cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қастек Баянбай
Аудармалары
Бельгия ақыны Э.Верхарнның, болгар ақыны Л.Левчевтің, орыс ақындары С.Михалковтың, А.Бартоның, Р.Рождественскийдің, З.Александрованың, якут ақыны С.Даниловтың, түркімен ақыны Қ.Тәңіріқұлиевтің, молдован ақыны Г.Виерудің және тағы басқа ақындардың туындыларын қазақшалаған. Екі томдық «Орыс поэзиясының антологиясын» аударуға қатысқан.
Жетістіктері
1986 жылы «Тәтті сабақ» жинағына I.Жансүгіров атындағы сыйлық берілген. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне Құрмет Грамотасымен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2005) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:15 қарашада туғандар Санат:Алакөл ауданында туғандар Санат:1936 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Қазақстан ақындары
Үндістер
thumb|right|400px|Бизон аулау, George Catlin сыз. Үндістер екі Америка құрлығындағы байырғы халықтардың жалпы атауы. Американы ең алғаш ашқан Колумб емес осы үндістер. Бұл атау XV ғасырда испан теңіз жиһанкездерінің Үнді жерін таптық деген жаңсақ пікірлерінен жергілікті халыққа еуропалықтар тарапынан сырттай таңылған. Жалпы саны 38 млн. адам (2002). Антропология жағынан Үндістер үлкен моңғол пішіндес расаның америкалық тобына жатады.
Тіл
Лингвистер Үндістердің тілін ондаған тілдер шоғырына бөледі. Дж. Гринберг, т.б. ғалымдар Үндістер тілін 9 топқа және 1 шеттетілген тілге (Мексикадағы тараска) біріктіреді. Солтүстік және Орталдық Америка Үндістері тілі не-дене (атапаск, навах, апачи, тлинкит, хайда), пенути (майя, какчикель, маме, кекчи, киче, хуастек, михе, цимшиан, т.б.), алгонкин-мосан (алгонкин, сэлиш, кри, оджибве, монтанье, чиппева, т.б.), хока-сиу (хока, Ирокез (тайпа), сиу, т.б.), ацтектаноан (науа, пипиль, шошон, тарахумара, майо, тепехуан, т.б.), макро-ото-манге (сапотек, отоми, миштек, масатек, чинантек, т.б.), макро-чибча (чибча-муиска, ленка, мискито, гуайми, куна, т.б.), ал Оңт. Америкада же-пано-кариб (же, пано, уитото, гуайкуру, бороро, т.б.) анд-экваторлық (кечуа, аймара, араулан, араван тілдері, т.б.) болып бөлінеді. Ең ірі тілдер кечуа, гуарани, аймара. Көпшілік Үндістер екі тілді. АҚШ пен Канадада ағылшын және француз, Латын Америкасында испан және португал тілдерінде сөйлейді. thumb|250px|
Тарихы
Үндістердің ата-бабалары кейінгі палеолитте (б.з.б. 30 — 10 мыңжылдықтар) Америкаға Беринг теңізі және бұғазы арқылы Солтүстік-Шығыс Азиядан қоныс аударған. Сол кездегі діни наным-сенімдерді (құдіретке сиыну, ата-баба аруағына табыну, бақсылық, тотемизм, т.б.) ұзақ уақыт бойы сақтап қалған. Еуропа отаршылары келгенге дейін Орталық және Оңтүстік Америка Үндістер өзіндік өркениеттерді (ацтек, майя, инк, т.б.) қалыптастырды.
Солтүстік Америка
Отаршылдық қарсаңында Америкада бірнеше тарихи-мәдени облыстар қалыптасты.
Латын америкасы
thumb|150px|left|
Отаршылдық
thumb|right|400px|Адамзат көші Еуропа отаршылдары Үндістердің табиғи өсуін тоқтатты. Олардың құнарлы жерлерін иемденіп, тіршілікке қолайсыз өңірлерге көшірді. Тұтас халықтарды жойып жіберді. 1900 жылғы есеп бойынша АҚШ Үндістерінің саны 75%-ға азайған. Латын Америкасындағы Үндістер бірқатар ұлттардың (мексикалықтар, парагвайлық, т.б.) қалыптасуына маңызды рөл атқарды. АҚШ-та 291 мен Аляскада 200-дей байырғы халық қауымы тіркелген. Қазіргі кезде АҚШ үкіметі Үндістерге өтемақы төлеп тұрады. Жоғары оқу орындарына түсуге арналған квота белгілеген. Соған қарамастан, жергілікті Үндістердің көпшілігі жойылып кету алдында тұр. Олар еур. мәдениет пен тілді қабылдап, дәстүрлі мәдениетін жоғалта бастаған. Солтүстік Америка Үндістері католик және протестант, ал Латын Америкасындағылардың көпшілігі католик дінін ұстанады. Дәстүрлі діндерді, түрлі культтық ағымдарды (пейотизм, шейкеризм, т.б.) ұстанатындар да кездеседі. 20 ғасырдың ортасынан бастап Үндістер арасында өз тілі мен мәдениетіне деген қызығушылық орнады. Бүгінгі кезде Үндістер қауымы бақылайтын Канадада 60 шақты білім беру орталықтары, АҚШ-та 20 шақты колледж жұмыс істейді. Көптеген халықар. ұйымдары (Оңтүстік Америка үндістерінің кеңесі, Үндіс халықтарының бүкіләлемдік кеңесі, т.б.) бар. Әрбір елдің Үндістерінің ұйымдары (АҚШ-та — Америка үндістерінің ұлттық конгресі, т.б.; Канадада — Ұлттық бауырластық; Бразилияда — Бразилия үндіс халықтарының одағы, т.б.) Үндістер мүддесі үшін жұмыс істеп келеді. АҚШ, Канада және Оңтүстік Америкада үндіс тайпалары үшін үндіс резервациялары құрылған.
Дүниелiк өркениетке үндiстерiнiң үлесi
thumb|right|200px|Азтектердің алтын бүркітбасы Үндістердің дәстүрлі шаруашылығы — егіншілік. Дүние жүзі халықтары олардан маис, картоп, күнбағыс, маниона, какао, мақта, темекі, т.б. өсімдіктер егуді үйренді.
Мәдениеті
Үндістер сәулет өнері сәулет және бейнелеу өнерінің, қолөнердің тамаша үлгілерін жасаған. Бай ауыз әдебиеті, би өнері мен сан алуан философиялық көзқарастары сақталған.
Даналық сөздері
thumb|right|300px|Мая глифі, Мексика ҮНДІСТЕР ДАНАЛЫҒЫ
thumb|right|300px|Қарға және тұңғыш адам
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Үндістер Санат:Америка халықтары Санат:Байырғы халықтар Санат:Үндіс тарихы Suku Indian Kızılderililer
Үй артында қолағаш
“Үй артында қолағаш” — ұлттық ойын. Жазық жерде өткізіледі. Ойынға қатысушылар өзара қолдарынан ұстасып, шеңбер жасап тұрады. Ал “қасқыр” атанған ойыншы шеңберді бұзып араларына кіруі тиіс. Ол “Үй артында қолағаш, жел бау тарттым есік аш” деп айтады да, ойыншылар арасына кіруге әрекеттенеді. Ойынға қатысушылар қасқырды кіргізбейді. Сол кезде ол бір ойыншының арқасынан белбеумен ұрады да, оны тастай салып қашады. Арқасына белбеу тиген ойыншы оны қуып жетіп белбеумен ұруы тиіс, “Қасқыр” одан қашып құтылып, ойыншы орнына тұра алмаса сол күйінде қала береді. Егер ойыншы қасқырға жете алмаса, оның орнына қасқыр міндетін атқарады. Қуғыншыға жеткізбей кеткен ойыншылар жеңіске жетеді. Бұл ойынның басқа түрлері де кездеседі. Ойын жасөспірімдерді ептілікке, қырағылыққа баулиды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Ойындар Санат:Спорт
Америка–Жапон шарттары
Америка–жапон шарттары  (19 ғ-дың 2-жартысы — 1941) — АҚШ пен Жапония мемлекеттері арасындағы 2-дүниежүзілік соғысқа дейінгі саяси-экон. қарым-қатынастарды реттеген келісім шарттар. 1) жапон-американ “бейбітшілік пен достық туралы” келісім шарты (31.03.1854, Канагава қ-сы) бойынша Американ кемелеріне Симода мен Хакодатэ порттары ашылды, 215 жылға созылған Жапонияның “жабық есік” саясаты аяқталды; 2) “Жапон-американ сауда келісімі” (29.07.1858) АҚШ-тың Жапониядағы ықпалын күшейте түсті. Бұл келісімдер “Ансэй шарттары” деген атпен белгілі; 3) “Жаңа жапон-американ келісімі” (22.11.1894); 4) “Тафт-Кацура жапон-американ келісімі” (07.1905) бойынша АҚШ Кореяны Жапонияның отары ретінде мойындады. Бұл орыс-жапон соғысын қорытындылаған Портсмут конференциясы қарсаңында Ресейге қарсы жапон-американ одағын дүниеге әкелді; 5) “Рут-Такахира жапон-американ келісімі” (20.11.1908) бойынша Тынық мұхит аймағында статус-кво сақтау және Қытайда сауда жасауға, өнеркәсіп өнімдерін шығаруға тең мүмкіндіктер принципін сақтау, келісуші жақтардың терр. тұтастығына қол сұқпау, оны құрметтеу міндеттелді; 6) “Лансинг-Исин келісімі” (2.11.1917) екі мемлекеттің Қытайға қарсы әрекеттерін нығайта түсті; 7) “Жапон-американ сауда келісімі” (06.1939); 8) 1940 ж. аяғында Жапонияда Коноэ кабинеті АҚШ-пен қарым-қатынасты реттеу үшін келіссөз бастауға көшті. Бұл келіссөз нәтижесіз аяқталып, 1941 ж. Жапонияның Пёрл-Харборға шабуыл жасауы жапон-американ соғысына әкеліп соқтырды.
Санат:Халықаралық келісімдер Санат:АҚШ тарихы Санат:Жапония тарихы
Песчан ауылдық округі
Песчан ауылдық округі – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Песчаное, Қарасуық ауылдары кіреді. Орталығы – Песчаное ауылы. Округ құрамында болған Песчанский ауылы 2015 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3080 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы ауылдық округтері
Гүлмаржан Сәлімгерейқызы Махамбет
Гүлмаржан Сәлімгерейқызы Махамбет (11.12.1943 жыл, Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қаттыкөл ауылы) - театр суретшісі, Қазақ.
Әкесі - Есенғариев Сәлімгерей, марқұм, ҰОС қатысқан, кеңшардың бас бухгалтері болған. Анасы - Есенғариева Ағия Бекесқызы, марқұм, үй шаруасында болған.
Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемөнер училищесінің театр факультетін бітірген (1972), қоюшы-суретші.
«Халық педагогикасы негіздеріндегі ұлт денсаулығы және ұрпақ тәрбиесінің психофизологиялық жаңа көзқарасы», «Халық тағылымындағы әсемдік үлгілері» монографияларының, сонымен қатар 3 мақаланың, соның ішінде «Балалар тәрбиесінің жаңа бағыты» авторы.
1972 жылдан - Махамбет атындағы Атырау қазақ драма театрының қоюшы-суретшісі. 1978 жылдан - Махамбет атындағы Гурьев қазақ драма театрының бас суретшісі. 1992 жылдан - сән үлгілерін көрсету және ұлттық киім тігу «Гүлмаржан сән үйі» шығармашылық шеберханасының ұйымдастырушысы және жетекшісі (Атырау). 2006 жылдан бері - Махамбет атындағы Атырау облыстық қазақ драма театрының бас суретшісі.
КСРО Суретшілер одағының мүшесі (1986).
«Айбөбек» Атырау Балалар қайырымдылық қорының президенті (1996-1998).
«Еңбек ардагері» (1989) медалімен, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1988).
Тұрмыс құрған. Ұлы - Алмат Оспанұлы Махамбетов (1971 ж. т.), мәдeниет қайраткері.
Дереккөздер
Санат:11 желтоқсанда туғандар Санат:1943 жылы туғандар Санат:Қызылқоға ауданында туғандар Санат:Қазақстан театр суретшілері Санат:Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Атырау облыстық қазақ драма театры тұлғалары Санат:КСРО суретшілері Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Валентин Яковлевич Басин
Валентин Яковлевич Басин (28. 3.1923, Украина, Донецк облысы Артемов қ. – 5.11.2004, Алматы қ.) – заң ғылымдарының докторы (1964), профессор (1966), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылыми қайраткері (1984).
2-дүниежүз. соғысқа қатысқан және Кеңес армиясы (1941–1946) қатарында болған. Алматы заң институтын бітірген (1949). Еңбек жолын Алматы заң мектебінде бухгалтер, оқу ісі меңгерушісінің міндетін атқарушы, оқытушы, аға оқытушы (1947–1955), ҚазМУ-да (1955–2004; қазіргі ҚазҰУ) доцент, проф., кафедра меңгерушісі, декан болып қызмет атқарды.
1964 ж. «Проблемы советского жилищного права» деген тақырыпта докт. дисс. қорғаған. Ғыл. жұмыстарында шаруашылықты жүргізудің құқықтық пішімдері мен келісімшарттық тәртіпті нығайту шараларын зерттеді. Қазақ КСР-і Азаматтық құқығының негізгі бөлімдерін жазуға қатысқан авторлардың бірі (1978, 1980).
«Құрмет» орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:28 наурызда туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:Артемовта туғандар Санат:Заң ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Алматы заң институты түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан заңгерлері
Энгельскирхен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19 988 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 63,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 74 008. Қаланың басшысы — Вольфганг Обербюшер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
1096 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1096 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1096 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)
Жаңаөзен оқиғасы — 2011 жылдың 16 желтоқсан күні Қазақстан Республикасы, Маңғыстау облысының Жаңаөзен қаласында ереуілге шыққан жергілікті жұмысшылар мен құқық қорғау органдары қызметкерлері арасында болған қақтығыс.
Хронология
2011 жыл Маңғыстау облысында орын алған Қаражанбасмұнай және Өзенмұнайгаз кәсіпорындарындарындағы жұмысшылардың ереуілдері 2008 жылдан бері жалғасып келе жатқан ереуілдердің жалғасы болды.
Жаңаөзен қаласы
16 желтоқсан күні Жаңаөзен қаласының орталық алаңында жиналған ереуілшілер Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне орай ұйымдастырылған шаралардың өтуіне қарсы екендерін хабарлаған болатын. Алайда қала әкімшілігі алаңға киіз үйлер тігіп, мерекелік концерт өткізуді жоспарлаған еді. Ереуілшілер алаңға қарай бағытталған мектеп оқушыларының мерекелік шеруін тоқтатып, оның өтуіне тосқауыл қойды. Араға полиция қызметкерлері араласты. Ереуілшілер тобы полиция қызметкерлерінің ескертулерін тыңдамастан, арада тұрған қоршауды бұзып өтіп, сахнада тұрған техниканы құлатуға және сындыруға кірісті. Ереуілшілер арасында үгіттеуші әйел адамдар да болды.
Әлеуметтік желіде белсенділігімен танымал болған бірнеше блогерлер Қазақстан Республикасының Премьер-Министрінің шақыруы бойынша Маңғыстау облысына аттанды. Блогерлерге жүктелген міндет қаладағы жағдайды барынша әділ суреттеп жеткізу.
22 желтоқсан күні Бас Прокуратура Жаңаөзен қаласының ауруханасына түскен азаматтардың тізімін хабарлады
Жаңаөзен коменданты Аманжол Қабылов журналистерге қақтығыс орын алған алаңнан және қатысушылардың үйлерінен тәркіленген суық қарулар мен травматикалық қару жарақтарды көрсетті.
Бірнеше полиция қызметкерінің үстінен қызметін асыра пайдаланғаны үшін қылмыстық істер қозғалды. Аталған шараларға наразылық танытқан Жаңаөзен полиция қызметкерлері жаппай жұмыстан кетуге арыз жазуға дайын екендерін хабарлады.
2012 жылдың 6 ақпан күні Қаржы полициясы Жаңаөзен қаласының әкімі Орақ Сапбөпеевті тұтқынға алды. Қазақстан заңдарына сәйкес 3 күнге тұтқындалды. 9 ақпан күні Жаңаөзен қаласының әкімі болып Маңғыстау облысының Түпқараған ауданының әкімі Серікбай Трумов тағайындалды.
Шетпе
17 желтоқсан күні Жаңаөзендені ереуілшілерді қолдау ниетімен бір топ адам Шетпе станциясына ереуілге шықты. Ереуілшілер станцияға келіп тоқтаған барлық теміржол көлігін тоқтатып, рельстарды бұза бастады.
Шетпеде болған толқулар кезінде 30 жастағы төтенше жағдайлар жөніндегі департаменттің өрт сөндіру қызметінің сержанты Төребек Төлегенов қайтыс болды, 12 адам жараланды. 22 желтоқсан күні Бас Прокуратура Шетпедегі зардап шеккен азаматтардың тізімін жариялады.
Президент
Сонымен қатар "ҚазМұнайГаз" Ұлттық Компаниясы АҚ-ның басшысы ретінде Ләззат Қиынов, ал ҚазМұнайГаз Барлау және Өндіру компаниясының басшысы ретінде Алик Айдарбаев тағайындалды.
Президент алдына қойылған тапсырманы орындамағандықтан Тимур Асқарұлы Құлыбаев "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қорының Басқарма төрағасы қызметінен босатылатынын хабарлады.
Бас Прокуратура
2012 жылдың 25 қаңтар күні Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Асхат Дауылбаев Жаңаөзен оқиғасына қатысты тергеу жұмыстарының алғашқы қорытындысын хабарлады. Оның айтуынша жастардың жаппай тәртіпсіздігінің салдарынан қаланың 125 нысанына зардап тиген. Олардың ішінде Жаңаөзен қаласы мен Теңге кенті әкімдіктерінің, Зейнетақы төлеу жөніндегі орталықтың ғимараттары, полиция бекеттері, «Өзенмұнайгаз» компаниясының офисі, «Аруана» қонақ үйі, «Сулпак», «Атлант» және «Шолпан» сауда орталықтары, 5 (бес) банк мекемесі, 9 (тоғыз) банкомат, 21 (жиырма бір) автокөлік, тұрғын үйлер, сондай-ақ көптеген кіші және орта бизнес объектілері бар.
Жаппай тәртіпсіздіктердің жолын кесу және бейбіт азаматтарды қорғау үшін облыстық ішкі істер департаментінің басшылығы оқиға орнына полицияның жиынтық жасағын аттандырды. Олар суық қаруды, тас, таяқ және жанғыш қоспасы бар бөтелкелерді қолданған топтың шабуылына тап болды. Полиция күштерімен болған қақтығыс кезінде 64 адам атылған оқтан жараланды, оның 14 мерт болды. Одан тыс 2 адамның өлімі қақтығыс салдарынан болмаған. 35 полиция қызметкері әртүрлі дәрежеденгі жарақаттар алған.
Президенттің тапсырмасы бойынша қоғамдық тәртіпті орнатуға қатысқан полиция қызметкерлері әрекеттерінің заңдылығын тексеру жұмыстары басталды. Әсіресе қару қолдану мәселелеріне қатысты. Тергеу полиция қызметкерлері бейбіт тұрғындар мен өздерінің өмірі мен денсаулығына шынайы қауіп-қатер төну жағдайында негізінен заңды әрекет еткенін көрсетті.
Бағынышты қызметкерлердің заңсыз әрекеттерінің жолын кесуге бағытталған шаралар қолданбай, қызметтік міндеттерін тиісті орындамағаны үшін полицияның жиынтық жасағын басқарған Маңғыстау облыстық ішкі істер департаменті бастығының орынбасары Утегалиев қылмыстық жауапкершілікке тартылды.
Адамдардың өліміне әкеп соққан қару-жарақты лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдаланып қолданғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке:
Тергеу арқылы Базарбай Кенжебаевтың қаза болу фактісіне де баға берілді. Туыстарының айғақтары бойынша оның өліміне Жаңаөзен қалалық Ішкі істер басқармасының уақытша ұстау абақтысында келтірілген дене жарақаттары себеп болған.
Аталған факті бойынша Кенжебаевты абақтыда заңсыз ұстауға жол бергені және оның дер кезінде ауруханаға жатқызылуын қамтамасыз етпегені үшін Жаңаөзен қалалық ішкі істер басқармасының уақытша ұстау абақтысының бастығы Теміров қылмыстық жауапкершілікке тартылуда. Сонымен қатар, қаза болғанды ұрып-соғуға кінәлі тұлғаларды анықтау жөніндегі шаралар қабылдануда.
Қаржы полициясы органдары аталған тұлғалар, қала тұрғындарының мүдделеріне қарамастан, бірнеше жылдар бойы жергілікті халық пен мұнай-газ саласындағы жұмысшыларды әлеуметтік-экономикалық қолдауға бөлінген қаражатты ұрлағандарын анықтады. Тергеу мәліметтері бойынша қаражатты ұрлауды Жаңаөзен қаласының бұрынғы және қазіргі әкімдері Бабаханов және Сарбөпеев «Жанашыр» және «Жарылқау» қоғамдық қорлары арқылы жүзеге асырған.
Аталған қорларда «Қазмұнайгаз» Барлау Өндіру» акционерлік қоғамының қала тұрғындарына әлеуметтік қолдау көрсетуге арналған демеушілік көмегінен түскен қаражат шоғырланған. Ақшаның басым бөлігі кейіннен қолма-қол ақшаға айналдырылып, иемделген. Көрсетілген лауазымды тұлғалар мен аталған қорлардың басшылары қылмыстық жауапкершілікке тартылуда.
Жекелеген тұлғалардың жұмыстан босатылған жұмысшыларды наразылық акцияларын жалғастыруға және билікке қатаң қарсы тұруға бейімдеу жөніндегі белсенді әрекеттері жаппай тәртіпсіздіктердің себептерінің бірі болып табылады. Сараптамамен олар таратқан үгіт материалдардың мазмұнында әлеуметтік араздықты қоздыру белгілері бар екендігі анықталды. .
2 наурыз 2012 Жаңаөзен қаласының прокуроры Марат Тойжан заңсыз ереуілге қатысқан азаматтарға қатысты тергеу жұмыстарының аяқталғандығын және сот процессі Ақтау қаласында өтетіндігін хабарлады.
Қоғам реакциясы
22 желтоқсан күні бірнеше қоғам қайраткерлері мен оппозиция мүшелері Жаңазен оқиғасын тергеу жөнінде қоғамдық комиссия құратындықтарын және комиссия құрамында Жағаөзен қаласында жұмыстарын бастайтындықтарын хабарлады. В Казахстане создана общественная комиссия по расследованию событий в Жанаозене и Шетпе
Жаңаөзен оқиғасына қатысты "Руханият" партиясы үндеу жариялады. Партияның ұстанымы бойынша Төтенше жағдай орнаған аймақта Парламент сайлауын өткізу дұрыс емес. Дегенмен, Жаңаөзен трагедиясына пікір білдіре отырып, әлеуметтік араздық тудырғаны үшін сотталған Қаражанбасмұнай өнеркәсібінің заңгері Н.Соколованы бостатуды да талап етті.
24 желтоқсан күні Ақтауда Жаңаөзен оқиғасына қатысты құрылған үкіметтік комиссияның жетекшісі, бірінші вице-премьер Өмірзақ Шүкеев және "Қазмұнайгаз" ұлттық компаниясының жаңа тағайындалған басшысы Ләззат Қиынов, "Қазмұнайгаз" Барлау. Өндіру" компаниясының жаңа басшысы Алик Айдарбаев "Қаражамбасмұнай" кәсіпорнының жұмыстан шығарылған 200 еңбеккерімен кездесті.
Қазақтың біртуар перзенті, қазақ әдебиетін зерттеуші ғалым, жазушы Мұхтар Мағауин Жаңаөзендегі оқиғаға қатысты өз пікірін білдірді.
Халықаралық ұйымдар
2 ақпан күні Норвегияның Хельсинки комитетінің Ослода өткен семинары Жаңаөзен оқиғасына және Қазақстандағы кәсіподақ ұйымдарының жағдайына арналды. Аталған жиынға Қазақстаннан «Жаңарту» тәуелсіз кәсіподақ ұйымының жетекшісі Есенбек Өктешбаев пен азаматтық белсенді Айнұр Құрманов қатысқан.
2012 жылдың 6 ақпан күні Америка Құрама Штаттарының Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Кеннет Фэйрфакс мырза өз елінің Жаңаөзен оқиғасын ұйымдастыруға еш қатысы жоқ екендігін мәлімдеді.
Үкіметтік комиссия жұмысының қорытындысы
2011 жылдың 18 желтоқсан күні Қазақстан Республикасының Премьер-министрі К.Мәсімовтың "Маңғыстау облысының Жаңаөзен қаласындағы жаппай тәртіпсіздіктерге байланысты туындаған әлеуметтік-экономикалық, гуманитарлық және өзге де проблемаларды жедел шешу үшін үкіметтік комиссия құру туралы" № 1546 қаулысы қабылдданды. Аталған үкіметтік комиссияның төрағасы болып Бірінші вице-премьер Өмірзақ Естайұлы Шөкеев тағайындалды.
Қаза болған адамдардың тізімі
Қазақстан Республикасы Бас Прокуратурасының ресми сайтында 16 желтоқсан күні Жаңаөзен қаласында орын алған тәртіпсіздіктер кезінде қаза болған адамдардың тізімі жарияланды:.
Сонымен бірге Жаңаөзен қалалық ауруханасына әртүрлі жарақаттармен жеткізілген азаматтардың да тізімі жарияланды.
Ауруханаға түскен адамдар тізімі
2011 жылдың 16 және 18 желтоқсаны аралығында Жаңаөзен қаласы орталық ауруханасының қабылдау бөлімшесіне түскен адамдар тізімі (Бас прокуратураның 2011 жылғы 22 желтоқсандағы мәліметі бойынша).
Тізілгендердің ішінен: - амбулаториялық емделуде - 35 адам; - стационарлық емделуде - 62 адам.
Тергеу жұмысы
2012 жылдың 6 ақпан күні Қаржы полициясы Жаңаөзен қаласының әкімі Орақ Сарбөпеевті тұтқындады. Қала әкімінің міндеті әкімнің орынбасары Қайрат Нұрмахановқа уақытша жүктелген.
Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Гүлшара Әбдіхалықова Үкімет отырысында  наурыздың ортасына қарай Жаңаөзен тұрғындарын "жұмыспен қамту - 2020" бағдарламасы бойынша басқа аймақтарға көшірудің ережелерін дайындайтынын хабарлады. Министр хабарлағандай, ақпан айында осы жоспарға қатысты құқықтық-нормативтік актілерге қажетті өзгерістер жасалады. "Жұмыспен қамту - 2020" бағдарламасына шамамен 200 мыңнан астам адам қамтылады. 2012 жылы бұл бағдарламаны іске асыру үшін бюджеттен 50,6 миллиард теңге бөлу жоспарланып отыр.
26 қаңтар күні сот шешімімен Жаңаөзен қаласында ереуілшілердің жаппай тәртіпсіздікке баруына арандатқаны және әлеуметтік араздық тудырғаны үшін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 164 бабының 3 тармағы бойынша Владимир Козлов пен Серік Сапарғали тұтқындалды.
Сот процессі
Жаңаөзен қаласындағы жаппай тәртіпсіздікке байланысты сот отырысы Ақтау қаласында 27 наурыз күні сағат 10:00 де өтеді. Оған 37 адам айыпталушы, 100 ден аса адам жәбірленуші және 45 куәгер қатысады. Одан басқа 6 айыптаушы мен 12 қорғаушы қатысады. Сот процессіне барлық тараптапрды қатыстыру мақсатында сот отырысын "Арман" жастар орталығында өткізіледі .
Жеңісбек Теміров ісі
2012 жылдың 25 қаңтар күні Жаңаөзен қаласының УҰИ басшысы Жеңісбек Теміровке қатысты қылмыстық кодекстің 308 бабының 2 және 4 тармағы бойынша (қызметтік бабын асыра пайдаланғаны үшін) қылмыстық іс ашылды. 16 желтоқсан күні Жаңаөзен қаласында орын алған қанды оқиғалар кезінде Базарбай Кенжебаевты заңсыз тұтқындап, уақытылы медициналық көмек көрсетпеді. Базарбай Кенжебаев алған жарақаттарынан өліп кетті. Ж. Теміровке қатысты сот процессі 25 сәуір күні басталды.
Орақ Сарбөпеев ісі
2012 жылдың 22 маусым күні Ақтау қалалық сотында алқабилер соты Жаңаөзен қаласының бұрынғы әкімі Орақ Сарбөпеевті кінәлі емес деп тапты. Айыпталушы сот залынан босатылды.
Дереккөздер
Санат:2011 жыл Санат:2011 жыл Қазақстанда Санат:Маңғыстау облысы Санат:Жаңаөзен Санат:Қақтығыстар
Хорватиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Хорватияның 7 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 6 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Хорватия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 17 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Хорватия
Apple Watch
Apple Watch — Apple компаниясымен шығарылған, қосымша функциялармен қамтамасыз етілген ақылды сағат. Бұл сағат ең алғаш 2014 жыл 9-шы қыркүйек күні Купертино қаласында таныстырылған болатын. Apple Watch-та қырлары дөңгеленіп келген төртбұрышты дисплей пайдаланылды. Дисплейді басқару сенсор және сағат шетіндегі кіші бұрағыш арқылы іске асады. Басымдық сенсордан механикалық басқару бағытына берілген. Ол құрылғының оң жағында орналасқан. Сағаттың экраны сапфирден істелінген.
Қарапайым режимде дисплейде уақыт және сағат иесінің географиялық орны көрсетіледі. Білекті көтерген кезде экран іске қосылып, қосымшалар мәзірі ұсынылады. Сонымен қатар экранда «үшінші кеңістік» бар. Ол кеңістікте адамның сағатты басу күші де ескеріледі. Сенсорда басылған әрекеттер басқа Apple Watch құрылғысына беріле алады. Сезіну қызметі вибрация негізде орындалады. Apple Watch-тың ішкі жағында адам ағзасы туралы ақпаратты жинақтайтын сенсорлар орналасқан. Жүрек қағысы, жүріп өтілген жол, көтерілген биіктік секілді ақпараттар жинақталып отырады. Басқа адамдардың да көрсеткіштерімен салыстырып, ақпарат алмасуға мүмкіншілік бар.Apple Watch компанияның құралдары құратын жүйенің негізгі ортасына айналмақ. Ақылды сағат арқылы үйдің есігін, көлікті ашуға болады және де дәл осындай сағаты бар адамдармен байланыс орнату қызметі бар. Сағатқа арналған белбеулердің дизайны сан алуан. Жалпы сағаттың көлеміне байланысты екі нұсқасы, үлкен және кіші, ұсынылды. Ал құрылымдық айырмашылығына байланысты үш нұсқасы қол жетімді: Watch, Watch Sport, Sport Edition. Алғашқы құны $349 құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Apple
Америкадағы азамат соғысы
АҚШ азамат соғысы (Солтүстік пен Оңтүстіктің соғысы, ағылш: American Civil War) — 1861–1865 жылдары АҚШ-тың солтүстігіндегі құлдыққа қарсы Америка Құрама Штаттары (құл иеленуші емес 20 штат және солтүстікпен шекаралас құл иеленуші 4 штат) және оңтүстіктегі құл иеленуші Америка Конфедеративті Штаттары 11 штаттың (Конфедерация) арасындағы соғыс.
Одақтың ыдырауы
Оңтүстікте құл иеленушіліктің сақталуы АҚШ экономикасының дамуына кедергі жасады. 1860 жылы Солтүстіктің қолдауымен АҚШ-та республикалық партиядан А.Линкольннің президенттікке сайлануына байланысты Оңтүстіктіті жақтап келген демократтардың билігі (1829 — 1860) аяқталды. Бұл жағдай Америка Одағының ыдырау қаупін тудырды. 1861 жылдың қарсаңында (1860 жылдың 24 желтоқсаны) Оңтүстік Каролина өзін тәуелсіз деп жариялады. Сол жылдың басында Оңтүстіктің 5 штаты Одақтан шықты:
1861 жылдың 4 ақпанында Америка Конфедеративті штаттарының Уақытша Конгрессі ашылды. 6 штат жаңа мемлекеттің құрылуын жариялады (Америка Штаттарының Конфедерациясы). 11 наурызда Конфедерацияның Конституциясы қабылданды (Уақытша Конституция алмастырылды).
Жаңа мемлекеттік бірлестіктің президенті болып Миссисипи штатының сенаторы болған Джефферсон Дэвис сайланды. 1 наурызда Техас тәуелсіздігін жариялап, келесі күні Конфедерация құрамына енді. Техастан кейін Одақтан шығып, Конфедерацияға қосылған штаттар:
1861 жылғы шайқастар
1861 жылдың сәуір айында Оңтүстік аймақ Оңтүстік Каролинадағы Федерациялық форт (қамал) — Самтерді басып алды. Солтүстік аймақ бүлікшілерге қарсы соғысқа кірісті. Линкольнның үндеуімен еріктілер жасақтары, жұмысшы полктары құрыла бастады. 1861 жылдың шілде айында Вашингтон қаласына жақын жердегі Булл-Ран жылғасында болған алғашқы ұрыс Оңтүстік армиясының жеңісімен аяқталды. Осы кезде Конфедерация құрамында 11 штат, Одақта — 23 штат болды. Булл-Рандағы жеңілістен кейін Солтүстік өзінің әскери күшін қайта құруға белсене кірісті. Армия Мак-Клемон опасыз генералдар мен офицерлерден тазартылды. right|thumb|380px| Конфедерация территорияларынан жыл сайын айрылу картасы thumb|left|[[Чарлстон, Оңтүстік Каролина, соғыс біткендегі Броуд көшесі]]
Теңіздегі соғыс қимылдары
Азамат соғысының басында американдық әскери-теңіз флотының негізгі құрамы федералды үкіметке адалдығын сақтады. Әскери кемелердің басым бөлігі солтүстіктіктердің бақылауындағы базаларда орналасқан еді. Бұл соғыстың бастапқы фазасында оңтүстіктіктердің жағалауын қоршауға мүмкіндік берді. Оңтүстіктіктердің порттары Еуропадан келетін кемелер үшін жабылды.
Жағалауды қоршаумен қатар федералды флот жағалаудағы шайқастарға белсене қатысты. 1861 жылдың 3-7 қарашасында коммодор Самуэль Дю Понттың эскадрасы күшейтілген Порт-Рояль бұғасын басып алды. Оңтүстіктіктер жағалауды қорғау мақсатында әскери-теңіз саласында жаңалық болған миналар мен таран кемелерін қолдана бастады.
1862 жылғы шайқастар
1862 жылдың бастапқы айларында генерал Грант басқарған армия батыс Теннесидегі азат етіп, Миссисипидегі Мемфис қаласын алды. 1862 ж. көкек айында адмирал Фаррагут эскадрасы Оңт-тің ірі порты Жаңа Орлеанды басып алды.
Шенандоа аңғарындағы соғыс қимылдары
Генерал Макклеллан көктемнен бастап Ричмондқа Вирджиния түбегінен шабуылдау жоспарын дайындай бастады. Натаниель Бэнкстің отряды наурызда Шенандоа аңғарына басып кірді. Аңғардың қорғанысы Томас Джексонның 5-мыңдық отрядына жүктелді. Джексон алғашқы сәтсіздіктерге қарамастан Фримонт отрядын шабуылдап, талқандады. Бір айдың ішінде күш жинақтаған Джексон Бэнксты қайта шабуылдап, оның бір отрядын талқандады (Фронт-Рояль шайқасы). Бэнкс Винчестерге қарай шегіне бастады. Бэнксты қуып жеткен Джексон Винчестер шайқасында жеңіске жетті. Президент Линкольн Джексонды қоршауға үш әскер жөнелтті. Алайда, Джексон оңтүстікке өтіп кетуге үлгерді.
2 маусым күні Джон Фримонт (14 мың адам) пен Джеймс Шилдстың (10 мың адам) әскерлері Порт-Репабликке шегінген Джексонның ізіне түсті. 8 маусымда Ричард Юэлл Фримонттың Кросс-Крейстегі шабуылына тойтарыс берді, ал Джексон Шилдсты Порт-Репаблик түбінде шабуылдап, жеңіске жетті. Федералды әскер солтүстікке оралды. Джексон 18 маусымда Ричмонд қаласына бет алып, генерал Ли әскерімен қосылды.
Құлдарды азат ету прокламациясы (үндеу қағазы)
1862 жылдың мамыр айында Линкольн Гомстед туралы (жер үлесі) заңды бекітті. Заң бойынша әр адамға 160 акр жер тегін берілетін болды. Армиядағы фермерлер мен жұмысшылар үшін бұл заң өте қолайлы еді. Маңызды шара ретінде құлдықтан босату туралы үндеу жарияланды. Оңтүстіктен солтүстік аудандарға зәңилер (негрлер) топ-тобымен қашып келе бастады. Олардың Одақтық армияда болуына рұқсат етілді. Гомстед Заңы мен құлдарды босату құл иеленушілікке қарсы соққы болды.
1863 жылғы шайқастар
1863 жылдың алғашқы жорықтағы федералды әскер үшін сәтсіз басталды. 1863 жылдың қаңтарында федералды әскердің қолбасшысы ретінде Джозеф Хукер тағайындалды. Ол Ричмонд бағытындағы соғыс қимылдарын қайта бастады. Мамыр айының басында Чанселорсвиллдегі шайқас кезінде 130-мыңдық федералды әскер генерал Ли бастаған 60-мыңдық әскерден жеңіліс тапты. Солтүстіктіктер 17 275, ал оңтүстіктіктер 12 821 адамнан айырылды. Шайқаста Конфедерацияның ең үздік қолбасшыларының бірі Т.Дж.Джексон ауыр жараланып, мерт болды.
Геттисберг жорығы
1863 жылы жаз айында Азамат соғысының екінші табысты кезеңі басталды. Солтүстіктің әскерін басқарған генерал Мид 1863 жылы шілде айында Пенсильваниядағы Геттисберг түбінде үш күнге созылған ірі шайқаста генерал Ли басқарған Оңтүстік армиясын ойсырата жеңді. Дәл осы кезде генерал Гранттың жауынгерлері Миссисипи бойындағы Биксберг қаласын алды. Бүкіл Миссисипи жағалуы Солтүстіктің қолына көшті. Оңтүстіктің күші әлсірей бастады. thumb|Соғыстан кейін қойылған [[Республика Гранд Армиясына арнайы ескеркіш.]] Тылда да наразылық күшейді. Жүз мыңдаған зәңгілер Солт. армиясына, флотына өз еріктерімен келіп қосылды.
1864 жылғы шайқастар
1864 жылы соғыс барысындағы шешуші бетбұрыстар орын алды. Генерал Шерманның әскері 1864 жылдың көктемінде Оңтүстіктің маңызды тірегі саналатын Джорджия штатын, қыркүйек айында соғыс өнеркәсібі орталығы Атлантаны, желтоқсанда Атлант мұхитындағы ірі порт Саваннаны басып алды.
Ред-Ривер жорығы
1864 жылдың алғашқы жорығы 10 наурызда басталған Ред-Ривер болды. Генерал Бэнкстың мақсаты Техасты Конфедерациядан кесіп тастау болды. Алайда, 8 сәуір күні Мансфилд шайқасындағы жеңілістен кейін Бэнкс әскері кейін шегінді. Оның Плезант-Хилл шайқасындағы жеңісі жорық барысындағы сәтсіздіктерден құтқара алмады. Жорықтың сәтсіз аяқталуы соғыс барысына әсер етпегенімен, көктемдегі федералды әскердің Мобил портын басып алуына кедергі болды.
Атланта жорығы
Шығыстағы Оверленд жорығымен қатар батыста "Атланта үшін шайқас" басталды. Генерал Шерманның әскері Чаттануга шайқасынан кейінгі Теннеси әскерінің әлсіздігін пайдалана отырып, Алтантаға бет алды. Генерал Шерманның 27 маусымдағы фронталды шабуылы үлкен шығындарға алып келді. Конфедераттар Кенессо тау бөктерінде жеңіске жеткенімен, шайқас Шерманның тактикалық жеңілісімен аяқтылды.
4 айлық шабуылдың нәтижесінде 2 қыркүйек күні федералды әскер Атлантаға басып кірді. Генерал Худ Шерман әскерінің тылына жасаған алаңдату қимылдары нәтиже берген жоқ. 15 қараша күні генерал Шерман қарсыластардың ізіне түсуді тоқтатып, Саваннаяға бет алды (Шерманның әйгілі "теңіз жорығы"). Саванна 1864 жылдың 22 желтоқсанында біржолата құлады.
Федералды әскердің жетістіктері 1864 жылғы президент сайлауына әсер етті. Одақты қалпына келтіру және құлдықты жоюға уәде берген Линкольн екінші мерзімге сайланды.
"Шерманның теңізге жорығы"
1864 жылдың 15 қарашасында Шерман Атлантадан Саваннаға бет алды. Майдан шебінің созылуы азық-түлікпен қамтамасыз ету проблемасын тудырды. Шерман азық-түлікті жол бойында кездескен тұрғындардан тартып алуға бұйрық берді. 1864 жылдың 21 желтоқсанында Шерман Саваннаны басып алды. 1865 жылдың 3 сәуірінде генерал Грант пен Шерманның біріккен күші Конфедерация астанасы Ричмондты алды. Генерал Ли 9 сәуір күні тізе бүкті.
Теңіздегі соғыс қимылдары
1865 жылдың басына қарай теңіздегі соғыс қимылдар аяқталды. Конфедерацияның 1864 жылғы сәнді-салтанатты тауарларды импорттауға тыйым салуы кері әсер етті (оңтүстіктің аумағында тауарларды спекуляциялық бағамен сату тиімсіз бола бастады).
Соңыстың аяқталуы
Конфедерация әскерінің капитуляциясы маусымның аяғына дейін жалғасты. Генерал Стэнд Уэйти бастаған үндіс бөлімшесі 23 маусым күні тізе бүкті.
1861 — 65 жылдардағы АҚШ-та болған азамат соғысы Америка халқының өміріне үлкен өзгеріс әкелді. Оңт-те құлдықтың жойылуы АҚШ-та капиталистік қатынастардың дамуына зор мүмкіндіктер тудырды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ тарихы Санат:Азамат соғыстары
Мелиоация ғылымы
thumb|228px|[[Мелиорация]] Мелиоация ғылымы — жерді өңдеп жақсарту ғылымы; гидротехниканың, агротехниканың, агрометеорологияның, шаруашылықты ұйымдастыру және т.б. зерттейтін ғылыми білімдер шоғырланған жинақ. Негізгі мақсаты — топырақ құрамын түбірінен жақсарту әдістерін ауыл шаруашылығында пайдалану арқылы жете зерттей отырып, практикалық деректерді пайдалану, топырақтың суды сіңіру, ауа мен жылуды және қоректену режімін тиімді пайдалану, ауыл шаруашылық дақылдарынан мол және тұрақты өнім алу.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Мұрындық
Мұрындық– 1) түйенің, өгіздің танауы арасындағы мұрын шеміршегін тесіп, көлденең өткізілетін жіңішке таяқша. Кептіріліп, майланған, мұқият сүргіленген ағаштан жасалады; 2) арбаның доңғалағы шығып кетпеу үшін белтемірдің ұшына көлденең өткізілетін шағын темір таяқ.
Санат:Мал шаруашылығы Санат:Тұрмыстық техника
Дамезанс
Дамезанс — шарап сақтауға арналған ыдыс.
Дереккөздер
Санат:Ыдыстар
IC 3196
IC 3196 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 165092.
Сыртқы сілтемелер
IC 3196 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ле-Гран-Шезо
Ле-Гран-Шезо (Les Grands-Chézeaux) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87074, пошта индексі — 87160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 257 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Григорий Георгиевич Бубнов
Григорий Георгиевич Бубнов (9 наурыз 1970 жыл, Мәскеу) — «ВТУ» Мәскеу Технологиялық Институтының ректоры және Президенті, Moscow Business School Президенті, Ресей Жаратылыс Ғылымдары Академиясының (РАЕН) корреспондент-мүшесі, экономика ғылымдарының докторы, IMD Alumni Club of Russia Президенті, «Физтех-Союз» басқарма мүшесі. Григорий Георгиевич Бубнов
Ғұмырнама
1993 жылы Мәскеу физика-техникалық институтын «Қолданбалы физика және математика» мамандығы бойынша «Инженер-физик» біліктілігімен тәмамдады; 1997 жылы «Дамыған нарықтық экономикадағы және өтпелі кезеңдегі кәсіпкерлік» тақырыбындағы кандидаттық диссертацияны қорғады; 2002 жылы «Кәсіпкерлік және Ресейдің экономикалық өркендеуіндегі оның рөлі» тақырыбындағы докторлық диссертацияны қорғады; 2006 жылы IMD (Lausanne) оқу орнының Program EMBA бағдарламасын тәмамдады 2010 жылы Singularity University оқу орнындағы Exponential Technologies Executive Program бағдарламасын тәмамдады.
Кәсіби қызметі
Соңғы 15 жылдың ішінде 20-дан астам коммерциялық, қаржылық және коммерциялық емес ұйымдарды құруға қатысты, сондай-ақ, 30-дан астам ұйымды басқаруға қатысты, олардың ішінде: С.Ю.Витте атындағы Мәскеу Университеті, «ВТУ» Мәскеу технологиялық институты, «Физтех XXI», «Высшая школа системного инжиниринга МФТИ» Орталығы, «НПП Медолит» ЖШҚ.
Ғылыми қызметі
20-дан астам кітаптардың, мақалалардың және монографиялардың авторы және авторласы болып табылады. Кейбір жарияланымдары:
Әлеуметтік тәрбие
Әлеуметтік тәрбие - адамның ең жақын өмірлік ортасымен және мақсатты тәрбиенің (отбасылық, рухани-адамгершілік, азаматтық, құқықтық, діни, т.б.) жағдайларымен өздігінен әрекеттесудің процесі және нәтижесі; адамның белгілі рөлдерге, нормативтік ұстанымдарға, әлеуметтік көріністер үлгілеріне белсенді бейімделу процесі; адамның әлеуметтену процесінде едәуір мақсатты дамуы үшін жоспарлы түрде жағдай жасау.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Велоне-Орнето
Велоне-Орнето (Velone-Orneto) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,34 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 113 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
NGC 2732
NGC 2732 — Керік шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 2 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2732 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25999, UGC 4818, MCG 13-7-16, ZWG 350,13.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Сен-Сильвестр-де-Кормей
Сен-Сильвестр-де-Кормей (Saint-Sylvestre-de-Cormeilles) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,5 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ertis (телеарна)
thumb|right|300px Қазақ КСР Министрлер Кеңесі 1961 жылғы 28 ақпанда Павлодарда телеорталық құрылысын салу туралы шешім қабылдады. Осы жылдың көктем айында ғимараттың құрылысы басталып, мұнараны монтаждау басталды. 1965 жылы 7 қарашада Павлодар телестудиясы тұңғыш рет бірінші бағдарламасын эфирге шығара бастады.
Тарихы
1961 жылы 28 ақпанда Павлодар қаласында телеарна өз жұмысын бастады.
1966 жылға дейін студия аптасына екі мәрте хабар берсе, 66 -жылдың 1-қаңтарынан хабар көлемі ұлғая түсті. 1970 жылы Павлодар телестудиясында бірінші жылжымалы телестанция пайда болды. Тәулігіне 5 сағат хабар таратылды. Фильмотека мен жеке мұрағат жасалды. 1971 жылы Павлодар радиотелеорталығы Қазақстан КСР-де бірінші болып бейнежазу аппаратурасын пайдалануға енгізді. 1975 жылдың қаңтарынан бастап Тереңкөл ауданының “Октябрь” және “Лебяжі” кеңшарларында ретрансляторлар іске қосылды. Ал маусым айында республикалық телевидение хабарлары техникалық сынақтан өткізілді. 70-жылдары Мәскеу, одан сәл кейін Алматы хабарлары экранға шықты. Басты бейнелеу құралдары-ақ және қара түсті кино мен фотосуреттер болды. 1979 жылы Қазақ КСР-де бірінші рет Павлодарда біртіндеп түрлі-түсті телехабарлар беруге көшу жүзеге асты. 1983 жылы қажетті жабдықтар толық жеткізілді. Түсті телевидениені бүкіл Павлодар облысы көре бастады. 80-жылдың бас кезінен-ақ студияның өндірістік алаңдары кеңейтілді. Егер бұрын тікелей трансляциялар аумағы небәрі 100 шаршы метрлік кіші студиядан беріліп келсе, 1980 жылы алаңының көлемі бұрынғыдан үш есе үлкен жаңа павилион салынды. Елге белгілі (үлкен) шығармашылық ұжымдарды жазуға мүмкіндік туды. Тіпті сол жылдары студияның өзінде балалар хоры болды. Павлодар студиясы республикада ең мықтылар қатарында аталды, онда еңбек ететін журналистерге республикалық маңызы зор жауапты хабарлар жүктелді. 1983 жылы студия толығымен түрлі-түске көшті. Ал 1987 жылы телеорталық «Перспектива» түрлі-түсті жабдығының жаңа түріне ие болды. 1990 жылы студия өзінің 25 жылдық мерейтойын атап өтті. 90-жылдардың бас кезінде студияны техникалық қайта жарақтау жүзеге асырылды. Сапалы бейнетүсірілім жасау, эфирге материалды жедел беру үшін портативті аппаратура пайда болды. 90-жылдардың аяғы мен 2000 жылдың басында телевидение компьютерленді, оның техникалық мүмкіндігі кеңейтілді, шығарылған өнім сапасы артты. 2002 жылы Павлодар телестудиясында цифрлық (сандық) телевидениеге көшті. Студия павильонын жарақтандырып, қайта безендіру жүргізілді. 2008 жылғы қыркүйектен бастап жалпы алаңы 300 шаршы метрлік телевидениенің үлкен студиясындағы арнайы жарықтандыру құралдары өзгертілді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Қазақстан телеарналары
Жиенбет
Жиенбет— қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы қоңырат тайпасына кіреді. Көтенші ұрпағы Қарақұдайбердінің кенже баласы Байқошқардан (бір деректерде Қошқарбайдан) тарайды. Борай руымен бауыр деп есептеледі. Жиенбеттен Тәңірберген, Көшей, Кенжеғұл, Әйбике аталары өрбіген. 19 ғ-дағы қазақ тарихшысы Сайдаққожа Жүсіпұлының дерегінде Жиенбет бір замандарда хазар, қыпшақ, ноғай ұлыстарының құрамында болған, көне алшын тайпасының бір бұтағы. Қазақ хандығы кезінде Кіші жүз рулары мен арғын, жалайыр, қыпшақ, қоңырат, найман, құрама тайпаларына қосылған. Жиенбет ноғай, башқұрт, гагауз халықтарының құрамында да кездеседі. Ұраны — Алатау, таңбасы — босаға.
Дереккөздер:
“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақ рулары
Араб тілі
290px|нобай|оңға|Араб тілінің жалғыз ресми /жасыл түс/ және бірнеше ресми тілдердің бірі /көк түс/ ретінде таралуы Араб тілі — семит тілдерінің ішіндегі сөйлеушілер саны жағынан бірінші орын алатын, әлемде 422 миллионға жуық адам сөйлесетін тіл. Араб тілі негізінен араб елдерінде және Сенегал, Чад, Эритрея елдерінде таралған. Араб тілі Құранның тілі болғасын мұсылмандардың арасында қасиетті тіл саналады және кейбір құлшылықтар (мыс.: намаз) араб тілінен басқа тілде орындалмайды. Сонымен қатар араб тілі кейбір араб елдеріндегі христиандардың діни жоралғылары орындалатын тіл. Орта ғасырлық яһуди дініне арналған еңбектердің көбісі осы араб тілінде жазылған. Ислам дінінің таралып, мұсылмандардың көптеген елдерді билеуіне байланысты араб тілінің да мәртебесі жоғарылап, араб тілі саясат, әдебиет пен ғылымның тіліне айналды. Араб тілі түркі тілдерге және урду, албан, малай мен индонезия тілдеріне, кейбір африкалық тілдерге (хауса, суахили), европалық тілдерге (испан, португал, мальта тілдері) көп әсер етті.
Араб тілі араб елдерінде, Эритрея, Чад пен Израиль елдерінде ресми тіл саналады. Араб тілі БҰҰ-ның алты ресми тілінің бірі боп табылады.
Араб тілі лексикалық жағынан ең өнімді тілдерге жатады. XIII ғ. жазылған Ибн Манзурдың «Лисан әл-араб» кітабында 80 мыңға жуық сөздік жинақталған. Мысалға XVIII ғ. жазылған Сэмюель Джонсонның ағылшын тілі сөздігінде 42 мың сөз бар.
Араб тілі 28 әріптен құралған. Бірақ кейбір тіл ғалымдары «һамза» белгісін әріп ретінде санап, араб әліппесі 29 әріптен тұрады деп санайды. Араб тілінің басқа тілдерден айырмашылығы — парсы және иврит тілдері сияқты араб жазуы оңнан солға жазылады. Араб тілінің ерекшеліктері: тілде және әліпбиде "ч, п" дыбыстары, әріптерінің болмауы. Прото семиттік (барлық семит тілдерінің бабасы) тілдегі п араб тілінде ф-ға ауысқан.
Араб тілінің классификациясы
Тіл ғалымдарының тұжырымы бойынша араб тілі Афро-Азиялық семит тілдері тобынан шыққан. Бұл тіл батыс семит тілдерінің орта бөліміне жатады, сондықтан араб тіліне ең жақын тілдер: иврит және арамей тілі. Араб тілі пайда болу және тарихы жағынан семит тілдерінің ең жас тілдерінің бірі саналады, бірақ кейбіреулер оны бастапқы семит тілдерінің негізі болған тілге ең жақын тіл санайды. Бұлай айтудың себебі араб тілі тек Арабия түбегінде қолданылып, басқа семит тілдері сияқты шет тілдерден әсер алмаған.
Араб тілінің пайда болуы
Араб тілінің пайда болуы туралы көптеген пікір бар. Біреулер араб тілін ең алғаш қолданған Йариб (يعرب) деген адам болып, осы тіл соның атымен байланысты аталған деп санайды. Мұхаммед пайғамбардан жеткен хадисте анық араб тілімен ең бірінші сөйлеген Ибраһимның ұлы Исмаил пайғамбар болған деп айтылған. Ал кейбіреулер араб тілі жұмақтағы Адам ата сөйлеген тіл деп санайды, бірақ бұған дәлел ететін діни мәтіндер жоқ.
Иштиқақ (сөз түрлендіру)
Сарф (араб тілі морфологиясы)