттемелік) Кодекс ережелері аса өзгерген жоқ.
Черчилль (тау)
Черчилль таулы тізбегі Әулие Илья таулары маңында орналасқан.
Бұл тауда ең биік Квартернари жанартауы бар. Бона тауындағы биіктігі 5005 м-ді құрайтын ең биік шың кіші Черчилль тауының орта беліне 4 шақырым жерде кесекөлденең жатыр. Черчилль және оның көршісі Бона тауы мұз басып жатқаң ірі стратожанартаулар болып табылады. Черчилль биіктігі бойынша АҚШ-та төртінші және Солтүстік Америкада жетінші орынды иеленеді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ таулары
Ляхов аралдары
Ляхов аралдары — Жаңа Сібір аралдары архипелагының оңтүстік тобы. Лаптевтер және Шығыс Сібір теңіздері аралығында.
Аралдар тобы
Ляхов аралдары тобына - Үлкен Ляхов (4600 км²), Кіші Ляхов (1325 км²), Столбовой (170 км²) және Семеновскийаралдары кіреді. Ляхов аралдары Азия құрлығынан Дмитрий Лаптев бұғазы (60 км), көршілес Фадеевский аралығынан Санников бұғазы (50 км) арқылы бөлінеді. Гранит интрузиялары қиып өткен мезозойдың тақта тастары мен құм тастары және арасында мұз қабаттары бар көлдік және делювийлі саздақтары тараған. Мүкті-бұталы тундра жамылған. Поляр түлкісі ауланады. Орыс кәсіпкері Ляховтың құрметіне осылай аталған.
Санат:Ляхов аралдары
Соболев атындағы көше (Алматы)
thumb Соболев атындағы көше. Көшеге орыс жазушысы, аудармашы, Азамат және Ұлы Отан соғысына қатысушы, Социалистік Еңбек Ері Леонид Сергеевич Соболевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 21.08.1974 №332Б шешімі) берілген. Соболев Леонид Сергеевич (1898-1971) Иркутскіде дүниеге келген. Ол - «Капитальный ремонт» романы мен «Морская душа» әңгімелер жинағының авторы. Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясын орыс тіліне тәржімалаған. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Көкарық (Тереңөзек ауылдық округі)
Көкарық — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы, Тереңөзек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Құлан ауылынан батысқа қарай 49 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 588 адам (2009).
Иасауи ауылы
Иасауи, Иасы – Түркістан облысының Түркістан қалалық әкімшілігіне қарасты аумақта орналасқан ауыл, Иасауи ауылдық әкімшілік округінің орталығы.
IC 4433
IC 4433 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Иасауи ауылы
Түркістан қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 5 км жерде, Сырдария өзені аңғарындағы жусан, ши, сораң шөптер аралас өскен сұр, шалғынды сұр топырақты қуаң шөлді белдемде орналасқан. Іргесі орта ғасырларда қаланған. 1951 жылдан осы өңірде мақта шаруашылығын дамытуға байланысты құрылған “Коммунизм” ұжымшарының орталығы болып келді. Оның негізінде 1997 жылдан Иасауиде және округке қарасты Ортақ, Шойтөбе, Иждыхан ауылдарында өндірістік кооператив, серіктестіктер мен шаруа қожалықтары құрылған. Ауылда 2 орта мектеп, аурухана, дәріхана, клуб, мәдениет үйі, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
IC 4433
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 84202, KUG 1425+164, DRCG 29-10.
Салту-ди-Пирапора
Салту-ди-Пирапора (Salto de Pirapora) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сорокаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
IC 4433
Сыртқы сілтемелер
IC 4433 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Иасауи ауылы
Халқы
Тұрғыны 7,5 мың адам (1999).
Ворсингтон (Массачусетс)
Ворсингтон (Worthington) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Иасауи ауылы
Сілтемелер
Санат:Түркістан облысы елді мекендері
Салту-ди-Пирапора
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 42 262 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 280,312 км² шамасында. Халық тығыздығы — 150,8 адам/км².
Ворсингтон (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 1 270 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 83.1 км² шамасында. FIPS коды — 25-82175.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Б. з. д. 25 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 25 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 25 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ардара (Сардиния)
Ардара (Сардиния) (Ardara) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 847 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 22 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 7010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Түтіндеткіш құралдар
Түтіндеткіш құралдар (дымовые средства) — түтін түтететін оқ-дәрілер, машиналар, аппаратуралар мен аспаптар. Түтін түзу тәсілі бойынша Түтіндеткіш құралдар жарылғыш әрекетті (түтіндеткіш авиациялық бомба, түтіндеткіш снаряд (белгі беретін) сигналды түтіндеткіш ракета), түтіндейтін сұйық заттарды тозандатуға негізделген (түтіндеткіш машина, түтіндеткіш аппаратура, түтіндететін авиа аспап), термиялық (түтіндеткіш машина, тасымалы генератор, түтіндеткіш аппаратура), түтіндететін (түтіндеткіш құты, түтіндеткіш гранат) болып бөлінеді. Түтіндеткіш құралдармен құрлықтағы әскерлер, Әскери-әуе күштері және әскери-теңіз флоты қаруланады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ногалес (Луго)
Ногалес (Луго) (Los Nogales) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анкарес ауданында (комарка) орналасқан.
Воймица
Воймица — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кострома (старица) өзенінің сол жағалауынан 107 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Париж шарты (1952)
Париж шарты (1952), «Еуропалық қорғаныс бірлестігі» - Батыс Еуропа елдерінің империалистік соғыс блогын құру туралы жасаған жобасы. 1952 жылы 24 маусым айында Парижде, Францияда, Италия, Бельгия, Нидерланд, Люксембург және Герман Федеративтік Республикасының Сыртқы істер министрлері қол қойған шарт. Бұл жоба социалдық елдерге, Батыс еуропалық демократиялық күштерге, отарлардағы ұлт- азаттық күреске қарсы бағытталғанәскери топ құруды көздеді. Париж шарты 132 статьядан, бірнеше протоколдар мен құпия келісімдерден құрастырылды да, барлық мүше елдердің мойындауынан соң іске асырылуы белгіленді. НАТО- мен тығыз байланысты болатын бұл ұйымның «еуропалық армиясы»: 14 француз, 12 итальян, 12 батыс- герман т.б. елдердің дивизияларынан құралуы жоспарланып, оны НАТО- ның жоғары қолбасшысы басқаруы келісілді. Париж шарты Потсдам конференциясының (1945) шешімдеріне қарама- қарсы әрекет болды. Париж шартына қарсы Еуропа халықтары наразылық білдірді күреске шықты. Бұл жағдайда Францияның Ұлттық жиналысы 1954 жылы 30 тамыз айында париж шартынан бас тартуға мәжбүр болды. Сондықтан «Еуропалық қорғаныс бірлестігін» құру жоспары тиісті нәтиже бермеді. Бірақ Париж келісімі (1954) жоғарыда аталған елдер мен Ұлыбританияны қамтыған Батыс Еуропалық одақтың құрылуына себеп болды.
Дереккөздер
Қазақ совет энцклопедиясы
Санат:Францияның халықаралық келісімдері
Вениамин Федорович Беспалов
Қазақ кен-металлургия институтын (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1948).
Ғылыми еңбектері аймақтың геология мен тектоника мәселелеріне арналған. Беспаланов Орталық Қазақстандағы прекембрий мен төменгі палеозой құрылымдарының ара жігін көрсетті, бірінші вольфрамит кен орнын ашты. Қазақстанның көптеген аймақтарының геология карталарының авторы және редакторы.
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1982). Еңбек Қызыл Ту орденімен, көптеген медальдермен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:26 наурызда туғандар Санат:1906 жылы туғандар Санат:Сызраньда туғандар Санат:8 қазанда қайтыс болғандар Санат:1983 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Геология-минералогия ғылымдарының докторлары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:КСРО геологтары Санат:Қазақстан геологтары Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті оқытушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген геолог-барлаушылары
Еджыд-Ва
Еджыд-Ва — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коин өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сареда
Сареда — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыш өзенінің сол жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 67 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тамара Владьевна Падерова
Тамара Владьевна Падерова ХДСШ-і. Апдымен 15 жасында ауыр атллетикамен, кейін пауэрлифтингпен айналысты. Республиканың, Азияның, зілтемірмен отырып-тұрудан Әлемнің чемпионы (1996-183 кг.) Шсивоконь Пауэрлифтинг маэстросы, жасөспірімдер арасындағы Әлем біріншілігінің екі дүркін (1993- 1994) жеңімпаз. Республиканың, Азияның, Әлемнің чемпионы әрі зілтемірді сығымдап көтерудегі рекордыысы (1993- Джеколинг, Швеция 1994- Финляндия, 1997-Прага, 1998-Черкаск, Украина; Васса,Финн; 1998- Амберг, Германия; 1999-200р Актио, Жапония). Өзінің спорттық жолында Әлем рекордтарын 25 рет жаңартты.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша пауэрлифтингшілер
Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер Санат:Қазақстан ауыр атлеттері Санат:Қазақстан пауэрлифтингшілері Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан Азия чемпионаты
Нерцета (өзен)
Нерцета — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Торовей көлі - №5603 атауы жоқ өзен орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Бірлік (Мұғалжар ауданы)
Бірлік — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл, Құмжарған ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан оңтүстікке қарай 101 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1010 адам (507 ер адам және 503 әйел адам) болса, 2009 жылы 794 адамды (391 ер адам және 403 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы елді мекендері
Орынбор облысы
Орынбор облысы (Оренбургская область) — Ресей Федерациясының субъекті. Еділ федералды өңірінің құрамына кіріп, Орал экономикалық ауданының бөлігі болып саналады.
1934 жылы 7 желтоқсанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Орта Еділ өлкесінің құрамынан бөліну арқылы құрылды. 1938-1957 жылдар аралығында Чкалов облысы деп аталды.
Тарихқа көз жүгіртсек, облыстың алдында 1744 жылы императрица Елизавета Петровнаның жарлығымен құрылған Орынбор губерниясы болған.
Әкімшілік орталығы – Орынбор қаласы.
Географиясы
Орынбор облысының ауданы 123 702 км², бұл көрсеткіш бойынша Ресейде 29-орында орналасады. Облыс дүниенің екі бөлігінің – Еуропа мен Азияның түйіскен жерінде орналасқан. Облыс аумағы Шығыс Еуропа жазығының оңтүстік-шығыс шеттерін, Оралдың оңтүстік шеті мен Оралдың оңтүстігін алып жатыр. Облыстың батыстан шығысқа қарай ұзындығы 760 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай 445 км құрайды.
Климаты
Орынбор облысының климаты күрт құбылмалылығымен сипатталады, бұл аймақтың мұхиттар мен теңіздерден айтарлықтай алыстығымен түсіндіріледі. Орынбор облысында 34-38 градус Цельсийге жететін орташа ауа температурасының ауытқуының үлкен амплитудасы климаттың құбылмалылығының көрсеткіші болып табылады. Осыған байланысты жауын-шашынның жетіспеушілігі байқалады, оның жылдық мөлшері облыстың солтүстік-батысында 450 мм-ден оңтүстік және оңтүстік-шығысында 350 мм-ге дейін жетеді. Жылдық жауын-шашынның 60-70% жылы мезгілде түседі. Қар жамылғысының ұзақтығы облыстың оңтүстігінде 135 күннен солтүстігінде 154 күнге дейін созылады. Топырақтың қату тереңдігі солтүстік-батыста 170 см-ден шығыста 200 см-ге дейін өзгереді.
Жер бедері
Қазіргі жер бедері Орал таулары мен Орал алды сырттық жазықтарының ұзақ мерзімді эрозиясының нәтижесінде, сонымен қатар соңғы тектоникалық өзгерістердің нәтижесінде қалыптасқан. Ең биік нүктесі Кіші Нақас жотасындағы Нақас тауы (667,6 м). Ең төмен нүктесі Первомайск ауданы, Теплое ауылы маңындағы Шаған өзенінің маңында орналасқан. Бедерде мынадай ірі құрылымдар көзге түседі: Орал жазықтары, Орал таулары, Орал сырты пенеплені, Торғай үстірті жазықтары. Облыстың батыс бөлігі түгел дерлік Жалпы Сыртқа жатады. Ең биік нүктесі – Аю маңдайы (405 метр). Солтүстігінде Бүгілме-Белебей қыратымен, оңтүстігінде Каспий маңы ойпатымен шектеседі. Жайық ағының оңтүстігінде Орал алды сырты жатыр. Үлкен Иік және Борлы өзендерінің шығысында Жайық таулы елі басталады. Сақмар мен Жайық өзендерінің аралығында Сарын үстірті деп аталатын қыратты жазық бар. Сақмар өзені мен оның салаларының бойында таулы бедердің бөліктері: Шайтантау жоталары, Йенсура тізбегі, Сақмар маңы ұсақ шоқылық, ал Жайық өзенінің бойында Гүбірлі таулары байқалады. Оралдың бас жағында Ирендік жотасы орналасқан. Облыстың шығысында Орал-Тобыл үстірті орналасқан.
Зонсбек
Зонсбек (Sonsbeck) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Везель ауданының құрамына енеді.
Орынбор облысы
Жер бедері
Орынбор облысында Ресейдің орманды дала аймағының, Еділ мен Торғайдың далаларының, Оңтүстік Оралдың орманды ойпаңдарының, Батыс Сібірдің қарағайлы-қайыңды орманды даласының ландшафттары берілген.
Топырақтары
Облыстың жер қоры 12370,2 мың га құрайды. Жер қорының алқап бойынша бөлінуі (мың га): ауыл шаруашылығы алқабы — 10840,5, су бетінің астындағы жерлер — 112,5, батпақтар — 14,9, орман және ағашты-бұталы өсімдіктерінің астындағы жерлер — 799,8, басқа жерлер — 602,5. Облыс аумағының тең жартысын егістік, 38 % — жемшөптік жерлер, 5 % — орман, 7 % — басқа жерлер алып жатыр.
Зонсбек
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8596 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 70 040. Муниципалитеттің басшысы — Лео Гисберс.
Орынбор облысы
Топырақтары
Топырақтарға ендік белдемділігі тән. Топырақ типтері мен тип тармақтары шалғынды даладан шөлейт далаға ауысады: әдеттегі, қарапайым және оңтүстік қара топырақтар, күңгірт-күрең, күрең және ашық-күрең топырақтар.
Облыстың егістік алқаптарының құрылымында қара топырақтар 79%, күңгірт-күрең топырақ — 16%, орман сұр топырағы — 4% аумақты алып жатыр. Қара топырақтардың ішінде ең үлкен аумақты оңтүстік қара топырақтар — 44%, қарапайым — 26%, типтік және сілтісізденген — 9% алып жатыр. Оңтүстік және қарапайым қара топырақтардың белдем тармағында, тиісінше, 14 және 7% аумақты сортаңдар алып жатыр. Күңгірт-күрең топырақтарының белдем тармағында сортаңдар ауданы 36% құрайды. Топырақ жамылғысын су және жел эрозиясынан сақтау, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру мәселесі өзекті мәселе болып табылады. Сонымен бірге қорғаныш екпе ағаштарын отырғызу күрт қысқарды.
Зонсбек
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Орынбор облысы
Гидрографиясы
Облыстың жер үсті суларын Жайық (аумақтың 63%), Еділ (31%), Тобыл (2%) су алабының өзен жүйелері және шығысындағы ағынсыз Светлинск көлдері аймағы құрайды. Ең маңызды өзендер: Жайық, ұзындығы 2428 км (оның ішінде 1164 км облыстың шегінде), Сақмар (798 км), Елек (623 км), Самар (594 км).
Зонсбек
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Орынбор облысы
Гидрографиясы
Шалқар-Екі қара көлі — ауданы 9600 га және жағалау сызығы 96 км болатын ең ірі табиғи су қойма. Жетікөл көлінің ауданы 5000 га асады. Ірі өзендердің жайылмаларындағы оқсазды көлдер кең таралған. Облыстың су ресурстарының және оның су шаруашылығының құрамдас бөлігі жасанды су қоймалары болып табылады. Су қоры бойынша ең ірі жасанды су қоймалар: Иреклі (3257 млн м³), Қызылшопан (54,6 млн м³), Черновское (52,7 млн м³), Құмақ (48,0 млн м³), Елшан ( 23,6 млн м³) және Үшқатын (10,0 млн м³) су қоймалары.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар (ЕҚТА)
Облыс аумағында федералдық маңызы бар үш ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бар: Орынбор қорығы, «Шайтантау» қорығы және Бұзаулық бор ұлттық саябағы. «Орынбор және Шайтантау мемлекеттік табиғи қорықтарының бірлескен дирекциясы» Федералдық мемлекеттік бюджеттік мекемесі (Қысқаша «Орынбор облысының қорықтары» ФМБМ) Орынбор және Шайтантау мемлекеттік табиғи қорықтарын басқарады.
Тарихы
Қазіргі Орынбор облысы аумағындағы адамдардың қоныстануының ең көне іздері жоғарғы палеолитке жатады: Қорманай ауданының солтүстігінде Бұзаулық өзенінің төменгі ағысындағы I Лабаза және II Лабаза тұрақтары, Медногорск маңайындағы Еділбай тұрағы, Новоузел ауылының шетінде және Матвей ауданындағы Интернационал ауылының маңындағы шақпақтас құралдарының орналасқан жері, Елек үстіртіндегі бұғы бейнеленген «Доңыз тақтасы». Қызыл Гвардия ауданындағы Ивановка ауылының жанындағы Староток тұрағы мезолитке жатады. Неолит дәуіріне Ескі Елшан және Ивановская тұрақтары жатады. Б.з.б. V ғасырдың екінші жартысы – IV мыңжылдықтың басы хвалын-бережный мәдени тобының орындарын қамтиды (Торған, Иваново тұрақтары, Иваново жағадөң обасы). Қола дәуіріне Срубная және Алакөл археологиялық мәдениеттерінің отырықшы малшыларының және Қарғалы кеніштеріндегі металлургиялық кеншілердің қоныстары жатады.
Б.з.б. XVII-XVI ғасырларда Оралда Сынтасты үлгідегі қорғандары бар қорған-бекініс қоныстарының тұтас желісі құрылды. Сармат мәдениетіне Шарлық ауданындағы Прохоровка ауылының маңындағы қорғандар жатады. IX—XII ғасырлардағы түркі тілдес көшпенділер Орынбор облысы аумағында қалдырған «балбал тастар» антропоморфты тас мүсіндері орта ғасырларға жатады.