cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Худосей
Худосей — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің оң жағалауынан 412 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 409 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Батырхан Құрмансейіт
300px|нобай|оңға Батырхан Құрмансейіт (クルマンセイト・バトルハン, 1 шілде 1975, Түлкібас ауданы, Түркістан облысы, Қазақстан) — Жапонтанушы, аудармашы, дипломат, Халықаралық қатынастар мамандығы бойынша PhD докторы. Л.Н.Гумилёв атындағы Еуразия ұлттық университетінің Құрметті профессоры. Қазақ, орыс, ағылшын және жапон тілдерін біледі.
Қызметі
Дипломатиялық дәрежесі: Бірінші дәрежелі Кеңесші.
(- 2014-2016 жылдары Жапонияның Азаматтық дипломатия және Халықаралық достық алмасулар Кеңесінің (The International Friendship Exchange Council, FEC) Қазақстандағы ресми әріптесі болған. - 2015-2017 жылдары Жапония Сыртқы істер министрлігінің Қазақстандағы бірлескен инфрақұрылымдық жобалар бойынша кеңесшісі болған).
Қоғамдық жұмысы:
Жапон тілі бойынша жетістіктері
Жапония Сыртқы істер Министрінің арнайы грамоталары және кубоктарымен марапатталған. ҚР Сыртқы істер Министрінің құрмет грамотасымен марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан дипломаттары Санат:1 шілдеде туғандар Санат:1975 жылы туғандар
Юрий Федорович Варзин
Юрий Федорович Варзин (20.29. 1940, Нижний Тагил қаласы. Свердлов облысы РФ - 26.10.1985 Алматы), ЕС СШ-І (1965), 1956 жылдан. Н. Тагил балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде, 1959-65 ж. Свердловскінің СКА, 1965-74 ж. Алматының "Д" 1975-75 ж. Қарағандының "Литейщик" командасында ойнады КСРО чемпионатының (1964, 1966-67, 1971) қола күміс (1961, 1963, 1965, 1973) жүлдегері 1960, 1962, жылдарғы 1961, 1963, 1963 және 1973 ж. Ә-нің чемпионы. Ә. ч-тында 9 ойын өткізіп 7 доп соқты. Ол көгалдағы хоккейден де КСРО чемпионатының күміс (1970-71) жүлдегері, чемпионы (1972-73).
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша көгалдағы хоккейшілер Санат:Динамо Алматы КХК ойыншылары Санат:Көгалдағы хоккейден әлем чемпиондары Санат:КСРО көгалдағы хоккейшілері
Лорри-Мардиньи
Лорри-Мардиньи (Lorry-Mardigny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57416, пошта индексі — 57420.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Кіші Пидым
Кіші Пидым — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пидым өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Куйнцано-д'Ольо
Куйнцано-д'Ольо (Quinzano d'Oglio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6289 адамды құрайды. Халық тығыздығы 293 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 25027.
Елді мекеннің қамқоршысы — SS. Faustino e Giovit.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов
нобай|оңға|Сағадат Қожахметұлы Нұрмағанбетов
Сағадат Қожахметұлы Нұрмағанбетов (25 мамыр 1924, Ақмола облысы, Еңбек ауылы — 24 қыркүйек 2013, Алматы) — әскери қайраткер, армия генералы, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстан Республикасының тұңғыш қораныс министрі, «Халық қаһарманы», Алматы, Астана, Донецк (Украина) қалаларының, Ақмола облысының, Ақкөл ауданының құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:1924 жылы туғандар Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары Санат:Қазақстан әскерилері Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:2013 жылы қайтыс болғандар Санат:М.В.Фрунзе атындағы Әскери академия түлектері
Канцерогенез
Канцерогенез (cancerogenesis; cancer — рак + γένεσις — пайда болу, даму) — рак (ісік) ауруының пайда болу процессі. Көптеген мутагендік факторлар канцерогендік те әсер етеді. Рак (ісік) ауруы ХХ ғасырдағы адамдардың ең қауірпі ауруларының бірі.
Рак (ісік) ауруының жасушаларының кәдімгі дене жасушаларынан 2 ерекшеліктері болады:
Ағзалардың бөлінуге қабілетті кез-келген жасушалары ісікке айнала алады. Бірақ, олар қалайша, ненің әсерінен рак (ісік) жасушаларына айналады, әлі толық шешілмеген мәселелер.Дегенмен,қазіргі кезде белгілі болғаны-рак жасушаларында гендердің қызметінің реттелу механизмінің бұзылу салдары екендігі.
Қазіргі кезде рак ауруының кем дегенде 3-4 түрінің тұқым қуалайтындығы дәлелденген,олар: ретинобластоманың бір түрі, Фанкони анемиясы(қан аздылығы), пигменттік ксеродерма және нейрофиброматоз.
Дереккөздер
Санат:Онкология Санат:Жасушалар
Каразирек
Каразирек — Башқұртстанның Буздяк ауданындағы ауыл, Тюрюшев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 125 адамды құрады. Пошта индексі — 452727, ОКАТО коды — 80217840002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Розендорф
Розендорф (Rosendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Орла ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 174 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 75 093. Муниципалитеттің басшысы — Забине Гершнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мөлөк (өзен)
Мөлөк — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бузулук өзенінің оң жағалауынан 205 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фарнам (Небраска)
Фарнам (Farnam) — Небраска штатының Dawson округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 223 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 31-16725.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Куатро-Льюгарес
Куатро-Лугарес (Cuatro Lugares) — [Испания]] ауданы (комарка), Эстремадура автономды бірлестігіне қарасты Касерес провинциясының құрамына енеді.
Сілтемелер
Санат:Касерес аудандары
Валерий Анатольевич Бочков
Валерий Анатольевич Бочков (22. 12. 1946, Краснотуринск қаласы, РФ) — КСРО допты хоккейшісі. ECCLU-i (1973). Шабуылшы. 1960 жылдан Краснотуринск балалар мен жасөспірімдер құрамасында, 1960-78 ж.ж. Алматының "Д" 1978 ж. Красноярскінің "Зоркий" командасында ойнады. КСРО чемпионатының қола (1966-67, 1971, 1974), күміс (1973, 1975-76, 1978) жүлдегері, чемпионы (1977). Еур. ч-ндары кубогінің (1978) иегері. КСРО құрама командасының санында 64 ойын өткізіп, қарсыластарының командасына 54 доп соқты. 1973, 1975, 1977, 1979 ж. Әлемнің чемпионы, Әлем чемпиотының ойындарына 24 рет қатысып 22 доп соқты. Ол сонымен қатар көгалдағы хоккейден 1972-73, 1975, 1977 ж.ж. КСРО чемпионы, 1970-71 ж.ж. күміс жүлдегері.
Кіші Кугульта
Кіші Кугульта (Кіші Кугульча, Коуча-Отхен) — Ресейдегі өзен. Ставрополь өлкесі, Ростов облысы, Краснодар өлкесі, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Егорлык өзенінің оң жағалауынан 253 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Валерий Анатольевич Бочков
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша допты хоккейшілер Санат:КСРО допты хоккейшілері Санат:Динамо Мәскеу ДХК ойыншылары Санат:Динамо Алматы ДХК ойыншылары
Кіші Кугульта
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша : 05010500612107000016966
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аурелину-Леал
Аурелину-Леал (Aurelino Leal) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ильеус-Итабуна экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 179 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 446,446 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Хуричангда
Хуричангда — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Русская өзенінің сол жағалауынан 107 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
NGC 5245
NGC 5245 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 30 сәуірде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5245 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48110, ZWG 45.48, NPM1G +04.0399.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ақжолтай, термин
Ақжолтай - қадамы кұтты болған, келуі жақсылыққа жалғасқан адам. Ақжолтай атауы көбінесе, жас балаға, жаңа түскен келінге, келген қонаққа қатысты айтылады. Байырғы қазақ дәстүрінде жолаушы келген түні мал төлдесе, көтен асып, қонақты сыйлайды. Әрі киіт кигізіп, ақ жолтай қоқаң деп шығарып салады. Сондай-ақ, жаңадан келін түскен шаңырақта күтпеген жерден жақсылық болса, келіннің аяғы құт әкелді, келін ақжолтай болды деп қуанады. Осыған байланысты құтты қонақ келсе қой егіз табады, құтсыз қонақ келсе қорадағы қойга қасқыр шабады» деген мәтел қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Үлкен Саргая (Белая тармағы)
Үлкен Саргая — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Белая өзенінің сол жағалауынан 1269 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Белая; су бақылайтын посттан Арск тас ; Юмагузин су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жарық (Ақмола облысы)
Жарық — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Тайбай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ерейментау қаласының оңтүстігінде 25 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы елді мекендері
Футболдан Азия Кубогы 2007
Футболдан Азия Кубогы 2007 (AFC Asian Cup 2007 / Piala Asia 2007 / เอเชียนคัพ 2007 / Cúp bóng đá châu Á 2007) — футболдан 14-ші Азия чемпионаты. Тарихта тұңғыш рет Азиядағы басты футбол турнирі төрт мемлекетте (Малайзия, Индонезия, Тайланд, Вьетнам) өткізілді. Күтпеген жерде Ирак құрамасы құрлық чемпионы атанды.
Говедарци (София облысы)
Говедарци (Говедарци) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Самоков қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1290 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2020. Телефон коды — 07125. ЕКАТТЕ коды — 15285.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Аса
Аса сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Эмбриональдық индукция
Эмбриональдық индукцияны алғаш рет 1924 жылы неміс биологы Г.Шпеман қосмекенділер ұрығында көз бүршігінің эктодерма қабатынан пайда болуын зерттеу кезінде ашқан. Егер ұрық эктодермасынан көз бастамасын алыс тастасақ көз бүршігі қалыптаспаған. Керісінше, ұрықтың бір бүйіріне көз бастамасын қондырса эктодермадан көз бүршігі пайда болған, ал қалыпты жағдайда одан тері эпидермисі түзілуі қажет болатын. Кейінірек Г.Шпеман хордомезодерманың эктодермадан орталық жүйке жүйесі бастамасының (жүйке тақтасының) пайда болуына индукциялық ықпал ететіндігін байқаған. Бұл құбылысты ол алғашқы эмбриональдық индукция, ал индуктор-хордомезодерманы ұйымдастырушы деп атаған. Дамушы ұрықтың кейбір бөлімдерін кесіп алып оларды бөлек-бөлек не бірге ұрықтың басқа жерлеріне қондыру негізінде эмбриональдық индукцияның көптеген омыртқасыз және барлық омыртқалы жануарлар арасында кең таралған құбылыс екендігі анықталды.
Эмбриональдық индукция құбылысы тек компонетті эффектор жасушалары, яғни индукция ықпалын қабылдауға қабілетті және тиесілі кері жауап бере алатын жағдайларда ғана жүзеге асады.
Даму барысында көпсатылы эмбриональдық индукциялар жүзеге асады: жіктелуге (дифференцировка) сигнал (стимул) алған эффектор жасушалары дамып, әрі қарай басқа компонентті жасушалар үшін индуктор қызметін атқарады т.с.с., яғни алғашқы эмбриональдық индукция индукция, екінші, үшінші, төртінші т.б. ретті индукцияларға жалғаса береді.
Дереккөздер
Санат:Эмбриология
Хабыкей Ахмедиярұлы
Хабыкей Ахмедиярұлы (, Баян-Өлгей аймағының Бұлғын өлкесінде дүниеге келді) — зерттеуші, этнограф, композитор, дирижер, Монғолиядағы қазақтардың театр, музыка өнерінің  қалыптасуы мен дамуына сүбелі үлес қосқан тұлға.
Шығармашылығы
Оның жинақтаған және нотаға түсірген 328 халық ән мен 120 домбыра және сыбызғы күйлері "Монғолия қазақтарының халық әні" (1965), "Ән" (1972), "Монғолия қазақтарының халық әндері" (1984), "Баян-Өлгий қазақтарының домбыра және сыбызғы күйлері" (1977) атты жинақтарында жарық көрді.
Композиторлық шығармашылығында 25 ән мен 30-дай домбыра күйі бар олар: ("Бөбегім" әні, "Сарыала қыз", "Құлжагер", "Асау Күрті").
Дереккөздер
Санат:15 маусымда туғандар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Баян-Өлгей аймағында туғандар Санат:Күйшілер Санат:Моңғолия музыка зерттеушілері Санат:Моңғолия этнографтары Санат:Моңғолия сазгерлері Санат:Қазақ сазгерлері Санат:Моңғолия дирижерлері Санат:Қазақ дирижерлері
Ақжусан
Ақжусан (Ақ жусан) - жайылымдық шоп атауы. Жапырақтарын ұйысқан ақжусан селеу, бетеге, көде, кермек сияқты дала шөптері арасында өседі. Ақжусанды күзде және қыста мал сүйсініп жейді және жеген қой тез семіреді.
Дереккөздер
Санат:Жусандар Санат:Күрделігүлділер
NGC 1173
NGC 1173 — Персей шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 17 желтоқсанда астроном Гийом Бигурдан ашқан болатын және NGC каталогында 1173 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Хоф
Хоф (Hof) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вернер Берктольд саналады.
Ле-Вижан (Канталь)
Ле-Вижан (Le Vigean) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Канталь департаментінде орналасқан. Мориак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,99 км² шамасында.
Куэнка-Альта-дель-Мансанарес
thumb|right|200px| Куэнка-Альта-дель-Мансанарес (Cuenca Alta del Manzanares) — Испания ауданы (комарка), Мадрид автономды бірлестігіне қарасты Мадрид провинциясының құрамына енеді.
Ле-Вижан (Канталь)
Коммунаның INSEE коды — 15261, пошта индексі — 15200.
Куэнка-Альта-дель-Мансанарес
Муниципалитеттері
Санат:Мадрид аудандары
Ле-Вижан (Канталь)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Канталь департаментінің коммуналары
Вэст Лонг Бранч (Нью-Джерси)
Вэст Лонг Бранч (West Long Branch) — Нью-Джерси штатының Монмут округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Провизорлық мүшелер
Провизорлық мүшелер (provisorisch — алдын-алы, уақытша) — омыртқалылардың ересек дараларында болмайтын, тек ұрықтың дамуы үшін ғана қажет уақытша мүшелер. Оларға - саруызды қапшық және ұрық қабықтары - қағанақ (амнион), хорион, аллантойстар жатады. Провизорлық мүшелер ұрықты механикалық зақымданудан сақтайды, оның дамуы үшін қолайлы жағдайлар - сұйық орта қалыптастырады және тыныс алу, қоректену, бөліп шығару, қозғалу, қантүзу және т.б. қызметтерді атқарады.
Врекур
Врекур (Vrécourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88524, пошта индексі — 88140.
Патша
Патша (цьсарь, цѣсарь, Caesar, ерте грек καῖσαρ) ― славяндық монарх лауазымы. Әдетте императордың жоғарғы адамгершілігімен ассоциацияланады. «Патша» лауазымын алған ең бірінші әмірші болгарлық князь Симеон I XX ғасырда болған. Біріншілікті белгілеу үшін астарлы басымдық сөзде: «арыстан – хайуандар патшасы».
Врекур
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 351 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,17 адам/км².
Патша
Сөздің шығу тегі
Caesar (цезарь немесе кесарь) – римдік императорлардың лауазымының міндетті бөлігі. Римдік мемлекет кезінен бастап, Батыс Римдік империя мен Шығыс Римдік империя Юлий Цезарьдың атынан шығып, императорлардың билікті жалғастырушылығына әсер етеді. Көп римдіктерде «цезарь» лауазымы «патша» түсінігіне жанаспағаны қызық. «Патша» ұғымы римдіктерде лат. rex. Когномен аталды. Юлий Йезарьдің өзін кейбір тарихшылар «жүн басқан» деп аударуға құмар. Гай Юлийдің өзін емес, оның ата-бабасын ескерген. Себебі, Юлийлер тұқымында ол бірінші Гай және Цезарь болмаған. Цезарьдің өзі жеті римдік патшалардың қасіретті тағдырын еске алып  ешқашан патша лауазымына тырыспаған.
Латиндік Caesar римдік халықпен көршілес жоғарғы билеп-төстеушінің лауазымы ретінде алды. Напр. готтық, артынша неміс kaisar, балкандық car, орыс «цесарь», «кесарь» және тегінде «царь».
Врекур
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Патша
Сөздің мағынасының тарихы
Бірінші римдік және византтық императорларды белгілеу үшін славяндармен қолданылған. Кітаптардың дамуы аясында бұл терминмен тарих пен шіркеу әдебиетінен танымал ертедегі әміршілерді белгілей бастады. Мысалы, Изриальдік және Иудейлік әміршілер: Давид патша, Соломон патша. «Цесарь» сөзі германдық императорды бейнелеу үшін қолданылған. Моңғол-татарлық басқыншылықтан кейін Русьта патша лауазымы Алтын орда әміршілеріне қатысты болды. Ал оның ыдырауынан кейін татарлық хандықтың барлық әміршілеріне.
Славян мемлекеттері арасында патша лауазымын Болгария әміршілері 893 – 1014, 1185 – 1396, 1908 – 1946 және Сербияда 1346 – 1371 таққан.
Кітаби дәстүр ертедегі әміршілерді «патша» деп атау біздің уақытымызға дейін орыс тілінде сақталып келді. XIX ғасырда орыс сөз пайдалануда, әсіресе қарапайым халықта, осы сөзбен монархты белгілеген.
Патша – 1547-ден 1721 жылға дейінгі Ресей Республикасының монархтарының басты лауазымы. Бірінші патша Иван IV Грозный болды. Ал соңғы патша Петр I Великий болды.
Бұл лауазым Xiғасырда және Иван III кезінен бейресми Русьтің әміршілерімен пайдаланды. Василий III Иван III-ден иеленіп, ұлы князь лауазымымен қанағаттанды. Оның ұлы Иван IV Грозный кәмелеттік жасқа толған кезде Барлық Русьтің патшасы ретінде таққа отырды. 1721 жылы Петр I басты лауазым ретінде императорды алды. Бейресми және жартылай ресми «патша» лауазымы монархияның құлауына дейін қолданылды.
Патшаның әмірімен орналасатын аймақ патшалық деп аталады.
Патша отбасының лауазымдары
Императорлық Ресейде:
Тіларалық жанасым
Санат:Патшалар Санат:Титулдар
Қызыл-Яр (Буздяк ауданы)
Қызыл-Яр — Башқұртстанның Буздяк ауданындағы ауыл, Тюрюшев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 201 адамды құрады. Пошта индексі — 452727, ОКАТО коды — 80217840003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Грайфенбург
Грайфенбург (Greifenburg) — Аустриядағы коммуна. Картинтия федералды жеріне қарасты Шпитталь округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1880 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 79,27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SP, ресми идентификациялық коды — 2 06 09.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Мандль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Картинтия елді мекендері
Ақжігіт, термин
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Баянополис
Баянополис (Baianópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Батыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Баррейрас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 980 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 360,09 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,3 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
NGC 5252
NGC 5252 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 2 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5252 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48189, UGC 8622, MCG 1-35-22, ZWG 45.56, VV 100.
Манен
Манен (Manin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62544, пошта индексі — 62810.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 179 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Куэнка-де-Памплона
Куэнка-де-Памплона (Cuenca de Pamplona) — Испания ауданы (комарка),  Наварра провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Наварра аудандары
Жолбасшы (Ақмола облысы)
Жолбасшы — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Ақмырза ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 253 адам (128 ер адам және 125 әйел адам) болса, 2009 жылы 73 адамды (41 ер адам және 32 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы елді мекендері
Патша өкіметі тартып алған жерлерді қазақ еңбекшілеріне қайтарып беру
Патша өкіметі тартып алған жерлерді қазақ еңбекшілеріне қайтарып беру, Кеңес өкіметі жүргізген саясат. Азамат соғысы аяқталған соң қазақ халқын өз жағына шығаруға тырысқан Кеңес өкіметі жер-су реформасын жүргізе бастады. 1920 жылы қыркүйекте өткен Түркістан Республикасы Кеңестерінің IX съезі Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанда жер-су реформасын жүргізу қажет деп тапты. 1920 жылы 20-31 қаңтар аралығында Әулиеатада (қазіргі Тараз қаласы) түркістандық қазақ және қырғыз кедейлерінің съезі болып өтті. Съезд еңбекшілерді жер-су реформасын өткізуге белсенді қатысуға шақырып, Қосшы одағын құру жөнінде шешім қабылдады. Қазақстанның оңтүстігінде жер- су реформасын жүргізу және «Қосшы одақтарын» құру мен оның нақты іс-қимылын үйлестіруде О.Жандосов, Ж.Бөрібаев, А.Розыбакиев, т.б. көрнекті қайраткерлер үлкен рөл атқарды. 1921 жылы 2 ақпанда Қазақ АКСР-і OAK 1917 жылғы ақпан айына дейін қоныс аудару мекемелерінің қазақ еңбекшілерінен бөліп алған, сондай-ақ кулактардың заңсыз басып алған жерлерін қайтару жөнінде декрет қабылдады. 1921 жылы 19 сәуірде патша өкіметі Орал-Жайық өзенінің сол жағалауы) және Сібір (Ертіс өзенінің жағалауындағы он шақырымдық алқап) казак әскерлерінің меншігіне берілген жерлерді қазақ еңбекшілеріне қайтару жөнінде жаңа декрет жариялады. Бірақ оларды жүзеге асыру үлкен қиындықтарға соқтырды. Жер үлестерін қайта бөлуге кедейлер мен жалшылар белсене қатысты. Кулактар мен бай шаруалардың дүние-мүлкін ішінара кәмпескелеу арқылы кедейлерге жер, мал мен құрал- саймандар таратылды. Қазақ шаруаларына өздерінен тартып алынған жайылымдар, егіндік алқаптар мен мал айдайтын жолдар қайтарылды. Қоныс аударушылардыц поселкелері, казак-орыстардың қыстағы мен хуторларының кейбіреулері жойылып, олардың халқы өздері бұрын тұрған, өңделетін артық жер қоры бар селолар мен станицаларга қоныстандырылды. Кедейлер мен жалшылардың барлық борыштық, жалға алу міндеттемелері жарамсыз деп жарияланды. Көшпенді қазақ халқыныц егін шаруашылығына деген ынтасы арта түсті. Кеңес өкіметі отырықшылыққа бет бұрған Жетісу мен Сырдария облысының шаруаларын ауыл шаруашылық құралдарымен, ең қажетті заттармен қамтамасыз етті. 1921 жылы көктемде Жетісу шаруалары 15 мың орақ, 13 мың шалғы, 120 соқа, 200 мың аршын мата, шай, сабын, сіріңке, т.б. заттар алды. 20-жылдардың бас кезіндегі аграрлық реформалар ондаған мың қазақ кедейлері мен жалшыларын жермен қамтамасыз етіп, оларды кіріптарлық пен жалға алу ақысының ауыртпалығынан құткарды. Белгілі бір саяси мақсатты көздегендеріне қарамастан бұл реформалар қазақ халқының іс жүзіндегі теңсіздігін жою жолындағы маңызды қадам болды.
Хутты-Яха
Хутты-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің оң жағалауынан 222 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 67 км-ді құрайды.
Патша өкіметі тартып алған жерлерді қазақ еңбекшілеріне қайтарып беру
Дереккөздер
Санат:Тарих
Хутты-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Фарвэлл (Небраска)
Фарвэлл (Farwell) — Небраска штатының Howard округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 31-16760.
Мань-Луй-Я
Мань-Луй-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луй-Я өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Розиц
Розиц (Rositz) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3050 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 77 042. Муниципалитеттің басшысы — Штеффен Штанге.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Джессика Лэнг
Джессика Филлис Лэнг (Jessica Phyllis Lange [],) — америкалық кино және театр актрисасы. Өз атағына Кинг-Конг фильміне түсіп ие болды. Тутси фильмінде ең үздік әйел рөлін сомдап, Оскар ұтып алды, 80-жылдардың басында Джессика Деревня, Сладкие грёзы, Музыкальная шкатулка атты фильмдерде басты рөлдерді сомдады.
Өмірбаяны
Джессика Лэнг 1949 жылдың 20 сәуірінде АҚШ, Миннесота штатының, Клокей қаласында дүниеге келген. Әкесі Альберт Джон Лэнг (1913 - 1989) туроператор болған, анасы Дороти Флоренс үй жұмыстарымен айналысқан. Джессиканың 2 үлкен апайы бар, Энн, Джейн және кіші бауыры Джордж. Филлис Лэнгтың қанында неміс және голландық қан бар. Бастапқы жыдары ол Парижде жұмыс істеген. Ол кішкентайынан сахнаны өте жақсы көрген. Жасөспірім кезінен театр үйірмесіне қатысқан. Ол алғаш рет Кинг-Конг фильмінде басты рөлді сомдады. Ол өз карьерасын бастамай-ақ тастап кетуіне болды. Себебі ол фильм өте жоғарғы бағаға ие болды. Алтын глобус атты дәрежеге сыналған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:Оскар сыйлығының иегерлері Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті
Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті ( ТИГУ ) А. Ясауи атындағы ХҚТУ Тараз институты негізінде 2008 жылы құрылған.
1-3 курстарда 5 мыңнан астам студент пен магистрант білім алуда. Оларға 180-ге жуық профессор-оқытушы, оның ішінде 11 ғылым докторы, 70 ғылым кандидаты сапалы білім беруде. Профессор-оқытушылар кұрамының 45%-ы ғылыми дәрежелі. Университеттің 13 профессор-оқытушысы республикалық конкурста «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағына ие болды.
Университет студенттері мемлекеттік білім гранттары және ақылы негізде оқиды. Тараз инновациялық-гуманитарлық университетінде 26 бакалавриат және 10 магистрлік мамандыққа 3 факультет, 15 кафедра, ғылыми және халықаралық байланыстар, оқу-әдістемелік және кредиттік технология, сапа менеджменті, инновациялық-ақпараттық технология бөлімдері, кітапханалар қызмет көрсетеді.
Университетте «Шерхантану», «Игі мұра» ғылыми-зерттеу орталықтары, республиканың білім беретін мекемелерін физикалық, химиялық құралдармен жабдықтайтын «Физхимприбор» ғылыми-өндірістік цехы бар. Оқу, ғылым және тәрбие салалары 10 инновациялық бағыт бойынша жұмыс істейді. ТИГУ 2009 жылы ИСО 9001-2008 халықаралық стандарттар сертификатын алды.
Оқу үрдісінде қазіргі уақыт талабына сай студенттерге 3 оқу ғимараты, агробиологиялық станция, жаңа үлгідегі спорт кешені, 3 оқу залы, интернет желісіне қосылған 15 компьютерлік класс, арнаулы бухгалтерлік бағдарлама класы, 3 электронды оқу залы, тілдерді дамыту орталықтары, баспахана, жаратылыстану ғылымдары бойынша зертханалар, криминалистика полигоны және т.б. қызмет етеді. Студенттерге қытай, ағылшын, түрік тілдерін меңгеру үшін тегін тіл үйрету курстары жүргізіледі.
Университеттің студенттері түрлі халықаралық, республикалық ғылыми конференциялар мен олимпиадаларға қатысады. Университет мақтаныштары қатарында Оңтүстік Кореяның Инчхон қаласында (19.09. - 04.10.2014.)  өткен XVII Азия  ойындарында  (Азиада)  алтын медаль алған каратэші Гафурова Гузалияны, каратэ-додан Азия чемпионатының қола жүлдегері, спорт шебері Қосақов Асхатты, бокстан студенттер арасындағы әлем чемпионатының жеңімпазы, спорт шебері Абдраимов Нұрланды, шахматтан халықаралық, республикалық турнирлардың чемпионы Даулетбаева Мадина, көгалдағы хоккейден республика чемпионы, спорт шеберіне үміткер Досжанова Айдананы, қазақша күрестен халықаралық және республикалық жарыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы Мадижан Дәуренді және т.б. спортшыларды, О.Бөкей атындағы республикалық көркем сөз оқу шеберлері байқауының лауреаттарын, халықаралық, республикалық ән байқауларының дипломанттарын, республикалық «Абай әлемі» фестивалінің жеңімпаздарын ерекше атауға болады. Қазіргі таңда ҚР Президентінің «Болашақ» бағдарламасы бойынша 12-ден астам студент шетелдік алдыңғы қатарлы жоғары оқу орындарында білім алса, осы оқу жылында 50-ге жуық студент құжаттарын тапсырды. Сондай-ақ, студенттердің өзін-өзі басқару жүйесі (студенттік ректорат, студенттік деканат), студенттердің кіші ассамблеясы жұмыс жүргізеді. ТИГУ
Ақжілік ету
Ақжілік ету - сүйек, кеміктің жетіліп толуына пісуі мал физиологиясының толық қалыпты қызметіне қарай бажайлау тәсілі. Қиналып зорыққан тұлпарды ұзақ жылдар бойы бәйгеге қоспай ақжілік болған кезде, яғни толық оңалған соң ғана жаратқан. Ол үшін тұлпарды қасына көтерем болған бір атты бірге жіберіп, семіртіп белгілі уақыт өткен соң әлгі қосымша атты (мұны «құрбан ат» деп атайды) сойып, жілігін тазалап көреді. Егер сүйектері аппақ болып тұрса жілік майы әбден толасқан бәйгеге, көкпарға т.б. жаратуға жарағаны деп есептейді.
Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті
Дереккөздер
Санат:Тараз жоғарғы оқу орындары
Ақжілік ету
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ақзон темір
Ақзон темір - қаңылтыр темірдің ақ түсті түрі. Құрамында мырыш болғандықтан мұндай темірден (қаңылтырдан) шеберлер кірлен (кірлеген), су сақтайтын дүңгіршек, шелек, самаурынның кернейі сияқты ыдыстар мен жабдықтар жасауға қолайлы деп санаған.
Синъитиро Томонага
Синъитиро Томонага (1906 — 1979) — жапондық физик. Жапония ғылым академиясының мүшесі (1951), АҚШ (1965) пен КСРО (1971) академияларының шетелдік мүшесі. Жапония ғылым кеңесінің президенті (1963—1969).
Ақзон темір
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Синъитиро Томонага
1965 жылы Ричард Фейнман мен Джулиан Швингермен бірге «Элементар бөлшектер физикасына терең ықпал жасаған кванттық электродинамикадағы іргелі жұмыстары үшін» Нобель сыйлығымен марапатталды.
Өмірбаяны
Әкесі Сандзюро Томонага 1913 жылы Киото университетіндегі философия профессоры кафедрасына тағайындалғанда, жанүясымен сонда көшеді. 1926 жылы Синъитиро осы университетке, атом физикасы мамандығына түседі. Болашақтағы тағы бір Нобель сыйлығының иегері Хидэки Юкава сонымен бірге оқыған. Оқуды бітіргеннен кейін Синъитиро тағы үш жыл бойы университетте ассистент болып істейді.
1932 жылы Физика-химиялық зерттеулер институтында жұмыс істей бастайды. 1937—1939 жылдары Лейпциг университетінде Вернер Гейзенбергтің зерттеу тобында болады. Докторлық диссертациясын Германияда аяқтай алмай, оны Токио университетінде сәтті қорғайды. Отанында Токио педагогикалық унивеситетінде (қазіргі Цукуба университеті) жұмыс жолын жалғастырады.
1949 жылы Роберт Оппенгеймердің шақыруымен Принстондағы Перспективті зерттеулер институтына келеді. Келесі жылы Отанына қайтады, 1955 жылы Токио университетіндегі Ядролық зерттеулер институтының негізін қалауға қатысады.
Дереккөздер
Санат:Жапония ғылым академиясының мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Үндістан Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының шетелдік мүшелері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Жапония) Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Ломоносов атындағы алтын медалімен марапатталғандар Санат:Киото университеті түлектері Санат:XX ғасыр физиктері
Үлкен Саргая (Узян тармағы)
Үлкен Саргая (Саргая) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Узян өзенінің оң жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оқшаулану (генетика)
Оқшаулану - ағзалардың бір-бірімен еркін будандасуының (панмиксия) шектелуі.
Оқшаулану панмиксия деңгейін төмендетіп туыстық некелесуді жиілетеді. Ал, бұл гомозиготалылар жиілігін көбейтіп популяция генофондтарының айырмашылықтарын тереңдете түседі. Оқшаулану популяцияаралық генотиптік айырмашылықтардың теңесуіне кедергі келтіріп популяцияларда тіршілік мүмкіншілігі жоғары болып келетін генотиптердің сақталуына, таралуына мүмкіншілік туғызады.
Оқшауланудың екі түрі белгілі:
Географиялық оқшаулану- жер қыртысының ерекшеліктері салдарынан кеңістікте оқшауланып орналасқан популяцияларды айтамыз. Мысалы, су, теңіздер, тау қыраттары арқылы бөлшектенген популяциялар. Гавай аралдарында құрлық ұлулары таулардың ойлы алқаптарын мекендейді және бір-бірлерімен қыраттар арқылы бөлінген. Олардың қыраттардан асып өтуіне топырақтың құрғақ болуы және ормандар кедергі келтіреді. Осының нәтижесінде бұл ұлулар популяциялары толық болмаса да бір-бірінен оңашаланып фенотиптік ерекшеленген.
Биологиялық оқшаулану- түрішілік ерекшелердің негізінде пайда болады және оның бірнеше түрлері белгілі:
Конвергентті эволюция
thumb|right|200px| Конвергентті эволюция (con — бiрге, vergere — жақындасу) — туыс емес екі таксонның бірдей филетикалық бағытта қатар дамуы. Конвергенция әртүрлі топтың өкілдері ұқсас экологиялық жағдайларда тіршілік етсе байқалады. Мысалы, акулалардың және киттәрізділердің дене формасының ұқсас болуы конвергенттік эволюция нәтижесі болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Эволюция
Кіші Сандата
Кіші Сандата — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Ростов облысы, Краснодар өлкесі, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сандата өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Егорлык Новотроиц су торабынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Анисим Павлович Пащенко
Анисим Павлович Пащенко(1.6.1913, Алматы облысы,Панфилов ауданы,Лесновка ауылы - 19.4.1945, Берлин қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, барлаушылар взводының командирі,орыс. 8-гвардиялық армияның 39-атқыштар дивизиясы 41-жеке барлаушылар ротасы барлаушылар взводының командирі. Пащенко 1944 жылы 1 тамызда Висла өзенінен өтіп, жауды траншеядан қуып шықты. Жау күшінің басымдылығына қарамастан плацдармды сақтап қалды. Осылайша дивизияның басқа бөлімдеріне өзеннен өтуге мүмкіндік жасады. Пащенкоға осы ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралкасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). Ұрыста қаза тауып, Берлиндегі Тиргартен паркінде жерленген. Ленин, 2-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Севадыбаш
Севадыбаш — Башқұртстанның Буздяк ауданындағы ауыл, Тюрюшев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 641 адамды құрады. Пошта индексі — 452710, ОКАТО коды — 80217840004.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Батлэр (Нью-Джерси)
Батлэр (Butler) — Нью-Джерси штатының Моррис округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7539 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-09040.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Кьяри
Кьяри (Chiari) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 428 адамды құрайды. Халық тығыздығы 485 адам/км². Алып жатқан жер аумағы шамамен 38 км². Пошта индексі — 25032.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Куэнка-дель-Гвадаррама
thumb|right|200px| Куэнка-дель-Гвадаррама (Cuenca del Guadarrama) — Испания ауданы (комарка), Мадрид автономды бірлестігіне қарасты Мадрид провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Мадрид аудандары
Аргынбай жырасы
Аргынбай жырасы — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ток өзенінің сол жағалауынан 166 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дейл Карнеги
Дейл Брекенридж Карнеги (Dale Breckenridge Carnegie, 1922 жыл – Carnagey; 24 қараша 1888 — 1 қараша 1955) — америкалық педагог, психолог, жазушы. Өздігінен жетілу туралы көптеген психологиялық курстары бар. Оның кітаптары қазіргі кезде де танымал.
Өмірбаяны
Дейл Карнеги Миссури штаты, Меривилл қаласында туды. Ол жасөспірім болғанда таңғы сағат 4-те тұрып, ата-анасына көмектесіп сиыр сауатын. Осыған қарамастан ол мемлекеттік педагогикалық колледжге түсе алды. Колледжді бітіргеннен кейін ол ранчо иелеріне курстар өткізді, одан кейін ол бекон, сабын жəне шошқа етін Armour&Company компаниясына сатумен айналысты.
Карнеги Ходжкин ауруынан 1955 жылы 1 қараша күні қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ жазушылары
Аққала
Аққала - қыстыгүні қардан қаланатын пана, қора, ықтасын. Өрісте мал бағып жүрген қойшылар қар қалыңдап, әбден бекігеннен кейін әдетте аққала соғып соның ішінде паналаған. Бұрын теріскей жақтағы елді-мекендер боранды күндерде жатаған үйді, қора-қопсыны қар басып қалмау үшін таса, тосқауыл ретінде аққала соққан. Қар қалың, қасаттанып түскен кездері төбесі бар апан тәрізді етіп те жасаған. Аққор боран-шашында малға ық, малшыға пана, әр ауылдың өрісіне белгі болады.
Дереккөздер
Санат:Қыс
Бьерри-ле-Бель-Фонтен
Бьерри-ле-Бель-Фонтен (Bierry-les-Belles-Fontaines) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89042, пошта индексі — 89420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,62 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
NGC 4933A
NGC 4933A — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 9 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4933A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45146, NGC 4933, IC 4176, MCG -2-33-102, ARP 176.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 1177
NGC 1177 — Персей шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1874 жылы 29 қарашада астроном Лоренс Парсонс, 4-ші лорд Росс ашқан болатын және NGC каталогында 1177 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11581, IC 281, MCG 7-7-20, ZWG 540,33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Қарағайлы (Ақмола облысы)
Қарағайлы (2007 ж. дейін — Стаханово) — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Торғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ерейментау қаласының солтүстік-батысында 28 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 177 адам (92 ер адам және 85 әйел адам) болса, 2009 жылы 61 адамды (27 ер адам және 34 әйел адам) құрады.
Жинақтық сан есім
Жинақтық сан есім — заттың жинақталған санын білдіріп нешеу? деген сұраққа жауап береді. Жинақтық сан есімдер бірден жетіге дейінгі есептік сан есімдерге -ау (-еу) жұрнақтарын қосылуы арқылы жасалады. Бұндай сөздердің негізгі мағынасы абстракт сан мөлшерін білдіргендіктен, олар үнемі субстантивтеніп жеке қолданылады.
Мысалы: Беретін мүлкің нешеу? Түйе біреу, ат екеу, қасқыр бесеу (І. Жансүгіров) Дауысты дыбысқа бітетін екі алты жеті деген септік сан есімдерге -ау, -еу жұрнағы жалғанғанда, түбірдің соңындағы - ы, - і дауысты дыбыстары түсіріліп қолданылынады. Мысалы: екеу, жетеу, алтау, және т.б. Жинақтық сан есімдер әдетте зат есімдермен тіркеспей, жеке қолданылынады да, заттанып тұрады, яғни әрі сандық, әрі заттық мағынаны бірдей беріп тұрады.
Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика
Байша-Гранди
Байша-Гранди (Baixa Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итабераба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 980 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 076 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,9 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Гомологиялық ұқсастық
thumb|right|300px| Гомологиялық ұқсастық (ὅμοιος — бірдей; — сөз, заң) дегеніміз:
Бұл мүшелердің атқаратын қызметтері бірдей не әртүрлі болуы мүмкін. Яғни гомологиялық мүшелер деп шығу тегі бірдей, құрылысы не атқаратын қызметі бірдей не әртүрлі болып келетін мүшелерді айтамыз. Бұған мысал ретінде омыртқалылардың алдыңғы аяқтарын жатқызуға болады. Гомологиялық ұқсастықтың негізгі себебі — тарихи туыстық болып саналады, яғни олар бір (ортақ) ата-тектен не оның мүшесінен пайда болған.
Дереккөздер
Санат:Эволюциялық биология Санат:Анатомия
Қырықтытау
Қырықтытау (Ҡырҡтытау, Крыктытау) — Башқұртстанның шығыс бөлігінде орналасқан Оңтүстік Орал таулы жотасы.
Сипаттамасы
Жотаның ұзындығы шамамен 60 шақырымды құрайды, ол Башқұртстан Республикасының Әбжәлел және Белорет аудандары шегінде солтүстік және солтүстік-шығыс бағытта Үлкен Қызыл өзенінің аңғарымен созылады.
Жота қалдық тасты биік төбелері бар бойлық тізбектер жүйесінен тұрады. Ең биік таулары Қаратас (1118 м), Шыршалытау (1108 м), Көсем (1080 м), Қосай (1048 м).
Солтүстік және батыс экспозициялары бар жотаның беткейлері қайың ормандарымен, ал шыңдарында - ақшыл сұр орманда және жұқа жетілмеген топырақта қайың мен қарағай араласқан жалпақ жапырақты ормандармен жабылған. Тілімденген құлама беткейлер жапырақты орман алқаптары бар далаланған шалғындарымен жабылған. Оңтүстік және шығыс экспозициялары бар жотаның беткейлері бозды-бетегелі даламен жабылған, ал Қырықтытаудың оңтүстік бөлігінің шыңдары селдір сиретілген шабындық шөбі бар жусанды-бетегелі далалармен шектелген.
Топонимикасы
«Қырықты» сөзі бір нұсқа бойынша, башқұртша «ҡырҡты» — «қырқылған», «шауып тастау» ал басқа нұсқасына келсек, башқұртша «ҡырҡ» — «қырық», санды не «көп» деген мағынада.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша қорғалатын табиғи аумақтар Санат:Алфавит бойынша тау жоталары Санат:Оралдың таулы жоталары Санат:Башқұртстан таулы жоталары
Куэнка-дель-Медио-Харама
thumb|right|200px| Куэнка-дель-Медио-Харама (Cuenca del Medio Jarama) — Испания ауданы (комарка), Мадрид автономды бірлестігіне қарасты Мадрид провинциясының құрамына енеді.