cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кынгылат
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Заимчево (Бургас облысы)
Заимчево (Заимчево) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Руен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 470 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8564. ЕКАТТЕ коды — 30234.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Красноармейка (станция)
Красноармейка — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Кемеңгер ауылдық округі құрамындағы темір жол бекеті.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан шығысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 267 адам (106 ер адам және 161 әйел адам) болса, 2009 жылы 175 адамды (89 ер адам және 86 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов
Қажымұрат Ыбырайұлы Нағманов (1 маусым 1948, Карповка ауылы, Омбы облысы — 2 шілде 2022, Астана) — Қазақстан мемлекет қайраткері, 2002-2005 жылдары Қазақстан Республикасының Көлік және коммуникация министрі.
Керей тайпасның Тарышы руының Ақсары бөлімінен шыққан.
Ленинград темір жол транспорты инженерлерінің институтын бітірген (1971). 1973-1987 жылдары Павлодар облыстық комсомол, партия, кеңес ұйымдарыңда жұмыс істеген. 1987-1993 жылдары КСРО Энергетика және электрлендіру министрлігі бас басқармасы бастығынын орынбасары, Қазақстан КП ОК нұсқаушысы, Семей калатком төрағасы, атом энерғетикасы және өнеркәсібі жөніндегі қазақ мемлекеттік кәсіпорынының вице-президенті. Нағыманов 1994-96 жылдары аралығында Жезқазған облысының әкімі, 1997-2005 жылдары ҚР Көлік және коммуникация министрі болды. ҚазКСР Жоғары Кеңесінің депутаты. Жезқазған қаласының құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Шығыс Қазақстан облысының әкімдері Санат:Жезқазған облысының әкімдері Санат:Қазақстан министрлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Солтүстік Қазақстан облысының әкімдері
Өсімдіктердің қоректенуі
Өсімдіктердің қоректенуі — өсімдіктің өсіп, дамуы үшін қажетті ішкі және сыртқы метаболизмін қамтамасыз ететін зат алмасу биохимиялық процесс.
Өсімдіктердің көпшілігі фотосинтез үрдісінің арқасында қоректенеді. «Фото» сөзі «жарық», ал «синтез» «қосылу, құрастыру» деген мағыналарды білдіреді. Өсімдіктер өздерінің қоректерін жарықты пайдалана отырып жинақтайды. Фотосинтез жапырақ жапырақ жасушаларының ерекше құрылымында өтеді. Олар хлоропластар деп аталады. Құрамында күн жарығының энергиясын аулайтын жасыл боятек (пигмент) болады. Яғни жапырақ - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі.
Хлоропластар күн көзінен энергияны аулап жатқанда, жапырақтың басқа бөліктері ауадан көмір қышқыл газын сіңіреді. Күн көзі мен көмір қышқыл газы - фотосинтез үшін қажетті екі ингридиент. Үшінші қажетті зат - су. Суды тамыр жеткізеді. Су түтіктердің жүесі бойынша өсімдіктердің барлық мүшелеріне, оның ішінде жапыраққа да жетеді. Міне, енді өсімдікте өзінің қорегін жинақтауға болатын жағдайлардың бәрі бар. Олар күн сәулесінің көмегімен ауадан алған көмір қышқыл газынан ең негізгі қоректік зат - қант пен крахмал түзеді. Жапырақ ішінде қоректік шырын түзіледі. Түзілген қоректік шырын өсімдіктің кез келген мүшесіне жеткізіледі. Фотосинтездің жанама өнімі - газ тәрізді оттегі. Оны өсімдік атмосфераға бөліп шығаратын оттегі Жер планетасындағы тіршілікке негіз болады.
Санат:Өсімдіктер физиологиясы
Бәйдібек би ауылы
Географиялық орны
Аудан орталығы — Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 7001 адам (3309 ер адам және 3692 әйел адам) болса, 2009 жылы 9802 адамды (4690 ер адам және 5112 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1957 — 97 жылдары жүзім өсіретін “Гигант” кеңшарының орталығы болды. Оның негізінде ҰК және бірнеше шаруа қожалығы құрылды. Ауыл арқылы республикалық дәрежедегі Алматы — Нарынқол және Алматы — Жаркент — Қорғас автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Айккендорф (Бёрде)
Ауылдың тұрақты тұрғындарының саны 1172 адамды құрайды (2005). Алып жатқан жер аумағы 11,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 3 67 008. Ауылдың басшысы — Бернд Ниммих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Техас губернаторларының тізімі
Техас губернаторы (Governor of Texas) — Техас штатының атқарушы билігінің және де әскери күштерінің басқарушысы болып табылады. Губернатор екі палатадан тұратын - Сенат пен өкілдер палатасынан тұратын штат легистратура қабылдаған заң жобасын бекітіп, әлде оған вето қоя алады. Губернаторда тағы штат легистратурасын жиналысқа шақыруға құқығы бар. Қазіргі губернатор Грег Эбботт Техас штат статусын алғанынн бері, бұл қызметте болған қырық сегізінші адам болды.
Басқа штаттарға қарағанда Техас губернаторы әлсіз болып саналады. Кейбір салаларда губернатор емес, сенатты төрағалалық ететін вице-губернатордың ықпалы көбірек.
thumb|left|250px|Техас губернаторларының сарайыXIX және XX ғасырларда губернатордың жұмыс мерзімі екі жылдан төрт жылға ауытқыған. Техас штатының қазіргі конституциясына сәйкес, штат губернаторы 4 жылдық мерзімге сайланады, және губернаторлық мерзімі ант берілгеннен кейін сәйкес жылдың қаңтарының үшінші сейсенбісі басталады. Жалпы губернатор болған уақыттың ұзақтығы бойынша рекорд тиесілі — 14 жылдан кішкене көбірек, 2000 жылдың 21 желтоқсанынан 2015 жылдың 20 қаңтарына дейін. Оның артында тиесілі — 8 жыл (2 мерзім, бірақ арасында үзіліс бар: 1979 — 1983, 1987 — 1991). ,, атты губернаторлар 3 мерзім қызмет екткен, бірақ екі жылдық мерзімдердің кесірінен олардың губернаторлығының жалпы ұзақтығы азырақ болған.
Қазіргі губернатор Грег Эбботт 2014 жылы сайланған, 2018-де қайта сайланған және 2022 жылы тағы да қайта сайланды. Өзінің жақында қайта сайланғанының арқасында, ол 2027 жылдың 19 қаңтарында 12 жылдық тәжиірбсі бар екінші губернатор атанады.
Губернатор вице-губернатормен бірге сайланады(әлде лейтенант губернатор, ). Егер әртүрлі себептермен губернатор қызметі бос қалатын болса, вице-губернатор губернатор атанады.
Техастың қызметтегі губернаторы және оның отбасы Остиндағы тұрады. Губернаторда тағы екінші қабатында қабылдау бөлмесі бар.
Техас штаты құралғанға дейін
1691 және 1821 жылдар аралығында Техас Жаңа Испанияның құрамына кірген. Осы уақытта оны 37 губернатор басқарды.
Революциядан кейін, 1835 жылы уақытша үкімет құралды, ал 1836 жылы пайда болды. Ода 1936 - 1946 жылдар аралығында 5 президент болды.
Техас губернаторлары
оңға|200x200 нүкте|Техас губернаторының туы|alt= {{Legend|#CCEFFF|Демократиялық|border=1px solid #AAAAAA|inline}} {{Legend|#FFE4E1|Республикандық|border=1px solid #AAAAAA|inline}} {{Legend|#D8BFD8|Юнионисттік|border=1px solid #AAAAAA|inline}} {{Legend|#F9F9F9|Партиясыз|border=1px solid #CCCCCC|inline}}
Сілтемелер
Санат:Техас губернаторлары Санат:АҚШ губернаторлар тізімі Санат:Тізімдер
Иткучук
Иткучук — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Әбит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 262 адамды құрады. Пошта индексі — 453870, ОКАТО коды — 80241802008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
NGC 6789
NGC 6789 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 30 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6789 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63000, UGC 11425, MCG 11-23-1, ZWG 323.11, KDWG 260.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Файлдарды сипаттау операторы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Таслуса
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Негізді жыныстар
Негізді жыныстар Бұларға 45—52% кремний тотығынан тұратын жыныстар жатады. Бұлардың негізгі өкілдері габбро, базальттар, диабаздар және порфириттер.
Гaббро. Габбро — түйіршікті, көбінесе ірі түйіршікті негізді тереңдік жыныс. Ол көбінесе негізді плагиоклаздан, азды-көпті түсті минералдардан: әр түрлі пироксеннен (авгиттен, диаллагтан), сирек те болса қоңыр амфиболдан және біраз руда минералдарынан тұрады. Руда минералдары көбінесе ильмениттен немесе магнетиттен тұрады және тек өзгерілген габбролық жыныстарда бұларға пирит қосылады. Плагиоклазда габбро жыныстарда біресе ақшыл, сұрғылт, қодырсымаққа, біресе ильмениттің уақ кірмелері болғандықтан қараға айналады. Габбро жыныстар фацияға жіктеледі, сол себептен габброның қабатты түрлері пайда болады. Олардың дала шпаттарына бай қабаты таза пироксеннің қабаттарымен кезектесіп отырады. Габбро жыныстарының дифференция заттарында үлкен өнеркәсіптік байлық (титанды-магнетиттер, габбронориттерден бөлінген жасыл оливин араласқан, лабрадордың ірі кристалдары — анортозиттер) бар. Лабрадорит — ікөркем кұрылыс материалы.
Ибирите
Ибирите (Ibirité) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Белу-Оризонти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Негізді жыныстар
Габбро интрузнялар әр түрлі жастағы жыныстардың арасында кездеседі. Оның жатыс формасы штоктар, линзалар және интрузивтік денелер болады. Габбро жыныстары КСРО-да жиі кездеседі. Олардың зор алабы Урал тауларының шығыс баурайына қарай, барлық солтүстік және Орта Уралды қуалай, метаморфтық және шөгінді жыныстардың шекарасына дейін созылады. Уралдағы габбро жыныстары түрліше келеді, сондай-ақ бұл жыныстардың өзгерілгендігі соншама, олардың алғашқы тегін анықтау өте қиынға соғады. Уралдың осындай аудандарында, метаморфизм процестері өте қатты болғандықтан, габбро жыныстары тіпті амфиболиттерге ауысады.
Ибирите
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 179 745 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73,027 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2.377,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Негізді жыныстар
Кавказда және Закавказьеде диабаздар және диабазды порфириттердің ірі массалары жиі кездеседі. Сол жерде габбро-диабаздар деп аталатын, оның ауыспалы түрлері болады. Әр түрлі диабаздар Карелияда, соның ішінде Онега көлінің жағаларында кең тараған. Диабаздар «ұрылысқа, ең алдымен көше төсеуге қолданылады. Москва мен Ленинград көшелерінің көпшілігі Онега диабаздарының кесектерінен төселген. Диабаздар тастан құйылатын бұйымдар үшін (қышқылға төзімді плиткалар және басқалар) қолданылады.
Темір рудаларының ірі кендері габбро-диабаздарға байланыса келеді. Мысалы, Вишер ауданыныц титан-магниттері және Уралдың Юбрешкин тасы осылармен бірге кездеседі. Соңғы кезде балқытқан диабаздың, базальттың және соларға жақын жыныстардың әр түрлісінен істеген бұйымдар өндірісі кең дами бастады.
NGC 2327
NGC 2327 — Үлкен Арлан шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Исток (Шудельки тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
NGC 2327
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 31 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2327 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: CED 89B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үлкен Арлан (шоқжұлдыз)
Исток (Шудельки тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төлепберген Төлебаев
Төлебаев Төлепберген (5 Қыркүйек 1913, Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Байқадам ауылы) – экономика ғылымының докторы (1970), профессор (1971). Отбасында тек екі бала, оның туған ағасы "Жұмабай".
Қазірге таңда оның өз ұрпағынан жалғастырып келе жатқан екі баласы Жұмабаев Жұмамұрат Жұмабайұлы және    Жұмабаев Жұмағазы Жұмабайұлы - Ақтөбе облысы Шалқар ауданы - салық комитетінің бастығы. Жұмабаев Балғазы Жұмамұратұлы, Жұмабаев Алтынбек Жұмамұратұлы және Жұмабаева Гауһар Жұмамұратқызы немерелері, жәнеде      Жұмағазы Бекжан Жұмағазыұлы, Жұмабаева Жанар Жұмағазықызы.
Қысқаша өмірбаяны:
1938 жылы КСРО Мемлекеттік банкінің Алматыдағы есептеуіш-экономика техникумын бітірген. 1947 жылы ҚазПИ-ді (қазіргі ҚазҰПУ) бітірген. 1938–1963 жылдары Партия кеңес органдарында басшылық қызметте. 1963–1990 жылдары Алматы халық шаруашылығы институтында (қазіргі Қазақ экономикалық унмверситеті) доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1951-1955 жылдары Қазақ КСР Қаржы министрі болған экономика ғылымдарының докторы, профессор http://www.aktobegazeti.kz/?p=16569
Казьмакты
Казьмакты (Казьмак) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулва өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Санта-Леокадия-де-Бритейруш
Санта-Леокадия-де-Бритейруш (Santa Leocádia de Briteiros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 906 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,08 км² шамасында. Халық тығыздығы — 178,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Дулово (Силистра облысы)
Дулово (Дулово) — Болгариядағы қала. Силистра облысына қарасты Дулово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 050 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7650. Телефон коды — 0855. ЕКАТТЕ коды — 24030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Силистра облысының елді мекендері
Арман Қаниев
Арман Бақтанұлы Қани (22 ақпан, 1954 жыл, Павлодар қаласы) күрескер ақын, журналист, қоғам қайраткері.
Мазмұны
1.Өмірбаяны
1.1. Балалық кез. Аталар мен әжелер  рухы.
1.2.Жасөспірім шақ. «Жас ұлан» ұйымы.
2.Шығармашылық жол.
2.1.Туындылары.
2.2.Жыр жинақтары.
2.3.Марапаттары.
3. Дереккөздер.
Өмірбаяны
'''Балалық кез. Аталар мен әжелер рухы'''
Атасы Қани Әбжанұлы (1876-1933 жж) жас кезінен ел басқару ісіне араласқан, ұзақ уақыт ауылнайлық қызмет атқарған сауатты адам екен. Бірер ай  Едірей болысы басшысының міндетін атқарыпты. Әжесі Кәсіп  (1888-1938 жж) «Үш Жүзге аты мәлім Жаяу Мұсаның» қызы,  сөзге ділмарлығымен  әрі әншілік өнерімен жұртшылықтың құрмет-қошеметіне бөленген.
Анасы Сайран Қасенқызы (1922-1959 жж) сауда саласында істеген. Арғы нағашы атасы Түсіп Ботқаұлы Керекуде ақ түрменің жанында үй салып, пороход жалдаған ауқатты қазақтардың бірі  болыпты. Болашақ ақынның  5 жасында анасы дүние салады да, екінші анасы Қамила Төлежанқызының (1916-2001 жж) тәрбиесін көреді. Қамиланың  немере ағасы, аса балажан адам  Ақылбек Мұқажанұлы Арманды бауырына басқан.
Бақтанның  отбасымен бірге тұратын Ақылбекті балалар «Дәде» деп атаған. Ол кісі ойын-тойларда «Сәтбек батыр» сияқты ескі қиссаларды әндетіп айтатын. Өзге ағайындар Жаяу Мұсаның «Ақ сисасын», Мәдидің «Қаракесегін» шырқауды өздеріне мәртебе санаған. Мұның бәрі зерделі баланың шығармашылық бастауына оң ықпал етті.
1961 жылы Абай атындағы №!0 орта мектептің  бірінші сыныбына барды.1964 жылы Қаниевтер отбасы Баянауыл ауданының (кейін Май ауданына қараған) Ақшиман кеңшарына қоныс аударып, әкесі № I бөлімшеге жылқышы болып орналасады. Бұдан соң Арман оқуын Ақшиман орталау мектеп-интернатында, Баянауыл орта мектебінде, Май ауданының Чапаев (қазіргі Саты) орталау мектебінде жалғастырады. 6-7 сыныптарды қайтадан Ақшиман орталау мектеп-интернатында,  8-9 сыныптарды Павлодар қаласындағы  № 3 облыстық қазақ мектеп-интернатында оқиды.
'''Жасөспірім шақ. «Жас ұлан» ұйымы'''
1960 жылдардың соңында Павлодар облысында  Қызыл империяның отаршылдық  саясаты қатты қарқын алғаны соншалық халықтың әлеуметтік, мәдени өмірінен ұлттық салт-дәстүр ығыстырылып, құнсыздана  бастаған. Қаладағы  қоғамдық орындар мен көліктерде  қазақтардың бір-бірімен қазақша сөйлесуін өзге ұлт өкілдері ұлтшылдықтың анайы көрінісі ретінде қабылдап, оларға өшпенділік сезімімен қарайтын. Осындай әлеуметтік теңсіздікті бастан өткерген Арман 1969 жылдың қазан айында  негізі   № 3 облыстық   мектеп-интернатының оқушыларынан тұратын  «Жас ұлан» ұйымының  құрылуына бастамашылдық танытты. Сол кезде Кремльдің империялық саясатына қарсы өлеңдер  жазып, түрлі саяси іс-әрекеттерді астыртын жүзеге асырды.
Кәмелет жасына жетпей  қара жұмысқа жегілген жасөспірім ақынның өлеңдерін аудандық газеттің  редакциясы да қабылдамады. «Компартия саясатына қарсы шығып, КГБ-ның қара тізіміне іліккен  адамның туындыларын аудандық партия ұйымының органына жариялау саяси қателік!» деп танылды. Осылайша, Арманның білім алу және баспасөзге жариялану құқықтарына қол сұғылып, шығармашылығына тосқауыл қойылды.
Есесіне «Жас ұлан» оқиғасынан кейін  Павлодар қаласындағы балабақшалардың бірінде қазақ тобы ашылды. Әлгі мектепке дейінгі балалар мекемесі көп уақыт өтпей «Ақ бұлақ» атты тұңғыш қазақ балабақшасына айналды! Дүкендер мен көшелерге қазақша  атаулар беріле бастады.
Қоғамдық өмір
1974 жылы әскери міндетін атқарып келген  Арман Қани Май ауданындағы Чапаев кеңшарында (қазіргі Саты) жүргізуші,  құрылысшы болып істейді. Бұл кезде әке-шешесі сол ауылда тұратын. Чапаев орта мектебінің 10 сыныбын өндірістен  қол үзбей сырттай оқып бітірді (1976 ж). Кейін С. Торайғыров атындағы ПМУ-дың қазақ тілі мен әдебиеті факультетін де сырттай оқып тамамдады (1995 ж).
1986 жылы Алматыда Желтоқсан оқиғасы басталғанда бірнеше серігімен бірге желтоқсаншыларға үн қосуға әрекеттенген.1989 жылдың ақпанында аса көрнекті ақын, мемлекет және қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовтың  Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық қаруларды сынау жұмыстарын дереу тоқтату жөніндегі Ашық мәлімдемесін бірден қолдады. Атап айтқанда, қаланың орталық алаңына таяу жерде, Дзержинский (қазіргі Сәтбаев) көшесі бойында қолына плакат ұстап тұрып, сынаққа қарсы талапхатқа  он мыңдаған бейбітшіл адамға қол қойдыру ісін жүзеге асырды.
1990-1991 жылдары «Невада-Семей», «Азат» қозғалыстарының, «Қазақ тілі» қоғамының облыстық ұйымдарын құруға белсене атсалысты. Май ауданында өткен антиядролық митингілерге, Ермак қаласындағы атаман Ермак ескерткішінің алынуына байланысты өткізілген митингіге облыс телерадиокомитетінің тілшісі ретінде қатысып, телерадиохабарлар дайындады. Сондай-ақ кеңестік кезеңде тыйым салынған қазақ тілі, ислам діні, халық медицинасы тақырыптарын қолға алып,  хабарлар топтамасын жүйелі жүргізді.
«Қазақ тілі»  қоғамы облыстық ұйымының «Ертіс дидары» газетінде тілші, редактор болып істеген кезінде қазақ тілі проблемаларын тұрақты  көтеріп, сыни мақалалар жариялап тұрды.
Шығармашылық жол
Бір кезде комсомол қатарынан да, мектептен  де   шығарылып, саяси сенімсіз адам  ретінде қудаланған, өлеңдері аудандық  газетте де жарияланбаған  Арман Қаниға  тағдыр  керемет тосын сый дайындап қойған екен! 1982 жылдың 6-тамызы күні «Тамшылар» атты топтама өлеңі «Қазақ әдебиеті» газетінде әйгілі ақын, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты Жұмекен Нәжімеденовтың  алғысөзімен жарық көрді! Бұдан соң  Қазақстан шығармашыл жастарының «Жігер» фестиваліне  қатысып, дипломант атанды (Алматы, 1983 ж.). Осылайша, Қазақстан Жазушылар одағы мен Қазақстан комсомолы ұйымы  бірлесіп өткізген фестивальда жас таланттың бағы жанды!..
Сонсын топтама өлеңі қазақтың тарлан ақыны, Қазақстанның Халық жазушысы Қуандық Шаңғытбаевтың сәт сапар тілеуімен «Жалын» журналында жарық көрді (1985 ж). «Ар алдында» атты  алғашқы жыр жинағын  қазақ поэзиясының тағы бір көрнекті өкілі, Қазақстанның Халық жазушысы Мұзафар Әлімбаев жоғары бағалады.Осы жинағы үшін оған Павлодар қаласы шығармашыл зиялыларының «Қауышу» слетында  «Жылдың үздік ақыны» атағы берілді (2001 ж.).
Арман Қани  «Бір өлең – бір әлем» республикалық мүшәйрасының І орын жүлдегері (Алматы, 2008 ж.), облыс пен облыстық радионың 70 жылдығына арналған «Туған жер – алтын діңгек» республикалық мүшәйрасының  жеңімпазы атанды (Павлодар, 2008 ж.). Бұл шарада қазылар алқасына Фариза Оңғарсыноватөрағалық еткен еді.
2005 жылы Қазақстан Жазушылар одағының мүшелігіне қабылданып, 2012 – 2020 жылдары  Жазушылар одағының Павлодар облыстық филиалының директоры  қызметін атқарды.
2012 жылдан бері Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
Туындылары
Арман Қани Кеңес одағының   ыдырау кезеңіндегі  саяси оқиғаларды кәсіби саясаткерлер тәрізді зерделеп, күрескер ақын ретінде өршіл рухпен жырлады. Саяси-азаматтық, діни-философиялық, сыршыл-махаббат жырларында қазақстандық патриотизм, отаншылдық,  туған жерге деген сүйіспеншілік пен адамдарды құрметтеушілік   сезімдері  дәріптелген. Дін тақырыбына жазылған  туындылары бұрынғы кітаби ақындар шығармаларының жаңа сипатқа еніп, жаңғырған жалғасы сияқты. Өмір, адам, қоғам, заман жайындағы байыптаулардан құралған азаматтық, философиялық туындыларында  қоғамның көлеңкелі тұстарын да ашып көрсетті.
Ақынның   «Ақшабике» поэмасында  руаралық қақтығысқа  жол бермеу мақсатында өзінің сүйген жігітін мерт қылып, іле  өзіне қол салған қаһарман қыздың образы сомдалған. «Алтынның буы» лирикалық поэмасында  дүниеқоңыздыққа салынған әйелдің  өз күйеуі мен баласынан жерініп, ақыры опынып қалуы көркем бейнеленген.
Арманның ақындық, азаматтық кредосы атойлап тұрған өлеңдерін Виктор Семерьянов, Константин Лунин, Масғұт Нұрмағамбетов, т.б. ақындар орыс тіліне тәржімалаған. Бірталай ақындар оның  азаматтық ұстанымы, саяси көзқарасы, ақындық талантына тәнті болып, арнау өлеңдер жазды.
Ол проза жанрынада бет бұрып, «Сарышегір», «Нарқасқа», «Қыз құлаған құз»,«Көк базарда», «Оралу» атты әңгімелер де жазған.
Арман Қани кеңестік кезеңнің 1970-1980 жылдары Павлодар облысында (бәлкім республикада) жасөспірім кезінен саяси қудалауды бастан өткеріп, қоғамның өгей баласы сияқты ғұмыр кешкен жалғыз диссидент қаламгер болды. Тағдырлы ақынның өз қатарластарынан айтарлықтай  ерекшеленетін ғұмырнамасы мен шығармашылық жолы жөнінде зерттеу еңбектері  жарық көруде.
Жыр жинақтары
Қазақстан жас ақындарының «Қарлығаш» ұжымдық жыр жинағына аққынның 31 өлеңі енген (Алматы, «Жалын» – 1984 ж.). «Ар алдында» (Павлодар, «ЭКО» – 2001 ж.), «Қызыл түнектегі ақ бұрқақ», «Тамшылар» (Павлодар, «ЭКО» – 2004 ж.) «Шындықпен бетпе-бет» (Алматы, «Қазақпарат» – 2006 ж.), «Жұлдызды  тұман» (Павлодар, «Кереку» – 2008), «Сен және мен» (Астана, «Фолиант» – 2012), «Үйлесім» (Павлодар, «Brand print» – 2014), «Баянауыл жырлары» (Павлодар, «Парасат» – 2014), «Қарашығымдағы бейнелер»    (Павлодар, «ЭКО» – 2019 ж), «Кереку жырлары» (Павлодар, «ЭКО» – 2020 ж), «Туған жер төсінде», «Замандастар» (Павлодар, «ЭКО» – 2021 ж) жинақтары жарық көрген.
Марапаттары
«Құрмет» ордені (2021 ж.),  «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» (2013 ж), «Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығы» (2016 ж), «Павлодар облысына сіңірген еңбегі үшін» (2012 ж), «Павлодар қаласының құрметті азаматы» (2015 ж), «Баянауыл ауданының құрметті азаматы» (2013 ж), «Май ауданының құрметті азаматы» (2020 ж) атақтарымен марапатталған. Қоғамдық-саяси өмірдегі белсенділігі үшін  «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» (2011ж), «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» (2016 ж), «Павлодар облысына 75 жыл» (2012 ж), «Қазақ хандығына   550 жыл» (2015 ж), «Желтоқсан оқиғасына 30 жыл» (2016 ж), «Невада-Семей» қозғалысына 25 жыл» (2014 ж) мерекелік медальдары және Ресей Лермонтов комитетінің Қайсын Құлиев медалы (2019 ж) берілген. Сондай-ақ «Тіл жанашыры» құрмет белгісімен (2015 ж), «Тарихи әділеттік» қоғамдық комитеттің,  Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Алғыс хаттарымен марапатталған.
Дереккөздер
1.Павлодар облыстық мемлекеттік мұрағаттар басқармасы қоры материалдары.
2.Арман Қаниев. «Тұтанбай жатып сөнген еді «Жас ұлан» // «Сарыарқа самалы» газеті      15 маусым, 1992 жыл.
3.Ғалымбек Жұматов «1969 жыл. Сол желтоқсан да ызғарлы еді» // «Халық кеңесі» газеті, 18 қыркүйек, 1992 жыл.
4.Жанболат Әлиханұлы Аупбаев «SOS» белгісі» // «Егемен Қазақстан» газеті, 30 қазан, 2002 жыл.
5.Ғалым Жайлыбай. «Біздің қоғамға Махамбет пен Мәди керек тәрізді…» Керекулік ақын Арман Қанимен сұхбат //«Қазақ әдебиеті» газеті. 24  ақпан, 2006 жыл.
6.Жанна Қыдыралина «КГБ жастар рухын сындыра алған жоқ» // «Нұр Астана» газеті, 4 маусым, 2009 жыл.
7.Алдан Смайылов. «Тасада қалған тағдырлар» // «Қазақ әдебиеті» газеті, 12-18 маусым, 2009 жыл.
8.Сайлау БАЙБОСЫН. «Жетпiсiншi жылдың жеткiншектерi жалауын тiккен «Жас ұлан» // «Жас Алаш»  газеті, 16 желтоқсан,  2010 жыл.
9.Ержұман Смайыл. Алаш идеясы және «ЕСЕП» партиясы // «Егемен Қазақстан» газеті, 23 ақпан, 2011 жыл.
10.  Сая Мұсайып. «Қызыл түнектегі ақ бұрқақ» // «Сарыарқа самалы» газеті, 20 ақпан, 2014 жыл.
11. Бақытжан Әбдірашұлы. Арман Қани, Қазақстан Жазушылар Одағы Павлодар облыстық филиалының директоры: «Мендегі медальдар отаршыл империяныкі емес, егемен елдікі, сондықтан қымбат!». «Рейтинг» газеті, 12 наурыз, 2014 жыл.
13. «Дорога людей: жажда свободы» // Документальный фильм, Казахстанский филиал МТРК «Мир»,  2016 г.
right|thumb
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Павлодарда туғандар Санат:1954 жылы туғандар
Дамбель
Дамбель (Dambel) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 429 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Шүңкәров Өтелген
Шүңкәров Өтелген (1938жылы, Маңғыстау облысы, Қызан ауылдық кеңесі, Құлқара жері) — философия докторы және химия ғылымының кандидаты(1973).
Еңбек жолы
1963 жылы ҚазМУ-дің химия факультетін бітіріп, еңбек жолын Атырау қаласындағы бұрынғы "Синтезспирт" з-дынан бастады. Орта Азия мұнай ғылымын зерттеу институтының Маңғыстау бөлімшесінде жұмыс жасады. 1968 жылы мұнай химиясы және тұздар инстытутының аспирантурасына түсті. Оны бітіргеннен кейін, 1973 жылға дейін Жаңаөзен қаласындағы қазақ газ өңдеу з-дында орталық химиялық лабориторинның меңгерушісі болды. Содан кейін Ақтау қаласындағы мұнай ғылымы және жобалау институтында аға ғылым қызметкер, сектор, лаборотория меңгерушісі болып қызмет атқарды.
Осы жылдары 6 [авторлық куәлік]] алды және 30 ғылыми мақалалары мерзімді баспасөзде, арнаулы басылымдарды жарияланды. Маңғыстау мұнайын судан, мұздан, топырақ, тастан тазарту бағытындағы еңбегі нәтижелі болды. Осы мақсаттиғы физикалық және химиялық процестерді зерттеуге арналған лаборатория Ш-тың тікелей басшылық етуімен құрылды. 1987 жылдан бері Маңғыстаудағы Қазақ политехникалық институтында аға окытушысы, кафедра меңгерушісі болып еңбек етті.
Дереккөздер
Санат:1938 жылы туғандар Санат:Маңғыстау ауданында туғандар
Бас нормаль
Бас нормаль - жанасушы жазықтықта жатқан қисыққа түсірілген нормаль.
Дереккөздер
Санат:Механика
Масштабтан тыс шартты белгілер
Масштабтан тыс шартты белгілер (Внемасштабные условиые знаки) — карта масштабында айқындалмайтын ұсақ жергілікті заттарды бейнелеу үшін қолданылады. Жергілікті жердің бір объектісі ірі масштабты картада масштабты шартты белгімен, ал ұсақ масштабты картада масштабтан тыс шартты белгімен бейнеленуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Македа (Толедо)
Македа (Толедо) (Maqueda) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 541 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 78 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 45 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Мәтіндік файл
right|thumb Мәтіндік файл (текстовый файл; text file) — құрамында құрылымдалмаған түрдегі ақпарат мәтіні бар файл; әріптерден, цифрлардан және тыныс белгілері мен арнайы символдардан құрастырылған қарапайым мәтіндік файл; онда каретканы қайтару мен келесі жолға ауысудан өзге басқару (пішімдеу) таңбалары болмайды. Көбінесе ASCII кодындағы файлдар деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Мәтіндік құжаттардың форматтары Санат:Электронды кітап форматтары Санат:Файл форматтары
Мақаш Рахметов
Мақаш Рахметов (1932, Атырау облысы). Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1956). КСРО құрметті мұнайшысы (1991). Ботақан, Ровное (1998, 2001) жене басқа кен орындарының тұңғыш ашушы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Джозеф Нане
Джозеф Нане Фис Эоне (Joseph Nane Fils Eone; 12 наурыз 1987, Яунде) — камерундық футболшы, жартылай қорғаушы. АҚШ және Камерун азаматтығын алған. Көп жылдар АҚШ пен Канада клубтарында ойнады. Соңғы жылдары Қазақстан командаларында доп тепті. Соңғы ойнаған клубы — "Атырау".
Сілтемелер
Санат:Камерун футболшылары Санат:Торонто ФК ойыншылары Санат:Колорадо Рэпидз ФК ойыншылары Санат:Нью-Йорк Ғарыш ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары
Пезарш
Пезарш (Pézarches) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,94 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 378 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Александра Данилова
Алекса́ндра Серге́евна Дани́лова (3 желтоқсанда 1918 — 20 сәуірде 2004) —кеңес театр мен киноның актрисасы.
Биография
Александра Данилова родилась 3 желтоқсанда 1918 жылы Краснокутскте туған.
1937 жылы ВГИКке түсті және бірінші курста Сергей Эйзенштейн режиссер оны көрді және өзінің  «Александр Невский» фильміне шақырды. Александра вузды 1941 жылы соғыстың бір-екі алдында бітірді .Кейін соғыс басталғанда басқа актерлер сияқты Александраны Алма-Атаға көштірді.Сол жерде ол Орталық киностудияда жұмыс істеді (қазіргі— Казахфильм).Александра кейбір фильмдерде түскен.
Мәскеуге келген сон 1944 жылы «Мосфильм» киностудиясына қабылданды жіне киноактер театр-студиясынада.Соңғы кездерде Александра концерттерді және өнер кездесулерді ұйымдастырды.Сол үшін ол 1974 жылы өнерге еңбегі сінген қызметкер атағын алды.
Александра Данилова 20 сәуірде 2004 жылы Мәскеу қаласында қайтыс болды.Ол Преображенск зиратында жерленген.
Санат:1918 жылы туғандар Санат:2004 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей актрисалары
Тюез-Антр-Валь
Тюез-Антр-Валь (Thuès-Entre-Valls) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66209, пошта индексі — 66360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1,67 адам/км².
Орынбасар Рахметов
Орынбасар Рахметов (1927-1984, Атырау облысы). «Құрмет Белгісі» орденімен, медалдармен марапатталған.
Тюез-Антр-Валь
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Орынбасар Рахметов
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Климаттық оңтайлылық
Климаттық оңтайлылық- төрттік (антропогендік) дәуірдің мұздықаралық кезеңінде және мұз басу уақытындағы климаттың жылынуы.
Дереккөздер
Санат:Климатология
Валерий Рыжаков
Вале́рий Никола́евич Рыжако́в (туғ. 1945) —кеңес және ресей мен киноның актері.Ресейдің еңбегі сінген әртісі(1984).Мемлекеттік сыйлығының лауреаты(1980).
Қадірлері мен марапаттары
КСРО мемлекеттік сыйлық(1980)
Сілтемелер
http://www.imdb.com/title/tt0753507/
http://www.ruskino.ru/art/1165
Санат:1945 жылы туғандар Санат:Ресей актерлері
Тартпа (бесік)
Тартпа — бесіктегі баланы аяғынан және қолынан байлайтын бау. Түрлеріне қарай қолбау және аяқбау деп бөлінеді. Жалпақ матадан ою – өрнектеліп, ұшына бау тағылып тігіледі. Қолбаудың жалпақтығы 10-15 см., пұлыш матадан мақта салып жасалып, астарлап тігіледі. Тартпаның мақсаты баланы бесіктен құлап кетпеу үшін, аяғын жинап алмау үшін байлауға арналған.
Санфиш Лэйк (Миннесота)
Санфиш Лэйк (Sunfish Lake) — Миннесота штатының Dakota округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 521 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-63544.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Александровка (Мелеуз ауданы)
Александровка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Александр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 625 адамды құрады. Пошта индексі — 453877, ОКАТО коды — 80241805001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Дронт
Дронт - 400-ден астам жыл бұрын, 1598 жылы қанатсыз құс туралы алғашқы зерттелмеген деректер пайда болды. Оның аты додо немесе дронт еді. Дронттардың еуропалықтарға ертеден белгілі болғаны туралы ешқандай дәлел сақталмаған. Маврикий аралына голландтарға қарағанда 100 жыл бұрын XVI ғасырда барған португаль теңізшілері бұл құстар туралы жазбаша мәлімет қалдырмаған. Лиссабон жинақтарынан да дронт туралы мәліметті зерттеушілер таба алмайды. Дегенмен Үнді мұхитының төңірегін шарлаған голландықтар дронттарды бүкіл әлемге танытып, оларды жергілікті назар аударарлық затқа айналдырды. Маврикий аралына кеме керуені жеткеннен кейін айбатты голландық адмирал Якоб Корнелисзоон ван Нектің өзі осы аралдағы жолдарында тірі және қызықты көргендерінің барлығының тізбегін жазуға кіріседі. 1601-жылы оның жазба жолдарын латынша, ағылшынша және французша тілге аударады. Еуропаның ғалымдық әлемі оғаш ұшпайтын құс туралы білді. Ван Нек адмиралының күнделігінде мынандай сөздер бар: ”...олар біздің аққулардан үлкен, жартысына дейін мамықпен жабылған үлкен басы бар. Бұл құстың қанаттары жоқ. Құйрығы ішке қарай майысқан күл түсті қауырсындардан тұрады...” Қанат жайлы адмирал қателесті, олар болды, бірақ өте кішкентай. Шамамен үлкен құс 20-25 кг болған. Салыстыру үшін индюктар болса 12-16 кг болады. Дронттың төрт саусағы бар аяқтары да индюктікіне ұқсас. Бірақ та дронт индюкқа қарағандай ұзындау, 1 м-дей еді. Осы құстардың жалпы үш түрі бар. Осы үш түрі де бір-біріне тұмсықтарымен ұқсас екен. Дронттардың бүркіттікі секілді тұмсықтары болды. Латания пальмасының жемістері дронттардың бірден-бір тағамы болды. Әлемде тек латанияның үш түрі белгілі және олардың барлығы да тек қана Маскаренс аралдарында кездеседі. Бұл құста көптеген ерешеліктер мен оғаш заттар болды.
Олардың ұя және жұмыртқа салуы
Олардың ұядағы мінезі. Дронттардың ұялары құмнан, пальма жапырақтарынан және бұтақтарынан таушық секілді жасалынатын. Сол ұяға олар тек қана бір ірі, ақ жұмыртқа салады. Осы жұмыртқаны ұрғашы мен еркек 7 ай бойы кезектесіп басады. Жауапкершілік жоғары мезгілде ата-аналары ешкімді 200 қадамнан жақын жерге жібермеген. Адам келмегенше басқа қандай қауіп болуы мүмкін еді? Тек сол тектің басқа мүшелері еді. Егерде бөтен дронт ұяға жақындап келе жатса, оны қууға сол жынысқа тән дронт барады. Мысалы еркек ұядағы жұмыртқаны басып отырған кезде бөтен ұрғашы жақындаса да, ол қууға өзі шаппайтын еді. Еркек қанаттарын қағып және дыбыстар шығарып өзінің ұрғашысын шақырады. Содан соң ұрғашылар өздері шешеді. Бөтенді қуғаннан кейін сол дронт ұяның айналасын айналып жүгіретін еді. Себебі бөтен құс өзіне ұнаған жерден бірден кетпейтін.
Дронттың қазіргі ұша алмайтын ұқстардан айырмашылығы
Жоғарыда айтқандай бұл ірі құс ұшу білмейтін. Пингвин мен страустар да ұшу білмейді. Бірақ пингвин жақсы жүзеді, ал страус жақсы жүгіреді. Дронт ұша да, жақсы жүгіре де алмайтын. Оған ештеңе керек емес те еді. Себебі аралда құрлықта жүретін жыртқыштар болған жоқ. Көп ғасырлық дамудан кейін додо және оның ағайындылары қанаттарын жоғалтты. Бірақ та еуропалықтардың Маскаренс аралының табиғатына кіріскеннен кейін дронттардың бейбіт өмірі аяқталды. Негізі аралда ешқандай сүтқоректі болмаған еді. Алдымен португаль керуендері XVI-ғасырда ешкі, шошқа, қара тышқандар мен макакаларды Оңтүстік-Шығыс Азиядан алып келді. Содан соң иттер және де басқа да үй жануарларын әкеле бастады. Талғаусыз жейтін шошқалар дронттардың жұмыртқаларын жеді. 1959 жылы неміс натуралисті Люттшвагер Лондон қаласында өткен бүкілхалықтық зоологиялық конгрессте алғаш рет бұл құстардың пайда болуы және туыстық қатынастары жайлы жаңа гипотеза айтты. Ол дронттарды коростеллаларға ұқсатты. Бұл құстардың түрі де додо секілді ұша алмайтын. Және де осы коростеллаларға ұқсас құстардың барлығы да дронттар секілді жер бетінде құрып кетті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кептертәрізділер
Соғым қуырдағы
Соғым қуырдағы - соғым союға көмектескендерге арнап қуырылатын мол қуырдақ. Бұл қуырдаққа мойын ет, көк бауыр, өкпе-бауыр, ішек-қарын, іш май, түрлі кесек еттер қосылады. Жас етті әуелі суға қайнатып, пысытып алып турайды, соңынан сорпаға тұз салып салып әбден қайнатады. Пияз, бұрыш салынады. Кейде шыжғырылған майдың шыжығы да қосылады. Қуырдақтың тұздығына май мен сорпа тең, кейде майы көбірек етіп жасалады.
Сынықтық минералдар
Дереккөздер
Санат:Геология
Семен Павлович Воротников
Семен Павлович Воротников - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі. 1896 жылы Ресейдің Ставрополь өлкесі, Чемрек селосында туған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Спрэд
Спрэд (ағылшынның spread – айырма, үзік) – 1) сұраныс пен ұсыныс бағасы арасындағы айырма. Тиянақты табыс әкелетін бағалы қағаздар үшін өтеу мерзімі әрқилы бір сыныптағы немесе әр сыныптағы, бірақ өтеу мерзімі бірдей бағалы қағаздар бойынша табыстағы айырма. Валюталық операцияларда айырбас бағамы арасындағы айырма. Акциялар нарығы үшін – нақты акцияның жоғары және төмен бағасы арасындағы айырма. Бағалы қағаздарды орналастыру кезінде эмитент алған түсім сомасы мен инвесторлар төлеген сома (оны андеррайтер сатуды ұйымдастырғаны үшін ақы ретінде алады) арасындағы айырма; 2) фьючерстік Спрэд – фьючерстік келісімшартпен биржалық саудадағы алып-сатарлық стратегиялардың түрлі мерзімде жеткізілетін фьючерстік келісімшарттарды бір мезгілде сатып алу мен сатудан тұратын сыныбы. Түрлері: уақыттық – түрлі мерзімде жеткізілетін белгілі бір активке жасалған фьючерстік келісімшартты биржада сатып алуға және сатуға бір мезгілде мәміле жасау; тауараралық – түрлі, бірақ өзара байланысты активтерге (тауарлар, бағалы қағаздар) фьючерстік келісімшарттарды бір мезгілде сатып алу және сату; нарықаралық бір активті түрлі биржалық нарықтарда (фьючерстік биржаларда, қор биржаларында, қолма-қол сауда нарықтарында, бір мезгілде сатып алу және сату; салық – салықты төмендету мақсатымен фьючерстік келісімшарттарды бір мезгілде сатып алу және сату; опциондық – белгілі бір түрдегі (колл немесе пут) активке опциондарды бір мезгілде сатып алудан және сатудан тұратын опциондық стратегиялар сыныбы. Ол деңгейлес немесе күнтізбелік (аяқталу күні бір, бірақ орындалу бағасы түрлі); сатылас немесе қиғаш (аяқталу күні мен орындалу бағасы түрлі опциондар); пайыздық – активтер мен пассивтердің пайыз түрінде табыс әкелетін пайыздық мөлшерлемесі арасындағы айырманы пайдалану түрлеріне бөлінеді; 3) бағаның ауытқуы ауқымы.
Дереккөздер
Санат:Экономика
NGC 2317
NGC 2317 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан RN+EN типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 20 ақпанда астроном Уильям Парсонс (лорд Росс) ашқан болатын және NGC каталогында 2317 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 2316, LBN 1021, part of one neb.
Walmart
Walmart, Inc. — Walmart сауда маркасы арқылы әрекет ететін әлемдегі ең үлкен бөлшек сауда желісін басқаратын америкалық ритейлер компаниясы. Бас кеңсесі Арканзас штатының  Бентонвилле қаласында орналасқан. Fortune Global 500-де компания 1 орынды иеленуде. Deloitte компаниясымен бірге әлемдік ритейл көшбасшысы Walmart Global Powers of Retailing 2013 рейтингін бастайды, Wal-Mart үлесіне қатысушылардың жалпы пайдасынан 10% тиесілі.
Тарихы
1962 жылы Роджерс қаласында (Арканзас) Сэм Уолтонмен негізі қаланды.
Басты адамдары
Walmart-тың шамамен 50% үлесі компания негізін қалаған Сэм Уолтонның мұрагерлеріне тиесілі. Директорлар кеңесінің төрағасы- Робсон Уолтон. Бас басқарушы — Ли Скотт. Ал АҚШ президенті Билл Клинтонның жұбайы Хиллари Клинтон 1968—1992 жылдар аралығында Walmart директорлар кеңесінің мүшесі болған.
Сын
Желінің біраз сыншыларының айтуы бойынша Walmart нарықтан ұсақ саудагерлерді ,соның ішінде ұсақ жанұялық дүкендерді ығыстыруға себепші болды. Сонымен қатар бірқатар ұйымдар мен жеке адамдардың айтуы бойынша Walmart жеткізушілерден ең аз деген сатып алу бағасын алып,оларға қысым көрсетеді, ал желі дүкендері экологияға теріс әсерін беруде, ал қызметкерлер құқықтары жиі бұзылады. Walmart өздерінің дүкендері аймағында кәсіпшілер одағы ұйымына қатаң қарсы әрекет етуімен белгілі болды.
Манефон
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Египет тарихшылары
Walmart
Қызықты ақпарат
2005 жылы Wal–Mart дүкендер желісінің импорт көлемі Қытай елінен ЖІӨ 1% құрады.
Дереккөздер
Санат:Walmart
Уильям Коббет
Уильям Коббет (Сщииуе) (09.03.1762, Фарнем, Суррей - 18.06.1835, Гилдфорд маңы) - ағылшын публицисі әрі тарихшы.
Ұсақ фермердің баласы. 1794 жылдан АҚШ-та эмиграцияда жүріп, өзінің публицистикалық қызметін Ұлы француз революциясы идеяларына шабуыл жасаудан бастады. 1800 жылы еліне келіп, 1802 жылдан "Политикал реджистер" апталығын шығарумен айналысты. Англияның әлеуметтік және саяси ситемасын сынады: мұнысы үшін әлденеше рет жазаланды. 1832 жылы парламентке сайланды. "Протестантық реформация тарихы" деген негізгі тарихи еңбегінде капитализм дамыған сайын бұқараның жағдайы нашарлай беретінін атап көрсетті. Бірақ ұсынған программасы ұсақ буржуазиялық сипатта болды.
Дереккөздер
Санат:9 наурызда туғандар Санат:1762 жылы туғандар Санат:Англияда туғандар Санат:18 маусымда қайтыс болғандар Санат:1835 жылы қайтыс болғандар Санат:Англияда қайтыс болғандар Санат:Ағылшын тарихшылары Санат:Англия журналистері
Климаттық норма
Климаттық норма - көп жылдық (әдетте, 20 жылдан астам) байқаулардан статистикалық жолмен алынған климаттың (ауа температурасы, әр түрлі кезендегі атмосфералық жауын-шашын мөлшері және басқа климаттық көрсеткіштердің орташа айлық, маусымдық немесе жылдық мәндері) сандык сипаттамасы.
Тастус (Нюхча тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Шыбынды
Шыбынды – Нұра алабындағы ағынсыз көл.
Географиялық орны
Қарағанды облысының Осакаров ауданында Алғабас ауылынан солтүстік-батыста 18 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 474,6 м биіктікте.
Аумағы
Ауданы 36,0 км2, ұзындығы 8,7 км, ең енді жері 5,4 км, су жиналатын алабы 617 км2 (80%-ы жыртылған).
Гидрографикасы
Көл қазаншұңқыры ұсақ шоқылар аралығындағы ойыста. Жағалауы жайпақ. Көл айдынын құрақ басқан. Жауын-шашын суымен толығады. Суы тұзды. Көлдетіп суару үшін бөгет жасалған. Барлық сарқынды суы реттелген.
Өсімдігі, жануарлары
Жағалауында құрақ, қоға, қамыс, өлеңшөп өседі. Көптеген құстар ұя салады. Көлде суда жүзетін құстардың ұдайы өсіп-өну алаңы құрылған, мұнда олардың аулануына тыйым салынған.
Киров (Қостанай облысы)
Киров — Қостанай облысы Әулиекөл ауданы, Құсмұрын кенттік әкімдігі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әулиекөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 633 адам (307 ер адам және 326 әйел адам) болса, 2009 жылы 232 адамды (115 ер адам және 117 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданының таратылған елді мекендері
Владимир Леонидович Астафьев
Владимир Леонидович Астафьев (1.1.1958 жылы туған, Қостанай облысы Әулиекөл ауданы Әулиекөл ауылы) – инженер-механик, техника ғылымдарының докторы (2003), профессор (2007), ҚР Ауыл шаруашылығы ғылым академиясының академигі (2009).
«Повышения эффективности механизированного процесса производства кукурузы на силос широкозахватным агрегатами» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның негізгі ғылым жұмысы – Солтүстік Қазақстан облысы жағдайына ыңғайлап сүрлемдік дақылдарды өсіріп, жинаудың технологиясын жасау; сол өңірде егін және мал шаруашылығы өнімдерін өндіруге қажетті машиналар жүйесін қалыптастырып жасауға арналған.
Астафьев 130 ғылым еңбектің авторы, 30 авторлық куәлігі мен патенті бар. Астафьевтің ғылым-зерттеулері нәтижесінде жасалған машиналар Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Ресейдің Челябинск облысында өндіріске енгізілген. ҚР Білім және ғылым министрлігінің А. И.Бараев атындағы сыйлық лауреаты (2001, астық өндіруге қажетті қор үнемдейтін кешенді машиналар жасағаны үшін).
Сілтемелер
Санат:1958 жылы туғандар Санат:Әулиекөл ауданында туғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Академиктер
Үлкен Каря бастауы
Үлкен Каря бастауы — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь өзенінің сол жағалауынан 2467 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.