cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 1713
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 1 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1713 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16471, UGC 3222, MCG 0-13-56, ZWG 394,59.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Қара Адам
Қара Адам (Black Adam) — DC Comics баспасына тиесілі ойдан шығарылған кейіпкер, суперзұлым, кейде антиқаһарман. Алғашқы рет 1945 жылы Fawcett Comics баспасының The Marvel Family #1 шығарылымында Марвел отбасының (Шазам) жауы ретінде жарық көрді. Кейіннен 1970 жылдары Shazam! комикс сериясында ребутты бастан кешті. Бастапқыда Қара Адам Капитан Марвелдың (Шазам) көне мысырлық ізашары болып, одан жеңіліп, қартайғанда қайта бас көтерген жауы ретінде бейнеленіп жүрді. Кейде Суперменнің жауы ретінде де көрсетілді.
Дереккөздер
Санат:DC Comics кейіпкерлері Санат:Комикс кейіпкерлері Санат:Суперзұлымдар
Барбыт аспабы
Барбыт аспабы - Қазақтар арасындағы қолданысы жөнінде Қытай музыка қоғамының мүшесі, күйші-композитор, аспапшы-шебер Ж.Мәкібай былай дейді: «...Барбыт аспабы сонау ерте замандағы қазақтың ұйтқы тайпасының бірі - Үйсіндер арасында қолданыста болыпты. Үйсін музыка мәдениеті бұдан ілгерідегі екі мың жыл бұрын жазбаға түскен. Сол Үйсін елінің ханы Оңғай бидің қызы Дес (кейбір деректерде Дейші қыз) осы барбыт аспабымен өз жанынан күй шығарып ойнайтын, өз заманының асқан өнерпазы болған көрінеді. Бұл туралы Қытайдың «Ханнама», «Батыс өңір баяны», «Үйсін баяны» және Шыңжанның қоғамдық ғылымдар журналында (№ 3, 1982, 35-52-66.) деректер бар. Барбыт бес ішекті, құрылысы домбырадан сәл үлкендеу, мойны қысқалау болып келеді. Дыбысы - қоңыр дауысты, шанағы алмұрт тәріздес жұмыр, аспап басы бөрібас. Аспапқа бөрі басын салу дәстүрі ертеден бар және ол «Көк бөрінің ұрпағымыз» дегенді білдіреді».
«...Дала мәдениетінде тоқырау болмаған, даму үстінде болған», — деп, тарихшы-этнограф Л.Н.Гумилев сандаған шапқыншылықта құрбан болғандар мен күл болған қалаларды емес, халық мәдениеті мен өнеріндегі, тұрмыс-салты мен тарихындағы дәстүрлі рухани-мәдени даму үрдісін айтса керек. Сонау көне түрік, ғұн, сақ дәуірлерінен бастап құрылған мемлекеттік құрылымдардың тікелей мирасқоры саналатын бүгінгі қазақтардың ұлан-ғайыр ата-мекені, тұрмыс-тіршілігі, салт-дәстүрі, материалдық мәдениеті мен өнері өткен ғасырлардағы Батыстың, Шығыстың небір зерттеушілері мен жиһанкездерінің, ғалымдары мен этнографтарының, әскери-саяхатшыларының назарын әр уақытта өзіне аударып отырды. Қазақ даласына аяғы жеткен олардың бірқатары елдің тұрмыс-тіршілік қарекеті мен түрлі әлеуметтік жағдайларын шағын сипаттама түрінде де, жазба деректер ретінде де қалдырып отырды. Айта кетерлік нәрсе, мұндай еңбектердің көбі атүсті сипат алды. Солай бола тұрса да XIX ғасыр ортасынан бастап ел өмірінің әр қыры қамтылған этнографиялық мәліметтер мен жазба деректердің ғылыми негізі қаланып, шежіресі қалыптаса бастады. Солардың ішінде қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары туралы мәліметтер де тиісінше маңызды орын алады.
Мәселен, Қытайдың белгілі аспап зерттеушісі Ли Юань Цин ертедегі көне түріктерден Қытайға тарап сіңіп кеткен қазақ аспабының бірі — шертер жөнінде былай дейді: «...Орта Азия мен Үндістаннан Қытайға көптеген аспаптар ауысып келген мысалдар бар. Таң династиясы (618-906) дәуірінде көптеген елдер, соның ішінде Орта Азия елдері де Қытаймен тығыз сауда-саттық, мәдени қарым-қатынастар орнатты. Сол алмасулар нәтижесінде жекелеген музыкалық аспаптар да ауысып келді. Орта Азиядан ауысқан қазіргі кезде Қытайда «пипа» аталатын көне аспап, уақыт өте келе қытай музыканттарының жетілдіруімен біршама өзгеріске ұшырады. Қазіргі кезде «пипа» қытайдың музыкалық аспабы саналады».
«...Хан династиясының соңғы кезеңдерінде өмір сүрген Қытайдың атақты тіл маманы Лю Шидің жазбасында: Кейінгі замандарда Қытайдын ұлттық музыкалық аспабына айналып кеткен «пипа» әу баста ғұндардан шықкан. Ат үстінде ойнауға арналған аспап», — деп көрсетілгендігін жазады зерттеуші-ғалым Ә.Дәулетхан.
Орта Азия халықтарының музыкалық аспаптарын зерттеген ғалым Т.С.Вызго да көне аспаптардың бір-біріне ауысып, басқа елдер тұрмысына сіңіп кету мысалдарын жоққа шығармайды. Оның жазуынша: «Барлық деректерге қарағанда лютня (шертер — З.Ж.) тектес аспаптардың пайда болуына, дамуына, таралуына және орындаушылық мәдениеттің қалыптасуына Орта Азия аса маңызды, тіпті айқындаушы роль атқарды».
Бұдан біз 618-906 ғасырлардағы мәдени алмасулар арқылы қытайға ауысқан «пипа», Әл-Фараби бабамыз арқылы ортағасырлық араб жұртына ауысқан «уд» аспабына үлгі-нұсқа болған қыпшақ даласының шертпелі «шертер» аспабының көне жұрнағы мен соқпағын аңғарамыз. Аспап атауының тіліміздегі «шерту», «шертіп тарту» т.б. сөздер ішекті-шертпелі аспаптардың нақты шерту арқылы дыбыс шығаратынына сай туындағанын көреміз.
Дәстүрлі музыкалық аспаптар ішіндегі көп ішекті аспаптар жөнінде де бірқатар жазба деректер кездеседі. Соның бірінде саяхатшы П.С.Паллас (1741-1811) көп ішекті әлдебір аспап жөнінде екі түрлі дерек қалдырған. Бірінде: «...Шырша ағашынан жәшік тәріздес етіп жасалған аспаптың түбі ғана бар. Оған жуандығы әр түрлі мөлшердегі 6 қыл ішек ешбір құлақсыз керілген»,- десе, екіншісінде: «...Музыкант аспапты тізесіне қояды да сол қолымен бұрауын келтіріп, оң қолымен әуен шығарады», — деп жазады. Ал этнограф-натуралист, саяхатшы И.Г.Георги (1729-1802) дерегінде: «...Қой ішегінен тартылған 18 ішекті аспап...» делінеді. П.С.Палластың анықтамасында әңгіме бір аспап құрылысы туралы болып отырғанымен, ол екі түрлі аспапқа сипаттама береді. Яғни «... 6 қыл ішек аспапқа ешбір құлақсыз керілген» деп құлағы жоқ, құлақ бұрауынсыз ойналатын аспап туралы жазса, келесі сипаттамасында: «... сол қолымен бұрауын келтіріп, оң қолымен әуен шығарады» деп, құлақ бұрауын келтіру арқылы ойналатын басқа бір аспап туралы анықтама береді. Бірқатар зерттеушілер көп ішекті аспаптардың арасындағы кейбір айырмашылықтарға мән берместен барлығын да арфа, жетіген деп қарастырғаны белгілі. Ал шын мәнісінде, әңгіме ел арасында ертеректе қолданыста болған қазақтың этнографиялық «керуіш», «адырна» аталатын аспаптарының тарихи-этникалық болмысы туралы болып отыр. Мәселен, көне түрік ескерткіштерінде керуіш бес ішекті болып, ішектерінің жылқы қылынан тағылатыны, сырт нұсқасы садақ тәріздес доға болып иіліп келетіні, онымен эпикалық жыр-дастандар мен мұңды, жоқтау ән-әуендері сүйемелденетіні айтылады. Этнограф-зерттеуші А.Эйхгорн 1870-1883 жылдар аралығында Қазақстанның Оңтүстігіндегі Түркістан өңірінде тұрды.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың саз аспаптары
ФИФА құрамаларының рейтингі
ФИФА құрамаларының рейтингі (ресми атауы The FIFA/Coca-Cola World Ranking) — Ұлттық футбол құрамаларын саралау жүйесі. Бірінші рет 1993 жылы команданың даму өзгерісін бағалауға мұрсат беретін Ұлттық құрама команданың қазіргі уақыттағы күшінің салыстырмалы көрсеткіші ретінде енгізілген. Рейтингтегі ұпай саны Ұлттық құрама командасының соңғы төрт жылдағы ойындарына тәуелді болады. Команда неғұрлым олжалы ойнаса, соғұрлым рейтингтегі орны жоғарырақ болады. Әр ойнаған матч үшін командаларға ережелерге сәйкес ұпай сандары беріледі. 2006 жылдың шілдесінде Германиядағы әлем чемпионатынан кейін ұпай сандарын беру жүйесіне айтарлықтай өзгерістер енгізілді.
Айдар (шаш)
Айдар  - төбесінің орайындағы тумысынан алынбаған бір шоқ қарын шашы арнайы қалдырылады. Айдар - айбардың және күш-қуаттың белгісі. Баяғы кезде перзент көрмей зарығып жүріп, аяқ астынан ұлды болса, оның төбесіне бір шоқ шаш қойып, оған маржан-моншақ араластырып өріп қоятын салт болды. Кейбір хан ұрпақтары мен байманаптар да жақсы көрген ұлдарының төбелеріне айдар қойды. Айдарлы ұлың, тұлымды қызың бар ма деген фразеологизм осыны аңғартады. Құлдың, күңнің балаларына айдар қойғызбаған. Бұл дәстүрдің де өзіндік мәні бар. Төбесінде айдары бар балаларға үлкен кісілер ерекше назар аударып, ондай бөгенайы бар перзенттерге сүйіспеншілікпен қарай, көрген жерде қастарына шақырып аты-жөнін сұрап, ықылас-баталарын беріп отырады. Жасының ұзақ, денінің сау болуын тілейді. Сонымен, айдарды балаларға «осы балам ел-жұрттың қолдап-қорғауына, үміт-тілегіне ие болса екен» деген жақсы ниетпен ырымдап қояды. Айдар қою түркі, мажарстан қыпшақтары, моңғол, қытай, маньчжур, қалмақ, украин және т.б. халықтарға да тән салт. Қазақтың халық ауыз әдебиетінде айдарлы (ұл), тұлымды (қыз), алтын айдар, шоқ белбеу т.б. фразеологиялық тіркестер жиі кездесуі бұл салттың этномәдени өмірде кеңінен таралғанын көрсетеді. Айдардан немесе тұлымнан зорлап айыру оның иелерінің әуелгі әлеуметтік статусынан айырылғандығын, яғни қорланғандығын бейнелейді. «Тұлымдысын тұл қылды, айдарлысын құл қылды», - деп келетін батырлар жырларында көп кездесетін белгілі сөз орамдары жеңілген жақтың әуселесінің мүлдем әлсірегендігін білдіреді.
Халық айдарлы адам айбарлы көрінеді, оған тіл-көз тимейді деп есептеген. Қойылған айдарды бала жеті жасқа немесе он үш жасқа келгенше тіл-көздің сұғынан сақтайды деп алғызбаған. Халық дәстүрінде кейінгі кезде оң шекеге ерке, ерекше балаға тіл-көз тимесін, сұқтанаған адамның көзі айдарға түсіп алдансын деген сеніммен қояды. Айдар қойған баланың шашын сүндетке отырғызғанда ғана алады.
Дереккөздер
Санат:Терминология Санат:Шаш Санат:Қазақстан мәдениеті
Ег
Ег — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюма өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пародонт
Пародонт (παρα - жакын ὀδόντος - ) — тісті қоршап тұрған тканьдер жиынтығы. Яғни бұғаң қызыл иек, тіс ұяшығының сүйегі, периодонт және тіс цементі жатады.
Қосатын модуль
Қосатын модуль (Соединительный модуль; connecting module) — көлденең кабельдердің екі үшін жалғауға арналған құрылғы. Ол төртжұптық кабельді ұзартуға немесе зақымдалған кабельдің ұштарын жаңа сегмент салмай жалғауға мүмкіндік береді. Қосатын модуль Байланысты жылдам қалпына келтіруге және ауысу нүктесін үйымдастыру элементі түрінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Балық өңдеу
thumb|Балық өңдеу Балық өңдеу – балықты сақтау және балықтан дайын өнім алу жұмыстарының жиынтығы. Өңделген балықтың дәмдік, тағамдық қасиеттері жақсарады, сақтау мерзімі ұзарады әрі тасымалдауға да қолайлы болады. Балық өңдеудің кең тараған әдісі – оны тоңазыту, суықта сақтау және мұз етіп қатыру. Балықты тоңазыту үшін көбіне мұз қолданылады, контейнердің ішіне балықтарды қаз-қатарымен қойып, арасына ұсақталған мұз (балық массасының 30 – 40%-ы) салады. Тоңазытылған балықтың дене температурасы –1 – 5°С болады. Мұндай күйде балықты сегіз – он бір тәулік сақтауға болады. Ұзақ мерзімге (4 айға дейін) сақтау үшін балықты арнаулы тоңазытқыштарда –18 – 40°С температурада мұз етіп қатырады. Балықтың дәмдік, тағамдық қасиеттерін жақсарту үшін тұздау, кептіру, қақтау, ыстау, консервілеу сияқты балық өңдеу тәсілдері қолданылады. Тұздау – балық өңдеудің ежелден келе жатқан, кең тараған әдісі. Тұз мөлшері балық етінде 10 – 15%-ға жету керек, мұндай жағдайда шіріткіш микроорганизмдердің өсіп-өнуі тоқтағанымен, балықты сақтау үшін қосымша антисептикалық заттар мен салқын температура қажет. Ыстау – тұздалған балықты 40°С-тан аспайтын температурада түтінмен өңдеу әдісі. Ыстау барысында балық кебеді, түтін балық етінің терең қабатына дейін сіңеді. Ыстауға көбіне арша, қарағай, емен, жаңғақ ағаштарының жаңқаларының түтіні қолданылады. Кептіру – тұздалған балықты одан әрі өңдеу әдісі. Балықты табиғи жағдайда немесе арнайы кептіргіш қондырғыларда кептіреді. Балықты консервілеу – балыққа томатты тұздық қосып немесе майға араластырып, қаңылтыр қалбырда ұзақ мерзім сақталатын дайын тағам алу әдісі. Балықтан жасалған консерві құрамында белок, май, кальций, фосфор, А, В, С, Д витаминдері бар. Консервілеу процестерінің қалдықтарынан жануарлар жеміне қосылатын балық ұны жасалады. Қазақстанда балық өңдейтін Атырау және Балқаш балық комбинаттары бар.
Дереккөздер
Санат:Балық аулау Санат:Балық шаруашылығы
Айдар көбейсін!
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Егуръеган
Егуръеган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1488/4/59/47 орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бейкоммерциялық ұйым
Бейкоммерциялық ұйым — жарғылық қорды қатысушылар арасында бөлісу мақсатымен пайда алуды көздемейтін заңды тұлға. Бұл ұйымдар кәсіпкерлік қызметті өздері құрылған негізгі мақсаттарға қол жеткізгенше жүзеге асыруы мүмкін және осы қызметтен түскен табыс тек осы мақсаттарға ғана жұмсалуға тиіс. Бейкоммерциялық ұйым әділет органдарында осындай ұйым ретінде ресми тіркелуге тиіс. Аталмыш шарттар болған жағдайда бейкоммерциялық ұйымдардың салық салу жөнінен, атап айтқанда: табыс салығы, мүлік салығы, қосылған күн салығы, көлік құралдары салығы, автомобиль жолдарын пайдаланушылардың аударымдары бойынша жеңілдіктері болады. Әрбір нақты жағдайда бейкоммерциялық ұйым тиісті жеңілдіктерге құқықтарды құжат жүзінде негіздейді.
Дереккөздер
Санат:Ұйымдар
IC 2023
IC 2023 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14238, ESO 156-25.
Сыртқы сілтемелер
IC 2023 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Боралдай (Алматы облысы)
Боралдай — Алматы облысы Іле ауданындағы кент, Боралдай кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Өтеген батыр кентінің оңтүстік-батысында 20 км-дей жерде, қоңыр және боз топырақты қоңыржай қуаң агроклиматтық белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 18999 адам (8958 ер адам және 10041 әйел адам) болса, 2009 жылы 28142 адамды (13470 ер адам және 14672 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1929 жылы Түрксіб темір жолы салынуына байланысты қаланды.
Кәсіпорындары
Боралдайда қант зауыты, кірпіш зауыты, табиғи тастарды өңдеу цехы, тұрмыс қажетін өтеу комбинат, көлік, т.б. өндіріс кооперативтері мен шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль және темір жолдарымен қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Чернышевка (Қостанай облысы)
Чернышевка — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 271 адам (127 ер адам және 144 әйел адам) болса, 2009 жылы 223 адамды (103 ер адам, 120 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
NGC 6175-1
NGC 6175-1 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6175-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58362, UGC 10422, MCG 7-34-87, ZWG 224.50.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Теңіз шайтаны
Теңіз шайтандары (Lo­phiidae) - қармақшы тәрізділер отрядының тұқымдасы. Дене ұзындығы 1,5 м, салмағы 20 кг дейін. Басы мен денесі жалпақтау. Ауызы үлкен, тістері күшті. Арқа жүзбеқанаттары үшкір тікенекті 6 сәуледен тұрады. Денесінің екі жағында терінің шоқ шашағы байқалады. Атлант, үнді және Тынық мұхиттардың тропикалық және қоныр-салқын суларында 4 туыстың 20 түрі таралған. Су түбінде аңдып, аулайтын жыртқыштар. Қорегі балықтармен омыртқасыздар. Негізгі түрі теңіз шайтаны немесе Еуропалық қармақшы, (Lophius piscatorius), Еуропа теңіздерінде, Баренцтен Қара тенізге дейін, 50-200 м терендікте таралған. өсімталдығы 1,3-3 млн уылдырық. Кәсіпшілік маңызы болмашы.
Дереккөздер
Санат:Қармақшытәрізділер
Түбек Есенғұлов
Түбек Есенғұлов (1874 жыл бұрынғы Жетісу облысы Верный уезі Үлкен Алматы болысы-қайтыс болған жылы белгісіз) - Алаш үкіметі үшін белсенді қызмет еткен тұлға.
Дереккөздер
Санат:1874 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақстан ветеринарлары Санат:Алаш қозғалысы мүшелері
Реза Аббаси
Дереккөздер
Санат:Иран миниатюршысы Санат:Иран тарихы Санат:1575 жылы туғандар
Лаусса
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1344 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SE, ресми идентификациялық коды — 4 15 08.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Гзёльпойнтнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Қауіпті әйел
«Қауіпті әйел» (A Dangerous Woman) – 1993 жылы «Amblin Entertainment» компаниясы шығарған американдық драмалық фильм. Фильм Мэри Макгэрри Морристің аттас шығармасының экранизациясы болып табылады. Бас рөлді сомдаушы, Дебра Уингер, «Үздік сомдау» номинациясында «Алтын Глобус» жүлдесіне номинантты болған, сондай-ақ Халықаралық Токиодағы кинофестивальде ол «Үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша жүлде ұтып алды.
Сюжет
Марта, ұяң және шырайсыз әйел, кір жуғыштың жұмысы мен күн сайын өтетін «шындық үшін соғысқа» қарамастар жай өмір сүруге тырысады. Марта ол өзімен кез келген кезде ұрсысуға дайын тәтесімен тұрады. Бұл әртүрлі жұмысты атқара алатын Колиннің оның өміріне келгенге дейін ғана жалғаасады.
Сілтемелер
Санат:АҚШ драма-фильмдері Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Өтеміс (Ақмола облысы)
Өтеміс — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Ақмол ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақмол ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 345 адам (178 ер адам және 167 әйел адам) болса, 2009 жылы 432 адамды (227 ер адам және 205 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Кристалл туралы түсінік
Барлық бір тектес заттарды физикалық қасиетіне қарай екіге бөледі: аморф заттар, кристалл заттар. Аморф заттарды ішкі құрылысы формасыз заттар деуге болады. Олардың қай бағытын алсаңыз да барлық жағында физикалық қасиеттері бірдей.
Барлық бағытында физикалық қасиеті бірдей заттарды изотроп (бір қасиетті) зат деп айтады. Демек, аморф заттар — изотроп заттар. Аморф заттарға сұйық заттар, газдар және бірсыпыра қатты заттар, мысалы шыны, қатайған желім және кейбір қорытпалар, жатады. Бұ л заттар — изотроп заттар, өйткені олардың барлық бағытындағы физикалық қасиеттері бірдей. Мысалы, шынының жылу, жарық, дыбыс, электр өткізгіштік, серпімділік, қаттылық қасиеттері барлық жағында бірдей.
Сваленик (Русе облысы)
Сваленик (Сваленик) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Иваново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 905 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7082. Телефон коды — 08166. ЕКАТТЕ коды — 65509.
Кристалл туралы түсінік
Барлық заттардың атомдардан, иондарданмолекулалардан, тұратыны белгілі. Заттарды қ ұрастырушы бөлшектер зат ішінде өзара белгілі бір тәртіппен орналасса, ол кристалл болады. Затты құраушы бөлшектер ретсіз орналасса, ол аморф зат болады.
Сваленик (Русе облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Кристалл туралы түсінік
Мысалға ас тұзын қарастырайық. Ac тұзы натрий мен хлордың иондарынан (яғни зарядталған атомдарынан)" тұрады (NaCl). Бұл екі элементтің иондары кезектесіп орналасып, куб форма құрады. Кубтың сегіз бұрышы бар, соның төртеуінде натрий, қалған тәртеуІнде хлор орналасқан. Сондай-ақ, шыны сияқ ты мөлдір ақ тастың, яғни кварц кристалының формасы алты қырлы болады. Ол силиций мен оттегінен тұрады, яғни оны силицийдің қос тотығы (SіО2) дейді. Кварц ірі мәлдір кристалл түрінде болса, оны тау хрусталі немесе сутас деп атайды. Темір тотығын магнетит деп атайды (Ғе3O4 ) . Оның кристалы сегіз жақты, алты бұрышты формада болады. Анар кристалы он екі жақ ты болады.
Сонымен, көп жақты қатты заттарды. кристалл деп атайды. Ежелгі заманда гректер мұзды «кристаллос» дейді екен. Олар мөлдір кварц кристалдарын мұздың тасқа айналған түрі деп түсінеді. Сондықтан кварц та «кристаллос» болып аталады. Бертін келе табиғи кеп жақты қатты заттардыд бәрін де кристалл деп атап кеткен. Хрусталь деген сездің езі де сол ескіше «кристаллос» деген сөзден шыққан. Жер қабаттарындағы тастарды қ ұрайтын минерал заттардың көпшілігі кристалдар түрінде кезедеседі. Кристалдар ірі де, ұсақ та болады. Мысалы, тау хрусталінің кристалы кейде кісі бойындай болып келеді. Кварцтың осы сияқты ірі кристалдары Москва мен Петербург музейлерінде бар. 1945 жылдың жазында Волынь маңынан табылған кварц кристалының ұзындығы 2,7 м, көлденеңі 1,5 м болды.
Дүние жүзіндегі ең ірі кристалл — Бразилиядан табылған кварц, оныд салмағы 40 тоннадай. Бұл сияқты ірі кристалдар, әрине, өте сирек кездеседі. Кристалдар көбінесе майда болады; олардық кепшілігін тек микроскоп арқылы ғана көруге болады. Кристалдардың жақтары теп-тегіс жазықтардан тұрады. Оны ешкім қайраған да, өңдеген де жоқ. Олар сол қалпында жаратылыс жағдайында табиғи түзілген. Кристалдың айналасын қоршаған жазықтар оның жағы деп аталады. Сол жазық жақтардың өз ара түйіскен түзу сызықтары — кристалдың қыры, ал қырлардын, түйіскен жері кристалдың бұрышы деп аталады. Кристалдың сыртқы формасындағы осы үш мүшесі өз ара мына түрде байланысады (Эйлер заңы):
ж+б = қ + 2, мұндағы ж — кристалл жағының саны, б — бұрышының саны, щ — қырының саны.
Мысалы, кубтың 6 жағы, 8 бұрышы, 12 қыры бар. Демек, 6 + 8=1 2 + 2=14. Осы ереже бойынша кристалдың жағын, бұрышын, қырын есептеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Минералогия
Айдарлы кепеш
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Футболдан Өзбекстан кубогы 2020
Футболдан Өзбекстан кубогы 2020 — Өзбекстан кубогының 28-ші маусымы.
1 раунд
*Жақша ішіндегі - клубтың ойнайтын дивизоны
Сілтемелер
Санат:Футболдан Өзбекстан кубогы Санат:2020 жылғы футбол
Чумара
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хайнсфарт
Хайнсфарт (Hainsfarth) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Донау-Рис ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1441 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 79 154. Муниципалитеттің басшысы — Франц Боденмюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ибипеба
Ибипеба (Ibipeba) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Иресе экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 417,14 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Бетпақдалит
Бетпақдалит  — молибдаттар тобының минералы, күрделі құрамды мышьяк-молибден қышқылының темір және кальций тұзы. Химиялық формуласы H4CaFe2 (Mo5As2O26)x12H2O. Моноклиндік сингонияда кристалданады, кристалдары қысқа призма тәрізді, ұсақ түйірлі кеуекті немесе тығыз агрегаттар түзейді. Түсі қанық сары, солғын жасыл кейде қоңыр реңді, тығыз агрегаттары күңгірт. Ұнтақ түрлері шыныдай жылтыр. Қаттылығы 3,0, меншіктік салмағы 2,98 г/см3. Алғаш рет 1954 ж. Бетпақдала өңіріндегі Қараоба вольфрамит кен орнынан табылған. Бетпақдалит кварц-вольфрам желілері мен кварц-слюда грейзендерінде ярозит, опал, гидрослюда, лимонит және гипспен бірге кездеседі. Бетпақдалиттен молибден мен мышьяк алуға болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Минералдар
Кышиндык
Кышиндык — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Узельга өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Батл Лэйк (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 875 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-03970.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Корея ұлттық-мәдени орталығы
Корейлердің Қазақстанға келуі
Корейлер, бастапқы атауы - чосен-саран. Корей тілі кейінгі уақытқа дейін оқшауланған тіл болып келді, яғни ешқандай лингвистикалық топқа енбе-ген. Оның шығуы туралы әр-түрлі жорамал бар.
1939 жылғы депортация нәтижесінде Қазақстанда 96453 корей келген. 1937 жылдың күзі... Қаламмен бір тартқанда бүкіл бір халық ұлттық белгісіне орай қуғын-сүргінге ұшырады, қазақ жері еріксіз жер аударылғандарды қабылдады. Сол уақыттан бері корейлердің бірнеше ұрпағы Қазақстанды өз Отаны санайды. Өздерінің саны аз бола тұра (халықтың 1%-нен аз) корейлер ұлт ретінде ғана сақталып қалмай, ұлттық-мәдени орталықтар арқылы өздерінің бар екендігін көрсеткеніне тарихшылар әлі баға берері анық.
Қазір Қазақстанда 99665 корей бар, оның 14097-і Қарағанды облысында.
Қарағанды облыстық корей мәдени орталығы 1989 жылдың қыркүйегінде құрылған.
Қоғамдық ұйымның негізгі міндеті - корей мәдениеті мен тілін, салт-дәстүрін одан әрі дамытып, жаңғырту, қоғамның демократиялық жаңаруына диаспораның белсенділігін көтеруге көмек беру. Орталықтың басты жетістігі оның жоғары беделі, жинақталған тәжірибе, ұрпақтар жалғастығын бекітетін, үлкендерге, ана тілі мен мәдениетіне құрмет көрсетуге тәрбиелейтін дәстүрлер.
Корей халқының мәдениетін таратуы
Орталықтың бірде-бір ұжымы немесе құрылымы он бес жылдың ішінде өз қызметін тоқтатқан емес. Орталықтың негізгі қазынасы адамдар, оның активін уақыт сынынан өткен адамдар қүрайды. Соның заңды жалғасы ретінде 2003 жылы "Мугунхва" фольклорлық ансамблі "халықтық" атағын алды.
Филиалдың қасында, сондай-ақ Қарағандының үш мектебі мен екі жоғары оқу орнында Қазақстан корейлері қауымдастығының Қа-рағанды филиалының көмегімен корей тілін оқыту іске асырылады. Осы мақсат үшін Корей Республикасы елшілігі жанындағы ағарту орталығынан оқыған филиал активтерінен төрт оқытушы даярланды. Сабақ беруге Корей Республикасынан келген волонтерлар тартылды.
Филиалдың жанынан ардагерлер хоры, "Киппым" би тобы құрылып, жұмыс жасайды. Көркем өнерпаздар ұжымдарының мүшелері қалалық, облыстық, республикалық ұлттық мәдени фестивальдарға үнемі қатысады. Филиал түрлі шараларды түрақты өткізеді, оның көбі дәстүрге айналды. Солардың ішінде ай күнтізбесі бойынша Жаңа жылды тойлау, қыздар мен ұлдардың мерекесі ерекше орын алады. Поэзиялық атау алған "Өмірдің күзі" мерекесі Қариялар күніне арналған.
Филиалдың жұмысы орталықтың құрылымын одан әрі жетілдіруге арналған. Қазақстан Республикасы үкіметінің іс-әрекет бағдарламасына сәйкес басым бағыттар анықталған. Мысалы, филиалда "Кемеңгерлер алқасының" басшылығымен аға ұрпақпен жұмыс жүргізіледі. Жастарды тәрбиелеу Қазақстан корейлері республикалық қауымдастығы мен Қазақстан корейлері жастар қозғалысының бағдарламасы арқылы іске асырылады.
Оқушылар арасындағы "Жеткіншек көшбасшы" республикалық іріктеу турына жыл сайын Қарағандыдан корей ұлтынан 100 оқушы қатысады. Корея республикасы елшілігінің "КАХАК" НТО мен Қарағанды филиалының көмегімен ҚКҚ-ның атаулы стипендиясын алу үшін студенттік конкурс өткізіліп келеді. Онда КарМУ, КарМТУ мен "Лингва" тіл мен аударма институтының студенттері жеңімпаз атанды.
Қарағанды филиалы республикада бірінші болып шағын және орта бизнес кәсіпкерлерінің слетін өткізіп, экономикалық кеңес құрып, Қазақстан корейлері қауымдастығына ҚКҚ-ның қасынан экономикалық кеңес құру ұсынысымен шықты.
Санат:Халықтар
Альфред Корнер
Альфред Кёрнер (Alfred Körner; 14 ақпан 1926 — 23 қаңтар 2020 ) — аустриялық футболшы, шабуылшы. 1948 жылы жазғы Олимпиада ойындарына, 1954, 1958 жылдары әлем чемпионатына қатысқан.
Інісі Роберт Корнер де футболшы болған.
Сілтемелер
Санат:Аустрия футболшылары Санат:Аустрия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Рапид Вена ФК ойыншылары
Сент-Мор-де-Пейриак
Сент-Мор-де-Пейриак (Sainte-Maure-de-Peyriac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47258, пошта индексі — 47170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 335 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Үлкен Туртас
Үлкен Туртас — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Туртас өзенінің оң жағалауынан 241 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 307 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шулаш
Шулаш — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есіл өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
УЕФА Еуропа лигасы 2018/19, плей-офф
2018-19 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңіне 32 команда қатысты. Топтық турнирде озып шыққан 24 клубқа УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық турнирінде үшінші орын алған сегіз клуб қосылды.
Финал
Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2018/19 Санат:2019 жылғы футбол
Купон
Купон (франц. couper — кесу, жырту, coupon - жыртпалы талон) —
Дереккөздер
Санат:Құнды қағаздар
Coupon (disambiguation) Coupon Buono Coupon
Мюрбак
Мюрбак (Murbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Гебвилер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68229, пошта индексі — 68530.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Горчаков айдаршөбі
Горчаков айдаршөбі Тянь-Шаньның биік тауларында және Жоңғар Алатауында тастақты беткейлерде, жартас айырықтарында, субальпі және альпі шалғындықтарында өседі. Алдынғы түрден жер асты бөлігінің құрылысымен ерекшеленеді, түйнектің орнына мұнда жуан бұтақтанған тамырымен. Сабақтарының биіктігі 40 см, едәуір ірі, сағақты айтарлықтай ұсақ таралған жапырақшалармен, гүлдері қызғылт сары, сары, кең түзі шақшалы. Маусым – шілдеде, қыркүйекке дейін (еріген қар үйінділерінде) гүлдейді. Құрамында әсер етуі зерттелмеген түрлі алкалоидтар бар.
Нұралы (қыстау, Қызылқоға ауданы)
Нұралы — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Уваровит
нобай|оңға Уваровит — силикаттар класының гранат тобына жататын минерал.
Химиялық формуласы: Са3Сr2[SIO4]3. Сингониясы — текшелік, кристалдары — ромбододекаэдр, агрегаттары — тұтас түйірлі масса. Түсі — жасыл, жылтырлығы — шыныдай; қаттылығы — 6,5—7, жіктілігі жоқ, меншікті салмағы — 3,52. Уваровит ультранегізді таужыныстарда және хромит кендерінде кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Силикат минералдар
Сен-Бонне-де-Жу
Сен-Бонне-де-Жу (Saint-Bonnet-de-Joux) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 71394, пошта индексі — 71220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 799 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сона және Луара департаментінің коммуналары
Кесімді императив
Кесіміді импертив - Канттың этикасындағы моральдық заңды сипаттайын филос. термин. Императив деп Кант бұйрық райда айтылатын сөйлемді айтады. Кантша императив не гипотектикалы, не кесімді болады. Біріншісі қойылған мақсатты орындап шығу шарты ретіндегі бұйрықты, екіншісі шартты бұйрықты білдіреді. К. и. ұғымы метафиз. тұрғысынан баяндалған, өйткені, Кантта бұл ұғым болуға тиісті мәні бар нәрені мүлдем қарама - қарсы қояды. Бұлай қарама - қарсы қою, Канттың тұрғысындағы неміс бюргерлернің практика жүзіндегі әлсіздігін бейнелейді. Ол этиканың теориялық принциптерін оның негізінде жатқан практикалық таптық мүддеден бөліп алып, бұл приниптерді "ұғым мен моральдық, постулаттардың таза идеологиялық анықтамасы" ретінде қарайды.
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж., 5 том, 405 бет.
Айкезбе
Айкезбе - аспандағы ай толысқан кезде кейбір сезімтал адамдардың өз-өзінен мазасынданып ұйқысы келмей, түн ішінде ұйқысырап тұрып кезіп жүріп кететін аурудың атауы. Айға байланысты халық жадында сақталған наным-сенім бойынша, айкезбе ай толысқан кезде құбыжыққа айналып, ай қайтқанда ол қайтадан қалпына келеді немесе жаңа туған айдың үшінші жаңасында қымбат метал күмістің тәңірісі ретінде адамға күштірек әсер етеді екен деседі. Айкезбе болған адам дағдылы қимыл-әрекеттерді орындайды, түн мезгілінде өзінен-өзі ұйқылы күйінде жүріп кетеді, кейде өзі білмейтін әртүрлі істер істейді. Ондай сырқатты бақсыға ұшықтатып емдеген. Дәстүрлі наным-сенім бойынша адам ай астында иен далада ұйықтап қалған кезде бетіне айдың сәулесі түссе, айдың шалығы тиіп есі ауып, аузы қисайып қалады деп санаған.
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Терминология
Тікелей іздеудің таушайыр танымдық әдісі
Тікелей іздеудің таушайыр танымдық әдісі. Таужыныстардың өтімділігі жоғары белдемдері бойымен көмірсутекгер жатынынан жер бетіне қарай жылыстаған сұйық көмірсутектердін шашырау ореолдарын анықтау мақсатында нақтылы алап қимасының беткі өңіріндегі таужыныстарға тиесілі органикалық заттарды зерттеуге негізделген мұнай және газ кенорындарын іздеу әдісі. Таужыныстардың сынамалары жер бетінен де, арнайы жасақталған геохимиялық ұңғымалар қимасынан да алынады. Әдіс таушайыр тектестерінің тектік болмысын нақтылайды, олардың эпигенездік өкілдерінің мөлшері мен кеңістіктегі таралу сипатын анықтайды, бұл үшін таушайыртанымдық талдауға қатысты зертханалық әдістердің бүкіл кешені пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
4 қыркүйек
Қыркүйектің 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 247-ші күні (кібісе жылдарда 248-ші). Жылдың аяғына 118 күн қалады.
Бидайбас
thumb| alt=A.| Бидайбас. Бидайбас  (Crucіanella) – риандар тұқымдасына жататын бір немесе көп жылдық өсімдіктер туысы. Қазақстанда таудың тасты, тастақты беткейлерінде, құмдарда өсетін 3 түрі (бұдыр бидайбас, Бұқар бидайбасы, жіпжапырақты бидайбас) бар. Олардың сабақтары жіңішке, төрт қырлы. Жапырақтары ұзынша, тықыр. Гүлдері қос жынысты, дара немесе екеуден жетіледі. Масақ гүлшоғырына топталған. Аталығы 4 – 5, аналық мойны екі бөлікті. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, мамыр – маусымда жемістенеді. Жемісі – құрғақ, қос жаңғақша.
Дереккөздер
Санат:Рияндар
Ультрабазиттер
Ультрабазиттер — гипербазиттер терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Химияның алғашқы заңдары
Химияның алғашқы заңдары- М.В. Ломоносов жалпы  ғылымға, оның ішінде химияға  сінірген еңбегі зор. Ол химияда әіресе  химялық тәжіибелерде, әрдайым " салмақ пен  мөлшерді" қолдану қажеттілігін баса көрсетті. Бұл уақытқа дейінгі тәжірибелерде таразыны сирек қолданатын. ХVІІІ ғасырдың  екінші жартысынан бастап (әсіресе  флогистон іздеушілер) химиялық тәжірибеге  алынған және   реакциядан  шыққан  заттарды өлшеп, тәжірибелерде  салмақтық  бақылау жасалатын болды. Бұл әдістің нәтижесі көп күттірген жоқ,  бірнеше  жаңа заттар   ашылды. Мысалы: Джозеф Блек көміртек диоксидін (1752 ж.) Генри Кавендиш сутекті (1766ж.), Даниель Резерфорд (1772 ж.)  пен Карл Шееле (1773 ж.)  азотты, Карл Шееле-  оттекті (1772 ж.) , Джозеф Пристали - оттекті екінші  рет ( 1774 ж.) , Карл Шееле - хлорды (1774 ж.) ашты.
Дереккөздер
Жалпы химия кітабы, Б. Бірімжанов,Н. Нұрахметов, Алматы 1992 жыл- 19 бет
Баудэтт (Миннесота)
Баудэтт (Baudette) — Миннесота штатының Lake of the Woods округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1106 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-04024.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Бейматериалдық активтер
Бейматериалдық активтер - айналымнан тыс активтер тобы. Олардың материалдық-заттық мазмұны жоқ, бірақ құны болады, құжаттармен қуатталады, табыс әкеледі және табыс алуға алғышарттар жасайды, ұзақ мерзімді кезеңде пайдаланылады, иеліктен шығаруға жарамды болады. Бейматериалдық активтерге мыналар жатқызылады: патенттер, лицензиялар; авторлық құқықтар, патенттерден, лицензиялардан, авторлық шарттардан туындайтын құқықтар; жерді, жер телімдерін, жылжымайтын мүлікті, табиғат объектілерін пайдалану құқықтары; өндірісті ұйымдастыру, өнімдерді тарату саласындағы талдамалар, бағдарламалық өнімдер, ноу-хау; тауар белгілері, сауда таңбалары, зияткерлік меншіктің басқа да нәтижелері, т.б. Шетелде бейматериалдық активтерге фирманың бейнесі, оның жұмфс стилі, яғни кеңсенің әрленімі, визиткалар, фирмалық бланкілер, конверттер, қызметкерлердің фирмалық киім-кешегі, т.б. жатқызылады. Меншікті өндіріс қызметінің өнімі болып табылатын бейматериалдық активтер тауар ретінде есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Бухгалтерлік есеп Санат:Экономикалық терминдер
Асылбек Жұмабекұлы Жұмабеков
Асылбек Жұмабекұлы Жұмабеков 1966 жылы 19 қарашада Жамбыл қаласында туған. Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтын бітірген (1987), инженер-механик. 1982 жылдан - Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтының студенті. 1987 жылдан - «Жамбылхимқұрылыс» АКК механигі. 1991 жылдан - «Көмек» ЖШС жұмыстарды өндірушісі, учаске бастығы, бас инженері (Жамбыл қ.). 2002 жылдан бері - «Сұңқар-2002» ЖШС директоры (Тараз қ.). Жамбыл облыстық әкімдігінің қурылыс басқармасының грамотасымен; Жамбыл облысы әкімінің, Жамбыл облыстық мәслихатының құрмет грамоталарымен марапатталған. Үйленген. 4 баласы бар.
Рюдо-Ладосс
Рюдо-Ладосс (Rudeau-Ladosse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24221, пошта индексі — 24340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 174 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Аида (опера)
“Аида” - Әлемге әйгілі ком­позитор Джузеппе Вердидің операсы
Тарихы
Мысыр үкіметі 1868 жылы Суэц каналының қазылып бітуі­не байланысты, халықтық сю­жетке құрылған опера жаздыр­мақ болып Вердиге тапсырыс берген көрінеді. Әрі оның ал­ғашқы қойылымын Каирдегі жаңа театрдың ашылу құр­метіне бағыштаса керек. Үкі­мет ұсын­ған, артында мем­лекеттің қо­мақ­ты құрметі бар тосын тапсыр­маны орындауға әуелгіде та­лантты композитор аса құлықты болмаған сияқты. Тек екі жыл өткен соң сце­нарий авторы, ұлты француз Франсуа Огюст Фердинан Мариеттің қолжазба­сы­мен танысқан Верди үкіметті тағы да таң қалдырып, аяқ асты­нан келісімін берген екен. Либрет­тоға ежелгі Египет перғауын­дарының Эфиопия елімен арасындағы көп жылдық күресі жайлы папирусқа жазылған мә­лі­меттер өзек болады.
“Аида” операсы адамзат­тың ең құнды адами сезімі жайлы баяндайтын шығарма болып есептеледі. Жаужүрек жауынгер, батыр қолбасшы Радамес пен эфиопиялық күң Аида арасындағы траге­диялық махаббат хикаясы көрерменімен алғаш осылай қауышқан болатын. Патша қызы мен алтын тақтан бас тартқан қаһарман Радамес, отанына қашу мүмкіндігі бола тұрса да сүйіктісімен бірге өлуді мұрат тұтқан өжет қыз бәрібір тарих тол­қынында жеңімпаз болып шықты.
Осындай кішігірім қыз­ғылықты оқиғалардан бастау алатын опера тарихы күні бүгінге дейін құндылығын жойған жоқ.
Санат:Италиян тіліндегі опералар Санат:Мысырда қойылған опералар
Есенқұл Маманұлы
Есенқұл Маманұлы (1888, бұрынғы Қапал уезі, Ақтасты мекені — 1932) — қазақтан шыққан алғашқы кәсіпкер-ағартушылардың бірі. Тегі Найман руының Матай тармағындағы Қаптағай (Сары) атасынан шыққан, атақты Маман байдың кіші әйелі, Жәлменде бидің қызы Жаңғақтан туған ұл. Жастайынан өжет, еркін, бастаған ісін жолортада қалдармайтъш табанды болын өсті. 1907 ж. қажылық сапармен Меккеге барып қайтқан. Ағалары Тұрысбек, Сейітбаттал бастаған ағартушылық-кәсіпкерлік істі жалғастырып, Қарағаш мекенінде жаңа тұрпаттағы мектеп ашуды қолға алды. Жетісу өңіріне белгілі өнер-білім ошағы — "Мгмания "мектебінің қалыптасып, даму тарихы Есенқұл есімімен тікелей байланысты. Ол ел ішінен қаржы жинап, Түркия, Польша және Ресей қалаларында оқып жүрген қазақ студентеріне жәрдемақы төлеуді ұйымдастырған. Сондай-ақ, қаржы тапшылығынан жабылып қалу қаупі төнген "Қазақ" газетіне Есенқұлдің басшылығымен 1274 сом 10 тиын көмек берілген ("Қазақ", № 169, 31.3.1916). Әсіресе, ол 1913 ж. халықтың өмірін шынайы бейнелеген қазақ романдарына бәйге жариялап, ақшалай жүлде белгіледі. Есенқұлдың меценаттық бастамасын М.Сералин, ауылыБайтүрсынов, Ә.Бөкейханов, М.Дулатов, т.б. ұлт зиялылары азаматтық ерлік, көпшілікке өнеге ретінде бағалады. 1928 ж. 27 тамызда Кеңес өкіметінің жергілікті белсенділері Есенқұлды және оның туыстарын кәмпескелеп, "әлеуметке қауіпті элемент" ретінде Орал округіне жер аударған (ҚР ОМА, 135-қор, 1-тізбе, 564-іс).
Данбюри (Нью-Гэмпшир)
Данбюри (Danbury) — Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1164 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 97.7 км² шамасында. FIPS коды — 33-16980.
Тарихы
Қала 1771 жылы Александрия қаласының бір бөлігі ретінде құрылған. Таулы аймақта орналасқан үшін Данбюри қаласы Александрияның басқа аймақтарынан бөлініп тұрған. 1795 жылы Данбюри Александриядан бөлініп қала статусын алған. Қала өсіп өз агломерациясына Уилмор мен Хилл қалаларын қосып алған. Бұл қаланың тұрғындары алғашқыда тек қана ауыл шаруашылығымен айналысқан, оның ішінде қой мен сиыр бағу ерекше орын алған.
Географиясы
АҚШ санақ бюросы бойынша қаланың жалпы аумағы 98 км²,оның ішінде 97 км² жер және 0.78 км² су аумағы.
Қаладан Смит және Мерримак өзендері өтеді. Қаланың ең биік шыңы - Тинкэм тауы(710 м). Қаланың оңтүстік жағында Раггед таулары орналасқан. Ол тауларда біраттас шаңғы курорты бар. Қаладан Суэнпи-Раггед-Кирсадж Гринвэй туристтік маршруты өтеді.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Парада-де-Тодейя
Парада-де-Тодейя (Parada de Todeia) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 844 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,64 км² шамасында. Халық тығыздығы — 506,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сұйықтың (газдың) ламинарлық қозғалысы
Сұйықтың (газдың) ламинарлық қозғалысы. Сұйықтық капиллярлық қуыстар бойымен жылжу түрі. заңдылығы судың құмдардан сүзбеленуі жайлы 1865 жылы Дарси жүргізген тәжірибелер негізінде анықталған. Бұл тәжірибелерге сәйкес, нақтылы уақыт бірлігіндегі судың шығыны арындылық мөлшеріне (һ) және сүзгінің көлденең ңимасы ауданына (F) тура пропорциялы да, сүзбелену жолының ұзындығына (L) кері пропорциялы. Сонымен қатар,сұйықтың (газдың) ламинарлық қозғалысы тау жынысының су сіңіргіштік коэффициенті мөлшерімен (К) анықталатын су сіңіргіштік сипатына да тәуелді. Аталған заңдылықтарға сәйкес, судың шығыны төмендегі теңдеумен өрнектелетін болады: Q=K*Fh/L гидравликалық еңістік немесе арындық градиенті деп аталады да, жай ғана С әрпімен белгіленеді. Олай болса, келтірілген теңдеуді төмендегіше ықшамдауға болады Q=KiF
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Жумо
Жумо (Jumeaux) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63182, пошта индексі — 63570.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Кондеуба
Кондеуба (Condeúba) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Брумаду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 156 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 236,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,7 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері