cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нөл (цифр)
Тоғызқұмалақ ойынына тиесілі отауларды әр цифрдың разрядтық ұясы екенін ескерсек, онда отау дегеніміз – 0 таңбасын тудырған алғышарт болып табылады. Демек, әуелде нөл қазіргідей ештеңе, құр, бос ұғымдарының мәні болмаған, керісінше, оның сандарды «тудырушы» құрсақ секілді мазмұны болған. Тоғызқұмалақ ойынының әрбір ұядағы жұ­мыртқаның 9 болуы туатын баланың 9 айлық мерзімді өтеу есебін де меңзейді. Бір қызығы, он­далған санақ жүйесі бар америкалық инктер­дің еуропалық кезеңіне дейінгі танымында нөл «сансыздықты, ештеңені» ұғымын білдірмейді, түркілік ұғымдағыдай нақты да мәні бар нәрсені меңзейді. «Нөл» таңбасы инктер мен майаларда сезілетін, ұсталатын (осязаемый) нәрсе күйінде: инктер үшін түйінсіз жіп, майаларда ұлу қабыршағы, ацтектерде жүгерінің дәнін қор­ғайтын собығы, қысқасы, әлдененің негізі. Бұл негіз нөл таңбасының әлдебір қорғаушы, қорушы, жыйнаушының және туындатушының рөлін көрсетсе, тоғыз­құмалақ отауларында да сол миссия сақ­талған – әр отау жұмыртқа жыйналатын ұя іспетті. Белгілі руна­та­нуш, ғалым Қар­жаубай Сарт­қо­жа­ұлының «…«Teg» сөзін бұған дейін В.Радлов (1894, 1897), В. Том­сен (1896), А. Н. Ме­лиоранский (1897), С.Е.Малов (1951), Т.Текин (1969) еңбектерінде «подобно», «словно», «как будто» деп аударып келді. «Тeg» сөзі жеке тұрғанда әрине бірнеше мағына береді…
Күлтегін, Білге қаған жазбаларында мәтіндерде «нөл» (0) деген мағына береді. «Нөл» деген сан затқа айналғанда «бар», бірақ, та көзге көрінбейді. Немесе «бос кеңістік» деген ауыспалы мағына береді» деген тұжырымы тоғыз ойынының тақтасындағы отау-ұяларға салынған «жұ­мыртқалардың» сан ретінде барға ай­налып, ал, ұя ретінде нөлді көрсетіп тұр­ғандығын тағы бір рет дәлелдейді. Алайда, «тег» сөзі қазақ тілінде әлдененің, әлдекімнің туындау мекенін бажайлататын да сөз.
Бұл түркілердің нөл таңбасы жөнін­дегі танымы мен ежелгі амери­ка­лық­тардың нөл­дік ұғымына сәй­кес­тігін көрсете оты­рып, ежелгі адам­зат өркениетімен түркілік танымның тығыз байланысын байқатады. Шын мәнінде біз нөлдің мазмұнын осылай ұғуымызға болады. Ал, оның түркілік түрі, пошымы қандай болған? Есімізге әлгі үнділік цифрды туындатқан нөлдің таңбасы шеңберше де, оның «шунья» (кейде «сунья») [8] аталғандығын алайық. Бұл атаудың басқы буыны қазақтың шұң+ғыл, шұң+қыр сөздерінің түбірін еске салады: шұң. Егер, «шунья» сөзін буынға бөлсек, мынадай көрініске тап боламыз: шұң+ұя, бұның түркілік мағыналы «шұңғыл ұя» ұғымын беретін ежелгі нұсқасы болғандығы аңғарылады. Алайда, ойын тақтасының отауларына көз салсақ, олардың шынында да шұңғыл ұя екеніне көз жетеді, ал, ұядағы тастар – жұмыртқа іспетті. Енді бүгінгі нөл цифрының таңбасы – эллипс тәрізді таңба: 0. Бұл таңба ернеуі шеңбер «калах» аталатын африкалық-таяушығыстық ойын­ның отауынан гөрі түркілік ойынның отау ернеуін еске салады. Осыдан келіп, бүгінгі «0 цифрының анасы – тоғызқұмалақ ойынының тақтасы емес пе екен» деген жорамал ойға орала береді.
Бұған қоса, араб тілінде нөл таңбасы «сыйфыр», «сыфыр» аталады. Шынында да, отаудағы заттай сандарды нөлге айналдырудың бір жолы – оның ішінен құмалақтарды аластау – сыпыру, тазарту болып табылады. Демек, нөл цифрының арабша «сыйфыр» болып аталуына түркілік «сыпыр» – «тазарт» сөзінің қатысы болуы да ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Цифрлар
Уенвиль-сюр-Монсьян
Уенвиль-сюр-Монсьян (Oinville-sur-Montcient) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78460, пошта индексі — 78250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1119 адамды құрады. Халық тығыздығы — 289,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Врайтстаун (Нью-Джерси)
Врайтстаун (Wrightstown) — Нью-Джерси штатының Бёрлингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 802 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. FIPS коды — 34-82960.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Құмды өзені
Құмды – Ойыл өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Алға мен Ойыл аудандары арқылы ағады. Ұзындығы 57 км, су жиналатын алқабы 871 км2.
Гидрологиясы
Арнасы тар, жағасы тік жарлы. Жер асты суымен және жауын-шашынмен қоректенеді. Жаздың аптап ыстықтың кесірінен иірімдерге бөлініп қалады. Суына мал мен бақша суарылады, алабы - жайылым мен шабындық.
Дереккөздер
Санат:Ойыл су алабы Санат:Алға ауданы өзендері Санат:Ойыл ауданы өзендері
Ескалан
Ескалан (Escalans) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40093, пошта индексі — 40310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Жагуарибара
Жагуарибара (Jaguaribara) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Жагуариби мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Медиу-Жагуариби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Сеара елді мекендері
Ақшолақ (ауыл)
Ақшолақ — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Жаңатұрмыс ауылдық округі аумағында орналасқан темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан шығысқа қарай 22 км-дей, облыс орталығы - Тараз қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 39 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 295 адам (2009).
Санат:Байзақ ауданы елді мекендері
Кампо-де-Монтьель
thumb|right|200px|
Кампо-де-Монтьель (Campo de Montiel (Ciudad Real)) — Испания ауданы (комарка), Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарастыСьюдад-Реальпровинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Сьюдад-Реаль аудандары
Сайм-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Атым-Юган (Сорума тармағы)
Атым-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сорум өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уайт Сульфур Спрингс (Монтана)
Уайт Сульфур Спрингс (White Sulphur Springs) — Монтана штатының Meagher округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 984 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 30-80050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Стырша
Стырша — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Руднь өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Карамель өндіру технологиясы
Карамель өндіру технологиясы
Жалпы мәліметтер
Карамель – деп  қант пен сірнені қосып, ылғалдылығын 1 – 3% - ға  дейін қайнатқанда пайда болатын аморфты қанты тәтті тағамды айтады.
Карамелдің түрлері көп, олардың бәрін екі топқа бөлуге болады: мөлдір карамель, оны түгелдей карамель массасынан дайындайды; ішіне салма начинка толтырылған, сыртын карамель массасы қаптаған. Ішіне салынатын салманың түріне қарай карамельдер бірнеше түрлерге бөлінеді бөлінеді: жеміс-жидекті, помадалы, ликерлі, балды, сүтті, марципианды, жаңғақты, шоколадты, май-қантты (салқындатқыш), бұлғанған.
Сыртқы көрінісіне қарай оралған немесе оралмаған карамель деп бөлінеді. Оралмаған карамельді әр түрлі ауа кірмейтін ыдысқа салып сақтайды және карамельдің сыртын әр түрлі заттармен өңдейді. Оны әшекейленген (глазурленген), дражеленген, қантқа аунатылған (қант себілген) тағы басқа деп бөлінеді.
Карамель жасауға қант, крахмал сірнесін, салманы дайындайтын әр түрлі жеміс –жидек, май, сүт, жаңғақ, бал,т.б. шикізаттарды пайдаланады. Бұлардан басқа карамельдің сапасын артыруға қышқылдар, қош иісті және тамақ бояулары қолданылады.
Карамель жасау бірнеше сатыдан тұрады: карамель шырынын дайындау; карамель массасын қайнату; ішіне салатын салманы дайындау; карамель масссасын қалыптауға дайындау; қалыптау; салқындату; карамельді орау; ұсақ орау; бөлшектеп өлшеу; қаптау. Осы сатылар алдыңғы қатарлы өндіріс орындарында механикаландырылған тасқынды желілерде жүргізіледі.
Негізінен карамельдің екі негізгі түрі бар:
Ішкі қоспасы бар карамель әртүрлі ішкі қоспадан дайындалады: жеміс – жидекті, помадалы, ликерлі, шоколад – жаңғақты, сүтті және тағы басқа. Саудаға шығарылу түрлері де бар: даналап оралған түрде, оралмаған түрде, қорапқа не болмаса пакетке қапталған түрде шығарылады.
Қолданылатын ішкі қоспаның физико – химиялық құрамы карамельді орау тәсілі және қаптау, карамельді формалау сияқты қолданылатын тәсілдердің түрлері ағымды желілердің құрылғысына және технологиялық процестеріне белгілі бір спецификациялар енгізеді.
Кондитер өндірісінде карамельдің массалық сорттарын өндірудің механикаландырылған және автоматтандырылған ағымды желілері бар: ішкі қоспасы бар карамельді өндіруге арналған механикаландырылған желісі, беті ашық түрде жылтырлатылған (немесе қант себілген) карамельді өндірудің механикаландырылған желісі, мұздықталған карамельді өндірудің автоматтандырылған желісі.
Карамель өндірісінің қазіргі жағдайы
Қазіргі кезде  кондитерлік  өнеркәсіп  тағам  индустриясының  маңызды  саласы  болып  табылады. Кондитерлік бұйымдар  ақуыз,  майлар  және көмірсулардың  біршама  мөлшерін  жоғары  калориялы  өнімдер.
И.А. Герасимова карамель  шырынын үздікті  тәсілде  дайындау  технологиясын ұсынады. Карамель шырынын үздікті  тәсілде  дайындау  технологиясы келесідей: Қантты  алдын  ала  суда  ерітіп,  оған сірне  қосып  суалту. Шырынды қайнатқанда   бірінші   орындалатын  операция – қантты алып оны  шырын қайнатылатын  қазанда  ерітеді. Ол үшін  оқтын – оқтын қайнататын  қазандарды  пайдаланады. Қазандардың пішіні  де,  сиымдылығы   да  әртүрлі   болуы  мүмкін. Олардың ішіне,  ерітіндіні  жылытуға  арналған  орам  түтіктер  және барботерлер  орнатылады. Кейде  араластырғыш  қалақтар да  орнатылуы  мүмкін. Қазанға ыстық су  құйып, орам түтікке  бу  жіберіп, қант  салады.
Қантты алдын  ала  елеп,  магнитті  аппараттан  өткізеді. Қант салынған  соң  мөлдір су қосады, құйылған судың  мөлшері 160 кг қантқа 15 литр  шамасында. Одан басқа  да,  барометр  арқылы,  будың  суға  айналуының  салдарынан 10 – 15 кг  су қосылуы  мүмкін. Еру процесі  қант  түгел  еріп  бітіп,  шырын  мөлдір  болған  кезде  бітті  деп  есептейді. Қант шырынның  ылғалдылығы  20%  болу  үшін  ысыту   температурасы 110  градус  болады.
Қантты еріту  үшін  сумен  қатар, ель  вакуум аппаратында  жуғанда  алынатын, 1,5 – 5,0% - ға  дейін  қант  ерітіндісі  бар  тәтті  суды  пайдаланады. Шырынды келесі  операцияларға   жіберудің  алдында үш електен  сүзеді:  бірінші  електің  тесігі  1мм,  екінші  електің  тесігі 0,5мм,  үшінші  електің  тесігі 1см2 тесігінде 900 тесік  болуы  керек.
Егер шырын  сол  ерітінді  жасалған  қазанда  қайнатылатын  болса,  онда  оның  ылғалдылығы 13 – 15% - ға төмендегенше  қойылтып  алып  сірне  қосады. Оның мөлшері  қант  массасының  50% - на тең. Содан кейін  оны 115 – 118  градусқа   жеткенше  қайнтады. Дайын карамель  шырынының  ылғалдылығы 14 – 16% болады. Шырынды дайындау   мерзімі 40 – 45 минут. Сірнені  ерітіндіге   қайнатудың  ең  соңында қосады. Оның себебі  ерітіндідегі  қышқылдардың  әсерінен инвертті  қанттың  мөлшері  өсіп,  соның  салдарынан  карамель  массасының  ылғал  тартқыштығы  (гигроскопичность) өсіп  қарауытып  кетуі  мүмкін.
Егер қантты   бөлек  қазанда  ерітіп,  басқа  қазанда  қайнататын  болса,  оны екінші  дәл  осындай  қазанға  насоспен  тасымалдап,  сүзіп  аударады да,  сонда  шырын  дайындайды. Онда барометрдің  керегі  жоқ  болады. Алдымен қант ерітіндісін қайнатып алып,  содан  кейін  ылғалдылығын  15% - ға  дейін  төмендетеді,  содан  соң  сірнені  қосып  қайнатуды  жалғастырады.
Қантты сірнеде ерітіп  қайнатып  суалту. Бұл тәсілдің  ерекшелігі  оған  суды  өте  аз  қосады. Таза қазанға  аз  ғана  су (10% шамасында) және  60 градустағы жылы  сірне  құяды. Содан соң барометрге  бу  жіберіп осы  кезде  оған  аз – аздап  қант  қоса  бастайды. Қант еріп болған соң  барометр арқылы бу  жіберуді  тоқтатып,  қазанның  ішіндегі  орам  түтікке  бу  жіберіп ысытады. Шырынды 14 - 16% - ға дейін  ылғалдылығы  төмендегенше қайнатып  суалтады.
Бұл тәсілде  шырын  қайнату  тез  жүреді – 30 минут. Сондықтан, мұнда  сахароза ыдырағанда  пайда  болатын  инвертті  қант  аз  пайда   болады  да, ол аз  ыдырайды. Сондықтан бұл  тәсіл  өте  тиімді  деп  есептеледі.
Шырынды бейтараптандырылған  инвертте  қайнатып суалту. Шырынды бейтараптандырылған  инвертте  қайнату сірнеге ерігіш  қайнату тәсілімен бірдей,  тек  одан  аздап қана  айырмасы  бар.
Мұндай қант ерітіндісін біраз  жоғарырақ  температурада  қайнатып  суалтады. Сондықтан инвертті  қанттың  қайнау  мерзімі қысқарады. Қанша температура керекті  мөлшеріне  жеткен  кезде оған  инвертті  шырын  қосады.
Инвертті шырын карамель  массасына  18 – 20 % шамасында болу  керек. Сондықтан оны  осы  мөлшерге  есептеп  қосады. Ол үшін шырын  қайнағанда  жаңадан  пайда  болатын  инвертті  қанттарды  да  есепке  алу  керек. Сондықтан алғашқы  шырында олар 14 -15% шамасында  болады.
Шырынды қышқылды тәсілде қайнатып суалту. Бұл тәсіл бойынша шырынды қайнатқан кезде, оған қышқыл қосылады. Соның әсерінен сахарозаның белгілі инвертті қантқа айналып, сірненің орнын басады. Инвертті қант қышқылы қосылғаннан бастаптолласыз жүре бастайды. Ол қайнатқан, оны аударған, сақталған, карамель массасын қайнатқан кездеде тоқтамай жүре береді. Сондықтан қосылатын қышқылдың мөлшері, сахарозаның 18 - 20%-ті ғана инверттілетін етіп есептеп қосады, яғни егер шырын көп сақталатын болса, оған қышқылды аз ғана қосады.
Қышқылдарды көбінесе лимон, шарап, сүт қышқылдарын пайдаланады. Олардың инверттену қабілеті нашарлау, сондықтан инверттелген заттардың мөлшері көп болмайды және ол ақырын жүреді.
Инверттеудің қарқыны сахарозаның сапасына да байланысты. Орташа 40 - 45% қоюлықтағы сүт қышқылын қанттың әр тоннасына 0,3 – 3,5кг дейін мөлшерде есептеп қосады.
Сахароза ыдырағанда пайда болатын инвертті қантты (глюкоза мен фруктоза) редуцерленген заттар (қанттар) деп атайды. Оқтын – оқтын тәсілмен дайындалған карамель шырында редуцерленген қанттардың мөлшері 13 - 16% аралығында болады.
Қышқылды тәсілмен салыстырғанда бейтараптандырылған инверт қосылған шырынының құрамы тұрақты болады. Бірақ қышқылды тәсілде алынған карамель массасының түсі ашықтау болады. Егер сірне аз қосылса, немесе оны тіпті қоспаса, онда бейтараптандырылған инверттің өзін ғана қосқан жақсы.
Қышқылды тәсілді тек шағын кәсіпорындарда, онда да тек оған сірне қосылатын болса, сонда ғана қолдануға болады. Сірненің буферлік қасиеті бар. Сондықтан сірнелі қаспада инверттену өте ақырын жүреді. Егер оған натрий лактатын қоссақ, сонда да осындай нәтиже алуға болады.
Карамельдің суалу нәтижесін оның қайнау температурасына қарай анықтайды. Сондықтан шырын қайнатылатын қазанға бақылау температурасы орнатылады. Карамель шырынын қайнау температурасы ондағы құрғақ заттың мөлшеріне және оның рецептурасына байланысты.
Сахарозаның, инверттің және  сірненің  мөлшеріне   қарай  шырынның  қайнау  температурасы. Қоюлығы тұрақты  шырын  алу  үшін, оның  рецептурасына  қарай, қайнату  температурасын  алдын  ала   белгілеп  қою  керек.
Өлі түбір
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Қазақ тілі
Карамель өндіру технологиясы
Карамель өндірісінің қазіргі жағдайы
Ал  А.И. Драгилев  карамель  шырынын  үздіксіз  тәсілде  дайындау  технологиясын көрсетті. Мұнда жаңа  заман  талабына  сай  карамель шырынын  дайындау   технологиясы  көрсетіліп  оған  сипаттама  берілген.
Кейінгі кезде  алдыңғы  қатарлы  өндірістерде  карамель  шырынын  үздіксіз  қайнатып  суалту  әдісі  кең  өріс  алған. Ол карамельдің  сапасы  жоғары  болып, сақтауға  шыдамды шырын  жасауға  мүмкіндік  береді.
Олардың ішінде  ШСА – 1 үздіксіз  қайнату   станциясы  өте  көп  тараған. Мұнда қантты  суда  алдын ала  ерітпейді, оны сірнемен қосып  қанттың  мөлшеріне  қарай 17 - 19% су құйып, қою рецептуралық қоспа  дайындайды, осы қоспаны  жоғары қысымда  жылытады. Үздіксіз тәсілмен  шырын  қайнататын  станциясының  технологиялық  сызбанұсқасы  1 – суретте көрсетілген.
1 – суреттегі: А – жинаушы шығыр (блактар) мен шырын  қайнату аппараты: 1 – рецептуралық жинаушылар; 2 – араластырғыш; 3 – қайнату  аппараты; 4 – бу бөлгіш; 5 – дайын шырынды жинаушы; 6 – плунжерлі насос. Б – технологиялық аппараттың сызба  нұсқасы. 1 – шестерналы насос; 2 – шырынды қабылдап жинаушы; 3 – тік тор сүзгі; 4 – бу бөлгіш; 5 – қысым компенсаторы – кеңейткіш; 6 – орам түтікті  вакуум  аппараты; 7 – плунжерлі  насос; 8 – рецептуралық  араластырғыш; 9 – қабылдағыш  шанақ;   10 – шнекті мөлшерлегіш; 11 – шұқырақ; 12 – су мөлшерлегіш; 13 – сірне (инвертті шырын) мөлшерлегіш; 14 – қалақты біліктер; 15 – қабылдап  жинаушы.
Жүсін Сейілов
Жүсін Сейілов(1901 жылы туған, қазіргі Ақтөбе облысы, Қарабұтақ ауданы) - әнші (лирикалық тенор), термеші. Қазақ АКСР - інің еңбек сіңірген артисі (1962). 1925 жылы Ақтөбеде кеңес - партия мектебінде, 1934 жылы Алматы музыка - драма техникумында оқыды. Сейілов Қазақстанның батыс өлкесінде Мұхит Мералыұлы, Тәңіберлі Молдабай, Қызыл сияқты әнші - композиторлардың өнерін таратуда елеулі еңбек етті. Сондай - ақ Жамбыл, Нүрпейіс т.б. халық ақындарының кеңестік өмірді жырлайтын өлеңдерін жаттап, соған сай өз жанымен термелер шығарды.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 106 бет
NGC 5299
NGC 5299 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан *Cloud типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 7 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5299 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 133-?5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Анжьян
Анжьян (Angiens) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76015, пошта индексі — 76740.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 585 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
NGC 1064
NGC 1064 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1064 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10249, MCG -2-7-71.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Мещера ойпаты
Мещера ойпаты — Ресейдің Мәскеу, Владимир және Рязань облыстарындағы ойпаңды жазық.
Клязьма, Мәскеу, Ока, Судогда және Колпь өзендері аралығында орналасқан. Мещёра ойпаты жазық (биіктігі 80-100метр) келеді, өзен және төрттіктегі мұздану суларының әсерінен пайда болған. Мещера ойпаты орталығындағы тектоникалық ойысты шамадан тас ылғалданған батпақты алқап алып жатыр.
Климаты қоңыржай континенттік. Орташа температурасы қаңтарда 10-11°, шілдеде 18°. Жылдық жауын-шашын мөлшері 450-550 мм.
Баяу ағатын Бужа, Цна, Гусь, Пра т.б. өзендері бар. Көлдер (Шатура, Спас-Клепиков), батпақтар кездеседі. Топырағы негізінен күлгінді, батпақты. Жерінің 50 пайызынан астам орман, өзен жиегіндегі құмдарда қарағайлы тоғай өседі. Клязьма және Ока аңғарлары – шабындық шалғын. Етті-сүтті мал, құс, және егін шаруашылықтары дамыған. Шымтезек, кварц құмдары өндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Ресей ойпаттары
Семен Яковлевич Киреев
Семен Яковлевич Киреев(1916, Ресей, Алтай өлкесі, Косиха ауданы,Червово селосы - 17.7. 1944, Ресей, Карелия Республикасы Питкяранта қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, лейтенант, взвод командирі. 1939 жылы Киреевтің отбасы Солтүстік Қазақстан облысы М.Жұмабаев ауданы,Чистовское селосына қоныс аударды. Киреев 1941 жылы17 шілдеде Булаев (қазіргі Мағжан Жұмабаев)ауданы әскери комиссариатынан Кеңес әскері қатарына шақырылды. 1944 жылдың маусымында 7-армия әскерлері Свирь өзенінен (Ленинград облысы) өту операциясына кірісті. 1061-атқыштар полкінің (Карель майданы, 7-армия, 272-атқыштар дивизиясы) взвод командирі Киреев Лодейное Поле қаласының Солтүстік жағында Свирь өзенінен взводымен алғашқылардың бірі болып өзеннен өте бастағанда, кенет жау қайыққа оқ боратты. Жағалауға жақындаған қайық суға бата бастады. Жауынгерлер суға секіріп, келесі жағалауға жетіп, жау шебіне басып кірді. Киреев батальон өзеннен толық өткенше шепті қорғап тұрды. 1944 жылы 10 шілдеде кескілескен ұрыстың нәтижесінде жау қорғанысының маңызды торабы Питкяранта қаласы алынды. Қаланы азат ету үшін болған ұрыста Киреев ауыр жараланып, қаза тапты. Ұрыс кезінде ерлігімен көзге түскен Киреевке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (21.7.1944). Питкяранта қаласының орталығындағы Киреевтің қабіріне ескерткіш тұрғызылды. Лодейное Поле қаласында обелиск орнатылып, көшеге есімі берілді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Покахонтас (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1789 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Покахонтес округы (Айова)
Кулики (Благовещен ауданы)
Кулики — Башқұртстанның Благовещен ауданындағы ауыл, Волк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 34 адамды құрады. Пошта индексі — 453445, ОКАТО коды — 80215813002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Маньи (Йонна)
Маньи (Magny) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89235, пошта индексі — 89200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 820 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Эттельдорф
Эттельдорф (Etteldorf) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 22 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 035. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Крамес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Иордания Ұлттық футбол құрамасы
Иордания Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Иорданияның атынан сынға түсетін ұлттық құрама. АФК және ФИФА мүшесі. Басқарушы орган - Иордания Футбол Қауымдастығы.
Тарихы
Тарихтағы алғашқы ойынын 1953 жылы Египетте Сирия құрамасына қарсы өткізіп, 3:1 есебімен жеңіске жетті. Әлем чемпионаттарының іріктеулеріне 1986 жылдан қатыса бастады, бірақ ешқашан әлем чемпионатына қатысқан емес. Үш рет Азия кубогына қатысқан. Соның екеуінде (2004, 2011) ширек финалға жеткен.
Құрама ардагерлері
2017 жыл, 10 қазандағы
Құрама мергендері
2017 жыл, 5 қыркүйектегі
Сыртқы сілтемелер
Иордания Футбол Федерациясының ресми сайты
Санат:Иордания Ұлттық футбол құрамасы
Станица
Станица – патшалы Ресейдегі казак облыстары аумағында сақталған село типтес мекен. 15 – 17 ғасырларда Ресейдегі негізінен казактардан құралған кішігірім атты әскер жасағы, 16 – 18 ғасырларда казак әскерлерінен патшаға жіберілетін елшілік станица аталған. 19 ғасырдан Ресейдің казак облыстарындағы әкімшілік-аумақтық бөлік. Оны мекендеген барлық казак-орыстар станицалық қауымның мүшелері болып саналды. Станица жиналысы оның басқармасын (станицаның атаманы, оның көмекшісі, казначейі), сотын сайлап, жер бөлу, алым-салық жинау, мектеп ісін шешіп отырды. Станицадағы негізгі әкімшілік басқарманы атаман биледі. Патша үкіметінің шет аймақтарды отарлау саясатын жүргізуде станицаларда орналасқан казак әскерлері елеулі рөл атқарды. Қазақ жеріндегі Жайық казак әскерлері 30 станицада орналасты. Жетісудағы Үлкен Алматы (1855), Кіші Алматы (1860), Қаскелең (1860), Софийск (1858), Голубовск (1872), Қапал (1848), Сарқант (1858), Лепсі (1855), Сергиополь (1848), т.б. барлығы 28 станицада 32772 адам тұрды. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін казак әскери құрылымдары таратылып, станицалар әкімш. бірлік ретінде толық жойылды.
=Пайдаланған сілтеме=
Санат:Тарих
IC 1933
IC 1933 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12807, ESO 155-25, IRAS03242-5257.
Сыртқы сілтемелер
IC 1933 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Шаллан-Сен-Виктор
Шаллан-Сен-Виктор (Challand-Saint-Victor) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 599 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 24 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Ортақшыл (Ақмола облысы)
Ортақшыл — Ақмола облысы Бұланды ауданы, Амангелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Еманча
Еманча — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Липецк облысы, Белгород облысы, Курск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Девица өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Ортақшыл (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Макинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 70 км-дей жерде.
Еманча
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Задонск қаласынан Лиски қаласына дейін, Воронежот өзен өзендерін қоспағанда (бастауынан Воронеж су торабына) және Тұнық Сосна өзеніне дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ортақшыл (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 261 адам (119 ер адам және 142 әйел адам) болса, 2009 жылы 160 адамды (70 ер адам және 90 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы елді мекендері
Еманча
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кабеса-Санта
Кабеса-Санта (Cabeça Santa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 537 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,1 км² шамасында. Халық тығыздығы — 497,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Ветруп
Ветруп (Wettrup) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 539 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,8 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 059. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Дренткер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Құрғақ Аморда
Құрғақ Аморда — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №3846 Аморда өзенінің оң жағалауынан 9,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жагуариби
Жагуариби (Jaguaribe) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Жагуариби мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Медиу-Жагуариби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37032 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1876,793 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1833 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Гавриил Федотович Кирдищев
Кеңес әскері қатарына 1939 жылы Петропавл қаласы әскери комиссариатынан шақырылды. Ішкі Істер Халық комиссариатының әскері қатарында қызмет атқарды. Кіші лейтенанттар курсын бітірген соң ]]3-Беларусь майданы]]ндағы ұрыстарға қатысты. З-шекаралық полктің (3-Беларусь майданы, Ішкі Істер Халық комиссариатының тылды қорғау жөніндегі әскері) 8-заставасының бастығы кіші лейтенант Кирдищев Рудница деревнясы жанында шекара заставасында тұрғанда деревняға бір рота неміс фашистерінің келе жатқанын байқап, жауынгерлерін (30-ға жуық) шабуылға көтерді және ұрысты шеберлікпен басқарды. Нәтижесінде 34 жау әскері жер жастанды, 24-ін тұт- қындады. 1944 жылдың 13 шілдесінде шекарашылар Пустолувка деревнясы маңында жаудың 300-ге жуық әскері мен офицерлерінің шабуылын тойтарды. Кирдищев олардың соңынан түсіп, өкшелей қуды. Осы ұрыста өзі ауыр жараланды. Жау әскерінің жартысынан айырылып, 50-і тұтқынға алынды. Ұрыс кезінде ерекше ерлігімен көзге түскен Кирдищевке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). 1944 жылы ұрыста қаза тауып, Вильнюс қаласына жерленді.
Ленин орденімен марапатталды. Ақкөл қаласындағы бір көшеге, Мәдениет және демалыс саябағына Кирдищев есімі берілді.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:20 наурызда туғандар Санат:1919 жылы туғандар Санат:Ақкөл ауданында туғандар Санат:13 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Литвада қайтыс болғандар Санат:КСРО аға лейтенанттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:КСРО шекарашылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Антакальнисск зиратында жерленгендер
Аудюбон парк (Нью-Джерси)
Аудюбон парк (Audubon) — Нью-Джерси штатының Кэмден округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8819 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.9 км² шамасында. FIPS коды — 34-02200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Целина (Стара Загора облысы)
Целина (Целина) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Чирпан қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 268 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6223. Телефон коды — 041338. ЕКАТТЕ коды — 78330.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Трой (Монтана)
Трой (Troy) — Монтана штатының Lincoln округіне жататын АҚШ қаласы.
Штоб
Штоб (Stoob) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберпуллендорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1388 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17,4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OP, ресми идентификациялық коды — 1 08 22.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Бруно Штутценштайн саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Трой (Монтана)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Миздахкан
Миздахкан – Хорезмдегі орта ғасырлық қала.
Өзбекстанні, Ходжейлиден оңтүстікке қарай 3-4 км жерде. 1928 жылы (А.Ю. Якубовский), 1946 жылы (С.П. Толстов) және 1962-1966 жылдары археологиялық зерттеулер жүргізілді. Миздахкан орны екі төбешіктен тұрады. Біріншісінде (Гяур қала) бекіністің қалдықтары сақталған, екіншісінде зират және Мұзлұмхан-Сула мазары (13 ғасырдың соңы – 14 ғасырдың басы) бар. Табылған қыш ыдыстар мен әр түрлі тұрмыс бұйымдарының ең көнесі болды.
Дереккөздер
Санат:Көне қалалар Санат:Өзбекстан көне қалалары
Бербеля
Бербеля — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қасмарт өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара бастауынан Үлкен Ик өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иван Платонович Кирпиченко
Иван Платонович Кирпиченко(15.09.1925 жылы туған, Қостанай облысы,Ұзынкөл ауданы,Воскресеновка ауылы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, кіші сержант, автоматшылар бөлімшесінің командирі. Майданға 1943 жылдың қаңтарында келді. 164-танк бригадасы (Украина майданы, 2-танк армиясы, 16-танк корпусы) автоматшылар бөлімшесінің командирі. Киреев 1944 жылы 28-31 қаңтарда өз бөлімшесімен Оратов ауылы маңында (Украина, Винница облысы) бекінген позициясын қорғап, бірнеше жау әскерін жойды. 1944 жылдың 6 наурызында Киреев бөлімшесі Буки ауылы жанында Горный Тикин өзеніндегі өткелді негізгі күш келгенше жаудан қорғап тұрды. Батыл да табанды шешім қабылдап, өзі жаудың 25 әскері мен офицерін жойды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Киреевқа Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (13.9.1944). 1945 жылы кіші лейтенанттар курсын бітірді. Ленин, 1- дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Киреев ІІМ-де қызмет істеді. 1956 жылы Самарқанд мемлекеттік университетінің (Өзбекстан) заң факультетін бітірді. Ішкі істер полковнигі Киреев Самарқанд қаласында тұрып, облысты атқару комитетінің Ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары болып жұмыс істеді. Қалған деректер мұрағаттық ізденуді қажет етеді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Ат-Юган
Ат-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Атлым өзенінің сол жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ельгов-Тарка
Ельгов-Тарка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчанка өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — 03.04.00 гидрографикалық бірліктің жағалау сызықтарымен, оның ішінде Колгуев аралын қамти отырып, шектесетін РФ-ның ішкі теңіз сулары мен территориялық теңіздері шегіндегі Баренц теңізі аралдары. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезени өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кокос пальмасы
Кокос пальмасы (Cocos nucifera) – пальмалар тұқымдасының Cocos тармағының жалғыз биологиялық түрі, тропиктік мекенде өсетін ағаш.
thumb|left|200px| thumb|Кокос діңі Дара жарнақты кокос пальмасының жемісінен кокос майы алынады. Жемісі - сүйекті жеміс, оның салмағы 1,5-2,5кг. Жеміс құрамында 30-35% май болады. Жемісінде бір ғана тұқым бар. Тұқым қалыптасқан кезде эндосперм мөлдір және сұйық болады да, май пайда болып, біртіндеп кенеулі кокос сүтіне айналады. Португалдарша "коко" - маймыл дегенді білдіреді. Бұл кокос сүйекшесіндегі ұрық өсетін үш тесіктің маймыл бет әлпетіне ұқсастығына байланысты аталған. Пісіп жетілмеген жасыл жемістің ішіндегі сұйықтықты - кокос сүтін адамдар ішеді, тағамға пайдаланады. Кокос пальмасын сәндік өсімдік ретінде өсіреді. Оның биіктігі 20-25 м, діңінің орамы 30-50 сантиметрге дейін жетеді. Қауырсын тәрізді жапырақтарының ұзындығы 3-6 м, жалпақтығы 1,0-1,5 м болады.
Дереккөздер
Санат:Пальмалар
Баркала (комарка)
Баркала (La Barcala, A Barcala)  — Испания ауданы (комарка), Галисия автономды бірлестігіне қарасты Ла-Корунья провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Ла-Корунья аудандары
Естигард
Естигард (Estigarde) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40096, пошта индексі — 40240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 80 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Туктар
Туктар — Башқұртстанның Благовещен ауданындағы ауыл, Волк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 174 адамды құрады. Пошта индексі — 453445, ОКАТО коды — 80215813003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 1934
IC 1934 — Персей шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1934 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Ландо (Жоғарғы Луара)
Ландо (Landos) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Ле-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43111, пошта индексі — 43340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 912 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
NGC 4922-1
NGC 4922-1 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 19 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4922-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44896, UGC 8135, MCG 5-31-99, ZWG 160.96, KCPG 363A, IRAS12590+2934, VV 609, DFOT 294.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
NGC 1063
NGC 1063 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1881 жылы 16 қарашада астроном Эдуард Жан Мари Стефан ашқан болатын және NGC каталогында 1063 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10232, MCG -1-7-36, IRAS02396-0546.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Саклаге-Сыры-Кикя
Саклаге-Сыры-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толька өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Мақта маталары
Мақта-маталарын дайындаудың классикалық тәсілдері
Иірімжіпті дайындау үшін табиғи текстиль талшықтарын (мақта, жүн, зығыр талшықтары, табиғи жібек қалдықтары т.б.) штапельді химиялық талшықтар және элементарлы химиялық жіптердің жгуттарын қолданады.
Мақта маталарын   өңдеу
Өңдеу өндірісіне   түскен  өңделиеген  мақта  маталары  жарамдылығына  қарай  бөлініп,  тазалығына  және  ақау  санына  қарай  ағартуға, бояуға  немесе   сурет  басуға  жіберіледі.
Өндірістің жоспарына  сәйкес  және  жабдықтардың  өнімділігіне  қарай  бір  артикульдегі  маталарды  біннеше  жүздеген  бумамен  партияларға  топтастырады.
Іріктелген бума  маталарға  жуғанға  кетпейтін  таңба  (клеймо)  салады  да  өңдеудің  барлық  операциясынан  өткізу  үшін  үзіліссіз  лента  қылып  тігеді.
Мақта маталарды  өңдеудің  негізгі  операциялары  мыналар: отпен  шарпу,  шликтовканы  кетіру, пісіру, ағарту, мерсерлеу, түктендіру, бояу, баспа  сурет  салу  және  соңғы  өңдеу  (аппреттеу,  керу, каландрлеу(.
Отпен шарпу – іш  киімдік  маталардың  кірлеуін  тездететін  және  баспа  сурет  салғанда  ақаулар  жіберетін  сыртқы  көрінісін  бұзатын  талшықтың  ұштарын  өңделмеген  мата  бетінен  кетіру. Дәке мен  түкті  маталардан  басқаларының   барлығын  отпен  шарпиды. Ол үшін  газбен  шарпитын  машиналар  мен  науалы  шарпығыш  агегеаттар  пайдаланылады. Газбен шарпитын  машиналарда  мата  газ  жанарғысында  күйдіріледі, жалынның  үстімен  талшықтардың  ұшы  өтеді. Науалы шарпығыш  агрегаттарда  талшықтардың  қатты  қыздырылған  металл  науаның  бетіне  жанасады  да  күйін  кетеді. Үнемділігіне байланысты  газбен  шарпитын  машиналар  өндірісте  кең  қолданылады. Әдетте матаның  бет   жағы  үйтіледі. Жанарғы жалынының  үстінен  беттік  тығыздығы  төмен  жұқа  матаны  өткізгенде  матаның  бетіндегі  және  жіптердің  арасындағы  талшықтың  үштері  де  күйеді. Отпен шарпылғаннан  соң  мата  бу  ұшқын  өшіргішіне  немесе  су  құйылған  ваннаға  салынады. Күйдіру процесінде  мынандай  ақаулар  болуы  мүмкін:  толық  шарпылмау  (матаның  қозғалу  жылдамдығы  жоғары  болса),  тегіс  шарпылмау  (машинаның  бұзылғандығынан),  ұшқынды  өшірмегендіктен  немесе  қозғалу  жылдамдығының  аздығынан  матаның  күйіп  кетуі  (жалпы  немесе  кейбір  жері). Шлихтамен кетіру – шлихталау  кезінде  жағылған  крахмалды  кетіру  үшін  жасалатын  өңдеу  операциясы. Маталарды 4-24  сағат  су  құйылған  жәшікте  ұстап,  дымқылдап,  артынан  шаяды.
Жібіту процесін  жеделдету  үшін  крахмалдың  ашуына  жағдай  туғызатын  күкірт  қышқылы, ащы  натр,  натрий  гетохлориді  және  бактерия  тектес  басқа  да  препараттарды  (биолаз,  т.б.)  суға  қосады.Ашу  процесінде  крахмал  қантты  затқа  айналады,  ал  бұрапжуғыш  машинасы  матаны  жуғанда  ол  тез  кетеді. Шлихтамен кетіру  кезінде  мынандай  ақаулар  болуы  мүмкін:  шлихтамен  жөнді  кетпейді, шлихта  тегіс  кетпейді, бүктетіліп  не  кептеліп  қалу, ұзақ  жатқандықтан  немесе  қышқылдың  әсерінен  матаның  босауы. Қайнатып-пісіру целлюлоза  қоспаларынан  (балауыз  тектес, пектинді, азотты  және  минералды  заттардан ), және  де  кірден, шлихта  қалдықтарынан  тазарту  мақсатымен  маталарды  сілті  ерітіндісімен  өңдеу.
Қайнату үшін  кальцийленген  сода, бисульфит  және  натрий  силикаты  және  т.б. қосылған күйдіргіш  натр  ерітіндісі  пайдаланылады.
Маталарды қысыммен  4-8  сағат  қақпағы  тығыз  жабылған  пісіру  қазандарында,  немесе  98-100оС  температурада  1-2  сағат  уақыттай  үздіксіз  әсер  ететін  аппаратында  қайнатады. Қайнатқан соң  маталарды  алдымен  ыстық,  сонан  соң  суық  сумен  шаяды.
Қайнату нәтижесінде  матаның  массасы  4-8 %-ке  кемиді. Қайнап –піскен маталардың  гигроскопиялық  қасиеті  жоғары, суда  және  бояу  ерітінділерінде  жақсы  жібиді  әрі  ағарады.