cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мария-Луиза Австрийская
Өмірбаяны
1816 жылы Мария-Луиза Парма Пьянченца және Гвасталл жерлерін басқара бастаған. Ол Парма жеріне қоныс аударғаннан кейін сарайға ие болған. Нейпперг графтың өлімінен кейін Мария-Луиза тағы да бір теңсіз некеге тұрған, ол Карл Рене де Бомбеле атты графқа тұрмысқа шыққан. Оның билік еткен кезінде Парма жерінде көпірлер ауруханалар және мектептер салынған. Теарт құрылысы басталған, осы ғимаратты қала тұрғындары осы уақытқа дейін мақтан тұтады. Мария-Луиза герцог билеген жердің сүйікті басшысы ретінде есте қалды.
Орешене (Ловеч облысы)
Орешене (Орешене) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ябланица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 306 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5763. Телефон коды — 06997. ЕКАТТЕ коды — 53730.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Чиома Ажунва
Футболмен де айналысқан, Нигерия әйелдер футбол құрамасы сапында 1991 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Нигерия жеңіл атлеттері
Санат:Алфавит бойынша футболшылар Санат:Нигерия футболшы қыздары Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Нигерия Олимпиада чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Мазулька
Мазулька — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2542/1131 орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Люка саны
Люка сандары рекурренттік формуламен беріледі алғашқы мәндері L_0 = 2 және L_1 = 1.
Люка сандар тізбегі былай басталады:
Жалпы мүшесінің формуласы
L_n тізбегін n-ге қатысты функция ретінде жазуға болады: мұндағы — алтын қима.
Жалпылама
Люка сандарын сонымен қатар теріс индекстерге мына формуламен анықтауға болады:
Санат:Бүтін сандар тізбегі Санат:Сандар теориясы
Унслебен
Унслебен (Unsleben) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Рён-Грабфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 918 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 73 175. Муниципалитеттің басшысы — Михель Готтвальд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Лютсарел Гертрёйда
Лютсарел Гертрёйда (Lutsharel Geertruida; 18 маусым 2000 жыл, Роттердам) — нидерландтық футболшы, "Фейеноорд" клубының қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Организмдердің салыстырмалы caны
Организмдердің салыстырмалы caны (Относительная численность организмов) — қандай да бір жанама көрсеткіштермен анықталатын жануарлардың саны (белгілі бір кезеңдегі, уақыт бірлігіндегі).
Компьютерлік вирус
Вирус —
Кальдера
thumb|Пальма аралындағы Табуриенте кальдерасы Кальдера (испанша: caldera— үлкен қазан) — жанартау төбесіндегі беткейлері тік және сатылы сопақша немесе дөңгелек ойыс. Ені 20 км жоне одан да кең, тереңдігі жүздеген м-ге дейін болады. Кальдераны опы- рылмалы жөне жарылмалы деп бөледі. Ең үлкең кальдера Асо жанартауында (Жапония) - 375 км!. Кальдерада көлдер жиі пайда болады.
Организмдердің салыстырмалы caны
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Компьютерлік вирус
Компьютерлік вирустрадың жіктелуі
Компьютерлік вирустардың бірнеше онмыңдаған түрлері белгілі.Компьютерлік вирустарды жіктеуге болатын бірнеше қағидалар бар:
Вирустар 4 түрге жіктеледі:
Макровирустар
Макровирустар құжаттарды зақымдайды. Құжаттар мәтіннен өзге кірістірілген нысандардан, форматтау сипаттамасынан, макростаттардан құралады.
Полиморфты вирустар
Олар өз беттерінше кодтарын өзгертуге алады. Олар өз денелерінде шифрланған бөлік пен шифрден тұрады, әрі шифрді ашушы автоматтты түрде генерацияланатын әр данасында әртүлі.
Трояндық вирустар
Басқа программалардың ішінде тығылып тұрады және көбінесе компьютерге жүктелетін программалар. Олар мәліметті жою, өзгерту мен көшіруге, бұғаттауға әкеліп соқтырады.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік вирустар
Войтех Гржимали
210 px|thumb|Войтех Гржимали Войтех Гржимали (Vojtěch Hřímalý; 1842 жылдың 30 маусымы, Пльзень — 1908 жылдың 15 шілдесі, Вена) - чех композиторы, скрипкашы, дирижер. Войтех Гржимали (кіші) Войтех Гржималидің (үлкен) ұлы, Марияның, Иванның, Богуславтың, Яромирдің ағасы, Отакар Гржималидің әкесі.
Кальдера
Кальдера — вулканмен салыстырғанда шамадан тыс үлкен, вулканның төбесіндегі сопақ, дөңгелек қазан тәріздес шұңқыр.
Войтех Гржимали
1861 жылы Прага консерваториясын бітірген, Мориц Мильднердің шәкірті. 1868 - 1873 жылдары Прага ұлттық театр оркестрінің концертмейстері болды. 1874 жылдан бастап дирижер және Черновцы музыкалық училищесінің директоры, 1887 жылдан Львовта қызмет етті.
Кальдера
Ені 10—20 км-ге, тереңдігі бірнеше жүз метрге кетеді. Кальдера әр түрлі жолмен пайда болуы мүмкін:
Войтех Гржимали
Дереккөздер
Санат:Сазгерлер Санат:музыканттар Санат:скрипкашылар
Кальдера
Дереккөздер
Санат:Геодезия Санат:Вулканология
Верфенвенг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 819 адамды құрайды (15 мамыр 2001). Алып жатқан жер аумағы 45.0  км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JO, ресми идентификациялық коды — 5 04 25.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Брандауэр саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Көпсатылы көлтабан
Көпсатылы көлтабан — көктемгі еріген қар, тасқын су көлемдеріне байланысты жасалатын көлтабанның бір түрі. Тасқын суларды толық және тиімді пайдалану үшін су токтатқыш бөгетшелер мен жалдар бір-біріне қатарласып сатылы түрде салынады. Бірінші көлтабан толғаннан соң су екінші, үшінші көлтабанға асып ағады.
Ғалымдардан бір тілек (сөз)
Ғалымдардан бір тілек – Қаныш Сәтбаевтың Қазақстан ЛКСМ Орталық комитетінің IV пленумында сөйлеген тілек сөзі. Ғалымның 1989 жылы «Ғылым» баспасынан шыққан «Ғылым мен мәдениет туралы тандамалы мақалалары» жинағына, 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйінен шыққан шығармалар жинағының 1-томына енген.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары‎
Вагхойзель
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20620 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 42,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 15 106. Қаланың басшысы — Вальтер Хайлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Үш Императордың Одағы
“Үш Императордың Одағы” — тарихи деректерде 1873, 1881 және 1884 ж. Ресей, Германия, Австрия — Венгрия арасында келісім деп аталған құжат. 1873 жылғы келісімге (Ресей мен Австрия-Венгрия арасындағы) 25 мамырда Шенбруннде (Австрия — Венгрия) қол қойылды. 1878 ж. 11 қазанда оған Германия қосылды. Императорлар алауыздық туған кезде келісімге келуге, төртінші бір мемлекет тарапынан шабуыл қаупі төнсе, өзара пікір алысуға міндеттенді. 1881 жылғы келісімге (Ресей, Германия, Австрия — Венгрия арасындағы) 6 маусымда Берлинде қол қойылды. Онда қол қоюшы мемлекеттер бұлардың бірі басқа бір мемлекетпен соғыса қалса бейтараптылық сақтауға, ал Түркиямен соғыс болған жағдайда бейтараптылықты арнаулы келісіммен белгілеуге, сондай-ақ Түркияның еуропалық иеліктерінде алдын ала келісімсіз аумақтық өзгерістерге жол бермеуге міндеттенді. Келісім 3 жылға жасалды және 1884 жылғы 15 наурызда тағы да 3 жылға ұзартылды. 1887 ж. ол орыс-герман келісімімен алмастырылды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Одақтар Санат: Тарих
Тозған топырақтар
Тозған топырақтар — агротехниканы, ауыспалы егістің ережелерін дұрыс қолданбаудың нәтижесінде құнарлылығы азайған топырақтар.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Топырақтану
Ашель мәдениеті, Ашель
Ашель мәдениеті, Ашель (Амьен қаласының маңындагы Сент-Ашель мекені, Франция) — бастапқы палеолиггің шелль мәдениетінен кейінгі археологиялык мәдениеті, одан негізгі қүрал — кескіштің дүрыс пішінділігімен ерекшеленеді. Шамамен осыдан 400-700 мың жылдарды қамтиды. Бүл мәдениетке сәйкес келетін ескерткіштер Қазақстанның көптеген жерлерінде кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Дарсинополис
Дарсинополис (Darcinópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бику-ду-Папагаю экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1548,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,2 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Микроорганизмдерге физикалық факторлардың әсері
Микроорганизмдерге ылғалдық әсері. Микроорганизм-дер клеткаларының 85%-тейі су. Сондықтан олардың тіршілік әрекеті ылғалды жерде ғана жүреді. Көптеген қоректік заттарды микробтар клеткасы тек ертінді күйінде ғана сіңіре алады. Ылғал әсіресе, микроорганизмдер клет-касы бөлінгенде және көбейгенде қажет. Кейбір микроор-ганизмдер ылғалдың тапшылығына қарамастан тіршілік ете береді. Ал микроорганизмдердің кайсыбір топтары құрғақ жерде бірнеше жылдар бойы тіршілік қабілетін жоймайды. Бактериялар және төменгі сатыдағы саңырауқұлақтар спораларының тіршілігі ұзақ уақыт бойы сақталады. Бірақ құрғақ жерде өніп-өсе алмайды. Бактериялар мен ашытқы саңырауқұлақтардың тіршілігі ортаның ылғалдылығы 20—30%, зең саңырауқұлақтарының тіршілігі —15—20% болғанда тоқталады. Бұл олардың клеткаларының copy күшінің көптігін көрсетеді.
Микроорганизмдер тіршілігіне суда еріген қосылыстар концентрациясының әсері. Микроорганизмдер тіршілігіне суда еріген қосылыстар концентрациясы едәуір әсер етеді. Мұндай заттар аз болса, гипотоникалык ертінді деп атайды. Ортада заттар концент-рациясы қолайлы дәрежеде болса, олар жақсы өніп-өседі. Ал заттар концентрациясы артса, ортаның осмостық қысымы да артады, сөйтіп микроорганизмдер тіршілігі ба-яулайды. Жоғары осмостық қысымдағы ерітінділерді ги-пертоникалық ертінді деп атайды. Осындай жағдайда микробтар клеткасындағы ылғал сыртқы ортаға ауысып кетіп, клетка сусызданады да, протопласт жиырылып қалады. Бұл құблысты плазмолиз деп атайды. Ал ортада осмостық қысым тым аз болса, ылғал клеткаға еніп, оны жарып жіберуі ықтимал. Бұл жағдайда плазмомптиз құбылысы байқалады. Грам оң бактериялардың клеткасындағы осмостық қысым 3-106 ПА, ал Грам терістерінде 4∙105 - 8∙105 ПА. Сонда осмостық қысымы тым жоғары ертіндіде (9∙106-107 ПА), яғни ас тұзының концентрациясы 15—20 проценттей болғанда тек бактериялар емес басқа да организмдер тіршілігіне қауіп төнеді. Табиғатта едәуір осмостық қысымда тіршілік ете алатын микроорганизмдер кездеседі. Мәселен, Aspergillus және Penicillum туысына жататын организмдер жоғары осмостық қысымға төзімді келеді. Кейбір микроорганизмдер ас тұзының жоғары концентрациясына бейімді. Олар галофильді организм-дер, яғни тұздың жоғары концентрациясын "сүйгіштер". Құрғатылған микроорганизмдер белсенді әрекет етпегенімен, тіршілігін ұзақ уақыт сақтай алады. Спора түзбейтін таяқша бактерияларды кептіргенде барлығы дерлік қырылып қалмайды. Мәселен, сірке қышқылы және нитрлендіруші бактериялар құрғақшылыққа аса сезімтал, олар тез арада қырылып кетеді. Ал туберкулез және сүзек таяқшасы құрғак күйінде бірнеше айға дейін тірі сақталады. Сүт қышқылы бактериялары құрғақ, тірі күйінде бірнеше ай және жыл сақталады. Олардың осы қасиетін түрлі сүт тағамдарын даярлауда құрғақ ашытқыны әзірлеуде қолданады. Құрғатқан ашыткы саңырауқұлақтар да жақсы сақталады. Түрлі ауыл шаруашылық өнімдерін сақтағанда алдымен оларды кептіреді. Бірақ олардағы ылғал мөлшері бөлме ауасындағы ылғал шамасымен тығыз байланысты. Сондықтан түрлі бөлмелер мен қоймалар ауасының ылғалдығы белгілі бір ережелерге сай болып, ол қатаң сақталуы тиіс.
Беғазы ғибадатханасы
Беғазы ғибадатханасы – оғыз-қыпшақ заманынан сақталған тарихи ескерткіш. Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Беғазы тауының солт. етегінде, Қаратал өз-нің сол жағасында. 1992 ж. Орт. Қазақстан археол. экспедициясы (жетекшісі Ж.Құрманқұлов) зерттеген. Үйілген тас оба, құлап қалған үйтас тәрізді. Шығыс етегіндегі тастардың арасында бір қатарға тізілген, әйел бейнесіндегі үш тас мүсін тұр. Биікт. 0,7 м-ден аспайды. Әсемделіп қашалған мүсіндердің ортадағысы жас қызға ұқсайды, ал шеткілері сәукеле тәрізді бас киім киген. Әйел мүсіндерін үйтас алдына немесе ішіне қою 9–11 ғ-лардағы оғыз-қыпшақ тайпаларына тән. Тайпа мүшелері осы жерде құрбандық шалып, ас беріп, түрлі салт-жоралғылар жасап отырған.
Дереккөздер
Stub: Қазақ мәдениеті}}
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақстан мәдениеті
Кунжа-Шор
Кунжа-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сибирчата-Яха өзенінің оң жағалауынан 149 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гриндэйл (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
IC 697
IC 697 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35327, ZWG 11.106, NPM1G -01.0306.
Сыртқы сілтемелер
IC 697 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Насыбайшы
Насыбайшы - күлдіргі халық биі. Халық күйі "Сылқылдақтың" сүйемелімен орындалады. Музыка өлш. 2/4. Ырғағы орташа екпінді. Би насыбайшының мінез-қүлықтарын (шақшасын жоғалтуы, іздеуі, тауып алуы, насыбай атып меңзең болуы) бейнелейді. "Насыбайшыда" аяқ қол, мойын қимылынан иық қимылы басым және дене, буын қимылдары да молынан қолданады. "Насыбайшы" биін халық бишісі Ы.Быжыбаев 1936 ж. Мәскеу қаласында өткен халық билерінің Бүкілодақтық слетінде (Үлкен театр сахнасында) орындады.
Органикалық тыңайтқыш
thumb Органикалық тыңайтқыш(Органическое удобрение) — топырақ құнарлылығын арттыруға қолданылатын қарашірік, шымтезек, көң (қорда), құс саңғырығы, тұрмыстық тыңайткыш.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау Санат:Тыңайтқыштар
Жұмабайұлы Әкуан
Жұмабайұлы Әкуан (1912-1990жж).
Жұмабайұлы Әкуан 1912 жылы Жұмайбайдың тұғыш баласы болып дүниеге келген. Балалық шағы әке-шешесінің қасында өтеді. 1930 жылы әскери борышын өтеуге аттанады. Барған жерінде әскери білімін жетілдіріп қатардағы жауынгерден офицер шеніне дейін көтеріліп, Хобда горнизонында командир болып қызмет атқарған. 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына Жапондармен болған соғысқа қатысып “Жеңіс” орденімен марапатталады.
Соғыс аяқталған соң Дорноговь аймағындағы Зүүнбаян қаласындағы мұнай өндіру кенішіне жұмысқа орналасып, қызметін аброймен атқарып, 1954-1955 жылдары осы өлкеден Моңғолияның Ұлы Құрылтайына (парламент) депутат болып сайланған. Бұл Баян-Өлгий аймағынан тысқары жерден Ұлы құрылтайға депутат болған тұңғыш қазақ азаматы. 1956 жылы денсаулығына байланысты жұмыстан шығып, туған жеріне оралады. Онда 5-6 жыл болып, Хобда аймағына қоныс аударып, өмірінің соңына дейін мекен етті. 1985 жылы Моңғолия Жоғары әскери қолбасшысының бұйрығымен “Соғыс ардагері” атағы берілді.
Санат:Moңғолия
Доньинос-де-Саламанка
Доньинос-де-Саламанка (Doñinos de Salamanca) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1657 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,05 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 7 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Новое (Мамлют ауданы)
Новое — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Қызыләскер ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2010 жылы таратылған.
Географиясы
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 62 км-дей жерде.
Жергілікті халық
1999 жылы жергілікті халық саны 177 адам (96 еркек және 81 әйел) болса, 2009 жылғы санақтың мәлiметтерi бойынша ауылда тұрақты халық болмады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданының таратылған елді мекендері
Әбзелил
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі
Футболдан ерлер арасындағы әлемнің 11-ші чемпионаты — 1978 жылы Аргентина стадиондарында өтті. Турнирге 1974 жылғы секілді 16 ел қатысты. Өткізілу ережесі 1974 жылғыдан өзгерген жоқ, яғни, 16 құрама төрт топқа бөлінді де, озып шыққан сегіз құрама екінші топтық кезеңде тағы екі топқа бөлініп сынға түсті. Ол жерде бірінші орын алғандар тікелей финалға шықса, екінші орында қалғандар 3-орын үшін ойнады. Финалда Аргентина-Нидерланд құрамалары кездесіп, Аргентина 3:1 есебімен жеңіске жетті де, тарихта бірінші рет әлем чемпионы атанды.
Көпсатылы құлама
Көпсатылы құлама — гидротехникалық құрылыста су құламасын бірнеше бөлшекке бөліп, өзен арнасының ең жоғарғы деңгейінен (бъефінен) ең төменгі табаны арасына сатылап кұрылатын немесе бір құрылыспен екінші су қүрылысын жалғастырушы құрылыс.
Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі
Финал
Арнайы мақала: Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі (финал)
Көпсатылы құлама
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі
Мергендер
Санат:Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі
Исландия циклоны
Исландия циклоны — Атлант мұхитының қоңыржай және полярлық ендіктеріндегі Исландия аралының маңында орналасқан атмосфера өрекетінің тұраңты климаттың орталыгы. Исландия циклоны тұрақты циклондың құрылыс емес, ол циклондар басым болатын аудан. Январьдағы Исландия циклонының ортасындағы орташа көп жылдық қысымы 997 мб-дан, июльде — 1009 мб-дан төмен. Циклонның көпшілігі өтетін қысымдық астау қыста Баренц және Кара теңіздеріне, жазда Скандинавия түбегіне бағытталған.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Метеорология Санат:Циклондар
Стандиш (Мэн)
Стандиш (Standish) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9874 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 216.8 км² шамасында. FIPS коды — 23-73670.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 5123
IC 5123 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67283, ESO 48-6, IRAS21402-7239.
Сыртқы сілтемелер
IC 5123 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Мориц Мильднер
Мориц Мильднер (Moritz Mildner; 1812 6 қараша, Тюрмиц (қазір Трмице, Чехия) — 1865 4 желтоқсан, Прага) — чех скрипкашысы, композиторы және музыкалық педагог.
Прага консерваториясында оқып, Фридрих Вильгельм Пиксиктің шәкірті болған және 1828 жылы консерваторияның ең алғашқы түлектерінің бірі болған. Квартете өзінің ұстазының басшылығымен екінші скрипкада ойнайды, сол кезде Прагада көпшілікке арнап квартеттік концерттер ұйымдастырған. Кейіннен, консерваторияда сабақ берген. Оның атақты шәкірттері қатарына Фердинанд Лауб, Генрих де Ана, Антонин Бенневиц, Ян ағайындылары, Войтех және Богуслав Гржимали кірген.
Дереккөздер
Санат:Скрипкашылар Санат:Музыканттар Санат:Сазгерлер Санат:1812 жылы туғандар Санат:1865 жылы қайтыс болғандар
Каолинит
Каолинит– силикаттар класындағы сазды минерал. Химиялық формуласы Al4[Sі4O10](OH)8. Қытайдағы фарфор сазы өндірілетін Коо-Лин тауының атымен аталған. Түсі таза күйінде ақ, көкшіл, қоспаларына қарай – қызыл, қара, ашық жасыл. Қатты 1 – 3, менш. салм. 2,6 г/см3. Каолинит топырақ құрамында, үгілу қабаттарында, ылғалды климат жағдайында континенттік су алаптары түбінде түзілген көмірлі тау жыныс қабаттарында кездеседі. Каолиниттің диккит және накрит деген полиморфтық түрлері бар. Бұл минералдарды 650 – 800°С-қа дейін қыздырғанда толығымен судан арылады. Каолинит керамика өндірісінде, фарфор мен фаянс, металлургияда шамот кірпішін, бұрғылау ерітіндісін дайындауға, құрылыста, қағаз өндірісінде, алюминий тотығын алуда қолданылады. Каолинит негізінен алюмосиликатты таужыныстардың морылуынан және төмен температуралы метасоматозда пайда болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Силикат минералдар Санат:Алюминий минералдары
Синклер Льюис
Синклер Льюис (1885 жыл 7 ақпан, Сок-Сентр, Миннесота - 1951 жыл 10 қаңтар, Рим) — американ жазушысы, әдебиет бойынша Нобель сыйлығын иеленген алғашқы америкалық (1930).
Шығармашылығы
Жазушылық еңбегін журналистік қызметтен бастады. «Біздің Ренн мырза» (1914), «Қыранның самғауы» (1915), «Жұмыс» (1917) т.б. романдарын жазды. Льюистың жазушылық даңқын Америкаға, одан кейін бүкіл Еуропаға кеңінен жайған «Басты көше» романы (1920) болды. Мұнда америкалық "мақтаулы өмір болмысының" құлдырау кезеңін үлкен шеберлікпен суреттеді. «Бэббит» (1922), «Эроусмит» (1925), «Энн Викерс» (1933), «Патша қаны» (1947) т.б. көптеген романдарында американ халқының басына түскен ауыртпалықты шынайы суреттеді. Оның шығармалары дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Жазушылар Санат:1885 жылы туғандар Санат:1951 жылы қайтыс болғандар
Кедей сөзі
“Кедей сөзі” – газет, РК(б)П Сібір облыстық бюросының, Ақмола губерниялық бюросының органы. Алғашқы саны 1920 жылы ақпанда Омбы қаласында жарық көрді. Газеттің ол кездегі міндеті қазақ еңбекшілеріне рев. заң, тәртіпті насихаттау, қазақ ауылдарында Кеңес өкіметінің орнығуына көмектесу, жалпы жұрттың сана-сезімін ояту еді. Бұл парызды өтеу өте қиынға түсті. Өйткені халық шаруашылығы күйзелісте болатын. Әрі газеттің полиграфиялық базасы нашар болды, журналист мамандар жетіспеді. Тіпті редакцияның үйі де болмады. Сөйтсе де, газет алыс ауыл, аудандарға тарады, еңбекшілерге жаңалықты жеткізіп отырды. Газетте С.Садуақасовтың “Біздің мақсаттарымыз”, Мадиярдың (М.Дулатов) “Октябрь төңкерісінің 3-жылы” мақалалары және “Ай, Мәмбет!” сықақ-сұхбаты жарияланды. “Кедей сөзі” 1921 жылы 14 наурыздан Петропавлға ауыстырылып, “Бостандық туы” деген атпен, Ақмола губерниясы газеті болып шыға бастады.
Владимир Алексеевич Толоконников
Владимир Алексеевич Толоконников (25.6.1943 ж.т., Алматы-15.07.2017, Мәскеу) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі.
1972 ж. Ярославль театр училищесін бітірген. 1973 жылдан Мемлекеттік академиялық орыс драма театрының актері. Осы театр сахнасындағы орыс және шет ел драматургиясы бойынша қойылған спектакльдерге қатысты. Бірқатар киноға түскен ("Иттің жүрегі", "Тоғысқан тағдырлар" телесериялы, т.б.).
Қазақстан Мемлекеттік сыйлық иегері. Бірнеше медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:25 маусымда туғандар Санат:1943 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:15 шілдеде қайтыс болғандар Санат:2017 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Қазақстан актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері Санат:Ресей мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері Санат:Ярославль театр училищесі түлектері Санат:Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театры тұлғалары Санат:Троекуров зиратында жерленгендер
Штайнбург (аудан)
Штайнбург (Kreis Steinburg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Итцехоэ) қаласы. Аудан Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан. Жер аумағы 1.056,24 км² шамасында. Тұрғыны 136 770мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 129 адам/км². Ауданның ресми коды — 01 0 61.
Аудан 113 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн аудандары
Липопротеид
thumb|right|Липопротеид құрылысы Липопротеид — белоктар мен липидтер құрамасы. Барлық биологиялық мембраналардың құрылымдық негізін қалайды. Қан плазмасы мен лимфада бос кездеседі.
Ноғайұлы Мәмей
Ноғайұлы Мәмей (1910-1992ж) Алтын жұлдыз орденінің екі мәрте иегері, және де көптеген орден медалдардың иегері.
Липопротеид
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Ноғайұлы Мәмей
1951 жылы Партия ұясының хатшысына тағайындалған. Хужырты сұмыны хатшысы болған. 1951 жылы МХРП-ның ХІ съезіне сұмынымыздың алғашқы делегаттарының қатарында қатысып қайтқан. 1956 жылдың қараша айында Ëлт деген жерде “Салтанат” бірлестігін құрған адамдардың бірі. Партиялық істе ұзақ жылдар қызмет атақарып зейнеткерлік демалысқа шыққанда дұрыстап шығарып салмаған әріптестеріне сәл ренішпен босайды. Жиналыстан кейін сұмынның клубының алдында үйілген топыраққа құйырығын қойып отырған атама бір замандасы келіп: “Мәме бұл қай отырысыңыз, қайтпаймыз ба үйге?” деген екен. Сонда атамыз іркілмей: “Е, партияға күш қуаттың барда қан сөлің сарқылғанша еңбек істеп, қалың азайып шау тартқанда күресінге көтті қойған деген осы екен ғой деп, демалып отырмын да!” депті.
Липопротеид
Дереккөздер
כולסטרול
Ноғайұлы Мәмей
Санат:Моңғолия
NGC 39
NGC 39 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 2 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 39 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 852, UGC 114, MCG 5-1-52, ZWG 499.76, IRAS00096+3046.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Чивитакуана
Чивитакуана (Civitaquana) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 123069 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 3652 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 65100.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Cetteo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Біркүндік фирмалар
Біркүндік фирмалар (т.б: «космонавт», «қоқыс», «фонарь», «ёжик» ) – бұл биресми термин, салық төлеуден қашу және/немесе алдамшы операциялар ұйымдастыру мақсатында ашылған фирмалар. . Біркүндік фирмалар – контрагентер, өз ісін тек қағаз жүзінде жүргізетін "фирмасымақтар". Әдеттегідей бұларды заңды тұлғалар салықтан қашу үшін немесе мемлекет малын тонауға қолданады.
«Формал көрсеткішіне қарай» Қазақстанда тіркелген 270 мың заңды тұлғалардың, біркүндік фирмаларға жартысынан көбі жатады.
Термин тарихы
Термин ҚР заңды құжаттарында жоқ болғанмен, мемлекеттік органдармен жиі қолданылады. Салық комитеті бойынша: Біркүндік фирма ұғымын жалпы мағынада, кәсіпкерлік істеу мақсатында ашылмаған, салық есептілігін тапсырмайтын, көптік мекен-жайында тіркелген, өзіне жауапкершілігі жоқ. .
Біркүндік фирманы қолдану
Біркүндік фирма салықтан қашу үшін қолданылады. Бұдан басқа мемлекет малын қолма қол ақшаға айналдыру. Мәселен көрші Ресейде 2003 жылы 55 млрд АҚШ доллары, 2004 жылы 86 млрд АҚШ доллары сомасында ақша осы біркүндік фирмалар арқылы айналған. .
Біркүндік фирмамен қүрес
Қазақстан үкіметі біркүндік фирмалардың тек ақшаны қолма қол алу мақсатында ғана емес, парақорлардың пара алу үшін қолдануы жиілеп кеткенін айтуда. Біркүндік фирма үшін жауапкершілікті тек қолданушы емес, соны ашуға төлқұжатын берген адам да тартуы тиіс. .
Дереккөздер
* Санат:Экономика түрлері Санат:Алаяқтық Санат:Экономика терминдері
Розь
Розь — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 437 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 58 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жетіру
Жетіру — қазақ халқын құраған тайпалар бірлестігінің бірі. Шежіре бойынша, Кіші жүз құрамына енеді. 7 рудан тұрады:
Тарихшылар Жетірудың арғы тегін ежелгі түркі тайпалары (телеу, рамадан, тама, табын, кердері, керейт, жағалбайлы) бірлестігімен байланыстырады. Қазақ руларының тарихына қатысты зерттеулерде Жетіру Тәуке хан кезінде осы атпен топтасқан қауымдастық деп түсіндіріледі. Сондай-ақ Қартқазақ деген атпен де белгілі болған.
Тарихи дәйектерге зейін жіберер болсақ, Жетіру бірлестігіне енетін тайпалардың түп-тегі көне замандарға кететінін байқар едік. Халық аңыздарында Жетірудың үлкені боп есептелетін телеу атауына ұқсас бірлестік атын Алтай тарихынан кездестіреміз. Көне қытай жазбаларында, 5 ғ-дан бастап қазіргі моңғол жерін мекендеген түркі тілдес көшпелі жұрттар Төле (Төлес) елі деп аталатыны айтылады. “Таң әулеті мәліметтерінің жинағы” атты қытай дерекнамасының дәйегінше, осы бірлестік құрамындағы сяңто, қиби, хуйхэ, дубо, гулигән, доләңгә, пугу, байегу, тунло, хуңбу, сыңзие, хуса, си, адие, байси секілді жұрттардың бәрі телелерге бағынған. С.Кляшторныйдың жазуынша, теле тайпасының біраз бөлігі 6 ғ-ға дейін-ақ Қара теңіз бен Кавказдың теріскейіне қоныс аударған. Осы деректер теле (телеу) бағзы замандардан жеткен атаулар сілемі емес пе екен деген топшылауға мүмкіндік береді. Теленің бір сілемі қырғыздарға да сіңген. Оларда шеклік бірлестігінің бір тармағы төлес деп аталады. Тыва халқының құрамынан да теле руын кездестіреміз. Сондай-ақ, Жетіру құрамындағы кердерінің әуелгі тарихын ғалымдар б.з.б. 2 ғ-да ғұндардың жойқын шабуылына ұшыраған юечжи тайпасынан таратуға пейіл танытады. Көне қытай жазбалары бойынша, бұрын шығыс Ереңқабырға төңірегін қоныс еткен юечжилердің (оны Қытайда тұратын қазақ оқымыстылары “иүзлер” деп аударады) көп бөлігі сол үркіншілікпен Әмудария алқабына дейін ауады. Олар Қытай дерекнамасында ұлы (юечжилер) иүзлер, ал көшіп кете алмай ата қонысында қалғандар кіші юечжилер (иүзлер) деп аталған. Әмудария жаққа жеткен юечжилерді Еуропа тарихшылары кидарит ғұндар деген атпен таныды. Сол кидариттерден кердері атауы туындаған.
Өткел (Переправа)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жетіру
Ғылыми деректер 10 ғ-да Арал теңізінің Кердері теңізі аталғанын, Әмударияның екі бетінде сол аттас бір-екі қала болғанын да алға тартады. Ал керейт тайпасының тарихы көне жазба ескерткіштерде 7 ғ-дан белгілі. Олар Онан, Керуен, Арғұн өзендерінің аумағын жайлаған қабырғалы Керей хандығымен сабақтастырыла қаралады. Бұл ретте сол заман оқиғаларын қағазға түсірген Рәшид әд-Дин де, Қыдырғали Жалайыри де, Әбілғазы хан да ол елді керейт деп атағанын көреміз. Шыңғыс ханнан ығыса отырып, Ертіс, Обь бойын теріскейге қарай жайлаған, кейіннен Орта жүз құрамына енген керейттер уақыт өте келе, байырғы атау соңындағы “т” қосымшасын айтпайтын болды. Ал өзбектердің, қырғыздардың құрамына сіңген керейттер, Кіші жүздегі өз руластары секілді бастапқы көне атауларын сақтап қалды. Соған қарағанда, Кіші жүз құрамындағы керейттер Шыңғыс хан жорығымен бірге Орталық Азияға жетіп, сол елдерді Шыңғыс хан империясының құрамына қаратуға ат салыса жүріп, осы аймаққа тұрақтап қалған керейттердің ұрпағы болса керек. Кейіннен олардың бір бөлігі өзбектің, екіншілері қырғыздың, үшінші бір тобы Кіші жүздің құрамына сіңді. Жетіру құрамындағы тамаға ұқсас атауды Рәшид әд-Дин жылнамасынан кездестіреміз. Атақты шежіреші қырғыздармен қоңсылас жайлаған жауынгер тұма халқы туралы айтады. Бұл жұрт Шыңғыс ханға бірнеше рет қарсы көтерілген. Сол үшін оларды аяусыз жазалаған. Тамалар башқұрттардың, ноғайлардың, қырғыздардың құрамында жеке ру түрінде кездеседі. Ал табын тайпасы атауының да әуелгі іздерін Алтай айналасынан ұшырастырғандай болар едік. Сол маңайда Табын тауы Чумыма — Табун өзені секілді атаулар бар. Сондай-ақ, табынның башқұрт халқы құрамындағы ірі рулардың бірі екендігі де назар аударарлық жәйт.
Зерттеушілер табын тайпасы Батыс Қазақстан өңірін Бату жорығына дейін де жайлаған сыңайлы дегенді айтады. Олардың біраз бөлігі әлдебір жағдайларға байланысты башқұрттарға барып қосылған. Ғалым С.Руденконың зерттеуінше, Бату жорығы басталмай тұрып-ақ башқұрттар он екі арыс елге бөлінген, оның бірі табын болған. Табын таңбасы бойынша, негізінен, шөмішті, тарақты, көсеулі болып жіктеледі. Бұл жерде мәселе тарақ таңбасына қатысты. Ұлы жүздің жалайыр тайпасы, Орта жүздің тарақтысы да тарақ таңбалы. Таңбалардың бұлай ұқсас шығуы бекер емес. Ол осы үш рудың бір тұстан қабысып жатқан туыстығына, әр жүздегі жолына, ретіне қарай туындауы да мүмкін. Осы реттен алғанда, жалайырдың Ұлы жүзге (кей шежірелерде арғынға) “ноқта ағасы” боп танылуында да өзіндік сыр бар сияқты. Қазақ шежірелері Кіші жүздің “ноқта ағасы” деп бір таңбасы тарақ боп келетін таманы айтады. Ал тарақ таңбалы жеке руы бар табын сол таманың інісі ретінде сипатталады. Зерттеушілер арасында табын құрамында өлы жүзден қосылған аталар болуы мүмкін деген пікір де бар (М.Мұқанов, В.Востров). Ол осы ру құрамындағы бозым тармағы. Оның да, албан құрамындағы бозымның да шөміш таңбалы болуы бір кездерде осы атаның Ұлы жүз тарапынан келіп қосылғанын меңзегендей болады дейді ғалымдар. Осындай пікір рамадан руына да қатысты айтылады. Рамаданның шөміш таңбасы дулат руларына өте ұқсас. Бір замандарда дулаттың бір аталары әлдеқандай жағдайлармен Кіші жүз құрамына енуі ғажап емес және бұған рамаданның ұраны — “Дулат” екенін де қосыңыз.
Жетіру құрамындағы жағалбайлы тайпасы атауының түп-төркінінде шежірешілеріміз айтатындай Жағал және Байлы деген екі батыр болған екен дегеннен гөрі, “жағал”, “төбел”, “ала” (ат) мағынасына саятын топшылау иланымдылау көрінеді. Мұның бір жағы ғылыми айналыста бар “хэла” (ала ат) елінің атауына да үндесер еді. Қытайдың 6 — 7 ғ-ларды сипаттайтын жазбаларында “Хэла мемлекеті... Солтүстік теңізге (Байкал көліне) жақын тұратын ел, жылқыларының бәрі ала, елдің аты содан шыққан, жылқыны қымызы үшін ұстайды, мал тұяғымен еріп көшіп жүреді...” делінген. Зерттеушілердің байыптауынша, хэла (ала аттылар) елі кейін қыпшақтардың ұлы көшіне ілескен теле жұртымен бірге батысқа қарай ауысқан.
Сыртқы сілтемелер
“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
Санат:Қазақстан тарихы
Көпүйінділі жаймалаушы тегістеуіштер
Көпүйінділі жаймалаушы тегістеуіштер — ауыл шаруашылығында жер алаптарын тегістеуші құрал. Суармалы жердің ойлы-қырлы жер бедерін тегістеп, жер құрғату кезінде мелиорациялык жқмыстар жүргізуге арналған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Инкрустация
Инкрустация (incrustatio - қабықпен жабылу) - безену, инкрустация, қабықтану. Тұздардың көбіне кальций тұздарының, өлі еттенген тканьдерге шөгуі, капсулаға оранған паразиттерге шөгуі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Вила-Нова-да-Барка
Вила-Нова-да-Барка (Vila Nova da Barca) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Монтемор-у-Велью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 365 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,65 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Дыбыстан ұшқыр ұшақ
Дыбыстан ұшқыр ұшақ — дыбыс жылдамдығынан тез ұша алатын ұшақ түрі.
Тарихы
1940 жылдары реактивті жойғыш ұшақтардың пайда болғанынан кейін әуе жобалаушылардың алдына ұшақтардың жылдамдығын арттыру мәселесі туды. Осыдан бұрын жоқ болған жылдамдықтарды арттыру мүмкіндіктері, жойғыш-ұшақтарда және бомбылаушы-ұшақтарда пайда болды.
Дамуы
20 ғасырдың 60—70-ші жылдары дыбыстан ұшқыр ұшақтардың аса қарқынды даму уақыты болды. Жылдамдықтар артып ұшу биіктігі де артты,  20 км-ден астам, бомбылау және барлау ұшақтарына актуалды болды. Осы жылдары көп түрлі сириялы дыбыстан ұшқыр ұшақтар жасалынды, олардың ішінде — жойғыштар, бомбылаушылар, тосқауылшы және барлау ұшақтары болды.
Бірінші дыбыстан ұшқыр ұшақ— Convair B-58 Hustler.
Сыртқы сілтемелер
Топ-10 Самые быстрые самолеты в мире
Санат:Ұшақтар
Қазақ әдебиеті тарихының очерктері
«Қазақ әдебиеті тарихының очерктері» («Очерки истории казахской литературы»), Мұхтар Әуезовтің мақаласы. Л. Соболевпен бірлесіп жазған, «Литература и искусство Казахстана» журналының 1939 ж. 8,9-сандарында жарияланған. дей келіп, қазақ эпосы мен фольклорының барлық түрлерін мынадай негізгі бөлімдер бойынша бөліп карастырады. Зерттеу мақалада Әуезовтің басқа еңбектерінде айтылмай келген ғылыми мәні белек қунды әдеби-этнографиялық, тарихи деректер де кездеседі. «Қоштасу» жырын айтқан кезде ақын-композитор Сабырбайдың ауырып жатып қызы Қуандықпен, ''«1837 ж. Көкшетау даласынан көтерілісшілер кеткен кезде Досқожаның» қоштасуын, жоқтау туралы әңгімелегенде Иманжүсіп ақынның жер аударылып кеткенде айтқан «Ерейментау»'' атты жоқтау өлеңін мысал етіп келтіріп, батырлық эпос жайлы тарауда Едіге батыр туралы жырды жеке талдап қарастырады, тарихи жырлар туралы сөз қозғағанда деп бұрын айтылмаған жайдан сыр береді. Қазақ аңыздарын екі топқа бөліп қарастырады: біріншісіне: Қорқыт, Асан Қайғы, Апдар Көсе, Жиренше туралы атақты адамдар туралы аңыздар мен Қожанасыр туралы аңыз-анекдоттардың қазақ нұсқаларын жатқызса, екінші топта «күй-аңыз» деп атауға болатын аңыздың ерекше және сирек түрі құрайды деп сипаттама береді, қазақ эпосы мен фольклорының қай түрі болсын музыкамен тығыз байланыста болғандығын атап өтеді. Әуезовтің осы мақаласында зерттелген ауыз әдебиетінің түрлері кейін жазылған, жарық керген оқулықтар мен ғылыми еңбектерге негіз болып, құнды материалға айналды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кызыгей-Яха
Кызыгей-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нярма-Яха өзенінің оң жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Кальтабеллотта
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4485 адамды құрайды. Халық тығыздығы 36 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 123 км² шамасында. Пошта индексі — 92010.
Кызыгей-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Материктік жарты шар
Материктік жарты шар — құрлықтың үлкен бөлегі орналасқан Жердің жарты шары. Бірінші жарты шарлд Еуропа, Азия, Африка, Солтүстік Америка және Оңтүстік Американың бір бөлегі, сондайақ екінші жарты шарда (мұхиттық) құрлықтың азғана бөлегі қалатындай етіп Жерді үлкен шеңбермен (яғни Жердің ортасын кесіп өтетін шеңбермен) бөлгенде шығады. Материктік жарты шардың полюсі — Луараның сағасында, Мұхиттық жарты шардың полюсі — Жаңа Зеландияның шығысында. Материктік жарты шарда құрлық оның 47%, мұхиттық жарты шарда — 9% алып жатады.
Кызыгей-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кальтабеллотта
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pellegrino.
Материктік жарты шар
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Кызыгей-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Кальтабеллотта
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Қызылқұрт
Шығу тегі
Біз бұл руды Кіші жүз құрамында алғаш рет А. Левшиннен кездестіреміз.М.Тынышбаев келтірген шежіре бойынша, біз қызылқұрт руында емірей, олжашы, ерші деген үш тармақ болғанын көреміз. Бламбергтің материалдары мен ел арасынан біз жинаған мәліметтерге қарағанда, онда үшеу емес, қайта төрт тармақ кездеседі. Жоғарыда аталғандарынан басқа тағы да төртінші тармақ сүбе (саба) бар, мұны біз ең дұрысы деп санаймыз. Қызылқұрт руының таңба белгісі (Мейер бойынша), (Тынышбаев және архив материалдары бойынша), ұраны «Жиенбай». Таңбалардың әр түрлі болуы бұл рудың шыққан тегінің аралас екенін дәлелдейді. Ал оған қандай компоненттер кірген? Бұл жөнінде ең алдымен тым болмағанда қызылқұрттың тармақ ретінде Кіші жүздің тама руында бар екені және дәл сондай тармақтың ысты тайпасының (Ұлы жүз) ойық руында бар екені бойынша пікір айтуға болады. Бұл ретте олардың соңғылармен тіпті таңбасы да ұқсас (көсеу).
Бұл екі жайт Қызылқұрт руы ысты тайпасынан шыққан және оның бір кезде бөлініп кеткен бөлігі Тама руына тармақ ретінде қосылған деп кейбір анықтық үлесімен жорамалдауға мүмкіндік береді. Әрине, бұл ру қалыптасуының басқа нұсқалары да болуы мүмкін, өйткені оның шыққан тегі туралы біздің қолымызда анық мәліметтер жоқ, бірақ қандай жағдайда да Қызылқұрт, Тама және Ысты арасында туыстық барын теріске шығаруға болмайды. Қырғыздардың саруу тайпасында, жетіру бөлімшесінде қызылқұрт руы ұшырасады. Этнонимдердің сәйкес келуі кездейсоқтық па, әлде олардың туыстығын дәлелдей ме қазір мұны айту қиын. Бұл болашақтағы зерттеулердің мәселесі. Қызылқұрт руының басқа таңбалары ең алдымен басқа рулардан, атап айтқанда, таңбасы болып табылатын байбақты руынан, таңбасы болып табылатын масқар руынан және т. б. шыққандар да бар.
Дереккөздер
Қазақстан энциклопедиясы
Гернот Траунер
Гернот Траунер (Gernot Trauner; 7 желтоқсан 1993 жыл, Вена, Аустрия) — аустриялық футболшы, Аустрия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фейеноорд" клубының қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Аустрия футболшылары Санат:Аустрия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЛАСК ФК ойыншылары Санат:Рид ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Майндат
Майндат — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айдат өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Өлшеуіш
Өлшеуіш - сандық баға жасауға мүмкіндік беретін нақты шама.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
NGC 4343
NGC 4343 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4343 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40251, UGC 7465, MCG 1-32-38, ZWG 42.70, VCC 656, IRAS12210+0713.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сомос
Сомос (Saumos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 57,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33503, пошта индексі — 33680.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 535 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,28 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Унтераммергау
Унтераммергау (Unterammergau) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Грамиш-Партенкирхен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1466 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 80 135. Муниципалитеттің басшысы — Михель Ганслер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Поп-арт
Поп-арт (рор аrt - көпшілік өнер) - 20 ғасырдың 50 жылдары ортасында пайда болған ағылшын-американдық өнердін бір бағыты. Оның теор. негізгі прагматизм эстетикасы болып табылады ("өнер тілі іс жүзінде қолдануға пайдалы болуы керек"). Бірқатар сыншылар Поп-артты абстракционизмге реакция ретінде қарастырады. Поп-арт теоретиктері әрбір бұйым белгілі бір контексте өнер туындысына айналады, өзінің алғашқы мағынасынан ажырап, көркемдік сапаға ие болады деп санайды. Заттық дүниені эс-тетизациялау Поп-арттың үстанымына айналған. Поп-арт - бұл тұрмыстық бұйымдардың композициясы. Кейде олар муляжбен (заттың бітімін дәл беретін бедер) немесе мүсінмен ұштасуы (бірлесіп бейнеленуі) мүмкін.Оның теориялық негізі прагматизм эстетикасы болып табылады: өнер тілі іс жүзінде қолдануға пайдалы болуы керек. Көркем бағыт ретінде Поп-арттың көптеген түрлері бар. Поп-арт (көркем ұйымдастырылған оптик. әсерлер, геометрияландырылған тұзу сызықтар мен дақтардың комбинациясы); Эл-арт (электромотор көмегімен қозғалатын бұйымдар мен констукциялар); Поп-арт терминін 1965 ж. ағылшын көркемөнер сыншысы Ф.Элоуэл енгізді. Бұл бағыт сәуегейлік мәдениеттің ең көп таралған құбылыстарының бірі. Поп-арт ағымының өкілдері: П.Блейк, Р.Смит, Р.Раушенберг, Э.Уорнхолл, Д.Сигал, т.б.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Пал Лошонци
Пал Лошонци (1919 жыл 18 қыркүйек, Больхо - 2005 жыл 28 наурыз, Капошвар) - Венгр Халық Республикасының мемлекет және саяси қайраткері.
Еңбек жолы
1945 жылға дейін ауыл шаруашылығында қызмет етті. 1948-1960 жылдары өз бастамасымен құрылған ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы болды. 1960-1967 жылдары ВХР ауыл шаруашылығы министрі. 1967 жылдан ВХР Президиумының өкілі болды. 1954-1956 жылдары Венгр Еңбекшілер партиясы Орталық комитетіне мүшелікке кандидат, 1957 жылдан Венгр Социалистік жұмысшы партиясының Орталық комитетіне мүше. 1954-1964 жылдары Бүкіл венгрлік Отандық халық майданы кеңесінің мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Саясаткерлер Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1919 жылы туғандар Санат:2005 жылы қайтыс болғандар
Новоукраинка (Мамлют ауданы)
Новоукраинка — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Станов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
География
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан батысқа қарай 23 км-де жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 282 адам (138 ер адам және 144 әйел адам) болса, 2009 жылы 215 адамды (108 ер адам және 107 әйел адам) құрады.
Дианополис
Дианополис (Dianópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сен-Феррийоль
Сен-Феррийоль (Saint-Ferriol) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,85 км² шамасында.
Дианополис
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18100 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3217,179 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,62 адам/км².
Тарихы
Қала 1884 жылы құрылған.
Ото-ле-Ватуа
Ото-ле-Ватуа (Hautot-le-Vatois) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,07 км² шамасында.