cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аршалы ауылдық округі (Абай облысы)
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы ауылдық округтері
Жолқызыл (қыстау, Құрманғазы ауданы)
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Кройцебра
Кройцебра (Kreuzebra) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 787 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 061. Муниципалитеттің басшысы — Райнхольд Фройнд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ранцанико
Ранцанико (Ranzanico) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1085 адамды құрайды. Халық тығыздығы 155 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 24060.
Тайво Авоньи
Тайво Майкл Авоньи (Taiwo Michael Awoniyi; 1997 жылы 12 тамызда туған) — нигериялық футболшы, "Унион" клубының шабуылшысы.
Ранцанико
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Тайво Авоньи
Клубтық
Тайво Нигерияның "Империал Академи" футбол мектебінің түлегі. 2014 жылдың жазында ол Швецияның "Калмар" жастар командасына жалға берілді. 2015 жылы оның "Ливерпульге" ауысуы болды. 2015/16 маусымында Тайво Германияның "Франкфурт" сапында жалда ойнады.
Ранцанико
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Тайво Авоньи
Клубтық
2018 жылдың шілдесінде "Ливерпульмен" бес жылға жаңа келісімшарт жасады. Сол айда ол командамен бірге АҚШ-қа төлем жасауға бармады, бірақ бұл жолы 2018/19 маусымының соңына дейін "Гентке" кезекті жалға берілді.
Ұлттық құрамада
2015 жылы Тайво Нигерия жастар құрамасының құрамында Африка жастар чемпионатында, сондай-ақ жастар әлем чемпионатында чемпион атанды.
Жетістіктері
Әлем чемпионы (17-ге дейін): 2013
Аларба
Аларба (Alarba) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Комунидад-де-Калатаюд ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 155 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.07 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Сан-Себастьян-ду-Умбузейру
Сан-Себастьян-ду-Умбузейру (São Sebastião do Umbuzeiro) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Борборема мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Карири-Осидентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 460,569 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Параиба елді мекендері
Василий Васильевич Бунтовских
Василий Васильевич Бунтовских (1921, Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Дарственное селосы - 12.2.1945, Венгрия, Будапешт қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, лейтенант, взвод командирі.
1940 жылы Бунтовских Семей педагогикалық училищесін бітіріп, Шығыс Қазақстан облысы Қызыл Партизан ауылында мектеп директоры болды. 1940 жылы Кеңес әскері қатарына алынды. 1941 жылдың тамызында майданға жіберілді. Ол 33-жеке саперлер батальонында (Воронеж майданы, 38-армия, 180-атқыштар дивизиясы) взвод командирі болды. 1943 жылы 28 қыркүйекте Бунтовскихтың саперлер взводы үздіксіз атқылаған оқтың астында Свалирье деревнясы маңында (Киев облысы Вышгород ауданы) қолда бар заттармен Днепр өзенінен өтетін өткел жасап, 2 атқыштар батальоны және 2 артиллериялық дивизионды өзеннен өткізді. Осындай ерліктері үшін Бунтолвскихқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (10.1.1944 ).
Будапешт қаласын азат ету барысында болған шайқаста Бунтовских қаза тапты. Будапешт қаласындағы Орталық офицерлер зиратына жерленген.
Ленин, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталды.
Дарственное және Күршім аудандарындағы көшеге, мектепке Бунтовских есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:1921 жылы туғандар Санат:Күршім ауданында туғандар Санат:12 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1945 жылы қайтыс болғандар Санат:Мажарстанда қайтыс болғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысының саперлері Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар Санат:Будапештте жерленгендер
Базыгүрлі-жазыгүрлі
Базыгүрлі-жазыгүрлі – Маңғыстау түбегінің оңтүстігінде қатар жатқан ойыстар.
Жыртық (қыстау)
Жыртық — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
Базыгүрлі-жазыгүрлі
Жер бедері
Базыгүрлі ойысының аумағы 40 км2 шамасында, ұзындығы 12 км, ені 2,5 км, теңіз деңгейінен 4 м төмен жатыр. Жазыгүрлі ойысының аумағы 63 км2, ұзындығы 15 км, ені 6,0 км-дей, теңіз деңгейінен 6 м төменде жатыр. Ойыстар неогеннің саз балшықты жыныстарынан, сарматтың бақалшақты әктастарынан түзілген. Табаны тегіс, сор батпақ. Кей жерлерінде құдықтардың (орпалардың) іздері сақталған. Батыс беткейлерінен басқа жерлері жарқабақты, батысы баспалдақ тәрізді. Жарқабақтарының (кемерлерінің) биіктігі 80 – 90 м-ге жетеді. Кемерлер басында Жаздыгүрлі, Базыгүрлі құдықтары орналасқан.
Ломмуа
Ломмуа (Lommoye) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,38 км² шамасында.
Базыгүрлі-жазыгүрлі
Өсімдігі
Өсімдіктерден негізінен бұйырғын, күйреуік, ащы жусан, жарқабақ беткейлері мен сай-салаларда көктемде әр түрлі астық тұқымдас эндемик өсімдіктер өседі. Полковник Ф.Берг экспедициясының жолбасшылары Қосым Тигенов пен Нарынбай Исслин 1825 ж. 9 ақпанындағы көрсетілімдерінде Базыгүрлі ойысы туралы «Ойыс табанындағы қалың сексеуіл ішінде барыс бар. Қыр асып түсіп шығатын жолы қолайлы, жайылымы мен отыны мол, құдықтары сулы» – дейді. Қазір құдық сулары ащы.
Жыртық (қыстау)
Азғыр ауылынан оңтүстікке қарай 3 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Базыгүрлі-жазыгүрлі
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ойпаттары Санат:Маңғыстау облысы географиясы
Ломмуа
Коммунаның INSEE коды — 78344, пошта индексі — 78270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 631 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Атамекен (Ақмола облысы)
Атамекен (2005 жылға дейін – Климовка) — Ақмола облысы Бурабай ауданындағы ауыл, Атамекен ауылдық округі орталығы. Іргесі 1908 жылы қаланған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Щучинск қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 836 адам (414 ер адам және 422 әйел адам) болса, 2009 жылы 823 адамды (406 ер адам және 417 әйел адам) құрады.
Бозра (Коннектикут)
Бозра (Bozrah) — Коннектикут штатының Нью-Лондон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2 445 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.3 км² шамасында. FIPS коды — 09-06820.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Фалампен
Фалампен (Phalempin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59462, пошта индексі — 59133.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4468 адамды құрады. Халық тығыздығы — 563,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Байбақ
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Крутиха (Алей тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алей өзенінің басынан Гилевск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Весёлка (Ай тармағы)
Весёлка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің оң жағалауынан 490 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Киров (қыстау)
Киров — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
Весёлка (Ай тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кошта (өзен)
Кошта — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рыбин суқоймасы орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ярославль облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Тверь облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Корчано
Корчано (Corciano) — Италиядағы коммуна, Умбрия әкімшілік аймағына қарасты Перуджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17008 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 241 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 63 км² шамасында. Пошта индексі — 6073.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил. Жыл сайынғы мерекесі — 8 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Умбрия елді мекендері
Дала кергісі
Дала кергісі кейде Дала шегірткесі (Saga pedo Pall.) — Турақанаттылар отрядының Tettigoniidae тұқымдасының өте сирек кездесетін, Қазақстанда мекендейтін ең ірі денелі шекшек. Еуразияның оңтүстігінде, Пиреней, Аппенин, Балкан түбектерін қосқанда, Қырым, Кавказ, шығыста Зайсан көліне дейін жетеді, сонымен қатар Солтүстік және Батыс Тянь-Шаньда таралған. Орта Азия мен Қазақстанның тау етегі мен далалы аймақтарындағы шалғынды биік шөптесінді және бұталы өсімдікті жерлерінде тіршілік етеді.
Жыртқыш. Жемтігін дәуіт сияқты шөпке немесе бұтаға жасырынып аңдиды. Едәуір ірі шегіртке, дәуіттермен қоректенеді. Соңғы жылдары таралу аймағының азиялық бөлігінде жерді ауылшаруашылығына пайдалану нәтижесінде түр өте сирек кездесетін болды. Түрді қорғау үшін кездесетін жерлерінде қорықшалар ұйымдастырып, жерді жыртқан кезде, олардың тіршілік ортасы — тың жерлерді жыртпай қалдыру керек.
Дала кергісінің қанаты жоқ. Дала кергісі шырылдамайды және жыртқыш. Оны Солтүстік Қазақстаннан, соған жақын аумақтардан кездестіруге болады. Аналығының тұрқы 53-75 мм. Дала кергісі - дала табиғатына нағыз бейімделген жәндік. Дене бітімі, қорегін аулау тәсілі шекшектен гөрі дәуітке көбірек ұқсас.
Жыртқыш болғандықтан негізгі қорегі - шегірткелер, шекшектер, шілделіктер, қоңыздар және дала қандалалары. Тіпті кейде дәуітті де жеп қояды. Ол дәуіт тәрізді аяқтарын жазып жіберіп, қорегін аңдып, қозғалмай ұзақ отырады. Бір көңіл аударарлық жайт: табиғатта кергілердің аталығы көп кездеспейді. Сондықтан олардың аналықтары партеногенезді жолмен көбейеді. Дәлірек айтқанда аталықсыз ұрықтану. Далалық кергілердің шырылдамауы да соған байланысты болса керек. Дала кергісі даму барысында 8 рет түлейді. 3-4 аптадан соң толық ересек күйге келеді. Ұрықтанбаса да жұмыртқалап, түнде 7 жұмыртқа туады. Жұмыртқалайтын жерді мұртшаларымен тексереді де, әр түрлі тереңдікке жұмыртқаларын орналастырады. Күзге дейін мезгіл-мезгіл жұмыртқалай береді. Тіпті өлген аналық кергінің денесінен тумай қалған 10-28 жұмыртқаларды байқауға болады. Жұмыртқалардан тек аналық кергілер ғана дамиды.
Дереккөздер
Санат:Турақанаттылар Санат:Еуразия фаунасы Санат:Қызыл кітаптар
Киров (қыстау)
Әліпов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 24 шақырым қашықтықта орналасқан.
Аққолқа бейіті
Аққолқа бейіті — Бозой ауылынан оңтүстік-батысқа қарай Аққолқа деген жерде тұр. Бірақ, экспедициялар, сондай-ақ обаға қарсы күрес стансасының картасында "Бала мола" деп түсірілген. Себебі, бейіттің ішінде жас баланың қабірі сияқты кішкентай төмпешіктер бар. Кесене ішінің бояуы сол күйінше сақталған. Өзі күйдірген кірпіштен салынған. Жауын-шашын мен жел-құздың аздаған әсері болмаса, кесене бұзылмаған, сол күйінде тұр. Осы кесенеден оңтүстікке қарай 30 метр жерде кірпіш күйдіретін пеш бар. Бірақ, бұл кесенені тұрғызған кім, онда кімдер жерленген, ол жағы белгісіз. Бұл деректерді Шалқар обаға қарсы күрес стансасының биологы Алмат Амандосұлы Баймырза берді.
Дереккөздер
Санат:Мәдени мұра
Коста Хетагуров
Коста Хетагуров - осетин ақыны, қоғам қайраткері, революционер-демократ. Осетин әдебиетінің негізін салушы. Әскери отбасыда туған.
Қызмет жолы
1881-1885 ж. Петербург Көркем сурет академиясында оқыды. 1885-1891 ж. Владикавказда тұрып, ағарту ісімен шұғылданды. Алғашқы өлеңдері осы кезде "Северный Кавказ" газетінде жариялана бастады. 1893 жылдың ақпанынан сол газеттің қызметкері, кейннен редакторы қызметін атқарды. Коста шығармаларын осетин және орыс тілдерінде жазды. Осетин тілінде шығатын мерзімді баспасөз орны болмағандықтан, Коста орысша жазуға мәжбүр болды. Коста орыстың тілінде жазған өлеңдері мен поэмалары 1895 ж. Ставропольде "Өлеңдер " деген атпен жеке кітап болып шықты. Ақын дарыны ''"Осетин лирикасы" кітабында жарқырай көрінді. "Фатима", "Сот алдында" , "Жылған жартас" т.б.'' поэмаларында осетин халқының аянышты тағдырын асқан шеберлікпен суреттеді. Оған 1955 ж. Орджоникидзе қаласында ескеркіш орнатылды. Коста шығармалары қазақ тілінде екі мәрте жеке кітап болып шықты.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:Тұлғалар
Степан Филиппович Бурлаченко
Степан Филиппович Бурлаченко (16.4.1914, Шығыс Қазақстан облысы Семей қалалық әкімдігі, Алексеевка селосы - 1988, Семей қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, танкінің механик-жүргізушісі, гвардия кіші сержанты. Мектеп бітірген соң слесарь болып жұмыс істеді. Кеңес әскері қатарына 1942 жылы шақырылып, Батыс, Сталинград, 1-Беларусь майдандарындағы ұрыстарға қатысты. 47-гвардиялық танк бригадасының (1-Беларусь майданы, 2-гвардиялық танк армиясы, 9-танк корпусы) механик-жүргізушісі Бурлаченко 1945 жылы 16 қаңтарда алдыңғы шепте жүріп, шайқас кезінде қатардан шыққан командирдің орнын басты. Жирардув қаласы (Польша) маңында шабуылдаушы Кеңес әскеріне қарсы жақ артиллериядан ауыр соққы берген кезде, танкінің шынжыр табанымен және оқ атып, оның 6 зеңбірегі мен 4 минометін және бірнеше әскерлерін жойды. Осы ерлігі үшін Бурлаченкоға КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (27.2.1945). Соғыс аяқталған соң Бурлаченко Семей қаласындағы автобазада жүмыс істеді. Ленин, 2 рет 1-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Алмағанбет Ахун Бұхарбайұлы
Алмағанбет Ахун Бұхарбайұлы (1869 жыл - 1943 жыл Шалқар ауданы, Тұмалыкөл ауылы (бұрынғы №19 ауыл) — ахун, ауыл молдасынан сауат ашып, 12 жасында Қожаназар ишанның медресесінде білімін жалғастырады. Кейін Бұхараға барып оқып, білімін тереңдетіп, қол тапсырып, "ахун" атағын алып, шәкірттерге дәріс береді.
Степан Филиппович Бурлаченко
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Алмағанбет Ахун Бұхарбайұлы
Елге оралған ахун Тұмалыкөл ауылының Көкпектікөл деген жерінде мешіт ұстап, бала оқытқан. Еліміздің мұсылмандар дүниесінің рухани көсемдерімен тығыз байланыста болған.
17 желтоқсан 1937 жылы Кеңес үкіметіне қарсы үгіт жүргізген және ишан А.Төлегеновпен тығыз байланыста болған деген айыппен 10 жылға сотталған, 1943 ж. Барнауыл түрмесінде көз жұмған. 1989 жылы ақталған.
Дереккөздер
Санат:1869 жылы туғандар Санат:1943 жылы қайтыс болғандар Санат:Репрессия
Атузенок
Атузенок — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегарка өзенінің оң жағалауынан 308 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Старцино
Старцино — Башқұртстанның Бир ауданындағы ауыл, Калинников ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 279 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 928
NGC 928 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Робинсон, Ник
Николас Джон Робинсон' (ағыл. Nicholas John Robinson, 1995 жылы 22 наурызда Сиэтл қаласында, Вашингтон штатында, АҚШ-та туған) — америка актері, Райдер Скэнлон'' атты рөлімен комедиялық сериалда ABC Family «Мелисса мен Джоуи» және фильмдарда «Жаздың корольдер», «Юрский дәуірінің әлемі» и «5-ші толқын» өте танымал болған.
Сілтеме
Санат:АҚШ актерлері
Санат:22 наурызда туғандар Санат:1995 жылы туғандар
Мэлроус (Айова)
Мэлроус (Melrose) — Айова штатының Монро округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 19-50970.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 130 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Монро округы (Айова)
NGC 5162
NGC 5162 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 19 сәуірде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5162 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47346, NGC 5174, UGC 8475, MCG 2-34-18, ZWG 72.87, IRAS13269+1115.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Еленино (Стара Загора облысы)
Еленино (Еленино) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Стара-Загора қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 670 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6047. Телефон коды — 04122. ЕКАТТЕ коды — 27214.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
IC 1781
IC 1781 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8067, ZWG 387.37, KUG 0204-007.
Сыртқы сілтемелер
IC 1781 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Рива-ди-Сольто
Рива-ди-Сольто (Riva di Solto) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 833 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 104 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 24060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Бірлестік (Солтүстік Қазақстан облысы)
Бірлестік — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Қамысақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 594 адам (308 ер адам және 286 әйел адам) болса, 2009 жылы 591 адамды (298 ер адам және 293 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Утвай
Утвай — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохма өзенінің оң жағалауынан 5,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Крибитч
Крибитч (Kriebitzsch) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1132 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,3 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 77 022. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Буркхардт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Паррейра
Паррейра (Parreira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Шамушка муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тапероа (Параиба)
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14715 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 610 км² шамасында.
Санат:Параиба елді мекендері
Паррейра
Португалияның Алентежу регионына қарасты Лезирия-ду-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1015 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 133,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Колчестер (Коннектикут)
Колчестер (Colchester) — Коннектикут штатының Нью-Лондон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 15 389 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 129.0 км² шамасында. FIPS коды — 09-15910.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Пибланж
Пибланж (Piblange) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57542, пошта индексі — 57220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 952 адамды құрады. Халық тығыздығы — 99,27 адам/км².
Корнимон (Вогез)
Корнимон (Cornimont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88116, пошта индексі — 88310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3609 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Атан Мәмбетұлы
АТАН Мәмбетұлы (т. — ө.ж. б., Ерейментау ауданы) — қазақ батыры. Орта жүздің Қанжығалы, арғын руынан шыққан. 18 ғ-да өмір сүрген. Бөгенбай батырдың кеңесшісі болған. Жоңғарлармен болған шайқас кезінде көзге түсіп, батыр атанған. Ерейментау тауындағы шыңға есімі берілген.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Қазақ батырлары
Мэрхэ-Кы
Мэрхэ-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катарыль-Кы өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Даутмерген
Даутмерген (Dautmergen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Цоллернальб ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 407 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 17 014. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Маер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Орынғали Әдібайұлы Әдібаев
Орынғали Әдібайұлы Әдібаев(1940 жылы туған, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы Қарауыл аулы – 30.9.2006, Алматы қаласы) – медицина ғылымның докторы (1984), профессор (1987). Семей мемлекетік мединалық институтын (1963) бітірген. Жамбыл және Семей облыстарында дәрігер (1963–1968), Семей мемлекеттік медицина институтында аспирант, ассистент, доцент (1968–1979), Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министрилігінің Кардиология ғылыми-зертеу институтында бөлім меңгерушісі (1979–1985), Қазақ КСР-інің Денсаулық сақтау министрилігінің терапевті (1985–1988), қазіргі Қазақ ұлттық медицина университетінде профессор, кафедра меңгерушісі (1986–2006) қызметтерін атқарды. 102-ден астам ғылым еңбек пен 2 монографияның авторы. Медицина ғылымдарының докторы(1984),профессор (1987).2006 жылы 30 қыркүйекте қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Архангельское (Қостанай облысы)
Архангельское — Қостанай облысы Денисов ауданы, Архангель ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстікке қарай 70 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 543 адам (287 ер адам және 256 әйел адам) болса, 2009 жылы 446 адамды (227 ер адам және 219 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Түйнекөлі
Түйнекөлі немесе Түйнекөлең (Bolboschoenus) – қияқөлеңдер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер тегі.
Таралуы
Дүниениежүзінде кең таралған, тек қана солтүстік суық аймақтарда өспейді. 2013 жылдың жағдайында текте 15 түрі белгілі. Қазақстанның барлық жазық өңірлеріне тараған 3 түрі бар. Соның ішінде ең жиі кездесетіні – Теңіз түйнекөлігі (В. marіtіmus). Ылғалды шабындықтарда, су бөгендерінің, жылғалардың және арықтардың жағалауларында, негізінен тұзды топырақты жерде өседі. Биіктігі 50 – 80 см. Төсемелі тамырларының ұшында шар тәрізді түйнектері болады. Сабағы үш қырлы. Жапырағы ұзынша, жалпақ. Гүлі қосжынысты, дара масақтан құралған шашақ гүлшоғырынан тұрады. Маусым – қыркүйек айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі – үш қырлы жаңғақша. Теңіз Түйнекөлінің түйнегінде крахмал көп болады, оны ұн алуда пайдаланады. Жұғымды мал азығы.
Олимпик Ташкент
Олимпик футбол клубы — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы футбол клубы. 2021 жылы құрылды.
Тарихы
Клубтың мақсаты — Өзбекстан Олимпиадалық құрамасына кадрлар дайындау және құрамаға 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына жолдама әперу.
2021 жылы Өзбекстан бірінші лигасында ойнап, 4-орынға табан тіреді. Бұл көрсеткіш плей-оффқа шығуға мүмкіндік берді де, "Машал" клубын 3:1 есебімен ұтып, 2022 жылғы маусымда Өзбекстан жоғары лигасында ойнайтын болды.
2021 жылғы Өзбекстан кубогының топтық кезеңінде Пахтакордан кейін екінші орын алды.
Дереккөздер
Санат:Ташкент футбол клубтары Санат:Өзбекстан футбол клубтары
Байбала
Байбала – Жетісу облысы Алакөл ауданы Сасықкөл көлінің оңтүстік бөлігіндегі көл.
Альберите-де-Сан-Хуан
Альберите-де-Сан-Хуан (Alberite de San Juan) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Борха ауданында (комарка) орналасқан.
Байбала
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 350 м биіктікте орналасқан. Аумағы 5,1 км2. Жанында Байбол, Қошқаркөл (Ұялы) көлдері жатыр. Көл өзен суымен толысып отырады.
Альберите-де-Сан-Хуан
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 101 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.55 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Байбала
Өсімдігі
Жағасындағы шалғынды сұр қоңыр топырағында сұр жусан, баялыш, күйреуік және сортаңды жерлерде қамыс өседі. Желтоқсанда қатып, наурыз – сәуірде мұзы ериді. Суы кермек, тұтқыр, аздап сілтілі келеді.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы көлдері Санат:Алакөл су алабы
Кристин Скотт Томас
Кристин Скотт Томас (Kristin Scott Thomas; 24 мамыр, 1960, Редрут, Корнуолл, Ұлыбритания) — британдық актриса. «Английский пациент» фильміндегі рөлі үшін «Оскар», 1994 жылы «Четыре свадьбы и одни похороны» фильмі үшін BAFTA сыйлықтарының номинанты атанған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Франция актрисалары
Александр Анфиногенович Бурнашев
Александр Анфиногенович Бурнашев (17.12.1914, Шығыс Қазақстан облысы, Алтай қаласы - 18.12.1974, Украина, Қырым Республикасы,Бақшасарай ауданы,Угловое селосы) — 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, аға сержант, зеңбірек командирі. Мектеп бітіргеннен кейін ұжымшарда, Зырянов кеніш басқармасында жұмыс істеді. 1936 жылы Кеңес әскері қатарына шақырылып, Қиыр Шығыста (Хасан көлі маңында) жапондармен шайқасқа қатысқан. Ұлы Отан соғысына 1941 жылы шақырылып, кіші командирлер курсында оқыды. 1942 жылы майданға жіберілді. 457-атқыштар полкінде зеңбірек командирі болған Бурнашев Брянск және 2-Беларусь майдандарындағы ұрыстарға қатысты. 1944 жылдың 29 маусымында Шатково деревнясы (Могилев облысы) маңында Березина өзенінен өтіп, батареяда бірінші болып жаудың қарсы шабуылын тойтарып, 4 зеңбірегін, 5 автокөлігін және көптеген әскері мен офицерлерін жойды. Осы шайқаста Бурнашев ауыр жараланды. Ерлігі үшін Бурнашевке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (25.9.1944). Соғыстан кейін Бурнашев туған жеріне оралып, кен байыту фабрикасында жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдары ол Қырым Республикасы Бақшасарай ауданы Угловое селосында тұрды. Алтай қаласындағы бульварға Бурнашев есімі беріліп, сол көшенің бойындағы бір үйге мемориалдық тақта орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Байболат
Байболат  – Дариялықтақыр жазығының солт.-батыс бөлігіндегі құдық. Қызылорда облоблысы Жалағаш ауданында. Тереңд. 4 м, су шығымы 1000 л/сағ. Құдықтың солт.-шығысында Қараойсор тоғайы, солт.-батысында Шақша тауы, оңт-нде Балғынбай төбесі орналасқан. Тақыр құмдақты топырағында қара сексеуіл, еркек шөп, жусан, бұйырғын, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
Мэлвин (Айова)
Мэлвин (Melvin) — Айова штатының Осеола округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.4 км². FIPS коды — 19-51060.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2430 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Осеола округы (Айова)
Денис Александрович Бойко
Денис Александрович Бойко (укр: Дени́с Олекса́ндрович Бо́йко; 29 қаңтар 1988 жыл, ) — украиналық футболшы, Украина Ұлттық футбол құрамасы мен "Динамо Киев" клубының қақпашысы.
Карьерасы
Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2014 жылы 18 қарашада Литва құрамасына қарсы өткізді. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына барғанымен, алаңға шыққан жоқ.
Жеке өмірі
Әкесі Александр Бойко да футболшы болған.
2011 жылы үйленді, 2011 жылы ажырасып қайтадан басқаға үйленді.
Сілтемелер
Санат:Украина футболшылары Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Киев ФК ойыншылары Санат:Оболонь-1992 ФК ойыншылары Санат:Кривбасс ФК ойыншылары Санат:Днипро ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары Санат:Малага ФК ойыншылары
NGC 4897
NGC 4897 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 21 сәуірде Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4897 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44829, MCG -2-33-89, UGCA 316, IRAS12583-1310.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Елхово (Стара Загора облысы)
Елхово (Елхово) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Николаево қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6174. Телефон коды — 04334. ЕКАТТЕ коды — 48163.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Бакса
Бакса — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегарка өзенінің оң жағалауынан 213 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 206 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фотосинтез
thumb|300 px|жасыл жапырақ Фотосинтез (φῶς — "жарық" және — "синтез") - жасыл жапырақ органоидтері, яғни хлоропласт арқылы күн сәулесі энергиясының химиялық байланыс энергиясына айналу процесі. Фотосинтез нәтижесінде жер жүзіндегі өсімдіктер жыл сайын 100 миллиард тоннадан астам органикалық заттар түзеді (мұның жартысынан көбін теңіз, мұхит өсімдіктері түзеді) және бұл кезде олар 200 миллиардтай СО2 сіңіріп, оттегі бөледі.
Фотосинтезді алғаш зерттеушілер Швейцария ғалымдары Ж.Сенебье, Н.Соссюр және неміс химигі Ю.Майер болды. 19 ғасырдың 2-жартысында К.А.Тимирязев күн сәулесі энергиясы фотосинтез процесінде хлорофилл арқылы сіңірілетінін анықтады. 20 ғасырдың басында фотосинтездің физиологиясы мен экологиясына арналған маңызды зерттеулер жүргізіледі (В.В.Сапожников, С.П.Костычев, В.Н.Любименко, А.А.Ничипорович т.б.). 20 ғасырдың орта кезінен бастап фотосинтезді зерттеуде жаңа әдістер (газ анализі, радиоизотопты әдіс спектроскопмя. Электрондық микроскоп т.б.) дамыды.
Жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктер, балдырлар (көп жасушалы жасыл, қоңыр, қызыл, сондай-ақ бір жасушалы эвглена, динофлагеллят, диатом балдырлар) фотосинтезінде сутек доноры және шығарылатын оттек көзі су, ал сутек атомның негізгі акцепторы және көміртек көзі – көмірқышқыл газ. Фотосинтезге тек СО2 мен Н2О пайдаланылса көмірсу түзіледі. Фотосинтез процесіне өсімдік көмірсу түзумен қатар құрамында азоты және күкірті бар аминқышқылдарын, белок, молекуласы құрамында азот болатын хлорофилл де түзеді. Бұл жағдайда көмірқышқыл газбен қатар сутек атомының акцепторы және азот, күкірт көзі нитрат және сульфат болады. Фотосинтездеуші бактериялар молекула оттекті пайдаланбайды, оны бөліп шығармайды (бұлардың көбі анаэробтар). Бұл бактериялар су орнына донор ретінде электрондарды не органикалық емес қосылыстарды (күкіртті сутек, тиосульфат, газ тәрізді сутекті) немесе органикалық заттарды (сүт қышқылы, изопропил спиртін) пайдаланады. thumb|200px|Хлоропласттар Фотосинтез аппаратының негізі – жасуша ішіндегі органелла-хлоропластар (көк жапырақ жасушасында 20-100 болады). Балдырлардың көпшілігінде фотосинтездік аппарат – жасуша ішіндегі арнайы органелла-хроматофорлар, ал фотосинтездеуші бактериялар мен көк-жасыл балдырларда тилакоидтер. өсімдік фотосинтез процесінің негізі – тотығу-тотықсыздану. Мұнда квант энергиясы әсерінен 4 электрон мен протон су дәрежесінен (оның тотығуы) углевод дәрежесіне дейін көтеріледі. (СО2-ның тотықсыздануы). Сөйтіп углеводтар фотосинтезі былай өтеді: СО2+Н2О     С(Н2О)+О2+120 ккал/моль яғни СО2-ның бір молекуласының углевод дәрежесіне дейін тотықсыздануының бос энергиясы 120 ккал/моль болады. Демек, өсімдік фотосинтезі кезінде кем дегенде 3 квант («қызыл» кванттар энергиясы 40 ккал/моль) сіңірілуі қажет. әр түрлі жағдайда жасалған тәжірибе СО2-ның әр молекуласының тотықсыздануына 8–10 квант қажет екенін көрсетті. Көмірқышқыл газ да, су да, жарықты тікелей сіңірмейді, бұл қосылыстардың квантпен байланысқа түсуін хлоропласт не хроматофор структурасындағы хлорофилл а қамтамасыз етеді. Фотосинтездің биосферадағы маңызы да үлкен. Жер жүзіндеге, мысалы, көміртек, суттек, оттек, сондай-ақ N, S, P, Mg, Ca т.б. элементтер айналымы процесіне қатысы бар. Жер қалыптасқаннан бері фотосинтез нәтижесінде маңызды элементтер мен заттар бірнеше мың рет толық цикл айналымынан өткен. өсімдік өнімін арттырудың бір жолы - өсімдіктің фотосинтездік әрекетін үдету. Бұл үшін жапырақ көлемін үлкейту, жапырақ тіршілігін ұзарту, егістіктегі өсімдік жиілігін реттеу керек. СО2, ауа, су, топырақтағы қоректік элементтер жеткілікті болуы қажет. Фотосинтез аппаратының активтілігі жапырақтың анатомиялық құрылысына, фермент жүйесі активтілігіне, көміртек метабализмі типіне байланысты болады. өсімдік селекциясының, яғни СО2 ассимиляциясы тез жүретін өсімдік сорттарын шығарудыңда үлкен маңызы бар.
Автотрофты және гетеротрофты жасушылар
Пластикалық (анобализм) алмасу сипатына сәйкес табиғаттағы барлық жасушалар екі топқа бөлінеді. Хлорофилі бар өсімдік жасушаларының тірі табиғат үшін маңызы өте зор, себебі онда өзіне тән ерекше әрекеттер (процестер) жүріп жатады. Ол әрекеттер фотосинтез деген атпен ғылымға әйгілі. Фотосинтез дегеніміз күн сәулесі энергиясын химиялық байланыстар энергиясына айналдыратын күрделі механизмді әрекет.
Тынысалу және фотосинтез
Ағзалар тыныс алғанда қоректік заттар толық ыдырау үшін оттегі қажет екендігі баршамызға белгілі. Тыныс алудың ең соңғы өнімі – көміртегі оксиді су жене бос энергия. Бұл соңғы өнімдер — фотосинтезге қажеттi негiзгi қосылыстар болып табылады. Сондықтан, тыныс алу фотосинтез кезiндегi энергияны жоққа шығарады. Алайда, тыныс алу кезiнде жұмсалған пайдалы энергия фотосинтез кезiндегi алынған күн энергиясынан аз болатындығын төменгi тiзбектен көруге болады.
Энергияның ең көбi — күн сәулесiнiкi, қоректiк заттар одан аз, ең азы көмiртек оксидi, су жене оттегi. Фотосинтез көпсатылы күрделi әрекет. Мұнда күн сәулесi энергиясын химиялық байланыс энергиясына айналдыруда басты рөлдi хлоропластар атқарады. Пластиттердiң үш түрге бөлінетіндігi белгiлi, олар: лейкопластар, хромопласт жене хлоропласт. Бұл үшеуiнiң де негiзi — строма деп аталатын ақуыз. Ал, фотосинтез әрекетi хлорофилл пигментi (жасыл түс беретiн) бар хлоропласт жасушасында жүредi.
Хлоропластың құрылысы
Хлоропластарда хлорофилдерден басқа сары, қоңыр, кызғылт сары түстi каротиноидтар болады. Ол пигменттер ұзындығы басқа толқындағы сәулелердi шағылыстырып, өз энергиясын хлорофилдерге берiп, фотосинтездiң жүрiсiн тездетедi. Каротиноидтар жасыл хлорофилдермен бүркенiп, көрiнбейдi, бiрақ күзде, хлорофилдер бұзылғаннан кейiн, оның жарқыраған түсi көрiнедi. Сондықтан да күзде жапырақтардың түсi сары жене қызғылт көрiнiс бередi. Хлоропластағы хлорофилл пигментi граналарда орналасқан. Граналар бiрiнiң үстiне бiрiн жинап қойған күмiс ақша сияқты тақташалардан тұрады. Тақташалар өзара шұрықтармен байланысады да, ал фотосинтез әрекетi бүкiл хлоропласт жасушасында емес осы граналарда жүредi.
Кейбiр фотосинтезге қатысатын молекулалар мен пигменттер хлоропластағы фотосинтетикалық кабықшаны құрастыруға қатысады. Фотосинтетикалық қабықшалардың строма немесе хлоропластың негiзгi заты қоршайды. Строманың өзi хлоропласт жене жасушаның цитоплазмасын бөлетiн қабықшадан тұрады. Фотосинтез әрекетi кезінде, АДФ-тiң ағзаларда атқаратын рөлi зор. АДФ — ағзалар деп отырғанымыз АТФ синтезiне Н — қоймасындағы энергияны пайдаланатын ферменттер.
Аденозинтрифосфат (АТФ)
Жасушаның қимылдауына, ондағы жаңа ақуыз молекулаларының синтезделуi мен тасымалдануына, артық заттардың шығарылуына, яғни зат айналысының үздiксiз жүрiп тұруына осы АТФ-тiң энергиясы жұмсалады. Күн энергиясының АТФ түрiнде сакталған химиялық энергияга айналуы фотосинтездегi қоректiк заттардың калыптасуындағы маңызды кезең. АТФ тiрi ағзалардың өмiр сүруiндегi энергияның орталығы болады.
Фотосинтез кезiнде өсiмдiктер күн энергиясын органикалық заттардың молекулаларында сақтайды, ал тыныс алғанда қоректiк заттардың молекуласы ыдырап, ондағы энергия босап шығады. Яғни осы құбылыс АТФ-тiң синтезiне энергия екелетiнi жоғарыда көрсетiлген. АТФ молекуласьиның құрамында жоғары энергетикалы екi фосфат тобы болады. Бұл екi байланыс үзiлгенде басқа кез келген коваленттi байланыспен салыстырғанда көп энергия болiнедi. АТФ молекуласындағы фосфат тобының шеткi бiр молекуласы үзiлгенде 40 кДж энергия болiнедi, бұл энергияны жасуша пайдаланады. Осы кезде АДФ (аденозиндифосфат және босаған бейорганикалық фосфат қыскаша Фн деп жазылады) пайда болады. Қайтадан АТФ пайда болу үшiн АДФ пен фосфат тобы қосылу керек. Оған көп энергия жұмсалады, ол энергия фосфат тобының ыдырауынан және тыныс алудан алынады.
Сонымен АТФ-тiң пайда болуьиның бiр жолы — ол АДФ-нiн басқа молекулалардан фосфат қосып алуы аркылы жүредi екен. Гликолиз әрекетi кезiнде көптеген АТФ молекуласы түзiледi, мұнымен катар АТФ-тiң негiзгi бөлiгi химио-осмос барысы кезiнде пайда болады. АТФ молекуласының синтезделуінің осы жолын алпысыншы жылдары химио-осмос әрекетi деп атаган. Химио-осмос хлоропластарда фотосинтез ксзiнде және митохондрияларда жасуша тыныс алгғанда жүредi. Ол екi кезеңнен тұрады. Иондардың арасындағы кедергілерді ашса, электрохимиялық энергия жұмыс істейді. Химио-осмос жоғарыда көрсетілген сызбанұсқаның негізінде жүреді. Хлоропластар мен митохондрияларда кедергінің рөлін органоидтар ішіндегі жарғақшалар атқарады.
Дереккөздер
Санат:Фотосинтез Санат:Өсімдіктер физиологиясы Санат:Ботаника
Lenovo
Lenovo Group Limited (қазақша Леново Груп Лимитед деп айтылады; қытайша. 联想) - қытайлық компьютер компаниясы, 2011 жылдың соңына қарай дүние жүзінің ең үлкен бес персоналды компьютер өндірушілерінің ішінде екінші орында.( Леноводан бас бестікке HP, Dell, Acer, Asus кіреді). Гонконгте тіркелген, ұйым-үйі Бейжің қаласында орналасқан. Негізгі зерттеу орталықтары Ямато, Жапония; Бейжің, Шанхай және Шыңжаң, Қытай; және Рейлиде, Солтүстік Королина.
Тарихы
Компания 1984 жылы Қытайдың ғылым академиясы қаржысына, қытайлық ғалымдардың тобымен іргесі қаланған. Бас кезде компания аты New Technology Developer Incorporated болатын. Екі жылдан кейін Legend және негізгі қызметтері Қытайдың басқа өңірлерін компьютермен қамтамасыздандыру және иероглифтерді кодылау болатын.
2003 жылы компания атын Lenovo – ға ауыстырып, 2004 жылдың желтоқсанында американдық компьютер өндіретін IBM компаниясын $1,25 млрд ақшаға сатып алғандығын жариялады. Сатып алу туралы мәміле тек 2005 жылдың мамырында аяқталды. Келісімге сәйкес Lenovo IBM брендін 2010 жылға дейін қолдана алатын, ал қазір тек Lenovo атымен өндірілетін болды.
Губёнка
Губёнка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің оң жағалауынан 433 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Lenovo
Тарихы
2010/11 жылдардың үшінші жартысында Lenovo мен Nec компаниялары келісімге келіп, бірге Nec Lenovo Japan Group бөлімін ашқан болатын. Келісім $175 млнге бағаланып 51% табысты Lenovo, ал 49% Nec үлесіне тиді.
Губёнка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Lenovo
Тарихы
2011 жылдың маусымында Lenovo Батыс Еуропада персоналды компьютерлердің сегменттері, мультимедиялық құрылғы, мобильді байланыс қызмет көрсету және электроника тауарлары бойынша алдыңғы қатарда орын алатын немістің Medion компаниясын сатып алады. Сатып алынған компания Lenovo- ға өз үлесін Еуропа, Германия нарығында арттыруға мүмкіндік береді.
Меншіктенуші және басшылық
Lenovo-ның негізгі акционерлері – Қытайдың ғылым академиясы Legend Holdings Ltd (41,5 %),американың тікелей инфестициялау қорлары Texas Pacific Group, General Atlantic LLC және Newbridge Capital LLC (2,8 %), 55,1% қорлық биржада бәсекелеске түсуде. Компанияның 2010 жылдың 12 шілдесіндегі нарықтық капитализациясы – 5,6 млрд долларды құрайды. Директорлар кеңесінің төрағасы - Янь Юаньцин (Yang Yuanqing).
Қызметі
Компания персоналды, қалта компьютерлерін, нетбуктер, серверлер, бейнепроекторлар және т.б. Өнімдердің шығарылатын негізгі тауар белгілері - Lenovo, ThinkCentre, ThinkPad, IdeaPad. Coca-Cola, NASA, Microsoft, Intel, Mercedes, BMW сияқты компанияларды IT шешімдермен қамтамасыздандырады.
Компания дүние жүзі бойынша 5500 патентке иелік етуде. 2010 жылы BuissnessWork журналының алдыңғы қатардағы 30 топ компания қатарына, 2011 жылы FORBES журналының ең экологиялық таза компания ретінде алдыңғы 10 кірді.
Аталуы
Lenovo атауы «Le» ( алдыңғы атауы Legend) және латынша аблативтік септіктегі novo «жаңа» сөзінен құралған. Қытай тілінде ( liánxiǎng) «байланыс» немесе «біріккен ой», одан басқа «креативтік» (сәнді) ұғымына да сәйкес келеді.
Карл Херманссон
1941 жылдан Швеция коммунистік партиясының мүшесі. 1946 жылдан ШКП ОК және Саяси бюросының мүшесі. 1953-1961 ж. ШКП ОК-нің насихат жөніндегі секретары. 1964 ж. қаңтарда ШКП (1967 жылдан Солшыл пария - Швеция коммунистері) председателі болып сайланды. 1962 жылдан риксдаг депутаты. Карл - экономика мен саясат мәселелері жөніндегі көпетеген еңбектің авторы.
Lenovo
Дереккөздер
Санат:Технология компаниялары Санат:Алфавит бойынша компаниялар
Карл Херманссон
Дереккөздер
Санат:14 желтоқсанда туғандар Санат:Больнесте туғандар Санат:Швеция оңшылдар партиясы саясаткерлері Санат:Риксдаг мүшелері Санат:Швеция жазушылары Санат:Швеция коммунистері
Пасу (Торреш-Новаш)
Пасу (Paço) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Торриш-Новаш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Медиу-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 734 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 96,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Нойштадтль-на-Дунае
Нойштадтль-на-Дунае (Neustadtl an der Donau) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2100 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 47.9 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 21.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кринер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Экономикалық өрлеу сатыларының теориясы
Экономикалық өрлеу сатыларының теориясы (Ростоу моделі) – америкалық экономика профессоры У. У. Ростоудың экономикалық өрлеуді дәстүрлі қоғамнан ақпараттық қоғамға өткізу сатыларының теориялық тұжырымдамасы.
Дәстүрлі қоғам
Дәстүрлі қоғам кезеңі - қарабайыр ауыл шаруашылығы өндірісі, иерархиялық әлеуметтік құрылымы. Бүкіл билік жерлері бар тұлғалар колында.
Өтпелі қоғам
Өтпелі қоғам кезеңі - жан басына шаққандағы инвестиция Пререквизиттерді арттыру, ауыл шаруашылығы өнімділігінің өсуі, қоғамда пайдалы кәсіпкерлердің пайда болып6 бүкіл әлеуметтік қозғаушы күш болуы. Национализмнің өсуі, оның экономикалық фундаментті құруына әкелуі.