cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Түзусызықты теңайнымалы қозғалыс. Үдеу
Теңайнымалы қозғалыстардың қарапайым түрлеріне теңүдемелі және  теңбаяулайтын  қозғалыстар жатады. Теңүдемелі қозғалыс кезінде жылдамдық бірқалыпты артады. Теңбаяулайтын козғалыстың жылдамдығы әрбір уақыт бірлігінде бірдей шамаға кеміп отырады.
Бірінші секундтың аяғында дененің жылдамдығы Зм/с, екінші секундтың аяғында 6 м/с, үшінші секундтың аяғында 9 м/с болсын, яғни жылдамдық әр секунд сайын тең шамаға артып отыр. Мұндай қозғалыс теңүдемелі қозғалыс  болады. Ал, керісінше, бірінші секундтың соңында дененің жылдамдығы 9 м/с, екінші секундтың соңында 6 м/с, үшінші секундтың соңында 3 м/с болса, ондай қозғалыс теңбаяулайтын  қозғалыс болады.
Жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттау үшін удеу деп аталатын шама енгізіледі.
''Үдеу — жылдамдықтың өзгеру шапшандығым сипаттайтын шама; ол жылдамдық өзгерісінің осы өзгеріс болган уақыт аралығына қатынасын береді''.
Халыкаралық бірліктер жүйесінде (SI) үдеу 1 м/с2 -пен өлшенеді. Үдеудің формуласынан жылдамдықты табуға болады: v — v0 + at.
Есептеулерде векторлық түрде жазылған тендеулерді емес, олар- дың координаталар осьтеріндегі проекциялары енетін теңдеулерді қолданған ыңғайлы. Олай болса, бұл теңдеуді vx = v0x + axt түрінде жазуға болады.
Барлык үш вектор v, v0 және а бір түзудің (х осінің) бойында жатқандықтан, олардың проекцияларының модульдері векторлардың өздерінің модульдеріне тең болады. Ал векторлар проекцияларының таңбалары сол векторлардың таңдап алынған оське қатысты қалай бағытталғанына  қарай аныкталады.
Егер v0 және а векторлары проекцияларының таңбалары бірдей болса, онда дене жылдамдығының модулі уақыт өтуімен артады, яғни дене удеу алады. Ал егер v0 және а векторлары проекцияларының таңбалары қарама-карсы болса, онда дене жылдамдығының модулі уақыт өтуімен кемиді — дене тежеледі, яғни қозғалыс баяулайды.
Алайда бұл екі жағдайда да қозғалыстың үдеуі болады. Олардың айырмашылығы —тек үдеу векторларының таңдап алынған осьтегі проекцияларының таңбасында ғана.
Дереккөздер
Санат:Механикалық қозғалыс
Тұрсынәлі Жүнісбеков
Тұрсынәлі Жүнісбеков (1946 ж.т., Түркістан облысы,  Шәуілдір ауд. Қостүйін а.) -  Ғалым, технология ,һғылымдарының докторы. Жамбыл гидромелиор.-құрылыс институтын бітірген (1967). Осы институтта ассистент, аға оқытушы,  доцент,  профессор,  кафедра меңгерушісі,  қызметтерін атқарған. Қазіргі кезде М.Х.Дулати  атындағы  ТарМУ-де  кафедра меңгерішісі. Тұрсынәлі Жүнісбековтің жетекшілігімен  6 кандидаттық диссертация  қорғалған. 120-дан астам ғылыми еңбектердің,  оның ішінде 2 монографияның, 2 оқу құралының авторы, 7 авторлық куәліктері бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1946 жылы туғандар
Ело (Арғұт тармағы)
Ело — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арғұт өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Кератома
Кератома - эпидермистің артық мүйізгектеніп таралуымен сипатталатын теріде жанадан туындаған қатерсіз ісік. Ол қатерлі ісікке айналудың алды деп қаралады.
Ело (Арғұт тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кератома
Дереккөздер
Санат:Медицина
Лидия Давыдовна Ганн
Лидия Давыдовна Ганн 1951 жылы 31 желтоқсанда Қарағанды қаласында туған. Неміс. Әкесі - Шнайдер Давыд Генрихович, марқұм. Анасы - Шнайдер Эмма Христьяновна, зейнеткер. Теміртау музыкалық училищесінің театр факультетін бітірген (1979) музыкалық комедия театрының актері. Орыс және неміс тілдерін біледі. 1979 жылдан - Қарағанды музыкалық оперетта театрының актері. 1980 жылдан бері - Республикалық неміс драма театрының жетекші актері. Келесі спектакльдерде ойнайды: «Женитьба» - Дуняша; «На волнах столетия» - жұмысшы әйел; «Житель деревни» - сатушы, даяшы; «Стойка на голове» - Мүгедектерге арналған арбашадағы әйел; «Люди» - Бэлла; «Очередь» - Ана; «Рождество» - Сиқыршы; «Любовь на одну ночь» - Әнші; «Золушка» - Королева; «Трое под одной крышей» - Әже; «Девушка и Смерть» - Өлім; «Дон Жуан приходит с войны» - Әже; «Папаня» - Ешкі; «Оскар и Розовая Дама» - Алқызыл Бикеш. Театр қайраткерлері одағының мүшесі (1980 жылдан). «Мәдениет қайраткері» Құрметбелгісімен; ҚР Президентінің құрмет грамотасымен марапатталған. Діни көзқарасы - «Құдайға сенемін». Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Қазақстанға сенемін. Мен осы жерде туылдым, менің Отаным осы жерде»''. Хоббиі - вокал. Сүйіп оқитын әдебиеті - философиялық әдебиет. Қызы - Ганн Ирина Александровна.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вильдье-ле-Баель
Вильдье-ле-Баель (Villedieu-lès-Bailleul) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61505, пошта индексі — 61160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 236 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,11 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Урняк (Туймазин ауданы)
Урняк — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Сайран ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 10 адамды құрады. Пошта индексі — 452791, ОКАТО коды — 80251845006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Меншікті металл сыйымдылығы
Меншікті металл сыйымдылығы- көлік құралы массаның оның қозғалтқышының максимальді қуатына қатынасы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Кер-ла-Петит
Кер-ла-Петит (Kœur-la-Petite) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55264, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 294 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,46 адам/км².
Программалы басқару
Программалы басқару - белгілі бір процесті берілген заңдылыққа, яғни программаға сәйкес басқару. Белгілі бір процесті басқару үшін программа тасығышқа (яғни қағаз, кино, магниттік лентаға) жазылып алынған статистикалық информация барабанды және лента тарқату механизмдері арқылы басқару сигналына өзгереді. Басқару сигналы үздіксіз немесе үздікті түрде болады.
Дереккөздер
Санат:Басқару Санат:Ақпараттану
Кер-ла-Петит
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Кресвэлл (Орегон)
Кресвэлл (Creswell) — Орегон штатының Lane округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5031 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.2 км² шамасында. FIPS коды — 41-16950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Қойтас (Самар ауданы)
Қойтас — Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданы, Аққала ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Самар ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 46 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Самар ауданы елді мекендері
Дыбравка (Видин облысы)
Дыбравка (Дъбравка) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Белоградчик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3916. Телефон коды — 0936. ЕКАТТЕ коды — 24431.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Эррериа
Эррериа (Herrería) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,14 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Адаткан
Адаткан — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчаная өзенінің сол жағалауынан 248 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
PR және жарнама
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-29-523-9.
Гуля Жәлелқызы Қизатова
Гуля Жәлелқызы Қизатова (5.8.1948 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы Явленка ауылы) – филолог, филология ғылымдарының кандидаты (1979).
PR және жарнама
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ университеті баспасының кітаптары
Гуля Жәлелқызы Қизатова
Қызылорда педагогика институтын (1971), ҚазПИ-дің (ҚазҰПУ) аспирантурасын (1978) бітірген. Еңбек жолын 1971 жылы 217 мектепте мұғалім болудан бастаған. Қизатова Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде филология факультетінде орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, әлем тілдері факультетінің деканы қызметтерін атқарды.
Кольвож
Кольвож — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ожин өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Гуля Жәлелқызы Қизатова
30-ға жуық ғылыми еңбегі бар.
Кольвож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Гуля Жәлелқызы Қизатова
Қизатова «Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздік қызметкері» (1992), «ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісімен марапатталған.
Кольвож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гуля Жәлелқызы Қизатова
Дереккөздер
Санат:5 тамызда туғандар Санат:1948 жылы туғандар Санат:Есіл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы) туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Қазақ КСР-інің халық ағарту ісінің үздік қызметкерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Кольвож
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
IC 3497
IC 3497 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3497 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Измиттегі жерсілкінісі
Измиттегі жерсілкінісі – 1999 жылы 17 тамызда 7,6 магнитудалы, жергілікті уақыт бойынша сағат 3.01 де орын алған табиғи апат.
Сілкініс ошағы
Сілкініс ошағы өнеркәсіп қаласы саналатын Изимтте орналасқан.
Апат салдары
Нәтижесінде 17 217 адам қаза тапқан, шамамен 500 000 адамның тұрарға үйі, жеуге тамағы қалмаған, 43 959 адам жарақаттанған. Шамамен 120 000 ғимарат қайта орнына келтіруге жарамсыз, 50 000 қираған, бірақ қайта тұрғызуға болады, бірнеше зауыт қиратылған, мұнай шығарушы зауытта өрт орын алған. 25 млд долларға нұқсан келтірілген. Жерсілкінісінің салдарынан Мәрмәр теңізінде 3 метр биіктікке дейін жететін цунами пайда болған.
Көрсетілген көмек
Измитте болған табиғи апатқа әлемнің 13 мемлекеті көмек көрсеткен. Грекия Түркияға алғашқы болып жәрдемдескен. Ұлыбритания 50 000 фунт, Үндістан 2 млн рупий және 32 000 палатка жіберген. Красный Крест комитеті 4,5 миллион фунт стерлинг жұмсаған.
Жерсілкінісі аяқталғаннан кейін АҚШ Президенті Билл Клинтон және Пәкістанның премьер-министр Наваз Шариф Стамбұл мен Измитке барып, апат орындарын көрген.
Дереккөздер
Санат:Апаттар Санат:Табиғат апаттары Санат:Түркияда орын алған апаттар
Қазмеханобр
«ҚР МШКҚӨҰО» РМК Мемлекеттік өнеркәсіптік экология ғылыми-өндірістік бірлестігі филиалы ҚАЗМЕХАНОБР — Қазақстанның ғылыми-зерттеу институты, пайдалы қазбаларды өңдеу саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулермен айналысады. Қазақстан Республикасының минералдық шикізатын кешенді қайта өңдеу ұлттық орталығының құрамына кіреді.
Нұрғожа Оразов
Нұрғожа Оразов - 1932 жылы 20 қазанда Қостанай облысы Урицкий ауданындағы «Маяк» кеңшарында туған.
Қазмеханобр
Тарихы
1958 ж. – «Механобр» бүкілодақтық ғылыми-зерттеу және пайдалы қазындыларды механикалық қайта өңдеу жобалау институтының Филиалы.
Нұрғожа Оразов
1947 жылы туған ауылындағы жеті-жылдық мектепті бітіріп, Гурьев (Атырау) педучилищесін 1950 жылы тамамдаған. Мұнайлы жетіжылдық мектебінде бір жыл мұғалім болған. 1951 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне түскен.
Қазмеханобр
Тарихы
1966 ж. – «Казмеханобр» мемлекеттік ғылыми-зерттеу және түсті металдар кендерін байыту жобалау институты.
Нұрғожа Оразов
Алғашқы топтамасы «Жас жүрек» (1956) атты жас ақындар жинағына енген. 1956 — 1958 жж. мектепте ұстаздық еткен. 1958— 1963 жж. Қостанай облыстық газетінде, 1963—1965 жж. «Тың өлкесі» газетінде қызмет еткен. 1965 жылы Целиноград облысаралық бөлімшесіне жауапты хатшы болып тағайындалған. Қазір «Жаңа Сарыарқа» журналының Бас редакторы.
Қазмеханобр
Тарихы
1992 ж. – Институт экология бойынша бас ұйым ретінде ҚР табиғи ресурстары және экология министрлігінің ведомствосына ауыстырылды.
Нұрғожа Оразов
Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, ҚР Журналистер одағының М.Сералин атындағы сыйлығының лауреаты, «Астана» және «Тәуелсіздіктің 10 жылдығы» медальдарымен марапатталған. «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» (2006). Топтама өлеңдері украин, орыс, қырғыз тілдеріне аударылған. Шығармалары: Тұңғыш кітап. Өлеңдер. А., ҚМКӘБ, 1963; Кім табады? Өлеңдер. А., «Жазушы», 1965; Достар хаты. Повесть. А., «Жазушы», 1968; Шұғыла. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1970; Көңіл көктемі. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1975; Тың түлегі. Өлеңдер. Поэма. А., «Жалын», 1977; Қырандар ұясы. Өлеңдер. Поэмалар. А., «Жалын», 1979; Жауқазын шақ. Повесть, әңгімелер. А., «Жалын», 1980; Дала дәмі. Очерктер. А., «Қайнар», 1981; Тың тын ысы. Таңдамалы өлеңдер, поэмалары., «Жазушы», 1982; Таңдау. Повестері., «Жалын», 1984.
Қазмеханобр
Тарихы
1998 ж. – Бірлестік ҚР ғылым академиясы – ғылым министрлігінің ведомствосына ауыстырылды.
Нұрғожа Оразов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қостанай облысы Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері Санат:1932 жылы туғандар
Қазмеханобр
Тарихы
1999 ж. – ҚР жоғары білім және ғылым министрлігі «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК құрамына кірді.
2000 ж. – «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК мемлекеттік еншілес кәсіпорыны.
2012 ж. – «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК «Казмеханобр» МӨЭҒӨБ филиалы.
Кәсіпорынды ұйымдастыру 1958 жылдың 30 қарашасынан басталды, Алма-Ата қаласында КСРО Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік жоспарлау Комитетінің №585 бұйрығына сәйкес «Қазмеханобр» бүкілодақтық ғылыми-зерттеу және пайдалы қазындыларды механикалық қайта өңдеу жобалау институтының Филиалы ретінде құрылды.
Қазақ ССР Тау-кен металлургиясы өнеркәсібінің дамуына және қара, түсті, сирек кездесетін металдардың кендерін байыту облысында ғылыми-зерттеу, жобалау және құрастырымдық жұмыстарын үлкен көлемде өткізу қажеттілігіне байланысты 1966 жылдың 16 қырқұйегінде КСРО түсті металлургия Министрлігінің №565 бұйрығымен «Механобр» институтының Қазақ филиалы Мемлекеттік ғылыми-зерттеу және түсті металдар кендерін байыту жобалау институты - «Казмеханобр» болып қайта құрылып оған келесі міндеттер жүктелді:
Қазақстан және Орта Азия кен көздерінің түсті металдар кендерін байыту облысында зерттеулер жүргізу; Түсті металлургия кәсіпорындарының өнеркәсіптік сарқынды суларын тазарту құралдары мен әдістерін әзірлеу; Байыту фабрикаларының тізбекті шаруашылықтары және тазарту құрылыстары жұмыстарының тиімділігін жоғарылату әдістерін әзірлеу; Түсті металлургия байыту фабрикаларының байыту үдерістерін автоматтандыру және кешенді механизациялау жүйелерін, әдістері мен құралдарын әзірлеу; Қазақстан және Орта Азияда түсті металдар кендерін байыту облысында техникалық-экономикалық зерттеулер өткізу; Қазақстан және Орта Азияда байыту фабрикаларын жобалау; Түсті металлургия кәсіпорындарында тізбекті шаруашылықтар мен сарқынды суларды тазарту құрылыстарын жобалау. Кәсіпорынның әр түрлі салада айналымды сумен жабдықтау, сарқынды сулармен ауыз суды тазалау, табиғатты ұтымды пайдалану және қоршаған ортаны қорғау, құрамында алтын бар және полиметалл кендерінің аса тиімді байыту технологияларын жобалап әзірлеуде көп жылдық тәжірибесі бар. «Казмеханобр» Ресей, Қырғызстан, Өзбекістан, Қытай, Монғолия, Италия, Финляндия, Австралия, АҚШ сияқты алыстағы және жақындағы шетел тапсырыс берушілері, серіктестерімен тығыз іскерлік байланыста. Бүгінгі күнде «Казмеханобр» – құрамында ғылыми және жобалау бөлімдері, жабдықтар мен құралдарды құрастыратын арнайы конструкторлық бюросы, қазіргі заманға сай жабдықталған тәжірибелік зауыты, жоғары кәсіптік кадрлары бар аса ірі ғылыми-өндірістік кәсіпорын. Бұл қысқа мерзімде әлемдік стандарттарға сай жобалар мен әзірленімдер жасауға мүмкіндік береді.
Басшылары
«Қазмеханобрдің» қалыптасуы мен дамуына оған әр кезде басшылық еткен адамдардың үлесі зор. Әр жылдарда «Қазмеханобрдің» директорлары болғандар:
Технологиялық
Шикізатты дайындау, байыту және металлургия бойынша:
Технологиялар
Жасалынған жұмыстар арасында ғылыми-техникалық және инновациялық мәні бойынша өңдіріске енгізілген келесі әзірленген технологияларды атап өтуге болады:
Әртүрлі кәсіпорындардың объектілері бойынша жұмыс жобалары мен техникалық қолдаулары әзірленді:
Сілтеме
Санат:Қазақстан ғылыми-зерттеу институттары
Карло Кораццин
Карло Кораццин (Giancarlo Michele "Carlo" Corazzin; 25 желтоқсан 1971 жыл, Нью-Уэстминстер, Канада) — канадалық футболшы, шабуылшы.
Карьерасы
Канада Ұлттық футбол құрамасы сапында 2000 жылғы КОНКАКАФ Кубогының чемпионы және үздік мергені атанды. Сондай-ақ, ұлттық құрама сапында 1994-2004 жылдары ойнап, 1996, 2000, 2003 жылдары КОНКАКАФ Алтын Кубогына, 2001 жылы Конфедерациялар кубогына қатысқан.
Командалық
«Нортгемптон Таун»
Халықаралық
Индивидуальные
Мәскеу авиациялық институты
Мәскеу авиациялық институты (Ұлттық Зерттеу университеті) - 1930 жылдың 20-наурызында негізі қаланған институт. КСРО кезінде Серго Орджоникидзе атындағы авиациялық институт деп аталған. Қазіргі кезде МАИ-да:
Тарихы
Авиациялық институттың ашылуы мен дамуы авиацияға деген қажеттілікпен тығыз байланысты болып табылады. Н. Е. Жуковскийдің атындағы АГОИ (Аэрогидродинамикалық орталық институт) ашылғаннан кейін, авиацияны толығымен қамтитын институт қажеттілігі анық байқалды.
1930 жылы 20-наурызда КСРО-ның Халық шаруашылығы орталық кеңесінің қаулысына сәйкес, Мәскеу мемлекеттік техникалық университетінің аэромеханика факультетінің негізінде Жоғарғы Аэромеханикалық училище құрылған болатын. Осы жылдың 20-тамызында училище негізінде МАИ құрылды. Алғашында сабақтар Ольхов көшесіндегі ғимаратта өткізілсе, кейінірек 5-Тверьская-Ямская көшесінде арнайы ғимарат берілген болатын. Институттың алғашқы өзіндік ғимараты Волоколамская және Ленинградская көшелерінің қиылысында 1933 жылы салынған.
1953-1975 жылдар аралығында МАИ құрылысының екінші кезеңі жүзеге асырылды. Аудиториялық корпустар, оқыту және ғылыми мақсаттарға арналған зертханалар мен өндірістік орындар саны 35 жетті. Институттың өсуімен бірге оның құрылымында да өзгерістер болды, жаңа факультеттер мен кафедралар қосылды. Ұшақ және мотор құрастыру мамандықтарынан бөлек, инженерлік, экономикалық мамандықтар, авиациялық құрал-саймандар жасау мамандықтары қосылды.
2009 жылдың 7-қазанында Мәскеу авиациялық институтына Ұлттық зерттеу университеті мәртебесі берілді.
МАИ рейтингі
2014 жылы "Эксперт РА" агенттігі бұл жоғарғы оқу орнын ТМД-дағы үздік оқу орындарының қатарына қосып, түлектерінің білім сапасына "D" атаулы (жақсы) рейтинг дәрежесін берді.
Жолға шықтым бір жым-жырт түнде жалғыз...
«Жолға шықтым бір жым-жырт түнде жалғыз...» - М. Ю. Лермонтовтың «Выхожу один я на дорогу» атты өлеңінің 1898 ж. Абай аударған нұсқасы. Шығарма орыс ақынында да, қазақ ақынында да 20 жол. Өмірге ой көзімен  қарай білудің, терең сезімталдық, сыршылдықтың үлгісі боларлықтай лирикалық туынды. Ақын жарық түнде жалғыз жолға шыққанын айта отырып, аспан мен жердің, жоғарыда жылт-жылт етіп көрінген жұлдыздардың ғажайып әдемілігін тамашалап, ғарыштық кеңістікті бар жанымен сезінгендей болады. Сондықтан оның өз көңіл-күйін қозғайтын әр сөзі ерекше салмақты, мәнді болып шыққан. Өлеңдегі мұңды сарын да, тыныштық, азаттық іздеу де адамды жадырататындай әсер береді. Осы өлеңнің идеялық өзегі, тірегі болған өмірге құштарлық: «Көкірегімде өмірдің күші тұрып, Іздеймін дем алысты үзбегенін...» - деген сөздерден әсіресе айқын танылады. Абайдың өлеңі Лермонтов нұсқасына жолма-жол сәйкес келіп отырады.Мағынасы жағынан әбден жақын және көркемдігі де өте жоғары. Лермонтовта: <i> «В небесах торжественно и чудно! Спит земля в сиянье голубом... Что же мне больно и так трудно? Жду ль чего? жалею ли о чем? Уж не жду от жизни ничего я, И не жапь мне прошпого ничуть; Я ищу свободы и покоя! Я б хотел забыться и заснуть»,</i> - деп келсе, Абай бұл екі шумақты былай тәржімелеген: <i>«Мен көрдім көктің ғажап жасалғанын, Жер ұйықтап, көкшіл шықпен бу алғанын. Менің не мұнша қапа, қысылғаным? Үміт пе, өкініш пе ойлағаным? Дүниеден үмітім жоқ менің деймін, Өмірге өткен титтей өкінбеймін. Азаттық пен тыныштық көксегенім, Ұйықтамақ пен ұмытпақ деп іздеймін...» </i> Тек соңғы шумақ қана еркін аударылған. <i> «Чтоб всю ночь, весь день мой слух лелея, Про любовь мне сладкий голос пел. Надо мной чтоб, вечно зеленея, Темный дуб склонялся и шумел», </i> - деп, Лермонтов махаббат жыры мен ағаш сыбдырын аңсаса, Абай тамылжыған табиғаттың үнімен жылылық пен достық, өнген, өскен жақсы екені мадақталуын армандайды: «Су сылдырлап, жел  гулеп, күн  шуақтап, Жылылық пен достықты тұрсын мақтап. Өнген, өскен жақсы деп емен ағаш, Теңселіп айтып тұрса ол шайқақтап...» Туынды 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алғашқы рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Өлең басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1945 жылғы басылымда 1-шумақтың 2-жолы  «Тасты жол жарқырайды буға амалсыз» делінсе, кейінгі басылымдарда 1909 жылғы жинақ бойынша бұл жол «Тастақ жол жарқырайды буға амалсыз» деп алынған. 1945, 1954 жылғы жинақтарда 2-шумақтың З-, 4-жолдары «Менің де мұнша қапа, қысылғаным, Үміт пе, өкініш пе ойлағаным», 4-шумақтың 2-жолы  «Ұйқы, тыныштық, ұмыту - бір дегенім» болса, кейінгі басылымдарда бұл жолдар 1909 жылғы жинақ негізінде «Менің не мұнша қапа қысылғаным», Үміт пе, өкініш пе ойланғаным?», «Ұйқы, тыныштық, ұмыту - бер дегенім» болып қабылданған. Өлеңге композитор I. Жақанов ән шығарған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Оқытудың түсініктілігі
Оқытудың түсініктілігі - оқушылардың ойлау белсенділігі мен қызығушылығын ынталандыратын күрделіліктің жол беруге болатын жоғары деңгейі.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Кудряшов
Кудряшов (Кудряшово) — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы ауыл. Кудряшов ауылдық округінің құрамына кіреді және сол округтің орталығы.
Орналасуы
Еділдің сол жақ тармағының Каспий теңізіне құяр тұсында орналасқан.
Халқы
Халқы 1071 адам (2009 ж.). 1999 жылғы санақ бойынша 1215 тұрғыны болған.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
1587 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1587 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1587 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жамбыл ауылдық округі (Райымбек ауданы)
Жамбыл ауылдық округі — Алматы облысы Райымбек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3114 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Райымбек ауданы ауылдық округтері
Сырлықала
Сырлықала — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Мәмәйіт Омаров ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Ақсу қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 224 адам (108 ер адам және 116 әйел адам) болса, 2009 жылы 190 адамды (100 ер адам және 90 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Шубот
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түркістан жотасы
thumb|Түркістан жотасы Түркістан жотасы — негізінен қар көшкіндері мен аспа мұздықтардан құлаған, мұз опырылыстарымен қоректенетін аңғарлық мұздық.
Түркістан мұздығының шеті, әдетте, моренамен жабылған болып келеді және "өлі" мұздан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Мұздықтар
Металлокорд
Металлокорд - болат сымдарынан жасалған қапталған корд, резеңке бұйымдарын армизириттайтын материал ретінде қолданады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Лимена
Лимена (Limena) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7148 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 456 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 35010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Нотр-Дам-де-Лондр
Нотр-Дам-де-Лондр (Notre-Dame-de-Londres) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,15 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 485 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Жижилка
Жижилка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/1122/204 орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Қайрат Қаратайұлы Жүнісов
Қайрат Қаратайұлы Жүнісов (11 наурыз 1963 ж.т., Сарысу ауд. Саудаукент а.) - сазгер, әнші. 1984-91 ж. Алматы мемлекеттік театр және көркемсурет институтын бітірген. Халыққа танымал "Қарындасыма", "Қыз-қызғалдақ", "Ықыластың қобызы", "Алматының түндері-ай" әндерінің авторы. Әскери-патриоттық әндер шығарумен  айналысады,  2 жинақ шығарған. ҚР Қорғаныс министрлігінің ансамблінде  қызмет атқарады. Қазақстан Жастар одағы сыйлығының лауреаты,  Республикалық  "Үкілі үміт" сазгердер байқауында  бас жүлдегері, Сочи қаласында  өткен ТМД елдерінің әскери ән байқауының жүлдегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1963 жылы туғандар
NGC 2975
NGC 2975 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы астроном Ормонд Стоун ашқан болатын және NGC каталогында 2975 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27664, NPM1G -16.0291.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Ройт
Ройт (Reuth) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 211 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 235. Муниципалитеттің басшысы — Маргрет Вольф.
Дереккөздер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Кератомаляция
Кератомаляция - әдетте емшектегі сәбилерде А дәруменінің жетіспеушілігі салдарынан байқалатын, кездің мүйізді қабығының көлемді жараланып бұзылуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Вилладинген
250px|thumb|Картада орналасуы Вилладинген (Willadingen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Бургдорф округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 423, пошта индексі — 3425.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Металлопластик
Металлопластик - полимермен қапталған, металл табақты негіздейтін композициондық материал.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Вольфсбрун (Холлабрун қауымы)
Вольфсбрун (Холлабрун қауымы) (Wolfsbrunn (Gemeinde Hollabrunn)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Холлабрунн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 128 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 152.38 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HL, ресми идентификациялық коды — 3 10 22.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Вундерль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вольфсбрун (Община Холлабрун)
Форталеза-дус-Валус
Форталеза-дус-Валус (Fortaleza dos Valos) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Крус-Алта экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 290 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 650,324 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Төребай Есқожаұлы
Жасынан өлең-жырды серік етіп, ақындық жолға түскен Төребай Сарамен, Мәйке қызбен айтысқан. Ш.Уәлиханов Жетісу жерінде қайтыс болғанда оған жоқтау шығарған. Төребай айтыстары көп томдық “Қазақ халық әдебиеті” жинағында (1988 жыл, 9-том) жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Абай мұздығы (Жетісу Алатауы)
Абай мұздығы – Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік беткейіндегі Үлкен Басқан өзені алабында, Өсек өзенінің басталу кезеңінде орналасқан мұздық. 1947 жылы Абай Құнанбаев есімі берілді. Алғаш рет бұл мұздық туралы қысқаша ғылыми сипаттама 1913 жылы М.Ф. Войшвило кітабында жазылған. 1947 жылдан бері Абай мұздығын зерттеумен Қазақстан ғылым академиясының География институты айналысады.
Аумағы
Ұзындығы 7,5 км (морена басқан бөлігін қосқанда 8,5 км). Аумағы 10,2 км2, ашық жерінің аумағы 8,9 км2, орташа қалыңдығы 100 м. Кейінгі 25 жыл ішінде мұздық аумағы 3,0 км-ге (ашық жері 2,3 км2-ге) кішірейген.
Жер бедері
Үстіңгі беті бедерлі, жарықшақты болып келеді. Фирн межесі 3720 м биіктікте. Мұздықтың үстіңгі ұшы 4511 м, төменгі шеті 3060 м биіктікте жатыр. Мұздықтан еріген су төменгі морена бөгелуінен пайда болған көлге құяды.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы мұздықтары Санат:Жетісу Алатауы
Шеймас Хини
Шеймас (Шеймус) Джастин Хини (Seamus Justin Heaney; 13 сәуір 1939, Кастледоусон, Солтүстік Ирландия — 30 тамыз 2013, Дублин) — ирланд жазушысы, ақын, аудармашы және оқытушы. 1995 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Доктор, Американдық Философиялық Қоғамның шетелдік қызметкері (2000). Ол тіпті Уильям Батлер Йейтстен бері Ирландияның ең ұлы ақыны деп аталды.
Өмірбаяны
Солтүстік Ирландияның Лондондерри графтығындағы Моссбон фермасында католик отбасында дүниеге келген. 1961 жылы Белфасттағы Квинс университетін бітірді. Жазушы Майкл МакЛаверти директор болған мектепте сабақ берді, ол оны Патрик Каванахтың поэзиясымен таныстырды. Ол өлең жаза бастады, көп ұзамай әдеби журналдарда жариялана бастады. Оның алғашқы шағын кітабы «Он бір өлең» 1965 жылы қарашада жарық көрді. 1966 жылы «Натуралист өлімі» атты тұңғыш толық пішінді жинағы жарық көрді. Оның соңынан басқалар да ілесті. 1972 жылы ол отбасымен Ирландияға көшіп, Дублинде тұрды, онда кейін колледжде сабақ берді. 1980 жылдары Гарвард университетінде профессор (1982-1996 жж.), ал 1989-1994 жылдары Оксфорд университетінде (поэзия профессоры) болып жұмыс істеді.
1995 жылы әдебиет бойынша «Бізге күнделікті өмірдегі таңғажайыпты ашатын және өткенді тірілтетін поэзияның лирикалық сұлулығы мен этикалық тереңдігі үшін» Нобель сыйлығының лауреаты атанды. Дэвид Коэн әдеби сыйлығының лауреаты (2009).
Шеймас Хинидің англо-саксондық эпикалық «Беовульф» поэмасының аудармасы Англия мен Америка Құрама Штаттарында бестселлерге айналды.
Мәлімдемелер
Нобельдік сөйлеген сөзінен:<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
«Сыртқы дүниенің ықпалына да, поэтикалық табиғаттың ішкі заңдылықтарына да бірдей бағынатын мұндай тәртіпті тек поэзия ғана орната алады». Хини «Поэзияның мақсаты» (1988) лекциясында поэзия мен тарихи шындық арасындағы байланыстың болмай қоймайтындығын мойындайды — негізінен символдық-мифологиялық формада.
Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі
Тағы қараңыз
* Санат:Тізімдер
Викерштедт
Викерштедт (Wickerstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 776 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 094. Муниципалитеттің басшысы — Арнфрид Хан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Жолдак Иванович Олесь
Жолдак Иванович Олесь (Олексий) (1918 ж. т.) - украин халық ақыны. Шығармалары 1937 жылдан жарияланып келеді. Украин оқырмандарына «Пегастың бұлқынуы», «Тәжірибесі мастактар» атты пародия, достық әзіл, эпиграммалары топталған кітаптарымен жақсы таныс. Жолдақ 1974 ж. «Дніпро» баспасынан жарық көрген «Абай Құнанбаев» жинағына енген ақынның «Өлсе өлер табиғат, адам өлмес...», «Өлсем орным қара жер сыз болмай ма?..», «Сабырсыз, арсыз, еріншек...», «Көзінен басқа ойы жоқ...», «Адасқанның алды - жөн, арты - соқпақ...» өлендерін украин тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Әбіл Мұратов
Әбіл Мұратов (29.12.1934 жылы, Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданыъъ [[Лабай ауылы) – техника ғылымдарының докторы (1986), профессор (1987). Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын (1957, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген. Атырау облысы Құрманғазы ауданы«Сүйіндік» ауылында бас механик (1957–65), Қазақ КСР-і КП Алматы облысы партия комитетінде нұсқаушы (1965–66), Алматы зоотехника-малдәрігерлік институтында (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті), Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технология институтының (қазіргі Тараз мемлекеттік университеті) Алматы бөлімшесінде доцент (1966–68), Ташкент темір жол көлігі инженерлері институтының Алматы бөлімшесінде (1969–76), Алматы темір жол көлігі инженерлері институтында (қазіргі Қазақ көлік және коммуникация академиясы) доцент (1976–82) қызметтерін атқарды. 1982 жылдан осы институтта кафедра меңгерушісі. «Синтез многофункциональных механизмов высоких классов» тақырыбында докторантуралық диссертация қорғады. Негізгі ғылыми еңбектері машиналар мен механизмдердің жалпы теориясын зерттеуге арналған. 300-ге жуық ғыл. жарияланымның, 2 монография мен оқу құралдарының авторы. «Лениннің 100 жылдығы» орденімен (1966) марапатталған.
Маңызды философиялық шығармалар тізімі
Бұл түрлі салалар бойынша жүйеленген маңызды философиялық шығармалар тізімі. Осы тізімдегі шығармалар маңызды деп саналады, өйткені олар келесі рөлдердің біреуін немесе бірнешеуін атқарды немесе атқаруда:
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Философия тарихы Санат:Философиялық шығармалар
Қалаққанат
Алғашқы автожирлер
Құрамдас ұшу аппараттарының бойына тікұшақтар мен ұшақтардың қасиеттері біріктірілген. Мұндай апараттардың алғашқысы автожир болды. Автожир – көтергіш күшті қанаты емес, жеткші қалағы тудыратын ұшақ. Тұңғыш автожирлерді 1920 – шы жылдарда испаниялық Сиерва жасады.Н.И. Камов пен Н.К. Скрижинский құрастырған кеңестік бірнеше автожирлере Ұлы Отан соғысының бастапқы кезеңіне де қатысқан. Бір өкініштісі, автожирдің ұшақпен салыстырғында артықшылықтары көп болған жоқ, жылдамдық пене жүк көтергіштік жағынан көп төмен болды. Тік ұшақ жасаушылардың жетістіктері ақыр – аяғында автожирді қажетсіз етіп тастады.
Тікұшақ
Тікұшақтың басты артықшылығы – тігінен көтерілу және қону мүмкіндігі. Басты кемшілігі – ұшу жылдамдығының аздығы. Тікұшақтың жылдамдығын тым құрығанда поршенеьді ұшақтың дееңгейіне ежеткізуге инженерлер ондаған жылдар бойы күш салды. Тікұшақтарға қосымша реактивтік немесе поршеньдік қозғалтқыштарды орнатты, алайда негізгі мәселе тікұшақтың жылдамдығын арттыру емес екен. Қиындық еңе алдымене жетекші винттің қалақтарына байланысты болып шықты. Тікұшақтың жылдамдығы шамамене сағатына 350 км болған кезде қалақтардағы ауа ағыны дыбыс жылдамдығына дейін күшейееді, ал бұл аппараттың жобалануына мүлде ебасқа қырынан келуді аталап етеді. Қосымша қозғалтқыштарды бар будан тікұшақтарды жасау әрекеттері әзірге сәтті бола қойған жоқ. Қазіргі уақытта АҚШ – та және Батыс Еуропада дайындалған будан тікұшақтардың жаңа буыны сынақтан өтуде.
Конвертоплан
Ұшақтан тікұшақ күрделі, ал тікұшақтан конвертоплан күрделі, тек құрылымы жағынан емес. Конвертопланды ауыспалы режимдерде – әуеге көтерілуден ұшуға және ұшудан қоніға бет алғанда басқару оңайға соқпайды. Конвертопланның қалақтары – бұрылмалы. Көтерілгенде және қонғанда қалақтары тік орналасады да, ең алдымен көтергіш күш тудырады. Ұшу кеезінде қалақтардың осьтері көлденеең орналасады – қалақтар кәдімгі ұшақтың қалақтары сияқты “жұмыс істейді”, ал қанаттары көтергіш күшті тудырады. Ұзақ жылдар ішінде конвертопландардың қалақтарымен және мотогондолдарымен бірге қанаты да бұрылады, ал кейбіреуеінің мотогондолдары ғана бұрылады. Қалақтары өзгеше. Диаметрі жағынан олар тікұшақ пен ұшақтың қалақтарының аралығында тұр. Тікұшаққа диаметрі үлкеен қалақ керек, ал ұшаққа үлкен қалақтың қажеті жоқ. Америкалықтар әлеемдегі бірінші сериялық V – 22 “Оспри” конвертопланын дайындауға отыз жылын жұмсады. XXI ғ. басында “Оспри” АҚШ теңіз жаяу әскері корпусы мен әскери теңіз күштерін қаруландыруға қабылданды, бірақ олар қазірдің өзінде ұрысқа толық жарамды емес.
Қызықты деректер
“Оспри” тәрізді аппаратты жобалау жұмысы М.Л. Миль атындағы конструкторлық бюрода жүргізілді Алғашқы ұшатын үлгілерді жасау 1986 – 1995 жылдарға жоспарланды, бірақ 1990 – шы жылдардың басында Ми – 30 жобасы бойынша жұмыстар тоқтатылды.
Кампиньель-ле-Гранд
Кампиньель-ле-Гранд (Campigneulles-les-Grandes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62206, пошта индексі — 62170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 300 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Жұмба
Жұмба (2013 жылға дейін – Малороссийка) — Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданы, Мариногор ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Самар ауылынан батысқа қарай 40 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 559 адам (283 ер адам және 276 әйел адам) болса, 2009 жылы 360 адамды (189 ер адам және 171 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Самар ауданы елді мекендері
Толықтыру принципі
Толықтыру принципі - микрообъектіні сипаттайтын бір физикалық шама туралы эксперименттік хабар алудың, біріншіні толықтыратын басқа шама туралы хабардың жоғалуымен кайтсе де байланыстылығы туралы кванттық механиканың жағдайы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Атом ядросы теориясының негіздері
Атом ядросы теориясының негіздері — 2010 жылы Алматы қаласы «Қазақ университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — К. А. Жақсыбекова, Н. А. Буркова, М. Ә. Жүсіпов, С. Қ. Сахиев. Беттер саны — 254.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-29-506-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ университеті баспасының кітаптары
Серафимовка (Туймазин ауданы)
Серафимовка — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Серафим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 193 адамды құрады. Пошта индексі — 452780, ОКАТО коды — 80251847002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әбдіқадыр Жүргенов
Әбдіқадыр Жүргенов (1924, Жамбыл ауд. Берікқара а. - 28 тамыз 2001, Тараз) - ғалым, тарих ғылымдырының кандидаты, профессор,  ҚазМУ-ді, Жамбыл зоовет.техникумын бітірген. 1940 ж. "Жаңаталап" ауылында колхозшы. 1942 ж. Қызыл Армияның қатарына шақырылып,  2-ші дүниежүзілік  соғысқа қатысты. Армия қатарынан 1949 ж. оралды. Жуалы ауд. "Қоғалы" кеңшарында кеңшар басқармасы төрағасының орынбасары, төрағасы, Талас және Қордай  аудандарында  партия кеңес қызметтерінде,  Талас аудандық партия комитетінің бірінше хатшысы (1962-66), Қордай  аудандық  атқару комитетінің  төрағасы,  қызметтерін атқарды. 1975-98 ж. Жамбыл педагогикалық институтының Тараз мемлекеттік  университетінің  аға оқытушысы, доценті, профессоры болды. Тарихи тақырыптарға жазылған 3 кітаптың,  ондаған ғылыми жұмыстардың  авторы. 1-ші дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен, үш рет "Құрмет белгісі" орденімен, оннан аса медальдармен, Қазақ кСР Жоғары Кеңесінің  Құрмет Грамотасымен  марпатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1924 жылы туғандар
1588 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1588 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1588 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шу облысы
Шу облысы (Чүй облусу)  — Қырғыз Республикасының облыстарының бірі, Қырғызстанның солтүстігінде орналасқан.
Ыстықкөл, Талас, Нарын, Жалалабат облыстарымен және Қазақстан Республикасының Жамбыл облысымен шектеседі. Орталығы — Бішкек қаласы.
Кулвэр (Орегон)
Кулвэр (Culver) — Орегон штатының Jefferson округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 802 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 41-17300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Шу облысы
Әкімшілік бөлінісі
Шу облысының құрамында:
Ұлт құрамы
Облыста тағы бірнеше ұлттардың өкілдері, негізінде лезгиндер мен даргиндер тұрады.
Сілтемелер
Санат:Шу облысы Санат:1939 жылы құрылғандар
NGC 7484
NGC 7484 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7484 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70505, ESO 407-6, MCG -6-50-26.
Эскамилья
Эскамилья  (Escamilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39,21 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 77 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Емурла
Емурла — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 174 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арман Алдабергенұлы Тілеубергенов
Арман Алдабергенұлы Тілеубергенов 1973 жылы 19 қарашада Солтүстік Қазақстан облысы Ленин ауданы Явленка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Тілеубергенов Алдабөрген Қанапияұлы. Анасы - Тілеубергенова Рысты Құнанбайқызы. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының фортепиано факультетін (1997) концерт орындаушысы, оқытушы, камералық ансамбльдің концертмейстері, солисі мамандығы бойынша; Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының аспирантурасын (1999) бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1999 жылдан бері - Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының арнайы фортепиано кафедрасының оқытушысы. Концертмейстер ретінде көптеген халықаралық конкурстардың дипломанты. Т.А. Гайдамович атындағы II Халықаралық камералық-ансамбль музицирлеу конкурсының 1-ші сыйлығының лауреаты (Ресей, 2009). Діни көзқарасы - ислам. Хоббиі - дүниежүзіне саяхат жасау, туған өңірді зерделеу. Сүйіп оқитын әдебиеті - әлемдік классика; рухани жетілу жайлы әдебиет; юморлы􀀃, XVIII - XIX ғасырлардағы орыс әдебиеті; қазіргі заманғы философия. Бойдақ.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Әктас
Әктастар — шөгінді тау жыныстары; негізінен, кальциттен СаСO3 тұрады. Барлық шөгінді тау жыныстарының 20%-ін құрайды. Әктастар жоғары температураның әсерінен қайтадан кристалданып, мәрмәрға айналады. Олар көбінесе теңіз түбінде түзіледі. Металлургияда, құрылыста, химия өнеркәсібінде пайдаланылады.
Әктас – кальциттен, кейде арагониттен тұратын кең таралған шөгінді тау жынысы. Құрамында қоспа ретінде сазды минералдар, халцедон, кварц, глауконит, пирит, гипс, ангидрит, т.б. кездеседі. Әктастар негізінен саяз теңіздер мен қолтықтарда, кейде тұщы көлдерде қалыптасады. Жаратылысы жағынан әктастар органогенді, хемогенді (химиялық), кесекті және криптогенді болып түзіледі. Органогенді әктастар жәндіктер мен өсімдіктердің қалдықтарынан қалыптасады. Жәндік қалдықтарынан тұратынын зоогенді, ал өсімдіктен тұратынын фитогенді әктастар дейді. Хемогенді әктастар қалыңдығы тұрақты қабаттар, конкрециялар құрайды. Олардың түстері әр түрлі (ақ, күңгірт сұр, қара, т.б.) болып келеді. Химиялық әктастар саяз теңіздерде, көлдерде қалыптасады. Кесекті әктастар әр түрлі өлшемді карбонатты кесектер мен үгінділерден тұрады. Криптогенді әктастарға жаратылысы белгісіз, өзгерген әктастар жатады. Олар кристалл түйірлі болады. Әктас – негізгі құрылыс материалдарының бірі. Ол қара металлургияда флюс ретінде, химия өнеркәсібінде (сода, карбид, минералдық тыңайтқыштар өндіру үшін), қант, шыны, цемент өндірістерінде қолданылады. Әктастың Қазақстанда көптеген кен орындары (Саяқ, Ақтас, Керегетас, Ақжар, т. б.) бар. thumb|Ізбестастардан салынған кереге thumb|left|[[Горнозаводск (Перм аймағы)|Горнозаводсктағы ізбестастар кені]] Өзінің қалыптасу тегіне орай I. бірнеше түрлерге болінеді:
Дереккөздер
Санат:Әктас Санат:Шөгінді тау жыныстары Санат:Табиғи тастар Санат:Мүсін жасау материалдары