cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сүтқоректілер
Түрлері
thumb|left|Піл Сүтқоректілер Жер шарында кең тараған. Сүтқоректілерге гоминидтер де жатады. Қазіргі кезде сүтқоректілер класы 2 класс тармағынан: құрамында жұмыртқа салушылар отряды бар алғашқы аңдар класс тармағынан және құрамында қалталы жануарлар мен ұрықжолдастылар инфракласы бар нағыз аңдар класс тармағынан тұрады. Сүтқоректілердің 4,5 мыңнан астам түрі белгілі. Жылы қандылығы, ұрпағына қамқорлық жасауы, жоғарғы жүйке жүйесінің болуы сүтқоректілерге жер шарының Солтүстік полюсінен бастап, Антарктида жағалауларына дейінгі барлық жерді мекендеуге мүмкіндік берді. Қазақстанда сүтқоректілердің 8 отряды (жәндік жегіштер, қолқанаттылар, кеміргіштер, қоянтәрізділер, жыртқыштар, жұптұяқтылар, тақтұяқтылар және ескекаяқтылар), 31 тұқымдасы және 180-нен астам түрі кездеседі. Әсіресе, қосаяқ, аламантәрізділер, қуысмүйізділер, жертесерлер, т.б. тұқымдастарының түрлері өте көп. Жеке жүріп (кірпі, жертесер, сусар, аю, т.б.), топталып (шақылдақ, сарышұнақ, суыр), табын, үйір болып (арқар, таутеке, ақ бөкен) тіршілік етеді. Сүтқоректілердің кейбіреулері (суыр, үлкен құмтышқан, т.б.) қорегін күндіз, басқа түрлері (тоқалтіс, кейбір жыртқыштар, т.б.) іңірде не түнде, ал үшінші біреулері күндіз-түні аулайды. Аю, жанат, жанаттәрізді ит, борсық, т.б. қыста ұзақ ұйқыға кетеді. Көптеген сүтқоректілер (қарақұйрық, ақ бөкен, түлкі, қасқыр, қолқанаттылар, т.б.) маусым сайын қоныс аударып отырады. Сүтқоректілердің көпшілігі жылына 1 рет, кейбір түрлері (кемірушілер, жәндікқоректілер, т.б.) 2 – 3 рет балалайды. Буаздық мерзімі де әр түрлі, мысалы, тышқантәрізділерде – 12 күн, борсық пен жылқыда – бір жылдай. Кейбіреулері 1 айда (сары тоқалтіс), ал кейбіреулері (құлан, марал, бұлан) жыныстық жағынан 2 жасында жетіледі. Тіршілік ету ұзақтығы 14 – 18 айдан (тоқалтіс) 20 – 30 жылға (бұлан, марал, жылқы) дейін созылады.
Шаруашылықтағы маңызы
thumb|Мал шаруашылығы Сүтқоректілердің шаруашылық маңызы зор. Жабайы аңдардан мамық тері, былғары, ет, май, панта (дәрілік мүйіз), мускус, т.б. өнімдер алынады. Бұлардың бірқатар түрлері (суыр, тиін, ондатр, түлкі, бөкен, т.б.) кәсіптік және әуесқойлық мақсатта ауланады. Кейбір сүтқоректілер (кемірушілер, жыртқыштар) адам мен мал арасына түрлі аурулар (оба, аусыл, құтыру, туляремия, сарып) таратады. Тышқан, тоқалтіс, егеуқұйрық, т.б. – аңдар және орман ш-тарының зиянкестері. Республикадағы аса бай сүтқоректілердің фаунасы мал шаруашылығының аса бағалы генофондысына айналды. Биязы жүнді қой мен арқарды будандастыру нәтижесінде жаңа қой тұқымы – қазақтың арқар-мериносы, үй шошқасын жабайы шошқамен будандастыру арқылы – жетісу шошқасы шығарылды.
Әбдіғаппар Жанбосынұлы
Әбдіғаппар Жанбосынұлы (1870; бұрынғы Торғай облысы Торғай у. Қараторғай облысы — 21.11.1919, сонда) қазақ халқының — 1916 — 17 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалыстың Торғай даласындағы басшысы.
Сүтқоректілер
Класс тармақтары
Қазіргі кезде тіршілік ететін сүтқоректілер 2 класс тармағына жіктеледі. Олар: ілкіаңдар және қазіргі аңдар. Қазіргі кездегі сүтқоректілердің көпшілігінің ұрығы аналықтарының жатырында дамып жетіледі.
Әбдіғаппар Жанбосынұлы
Тілеулі батырдың ұрпағы. Арғы атасы Нияз би — Абылай ханның сенімді серігі, әкесі Жанбосын (1847 — 95) көп жылдар болыс болған. Анасы — Алуа Ақтасқызы (1840 — 1934) (Ақтас — Ахмет Байтұрсынұлының әкесінің ағасы). Әбдіғапар ауылында бастауыш мектеп ашқан. Ағаштан ою ойған шебер болған, суармалы егіншілікпен айналысқан, ақыл-парасатымен ел ағасы атанған. 1916 жылдың жазында Қараторғай болысының, кейін бүкіл Торғай уезінің көтерілісшілері Әбдіғапар маңына топтасты. Сол жылғы 21 қарашада Жалдама өз. бойында 13 болыс ел өкілдерінің құрылтайы Әбдіғапарды хан көтеріп, Кенесары қолбасшыларының бірі Иман батырдың немересі Амангелдіні Сардарбек етіп сайлады. Әбдіғапар ел билігін соғыс жағдайына бейімделген дала демократиясы негізінде қайта құрды. Алдымен Әбдіғапар өзін хан деп атамай, әмір деп есептеді. Ол өзі басқарған Торғай елін бүкіл қазақтың тәуелсіз мемлекеті құрылғанға дейін метрополияның билігін мойындамайтын, жаугершілік заманда уақытша өмір сүруге құқылы автон. аймақ деп санады. Әбдіғапар көтерілісшілерді 20 адамнан тұратын халық өкілдерінің кеңесі арқылы басқарды. Бұл кеңес әскери, әкімш., шаруашылық мәселелерін шешетін басшы орталық болды. Жергілікті жерлерде Әбдіғапардың жарлығымен елбегілер сайланды. Көтерілісті жақтаған болыстар өз орындарында қалдырылды. Көтерілісшілер ежелгі шығыс дәстүрімен ондық, жүздік, мыңдықтарға жіктелді. Әбдіғапар жасақтаған әскери құрылым империяның қарулы күштеріне аса тегеурінді қарсылық көрсетті. Оның қоластына Қазақстанның көптеген аймақтарынан көтерілісшілер жасақтары келіп қосылды. Сөйтіп Торғай өлкесі Қазақстандағы 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыстың ең ірі орталығына айналды. Әбдіғапар Кеңестердің Торғай облысы І-съезіне (Орынбор, 1918 ж. наурыз) қатысып, кейін Кеңес өкіметінің саясатын жүргізуден бас тартты. Қызыләскерлер қолынан Зәуре қаласында қаза тапты. Ұрпақтары “хан тұқымы” ретінде аяусыз қуғынға ұшырады.
Сүтқоректілер
Сүтқоректілердің қорғау
Соңғы кездерде халық шаруашылығының қарқынды дамуына байланысты қоршаған ортаға төнген экологиялық апаттар жан-жануарлар дүниесінің азаюына, тіпті кейбір түрлерінің жойылып кетуіне әсер етуде. Республикада сүтқоректілердің 40-тан астам түрі қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына”, ал соның ішінде жұпартышқан, қызыл қасқыр, қабылан, қарақал, барыс, құлан, Мензбир суыры Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” енгізілген. Зоология ғылымының сүтқоректілерді зерттейтін саласын териология деп атайды.
Әбдіғаппар Жанбосынұлы
Дереккөздер
Санат:1870 жылы туғандар Санат:Қараторғай болысында туғандар Санат:1919 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Сүтқоректілер
Қорытынды
Сүтқоректілер - көпшілігінің денесін түк қаптаған, дене температурасы тұрақты, ұрпағын сүтімен қоректендіретін, жоғары жаратылымды жануарлар. Миы жақсы жетілген, сондықтан қалыпты жағдай өзгергенде мінез-құлығын да өзгертіп, жаңа жағдайға оңай бейімделеді. Жылықанды және қанайналымының екі шеңбері толық ажыраған. Өкпесінде өкпе ұяшықтары болғандықтан, газ алмасу беті ұлғайған. Сондықтан зат алмасу үдерісі жоғары деңгейде өтеді. Аналық денесінде ұрпағын көтеруге мүмкіндік болғандықтан және оны сүтімен қоректендіре алатындықтан, сүтқоректілер өзге ағзалардан ерекшеленеді. Қазіргі сүтқоректілер негізгі екі класс тармағына бөлінеді. Олар ілкіаңдар (немесе жұмыртқа салатын сүтқоректілер) және қазіргі аңдар (немесе қалталылар және қағанақтылар) класс тармағы деп аталады. Жұмыртқа салатын, ұшатын, суда жүзіп өмір сүретін, құрлықта мекендейтін сүтқоректілер бар. Бұлардың көпшілігі төрт аяқпен жүреді.
Дереккөздер
Санат:Сүтқоректілер
Канкаль
Канкаль (Cancale) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35049, пошта индексі — 35260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5374 адамды құрады. Халық тығыздығы — 413,38 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Ускала
Ускала (Ускола) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің оң жағалауынан 133 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Рассомаха
Рассомаха — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Орловка өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 237 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Наталья Васильевна Дмитрюк
Наталья Васильевна Дмитрюк (1951 жылы 16 ақпанда туған Солтүстік Қазақстан облысы, Көкшетау қаласы) – филология ғылымының докторы (2000), профессор. Шымкент педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1972). Еңбек жолын мектепте орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып бастаған. 1974 – 2001 ж. Шымкент педагогикалық институтында оқытушы, доцент, орыс тілі мен әдебиетін оқыту методикасы кафедрасының меңгерушісі (1991 – 96), тіл жөніндегі департамент меңгерушісі (1997 – 2001), «Мирас» университеті ақпараттық педагогика факультетінің деканы қызметтерін атқарды. 2001 жылдан Қожа Ахмет Иасауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті орыс тілі кафедрасының профессоры болып еңбек етеді. 1985 ж. кандидат диссертациясын Мәскеу қаласында қорғаса, 2000 ж. жалпы тіл білімі, психолингвистика, социолингвистика салалары бойынша докторлық диссертация қорғады. 100-ден астам зерттеу жұмыстары жарық көрген, оның ішінде 20 шақты оқулықтар мен лекция топтамалары бар. Дмитрюктың жетекшілік етуімен 4 ізденуші кандидат диссертация қорғаған. Облыстық әкімшілік тарапынан «2004 жылдың үздік ғалымы» деп танылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жалғамалы тип
Жалғамалы тип (тілдердің) (лат.agglutinatio жабысу, жабыстыру) — тілдердің Морфологиялық топтастырылуына жататын тілдер типі. Жалғамалы типке сөзжасам мен сөз түрлендіретін қосымшалардың дамыған жүйесі тән. Жалғамалы типке түркі, монгол, угро-финн, жапон т. б. тілдер жатады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
ذ
з̱а̄ль (ﺫال) Араб әліппесінің тоғызыншы әрпі, ағылшын тіліндегі транискрипциялануы «th» әрпіне сәйкес, ағылшын «this» сөзінің дауысталуына сай.
з̱а̄ль әрпінің сан бойынша ұстайтын мәні - 7.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
Қазақтардың Қытай жеріне ауа көшуі
Қытай жеріне, негізінен, онымен шекаралас қазақ аудандарыңдағы озбырлық пен ашаршылыққа төзбеген кожалықтар көшіп кетті. Олар Кеген, Жаркент, Талдықорған, Ақсу, Алакөл, Лепсі, Октябрь, Үржар, Тарбағатай, Жайсан, Қатонқарағай аудандарынан болатын. Осы аудандардан 1929-1931 жылдары 5993 шаруа қожалықтары Қытай жақ бетке өтті. Қазақтардың Қытайға көшуі біз жоғарыда қарастырған Ресей мен Орталық Азия республикалары жерлеріне өтуден әлдеқайда күрделі болды. Өйткені Қытайға көшу бір мемлекеттен екінші мемлекетке шекаралық тәртіпті бұзып көшу еді. Ал шекара бұзу мемлекеттік ауыр қылмыстың бірі саналатыңы белгілі. Голощёкиндік геноцидке шыдамаған қазақтар екі мемлекет шекарашыларының қарсы болғандығыңа қарамастан, шекараны бұзып өтуге ұмтылды. Шекарашылармен қарулы қақтығыстарға дейін барды. Осындай шайқастардың бірінде 734 қазақ каза тауып, 38-і жараланды.
Шекарашылардан да адам шығыны болып, 24-і қайтыс болды. Қызыл шекарашылар шекарадан өткізбей қою міндетімен шектелмей, Қытай жеріне өткендердің соңынан куып барып, қырып салып отырды. Голощёкин Ресей мен Орталық Азиядағыдай Қытайға да бай-кулактар көшіп жатыр деп айтудан жалықпады. Кеңес үкіметінің жазықсыз айыптаулары мен озбырлықтарыңа шыдамай жеке бастары Қытайға өтіп кетіп, соңынан отбасы мүшелерін, туыстарын көшіріп әкету үшін қаруланып шекарадан қайта өткен қазақтарды «бандылар» деп жариялады. Мұндағы ойы босқын қазақтарды жек көрінішті, қылмыскер ретінде кәрсетіп, катаң да шұғыл жазалау шараларын өрістету еді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Клаус Фишер
Клаус Фишер (Klaus Fischer; 27 желтоқсан 1949 ) — германиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Бундеслига тарихындағы екінші орындағы мерген футболшы. 1982 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері.
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мюнхен 1860 ФК ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Кельн ФК ойыншылары Санат:Бохум ФК ойыншылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Шальке 04 ФК жаттықтырушылары
Сен-Жан-Пудж
Сен-Жан-Пудж (Saint-Jean-Poudge) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64486, пошта индексі — 64330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 85 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Нахимов ауылдық округі
Нахимов ауылдық округі — Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Баранкөл, Нахимовка ауылдары кіреді. Орталығы – Нахимовка ауылы.
Тарихы
2001 жылы Нахимов ауылдық округінің құрамында болған Обалсай және Баранкөл ауылдық округінің Бапалақ ауылдары таратылды. 2010 жылы округ құрамына таратылған Баранкөл ауылдық округінің Баранкөл ауылы енді.
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы ауылдық округтері
Лаутерталь (Оденвальд)
Лаутерталь (Оденвальд) (Lautertal (Odenwald)) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Бергштрассе ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Дичня
Дичня — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калужа облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пшевка өзенінің сол жағалауынан 4,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нормандия (аймақ)
Нормандия (Normandie, норманд.  Normaundia ) — Францияның солтүстік-батысындағы аймақ және тарихи аймақ. Ол 2016 жылдың 1 қаңтарында Жоғарғы және Төменгі Нормандия аймақтарының қосылуы нәтижесінде құрылды. Тарихымен, фермаларымен, алма плантацияларымен және сүт өнеркәсібімен, әсіресе ірімшіктер: Камамбер, Ливаро және Пон-Л'Эвекпен танымал.
Тарих
Біздің заманызға дейінгі 27 жылы Рим императоры Октавиан Август орталығы Лугдун қаласында (қазіргі Лион) орналасқан Лугдундық Галлия провинциясына Калет (Calètes) пен Велиокассты (Véliocasses) қосып, Галлия жерлерін қайта құрды. Нормандияның латынидалуы Рим империясының әдеттегі әдістері: римдік жолдарды салу және урбанизацияның белсенді саясаты арқылы қол жеткізілді. солға|нобай| [[Ле-Мон-Сен-Мишель|Сент-Мишель тауындағы монастырь]] Нормандия 9 ғасырда нормандықтарға (викингтерге) өткен Ұлы Карл франк империясының бөліктерінің бірі болған. Осылайша, Нормандия герцогтігі ретінде Викингтердің көсемі Роллон (Роберт Нормандиялық) құрды. «Нормандия» атауы Роллонның викингтерден, яғни нормандықтардан шыққанын көрсетеді.
Роллоның ұрпағы Уильям Жаулап алушы, Нормандия герцогы 1066 жылы Гастингстің шешуші шайқасынан кейін Нормандық жаулап алуы кезінде Англия королі болды. Англияның жаулап алуы, нормандықтардың Уэльс пен Ирландияға басып кіруіне ұласты.
Содан бері Нормандия бірнеше рет Англия мен Франция арасындағы дау-дамайлардың тақырыбы болды.
1204 жылы ағылшын королі Иоанна Жерсіз тұсында материктік Нормандияны Англиядан Филипп II қолбасшылығымен Франция жаулап алды, ал арал бөлігі (Норманд аралдары) Англияның бақылауында қалды. 1259 жылы Англия королі Генрих III Париж келісіміне сәйкес Францияның бүкіл Нормандияға иелік етуінің заңдылығын мойындады. Алайда оның мұрагерлері жиі континенттік Нормандияны бақылауды қалпына келтіруге тырысты. Француз Нормандиясы 1346—1360 жж. және 1415—1450 жылдардағы Жүз жылдық соғыс кезінде оккупацияланды. солға|нобай| Лилльбоннадағы Рим театры 1790 жылы Францияның тарихи провинциялары департаменттер болып қайта құрылды. 1919 жылы Үшінші республика кезінде <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="француз тілінде"> тұсында «экономикалық аймақтар» құрылып, экономикалық жоспарлаудың алғашқы әрекеті жасалды.
1944 жылы 6 маусымда американдық, британдық және канадалық әскерлер Нормандияға түсе бастады, осылайша Екінші дүниежүзілік соғыста Еуропада Екінші майдан ашылды.
1941 жылы 30 маусымда Маршал Петен үкіметі аймақтық префектінің басшылығымен департаменттерді біріктірді. Олар 1946 жылға дейін созылды және 1960 жылы қайта құрылды, ал Нормандия Жоғарғы Нормандия және Төменгі Нормандия аймақтарына бөлінді. Бұл құрылым 2015 жылға дейін өзгеріссіз қалды.
2014 жылғы француз аймақтарының аумақтық реформасына сәйкес Жоғарғы және Төменгі Нормандия бір аймаққа біріктірілді. Жаңа аймақтың құрылған күні 2016 жылдың 1 қаңтары.
География
нобай| Нормандия картасы Жалпы ауданы 29 906 км² аймақ Франция метрополиясында оныншы орында. Ол елдің солтүстігінде орналасқан және оңтүстігінде және оңтүстік-батысында Луара жерлері және Бретань аймақтарымен, оңтүстік-шығыста Орталық — Луар аңғарымен және Иль-де-Франспен, шығыста О-де-Франспен шектеседі. Солтүстіктен және батыстан аймақ Ла-Маншпен ұласады.
Францияның бес ұлы өзенінің бірі — Сена осы аймақ арқылы ағып өтеді.
Әкімшілік бөлініс
Облыс 29 906 км² астам аумақты алып жатыр, халқы 3 342 467. Халық тығыздығы (2017 жылғы жағдай бойынша) 111,8 адам./км². Облыстың әкімшілік орталығы — Руан, аймақтық кеңесі Кан қаласында орналасқан.
Ең ірі қалалар
Аймақтың ірі коммуналары (30 мыңнан астам тұрғыны бар) мыналар:
Сілтемелер
Санат:Нормандия
Империя (қала)
Империя (Imperia) — Италиядағы қала, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 40 440 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 879 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45,26 км² шамасында. Пошта индексі — 18100.
Демографиясы
Халық санағы:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Ричард Моралес
Ричард Моралес (Ríchard Javier Morales Aguirre; 21 ақпан 1975, Лас-Пьедрас, Уругвай) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 2002 жылы әлем чемпионатына, 2001, 2004 жылдары Америка кубогына қатысқан.
Вильяманрике
Вильяманрике (Villamanrique) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Монтьель ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1383 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 370 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Квадраттық орташалар
Квадраттық орта шама – берілген сандары квадраттарының арифметикалық орта шамасының квадрат түбіріне тең сан (s):
Бұл шама келесі орташалар теңсіздігіне бағынады:
Санат:Орта шамалар
2-ші Макан
2-Мақан — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мақан өзенінің сол жағалауынан 9,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Хаккенхайм
Хаккенхайм (Hackenheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2054 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 037. Муниципалитеттің басшысы — Ахим Эндерс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
2-ші Макан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Покровка (Алматы облысы)
Покровка — Алматы облысы Іле ауданы, Энергетический ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Өтеген батыр кентінен оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3489 адам (1697 ер адам және 1792 әйел адам) болса, 2009 жылы 6532 адамды (3217 ер адам және 3315 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1954-97 жылдары көкөніс-сүт өндіретін кеңшардың орталығы болған. Оның негізінде 1997 жылдан Покровкада ӨК және бірнеше шаруа қожалығы ұйымдастырылды.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Мұнайдың және газдың дизьюнктивтік қалқаланған жатыны
Мұнайдың және газдың дизьюнктивтік қалқаланған жатыны Мұнай немесе газ массаларының қозғалуына кедергі рөлін дизъюнктивтік бұзылыстың өзі (бұзылыс жазықтығы өңіріндегі мылжалану белдемі), немесе сол дизьюнктивтік бұзылыс нәтижесінде жапсарласқан нашар өткізетін тау жынысы қойнауқаты атқаратын тұтқышқа жинақталған мұнай немесе газ жатыны. Синонимі — "мұнайдың және газдың тектоникалық түрғыдан қалқаланған жатыны".
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Шора (Юшута тармағы)
Шора — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юшут өзенінің оң жағалауынан 53км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
510 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:510 жылы туғандар
IC 3992
IC 3992 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
510 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:510 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 3992
Сыртқы сілтемелер
IC 3992 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Көтеру-тасымалдау машиналары
Көтеру-тасымалдау машиналары — жүкті, адамдарды тік, жазық немесе көлбеу бағыттарда тасымалдауға арналған құрылғылар жиынтығы. Жұмыс істеу принциптеріне қарай К.-т. м. өнеркәсіпте, құрылыста, көлікте, тау-кен ісінде және а. ш-нда жүк көтеру-түсіру, тиеу, тасымалдау үшін, көп қабатты тұрғын үйде, қоғамдық және өндірістік үймеретте, шахтада, метрополитен ст-нда адамдарды жеткізіп салу үшін қолданады. Атқаратын қызметі мен жүкті тасымалдау сипатына байланысты К.-т. м. жүк көтергіш машина мен механизмдер, тасымалдауыш машиналар, рельсті және рельссіз (жердегі) көлік машиналары, жүк тиеу-түсіру машиналары болып бөлінеді. Іс-әрекетіне қарай К.-т. м. қайталамалы (циклды) және үздіксіз әрекетті болып ажыратылады. Циклды әрекет ететіндер қатарына домкрат, блок, полиспаст сияқты жетексіз жүк көтергіш құрылғылармен бірге күрделі электрлік-мех., гидравлик. және пневматик. жетегі бар жүккөтергілер (шығыр, автокөтергі, авто- және электр тиеуіш, т.б.), сондай-ақ көтергіш кран, автокар, лифт, фуникулер және скип, шахта кілеті тәрізді көтергіштер жатады. Үздіксіз қимылды К.-т. м. қатарына: конвейер, эскалатор, рольганг (жетексізі), пневматик. және гидравлик. көлік құрылғылары кіреді. Сыңар рельсті жол мен аспалы жол да К.-т. м. болып саналады.
Санат:Машиналар Санат:Көтеру механизмдері Санат:Техника
Арлесхайм
250px|thumb|Картада орналасуы Арлесхайм (Arlesheim) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Арлесхайм округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8946 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.94 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2763, пошта индексі — 4144.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Карека
Антонио де Оливейра Фильо (Antônio de Oliveira Filho), Карека (Careca ретінде танымал; 5 қазан 1960 жыл, Араракуара) — бразилиялық футболшы, шабуылшы.
Маноя (Габрово облысы)
Маноя (Маноя) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
Карека
1986, 1990 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. 1986 жылы 5 кездесуде алаңға шығып, 5 доп енгізді. 1990 жылы алғашқы кездесуде Швециямен ойында дубль жасады да, қалған ойындарда мергендігімен көзге түсе алмады.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Гуарани ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Касива Рейсол ФК ойыншылары Санат:Сантос ФК ойыншылары Санат:Кампинас ФК ойыншылары Санат:Сан-Жозе Порту Алегри ФК ойыншылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Маноя (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 42 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5392. Телефон коды — 06722. ЕКАТТЕ коды — 47127.
Фиденца
Фиденца  (Fidenza) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23 957 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 246 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 95 км² шамасында. Пошта индексі — 43036.
Беллемид (Кентукки)
Беллемид (Bellemeade) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Фиденца
Елді мекеннің қамқоршысы — Фиденциялық әулие  Домнин. Жыл сайынғы мерекесі — 8 және 9 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Беллемид (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 871 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-05392.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Кабралия-Паулиста
Кабралия-Паулиста (Cabrália Paulista) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бауру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 243 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 239,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1920 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Жазғы Олимпиада ойындары 1900 (1900 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1900; ресми атауы — IІ Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы екінші жазғы Олимпиада ойындары. Франция астанасы Париж қаласында өткен II жазғы олимпиада ойындары 1900 жылғы мамырдің 14-і мен казанның 28-і аралығында өтті.
Қатысушы мемлекеттер
thumb|center|500px|Олимпиада ойындарына қатысқан мемлекеттер. Көк түспен - алдыңғы Олимпиадаларға қатысқан мемлекеттер, жасыл түспен - алғаш рет қатысып тұрған мемлекеттер көрсетілген. Сары нүктемен Париж қаласы көрсетілген.
Көптеген дереккөздер бұдан басқа тағы төрт мемлекет қатысты деп хабарлайды. Олар:
Медальдар санағы
300px|thumb|1900 жылғы Олимпиада ойындарының тікбұрыш нысандас медаль түрі
NGC 3369
NGC 3369 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3369 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32191, ESO 501-95, MCG -4-26-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Сен-Жермен-де-Груа
Сен-Жермен-де-Груа (Saint-Germain-des-Grois) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61395, пошта индексі — 61110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 228 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Енгем
Енгем (Inghem) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,19 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қасқа тасшыбжық
Қасқа ТАСШЫБЖЫҚ (Oenanthe pleschanka) - кәдімгі тасшыбжықтан аздап кішірек (17-22 г) және өте қарама-қарсы реңді құс.
Биологиялық сипаттама
Аталығының реңі: бүкіл жоны, қанаты, тамағы және басының екі жағы - қара, тек қана төсі, бауыры мен басының үсті - ақ. Құйрығы негізінде ақ түсті, тек қана бұлқын қауырсындарының ұшы - қара. Ақ алқымды аталықтар кездеседі, олардың бүкіл бауыры ақ болып келеді. Аналығының ақ түсі мардымсыз, реңі қош- қыл қоңыр реңді болады (ол басқа тасшыбжық түрлері, аналықтарының ішіндегі ең қошқыл реңдісі). Ұялары қалтарыс жерде, көбінесе тастардың астында немесе солар- дың аралығындағы жарықтарға, кейде кәдімгі немесе шыбжың тасшыбжықтардікі сияқты онша терең емес, кемірушілердің індеріне орналастырылады. Ұяны аналығы жасап, салындыдағы 4-6 көгілдір жұмыртқаларды аналығы 13 күндей басады. Балапандарды ата-енелері бірлесіп, екі аптаға жуық ұяда және олар ұядан ұшқан соң( аптаға жуық қоректендіреді. Көбею кезеңі тамызға дейін созылады, алайда қасқа тасшыбжықтың екінші ұялап, балапан өргізетін-өргізбейтіні әлі айқындалған жоқ.
Таралуы
Еуразияның үлкен бөлігін, соның ішінде Қазақстанның сусыз құмдауыт құмы мен қиыр биік таулы жерлерінен басқа, бүкіл ашық кеңістігін мекен етеді. Қасқа тасшыбжық әсіресе құрғақ жартасқа аласа тауларда, мысалы, Қазақ ұсақшоқыларында өте көп. Наурыздың екінші жартысында ұшып келеді. Қазақстаннан қазанның соңына дейін ұшып кетеді.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Санат:Тасшымшықтар Санат:Еуразия құстары
Жүрімбек Сыдықұлы Сыдықов
Жүрімбек Сыдықұлы Сыдықов (20.09.1922 жылы туған, қазіргі Алматы облысы Ақсу ауданы Ақсу ауылында — 18.12.2018) – ғалым, гидрогеолог, геология-минералогия ғылымының докторы (1966), профессор (1968). Батыс, Оңтүстік Қазақстан, Қарағанды облыстарында ірі гидрогеологиялық, гидрогеохимиялық зерттеу жұмыстарын ұйымдастырып, гидрогеологиялық жән. Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1989). Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1991). Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері.
Зерттеулер
Сыдықов көп жылдар бойы Орталық, Батыс, Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс Қазақстан аймақтарында жер асты суларын іздеп, барлау, табиғи және қолданылуға жарамды қорларын анықтау, көп мөлшерлі жер асты тұщы және минералды (шипалы, ыстық, тұзды) сулар қорларын тиімді пайдалану жолдарын зерттеумен айналысты. Сонымен қатар гидрогеологиялық карталарды жасау, тың жерлерді, өнеркәсіп, ауыл шаруашылық, қатынас жолдары орындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, әр аймақтың жер асты суларының экономиялық дамуға және халықтың әл-ауқатын жақсартуға тигізетін әсерін, ресурстарын қорғау бағытындағы зерттеу жұмыстарын басқарды. Арал және Каспий теңіздері алаптарындағы жер асты ағынының шаруашылықты игеруге байланысты өзгеруін болжау теориясы мен әдістерін негіздеді.
Марапаттар
Сыдықов “Халықтар достығы”, Бірінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған. Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығын алған (1980), алты жүз жиырмадан астам ғылыми еңбек жазған (оның ішінде қырықтан астам монографиясы бар).
Шардуша
Шардуша — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чурьега өзенінің оң жағалауынан 76 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Удряк
Удряк — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Сафар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 444 адамды құрады. Пошта индексі — 452170, ОКАТО коды — 80257855005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қарабұжыр (тау, Абай облысы)
Қарабұжыр – Сарыжал жотасының солтүстігіндегі шоқылы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Жарма ауданы Бөке ауылының солтүстік-шығысында 15 км жерде орналасқан. Шар өзенінің аңғарында.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 652 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстікке қарай доға тәрізденіп 5 – 6 км-ге созылып жатыр, енді жері 2 км шамасында. Беткейі кедір-бұдырлы бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Солтүстігінде Шар бөгені, етегінде көптеген қыстаулар орналасқан.
Өсімдігі
Қоңыр топырақ жамылғысында далаға тән өсімдіктер өседі. Мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таулары Санат: Қазақстан шоқылары
Солтүстік Придорожный мұнай кен орны
Солтүстік Придорожный мұнай кен орны, Солтүстік Жолмаңылық — Өзен-Жетібай антиклинальдық баспалдағында орналасқан мұнай кен орны. Осындағы Придорожное мұнай-газ конденсат кен орнымен ұштасып жатыр. 1988 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Кен орнының оңтүстік-батысы тектоникалық бұзылыспен күрделіленген антиклин қатпармен байланысқан. Ортаңғы триастың шағылдырушы бетімен антиклинальдың өлшемдері (-3850 м-лік изогипса) 1,7-1,5 км, амплитудасы 50 м-ден астам. Бойлыққа жуық бағытталған жарылым арқылы құрылым батыс жағынан өлшемдері (-3900 м-лік изогипса) 2x1 км, амплитудасы 50 м келген жартылай күмбезбен жапсарласады. Коллектор аралас терригендік-карбонаттық, кеуектілігі 13%, өткізгіштігі 0,038 мкм2. Иірім қабаттық, дөңдік, оңтүстік-батысқа қарай коллекторлардың литологиялық алмасуы байқалады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары
Себастьян Абреу
Вашингтон Себастьян Абреу Гальо (Washington Sebastián Abreu Gallo, туғ. 17 қазан 1976, Минас, Лавальеха департаменті) — уругвайлық футболшы, шабуылшы.
Карьерасы
Уругвай Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған.
2002, 2010 жылғы әлем чемпионаттарына қатысты. 2010 жылғы турнирдің шрек финалында Гана қақпасына пенальтилер сериясында "Паненка стилімен" шешуші голды соғып, құраманың жартылай финалға шығуына көмектесті.
Абреу 23 жылдық карьерасында 33 рет клуб ауыстырды, бұл рекордтық көрсеткіш. Соңғы клубы бразилиялық "Риу-Бранку" сапында 2019 жылы ойнады. Көптеген клубтарда 13-нөмірде ойнаған (және ұлттық құрамада да).
2019 жылы Сальвадордың "Санта-Текла" клубында бапкерлік жолын бастады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уругвай футболшылары Санат:17 қазанда туғандар Санат:Минаста (Уругвай) туғандар Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Америка Мехико ФК ойыншылары Санат:Арис Салоники ФК ойыншылары Санат:Аукас ФК ойыншылары Санат:Бангу ФК ойыншылары Санат:Бейтар Иерусалим ФК ойыншылары Санат:Ботафого ФК ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары Санат:Дефенсор Спортинг ФК ойыншылары Санат:Дорадос де Синалоа ФК ойыншылары Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары Санат:Монтеррей ФК ойыншылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Росарио Сентраль ФК ойыншылары Санат:Сан-Лоренсо де Альмарго ФК ойыншылары Санат:Сан-Луис ФК ойыншылары Санат:Санта-Текла ФК ойыншылары Санат:Соль де Америка ФК ойыншылары Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары Санат:Фигейренсе ФК ойыншылары Санат:Эстудиантес Текос ФК ойыншылары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Перигей
Дереккөздер
Санат:Физика
Apogee Perihel
Лилия Сәкенқызы Мусина
Лилия Сәкенқызы Мусина - 1956 жылы 31 шілдеде Павлодар қаласында туған. Қазақ. Уақ тайпасынан шыққан.
Мәскеу экономикалық-статистикалық институтын (1978) экономист мамандығы бойынша; Ресей мемлекеттік қызмет академиясының аспирантурасын (1991); Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін (1999) мамандығы бойынша бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты (1991). Диссертация тақырыбы: «Басқару қызметкерлерін кадрлар жүйесін қамсыздандыруды қалыптастыру». 40 мақала мен жарияланым авторы. 1 кітаптың тең авторы. 1 авторлық куәлік иегері. Орыс және ағылшын (ауызекі) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1978 жылдан - Павлодар облыстық статистика басқармасының экономисі. 1980 жылдан - Павлодар қаласының Қазақ еңбек ғылыми-зерттеу институт филиалының белім экономисі. 1982 жылдан - Павлодар облыстық атқару комитетінің бас маманы, еңбек женіндегі бөлім бастығының орынбасары. 1986 жылдан - Қазақстан Компартиясының Павлодар облыстық комитетінің нұсқаушысы. 1988 жылдан - КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясының аспиранты. 1991 жылдан - Павлодар облыстық экономика басқармасының нарықтық қатынастарды дамыту бөлімінің бастығы. 1993 жылдан - «Октябрь» АҚ экономика және қаржы жөніндегі вице-президенті. 1995 жылдан - Павлодар облыстық экономика басқармасы бастығының орынбасары. 1997 жылдың ақпанынан - ҚР Парламент Сенаты 1-ші шақырылымының депутаты, Өңірлік даму және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері комитетінің мүшесі. 1999 жылдың сәуірінен - ҚР Президент Әкімшілігінің әлеуметтік-экономикалық талдау белім меңгерушісінің орынбасары. 1999 жылдың тамызынан - ҚР ауыл шаруашылығы вице-министрі. 2007 жылдан бері - «ҚазАгро» ұлттық холдингінің басқарушы директоры, басқарма төрағасының орынбасары.
«Құрмет» орденімен (2003), 5 мерейтойлық медальмен марапатталған. Әскери атағы - запастағы майор. Діни көзқарасы - «Барлық діндерге төзімділікпен қараймын, ал өзімді мұсылмандықпен тұтастандырамын». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев, М.С. Горбачев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік». Хоббиі - бейнелеу, гүл өсіру, керкем және ғылыми-көпшілікті әдебиет. Сүйіп оқитын әдебиеті - қанатты сездер, психологиялық проза, хайку поэзиясы.
Дереккөздер
Санат:1956 жылы туғандар Санат:Павлодар облысында туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Қазақстан саясаткерлері
س
Сӣн әрпі сан бойынша ұстайтын орны - 60.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
ﺱ Shin (letter) Сін
Унтерпремстеттен
Унтерпремстеттен (Unterpremstätten) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қурай сыбызғы
нобай|289x289 нүкте Қурай сыбызғы (ҡурай, Курай, quray) - үрмелі музыка аспабы. Қазақтар құрай сыбзғы, татарлар мен башқұрттар "Құрай" деп атайды. Биік өсетін, ортасы қуыс қурайдан жасалады. Қурай түтіктің жарық жерінен жел шықпауы үшін сырты қойдың аш ішегімен қапталады. Ел ішінде үш ойықты, төрт ойықты түрлері кездеседі. Диапазоны 2,5 октава, диотоник. дыбыс қатарынан тұрады. Оның дыбыс қатары си-бемоль, негізгі дыбыс ырғағы таза әрі күшті шығады. Оны ойнау күрделі болғандықтан, қурай сыбызғыны меңгерген сыбызғышылар сирек кездеседі. Бұл аспапта белгілі музыкант Б. Уалиев, өнертанушы Б. Сарыбаев ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Музыкалық аспаптар
Унтерпремстеттен
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Антон Шербинек саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Нанобедер
Нанобедер, аласа бедер (nanos — ергежейлі) — экзогендік бедер түзуші (суффозиялық-карсттық, термокарсттық, эрозиялық, эолдық және т.б.) және топырақ түзуші процестердің нәтижесінде, сондай-ақ бедерге жер қазғыш жануарлардың әрекеттері мен антропогендік әсер салдарынан (құрылыс, жер жырту және т.б.) пайда болатын бедер (биіктігі ондаған сантиметрге ғана жететін) пішіні.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Гимнастикалық көрініс
Гимнастикалық көрініс - дене тәрбиесі мен спортты насихаттау мақсатында әртүрлі жаттығуларды көрсету.
Дереккөздер
Санат:Спорт
511 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:511 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:511 жылы қайтыс болғандар
Нитрификациялау процесі
Дереккөздер
Санат:Химия
Бордеро
Бордеро -  (фр. bordereau) - сақтандыруға және жататын қайта қауiпсiздендiру қабылданған тәуекелдердiң құжатты ресiмделген тiзiмi,. Бордеро қайта қауiпсiздендiрудi келiсiм шарт көрcетiлген мерзiмдерде бас сауғалаушыға қорқақпен шығып тұрады. =Түрлері=
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
ش
Шӣн (سين) Араб әліппесінің он үшінші әрпі, қазақ тілінде дауысталуда «ш» әрпі қолданылады.
Шӣн әрпінің сан бойынша ұстайтын орны - 300.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
Игеру нысаны
Игеру нысаны. Ұңғымалардың бірегей жүйесі кемегімен бұрғылау және игеру шаралары жүзеге асырылатын геологиялық-техникалық жағдайы тұрғысынан дараланған, игеруі экономикалық тұрғыдан ұтымды деп есептелген кеннің бір немесе бірнеше қойнауқаттары. Синонимі — игерілмек нысан.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Гимнастикалық бөрене
Гимнастикалық бөрене - тепе- тендік қалпын сақтайтын жаттығуларды орындауға арналған әйелдер спорттық гимнастикасының негізгі құралдарының бірі.
Дереккөздер
Санат:Гимнастика
Аджика
thumb|Аджика Аджика — құрамында қызанақ, сәбіз, басты пияз, алма, өсімдік майы бар өткір ащы дәмқосар.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар Санат:Соустар
Шөл тасшыбжығы
Шөл ТАСШЫБЖЫҚ (Oenanthe deserti) - кәдімгі тасшыбжыққа ұқсас орташа денелі құс.
Биологиялық сипаттама
Бұл екі түрдің аналықтарын бірінен-бірін айыру қиын. Аталығын қара алқымы мен жонының құм түстес түсінен ажыратуға болады. Әуені қысқа және тұрақты, бірақ өте әуезді - «или-или» деген тәрізді үн шығарады. Кейде сайрап жүріп тұп-тура тік ұшып, біртіндеп көлденеңдеу арқылы күйттік ұшу жолын жасайды.Ұялары жасырын жерлерге орналасады, көптеген тасшыбжықтардан айырмашылығы - ұясы іннің аузына таяу тұрады (кейде тіпті ұяның ернеуі көрінеді). Салындыдағы 4-6 қоңыр теңбілді көгілдір жұмыртқаларды негізінде аналығы 14-16 күн басады. Балапандарды ата-енелері ұяда 13- 14 күндей, олар ұшып кеткеннен кейін аптаға жуық қоректендіреді. Қазақстанда наурыздан қазанның ортасына дейін кездеседі.
Таралуы
Бұл африкалық-азиялық тасшыбжық Қазақстанда Каспий маңынан бастап Зайсан қазаншұңқырына дейін - құмдауыт жерді, ал сазды және тастақта көлденең бедерлі және бұталы үлескілерді ұнатып, барлық шөл типті жерлерге қоныстанады.
Дереккөздер
Санат:Тасшымшықтар Санат:Еуразия құстары
Карта түрлері
Топырақ Картасы– топырақ түрлерінің жер бетінде таралуын, олардың қасиеттері мен ерекшеліктерін бейнелейтін карталар. Т. к-ның – жалпы, топырақ-мелиоративтік және топырақ-эрозиялық түрлері болады.
Топырақ-мелиорация картасы — топырақ картасы, топырақтың мелиорациялық ерекшеліктері (су өткізгіштігі, жер бетіндегі тастар, құм, құрамындағы тұздар және т.б.) жөніндегі қосымша мағлұматтар түсірілген карта. Мелиорациялық шараларды жүргізудің ең негізгі құжаты болып табылатын бұл картаны топырақ зерттеуші мамандар жасайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Су шаруашылығы Санат:Тізімдер
Абайдың ғылым мен еңбекке көзқарасы
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Рыбная Тулатка
Рыбная Тулатка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нярга өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Беллеву (Кентукки)
Беллеву (Bellevue) — Кентукки штатының Кэмпбелл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6 480 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-05446.
Қалиасқар Жұбанышұлы Тоқышев
Қалиасқар Жұбанышұлы Тоқышев (6.8.1949 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Есберлі ауылы) - әскери қайраткер, генерал-майор (2001).
Уақ тайпасынан шыққан.
IC 3993
IC 3993 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Қалиасқар Жұбанышұлы Тоқышев
КСРО ҚҚМ эскери-саяси училищесін (Ленинград, 1974), Мәскеудегі әскери - саяси академияны (1983) бітірген. 1968 жылдан қарулы күштер қатарында. Мәскеу облысындағы ерекше міндет жүктелген бригаданың рота, батальон командирінің саяси істер бойынша орынбасары (1974—80), Воронеж қаласында моторландырылған жеке милиция батальоны командирінің саяси істер бойынша орынбасары (1983-85 жылы), КСРО ҚҚМ- нің Орел к-ндагы дивизия полкында саяси бөлім бастығы - полк командирінің саяси істер бойынша орынбасары (1985— 89). КСРО ҚҚМ Ішкі әскерлері (ІӘ) Орт. басқармасы саяси бөлімі жанындағы партиялық комиссияның жауапты хатшысы, бақылау комиссиясының төрағасы болды (1989-91), ҚР ІӘ Бас басқармасы әлеуметтік- құқықтық жұмыстар және тәртіп бөлімшесінің, бөлімінің бастығы (1992-94), ҚР ¥ҚК әскери институтының ішкі әскер офицерлерін дайындау факультетінің бастығы (1994-97), ҚР ИМЮ Қолбасшысының тәрбие және әлеуметтік-құқықтық жұмыстар бойынша орынбасары қызметтерін атқарды (1997-2003). Тоқышев көптеген медальдармен марапатталған. Қазір запасқа шыққан.
IC 3993
Сыртқы сілтемелер
IC 3993 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Қалиасқар Жұбанышұлы Тоқышев
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Тұлғалар
Санат:1949 жылы туғандар
Ақтоған ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Ақтоған ауылдық округі – Жамбыл облысы Меркі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақтоған, Қазақдиқан ауылдары кіреді. Орталығы – Ақтоған ауылы.
Меркі ауылының оңтүстік-батыс жағында, аудан орталығынан 4 шақырым қашықтықта "Алматы - Ташкент" автожолының тау жақ беткейінде орналасқан. Округ аймағында 618 отбасы тұрады.
Халқы
Тұрғыны 3392 адам (2009).
Ақтоған ауылдық округі Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1962 жылғы 24 желтоқсандағы Жарлығымен "Большевик" ауылдық кеңесі болып өзгертілді. Большевик және Жамбыл ауылдық округтері 1997-2001 жылдар аралығында біріктіріліп, Жамбыл ауылдық округі деп аталды. 2001 жылы Ақтоған ауылдық округі тарихи атауына қайта ие болып, өзінше отау тікті.
Округ аумағында 59214 га жер бар, оның ішінде ауыл шаруашылығына жарамды 7461 га. Аймақта Тілеміс атындағы орта мектеп, №3 бастауыш мектеп, мәдениет үйі, Ақтоған және Қазақдихан ауылдарында отбасылық және фельдшерлік дәрігерлік пункт, кітапхана, байланыс бөлімшесі, екі дүкен, екі тамақтандыру орны жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы ауылдық округтері
Қызтоған (өзен)
Қызтоған, Қызтоғансай – Шу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы, Меркі ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 56 км, су жиналатын алабы 279 км².
Бастауы
Бастауын Талас Алатауының солтүстік беткейінен алып, жоғары ағысы Тәтті ауылы тұсында Қорағаты өзеніне құяды.