cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шалқандар
Діні
Халықтың дәстүрлі наным-сенімдері пантеизм мен шаманизм. Пантеизмнің негізі – ата-бабалар культі және анимизм. Шалқандардың өз құдайлар пантеоны болды, олар көлдердің, өзендердің және тайгалардың иесі- рухтары бар деп есептеді. Маңызды орынды от культі алды. Шалқандар арасында бұрханизм кең тараған. 1830 жылы миссионер Макарий негізін қалаған Алтай рухани миссиясы халыққа үлкен ықпал етті. Оның ықпалымен Шалқандар христиан дінін қабылдады, бірақ олар әлі де пұтқа табынушылықты ұстанады.
Тарихы
Шалқандар Солтүстік Алтайлардың құрамына кіреді. Түріктердің Алтайға қоныс аударуы дәуірінде түріктенуге ұшыраған шалқандардың қалыптасуына жергілікті самоед және кет текті тайпалары қатысты. Қазіргі мекендеген жерлерінде олар XVII ғасырдың бірінші ширегінен бастап орыс жазба деректерінен белгілі, олардың жері Щелканы немесе Щелкан болысы деп аталды. 1642 жылы шалқандардың бір бөлігі Телес жеріне (Телецкое көлінің төңірегіндегі алтайлар мекендеген аймақ) және Саянға кетті. Бия өзенінің бойында өмір сүрген Шалқандар XVII ғасыр құжаттарында Кондома болысы деп жиі аталды. Шалқандардың бастапқы мекендеген жерлері, атап айтқанда Алтай Республикасының Турачак ауданында.
Кәсібі
Шалқандар шаруашылық қызметінде негізінен аңшылық, егіншілік, балық аулау және терушілікпен айналысты. Аң аулауда олар мылтық, аңшылық шұңқырлар, тұзақтарды және т.б. пайдаланды. Бұғыларды шаруашылық қажеттіліктеріне, сондай-ақ малдың кейбір түрлеріне пайдаланды. Ара шаруашылығы мен бау-бақша орыс халқының ықпалымен пайда болды.
Өмір салты
Қоғамның негізгі бірлігі моногамдық отбасы болды. Неке патрилокальды. Құдаласу арқылы үйлену кең тараған, оның барысында тараптар қалыңдықтың бағасын келіскен. Сондай-ақ жас балалардың ата-аналары арасындағы сөз байласулар, қыз алып қашу ғұрыптары болды.
Дәстүрлі елді мекендері (аил) ұсақ шаруашылықтар жүйесі болды. Тұрғын үйлердің негізгі түрлері жартылай жер асты және жер үсті тік бұрышты бөренеден жасалған үйлер болды.
Дәстүрлі тағамдарында - ұн, жарма және талшық маңызды орын алды. Олардан кеспе (тутпаш), арпа ботқасы (угре) және сұлы жармасы (мотко) араласқан арпа ботқасы дайындалды.
Арнайы киімдері болды. Киізден тігілген киіммен олар аңға шықты. Оның элементтері жарты шар тәрізді қалпақ, «халат» (киис), жеңсіз күрте (ненгжок), шұлық (уук) болды. Сонымен қатар, балық аулау киімінің ажырамас бөлігі кенептен немесе былғарыдан жасалған және бөлек кесілген жылқы терісінен жасалған етік (одок) болды.
Дереккөздер
Санат:Ресей этникалық топтары Санат:Түркі этникалық топтары
Малео
Малео (Maleo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3322 адамды құрайды. Халық тығыздығы 166 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 26847.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ла-Пальм
Коммунаның INSEE коды — 11188, пошта индексі — 11480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1517 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Карлос Гардель
Ка́рлос Гарде́ль (исп. Carlos Gardel)- аргентиналық әнші ,композитор және актер. Гардель- көптеген латиноамерикандықтар үшін идол болып табылады. Танго тарихында маңызды тұлға. Карлос Гардель 1890 жылдың 11 желтоқсанында, Францияның Тулуза деген жерінде дүниеге келеді. Бұл күн халықаралық танго күні деп саналады. Карлос екі жаста болғанда анасы, Берта Гардель Аргентинаға көшіп барады. Карлос жастайынан музыкаға жақын болады, алғашқы рет ол 1910 жылы Буэнос-Айрестегі O’Rondemann кафесінде өнерін көпшілікке жайып салады. 1911 жылы José Razzano-мен бірге дуэтпен ән айта бастайды. 1914 Буэнос-Айресте танымал болады. Ал 1915 жылы оның шетелдік Уругвайда өткен туры басталады. 1917 жылы тангоны орындай бастайды. 1917 жылдың 9-шы сәуірінде Каростың алғашқы тангосы- Mi noche triste  жарық көреді. 1917 жылы Гардель алғаш рет "Flor de Durazno" атты киноға түседі. Барлығы Гардельдің қатысымен 10 кино шығады. 1920-шы жылдардың басында Гардель халықаралық жұлдызға айналады. 1923 жылы оның алғашқы еуропалық гастрольдері Испанияда басталады. 1935-ші жылы үлкен Латын Америкалық турне басталады. Солай, олай- Пуэрто-Рико, Венесуэла, Колумбия, Панама, Куба және Мексикада концерттер береді. 1935 жылдың маусым айының 24 жұлдызында Гардель ұшқан SACO авиакомпаниясының  Ford Trimotor  ұшағы апатқа ұшырап, Карлос Гардель қаза табады.
Дереккөздер
Карлос Гардель Карлос Гардель
Часта
Часта — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уймень өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Китцинген
Китцинген (Kitzingen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Китцинген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 705 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 46,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 75 141. Қаланың басшысы — Зигфрид Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Фукерей
Фукерей (Fouquereuil) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62349, пошта индексі — 62232.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 602,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Эден Прэйрай (Миннесота)
Эден Прэйрай (Eden Prairie) — Миннесота штатының Hennepin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 60 797 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 91.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-18116.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Әбіраш Жәмішев
1956 жылы ҚазМУ-дің журналистика факультетін бітірген. Соңғы курста жүргенде республикалық «Соцалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінің редакциясында қызметке орналасқан. Содан бастап, өмірінің ақырына дейін «Қазақ әдебиеті», «Жұлдыз», «Егемен Қазқстан», «Заман —Қазақстан», «Түркістан» секілді республикалық газет-журналдарда әдеби-қызметкер, бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары болған. 1965 жылдан бері оның оннан астам жыр кітабы оқырман қауымның қолына тиді. Әдеби сынға атсалысты, көркем аудармамен де шүғылданған.
Шығармашылығы
Оның аударуында Хафиздің, Физулидің ғазалдары «Улы ақындар кітапханасы» сериясы арқылы қазақ оқушыларына жетті. Сондай-ақ ол А.С.Пушкиннің, А.Исааяканың, Айбектің, М.Исаковскийдің бірталай өлеңдерін, А.Вознесенскийдің «Лонжюмо», С.Шипачевтың, армян жазушысы Г.Эминнің «Армения туралы жеті жыр» кітабынан «Жазбалар жырын», тәжік ақыны М.Қаноатовтың «Вахш толқындары» деген атпен өлеңдері мен поэмалар жинағын, Қ.А.Йасауи хикметтерін аударған.
Жетістіктері
«Еңбектегі ерлігі үшін», «Еңбек ардагері» медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қызылорда облысы Санат:1928 жылы туғандар
Бұлаққұдық
Бұлаққұдық  – Бетпақдаланың солт.-шығыс бөлігіндегі құдық. Қарағанды облысы Шет ауданында. Тереңд. 2 м, су шығымы 300 л/сағ. Солт-нде Айыртау, солт.-батысында Шұнақ, Шауыпкелді, шығысында Қосқопа, батысында Қарауылшоқы, оңт-нде Қызылтау таулары орналасқан. Маңайында Кеңаңғар, Ақсортопырақ қоныстары бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
IC 2200A
IC 2200A — Carina шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21062, ESO 123-11, AM 0727-621.
Сыртқы сілтемелер
IC 2200,1 Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Нова-Ибия
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7045 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 180,701 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1990 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Февзия Иматдиновна Камалетдинова
Февзия Иматдиновна Камалетдинова (16 маусым 1941 жылы туған, Ресей, Ульяновск қаласы) – биология ғылымдарының докторы (1984).
Дереккөздер
Санат:16 маусымда туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Ульяновскде туғандар Санат:Қазақстан биологтары Санат:Биология ғылымдарының докторлары
Журналистік ұйымдар мен порталдар
Журналистік ұйымдар мен порталдар
Жамбас қуысы
Жамбас қуысы (тазовая полость); (cavum pelvis; лат. cavum — қуыс, pelvis — жамбас) — жамбас астауындағы қуыс.
Жамбас қуысының төбесін құйымшақ және бірінші құйрық омыртқалар, екі бүйірі мен түбін жамбас сүйектері құрайды. Аталмыш қуысты түзуге сүйектермен қатар, аталған сүйектердің бұлшықеттері мен байламдары және сыртындағы тері жабыны қатысады. Жамбас қуысында ас (азық) қорыту, зәр бөлу, жыныс мүшелерінің соңғы бөлімдері орналасады. Құрсақ қуысы мен жамбас қуысының алдыңғы бөлігінің ішкі бетін сірлі қабық - ішперде (peritoneum) астарлайды. Кұрсақ пен жамбас қуыстары қабырғаларының және ішкі астарлайтын ішперденің сыртқы бөлігін — қабырғалық немесе париетальды ішперде (peritoneum parietale), ал дене қуыстарындағы ішкі мүшелерді сыртынан қаптап жатқан оның бөлігін висцеральды ішперде (peritoneum viscerale) деп атайды. Аталған ішперде бөліктерінің аралығында саңылау тәрізді ішперде неме¬се перитонеальды сірлі қуыс (cavum peritonei), ал оның ішінде сірлі сұйық болады.
Дереккөздер
Санат:Адам анатомиясы
Аквавива-делле-Фонти
Аквавива-делле-Фонти (Acquaviva delle Fonti) — Италиядағы қала, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 21 613 адамды құрайды. Халық тығыздығы 166 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 130 км² шамасында. Пошта индексі — 70021.
Елді мекеннің қамқоршысы — SS. Maria di Costantinopoli, S. Eustachio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Вудбайн (Айова)
Вудбайн (Woodbine) — Айова штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 19-86835.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1564 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары
Эволюция факторы
Эволюция факторы - тіршілік иесін тұқым қуалаушылық (организмнен үстем табиғи жүйелер үшін сабақтастық) тұрғысында өзгеруге немесе, керісінше, өзінің құрылымы мен функцияларын сақтауға мәжбүрлеуші фактор.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Мейіз
right|thumb| alt=A.|200 px|[["Мейіз"]]
Мейіз — қабығы жұқа, сүйегі аз немесе сүйексіз, құрамында 20% жоғары қанты бар жүзімнен кептіріліп дайындалады. Мейіздің құрамында 87,5% -ға жуық қант болады. Мейіз — дәмді жеміс. Оны шырынсу, пудинг, квас дайындауға, сондай-ақ кондитер және ұн тағамдарын пісіруге пайдаланады.
Мейіз жасау үшін құрамында кемінде 20% қапты бар, қабығы жұқа, сүйегі аз немесе сүйексіз жүзім сұрыптары пайдаланылады. Мейіздің құрамында 87,5%-ға жуық қант болады. Жүзім сұрпына, оны өңдеу жолдарына, кептіру тәсіліне қарай мейіз кішміш және мейіз болып екіге бөлінеді. Кішмішті жүзімнің сүйексіз сұрпынан, ал мейізді дәні бар жүзім сұрыптарынан жасайды.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Кіші Печеньга
Кіші Печеньга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кизьма өзенінің оң жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бұрама сұқпа
Бұрама сұқпа - екі ұшы бұрандалы, бір ұшымен беттесіп бекітілетін тетіктердің біреуіне бұралып бекітіліп, басқа ұшы тығыз тесіктен өткізіліп, бұранданы кигізіп бұрап, оларды қысып бекітуге арналған өзек темір.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Молекулалық орбитальдар әдісі
Дереккөздер
Жалпы химия кітабы, Алматы 1992 жыл-137 бет
Тытыимь-Ега
Тытыимь-Ега — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Качкар өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әділеттің ақ жолы (кітап)
128 × 200px|нобай|оңға|Кітаптың мұқабасы Әділеттің ақ жолы — Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 1991 жылы шығарған кітабы. Кітапта автордың өмірбаяндық очерк түріндегі естеліктері де, соңғы 20-30 жыл ішінде елімізде, соның ішінде әсіресе Қазақстанда болған саяси және экономикалық өзгерістер туралы оның жеке өзінің пікірлері де, белгілі саяси және қоғам қайраткерлеріне берген бағалары да бар. Мұның бәрі де туған республикамыздың өміріне, ондағы нақты жағдайлар мен проблемаларға, оларды шешуде кездескен қиындықтарға, қателіктерге, оларды жою жолындағы принципті күреске тікелей байланысты тартымды баяндалуы кітаптың әрбір қазақстандық үшін құндылығын арттыра түседі.
Дереккөздер
Санат:Нұрсұлтан Назарбаев
Ақсу ауданы (Павлодар облысы)
Ақсу ауданы — 1938-1997 жылдары болған Қазақ КСР (1991 жылдан бастап - Қазақстан Республикасы) Павлодар облысының әкімшілік бөлінісі. Орталығы - Ермак (1993 бастап - Ақсу) ауылы (1961 бастап - қала).
Тарихы
Каганович ауданы 1938 жылы 14 ақпанда Павлодар және Бесқарағай аудандары аймағының бір бөлігінен Павлодар облысының құрамында құрылды.
1951 жылғы мәліметтер бойынша ауданға 10 ауылдық кеңес: Грязнов, Ермак, Қызылжар, Құрғыл, Ленин, Марков, Потанин, Сынтас, Шыған және Чкалов кірді.
1957 жылы 16 тамызда Каганович ауданы Ермак ауданы болып өзгертілді.
1986 жылы аудан құрамына Қалқаман кенттік кеңесі мен 14 ауылдық кеңес кірген: Алғабас, Гагарин, Грязнов, Еңбек, Калинин, Куйбышев, Қызылжар, Оштерек, Парамонов, Пограничный, Приозёрный, Сынтас, Целинный, Чкалов.
1992 жылы 21 ақпанда Ермак ауданы Ақсу ауданы болып өзгертілді. 1997 жылы 7 мамырда Ақсу ауданы жойылып, оның аумағы Ақсу қаласының әкімшілік басқармасына берілді.
Тұрғындары
1939 жылғы санақ бойынша ауданның ұлттық құрамы келесідей болды: қазақтар - 65,0%, орыстар - 23,4%, украиндар - 7,2%.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Бұлақтыкөл (қыстау)
Бұлақтыкөл  – Маңғыстау облысы Бейнеу ауданы. Сам құмының шығысындағы қыстау. Үстірттің солт. бөлігінде орналасқан. Жанында Абай, Құлыбек, Қарабұлақ, Найзақара қыстаулары бар. Құмды, сұр қоңыр топырағында теріскен, еркек шөп, бұталар өседі. Қыста мал қыстағы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Қыстаулар
Баталы
Баталы — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданы, Асенкритов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әйет ауылынан батысқа қарай 34 км-дей жерде, Жақсы Алакөл көлінің солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 451 адам (221 ер адам және 230 әйел адам) болса, 2009 жылы 421 адамды (266 ер адам және 155 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Наурызбаев Михаил Қасымұлы
Наурызбаев Михаил Қасымұлы (21.5.1942 жылы туған, Алматы) – ғалым, техникалық ғылым докторы (1992), профессор (1992), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (2000). Қазақстан Мемлекеттік Университеттің (қазіргі Қазақстан Ұлттық Университет) химия факультетін бітірген (1965). 1965 – 88 жылдары Қазақстан Ұлттық Университетінде ғылыми-зертеу жұмыстарымен айналысты, басшылық қызметтер атқарды. Қазақ химия-технологиялық интернатының ректоры (1988 – 91) болды. 1993 жылдан Қазақстан Ұлттық Университінің кафедра меңгерушісі және осы интернаттың жанынан өзі ұйымдастырған Зерттеулер мен сараптаулардың физика-химиялық әдістері орталығының ғылыми жетекшісі (1994, 1995 – 2000 жылы химия факультетінің деканы). Негізгі ғылыми-зерттеулерінің бағыты таза металдар мен құймалар алу технологиясына арналған. Қазақстанда жаңа ғылыми бағыт – таза металдар алу мақсатында көп компонентті жүйелерде жүретін электрхимиялық процестерді басқару және осы мақсатта гидрометаллургия мен гальванотехника технологияларын жетілдіру жүйесін ұйымдастырды. Қазақстанның әлемдік жоғары технологиялық өнімдер нарығы – тұрақты изотоптар нарығына шығуын қамтамасыз ететін ғылыми-техникалық және ақпараттық-талдау жұмыстарының кешенін жасағаны үшін Қазақстан Мемлекеттік сыйлығын алған (2005). 5 монография, 60-тан астам авторлық куәлік пен патенттің авторы. “Еңбектегі ерлігі үшін” (1984) медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Муртинци (Перник облысы)
Муртинци (Муртинци) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Брезник қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2382. Телефон коды — 07751. ЕКАТТЕ коды — 49374.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Романовка (Кармаскалин ауданы)
Романовка — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Кабак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 6 адамды құрады. Пошта индексі — 453029, ОКАТО коды — 80235823011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тюшами
Тюшами — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ампута өзенінің сол жағалауынан 30 шақырым қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 95 шақырымды құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіші Камышная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Бейбіт Исламғалиұлы Бисекешев
Бейбіт Исламғалиұлы Бисекешев (2.2.1963 жылы туған, бұр. Тайпақ ауданы, Есенсай ауылы) — радиотехник, кәсіпкер. Рязань радиотехника институтын бітірген (1988). 1988-90 ж. «Байқоңыр» космодромында «Боран-Энергия» жобасы бойынша, 1990-93 ж. Новгород қаласындағы «Квант» бейүкіметтік ұйымында РФ Қорғаныс министірлігінің жабық тақырыбы бойынша жұмыс істеген. 1994 ж. негізінен Интранет-институт тернет жүйесі базасыңда ақпараттық жүйе, корпоративті желі қалыптастырумен айналысатын «Күшпен Телеком» компаниясын құрып, жетекшілік етіп келеді. 1998 ж. компанияда тұңғыш рет қазақ қаріптерін айьфын тану бағдарламасы жасалды, 1999 ж. эцектронды құжат айналымы жүйесі қалыптасып, ол ҚР Президенті әкімшілігінде және ҚР Сыртқы істер, мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім институттерінде қазақ тілінде енгізілді. Бисекешев басқарған ұжым бірнеше шетелдік беделді компаниялармен өріптестік байланыс орнатқан.
Траванка (Амаранте)
Траванка (Амаранте) (Travanca (Amarante)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 502 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,25 км² шамасында. Халық тығыздығы — 303,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Аудан 1120 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Серікхан Кенжебекұлы Серікбаев
Серікхан Кенжебекұлы Серікбаев - 1954 жылы 4 мамырда Алматы облысының Киров ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Серікбаев Кенжебек, марқұм, атқарушы комитетінің төрағасы, Талдықорған облысы аудандық комитетінің хатшысы болған. Анасы - Серікбаева Тәуірбала, марқұм, С.М. Киров атындағы ұжымшардың төрайымы болған.
Гречи
Гречи (Greci) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Серікхан Кенжебекұлы Серікбаев
Алматы қаласының көптеген қала құрушы объектілерін салуға қатысқан, олардың ішінде Қазақстан Компартиясы ОК ғимараты, Орталық әмбебап дүкен, АММК Мәдениет сарайы, «Қазақстан» қонақ үйі, Пионерлер сарайы және т.б. «Айнабұлақ-3», «Айнабұлақ-4» ықшам аудандарын, аз қабатты «БГБИ» ықшам ауданын және Волочаевск аймағын салуды жүзеге асырған. «Серт» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директоры (2010 жылдан). Алматы кәсіподақтар одағының кеңес мүшесі. Республикалық Чернобыль ардагерлері одағының кеңес мүшесі. «Ерлігі үшін» медалімен; «Чернобыльдегі апатқа 20 жыл» мерейтой белгісімен; ҚР Қорғаныс министрлігінің, Алматы қаласы, Алматы облысы әкімдерінің, Қазақстан Құрылысшылар қауымдастығының құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР Құрметті құрылысшысы. Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - «Әркімнің дінге сенуге деген құқығын мойындаймын». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Дж. Неру, Н. Мандела. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның қазіргі сыртқы саясатты жалғастыру жағдайында Еуропа мен Азияда беделі мол, дұрыс ішкі саясат жүргізілген жағдайда - болашағы зор болады». Хоббиі - түркілер тарихын зерттеу. Сүйіп оқитын әдебиеті - Қазақстанның, түркілердің, діндердің тарихы.
Үйленген. Жұбайы - Тоқтиева Гүлнәр (1951 ж. т.), зейнеткер, Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында оқытушы болып жұмыс істеген. ¥лдары - Серікбаев Ринат (1978 ж. т.), кәсіпкер, Серікбаев Рустам (1980 ж. т.), кәсіпкер. Немерелері - Әмір, Хамза, Ескендір.
Гречи
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Bartolomeo apostolo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Шувнюга
Шувнюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пургал өзенінің сол жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вэст Сванзэй (Нью-Гэмпшир)
Вэст Сванзэй (West Swanzey) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1308 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.7 км² шамасында. FIPS коды — 33-83700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
NGC 6321
NGC 6321 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1871 жылы 14 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6321 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59900, UGC 10768, MCG 3-44-2, ZWG 111.15, IRAS17122+2022.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Сюзанна Томпсон
Сюзанна Томпсон (ағылш. Susanna Thompson, туғ. 27 қаңтар 1958) — американдық актриса.
Өмірбаян
2012 және 2014 жылдар арасында Сюзанна Томпсон «Стрела» телесериалында Мойра Куин рөлін ойнаған.
Дереккөздер
Сюзанна Томпсон
Богдан (Пловдив облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 995 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Эден Валлэй (Миннесота)
Эден Валлэй (Eden Valley) — Миннесота штатының Meeker округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Ой бөлістім халқыммен (кітап)
128 × 200px|нобай|оңға|Кітаптың мұқабасы Ой бөлістім халқыммен — Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2006 жылы шығарған кітабы. Бұл жинаққа Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың кітаптарындағы, баяндамалары мен басқа да еңбектеріндегі, алқалы жиындар мен ел аумағының алуан аймақтарындағы әр түрлі кездесулерде сөйлеген сөздеріндегі қанатты қағидалары қамтылып, терең ой-толғамдары мен тұжырымдары топтастырылған. Сонымен қатар бұл кітап бұрындары жарық көрген «Туған елім - тірегім» (2001) және «Өзекжарды ойлар» (2003) жинақтарының заңды жалғасы. Басылым Нұрсұлтан Назарбаевтың өмірдің сан-саласын қамтитын жаңа ой орамдарымен толықтырылған.
Дереккөздер
Санат:Нұрсұлтан Назарбаев
Мақан Жұбанышұлы Жұмағұлов
Мақан Жұбанышұлы Жұмағұлов (20.10.1924 жыл, Еңбекшіқазақ ауданы, Бұрғансу ауылы) — жазушы, Қазақстан жазушылар одағының мүшесі (1963).
Шығармашылығы
Шығармаларын орыс тілінде жазды.
Дереккөздер
Санат:20 қазанда туғандар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Нова-Итарана
Нова-Итарана (Nova Itarana) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жекие экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 560 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 456,256 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,4 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Кәсіпшілік гидрогеологиясы
Кәсіпшілік гидрогеологиясы - мұнай және газ кенорындарын іздеу мен игеруге байланысты гидргеологиялық байқаулар мен жерасты суларын зерттеуді қамтитын гидрогеология саласы. Мұнай және газ кенорындарын барлау барысындағы К. г-ның негізгі міндеттері: қойнауқатты бұрғылау, аршу және сынамалау жағдайларын болжау, газ-сұйық жапсарларының орнын анықтау, суда еритін газдардың қорын анықтау және қойнауқаттардың гидравликалық өзара байланысын айқындау. Мұнай мен газ кенорындарын пайдаланғанда К. г-ның деректері игерудің режимдерін болжау, мұнай қойнауқаттарын тоғыту үшін әртүрлі суларға баға беру, тұздың тұнуы мен коррозияны болжау, ұңғыманы және газ бен мұнай жатындарын су басуын бақылау үшін пайдаланылады. Судың минералдылығын анықтайды, мезгіл-мезгіл қысым деңгейін өлшейді, гидрогеохимиялық зерттеулерді жүргізеді.
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 2201
IC 2201 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21372, UGC 3926, MCG 6-17-20, ZWG 177.36, NPM1G +33.0110.
Сыртқы сілтемелер
IC 2201 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Марудо
Марудо (Marudo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1166 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 292 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 26866.
Оденвиль
Оденвиль (Haudainville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55236, пошта индексі — 55100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 982 адамды құрады. Халық тығыздығы — 88,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Трендельбург
Трендельбург (Trendelburg) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Кассель ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5176 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 69,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 33 025. Қаланың басшысы — Бернхард Клуг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Розалия Ғалиқызы Елешева
Розалия Ғалиқызы Елешева (19 маусым 1927 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы) – медицина ғылымдарының докторы (1970), профессор (1972). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1979). Алматы мемлекеттік медицина институтын (1951, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген. 1954 жылдан сонда ассистент, доцент, профессор болып жұмыс істеді. Оның негізгі ғылыми еңбектері психиатрия мәселелерін зерттеуге арналған. Елешева Қазақстанда психиатриялық қызметті ұйымдастыру жөнінде ұсыныстар жасады.
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Чебалчиха
Чебалчиха (Чебашиха) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неня өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сольватация
thumb| |200| |right Сольватация - (лат solvo – ерітемін) – еріген бөлшектер молекулаларының еріткіш молекулаларымен өзара әрекеттесуі. Еріткіш су болса, ондай Сольватацияны гидратация деп атайды. Сольватацияның нәтижесінде түзілген молекулалық топтарды сольваттар (гидраттар), ал бөлінген жылу Сольватация жылуы деп аталады. Сольватация терминін ғылымға 1891 жылы орыс ғалымы И.А. Каблуков (1857 – 1942) енгізген. Еріткіш пен еріген зат бөлшектерінің әрекеттесуіндегі күштердің табиғатына байланысты Сольватация екі түрге физикалық (кез келген жүйеде) және химиялық (белгілі бір жүйеде немесе ерекше Сольватация) болып бөлінеді. Сольватталған бөлшекпен тікелей байланысқан еріткіш молекулаларының ең аз санын Сольватацияның координац. саны деп атайды.
Сольватирланған электрон
Сольватирланған электрон - орта молекуласының поляризациялануы нәтижесінде ондағы қармалған электрон.
Дереккөздер
Санат:Молекулалық-генетикалық процесстер
Магниттік шалаөткізгіштер
Магниттік шалаөткізгіштер — магниттік қасиеттері шалаөткізгіштер қасиеттерімен қатар байқалатын заттар. Қолдануы бойынша Магниттік шалаөткізгіштерге заряд тасымалдаушылардың қозғалғыпггығы жоғары (10м/Вс-тен кем емес) 3 - {d} элементтердің қос халькогенидтері (HgCr2X4, CdCr2 Х4 және басқалар, мүндағы x-Se,S), қарапайым халькогенидтер және 4f сирек жер элементтері (EuO, EuS, EuSe және басқалары), кейбір қосылыстар, мысалы, CaCu3Mu4O12 жатады. Магниттік шалаөткізгіштердің негізінде магниттік өрістермен басқарылатын Ш-аспаптар, мысалы, басқарылатын Магниттік шалаөткізгіштер құрылымдар мен Магниттік шалаөткізгіштертегі күшті фотомагнетизм негізінде жүмыс істейтін кванттық қабылдағыштар мен жад элементгері жасалган.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Halbleiter
Шумақ
Шумақ – өлең сөзде бірнеше тармақтың белгілі ретпен топтасуы. Өлең-жырларда бір Шумақ екі жолдан, яғни тармақтан басталады. Мағынасы, ішкі құрылысы жағынан жекеленген екі тармақ (екі жол өлең) Шумақтың қарапайым, ықшам түрі. Бұл Шумақ, әсіресе, мақал-мәтел, нақыл сөздерде мол қолданылады. Көлемді өлең-жырларда ең көп кездесетіні төрт тармақты Шумақ. Сонымен қатар поэзияда алты, сегіз тармақты Шумақтар да қолданыла береді. Абайдың “Сегіз аяғы” ұзынды-қысқалы сегіз тармақтан құралған Шумақты өзінше қиюластырып, шебер қолданудың тамаша үлгісі. Кейде тармақтар белгілі тәртіппен топталмай, еркін, әр мөлшерде алына береді. Мұны Шумақсыз өлең дейді. Тармақтарды бұлай еркін топтау қазақ жырларында жиі кездеседі. Шумақты әдебиет зерттеушілері көбіне өлең жолдарының (тармақтарының) топтасуы, ұйқастардың кезектесіп, алмасу тәртібі жағынан қарастырып келеді. Бұл да шумақтардың әр түрлі өрнек-үлгілерін ( мысалы, катрен, октава, рондо, сонет) ажыратып, айқындап сипаттауға мүмкіндік берді. Ал кейінгі кездерде Шумақ құрылысы жан-жақты – мағыналық, интонац., синтаксистік, ырғақ құрылысы жағынан зерттеле бастады.
Шумақ - мағыналық өзек-желісі, өрнек-кестесі ортақ жүйелі үйлесімге негізделген тармақтар тобы, ұйқастық тәртіппен кезектесуі, белгілі бір әуезділіктің сақталуы, өлең сөйлемдерінің жарасымдылыққа, ұнасымдылыққа, мәнерлілікке құрылуы, дауыс толасының, сөз, сөз тіркестері жігінің нақ-нағымен қабысып отыруы. Бұл-ұйқастық, ырғақтық, әуендік тұтастықтан, тепе-тең құрылыстан, түйінділіктен, етек-жеңі жинақылықтан туған, байланыстар үйлесуінен пайда болған сурет. Абайға дейінгі қазақ өлеңінің Шумағы үш түрлі: үш тармақты, төрт тармақты және көп тармақты болды. Абай ежелгі қазақ өлеңінің Ш. түрлерін ұтымды пайдаланумен қатар, он екі өлеңнің Шумағын шебер қиыстырып жаңаша құрған. Олар: «Сегіз аяқ», «Қор болды жаным», «Сен мені не етесің», «Бай сейілді», «Ем таба алмай», «Ата-анаға көз қуаныш», «Оспанға*>, «Бойы бұлғаң», «Қатыны мен Масақбай», «Буынсыз тілің», «Сұрғылт тұман дым бүркіп», «Тайға міндік». Абайдың осы елеңдерінің Шумақтары сыртқы құрылысы бойынша: алты тармақты, жеті тармақты, сегіз тармақты, тоғыз тармақты түрлерге бөлінеді. Алты елеңін алты тармақты етіп шығарған. Олар: «Қор болды жаным», «Бай сейілді», «Ем таба алмай», «Оспанға», «Бойы бұлғаң», «Қуаты оттай бүр қырып». Олар екі түрлі ұйқас тізбегіне негізделген: -а, -ә, -а, -ә, -б, -б және -а, -а, - ә, -а, -а, -ә. Және төрт елеңін жеті тармақты етіп келтірген. Мыс., «Сен мені не етесің?», «Ата-анаға көз қуаныш», «Қатыны мен Масақбай», «Тайға міндік». Ұйқастық түзілісі үш түрлі: -а, -ә, -ә, -б, -в, -в, -а, -а, -ә, -а, -ә, - б,	-б, -в, -а, -ә, -а, -ә, -б, -б, -б. «Сегіз аяқ», «Кекбайға», «Қарашада өмір түр» сияқты жырлары сегіз жолды Шумақтан тұрады. Ұйқасы - а, -а, -ә, -б, -в, -в, -г, -д, -д, -а, -ә, -а, -ә, -б, -в,	-б, -в. «Сен мені не етесін?» елеңінің тақтасы мынадай: Сен мені не етесің? Мені тастап, Өнер бастап, Жайыңа, Және алдап, Арбап, Өз бетіңмен сен кетесің. Ұйқасы -а, -ә, -ә, -б, -в, -в, -а. Өлең жолдарының әрқайсысы 6,7,4,4, 3,4,2,8 буынды болып келеді. Тармақ ұзындықтары әр түрлі. Бірде бір сөйлем, біресе бір сез тіркесі немесе дербес сез жеке тармақ есебінде жұмсалады. Бірнеше буынды жолдан күрт аз буынды тармаққа, аз буындыдан кеп буынды тармаққа ойысады. Секіртпелік әрі жүйелілік қасиет басым. Осындай алуан сырлы сипат-езгешеліктер Шумақ ішінде қилы-қилы суреттер тудырып, әуендік байлығын арттырады. саны 12. Әрбір 2 Ш-тың 1,7 тармақтары өзара үйлесіп отырады. Сөйтіп, Шумақ көлемінде дәлдікті, сәйкестікті берік сақтайды. Абай елеңдеріне Шумақ жүйесіндегі тармақ санының әр түрлілігі, тармақ түзілісіндегі орасан зор айырмашылықтар, яғни, ұзынды-қысқалы болып келуі, ұйқасушы буындардың әр қилылығы, ұйқастың орналасуы, үндесу тәртібіндегі өзгеше өзгерістер, еркін құбылулар тұтастай тән. Шумақ түзілісіндегі айнымалы суреттер ұйқас өріміне сәйкес соны қиысу тәсілдері, әуен сез алуандылығы, сездің мағыналық қуаты, кестелі-әсерлілік өткірлігі - өлеңнің көркемдік мазмұнымен, ақынның ішкі ой-сезім толқындарымен, суреткерлік қабілетімен, дархан дарын болмысымен сабақтас.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Ғайса Иманғазыұлы Оразалиев
Ғайса Иманғазыұлы Оразалиев (1917 ж.т., Астрахан облысы Қарабайлы ауылы — 26.2.2000, Орал қаласы) — соғыс және еңбек ардагері. ҚазПИ-ді, Мәскеу жоғарғы партия мектебін бітірген. Еңбекжолын Тараз (Жамбыл) қаласындағы педагогикалық училищеде ұстаздық қызметінен бастады. Фин соғысына, Солтүстік Буковинаны азат етуге, Белоруссия майданындағы ұрыстарға қатысқан. Бірнеше жауынгерлік орден, медальдармен марапатталды. Соғыстан соң Жамбыл облысы партия комитетінде бөлім меңгерушісі, Қызылорда облысы партия комитетінің хатшысы, Орал облысы партия комитетінің бөлім меңгерушісі, парт- комиссия төрағасы. Облыстық кітап- құмарлар қоғамын, ардагерлер ұйымын басқарды.
Клайнайтинген
Клайнайтинген (Kleinaitingen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Аугсбург ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Безвиль-ла-Бастий
Безвиль-ла-Бастий (Beuzeville-la-Bastille) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50052, пошта индексі — 50360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,1 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Абсолюттік деформация
Абсолюттік деформация (Деформация абсолютная) — қандай да бір сызықтық өлшемнің, қима ауданының немесе деформацияланатын денеде айқындалған элементтің шекаралық бет бөлігінің бұрыштық өлшемінің абсолюттік өзгерісін сипаттайтын деформация.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Тұқым қуалау
Тұқым қуалау - ағзалардың генетикалық акпараттарын, (қасиеттерін) ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп беруі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Құрғақ азық үлесі
thumb|Құрғақ азық үлесі Құрғақ азық үлесі (Сухой паек) — ыстық тамақ дайындау мүмкін болмаған жағдайда қолдануға арналған азық-түлік жиынтығы. Құрғақ азық үлесі құрамына белгіленген нормаға сәйкес, ұзақ сақтауға жарайтын, аспаздық өңдеуді кажет етпейтін азық-түлік кіреді. Мұндай азык-түліктің қатарына: кептірілген нан, темір қалбырдағы консервілер, қант, шай, шұжық, шоколад, тұз, т.б кіреді. Құрғақ азық үлесінің азықтық және энергетикалық құндылығы организмнің орташа шығынын толтыруға есептелуі тиіс. Сонымен катар, Құрғақ азық үлесі көлемі шағын, ылғал өтпейтін етіп оралуы керек. Азық-түліктің жұмсалмайтын коры жеке құрамға Құрғақ азық үлесі мөлшері бойынша беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Einmannpackung Field ration MRE Taistelumuonapakkaus MRE MRE MRE Сухой паёк
Жұматаев Ермек
Жұматаев Ермек (28.04. 1967 жылы туған, Жамбын ауданы, Саурық ауылы) — айтыс ақыны. 1984 ж. Жамбыл ауданындағы орта мектепті, 1998 ж. ҚазМУ-ді бітірген. 1988-98 ж. ауданы мәдениет үйінің директоры, 1998-2002 ж. облыс халық шығарм. орталығында аға инспектор. Республикалық "Қараой", Манастың ЮОО жылдығына арналған халықаралық айтыстардың жеңімпазы.
Вудбурн (Айова)
Вудбурн (Woodburn) — Айова штатының Кларкe округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.6 км². FIPS коды — 19-86880.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 244 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Кларкe округы (Айова)
Тюма
Тюма (Алабашка) — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ескі Өзен тармағының сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 166 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кәсіпшілік құбыр желісі
Кәсіпшілік құбыр желісі - мұнай, мұнай- газ, газ-конденсат, газ кенорындарында мұнайды, конденсатты, газды, суды тасымалдайтын технологиялық құбыр желілерінің жүйесі, атқаратын қызметіне қарай - мүнай, газ, мұнай-газ, мұнай- газ-су, конденсат, ингибитор және су құбыры, жұмыс қысымының шамасына қарай - жоғары (6,4 Мпа және жоғары), орта (1,6 Мпа), төмен (0,6 Мпа) қысымды; тарту тәсіліне қарай - жерастылық, жербетілік, жерүстілік, суастылық; жұмысының гидравликалық сұлбасына қарай - қарапайым (тармақсыз), күрделі (тармақты); арын сипаты жөнінен - арынды, арынсыз болып ажыратылады. Кәсіпшілік мүнай құбыры, кәсіпшілік газ құбыры болып ажыратылады.
Санат:Мұнай және газ Санат:Өнеркәсіп
Қызылорда облысы
Қызылорда облысы — Қазақстанның оңтүстігінде орналасқан облысы.
Облыс 1938 жылдың 15 қаңтар күні құрылған. Жер аумағы 226 мың км² (Қазақстан жерінің 8,3% -ы). Тұрғыны 783 099 адам, орташа тығыздығы 1 км²-ге шаққанда 3,4 адамнан келеді. (2018) . Облыс орталығы — Қызылорда қаласы.
1997 жылдың 17 маусымында Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен қаланың орысша транскрипциясы Кзыл-Ордадан Кызылордаға, ал облыс аты Кзыл-Орда облысынан Кызылорда облысына өзгертілді.
Қызылорда облысы Арал теңізінің шығысында, Сырдария өзенінің төменгі ағысында және Тұран ойпатында орналасқан. Қазақстан Респуликасының бірнеше облыстарымен, оның ішінде шығыс және оңтүстік–шығысында Түркістан облысымен, солтүстігінде – Ұлытау облысымен, солтүстік-батысында Ақтөбе облысымен және оңтүстік-батысында Қарақалпақстан Республикасымен, оңтүстігінде Өзбекстанның Науаи облысымен шектеседі. Жер көлемі жөнінен республика бойынша 3-ші орында.
Ежелгі дәуір
Қызылорда облысының басым бөлігі кезінде сақ - массагет иелігінде болған, қалған бөлігін қаңлылар басқарған. Ғұн тайпаларының батысқа қоныс аударуы кезінде Сырдарияның төменгі ағыстарына жетті. Б.з. 93 жылы Арал маңын мекендеген ғұндар эфталиттер мемлекетінің негізін қалайды. 427 жылы эфталиттер Үндістанға жорықтары нәтижесінде Сотүстік-Батыс Үндістан, Орта Азия, Шығыс Иран және Ауғанстан территориялары кірген үлкен мемлекетті құрайды.
VIII ғасырда Орталық Азияны және Қазақстан оңтүстігін арабтар бағындырып Ислам дінін таратады. IX-X ғасырларда Сырдарияның төменгі және ортаңғы ағыстарында оқыз тайпаларының ерте феодалдық мемлекеті құралады. Ортағасырлық қалалардың Ұлы Жібек жолы бойында орналасуы оғыз тайпаларына пайда әкелді
ХІІІ ғасырларда моңғолдардың шапқыншылықтары нәтижесінже Жент, Сығанақ, Асанас, Өзкент, Баршынкент, Жанкент қалалары қиратылды.
Әбілқайыр ханның билігі кезінде көшпелі өзбектер хандығының орталығы Сығанақ қаласы болған. XV ғасырдың ортасында қала аймақтың әкімшілік орталығына айналды. XVI ғасырда Сырдарияның оң жағалауы Қазақ хандығының қарамағына енді.
Ресей Империясы
Ақмешіт 1820 жылы Қоқан хандығы кезінде Сырдария бойында алғаш қорған ретінде салынған. Оның ішіндегі ақ кірпіштен өрілген мешіттің түсіне сай бекініс Ақмешіт деп аталды.
1847 жылдан бастап патшалық Ресей Сыр жағалауы мен Аралды өз империясына қосу саясатын бастады; 1853 жылғы 28 шілдеде Орынбор генерал-губернаторы В.А.Перовский Сыр қазақтарын қорғауды сылтауратып орыс әскерлерімен қамалға басып кіріп, қоқандықтарды қаладан қуып шығады. Қала Перовск аталып, 1867 жылы ол Сырдария уезінің орталығына айналады. Қалада 4 сыныптық мектеп, кірпіш зауыты, жел диірмен, ұста дүкендері жұмыс істей бастайды.
1867 жылы Түркістан генерал-губернаторлығы құрылған кезде осы қамал болыс орталығы болып, қала мәртебесін алды. Бастауыш мектептер ашылды, кірпіш зауыты, жел диірмендері, шеберханалар мен дүкендер жұмыс істей бастады. Қалада мешіттермен қатар шіркеулер де жұмыс жасады – 70-жылдардан бастап қалада мұсылман мешіттері пайда болды;
1868 жылы Перовскіде уездік пошта бөлімі ашылды; 1905 жылы «Оренбург-Ташкент» темір жолы қолдануға берілгеннен кейін үйлестіруші логистикалық құрылым (бекеттер, вокзал, депо, қоймалар) салынды;
Кеңес Өкіметі
1917 жылдың 30 қазанында Перовскіде Кеңес билігі орнады. 1922 жылы қала қайтадан Ақмешіт деп аталды. Осы жылы бірінші ағаш өңдейтін ұстахана ашылды, кірпіш зауыты қалпына келтірілді;
1925 жылы 15 сәуірде қалада Қазақ Автономдық Республикасының Бүкілодақтық еңбекшілер съезді болды, сол жерде қаланы Қызыл-Орда («қызыл астана») деп атау және оған республика астанасы дәрежесін беру шешімі қабылданды. Сол уақыттағы қала халқының саны 22 мың 577 адам болатын. Осы жылдары бірінші рет электрэнергиясы қосылды, қаланың барлық жерлерінде құрылыс жүріп жатты, жаңа үлгідегі үйлер салынды, оқу орындары, халық ағарту институттары және т.б. тұрғызылды;
1929 жылы астана Алматы қаласына көшірілді, ал Қызыл-Орда округ орталығы болды;
1930-1940-жылдары аймақтың және қаланың халық саны КСРО-ның басқа бөліктерінен келгендердің: саяси қуғындардың, Белоруссия мен Батыс Украинадан депортирленген поляктардың, немістердің, кәрістердің, Қырым мен Солтүстік Кавказ халықтарының Фашистік Германия жаулап алған аймақтардың эвакуанттарының есебінен едәуір артты;
1938 жылдың 15 қаңтарында Қызылорда облысы құрылып, Қызылорда қаласына облыс орталығының дәрежесі берілді;
1960-70-жылдары целлюлиттік-картонды, механикалық, күріш зауыттарымен және аяқ-киім фабрикасымен қатар Гагарин, Титов Қыстағы секілді тұрғын-үй кешендері құрылды. Осы жылдары «Главриссовхпзстрой» тресті ашылды;
Қазақстан Республикасы
1992 жылдың қаңтарында «Возрождение» аралында сынақ полигоны жабылды, бұл оба, сібір язвасы, лепра ауруларының таралуына тосқауыл болды. «Барсакелмес» қорығындағы өмір қайта басталды.
Әкімшілік құрылымы
Солтүстігінде Қарағанды, солтүстік-батысында Ақтөбе облыстарымен, оңтүстік-батысы мен оңтүстігінде Өзбекстан, шығысында Түркістан облысымен шектеседі.
Облыс құрамында 7 әкімшілік аудан, 1 қала облыс орталығы — Қызылорда, 1 республикалық маңызы бар қала — Байқоңыр бар:
Географиясы
Облыс Арал теңізінің шығысында Сырдария өзенінің төменгі ағысында орналасқан. Аумақтың негізгі бөлігі Тұран ойпатында орналасқан (биіктігі 50-200 м.)
Сырдарияның сол жақ жағалауында – Жаңадария мен Қуаңдария өзендерінің құрғақ арналары кесіп өтетітн Қызылқұм топырағының төбелері мен кең жазықтығы, оң жақ жағалауында үстірттері (Егізқара, 288 м.), құм учаскелері (Арысқұм және өзгелері), сорға толы таяз шұңқырлар кездеседі. Солтүстігінде – құм төбелері массивтері (Кішкентай Барсұқ және Қарақұм топырағы) бар. Оңтүстік-шығыс бөлігінде Қызылорда облысының аумағына Қаратау тауының жоталары кіреді (биіктігі 1419 м-ге дейін).