cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бильбао
Транспорты
Бильбао қаласы темір жол желілерімен де байланыстырылған: Қалалық автобустар муниципалитет меншігінде және Bilbobus деп аталады ( қызыл түске боялған ),аудандық автобустар BizkaiBus деген атпен танымал ( сары түске боялған,бірақ 2009 жылдың күзінен бастап жасыл түс біртіндеп сары түсті алмастыруда ). Бильбао Испаниядағы 2011 жылдың қаңтар айынан бастап екіқабатты автобустарды қалалық қоғамдық көлік ретінде қолданатын алғашқы қала болып табылады.Бұл қоршаған ортаны қорғау мақсатында қолданылып отырған шара.Екіқабатты автобустар үлкен сыйымдылыққа ие,нәтижесінде жолдан әдеттегі көліктерді алып тастау мүмкіндігі пайда болады,осылайша энергия шығындарын және ауаға тарайтын зиянды пайдаланылған газдарды қысқарта аламыз. Бір екіқабатты автобустың құны 660мың евроны құрайды.Автобустардың бағасы толығымен қалалық қазынадан төленіп,тапсырыс берілген.Автобустардың жолда жүргізілуі үшін ұлттық испан заңын өзгертуге тура келді.Себебі заң бойынша ең жоғарғы биіктік 4 метр болса,бұл автобустың биіктігі 4,2 метрді құрайды. Қалалық көліктерде жол жүру ақысын төлеу үшін көбінесе бірыңғай жол жүру билеті Creditrans қолданылады. Қаладан 15 километр жерде теңіз порты орналасқан.Бұл кеме жүйесінде жұмыс істейтіндер Pride of Bilbao деп аталады.Сондай-ақ Бильбао қаласында аэропорт бар.Қазіргі уақытта Бильбао Испаниядағы қарқынды дамушы қалалардың қатарында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бильбао Санат:Испания қалалары
Тел Бұқпанұлы Жаманмұрынов
Тел Бұқпанұлы Жаманмұрынов (1888 жыл, Торғай облысы, Ырғыз уезі (Ақтөбе облысы) - 1938 жыл, ақпан) - Алаш қайраткері, ауылшаруашылығы ісін дамытуды мемлекеттік дәрежеде ұйымдастырушы.
Шежіре: Тел-Жаманмұрын-Солтай(Сұлтанай)-Маңғытай-Қошқар-Байкөнек-Азнабай(Көпсек)-Қыдырымбет-Көнек-Шомекей[
Дереккөздер
Санат:1888 жылы туғандар Санат:Ырғыз ауданында туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар қатысушылары Санат:Ырғыз уездік атқару комитетінің төрағалары Санат:Қазақстан вице-министрлері Санат:Алаш Орда қайраткерлері
IC 3386
IC 3386 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41007, VCC 1101.
Сыртқы сілтемелер
IC 3386 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Янива
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жартас (өзен)
Жартас  – Нұра алабындағы өзен..
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 39 км.
Гидрологиясы
Арнасының ені 15 – 30 м. Жауын-шашын суларымен толығады. Суы қараша айының басында қатып, сәуірдің ортасында ериді. Шаруашылық мақсаттарына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы өзендері Санат:Нұра су алабы
Ноубл (Оклахома)
Ноубл (Noble) — Оклахома штатының Cleveland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6481 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33.4 км² шамасында. FIPS коды — 40-52150.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Сломер (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 412 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5229. Телефон коды — 061391. ЕКАТТЕ коды — 67475.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Лаваньо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6222 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 426 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14,65 км² шамасында. Пошта индексі — 37030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Доровица (Воча тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дженаццано
Дженаццано (Genazzano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Ақиқат журналы
"Ақиқат" журналы - ұлттық- қоғамдық саяси журнал.
Дженаццано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5537 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 166 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 30.
Ақиқат журналы
1922 жылы шыққан "Қызыл Қазақстан" газетінің ізбасары. Журнал қазақ жұмысшыларына Кеңес үкіметі мен коммунистік партия саясатын түсіндіруді мақсат тұтты.
Дженаццано
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Ақиқат журналы
Әр жылдары журналға А.Асылбеков, Н.Нұрмақов, С.Сәдуақасов, О.Жандосов сияқты қазақ зиялылары жетекшілік етті. Заман талабына сай өзгеретін әлеуметтік-саяси жағдайларға бейімделіп, жаңа міндеттерді жүзеге асыруда өз үлесін қосты. Кеңес Одағы билік еткен жылдарда атауы "Ауыл коммунисі" (1932), "Коммунист" (1938), "Қазақстан болыневигі" (1945), "Қазақстан коммунисі" (1952) болып өзгеріп отырды. 1991 жылдан бері "Ақиқат" деген атпен белгілі.
Тарихы
1921 жылы 15 қыркүйекте «Қызыл Қазақстан» деген атаумен Орынборда 1-нөмірі шықты. 1925 жылы шілдеден бастап 1929 жылдың соңына дейін екі тілде «Қызыл Қазақстан» - «Красный Казахстан», 1930-31 жылдары Алматыда «Қазақстан большевигі» - «Большевик Казахстана», 1932-38 жылдары «Ауыл коммунисі», 1938-41 жылдары  «Коммунист», 1952-57 жылы «Қазақстан коммунисі» - «Коммунист Казахстана», 1958-91 жылы «Қазақстан коммунисі» деген атаулармен жарық көрді. 1991 жылдан «Ақиқат» деп аталды.
Басылым мақалалары
Басылым беттерінде қоғам дамуының теориялық үрдістерімен қатар, жалпы адамзаттық құндылықтар, әдебиеттану мәселелері, соның ішінде Әуезовтыңтің өмірі мен шығармашылығы туралы материалдар да жарияланды. Мысалы, Әуезовтің «Қазақ әдебиетінің кейбір мәселелері жайында» мақаласы («Коммунист», 1951, № 3) басылса, 3. Ахметов пен Ы. Дуйсенбаевтың «Мұхтар Әуезовтің Абай туралы романдары» («Қазақстан коммунисі», 1956, №11), М. Фетисовтың «Қазақ әдебиетінің көрнекті шығармасы» («Қазақстан большевигі» - «Большевик Казахстана», 1946, №7) тағы басқа сыни-зерттеулері ұлы жазушының қаламгерлік шеберлігіне арналды. Ал Әуезовтің 100 жылдық мерейтойына әзірлік барысында арнайы жоспар жасалып, суреткердің өмірі мен шығармашылығы жөнінде жұртшылыққа беймәлім материалдар басылым көрді. Атап айтсақ: Ә. Әбішевтің «Бетпе-бет» (1996, № 10), Б. Ерзаковичтің «Мұхтардың Абай әндерін нотаға түсіруі» (1996, №11), Б. Құлжановтың «Естеліктер ешқашан ескірмейді» (1977, № 1), М. Әрхамқызының «Ұлы адамның ұлылығы» (1997, № 2), А. Асубаевтың «Қасірет қоршауындағы қаралы сұлу» (1997, №3), Н. Нұрғашқызының «Мұхаңның Абай тойындағы күндері» (1977,№3), Т. Әлімқұловтың ''«Өмірді сүйген суреткер» (1997, №4), Ә. Модцахановтың «Із салу» (1997, N95)'', Н. Мұхамедханұлының «Мұхаң «Манасты» қалай қорғап қалды?» (1997, №8) деген еңбектер жарияланды. 1951 жылы 14 маусымда Қазақстан Ғылым академиясының Тіл және әдебиет институты мен Жазушылар одағы бірігіп өткізген абайтану мәселесіне арналған мәжілісте Әуезов жасаған баяндаманың стенограммасы журналда жарық көрді. Журналдың 1997 жылғы 9-нөмірі тугелдей Әуезовке арналды.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Журналдар
Румисберг
250px|thumb|Картада орналасуы Румисберг (Rumisberg) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Ванген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 487 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 987, пошта индексі — 4539.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Баньоли-дель-Триньо
Баньоли-дель-Триньо (Bagnoli del Trigno) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vitale.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Worldspan жүйесі
Worldspan жүйесі - компьютерлік брондау жүйелері еуропалық бөлімі PARS пен TWA, КСБ, DATAS Американдық әуе компаниялары мен Delta Airlines американдық әуе компаниялары мен Delta Airliens американдық әуе тасымалдаушыларының бірігуі негізінде пайда болды.
Worldspan бақылау акция пакеті Delta Airlines компаниясына жатады, жүйені бақылау орталығы Атланта (АҚШ) қаласында орналасқан. Worldspan - Америкада кең таралған брондау жүйесі, Еуропада Amadeus пен Galileo жүйелерінен кейін үшінші орында және де Оңтүстік Азия мен Таяу шығыста кеңінен таралып келе жатыр. 1995 жылдан бастап Ресейде Worldspan КБЖ өкілеттілігі жұмыс жасап келеді, қазіргі кезде Ресей нарығында белсенді маркетингтік саясаттар жүргізіп жатыр.
Worldspan-ға қосылудың нұсқалары
Worldspаn агенттерге тапсырысқа сай келетін кұралдарды таңдауға мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда Worldspan-ға қосылудың екі нұсқасы бар.
Worldspan Net сайтына қосылудың үш режимі бар: - бірқатар пайдаланушылар үшін жеңілдетілген интерфейс; - стандартты CRS командасымен жұмыс ұсынатын intermediate; - маманданған – станционарлы жүйенің аналогы.
Соңғы уақытта Worldspan алдыңғы қатардағы брондау жүйесі болып табылады, электронды-коммерция (e-commerce) саласында туристік интернет- технологиясы белсенді дамуда. Ең алдымен Worldspan Net жүйесінің өзінің интернет аналогын, содан кейін компания қолдайтын Gateway Plus және Dates & Destinatians көрсету керек. Интернетте турагент сайттарында Worldspan арқылы Dates & Destinatians бағдарламасында Internet Bookibg Engine (IBE) деп аталатын брондау жүйесін жасауға болады. Мұндай жағдайда клиент өз бетінше әуе сапарын және отельдерді таңдап, оларды брондай алады. Мұндай жүйеде корпоративті клиентермен жұмыс істеген қолайлы, мысалы «Аэрос» (www.aerosmsk.ru) туристік компаниясы іске асыруда. Worldspan әйгілі «Expedia» мен «Preiceline» электрондық агенттердің жабдықтаушысы болып табылады. Бұл жаңа үрдістер орташа және кіші туристік фирмалар үшін өте тартымды және де бұл туризмдегі технологиялардың дамуының болашақтағы бағыты болып табылады. Worldspan пайдаланушыларына ұсынылатын қосымша мүмкіндіктерін атап айту керек, Worldspan Power Pricing, ол брондап қойған маршрутты төмен бағада есептеуге, маршрут нұсқаларының басқа да мүмкіндіктерін төмен бағада есептеуге мүмкіндік береді.
Worldspan дүние жүзіндегі жетекші брондау жүйелерінің төрттігіне кіреді. Қазіргі таңда Worldspan жүйесі 18,5 мың агенттіктің қызметін жүзеге асыруға көмектеседі. Ол дүние жүзі бойынша 492 авиакомпанияның, 45 автокөлікті жалға беру компанияларының (дүние жүзі бойынша 15, 854 жерлерге қызмет көрсетеді), 25 туристік операторлардың және 191 қонақ үй компанияларының (45,000 қонақ үйге қызмет көрсетеді) брондау жүргізуін қамтамасыз етеді.
Worldspan ең жас брондауды жүргізетін компьютерлік жүйе болып табылады. Дегенмен жүйенің тарихы тереңге етек жайған:
1968 ж. - Delta Airlines авиакомпаниясының ішкі брондау жүйесі құрастырылып және жүзеге асырылады. 1971 ж. - Trans World Airlines (TWA) авиакомпаниясының ішкі брондау жүйесі іске асырылады. 1976 ж. - PARS жүйесінің және (TWA) авиакомпаниясының туристік агенттіктердегі бағдарламалары жүзеге асырылады. 1982 ж. - DATAS II жүйесі мен Delta Airlines авиакомпаниясының туристік агенттіктердегі бағдарламалары іске қосылды. 1986 ж. - Northwest Airlines авиакомпаниясы мен PARS жүйесінің 50%-ын сатып алып, PARS Travel Information Systens (PTIS) және PARS Service Partnership (PSP) жүйелерін құрады. 1990 ж. - DATAS II және PTIS жүйелерін комбинерлеу мен Worldspan Travel Information Services компаниясының құрылуы үшін Delta Airlines, Northwest және TWA авиакомпанияларының арасында келісім жасалады. 1993 ж. - Атлантадағы мағлұматтарды қайта жөндеу орталығы түгелімен жұмыскерлерге арналып, қайта құрылады. 1994 ж. - АҚШ-тан тыс сату бойынша, компаниялар мен жүйелерге қызмет көрсету компанияларын қайта құру жүзеге асырылады (Мексика мен Канаданың филиалдарын құрады).
Клиенттерге қызмет көрсететін жүйе, өзіне технологиялық көмектің телефондық қызметі мен оқу орталықтарын құрайды. Олар бүкіл Еуропа мен Америка, Таяу Шығыс пен Африканың аумағында орналасқан. ABACUS-пен жүргізген келісімнің негізінде компанияның қызмет көрсету сферасы Австралия мен Қиыр Шығысқа дейін таралады. Worldspan жүйесі асырады: авиабилеттерді брондау, қонақүйлердегі нөмірлерді және автомобильдерді жалға беру.
Дереккөздер
Санат:Авиабилеттер Санат:OpenTravel альянсы Санат:Туристік технологиялар
Азия және Африка елдері жазушыларының конференциялары
Азия және Африка елдері жазушыларының конференциялары — екі құрлық елдері жазушыларының халықаралық әдеби жиыны. 1956 жылы 23-28 желтоқсанда Делиде өткен Үндістан жазушылары мен Азия елдері жазушыларының конференциясында Кеңес делегациясы Азия және Африка елдері жазушыларының конференциясын өткізіп тұруды ұсынды. Азия мен Африка елдері жазушыларының 1-конференциясы 1958 жылы 7—13 қазанда Ташкентте өтті. Бұл конференцияға Азия мен Африканың 37 елінен, Еуропа мен Американың 13 мемлекетінен әдебиетшілер қатынасты. Форумда делегаттар бейбітшілік, ұлттық тәуелсіздік, халықтар ынтымағы мен прогресс үшін екі құрлық жазушыларының рөлі мен міндеттері жайында мәселе көтеріп, пікір алысты. Азия мен Африка елдері жазушыларымен байланыс жөніндегі Кеңес комитетінің алғашқы төрағасы болып Зүлфия Исраилова, орынбасарларының бірі болып Ғабит Мүсірепов сайланды. Комиеттің негізгі міндеті қос құрлық жазушыларымен байланысты нығайтуға, Азия мен Африка жазушылары қозғалысын жандандыруға бағытталды. 2-конференция 1962 жылы 12-16 ақпанда Каирде өтті. Оған Азияның 31 елінен 95 делегат, Африканың 22 мемлекетінен 91 өкіл, барлығы 53 елден 186 жазушы қатынасты. 3-конференция 1967 жылы 25-30 наурызда Бейрутта өтті. Бейрут конференциясына Шығыстың 47 елінен 150, Еуропа мен Американың 10 мемлекетінен 15 жазушы қатынасты. Азия және Африка жазушыларының Ассоциациясын құру жөнінде, Халықаралық “Лотос” сыйлығын белгілеу туралы шешім қабылданды. 1970 жылы 17-20 қарашада Делиде өткен 4-конференцияға Шығыстың 33 және Еуропаның 7 елінен делегаттар мен бақылаушылар, Қазақстаннан Ғабит Мүсірепов, Ә.Шәріпов, Ә.Әлімжанов тағы басқалар қатысты. Азия мен Африка елдері жазушыларының Алматыда 1973 жылы 4-9 желтоқсанда өткен 5-конференциясы қос құрлық жазушыларының қозғалысындағы жаңа кезең болды. Оның жұмысына әлемнің 69 елінен 219 әдебиетші мен қоғам қайраткері қатынасты. Олардың 189-ы Азия мен Африканың 55 мемлекетінен келді. Конференцияға қатысқан Қазақстан делегаттары (Ғабит Мүсірепов, Әнуар Әлімжанов, Олжас Сүлейменов т.б.) қазақ жазушыларынан “Лотос” сыйлығын Әнуар Әлімжанов алды. Азия мен Африка елдері жазушылары Шығыс халықтарының ұлы ғалымы, гуманист және ойшыл Әбу-Насыр әл-Фарабидің туғанына 1100 жыл толуына арналған бірлескен жиын өткізді. Алматы конференциясы Азия мен Африка елдері ақындарының Ереванда өткен симпозиумына ұласты. 6-конференция Анголаның астанасы Луандада 1974 жылы 26 маусым — 1 шілде аралығында өтті. Конференцияға Азия мен Африканың 32 елінен 54 делегат және Еуропадағы мемлекеттерден, Кубадан, Батыс Еуропа, Солтүстік және Латын Америкасы елдерінен көптеген бақылаушылар, халықаралық ұйымдардың өкілдері қатынасты. Конференцияда жаңа жарғы қабылданды. 7-конференция — Ташкентте (1983), 8-конференция Тунисте (21— 25.10.1988) өтті.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Ась-Ель
Ась-Ёль — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ловля өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Электронды Сәулелік Түтік
Электронды Сәулелік Түтік – басқарылатын бір немесе бірнеше электрондар ағынымен жұмыс істейтін электр вакуумдық прибор. Ауасы аса сиретілген түтік ішінде электрондар сәулесінің пайда болатындығын 1879 ж. ағылшын физигі У.Крукс байқады. Э. с. т-тің алғашқы түрін неміс физигі К.Браун 1897 ж. құрастырған. Оның түтігі суық катодтан, диафрагмадан, анодтан және люминесценцияланатын экраннан құралды. 1905 ж. неміс физигі А.Венельттің қыздырылмалы катодты ойлап табуы жоғары вакуумды Э. с. т-тің жасалуына әсер етті. Э. с. т-ті кемелдендіру бағытындағы үлкен бетбұрыс фотоэлектрлік эффектінің (бұл құбылысты бір-біріне байланыссыз неміс ғалымдары Г.Герц пен В.Гальвакс және орыс ғалымы А.Г. Столетов зерттеген) ашылуына және электрондық оптика мен катодтық люминесценция саласындағы қол жеткен табыстарға байланысты болды. Қарапайым Э. с. т. ішінен ауасы жоғары дәрежедегі вакуумға дейін сорылып алынған шыны колба түрінде болады. Колбаның бір ұшына флуоресценцияланатын экран, келесі ұшына электрондардың бағытталған жіңішке шоғын тудыратын электрондық прожектор орнатылады. Электрондық прожектор электрондар ұшып шығатын қызған катодтан, электрондар ағынының қарқындылығын өзгертіп отыратын модулятордан (басқарушы электродтан) және бірнеше анодтан құралады. Электрондардың жіңішке шоғы прожектордың электрстатик. не эл.-магн. линзаларының көмегімен түзіледі. Электрондар сәулесі бұрушы жүйенің магнит не электр өрісі әсерінен Э. с. т. экранының бетінде орын ауыстырып отырады. Э. с. т. құралымына және қолданылуына қарай әр түрлі болып келеді. Э. с. т-тер көрінетін кескінді электр сигналына және керісінше түрлендіру (таратқыш электронды сәулелік түтіктер), көзге көрінбейтін сәулені (мыс., инфрақызыл сәулені) көрінетін кескінге түрлендіру (қабылдағыш электронды сәулелік түтіктер) және электр сигналдарын жинақтап қайта шығарып отыру (электронды оптик. түрлендіргіш) үшін пайдаланылады. Электрондық коммутатор, электрондық микроскоп та Э. с. т-ке жатады.
Санат: Физика Санат: Химия
Амбарцум Иванович Бек-Назаров
Амбарцум Иванович БекНазаров (шын тегі Бекназарян; арм. ՀամոԲեկն ազարյան; 1891 жылы 19 мамырда Ереванда дүниеге келіп, 1965 жылы 27 сәуірде Мәскеуде дүниеден өткен) – совет және армян кинорежиссері, сценариші және актер.
1935 жылы Армения КСР-ның халық әртісі атағын алады. 1941 жылы екінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады. 1966 жылы ‘’«Арменфильм»’’ киностудиясына А. Бекназарян аты беріледі.
Өмірбаяны
1914 жылдан бастап Ярославтағы Г. Либкен киностудиясында актер болады. 1918 жылы Мәскеу коммерциялық институтын бітіреді. 1920-1921 жылдары Моссовета Музсекциясында, Харьков Халық үйінде және Тбилиси драма театрында актерлік қызмет атқарады.
1400 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1400 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Глазго (мағына)
Глазго — көпмағыналы термин:
Коритозавр
thumb|Коритозавр Коритозавр — тоқылдақ тұмсықты, сүйегі ірі, шөппен қоректенетін динозавр. Ұзындығы — 10 метр, биіктігі — 2 метр, салмағы — 5 тонна. Кориктозаврдың айдары оның үстіңгі ерні мен мұрнының сүйегіне жабысып өскен. Айдар басының үстінен өтіп, тұмсық сүйегіне ұласқан. тұмсық сүйегі тоқылдаққа ұқсағандықтан коритозавр тоқылдақ сияқты дыбыстар шығара білген. Айдардың осылайша орналасуы иіс сезу мүшелерінің қызметіне оң әсер ететін болған. Коритозаврдың алдыңғы аяқтары қысқа, қолғап пішіндес, құйрығы ұзын, үшкір болды.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Октябрь Туы
Октябрь Туы– газет. 1944 ж. Сталиншіл деген атпен шыға бастады. Қазақстан КП Талдықорған облысы және қалалық комитеттері мен еңбекшілер депутаттары облысы кеңесінің органы болды. 1944 жылдың 7 қарашасынан “Сталиншіл” деген атпен шыға бастады. 1956 жылдың 23 маусымынан “Советтік Жетісу” деп аталды. Алматы, Талдықорған облыстарының қосылуына байланысты 1959 жылы мамырда жабылды. Талдықорған облысы қайта дербес облысы болғаннан кейін 1968 жылы “октябрь туы” деген атпен аптасына 5 рет шығып тұрды. 1996 жылы Алматы мен Талдықорған облыстарының бірігуіне байланысты сол жылдың сәуірінен “Жетісу” газетіне қосылып, Алматыда, кейін Талдықорған қаласында шыға бастады.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы газеттері‎ Санат:Қазақ тілді газеттер
Ружмонтье
Коммунаның INSEE коды — 27497, пошта индексі — 27350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 897 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,0 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Конденсацияланған су
Конденсацияланған су - тау жыныстарының қуыстарындағы (мысалы,ыстық лаваларда) және тау-кен қазбаларындағы атмосфералық ауада болатын су буларының конденсациялануы жолымен пайда болатын жер асты суы.
Конденсациялық (будан пайда болған) су
Бу түріндегі ылғалдың қоюлануынан түзілетін су. Ол ауада да (бұлт, туман, жаңбыр), жер бетінде де (шық, қырау), топырақ арасында да пайда болады. тау жыныстарындағы судың бу түріндегі қозғалысы бу серпімділігінің төмендеу жағына қарай жүреді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Сен-Жели-дю-Феск
Сен-Жели-дю-Феск (Saint-Gély-du-Fesc) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34255, пошта индексі — 34980.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8658 адамды құрады. Халық тығыздығы — 524,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Нидерцир
Нидерцир (Niederzier) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Дюрен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Сам-Матай болысы
Матай-Найман болысы — Семей облысы Қарқаралы сыртқы округіндегі қазақ болысы.
Ахметжан Қайбарұлы
Ахметжан Қайбарұлы - (15 сәуір 1959 жылы ҚХР, Суар, Ерен-қабырға тауында дүниеге келген) - жазушы. 1980- 1985 жылдары ҚХР Үрімші қаласындағы Шыңжаң университетінің әдебиет факультетінде білім алған. 1985—1993 жылдары осы университетте оқытушы, доцент. 1993—1994 жылдары ҚазМУ-дің филология факультетінде стажер, шығыстану факультетінде оқытушылық қызмет атқарды. 1994-1998 жылдары ҚазМҰУ-дың филология факультетінің аспирант және студенттерге шетелдегі қазақ әдебиеті тарихынан лекциялар оқыды.
Сам-Матай болысы
Әкімшілік бөлінуі
4 әкімшілік ауылдан тұрады. 3000 қожалық.
Ахметжан Қайбарұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қытай қазақтары Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:1959 жылы туғандар
Сам-Матай болысы
Халқы және тұрмысы
Халқы Табын руының Қарақойлысы, Доңызтау — Аққолтық болысымен қатар түгелге дерлік көшіп жүреді. Егіншілікпен айналысатыны 5 пайызга жетпейді. Бұл болыстың 20-25 пайызы, немесе 200 үй 1920 жылға дейін Қоңыратқа барып қыстап жүрді. Белгілі бір бөлігі Үстірттің Оңтүстігіндегі Қарақолқа жерінде Барсакелмес пен Арал теңізінің аралығында Білеулі-Қосбұлақ жерлерін жайлады. Болыстың басым көпшілік елі жазда Қараой, Көксеңгір, Сам, Матай, Айрық, Ақсеңгір, Теріскен құмы, Оймауыт құмы, Шағырлы құмы, Хантөрткіл, Бөкембай тауларына көшеді. Бұл көшпенділер жазда көбіне жайылыстарын пайдаланып отырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның болыстары
Инком (Айдахо)
Инком (Inkom) — Айдахо штатының Баннок округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 16-40330.
Серікбол Қыпшақбаев
Серікбол Қыпшақбаев (1962 – 2003) – спортшы, спорт шебері. 1981 – 83 жылы Ауғанстан елінде интернационалдық борышын өтеген. Қызылорда политехникумын және Қорқыт ата атындағы мемлекеттік университетін бітірген. Қызылордалық «Қайсар жас» футбол командасының аға бапкері және капитаны болды. «Мелиоратор», «Қайсар» футбол командаларының құрамында 117 ойынға қатысқан. 1993 жылы Ақтау қаласының «Мұнайшы» командасының қақпасына соққан 100 доптың авторы. Жылына екі рет Қыпшақбаев атындағы футбол турнирі өткізілуде.
Инком (Айдахо)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 738 адамды құрады.
Серікбол Қыпшақбаев
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы III том 12 тарау
Инком (Айдахо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Баннок округы (Айдахо)
Серікбол Қыпшақбаев
Сілтемелер
92.46.5.245 21:28, 2011 ж. маусымның 19 (ALMT)
Санат:Тұлғалар
Гишан
Гишан (Guichen) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Редон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 42,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35126, пошта индексі — 35580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7316 адамды құрады. Халық тығыздығы — 170,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Кампу-Нову
Кампу-Нову (Campo Novo) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Трес-Пасус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 354 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 222,103 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Мерей сөз (көзі жоқ замандастар хақында)
Мерей сөз (көзі жоқ замандастар хақында) — 2011 жылы Алматы қаласы «Жазушы» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Әбіш Кекілбайұлы. Беттер саны — 376.
Детективті фильм
Детективті фильм — кинематография жанры, қылмыс және олардың тергеу көрсетілімдерін қамтиды. Кинематографияның пайда болған уақытында өмірге келген. Детектив фильмдердің негізгі кейіпкерлері құқық бұзушы және олардың құрбандары, тұтқындар, Детективтер, полиция қызметкерлері, адвокаттар. Детективные фильмы эксплуатируют желание зрителя заглянуть в преступный мир и одновременно избежать фатальных последствий, которые связаны с этим опытом в реальной жизни. Данная двойственность — страх столкнуться с настоящим преступлением и притягательность криминальной жизни — объясняет популярность жанра Детектив фильмдер көрермендердің қылмыстық әлеміне қарауға және сол уақытта осы нақты өмірде тәжірибеге байланысты қылмыстың ауыр салдарларын болдырмау деген ниетін пайдаланады. Бұл дуальділік - нақты қылмыс пен қылмыстық өмір тартымдылымынан тап қорқыныш - жанрдың танымалдығын түсіндіреді.
Мерей сөз (көзі жоқ замандастар хақында)
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-200-299-7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Жазушы баспасының кітаптары
Детективті фильм
Қосымша
* Санат:Кино жанрлары
Электролиз
Ашылу тарихы
Электрохимия ғылым ретінде ХVIII және XIX ғасырларда шет елдерде қалыптасты. Тек сол кезде шешімі электрохимия теориясын жаңа дәрежеге көтерген болатын проблемалар туындады. 1799ж. итальян физигі А.Вольттің «вольттік бағанасының» - адамзат тарихындағы бірінші тоқ көзінің пайда болуы және итальян физиологы Л.Гальванидің тәжірибелері электрохимияның ғылым ретінде дамуына бастапқы түрткі болды. Электрохимия жаңа дамып жатқан ғылым. Тек екі ғасыр бұрын электр тогының тұздардың сулы ерітінділері арқылы өткен кезде жаңа заттар пайда болатын химиялық алмасулар жүретіні анықталды. Тек өткен ғасырдың басында ғана заттардың ерітінділері мен балқымаларында болатын электрохимиялық процестерді зерттеудің ғылымдық бағыты- электрохимия пайда болды. Электролиздің өндірістік қолданылуы ХІХ ғасырдың 70 жылдарында тұрақта электр токты қуатты генераторлардың пайда болуынан кейін ғана мүмкін болды.
электролиттік процестері: т.б.) Электролиздің мақсатты қолданылуы: оның көмегімен таза элементтің массалық үлесі жүз процентке ұмтылатын металдарды алуға болады. Ал натрий, никель, таза сутегі және басқалар тек осы метод арқылы алынады. Сондай-ақ медь мен алюминийді көп жағдайда осы әдіс арқылы алады. Электролиз зергерлік бұйымдарға алтын немесе күміс пленкасымен жабу үшін қолданылады. Осындай әдіспен бұл металдарды коррозиядан қорғайды. Бүгінгі таңда электрохимиялық процестердің зерттелуі, оларға әсер ететін факторларды анықтау, электролиз процессінің өндірістік шараларда қолданудың жаңа түрлерінің анықталуы жүргізіліп жүр. Көптеген факторлар әлі де түсінікіз. Ең басты тапсырма болып, электролиз әдісін одан әрі дамыту, өнімділік пайдалы,ал электроэнергия шығындары минимальды болуы. Сонымен қатар электролиз өнімінің саны мен сапасына әсер ететін түрлі факторларды ескеру қажет(электродтардың материалы, ток тыңыздығы, ток күші, электролит температурасы, т.б.).
Электролиз теориясы
Электролиз тұрақты токтың жүргізу энергиясы және электродтардағы химиялық айналымдардан бөлінетін энергия арқасында жүреді. Сондықтан, электролиз тек электр тогы жүретін орталарда өте алады. Электр тогының өткізгіштеріне назар аударайық. Электролит деп, ерітіндісі арқылы өтетін токтың нәтижесінде жүретін химиялық процесті айтамыз. Электр тогының өткізгіштеріне мыналар жатады: тұздардың, қышқылдардың, негіздердің сулы ерітінділері. Электр тогын өткізетін заттар мен ерітінділер электролит деген атқа ие болды. Сонымен қышқылдар, негіздер және тұздар электролит болып табылады. Токтың нашар өткізгіштері болып дистильденген су, қанттың, спирттің, глицериннің сулы ерітінділері, сонымен қатар, қалыпты осмотикалық қысымды ерітінділер, соның ішінде, қышқылдар, тұздар мен негіздердің басқа сұйықтардағы ерітінділері жатады. Құрғақ тұздар және сусыз қышқылдар мен негіздер (қатты түрде) ток өткізбейді. Электролиз кезіндегі энергия мақсатты өнімдердің қалыптасуы процесс жүйесінің гиббстік энергиясын арттруға жұмсалады және электролизер және электр жүйенің басқа аудандарындағы кедергі нәтижесінде болатын біртіндеп жылу ретінде ыдырайды. Электролиз нәтижесінде катодта жаңа өнімдердің пайда болуымен электролит молекулалары мен иондарының тотығуы жүреді. Катиондар электрондарды қабылдап, тотықсызданудың төмен дәрежелі иондарға немесе атомдарға айналады. Электролиз нәтижесінде анодта анод материалына жататын немесе электролитте болатын иондар немесе молекулалардың тотықсыздануы жүреді (анод ыдырайды немесе тотықсызданады). Сол әдіспен, электролиздердің бастапқы өнімдері қышқылдар, негіздер және тұздардың алмасу реакциясы кезіндегі бөлшектері болып табылады, олар өзгермейді, бір заттан екіншісіне ауысады. Электродтан бөлінетін өнімдерді зерттей отырып, қышқылдар, негіздер және тұздардың электролизі кезінде катодта әрқашан металл мен сутегі, ал анодта қышқыл қалдықтары мен кейін өзгерістерге ұшырайтын гидроксильді топтар бөлінетіні анықталды.
Электролиз кезіндегі процестер
Бірінші жақты өткізгіштер белгілі, оларда электр электрондар арқылы тасымалданады, ал екінші жақты өткізгіштерде электр иондар арқылы тасымалданады.
Егер MgCl2 балқымасы арқылы ток өткізетін болсақ, магний катиондары теріс ішкі тізбек арқылы келетін электрондармен өзара әсер ететін электродтарға қарай тартылады. Mg2++2e-=Mg Ал хлор аниондары электр тогының әсерінен оң электродқа қарай тартыла бастайды, артық электрондарды бере отырып және тотықсызданады.
Фарадей заңдары
Фарадейдің бірінші заңы «Электр тогының электролит ерітіндісі арқылы өькендегі электродта бөлінетін зат массасы электр көлеміне тура пропорционалды болады». ∆m=kэQ Мұндағы ∆m-реакцияға түскен заттың мөлшері; Q- электр мөлшері; kэ- электр мөлшерінің бірлігіне қанша зат әсер еткенін көрсететін пропорционалдық коэффициент. k мөлшері электрохимиялық эквивалент деп аталады. k=M/(Naz|e|) мұндағы z ион валенттілігі; М электродта бөлінген заттың молярлық массасы; Na Авогадро тұрақтысы, |e|=1,6•10-19 Кл. Фарадейдің екінші заңы Фарадейдің екінші заңы бойынша, өткен электрдің берілген мөлшерінде реакцияға түскен заттардың массаларының қатынасы олардың химиялық эквиваленттерінің қатынасына тең: ∆m1\A1=∆m2\A22=∆m3\A3=const Элементтің химиялық эквиваленті сутегінің бір атомдық массасын немесе оттегінің жарты атомдық массасын қосатын немесе алмастыратын химиялық қосылыстарда 1\12 атом массасының C12болатын элемент бөлшегі массасы қатынасына тең. «химиялық эквивалент» түсінігі қосылыстарға қолданылады. Солай, қышқылдың химиялық эквиваленті сан бойынша оның молярлық массасының негізіне бөлінуін айтамыз (сутегі иондарының саны), негіздің химиялық эквиваленті-оның молярлық массасының қышқылдығына бөлінуін (бейорганикалық негіздерде- гидроксильді топтардың санына), тұздың химиялық эквиваленті- оның молярлық массасының катиондар немесе аниондар зарядтарының қосындысына қатынасы болып табылады.
Диафрагмалардың қолданылуы
Анодта және катодта өтетін электролиз өнімдерінің әрекеттесуін тоқтату кездерінде электролизер ішіне көпіршікті қалқа кіргізіледі-диафпагма, оны минимум екі электродты кеңістіктерге – анодты, катодты етіп бөледі. Анодты кеңістікке құйылатын ерітіндіні анолит, ал катодты кеңістікке құйылатын ерітіндіні католит деп атайды. Диафрагмалар орнатылған және фильтрлейтін болып бөлінеді. Орнатылған диафрагмаларда диффузиондық кедергілер болу керек және олар электролит иондары үшін ғана селективті өткішті болу керек, сонымен бірге олар электролиз өнімдерін тежемеуі қажет. Фильтрлейтін диафрагмалардың диффузиондық кедергісі төмен болғандықтан, оларды электролизді кері бағытта- электролит бір электродты кеңістіктен келесіге диафрагма арқылы иондар қозғалысы бағытына қарама қарсы  көшкен кезде қолданылады. Диафагмалар көлемді көпіршіктенуімен, өткізгіштігімен, электр кедергісімен сипатталады. Диафрагманың көлемді көпіршіктенуі көпіршіктер көлемінің мөлшерінің жалпы диафрагма көлеміне қатынасымен сипатталады, мына теңдікпен анықталады: g= 1-dкаж\dист мүндағы dкаж- диафрагманың тұжырымды тығыздығы, dист- шын тығыздығы. Диафрагманың өтімділігі – р диафпагманың ауданына, бетіне, қалыңдығына, гидростатикалық қысымына һ және өту уақытына тәуелді болады. p= kShr\δη мұндағы k- өтімділік коэффициенті, диафрагманың берілген типіне сипатты мөлшері. Диафрагманың электрлік кедергісі R келесі қатынастан анықтау: R=ρδβ\gS Мүндағы δ көпіршіктердің бұралаңдануының коэффициенті, көпіршіктің ұзындығы диафрагма ұзындығынан неше есе кем екенін көрсетеді. Диагфрагмалар электролиз жағдайында мықты химикалық тұрақтылыққа және механикалық беріктілікке ие болу керек. Диаграма жасалатын зат болып асбест, керамика, пластмаса болып келеді. Кейбір жағдайларда, мысалы, балқымалардың электролизікезінде металдық диафрагмалар қолданылады. Соңғы жылдары электролиз процессінен тек бір зарядтың ионы (катион немесе анион) үшін енетін ионитті диафрагмалардың таралуын алады. Электролиз өнімдерінің өзара әсерлесуіне ғана кедергі етпей, электродтарда өнімдердің тотығу тотықсыздануын болдырмайды. Осындай жағдайларда не орнатылған, не ионитті диафрагмаларды қолданылады.
Электролиттік процестері
Электролиз белгілі электр өрімінің қатысуымен байланысты, оның әсерінен электролитте оған тән процессте жүруі мүмкін. Электро кинетикалық процесстер бір фаза басқасымен диспергирленгенде жүреді; олардың қатарына электрофорез- сұйық ішінде өлшенген қатты бөлшектердің қозғалысы. Электр өрісінің ішінде электроосмос құбылысы байқалады- қатты денеге қатысты сұйықтың қозғалысы. Электролиз аппараты электролизер немесе электролиттік ванна деп аталады. Электролизердің қарапайым сұлбасы 1 суретте көрсетілген. Электролизердің корпусын керамика, пластмасса, шыныдан немесе болаттан жасайды. Коррозия немесе жоғары температуралардан қорғалу үшін электролизер корпусын кейде гумреирлейді, пластмассамен, коррозияға тұрақты металдармен қаптайды. Белглі жылулық режимді қалыпта ұстау үшін кейбір жағдайларда теплоизоляциямен қамтамасыз етеді. Катодтарды дайындау үшін болат, түрлі түсті металдар, сынап, қорғасын, цинк, қалайы, қола, алюминий, металдардың балқымалары, көмір немесе графит қолданылады. Анодтар еритін және ерімейтін болады. Еритін анодтарды жоғары айтылып өткен түсті металдардан, көміртекті болаттан, кейбір басқа балқымалардан, ал ерңмейтін анодтар болаттан, графит немесе көмірден, никельден, тотталмайтын болаттан жасайды, кейбір жағдайларда жұқа қабаты бағалы металдан жасалған биометалды анодтарды қолданады, ол мысалы қорғасынның ток өткізгіштік негізіне берілген жағдайда берілген электролитте инертті болатын басқа металл үстіне жабылады. Электродтың материалы көптеген факторларды ескере отырылып таңдалады- электролиздің бастапқы және нәтижелі өнімнің табиғатына, процесс жүргізу жағдайларына, т.б. байланысты. Минералды немесе органикалық қышқылдар, тұздар және олардың қосылыстары электролиттер бола алады. Кейбір жағдайларда электролит электрохимиялық тотығу тотықсыздану өнімі ретінде бірқатар шығынды зат болып келеді, басқа жағдайларда, ток өткізгіш қосымша зат болып келеді. Электролитер үшін еріткіштер болып сулар, спирттер, пиридин, диметилформальдегид, ацетонитрил және басқа да органикалық қосылыстар немесе олардың қоспалары бола алады. Электролизді еріткішсіз де өткізуге болады, электролит балқымаларында немесе электролит қоспаларында.
Tехникалық электролиз
Негізгі карастырылып кеткен процесстермен қатар электролиз кезінде қажет емес процесстер де жүреді. Осыған қарамастан, анода бөлінетін хлор электролитте ериді және мына реакция бойынша анықталады. Cl2+H2O↔HOCl+HCl Сілтінің анодқа диффузиясы жағдайында немесе аноды және катодты өнімдердің араластырылуы кезінде хлорлы және тұзды қышқылдар Натрий хлориді мен гипохлорит түзілуімен қатар сілтімен нейтралданады. HOC+NaOH=NaOC+H2O HCl+ NaOH=NaCl+H2O ClO иондары анодта ClO3 ке тотықсызданады. Сондықтан, натрий, хлорат, хлорид, гипохлорит түзіледі. Сілтілі ортада анодта оттегінің түзілуі еркін болады,сонымен ол электролиздің көрсеткішін нашарлатады. Қажет емес реакциялардың өтуін азайту үшін катодты және анодты өнімдердің араласуына кедергі жасайтын жағдайлар құру керек. Оларға анодты және катодты кеңістіктерді диафрагмалармен бөлуі, электролиттің диафрагма арқылы фильтрациясы. Бұл диафрагмаларды фильтрлік деп атайды және олар асбесттен жасалады.
Әдебиеттер
2. Н.Л.Глинка. \общая химия6 г. Москва, 1985г. 250-253, 257-261с.
3. Т.Браун, Г.Ю.Лемей \ Химия в центре наук—2, Мир, 1997. Г. Москва, 432-440с.
4. И.П.Мухленов, А.Я.Авербух и др. \Важнейшие химические производства, «Высшая школа», г.Москва 1990г., 217-225с.
5. К.А.Третьяяков \Методические указания к лабороторным работам по химии.
Тағы қараңыз
Химия
Азот
Алюминий
Тотығу
Санат:Химия
Шоғырландырушы мозаикалық нысана
Шоғырландырушы мозаикалық нысана (Мозаичная накопительная мишень) — бетіне бірбірінен оқшауланған жарық сезгіш материалдың өте ұсақ бөлшектері бүркілген нысана. Зарядтардың шоғырлануына негізделген теледидарлық электрондық-сәулелік беру құралдарында пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Зуза
thumb|right|300px|Зуза. (Суретін салған Ж.Шәйкен.) Зуза – дәстүрлі көшпелі ортаның талаптарына үйлескен тасымал құралының атауы, зембілдің айрықша түрі. Өте ертеде қолданыста болған, бірақ түрлі себептерге байланысты ұмытыла бастаған.
Қолданылуы
Зузаны ауыр жүк, сондай-ақ адам тасымалдауға қолданған. Жаугершілікте жаралыларды тасымалдау, өлім-жітімде, адам жерлеу сияқты, аманат сақтауда мәйітті осындай зуза көмегімен жеткізген. Жаугершілікте жараланған жауынгерлерді зуза үстіне жатқызады да, оның үстінен жіп арқандармен таңып байлайды. Кейде екі басын байлайды. Ондай зембілге таңылған жаралы адамды бір адам ғана тұйық қайысты басынан асырып, кеудесіне салып сүйреп кетеді. Жаралы адамды төрт атпен тасмалдағанда зуза жасау үшін төрт найза екі-екіден айқұш-ұйқыш байланып, оған киіз төсеніш бекітіледі. Мұндай зуза аттың бар шабысына шыдаған. Таулы өңірлерде мәйітті тасымалдауға арналған зузаның сырықтары мүмкіндігінше ұзын жасалады. Атты адам алып жүруге ыңғайлы болу үшін төрт ұшына ұзын қайыс байлайды.
Қақталған балық
Қақталған балық. Шекті мөлшерде тұздалған балықты табиғи жағдайда, кейде жасанды жағдайда 10-200°С температурада табиғи жағдайда ақырын сусыздану арқылы алады. Қақтау кезінде 15-30 тәулік балықта күрделі физикалық-химиялық процестер жүреді. Сыртқы түрі мен дәмі өзгереді. Жылу мен ауа әсерінен балық ылғалдылығы төмендейді, бұлшық ет ткані тығыздалады, май сіңеді, ашық янтарь түске енеді. Сонымен қатар белоктар мен майлардың автоликалық өзгеріс, тотығу процестері жүреді. Нәтижесінде шикі балық дәмі мен иісі жойылады, жетіледі де, өзіңдік дәм мен иіс пайда болады.
NGC 7387
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1850 жылы 27 қарашада Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7387 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69834, MCG 2-58-22, ZWG 430.19, NPM1G +11.0554.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сен-Крепен-е-Карлюсе
Сен-Крепен-е-Карлюсе (Saint-Crépin-et-Carlucet) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24392, пошта индексі — 24590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 493 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Кіші Березняк
Кіші Березняк — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Воскресенка ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 87 км-дей жерде.
Халқы
Санат:Тереңкөл ауданының таратылған елді мекендері
Эрмида (Каштру-Дайри)
Эрмида (Каштру-Дайри) (Ermida (Castro Daire)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Каштру-Дайри муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 297 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,93 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Тюрингенхаузен
Тюрингенхаузен (Thüringenhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 109 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 072. Муниципалитеттің басшысы — Аня Кюн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Жаңа Иракты
Жаңа Иракты — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Кудашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 11 адамды құрады. Пошта индексі — 452841, ОКАТО коды — 80250840005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Марта Уошингтон
Марта Уошингтон (туған тегі Дэндридж, Dandridge, Martha Custis Washington; 2 маусым 1731, Нью-Кент – 22 мамыр 1802, Виргиния) – Америка Құрама Штаттарының бірінші президенті Джордж Уошингтонның әйелі, АҚШ-тың тұңғыш Бірінші ханымы.
Естелік
1902 жылы Құрама Штаттарының поштасы Мартаның бейнесімен 8 центтік пошта маркасын шығарды. Осылайша Марта Уошингтон пошта маркасына бейнеленген бірінші америкалық болды. 1923 жылы 4 центтік марка, ал 1938 жылы 1,5 центтік марка шығарылды.
Сондай-ақ Марта Уошингтонның бейнесі бірінші болып америкалық ақшаға орналастырған.
Лоцци
Лоцци (Lozzi) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,79 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Макропрофиль
Макропрофиль - 100 м-ден асатын жолды кедір-бұдырлықтары.
Лоцци
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Макропрофиль
Дереккөздер
Санат:Транспорт
IC 3387
IC 3387 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40994, KUG 1225+282.
Сыртқы сілтемелер
IC 3387 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Янчер
Янчер (Нилинский Янчер) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің сол жағалауынан 202 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ахметжан Нұртазин
Ахметжан Нұртазин (1908, Солтүстік Қазақстан облысы, Сергеев ауданы, Көктерек ауылы- 1975) - жазушы.
Өмірбаяны
Кеңес, шаруашылық қызметтерінде істеген. Соңғы 25 жыл бойы ауданаралық орман шаруашылығының директоры болды.
Шығармалары
Аудан, облысаралық айтыстарға қатысты. «Полковник қызы», «Партизан Қостан», «Таубай» атты дас-тандары бар. «Орман сыры» (1969), «Көк тоғай» (1972) атты жинақтары шыққан.
Дереккөздер
Санат:1908 жылы туғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Шал ақын ауданында туғандар
Джам мұнарасы
Саяси тұрақсыздық пен алыста орналасқандықтан ескерткішке толықтай ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілмеді. Су тасқыны, жер сілкінісі және заңсыз қазба жұмыстарының салдарынан оның сақталуына қауіп төніп тұр.
Дереккөздер
Санат:Сәулет өнері Санат:Тарих
Норман (Оклахома)
Норман (Norman) — Оклахома штатының Cleveland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 110 925 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 490.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-52500.
Октябрь үңгірі
Октябрь үңгірі – Іле Алатауының солтүстік беткейінде, 3300 м биіктікте орналасқан, Қазақстандағы ең ұзын (1390 м) үңгір.
Географиялық орны
Кіші Алматы өзенінің бастауындағы Богданович мұздығының етегінде, Шымбұлақ шаңғы базасынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км-дей жерде.
Сипаты
Үңгірдің ауыз пішіні сопақ, ені 1 – 3 м, ішкі биіктігі 12 – 15 м, түп жағындағы ені 4 – 10 м-ге кеңейіп, биіктігі 1,5 м-ге аласарады. Үңгірдің төбесі бірнеше жерден тесілген, оның тар ауызды камералары жер бетіне шығып жатыр. Мұздық суы әрекетінен үңгір қабырғалары мен табанының пішіні үнемі өзгеріп отырады. Үңгір аузын қар көшкіндері жиі басып қалады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан үңгірлері Санат:Алматы облысы географиясы Санат:Іле Алатауы