cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1920–80 жылдарындағы наразылықтар, көтерілістер, қозғалыстар
1986 жылғы Желтоқсан ұлт-азаттық көтерілісі
thumb|left|Алматы қаласында 2006 жылы орнатылған тәуелсіздік монументі|500px 18 желтоқсан күні болып өткен Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің кезектен тыс Пленумы республиканы ширек ғасырға жуық уақыт басқарған Д.А.Қонаевты қызметінен босатып, оның орнына сол уақытқа дейін Ресей Федерациясында Ульянов облыстық партия ұйымын баскарған Г.В.Колбинді сайлады. Шын мәнінде бүл ешқандайда сайлау емес, ендігі уақытта Қазақстанда Орталықтың саясатын жүргізуге тиіс болған номенклатура өкілін пленумға жиналғандарға таныстыру рәсімі ғана еді. Республика жұртшылығының өмірлік мүдделеріне қатысты мәселені шешудегі Орталықтың әділетсіз әрі өктем бұл қадамы қорланып калған халық наразылығының жанартаудай атылып сыртқа шығуына түрткі болды. 17 желтоқсан күні таңертең Алматының Брежнев атындағы алаңына халық жинала бастайды. Кешке қарай жиналғандардың саны шамамен 25—30 мыңға жетті. Олардың басым бөлігі Мәскеудегі билік жариялаған қоғамды қайта кұру (1985 ж.) ұрандарына сеніп, сондай-ақ Конституциялық құқық пайдаланып өздерінің еркін білдіруге шыққан студент және жұмысшы жастар болатын.
Бейбіт шеруге шыққандардың қолдарына көтерген «Ұлт саясатының лениндік принциптерін сақтауды талап етеміз!», «Ешқандай ұлтқа артықшылық берілмесін!», «Әр республикаға—өзінің басшысы!» және басқа осы мазмұндағы ұрандар тоталитарлық жүйе жағдайында өз пікірін ашық айтудан қалған халыктың саяси еркіндікке, сондай- ақ шынайы мемлекеттік дербестікке ұмтылысын айғақтайтын еді. Жиналған көпшілік респбулика басшылығындағы мұндай өзгерісті Д.А.Қонаевтың өзінің келіп түсіндіруін талап етті. Сонымен бірге жұмысшы жастар өздерінің ауыр әлеуметтік жағдайын, әсіресе тұрғын үй мәселесін, жұмыс тапшылығын, қазақ тілінің қолдану аясының барған сайын тарыла түскендігін өзекті өткір мәселе ретінде қойды. thumb|right|[[Қайрат Рысқұлбеков]]
Орталық алаңдағы жағдай бірден Мәскеудегі Бас хатшыға және басқа билік орындарына баяндалды. Осы сәттен бастап республикадағы билік толығымен орталықтың құзырына өтті. Алматыдағы саяси наразылықты өз билігіне төнген қатер ретінде қабылдаған Орталық оны күш қолдану арқылы басып-жаншу жолына түсті. Билік бейбіт шеруге шыққан жастармен тең дәрежедегі диалогқа баруды қажет санамайтындығын анық байқатты. Өз ретінде билік алдына қатаң талаптарын қойған бейбіт шеруге жиналушылар нанымды жауап алмайынша алаңнан тарамайтындықтарын мәлімдеді. Сол күні кешке Мәскеуден Алматыға ұшып келген топтың құрамында КСРО Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары, КСРО Бас прокурорының орынбасары, КСРО мемлекеттік қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары, республика компартиясы Орталық комитетінің бірінші және екінші хатшылары, республика Ішкі істер министрі және мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің төрағасы бар наразылықты басып, тарату штабы құрылды. Құрамында қазақ ұлтынан ешкім де болмаған бұл штабтың жұмысын КСРО Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары генерал-полковник Б.К.Елисев басқарды. Штабтың қарауына шамамен 20-25 мың адамнан тұратын Алматы гарнизонының, КСРО Ішкі істер министрлігінің Алматы облысында, сондай-ақ Фрунзе, Ташкент, Челябі, Новосібір, Уфа, Свердловск, Тбилиси қалаларында орналасқан арнайы ұшақтармен Алматыға алдырылған әскери күштері берілді.
Әскерилерге қарусыз шерушілерді қуып таратуға қажетті қаружараққа қосымша 15 БТР, 20 өрт сөндіруші машина берілді. Милиция және әскер құрамаларына саны 10—15 мың шамасындағы темір сойылдармен қарулаған «Жасақшылар» көмектесті.
Алматыдағы қарусыз бейбіт шеруге шыккан жастарды қарулы әскер күштері қуып тарату барысында 8,5 мың адам ұсталып, олардың 2401 -і уақытша қамау орындарына жеткізіліп, қалғандары қала сыртына апарып тасталды, 1,7 мыңнан астам адам дене жарақатын алды, олардың бірнешеуі сол жарақаттан қаза тапты. Сот үкімімен 99 адам түрлі мерзімге, екі адам өлім жазасына кесілді.
Қайрат Рысқулбеков пен Мырзақұл Әбдіқұловқа берілген ату жазасы халықаралык қауымдастықтың карсылығы нәтижесінде кенен 20 жылдық абақтыға алмастырылды.
Қ.Рысқулбеков белгісіз жағдайда Семей абақтысында өлтірілді.
Алматыдағы көтеріліске ұласқан бейбіт шерудің жалғасы ретінде 'Жезқазған, Қарағанды, Павлодар, Көкшетау, Арқалық, Жамбыл, Шымкент, Талдықорған қалаларында, Шамалган, Сарыөзек елді мекендерінде бой көрсетулер болып өтті. Оларға 2,5 мыңнан астам адам ісатысып, 281-і үсталып, 20-дан астамы түрлі мерзімге сотталды.
Сонымен екі күнге созылған қарусыз халықтың қарсылығын билік орындары нағыз катыгездікпен басып-жаншыды. Желтоқсанда орын алған биліктің күш қолдану әрекеттері империялық Орталықтың осыдан жетпіс жыл бұрынғы, яғни 1916 жылғы қазақ халқының ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты іс-қимылдарын еске салатын еді.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумы комиссиясының көрсетуінде көтеріліс күндері Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің, қалалық және облыстык партия ұйымдарының нұсқауы бойынша Алматы зауыттарында басым түрде еуропалық ұлт өкілдерінен құралған жасақтар үшін темір арматураның кесіктерінен, резинадан жасалған кабельдермен, шынжырлардан арнайы қарулар даярланды. Көтеріліс басылған соң ресми билік орындары бұл қаруларды өзірлеген шеруге шыққан жастар деп мәлімдеді.
Желтоқсан күндері және оның ізін ала басталып кеткен сот процестері кеңестік биліктің нағыз репрессиялық шараларға көшкендігін байқатты. 758 жас оқудан, 53 адам партия қатарынан, көтеріліске қатынасты немесе оған тілектес болды деген жүздеген адам жұмыстарынан шығарылды, саяси қудалауға ұшырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Иршат
Иршат — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Гайниямак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 75 адамды құрады. Пошта индексі — 452132, ОКАТО коды — 80202816004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Джозеф Скулинг
Джозеф Айзек Скулинг (Joseph Isaac Schooling; 16 маусым 1995 жыл) — сингапурлік жүзуші, баттерфляй әдісімен жүзуден 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Сингапурден шыққан жалғыз Олимпиада чемпионы.
Одан бөлек 2012, 2020 жылғы Олимпиадаларға да қатысты. Сондай-ақ Азия ойындары мен Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында чемпион атанды.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жүзушілер Санат:Сингапур жүзушілері Санат:Жүзуден Олимпиада чемпиондары Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Сингапур Олимпиада чемпиондары Санат:Жүзуден Азия ойындары чемпиондары Санат:Сингапурдің Азия ойындары чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Тасфир-и Ефкяр
«Тасфир-и Ефкяр» (басылым) – 1862 жылы 28 маусымнан бастап шыға бастаған түрік басылым. Газеттің негізін түріктің ұлы жазушысы, публицист Ибрахим Шинаси қалаған-ды. Ол «Тержуман-и ахуал» газетінің негізін қалаушысы Агах әпендімен мақалаларының тақырыптары жөнінде араздасып қалғаннан соң өз бетінше газет шығару ісін қолға алады. Басылым әр алуан пікірлер мен ұсыныстарды жариялап отырған екінші газет болып есептеледі. Газет беттеріне түрік және шетел классиктерінің шығармаларынан аудармалар беріп отырған. Сол кезеңдерде Түркияда «Жаңа османдықтар қоғамы» дүниеге келіп, өз идеяларын осы газет арқылы жариялайды. Үкімет басындағы Али пашаны қатаң сынға алады. Көп ұзамай газет мемлекет тарапынан қуғынға ұшырап, Шинаси Парижге қашып кетеді.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Басылымдар
Сент-Аньян-пре-Крок
Сент-Аньян-пре-Крок (Saint-Agnant-près-Crocq) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23178, пошта индексі — 23260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 209 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Онлайн ойындар
Онлайн ойындар
Онлайн ойындар-ол компьютерлік ойындар тек интернетпен қосылады.Оның бірнеше түрі бар:Браузерлік,Тұтынушылық ,Казуалды,MUD ойындар.
Браузерлік
Ол ойындарда Flash, Java деген сияқты программалар қондыруын керек етпейді,оның орнында Web-браузер барлық операциондық жұмыстарды атқарады.
Тұтынушылық ойындар
Ол ойындар арнайы программалардың қондыруын талап ететін ойындар.
Казуалды
Ол ойындар жеңіл әрі оңай ойындар.Мысала:паззл,стрелялкілер т.б.
MUD ойындар
Көп қолданылатын ойындар.Ол ойындар фэнтези,сиқыр әлемде ойналады.
Клеге
Клеге (Cléguer) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56040, пошта индексі — 56620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3303 адамды құрады. Халық тығыздығы — 102,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Штейн
Штейн — темір, никель, мыс, кобальт сульфидтерінен тұратын түсті металлургияның аралық өнімі.
Дереккөздер
Санат:Металлургия
Иммунды жүйе мүшелері
Иммунды жүйе мүшелері — ағзаның бөгде заттарға (бактериялар, вирустар, түрлі протеиндер) қарсы тұру қабілеттілігін арттыратын дене мүшелері.
Иммундық жүйе мүшелеріне сүйектің қызыл кемігі, айырша без (тимус), көкбауыр, лимфа бездері, әртүрлі ішкі мүшелердегі лимфоидты ұлпа жиынтықтары жатады. Иммундық қорғанысқа иммундық жүйе мүшелерінде түзілетін иммуноциттер (Т-және В-лимфоциттер, плазмоциттер) қатысады. Т-лимфоциттер жануарлар организміндегі жасушалық иммунитетті, В-лимфоциттер және олардың туындыларды плазмоциттер денеге енген бөгде заттарға антиденелер түзу арқылы гуморальдық иммунитетті қалыптастырады.
Дереккөздер
Санат:Иммунды жүйе
IC 748
IC 748 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37600, MCG 1-31-6, ZWG 41.11, ARAK 336, NPM1G +07.0277, IRAS11548+0744.
Сыртқы сілтемелер
IC 748 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Люк-сюр-Од
Люк-сюр-Од (Luc-sur-Aude) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11209, пошта индексі — 11190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,68 адам/км².
Резидентті команда
Резидентті команда (бұйрық) (Команда резидентная; resident command) — операциялық жүйенің ең шағын конфигурациясында жұмыс істеуге болатын оның ішкі командасы. Резидентті команданың орындалу программасы тұрақты түрде компьютердің жедел жадында сақталып, жылдам атқарылады.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Люк-сюр-Од
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Бұланбай Көлбайұлы
Бұланбай Көлбайұлы (1747, Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Сайқан тауы — 1845, сонда) — жауырыны жерге тимеген палуан, сөзге шешен би.
Өмірі
Шыққан тегі Орта жүз құрамындағы Найман тайпасының Қаракерей руы.
Орта жүздің ел басылары Қызылжарда өтетін Көкиірім съезі кезінде өнер көрсету үшін палуандар жинайды. Жәнібек батыр 20 балуанның арасынан Бұланбайды таңдап алады. Зайсаннан 250 км жердегі Көкпектіге жақындағанда, Бұланбай мінген ат болдырып, палуанды түйеге мінгізіп жеткізеді. Сол жиында 18 жасар Бұланбай түйе палуан атанып, бас бәйгеге түйе, 15 арғымақ, 50 уақ мал алып қайтады. Абылай хан елшілігінің құрамында Пекинге барған Бұланбай император сарайының алдындағы тастан қашалған қос арыстанның бірін жылжытып, өзінің жойқын күш иесі екенін қытайларға да танытады. 1997 жылы Зайсанда Бұланбайға арнап ас берілді.
Бұланбай Көлбайұлы Зайсан ауданының Кендірлік өзенінің бойында дүниеге келіп, сонда мекендеп, дүниеден өткен.
Бұланбайдың ұрпақтары Омари, Сақари балуандар 1950 жылдардағы деректерде көзі тірі, әрі айтыс ақындары екен.
Хасейю
Хасейю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лая өзенінің сол жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Бұланбай Көлбайұлы
Өмірі
Бұланбай өситетінде менің атымды ұранғып ат шапқанда айтпасын, ат көтере алмайды. Жауға шапқанда айтпасын, Жәнібектей жауды алған батыр емеспін. Балуанға түскенде өздерің біліңдер, өз ұрпағымды қолдайтын ғана қауқарым бар деген екен.
Хасейю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Бұланбай Көлбайұлы
Балуан атымен аталған жер
Зайсан өңірінде сұлұ Сауыр тауының бір сайы «Бұланбай жайлауы» деп аталады. Сарқырап аққан тау өзенінің сол жақ биік жарқабағында тайқазандай қара тас бар. Бұл тасты Бұланбай биік дөңге шығарып, өзіне мәңгілік ескерткіш етіп кеткен. Балуанның алыптығын ат көтере алмағандықтан, оны барар жеріне түйеге міңгізіп апаратын болыпты.
Хасейю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Штрих
Штрих(нем. strich, strichen сызық жүргізу) - сызық тарту, нүкте-леп сызу; суреттің негізгі элемент-терінің бірі. Штрих заттың сыртқы түрі мен кейпін бейнелеуде қолданылады. Штрихтың орнықты жүйелері (штрихтау тәсілі) арқылы сәуле мен көлеңке, тон туындату және пошымды модельдеу мүмкіндігіне жету болады.
Бұланбай Көлбайұлы
Балуан атымен аталған жер
Бұланбай Зайсан ауданың Кендірлік өзенінің бойында дүниеге келіп, сонда мекендеп, дүниеден өткен. Кендірліктің үш саласының бірі «Бұланбай өзені» аталған. Қыстауы тұрған жер «Бұланбай қыстауда» аталған. 1920 ж дейін Самыраттар сол жерлерді мекендеген, кейін Жеменей ауданына ауып келген. Кендірліктің суы азайып, Бұланбай өзені де бұлаққа айналды. Сарытерек ауылының оңтүстүгінде Сарыешкімен ортада Бұланбайдың зираты бар.
Хасейю
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бұланбай Көлбайұлы
Балуан туралы әңгіме
Бұланбайдың отызға тақаған шағы екен. Ол арғы беттен жайлауға қарай түскен бес қытайды көреді. Олар «біз бұл елден алым-салық жинағалы келдік» деп қағаздарын көрсетеді. «Кетіңдер бұл жерден» дегенге көнбеген қытайларды Бұланбай қамшымен бір салып, терең құздан лақтырып жібереді. Қытай елі әскер шақырып, бүкіл елді қырамыз деп ескертеді. Сонда Бұланбай өз еркімен беріліп, түрмеге түсіпті. Бір күні Қытай императоры зәулім сарайдың алдындағы арыстанның тас мүсінін көтерген адамның тілегін орындаймын деп жар салыпты. Күшін сынауға келгендер мүсінді орнынан қозғалата алмапты да. Сонда бір уәзір: “Бұл тасты түрмеде жатқан қазақтың балуаны көтеруі мүмкін”,-дейді. Императордың бұйрығымен Бұланбайды арыстанға алып келеді. Ол: “Маған бір ай мұрсат етіңіздер. Алдымен қойдың етін беріңіздер. Сонан кейін екі қолымды иығыма дейін қайыс арқанмен шандып байласаңыздар, мен тасты көтеремін”, - деп жауап қайтарыпты. Бүланбайдың тілегі орындалды. Дүйім елдің алдында ол арыстанның тас мүсінін қос қолдап кеудесіне қойып, іле-шала басынан асыра көтеріпті. Күшіне разы болған қытай императоры Бұланбайды сый-сияпатпен еліне қайтарған екен.
Штрих
Дереккөздер
Санат:Бейнелеу өнері
Бұланбай Көлбайұлы
Дереккөздер
Санат:1747 жылы туғандар Санат:1845 жылы қайтыс болғандар Санат:Палуандар Санат:Зайсан ауданында туғандар
Мандельсхаген
Мандельсхаген (Mandelshagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Доберан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 256 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 51 045. Муниципалитеттің басшысы — Гюнтер Альвардт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Алғашқы қауым
thumb|right|300px|[[Ласко үнгірінде, Франция табылғсн жар үстіндегі сурет, б.з.б. XIV мыңжылдық, жоғарғы палеолит]] Алғашқы қауым — адамзат тарихындағы алғашқы қоғамдық-экономикалық бірлестіктердің әлеуметтік ғылымдағы атауы. Алғашқы қауымды жер шарын мекендеген барлық халықтар өз дамуының бастау сатысында басынан кешкен. Алғашқы қауымда еңбек қатынастары құрал-жабдықтарға қоғамдық меншікке негізделді. Шаруашылық ұжымды түрде және қарапайым еңбек құралдарының көмегімен жүргізілді. Ол адамның жануарлар дүниесінен бөлініп шыққан кезеңінен мемлекеттің пайда болу кезеңіне дейінгі аралықты қамтиды. Алғашқы қауым даму кезеңінің басты мақсаты — қауымның және оның мүшесі болып табылатын әрбір адамның өмір сүруінің негізгі шарты болып табылатын қажетті өнімді өндіру және тұтыну болды. Өндіргіш күштердің нашар дамуы жағдайында бұл мақсатқа жетудің жолы ұжымдық (қауым шеңберіндегі) еңбек еді. Алғашқы қауымдық қоғам өндірістің материалдық жағдайларының теңдігімен, еңбектің жалпыға бірдей міндеттілігімен, қоғам және қауым мүшелері мүдделерінің бірлігімен және негізгі құрал-жабдықтарға қауымдық меншіктің болуымен сипатталады. Қауым барлық ұжым мүддесіне сәйкес оның мүшелерінің өнімді тұтынуын реттеп отырды. Өнімді қауым мүшелері арасында тең бөлу, теңдестіру бұл қоғамда алғашқы қауымдық адамның барынша қиын өмір сүруінің салдары болды. Олардың ешқайсысы жалғыз-жарым жүріп күн көре алмады.
Неолиттік дәуірде еңбек құралдарының дамуы нәтижесінде ең қарапайым шаруашылықтан (аңшылық, терімшілік, балық аулау) өндіруші шаруашылыққа (жер өңдеу, мал өсіру) өту процесі іске асты. Өндіріс қуатының өсуі тұрақты артық өнім шығаруға, қауым ішінде әлеуметтік қатынастардың өзгеріске ұшырауына, сыйлық алмасу жүйесінің дамуына негіз қалады. Әйел үстемдігіне негізделген некеден патриархаттық некеге, кейіннен моногаметалық некеге өтуге байланысты отбасының нығаюы және оның қауым шеңберінен дербестігі бірте-бірте арта түсті. Қауымдық меншік жеке меншікпен толықтырылды. Өндірістің жекешеленуі және отбасының нығаюы Алғашқы қауымдық ұжымшылдық пен қауымның тұтастай әлсіреуінің белгісі еді. Өндіргіш күштердің дамуына қарай (қола және темірден жасалған еңбек құра-жабдықтарына көшу) және отбасы арасында территориялық (көршілік) байланыстардың орнауына байланысты бірте-бірте Алғашқы қауымның ыдырауына әкелген көршілік, кейіннен жер өңдеуші қауым дүниеге келді. Жерге жеке меншік пен қауымдық меншік арасында ішкі қайшылық пайда болды. Мұндай ішкі қарама-қайшылықтың дамуы қоғамдық әлеуметтік жіктелу мен мемлекеттің пайда болуына жағдайлар жасап берді. Алайда адамзат тарихының бастауындағы қауымдаса өмір сүріп, шаруашылық жүргізу үрдісі әр түрлі үлгіде дамып, жалғасып келді. Әсіресе, шығыс халықтары дәстүрінде, табиғаты қатал аймақтарда қоныстанған өзге де халықтар тұрмысында өндірісті жүргізудің қауымдық түрі 20 ғасырдың соңына дейін сақталып отыр.
Дереккөздер
Санат:Қоғам Санат:Тарих
Білім социологиясы
Білім социологиясы - шеңберінде білім процесі, адамдардың ғылым мен әлеуметтік тәжірибе барысында жинақталған білімдер мен жалпыланған тәжірибені меңгеру механизмі, осы білімдерді білім беру және ағарту әлеуметтік институты арқылы болашақ ұрпаққа беруі зерттелетін әлеуметтану ғылымының саласы.
Резидентті кітапхана
Резидентті кітапхана (resident library) — жедел жадқа жүктелген ішкі программалар тобы. Оған басқа ішкі программалар да қатынаса алады. Резидентті кітапхана (Резидентная библиотека; resident library) — жедел жадқа жүктелген ішкі программалар тобы. Оған басқа ішкі программалар да қатынаса алады.
Санат:ақпараттану Санат: Компьютер
Саясат социологиясы
Саясат социологиясы - саяси қатынастарды, саяси институттар іс-әрекетін зерттейтін әлеуметтанудың саласы, саяси құбылыстар мен процестерді зерттеудің теориялық негізі.
Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)
Әл-Наср Эр-Рияд (نادي النصر السعودي) — Сауд Арабиясындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Фахд Падиша атындағы стадионда өткізеді, сыйымдылығы 67 мың адам. Клуб 1955 жылы құрылған.
Саясат социологиясы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)
Сілтемелер
Санат:Сауд Арабиясы футбол клубтары
Дайджест
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Хантсвилл (Миссури)
Хантсвилл (Huntsville) — Миссури штатының Рэндольф округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.1 км². FIPS коды — 29-33886.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1553 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Рэндольф округы (Миссури)
Дёрт
Дёрт (Dörth) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 511 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 031. Муниципалитеттің басшысы — Херман Йозеф Берес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Хюрийет
«Хюрийет» – 1868 жылы Намық Кемал бастаған топ шығарған басылым. Газеттің ұстанған бағыты – Османлы мемлекетінің басқару жүйесін өзгерту, тілді халық тіліне жақындату, оқу жүйесін жақсатрту, мәжіліс орнату. Олар осы бағытта халыққа үкімет басындағыларды әшкерелейтін түрлі материалдар ұсына бастады. Сондықтан да басылым халықтың үнемі қолынан тастамай алып жүретін басылымдардың біріне айналды. Басылымдағы мақалалар өсектен гөрі шындыққа жанасатын еді. Осы себептен де халық оған сенді. Көп ұзамай бұл басылым да билік тарапынан қысым көре бастады. Қуғында жүріп газет шығару ісімен айналысуын доғармаған Намық Кемалдың жағында халық тұрды. Оның таралымы да осы кезеңдерде көбейе түсті, оқырмандарының саны ұлғайды.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Басылымдар
Пейши (Токантинс)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8677 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5291,182 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,6 адам/км².
NGC 69
NGC 69 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Пейши (Токантинс)
Санат:Токантинс елді мекендері
NGC 69
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1855 жылы 7 қазанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 69 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1191, MCG 5-1-66, ZWG 499.105, ARAK 5, ARP 113, VV 166, NPM1G +29.0011.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
NGC 69
Алғи
Алғи — қазақ халқының құрамындағы ру. Орта жүздегі Қоңырат тайпасының Көктіңұлы тармағыган таратылады. Алғидан — Аққойлы (Жолымбет) және Қарақойлы (Елімбет) болып бөлінеді. Аққойлы - Жолымбеттен: Елкелді, Жиенкелді, Жылкелді, Ақкөлдік, Қайыпберді, Таздар, Қауыншы, Әгі, Таңатар-Назан, Қарасақал, Жолдыбай, ал Қарақойлы- Елімбеттен: Ахмет, Қарақұс, Шағыр, Мамбетқұл, Қаратеке, Тана, Ақтайлақ тарайды.
Қоңырат ішінде Алғи аға баласы. Ежелден қазіргі Оңтүстік Қазақстан өңірін мекендеген.
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары Санат:Орта жүз
Уайтинг (Мэн)
Уайтинг (Whiting) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 430 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 135.0 км² шамасында. FIPS коды — 23-85185.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Дүрсін
Дүрсін, қара дүрсін. Қазіргі түсінігімізде қарапайым; жабайы; жоба, мөлшер деген мағыналарды ұғындырады: «әйтеуір, қара дүрсін, құр жұдырық қой» (Ғабиден Мұстафин, Қыр жігіті). «Дүрсін» сөзін жеке, дербес күйінде түркі тілдерін былай қойғанда, соған жақын саналатын топ — моңғол тілдерінен де табу қиын. Алайда, арасы өте алшақ жатса да Алтай тілдерінің шеңберіне түркі, моңғол тілдерімен бірдей қосылып жүрген тунгус-маньчжур тобына жататын маньчжур тілінде: дэрсен — қарапайым, жай (простой) мағынасында қолданылады.
Оқырман жұрт біздің бұл топшылауымызға таңырқап қарауы мүмкін. Сонау маньчжур халқының тіліндегі сөз қазақтарға қалай телінбек дер де. Бірақ халық шежіресі мен тіл шежіресін ажыратып қарауға болмайтынын да еске алған жөн. Ғұн дәуірін орағыта отырып ой жүгіртсек, бір сөз ғана емес, бірнеше сөздің ортақ болып келуін орынды деп санар едік. Бұл жерде «қара» сөзі көптегең сөздермен тіркесіп келгенде (қара халық, қара жаяу, қара жұмыс т. б.) «жай» мағынасында қолданылатындығын айтып жату артық. Өзімен мағыналас осы «қара» сөзіне «дөрсэн» тұлғасы тіркесіп, қазақ тілінде «қара дүрсін» қалпына дейін жеткен. «Э» дыбысы қазақ тілінде «ә»-ге алмасып «дәрсөн», одан әрі тіліміздегі ө ~ у дыбыс сәйкестігі заңдылығымен: дүрсун => дүрсін тұлғасы туған (Қазақстанның бір жерінде — төсек, өгей, дөнен, ал екінші жерінде түсек, үгей, дүнен деп айтыла береді).
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Тоссичия
Тоссичия (Tossicia) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1474 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 64049.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Sinforosa.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Үшқұдық (Батыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 64 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 162 адам (78 ер адам және 84 әйел адам) болса, 2009 жылы 9 адамды (8 ер адам және 1 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданының таратылған елді мекендері
Тиристор
thumb|200px|Тиристор Тиристор (грек thyra – есік, кіру және ағылш resіstor – кедергі) – көп қабатты құрылымды шалаөткізгіштің монокристалды негізінде жасалған шалаөткізгіштік аспап; үш немесе одан да көп электрон-кемтіктік ауысуы бар р-п-р-п типті аспап. Тиристор электрлік вентильдің қасиеттеріне ие. Тиристордың әдетте үш шықпасы, оның екеуі (А анод пен К катод) монокристалдың шеткі облыстарымен түйіседі. Мұндай басқарылатын тиристорды триодтық тиристор немесе тринистор деп, ал тек екі шықпасы бар басқарылмайтын тиристорды диодтық тиристор немесе динистор деп атайды. Тиристорлар бірнеше мА-ден ондаған (күштік тиристорлар) кА-ге дейін және кернеуі бірнеше В-тан 10 кВ-қа дейін, кейде одан да жоғары етіп шығарылады. Олардағы тура токтың өсу жылд. 109 А/с-қа, кернеудікі 109 В/с-қа жетеді; ПӘК-і 99%-ды құрайды. Тиристордың сенімділігі жоғары, жұмыс істеу мерзімі ұзақ. Жұмыс істеу принципіне байланысты тиристорлар жабылатын (басқару электроды тізбегі бойынша қосылатын), тез әрекетті, импульстік, симисторлар, бинисторлар, т.б. түрлерге бөлінеді. Тиристорлар түрлендіргіш техникада, қуатты импульстер генераторларында, автоматты басқару жүйелерінде, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Вишнёвка (Қызылжар ауданы)
Вишнёвка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Якорь ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 159 адам (76 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 148 адамды (71 ер адам және 77 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Тьенн
Тьенн (Thiennes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59590, пошта индексі — 59189.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 795 адамды құрады. Халық тығыздығы — 105,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Мулен (Алье)
Мулен (Moulins) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03190, пошта индексі — 03000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19837 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2303,95 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Юрьевка (Баковская Палуга тармағы)
Юрьевка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баковская Палуга өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бентхайм Графтығы (аудан)
Аудан 26 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат: Төменгі Саксония аудандары
Жаныспай
Елді мекендер:
Өзен:
IC 5183
IC 5183 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68455, IC 5179, IC 5184, ESO 405-5, AM 2213-370, IRAS22132-3705, MCG -6-48-31.
Сыртқы сілтемелер
IC 5183 Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Гада Шуаа
Гада Шуаа (غادة شعاع; 10 қыркүйек 1973 жыл, Мухрада, Сирия) — сингапурлік жеңіл атлет, жетісайыстан 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1995 жылғы әлем чемпионы.
Сириядан шыққан жалғыз Олимпиада чемпионы.
Қазіргі күнде Германияда тұрады.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Сирия жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Сирия Олимпиада чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Ла-Редонда
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,64 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 101 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Айыртау ауданы
Айыртау ауданы — Солтүстік Қазақстан облысының оңтүстік-батысындағы әкімшілік аудан. 1928 жылы құрылған.
Географиялық орны
Ауданның аумағы 9,6 мың шаршы километр. Аудан орталығы - Саумалкөл ауылы. Аудан батысында Ғабит Мүсірепов және Шал ақын аудандарымен, солтүстiгiнде - Есiл ауданымен, шығысында Ақмола облысымен шектесiп жатыр.
Жер бедері
Жер қыртысы батыста Есіл өзенінің Аққанбұрлық, Иманбұрлық салаларымен, солтүстігінде қазаншұңқырлармен тілімденіп, ойлы-қырлы болып келеді. Батысында Имантау (661 м), Жақсыжаңғызтау (730 м) және Сырымбет (Жаманшоқы) сияқты таулы-жоталы әсем аймақ орналасқан. Климаты континенттік, қысы суық, жазы ыстық келеді. Қаңтардың орташа температурасы — -17- 18°С, шілдеде 18-20°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300-350 мм, орманды-таулы бөліктерде 370 мм. Жақсыл, Жаңғызтау, Имантау, Шалқар, Саумалкөл, Үлкен Қоскөл т.б. тұщы көлдер орналасқан. Аудан жері орманды-далалық аймаққа жатады. Топырағы — қаратопырақты, орманды жерде күлгін болып келеді. Далалы жазықта шоққайың, қарағай, шалғын, қыратты жерінде қарағайлы-қайыңды тоғайлар, өзен бойларында қызыл селеу т.б. аралас шөптер өседі. Ашық дала негізінен егістікке, шабындық және жайылым ретінде пайдаланылады. Аңдардан далаларда: қасқыр, түлкі, қоян; ормандарда: елік, бұлан, тиін; өзен-көлдерде құстардан: қаз, үйрек, аққу, қызғыш, құр, тауқұдірет, жылқышы мекендейді; балықтан: табан, шортан, алабұға бар.
Әкімшілік бөлінісі
76 елді мекен 14 ауылдық округке біріктірілген:
Халқы
Тұрғындар саны 36 951 адам (2019). Ұлттық құрамы: орыстар — 47,06%, қазақтар — 39,02%, украиндар — 3,95%, немістер — 3,98%, татарлар — 1,80%, беларустар — 1,43%, поляктар — 0,82%, ингуштар — 0,37%, армяндар — 0,13%, мордвалар — 0,11%, басқа ұлт өкілдері — 1,34%.
Экономикасы
Ауданда 2010 жылғы 1 қаңтарға 396 кәсiпорын тiркелген, оның iшiнде 2 - iрi, 45 - орта, 349 - шағын кәсiпорындар. Олардан 169 заңды тұлға мемлекеттiк меншiк нысанына, 227 - жеке меншiк нысанына жатады. Ауданда облыстың ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң 8,4 пайызыы (20 106,0 млн.теңге) өндiрiлген. Өнеркәсiп кәсiпорындарымен (қаржылық емес корпорация секторы) 1 451,8 млн.теңгеге өнiм өндiрiлген, облыстағы үлесi 2,1%. Өнеркәсiп өнiмiнiң физикалық көлемiнiң индексi 115,8% құрайды.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы
Павел Олегович Савицкий
Павел Олегович Савицкий (белор. Павел Алегавіч Савіцкі; 12 шілде 1994) — беларустік футболшы, жартылай қорғаушы.
Карьерасы
2014 жылдан бері Беларусь Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнайды.
"Неман Гродно", "Ягеллония" (Польша), "Динамо Брест", "Рух" (Брест) клубтарында доп тепті.
2019 жылғы Беларусь чемпионы.
2018 жылғы Беларусь кубогы иегері.
2018, 2019, 2020 жылдары Беларусь суперкубогы иегері атанды.
2018 жылы Беларусь чемпионатының үздік мергені.
Сілтемелер
Санат:Беларусь футболшылары Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Неман Гродно ФК ойыншылары Санат:Ягеллония ФК ойыншылары Санат:Динамо Брест ФК ойыншылары Санат:Рух Брест ФК ойыншылары
Жаңа экономикалық саясат
Жаңа экономикалық саясат — 20 ғасырдың 20-жылдарындағы КСРО-да Азамат соғысы салдарынан қираған ел экономикасына жеке меншік иелерін тартып, адамдардың өз еңбегіне мүдделілігін орнықтыруға бағытталған әрекет. 1921 жылы көктемде РКП (б) 10-съезінде “әскери коммунизм” саясатынан Жаңа экономикалық саясатқа(ЖЭС) көшу туралы шешім қабылданды. Жаңа экономикалық саясат шеңберінде қираған халық шаруашылығын қалпына келтіріп, социализмге өту көзделді. Оның мәнісі азық-түлік салғыртын азық-түлік салығымен алмастырып, жеке меншіктің түрлі формаларын пайдалануға жол ашу болды. Жаңа экономикалық саясаттың енгізілуіне байланысты сырттан шет ел капиталы (концессиялар) тартылып, ақша реформасы (1922 — 1924) жүргізілді. И.В. Сталин мен оның маңындағылардың ауыл шаруашылығын күштеп ұжымдастыру, басқару кадрларына қарсы жаппай жазалау әрекеттерін қолдануы салдарынан 20 ғасырдың 30-жылдарының басында жаңа экономикалық саясат іс жүзінде тоқтатылды.
Ауыл шаруашылығындағы өзгерістер:
Салықтың мөлшері салғыртқа қарағанда 2,5 есе аз болды. Осы өзгерістердің нәтижесінде егіс көлемі ұлғайды, мал саны өсті және кедейлер азайып, орташалар саны көбейді. Байлар, кулактар шектетілді, сайлау, сайлану құқығынан айырды. ** Сауда: сауда еркіндігі еркіндігі қалыптасты. Оған дәлел: Мысалы, Ақмола губерниясында «Атбасар» жәрмеңкесі, Ақтөбе губерниясында «Ойыл», «Темір» сияқты жәрмеңкелер, Бөкей губерниясында «Орда» жәрмеңкесі ашылды. Қазақ жерінде барлығы жеті өлкелік, он үш губерниялық және жетпіс бес жергілікті жәрмеңке ашылған болатын. ** Жаңа экономикалық саясаттың жалпы қорытындысы: 1921 жылы жазда қуаншылық болып, малдың 80%-ы қырылып қалды. Елде аштық басталды.Ашығушылар саны барша қазақ халқының 1/3 бөлігін қамтыды. • 1921 жылғы қараша – 1млн.508 мың адам, • 1922 жылғы науырыз – 2 млн.303200 адам аштыққа ұшырады. Орал, Ақтөбе, Орынбор, Бөкей губернияларын аштық жайлады. 1922 ж маусымда Батыс Қазақстанда ашығушылар мен аурулар 82%-ға жетті. 700 мыңнан астам адамдар республикадан тыс жерлерге көшіп кетті.
Дереккөздер
Санат:КСРО экономикасы
Саяси социология
Саяси социология - саясат пен қоғамның, әлеуметтік құрылыс пен саяси институттар мен процестердің өзара әрекетін зерттейтін ғылым.
Дереккөздер
Політична соціологія
Жер ресурстары және жерге орналастыру мемлекеттік ғылыми-өндірістік орталығы
200px|thumb|rightЖер ресурстары және жерге орналастыру мемлекеттік ғылыми-өндірістік орталығы, 1959 ж. Қазақстан Ауыл шаруашылық министрінің облыстардағы жерге орналастыру экспедициясы мен орталық кешенді экспедициясының базасы негізінде Алматыда Жерге орналастыру жөніндегі жобалау институты болып құрылған. 1994 ж. Жер ресурстары және жерге орналастыру мемлекеттік ғылыми-өндірістік орталығы болып қайта құрылып, Жер ресурстарын басқару жөніндегі комитет құрамына енді (1999 жылдан Жер ресурстарын басқару жөніндегі агенттік). Жер ресурстарын қорғау мен пайдаланудағы зерттеу жұмыстарымен айналысады. Құрамында республикамыздың барлық облыстарында орналасқан 16 еншілес кәсіпорны бар. Жерді мелиорациялау және рекультивациялау, жерге орналастыру және жерді пайдалануды жоспарлау, жер кадастры мен оның автоматтандырылған-ақпараттық жүйесі, ғылыми-әдістемелік маркетингтік қамту сияқты кешенді бөлімдерден тұрады. Негізгі ғылыми бағыттары: жер қатынастарын жетілдіру бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу, жер мониторингі, жерге орналастыру, мемлекеттік жер кадастрын енгізу, жер нарығын қалыптастыру және дамыту, жер ресурстарын басқару үшін жер реформасын жүргізудің методологиялық және теориялық негіздерін дайындау, т.б. Жер қатынастарын реформалау жағдайында жерге орналастыруды теориялық, методологиялық тұрғыда қамтамасыз етудің жаңа проблемаларын шешу жөнінде іргелі жұмыстар жүргізілуде. Жерді ақылы пайдалануға көшу, жерді иелену және пайдалану жүйелерін қалыптастыру, жерге орналастырудың технол. процестерін жетілдіру проблемалары іздестірілуде. Жер ресурстары және жерге орналастыру мемлекеттік ғылыми-өндірістік орталығы Германия, АҚШ, Франция, Швеция, т.б. елдердегі ұйымдармен байланыс жасайды.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Қазақстан жер ресурстары
IC 749
Сыртқы сілтемелер
IC 749 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Резидентті программа
Резидентті программа (Резидентная программа; resident software) — әрқашан компьютер жадында тұратын программа. Тұрақты жұмыс істейді немесе жұмыс істеуге үнемі дайын. Бір кезек жұмысқа қосылғаннан кейін Р.п. сол машина жадында қалады, яғни DOS-тың басқаруымен атқарылып, ол жүктелгеннен кейін де компьютердің жедел жадында (орындалмаса да) тұрақты түрде сақталатын программа. Резидентті программаны пернелер комбинациясын басу арқылы кез келген сәтте шақыруға болады. Бұл программа операциялық жүйенің басқарушы программасының бір бөлігі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Эберау
Эберау (Eberau) — Аустриядағы жәрмеңке. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 967 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 30.7 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 03.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Штробль (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Заман (газет)
«Заман» (басылым) – бүгінгі күні Түркиядағы ең танымал әрі беделді газеттерінің бірі.
1986 жылдан бастап жарық көре бастаған басылым бүгінде ірі түрік басылымына айналды. Оның мемлекет ішінде 400 бөлімшелері, ал шетелдерде 20-ға жуық меншікті тілшілері бар. Басылым күннен-күнге таралу ауқымын ұлғайтып, қызметкерлер саны көбейту жұмыстарын жүргізуде. Баспасөзге өзіндік бетбұрыс ала келген басылым шет елдерде де жарық көреді. Мәселен, біздің елдегі Ахмет Аляздың басқаруымен жарық көретін «Қазақстан-Заман» газеті де түрік «Заманының» қазақ тіліндегі нұсқасы. Газет беттерінде түрлі әлеуметтік, саяси, экономикалық жаңалықтар жарық көреді. Қоғамдағы келелді мәселелердің барлығына дерлік жауап іздеуге тырысады. Басылым ақпаратты жедел, еш өзгеріссіз беруімен ерекшеленеді. «Білімге ерекше назар», «Репортаж», «Академия», «Әйелдер әлемі» сынды т.б. арнайы беттері бар.
Сан-Паулу-де-Фрадеш
Сан-Паулу-де-Фрадеш (São Paulo de Frades) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 912 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,93 шаршы шақырым шамасында. Халық тығыздығы — 396 адам/шаршы шақырымына.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Жаңаталап (Сарыағаш ауданы)
Жаңаталап — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Құркелес ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыағаш қаласынан батысқа қарай 4 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 571 адам (280 ер адам және 291 әйел адам) болса, 2009 жылы 1225 адамды (617 ер адам және 608 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Тукмакбаш
Тукмакбаш — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Гайниямак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 52 адамды құрады. Пошта индексі — 452132, ОКАТО коды — 80202816005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Алмасбек Нұрмаханұлы Алматов
Алматов Алмасбек Нұрмаханұлы (13.2.1956, Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Кемесалған ауылы) — жыршы-орындаушы, сыр бойындағы жыраулық дәстүрді жалғастырушылардың бірі, комсомол сыйлығының лауреаты (1986).
Алмасбектың 4 көлемді күйтабағы (1988; 1991; 1993; 1994), екі дыбыстаспасы (Франция, 1987; Жапония, 1990) шықты.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Қазақстан музыканттары
NGC 4383
NGC 4383 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 23 мамырда Schnfeld Eduard астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4383 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40516, UGC 7507, MCG 3-32-30, MK 769, KUG 1222+167, IRAS12228+1644, ZWG 99.44, VCC 801.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университетінің қазақ тілі кафедрасы
'''Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университетінің қазақ тілі кафедрасы''', 1990 жылы жеке кафедра болып қайта құрылды. Қазіргі уақытта кафедрада филология ғылымының докторы, Ақтөбе университетінің профессоры Е.Қ.Жұбанов, педагогика кандидаты, доцент Ж.Н.Нұржанова, филология ғылымының кандидаты Ж.О.Тектіғұлова, Н.М.Алдашев, бірнеше аға оқытушылар қызмет істейді. Кафедра оқытушылар жоғары кәсіби шеберлігін жетілдіру мақсатында А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институты, Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дың, Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің қазақ тілі кафедраларымен тығыз байланыс жасап отырады. 1991 жылы кафедра жанынан профессор Е.Жұбановтың басшылығымен "Жұбановтану" зертханасы ұйымдастырылды. Бұл кафедраның ғылыми-зерттеу жұмысын 2 сапада дамытуға мүмкіндік берді. Біріншіден, "Жұбановтану" зертханасымен бірлесе отырып, профессор Қ.Жұбановтың қалдырған мол мұраларын жинап, зерттеп, жарыққа шығару, ғылыми еңбектерінің түйіндерін, лингводидактикалық концепцияларын іс жүзінде сынақтан өткізе отырып, оларды теориялық тұрғыдан әрі қарай дамыту. Ғалымның туғанына 100 жыл толуына орай оның ғылыми еңбектерін қайта бастыру. Екіншіден, қазіргі қазақ тілі, әдеби тіл, стилистикамен байланысты студенттерді тіл білімінің негізгі ерекшеліктерімен, заңдылықтарымен, принциптерімен таныстыру, олардың теориялық білімдерін қазіргі қазақ тілінің құрылымдық элементтерімен практикалық тұрғыдан салыстыра меңгерту.
Ужгород
Географиясы
Ужгород қаласы Уж өзенінің бойында, Карпат тауының етегінде, Украина астанасы Киевтен 785 шақырым жерде орналасқан. Бұл Закарпат облысының, оның ішінде Ужгород ауданының әкімшілік орталығы. Қала Словакиямен шектеседі. Қала ауданы 41,56 шаршы метрді құрайды, солтүстіктен оңтүстікке қарай 5 км, шығыстан батысқа қарай 8 км-ге созылып жатыр. Қала көп бөлігін алып жатқан оң жағалауға (ескі қала) және сол жағалауға бөлінеді. Олар бір-бірімен 7 көпір арқылы жалғасады, оның ішінде біреуі темір жол, алтауы жаяу жүргіншілер мен қоғамдық көліктерге арналған. нобай|солға|200px|Оңтүстік көлік көпірінен жоғары ағыстағы Уж өзенінің көрінісі
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университетінің қазақ тілі кафедрасы
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Ужгород
Табиғаты
Закарпатияның табиғаты өзінің ерекше сұлулығымен таң қалдырады. Айбынды таулар көркем аңғарлармен қатар орналасқан. Ужгород маңында көптеген тау өзендері бар, олар биік жартастардан құлап, әдемі сарқырамаларды құрайды.
Ужгород қаласы барлық жағынан орманмен қоршалған, жасыл желектер мен екпелердің ауданы 1574 га. Орманда емен, граб, шамшат, шырша басым. Бұл ормандарды түлкі, борсық, қабан, марал, елік, сілеусін мекендейді. Тау өзендері өзен форельіне толы.
Қала атының шығу тарихы
Ужгород қаласының пайда болуының ондаған нұсқалары бар. Ужгород сөзі «Уж» және «қала» сөздерінен тұрады. Атаудың астарында жатқан «Уж» сөзі қала орналасқан Уж (немесе Уг) өзенінен шыққан. Унг өзені атауының шығу тегін қарастырсақ, Б бірінші нұсқа бойынша – «Унг» өзенінің атауы көне болгар тіліндегі «көмір» сөзінен шыққан. Инь тілінде өзен атауы «Уж» өзенінің тар аңғарына қатысты «тар» сөзінен шыққан. Түрік нұсқасы бойынша, қала түріктің «Унг» немесе «Оң» сөздерінен атауын алды. Тіпті, олар өзен өз атауын өзен аңғарында кездесетін уж жыланнан алды деп есептейтін нұсқа бар.
Жергілікті тұрғындарға қала ескі Унгвар атымен танымал болды. 1860 жылдардың соңына дейін жергілікті интеллигенцияның кейбір өкілдері ғана қаланың жаңа атауын – «Ужгород» (мысалы, Александр Духнович, 1803-1865) қолданды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана Ужгород атауы ресми түрде қолданыла бастады.
Тарихы
Қала туралы ең көне деректердің бірі Араб саяхатшы географы Әл-Идрисидің еңбегінде жазылған, 1154 жылдан басталады. Бірақ археологтардың пікірінше, қала X ғасырдың аяғы мен XI ғасырдың басында қазіргі „Замковая гора“ төбесінің аумағында пайда болған нобай|солға|200px|Қамал тау (Замковая гора) 1918 XIII ғасырдағы Венгрияның тарихи жазбалары туралы мәліметтер IX ғасырдың аяғындағы оқиғаларға, атап айтқанда Карпат бассейніне ежелгі угрлардың келуіне байланысты жергілікті қамал туралы айтады.
1317 жылы Ужгородты Венгрия королі Чарльз Роберттің әскерлері басып алды. XVI ғасыр - Ужгород тарихындағы 1526 жылғы Мохач шайқасынан кейін Венгрияның саяси ыдырауымен және діни алауыздықпен байланысты қиын кезең болды. Үздіксіз соғыстар, 1566 жылғы түріктердің шабуылдары, феодалдық және отбасы аралық тартыстар қаланың құлдырауына әкелді. 1567 жылы онда небәрі 34 шаруа және 4 шаруашылық қалды, ал тұрғындарының саны небәрі 200 адам болды.