cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2589
NGC 2589 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 13 ақпанда астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 2589 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Инвериго
Инвериго (Inverigo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8209 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 884 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 22044.
Елді мекеннің қамқоршысы — Амвросий Медиоланский. Жыл сайынғы мерекесі — 7 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Әлем (философия)
Әлем (араб тілінен — жарық дүние; дүние; халық, бұқара, қауым) — тұтастықты бейнелейтін ұғым.
Қазақстан дәстүрлі дүниетанымында әлем — жер жүзі, жеті қабат жер асты, жеті қат көктен тұрады. Әлем ұғымы сондай-ақ жиынтықты да білдірген: адамзат әлемі, табиғат әлемі, рухани әлем, т.б.
Қазіргі ғылыми түсінікте әлем мен ғалам ұғымдарының ара жігі ажыратылған. Ғалам ұғымы кеңістік пен уақыт бойынша шегі де, шеті де жоқ, пішіні сансыз көп өзгеріске түсе алатын және қазіргі заманғы астрономиялық құралдармен зерттеуге болатын ғарыш кеңістігін білдіреді.
Ал әлем сөз мына мағыналарында қолданыладыі: Кейбір әдебиеттерде бұл екі атау бір-бірінің орнына ауыстырылып қолданылып жүр.
Әлемтанудың принциптік бастамасы — оның заттылылығын, объективтілігін, санадан тәуелсіздігін мойындау. Әлемде мәңгі әлемді құрайтын заттар ешқашан жойылмайды, ол үнемі бір түрден екінші түрге ауысып отырады.
Санат:Философия Санат:Физика
World
Григорий Максимович Губарьков
Григорий Максимович Губарьков — Қызыл Әсерінің жауынгері, Ұлы Отан соғысының қатысушысы, Кеңес одағының батыры (1945 ж.)
Уршакбашкарамалы (Уршакбашкарамалин ауылдық кеңесі)
Уршакбашкарамалы — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Уршакбашкарамалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 721 адамды құрады. Пошта индексі — 452097, ОКАТО коды — 80244870001.
Григорий Максимович Губарьков
1926 жылы 1 ақпанда Солтүстік Қазақстан облысы Володар (қазіргі Айыртау) ауданындағы Качиловка селосында туған. 7-­сыныпты бітіргеннен кейін Өзбекстанға №2 Жизақ МТС-­нде жүргізуші болып істейді. 1943 жылы қарашада Қызыл Армия қатарына алынған. Мото-атқыштар батальонының (Белорус майданы) пулеметшісі, гвардияшы, қатардағы жауынгер Г.М.Губарьков 1945 жылдың 21 қаңтарында жаудың боратқан оғына қарамастан алғашқылардың бірі болып жаудың қорғанысын бұзып, Иновроцлав қаласын (Польша) фашистерден босатты. Жау контршабуылына тойтарыс беру кезінде жараланса да, ұрыс алаңынан кетпеді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1945 жылғы 27 ақпандағы Жарлығымен Григорий Максимович Губарьковке Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Соғыстан кейін ол армиядағы қызметін жалғастырды, тек 1951 жылы запасқа шықты. Жизақ қаласына келіп, алдымен  ұжымшарда, кейін кеңшарда жұмыс істеді. Соңғы жылдары Запорожье қаласына қоныс аударды. Ленин, 1-­дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталған.
Уршакбашкарамалы (Уршакбашкарамалин ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Маржан жартастың тұрғындары
Маржан жартастардың тұрғындары. Маржан жарлауыты (рифі) -су астындағы немесе су деңгейінен сәл шығып тұратын теңіздік жартастарю Тропиктік моллюскілердің ішінде, аты айтып тұрғандай, маржан тұрғындары болып табылатын әлемге таралған тұқымдастар бар. Бұл тұқымдастарға 300 белгілі түр кіреді. Олардың көпшілігі терең суда өмір сүреді. Зерттеуге қажетті материалдардың жетіспеушілігі басқа түрлерді анықтау және олардың арасындағы қатынасты зерттеу жұмыстарын күрделендіріп жіберді. Маржан тұрғындардың бірі - "кораллофилида" деп аталатын бауыраяқты моллюскілер тұқымдасы. Кораллофилида тұқымдастары маржандарға енген күінде жатады. Салвстырмалы түрде олардың бақалшықтары жұқа. Келесі "латиаксис" деп аталатын тұқымдастары пішінінің әртүрлілігімен және бедерлі арқа бақалшығымен кең танымал. Бірнеше айқын маржан тұрғындарына бақалшықтары құрттарға ұқсас "верметида", теңіз тұяғы- гипопус, "кланкулюс фараониус" және конус, лямбис, митрид, овулида, каури, венерида, ранеллида тұқымдастарына жататын моллюскілер, алқызыл тритон, тритон мүйізі, жүрек тәріздестер, "жұлдызша", бақалшығы жоқ артқыжелбезектілер (эллизия, испан бишісі) , т.б. кіреді.
Шарль Огюстен де Кулон
Шарль-Огюстен Кулон (Charles-Augustin de Coulomb, 14.06.1736-23.08.1806) – француз физигi және инженерi. Ангулем қаласында (Франция) мемлекеттiк шенеунiк жанұясында дүниеге келген. thumb|200px|right|Coulomb's [[torsion balance]] Шарль мектептi тәмамдағаннан кейiн Мезьередегi әскери-инженерлiк мектепке қабылданады. 1761 жылы Кулонға лейтенант шенi берiлiп, Мартиника аралында әскери форт салуға жiберiледi. Тоғыз жылдық құрылыс практикасынан кейiн Кулон Францияға қайтып оралады. 1776 жылы “Архитектураға қатысы бар, статиканың кейбiр мәселелерiне максимумдар және минимумдар әдiсiн пайдалану туралы" – еңбегiн жариялайды. Кезектi ғылыми жұмыстары жiбек жiптi және шашты бұраған кездегi физикалық заңдылықтарына қатысты. Үйкелiстi зерттеу жұмыстары (1781ж.) оны жаңа жетiстiктерге жеткiздi. Бұл еңбектерi үшiн Кулон Париж ғылым академиясының сыйлығын алады, кейiннен бұл академияның мүшесi болып сайланады.
1784 жылы Кулон “Бұрау кезiнде бұрау бұрышына пропорционал реакция күшi бар металл жiптердiң қасиетiне негiзделген – электрлiк салмақтарды" ойлап тапты. 1785 жылы ол “электрдiң iргелi заңын" ашты, ол былай айтылады: аттас зарядталған екi кiшкене шариктердiң тебiлу күшi бұл шариктердiң центрлерiнiң арақашықтығының квадратына керi пропорционал. Бұдан кейiн Кулон электр күшiнiң зарядтардан тәуелдiлiгiн орнатып, физика тарихында Кулон заңы деп аталатын заңды тұжырымдады. Кулон электр және магнетизм мәселелерiне жетi жұмысын - “мемуарларын" арнады.
Кулон 70 жасында Парижде қайтыс болады. Француздың ойшыл ғалымының құрметiне электр зарядының бiрлiгi – кулон (Кл) атауы 1881 жылдан берi практикада қолданылады.
Санат:Француз физиктері Санат:1736 жылы туғандар Санат:1806 жылы қайтыс болғандар
Президенти-Кубичек
Президенти-Кубичек (Presidente Kubitschek) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Диамантина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 965 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 189,546 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,6 адам/км².
Тоған
нобай| Тоған.
Дереккөздер
Санат:Гидрография
Айналыс
Айналыс - экономикада еңбек өнімдері мен басқа да меншік объектісін сатып алу және сату арқылы болатын тауарлы шаруашылыққа тән айырбас нысаны. Айналыстың тікелей айырбастан өзгешелігі - ол ақша арқылы жүзеге асады. Айналыстың тікелей айырбастан өзгешілігі - ол ақшаның дәнекерлігімен жүзеге асады. Тауар иесі алдымен тауарды ақшаға айырбастайды, содан соң ақшаны өзіне қажетті тауарға айырбастайды. Капиталисттік өндірісі әдісі кезінде айналыс өзінің жоғары даму дәрежесіне жетеді. Ол сан алуан түрде болып, экономикалық қатынастардың түрлі сипатын білдіреді.Капиталисттік айеалымды сатып алу үшін сатып алу формуласы арқылы жүзеге асады, бұл жағдайда айналыстың мақсаты мен қозғаушы себебі - тұтыну құндарын айырбастау арқылы пайда табу. Капитализм тұсында тауар айналысы экономикалық заңдардың стихиялық әрекетіне бағынады, ол капиталистер арасындағы бәсеке тартыс пен өндіріс анархия жағдайында болады. Экономикалық дағдарыстар кезінде нарықта тауарларды өткізу үлкен қиындыққа кездесіп отырады. Әлеуметтік қоғамда айналыстың материалдық базасы - әлеуметтік өндіріс, ол екі формада болатын қоғамдық меншік негізінде дамиды. Әлеуметтік айналыс капиталисттік айналыстан түбірінен өзгеше. Социалисттік меншік өндіріс құрал-жабдықтарының айналысында мәнді ерекшеліктер енгізеді.
Кәсіпорындар жоспарлау мен экономикалық ынталандырудың жаңа жүйесіне көшу нәтижесінде тауар айналымының рөлі едәуір арта түседі. Шаруашылықты жүргізуінің жаңа жағдайында өнім өткізу басты көрсеткішке айналады. Өндііріс пен айналым сферасындағы қызметкерлерге төленетін еңбекақы мөлшері көбінесе сатып өткізілген өнім көлеміне байланысты.
Хунайн шайқасы
Хунайн шайқасы — Мұхаммад Сақиф қаласының жанында 630 жылы Хауазин тайпасына қарсы болған шайқасы, бұл шайқаста мұсылмандар ірі шайқасқа жетіп, жаулардың көп бөлігін тұтқынға алды. Хунайн шайқасы Қасиетті Құран Кәрімде Тәубә сүресінде атымен аталған екі шайқастың бірі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ислам тарихы Санат:630 жыл Санат:Діни соғыстар
Карелия мұзбасуы
''
Карелия мұзбасуы (Карелия бойынша) — Шығыс Еуропа жазығындағы соңғы төрттік мұзбасуы, кейде валдай мұзбасуының бір сатысы саналады.
Карелиялық қатпарлық
Протерозой эонына тән қатпарлық; бүгінгі күннен шамамен 1600-1850 млн жыл бұрын аяқталған болса керек.
Дереккөздер
Санат:Геология
Аспапты қайтақайрау
Аспапты қайтақайрау (Переточка инструмента) — аспаптың мұқалып тозуынан кейін, оның кесу қабілетін калпына келтіру.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кывтанвож
Кывтанвож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кывтан өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Жаңалық ауылдық округі
Жаңалық ауылдық округі — Жетісу облысы Ақсу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жаңалық ауылы кіреді. Орталығы - Жаңалық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 900 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы ауылдық округтері
Фильнахерн
250px|thumb|Картада орналасуы Фильнахерн (Villnachern) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бруг округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1445 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.75 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4122, пошта индексі — 5213.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ортаңғы Вежа
Ортаңғы Вежа — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обва өзенінің оң жағалауынан 87 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вимсхайм
Вимсхайм (Wimsheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Энц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2687 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 36 067. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Хайнц Шюле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Кәсіпкерлік
Кәсіпкерлік, кәсіпкерлік қызмет – тәуекелге бел буып жасалынатын экономикалық әрекет, тауарларды өндіру және сатудан, іс-шарадан,көрсетілген қызметтерден, істелген жұмыстардан жүйелі пайда алуға бағытталған дербес қызмет. Осы мақсатта өзінің мүліктік жауапкершілігі кепілдігі, материалдық емес активтер, сондай-ақ кәсіпкердің жеке еңбегі немесе сырттан тартылған еңбек күші пайдаланылады. Кәсіпкердің жұмсаған ақшасы өтелетеніне, өндірілген тауар пайдамен сатылатындығына кепілдік болмайды. Осыған байланысты меншікті жартылай немесе толықтай жоғалту қауіпі бар.
Охтмерслебен
Охтмерслебен (Ochtmersleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Кәсіпкерлік
Көптеген елдерде кәсіпкерлік қызмет жасау үшін ресми тіркелу талап етіледі, алайда оның шарттары мен өлшемдері әр түрлі болуы мүмкін. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, кәсіпкерлік жұмыс заңды тұлғамен немесе заңда белгіленген тәртіппен тіркелген жеке тұлғамен (жеке кәсіпкер) басқарылуы мүмкін. Қазақстан азаматтары мен шет мемлекеттердің азаматтары, сондай-ақ, азаматтардың бірлестіктері кәсіпкерлік субъектілері болып табылады. Жалдамалы еңбекті қолданбай жүзеге асырылатын кәсіпкерлік жеке еңбек қызметі ретінде тіркеледі, жалдамалы еңбекті қолдану жолымен жүзеге асырылатын кәсіпорын ретінде тіркеледі. Кәсіпкердің еңбегіне ақы төлеу нысаны, тәртібі мен талаптары шартпен айқындалады, жеке табысқа салық салынуға тиіс Меншікті мемлекет иелігінен алу, кәсіпорындарды жекешелендіру кәсіпкерлік үшін қолайлы жағдай туғызатын экономикалық үдерістер болып табылады.
Кәсіпкерлік – нарықтық экономиканың барлық институттарына енетін неғұрлым жекеше жағдайы. Қызметтің бұл түрі, көбінесе, адамның жеке басымен – кәсіпкермен байланысты. Ол жаңа істі қолға алады, жаңа енгізілімді іске асырады, тәуекелдікке бас тігеді. Қазақ тілінде кәсіпкерлік пен бизнес сөздері синонимдер ретінде қолданылады, бірақ кей жағдайларда екі әр түрлі мағына білдіруі мүмкін.
Охтмерслебен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 571 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 405. Муниципалитеттің басшысы — Гюнтер Коль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Кәсіпкерлік
Бизнес құрған адамдарды «кәсіпкер » деп атайды, яғни «дамуға құлшынысы бар, кәсіпте біршама тәуекелге баратынына қарамастан, оны ұйымдастырып, басқару арқылы пайда табу» үшін жұмыс істейтін адам. Кәсіпкерліктің анықтамасы бизнесті ашу мен жүргізуге негізделгенімен, бизнес ашудағы тәуекелдің молдығынан жаңа ашылған кәсіпкерліктердің жабылуына тура келеді. Оған мыналар да себеп болуы мүмкін: қаржының жетіспеуі, сәтсіз бизнес шешімдер, экономикалық дағдарыс немесе осы аталып кеткендердің барлығы немесе нарықтағы сұраныстың болмауы. 2000 жылдары «кәсіпкерлік» ұғымы ұлғайып, кейбір тұлғалар мен топтардың қалай және неге жетістікке жететіні туралы, кәсіпкерлер мүмкіндіктерді қалай пайдалана білетіні туралы түсінік беруге ұмтылды. Соңғы өзгертулер бизнес процесінің табиғатының белгісіздігіне, мүмкіндіктердің барына қарамастан, олар пайда әкелмейінше байқаусызда қалатынына негізділген.
Тарихи қолданысы
Кәсіпкер (Entrepreneur ) Француз тілінен енген сөз. Ол алғаш рет 1723 жылы қолданылды. Қазіргі таңда «кәсіпкер» жаңа кәсіпорынды басқару қабілетімен бастама және инновация енгізеді деп анықталады. Әйгілі экономист Роберт Рейчтің айтуы бойынша, тим-билдинг, көшбасшылық және басқару қабілет кәсіпкерге ең керек қабілеттер. Кәсіпкерлікті зерттеу тарихы 17 ғасырдың соңы мен 18 ғасырдың басында классикалық экономиканың құрылтайшылары Ричард Кантилион мен Адам Смиттің  жүргізіген зерттеулерінен басталады.
Йозеф Шумпетер
20 ғасырдың 1930 жылдарында кәсіпкерлік терминін Йозеф Шумпетер зерттеген. Оған қоса, кәсіпкерліктің табиғатын түсіндіруге Людвиг Фон Мизес, Фридрих Август Фон Хайек және тағы басқа Австрияның экономика мектебінің өкілдері ат салысқан. Олар кәсіпкерлікті табиғи ресурстармен (жер, еңбек, капитал, ақпарат және уақыт) қатар эконимаканың маңызды ресурстарының бірі ретінде қарастырған. Кәсіпкерлік-мәміле бойынша, шығындарды азайту арқылы уақыт үнемдеуге көзделген.
Австриялық экономист Йозеф Шумпетер мынандай анықтама берді: кәсіпкер- бұл жаңа ойды немесе өнертабысты табысты жаңа енгізілімге айналадыратын адам. Нақтылай келсек, кәсіпкерлік – бұл нарыққа және өндіріске жаңа тауар мен кәсіпкерліктің моделін құрып әсер ететін шығармашылық ойран. Шығармашылық ойран динамикалық және ұзақ мерзімді экономикалық өсуге алып келеді.
Шумпетередің кәсіпкерліктің алғашқы мысалы атсыз жүк арба жасау үшін бу қозғалтқышы мен елде бар вагон өндіретін технологияның қисындастыруы. Бұл жерде, инновациялық «көлік» бар көліктің кішкене өзгертілген түрі (трансформациясы) болды. Ол атпен жүретін арбаны бірден алмастырған жоқ, бірақ сол жетілдіру көлік құнын төмендеті және қазіргі көлік өнеркәсібіне жетекші болатын технологияны дамытты.
Шумпетер үшін тәуекелге кәсіпкерлер емес, капиталисттер барған.Шумпетер (1934) қоршаған ортаның өзгеру үрдісі кәсіптің табыстылығын арттыру үшін ресурстарды оңтайлы бөлу туралы жаңа ақпаратты үздіксіз беріп отырады деп көрстекен. Кейбір адамдар басқаларға қарағанда жаңа ақпаратты тез сіңіріп алады және ресурастарды дұрыс пайдалану арқылы табысқа жетеді. Шумпетердің пайымдауынша, кәсіпкерлік жаңа инновация арқылы өндіріс мүмкіндігін жоғары деңгейге көтереді.
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш)
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш) (Lagoa (Macedo de Cavaleiros)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Маседу-де-Кавалейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Кәсіпкерлік
Йозеф Шумпетер
Фран Найт пен Питер Друкер, тәуекелді кәсіпкерліктің құрамдас бөлігі ретінде қарастырады және келесі түрлерін ажыратады: Мысалы, ғаламтор пайда болғанға дейін Google және YouTube секілді табысты жобалардың бар жоғына нарықты зерттеу мүмкін емес еді.
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,5 адам/км².
Кәсіпкерлік
Йозеф Шумпетер
Уильям Баумоль дәстүрлі нарыққа үйлесімсіздік қосатын кәсіпкерлерді зерттеді.
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш)
Ауданның қамқоршысы — Әулие Варвара.
Кәсіпкерлік
Бастапқы капитал
Кәсіпкерлік жұмыс бастау үшін керек қаражат көздері мыналар болуы мүмкін:
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Кәсіпкерлік
Инвестиция тарту:
Сонымен қоса, жас кәсіпкерлерге қолдау көрсету мақсатында мемлекеттік және қоғамдық ұйымдар, технопарк пен бизнес-инкубаторлар жұмыс атқарады.
Лагоа (Маседу-де-Кавалейруш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Кәсіпкерлік
Кәсіпорын пен шағын бизнестің айырмашылығы
«Кәсіпорын » термині «шағын бизнес » терминімен жиі шатастырылады немесе өзара алмастырып қолданылады. Кәсіпорындардың көбісі шағын бизнестен басталса, шағын бизнестер кәсіпорынға теңесе бермейді. Көптеген шағын бизнестер тек иесінің ғана қолында болады немесе қызметкерлер саны аз болып келеді және осындай шағын бизнестердің біршама бөлігі нарықта бар өнімді, процесті немесе қыметті ұсынады және әрі қарай өсуге мақсат етпейді. Алайда, кәсіпорындар инновациялық өнімді, процесті немесе қызметті ұсынады және әдетте компанияны кеңейту мақсатында қызметкерлер санын көбейтеді, халықаралық нарыққа шығады және венчурлық капиталмен немесе періште инвесторлар арқылы қаржыландырылады. Табысты кәсіпорындардың бизнесті тиісті жоспарлау, ортаға бейімделу және әлсіз және күшті қабілеттерін түсіну арқылы оң бағытта жүргізу қабілеті бар.
Ауа-метан қоспасы
Ауа-метан қоспасы, кен қазбаларында тау жыныстарынан метанның бөлінуі нәтижесінде пайда болатын ауа қоспасы. Метан көмір шахталарында өте көп бөлінеді, сондай-ақ ол калий, күкірт, кейде темір, никель кентастарын өндіретін т.б. шахталарда да кездеседі. Метанның мөлшеріне байланысты жануы немесе қопарылуы мүмкін. Қоспа құрамында метан мөлш. 5 — 6%-ке дейін болғанда ол атылмайды, 5 — 6 %-тен 14 — 16 %-ке дейін болғанда, қопарылыс тудыруы мүмкін, ал 14 — 16 %-тен жоғары болғанда атылады әрі сырттан оттегі қосылса жанады.
Кәсіпкерлік
Табыс болжағыш факторлар
Кәсіпкерлікті табысты болуын болжайтын факторларға мыналар жатады:
Ауа-метан қоспасы
Санат:Газдар
Кәсіпкерлік
Тіркелу мен лицензия алу
Мемлекеттен қызмет көрсету құқығын иелену үшін лицензия алу.
Жарнама
Жарнама ілу, акция ұйымдатстыру, әлеуметтік ұсыныстар беру.
Кеңейту
Капитализация. Өндірісті немесе көрсетілетін қызметтер аясын кеңейту. Сонымен қоса бәсекелестерді сіңіру немесе бірігу.
Дайын бизнесті сату және сатып алу.
Бизнестің өмір сүру кезеңі бұл іс-әрекет жасауға бейім кәсіпорын қалыптастыру және оны сату мүмкіндігін қарастыру. Сатып алу және сату жеке меншік иесі немесе ашық нарыққа шығарылуы
Заңсыз кәсіпкерлік
Кәсіпкерлік қызметті тіркеуден өтпей не рұксат (лицензия) алу міндетті болған жағдайларда арнаулы рұқсатсыз (лицензиясыз) немесе лицензиялау шарттарын бұзып жүзеге асыру, сол сияқты кәсіпкерліктің тыйым салынған түрлерімен шұғылдану, егер осы әрекеттер азаматқа, ұйымға немесе мемлекетке ірі зиян келтірсе, не ірі мөлшерде табыс табумен немесе ірі мөлшерде акцизделетін тауарларды елеулі мөлшерде тауарларды өндірумен, сақтаумен не өткізумен байланысты болса, экономикалық қызмет саласындағы қылмыс болып табылады.
Дереккөздер
Biznes ব্যবসা Podnikání Business Entrepreneurship fa:کارآفرینی Gnó Bisnis dan Industri ビジネス Verslas Industrie in Nederland Przedsiębiorczość Economia afacerilor Предпринимательство Bisnis Näringsliv ธุรกิจ Підприємництво 工商业
Верси-Ярт
Верси-Ярт — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сугмутен-Ях өзенінің оң жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Аспаптық болат
Аспаптық болат (Сталь инструментальная) — материалдарды жонып немесе қысыммен өңдеуге қолданатын, сонымен бірге өлшеуіш аспаптарды жасауға арналған болат; қаттылығы жоғары, берік және үйкеліске төзімді болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ауаны тазарту
Ауаны тазарту  — физикалық-химиялық әдістердің көмегімен ауаны бөгде зиянды қоспалардан арылтып, оны табиғи қалыпты жағдайға жеткізу процесі. Ауаны негізінен өндіріс орындары, жылу, қуат өндіру көздері, автокөліктер ластайды. Сондықтан зиянды қоспалардың мөлшерін азайту үшін әр түрлі физика-химиялық әдістер (абсорбтау, адсорбтау, конденсаттау, тотықтыру т. б.) қолданылады. Сонымен қоса өсімдіктер мен ағаштарды көп өсіру қажет.
Санат:Ауаның ластануы
Давид Бабунски
Мансабы
2006 жылға дейін Давид «Гранемет» клубында дайындалған. 2006 жылы ол «Барселонаның» жүйесіне кірген болатын. Македониялық ойыншы каталониялық жас клубтарында өте маңызды ойыншы болатын, сол себепті де 2013 жылы «Барселона Б» клубына көшірілген болатын.
2013 жылдың 13 тамызында Давид Македония ұлттық құрамасының сапында ең алғаш ойының өткізді.
МК Алжир
«МК Алжир» (фр. Mouloudia Club d'Alger) — Алжир қаласындағы футбол клубы. 1921 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "5 шілде 1962" стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 80 200 адам. Қазіргі күнде Алжир 1 лигасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:Алжир футбол клубтары Санат:1921 жылы құрылған футбол клубтары
Тимелькам
Тимелькам (Timelkam) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5978 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 43.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Рицингер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Баян (Жамбыл ауданы)
Баян — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Архангель ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде, Масакөл көлінен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 983 адам (517 ер адам және 466 әйел адам) болса, 2009 жылы 644 адамды (337 ер адам және 307 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Хазар мамонты
Хазар Мамонты (Mammuthus chosarіcus) — піл тұқымдасының жойылған түрі. Плейстоцен дәуірінде тіршілік еткен. Еуразияда бұл жануаралар рисс заманында (ғасырында) әлемдік мұз басудан кейін пайда болған. Хазар Мамонты-ның бас сүйегі биік, алдынан артқы жағына қарай қысыңқы. Маңдайы тар, ойыс келеді. Желке тұсы жазық, желке дөңесі білінбейді. Негізінен ағаш жапырақтарымен қоректенген. Пілдермен салыстырғанда, Хазар Мамонты-ның ұзын денесіне Қарағанда, аяқтары қысқа болған. Сүйек қаңқалары алғаш рет Хазар фаунасының тұнба қабаттарынан табылған, аты осыған байланысты қойылған. Көптеген палеозоолог-ғалымдардың пікірі бойынша Трогонтерий мамонты (Mammuthus trogontherіі) да осы Хазар Мамонты-на жатады. Хазар Мамонты-ның сүйектері Қызылорда, Маңғыстау аймақтарының жерінен табылған.
Сілтемелер:
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Биология Санат:Жануарлар
Металл Оптикасы
Металл Оптикасы
Металл Оптикасы – металдардың физиканың оптикалық диапазондағы электромагниттік толқындармен өзара әсерлесуін (металдардың электрдинамикалық қасиеттері) зерттейтін саласы. Бос электрондардың концентрациясының жоғары болуына байланысты металдарда электро-магниттік толқындардың шағылу коэффициенті (R) толқын ұзындығының кең ауқымында жоғарылығымен ерекшеленеді. Металл бетіне түскен электрмагниттік толқынмен әсерлесіп, ондағы бос электрондар айнымалы ток тудыруы нәтижесінде олардың электрмагниттік толқыннан алған энергиясының көпшілік бөлігі екінші толқын түрінде жинақталып, шағылған толқынды тудырады. Электрондар сіңірген энергияның бір бөлігі әсерлесу арқылы металл торларындағы иондарға беріледі, өткізгіштік токтар сыртқы электрмагниттік өрісті көлегейлейді (экрандайды) де, металл ішіндегі толқынды өшіреді (Скин эффект). Металдағы бос электрондар кез келген аз мөлшердегі электрмагниттік энергияны (hw – мұндағы h Планк тұрақтысы, w – сәуле шығару жиілігі) жұтып, металдың (радиожиілік-тегі және инфрақызыл аймақтағы) оптикалық қасиеттеріне айтарлықтай дәрежеде әсерін тигізеді. Ультракүлгін аймақта сәуленің шағылу коэффициенті (R) төмендеп, металл оптикалық қасиеттері жағынан диэлектриктерге жақындайды; жиілігі одан әрі артқанда (рентгендік сәуле аймағы) металдың оптикалық қасиеттері атом ішіндегі электрондардың кванттық қасиеттерімен анықталады. Бұл кезде металдарда диэлектриктердегідей жұту жолақтары пайда болады. Металдағы электрондардың бір-бірімен және ядромен күшті әсерлесуінің арқасында металдың жұту жолақтары диэлектриктердің жұту жолақтарынан әлдеқайда кең болып келеді. Әдетте, металдарда, негізінен, көзге көрінетін спектрдің жақын ультракүлгін аймағында (кейде инфрақызыл аймақта) бірнеше жолақтар байқалады. Металл бетінен шағылған, түсу жазықтығында және оған перпендикуляр жазықтықта поляризацияланған толқындардың фазалары әр түрлі, сондықтан жазық поляризацияланған жарық шағылғаннан кейін эллипстік поляризацияланады. Түсу жазықтығында поляризацияланған эл.-магн. толқындардың шағылу коэфф. металдарда (диэлектриктерден өзгеше) әрқашан R>0 болады. Ауқымды спектрлік аймақта өлшенген металдың оптик. қасиеттері электрондық өткізгіштік пен ішкі фотоэффектіге қатысатын электрондардың негізгі қасиеттерін анықтауға мүмкіндік береді. Металл Оптикасы тұрмыстық қажетке де пайдаланылады. Металл айналар әр түрлі құрылымдарда (приборларда) қолданылады. Оларды құрастырғанда айнаның әр түрлі спектр аймағындағы R, n және параметрлерін алдын-ала білу қажет (n, – айнаның сыну және жұту көрсеткіштері).
Пайдаланылған cілтемелер
Гинзбург В.Л., Мотулевич Г.П., Оптические свойства металлов, “УФН”, 1955; Соколов А.А., Оптические свойства металлов, М., 1961; Борн М., Вольф Э., Основы оптики, ағылш. аудару М., 1970.
Эпископия
Эпископия (Episcopia) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1621 адамды құрайды. Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 85033.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Pound for pound
Pound for pound (паунд-фо-паунд— қысқаша P4P) — жекпе-жек түрлерінің көпшілігінде, негізінен бокста қолданылатын термин. Бұл термин салмақ дәрежесіне қарамастан үздік атанған боксшыға қатысты айтылады. Термин ең алғаш рет Бенни Леонардқа қатысты қолданыла бастады. Ол 1917 жылдың мамырынан бастап 1925 жылдың қаңтарына дейін жеңіл салмақтағы чемпион ретінде осы атаққа ие болған еді. Мамандардың пікірінше, Леонард ең үздік «pound-for-pound» болған. Көптеген тарихшылардың ойынша, салмақ дәрежесіне қарамастан үздік боксшы тұжырымдамасы 40-шы жылдары Шугар Рэй Робинсонның келуімен пайда болды. Көпшілігі қазіргі күнге дейін оны барлық уақыттардың ең үздік боксшысы деп санайды. 1990 жылы термин танымалдықтың жаңа шыңына шықты, себебі «Ринг» журналының нұсқасы бойынша салмақ дәрежесіне қарамастан үздік боксшылардың ең бірінші тізімі жарияланған болатын.
Дереккөздер
Санат:Бокс терминологиясы
Вашингтон Гроув (Мэриленд)
Вашингтон Гроув (Washington Grove) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 515 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.9 км² шамасында. FIPS коды — 24-81675.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Сағындық мүйісі
Сағындық – Маңғыстау түбегіндегі мүйіс.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Түпқараған ауданында орналасқан.
Жер бедері
Теңізге доғаша иіліп сұғына жатыр. Жағалауға жақын жер бедері тік жарқабақты кейбір жерлері жартасты келген. Олардың биіктігі 20 м-ге дейін жетеді. Теңіз деңгейінен биік жері 68 м. Жағалауында рифті жартастар су бетіне шығып жатыр. Кеме тұрағына қолайсыз.
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі мүйістері Санат:Маңғыстау облысы географиясы
Ауаөткел
Ауаөткел, кроссинг (ағылш. сroos — қиылысу) — кен қазбаларындағы таза және пайдаланылған ауа ағымдарын бөлуге, оқшаулауға арналған желдеткіш құрылғы. Ауа мөлшері мен қызмет мерзімінің ұзақтығына байланысты А. металл немесе құйматас құбырдан жасалады.
Санат:Тау-кен ісі Санат:Аспаптар
Аспаптық цех
Аспаптық цех (Инструментальный цех) — кесуші және өлшеуіш аспаптар, қалыптар және стандартты емес жабдықтар шығаратын цех.
Орыстар
Орыстар — ұлт, Ресей Федерациясының негізгі халқы. Шығыс славян тайпасы байырғы заманнан рүс атанған да, ежелден көршілер түркі тайпасы оларды орыс деп атап кеткен.
Тілі
Орыс тілі үндіеуропалық тілдер семьясының славян тобының шығыс славян ішкі тобына жатады. Орыс тілі – Ресей Федерациясының, сонымен қатар Ресей Федерациясының субъектісі болып саналатын республикалардың мемлекеттік тілі; Қырғызстан Республикасының қырғыз тілімен қатар, Беларусьтің белорус тілімен қатар ресми тілі; Молдованың бір бөлігінің, Қазақстанда ресми тіл ретінде қолданылады (мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті басқару органдарында орыс тілі ресми түрде қазақ тілімен тең қолданылады); 6 əлем тілдері қатарында; ағылшын, араб, испан, қытай, орыс, француз тілдерімен қатар БҰҰ-ның ресми тілі; Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығына, Еуразия экономикалық қауымдастығына,Кеден Одағына қатысушы-мемлекеттердің дəнекер тілі.
Діні
нобай|оңға|220px|Ұлттық киімдегі [[Архангельск облысындағы орыс әйелі]] Басым бөлігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. 988–989 жылдары жергілікті халық христиан дінін қабылдады, және содан бері ол ұзақ уақыт бойы ең қуатты діні болып табылады. X ғасырда Киев Русі шоқындырылғаннан кейін христиандық орыстар арасындағы кең таралған дінге айналды.
Тарихы
Орыс халқы ежелден орын тепкен атамекен - Шығыс Еуропа жазығы. Осы аумақта орыстар солтүстік ұлы орыстар және оңтүстік ұлы орыстар болып бөлінеді. Бұл екі үлкен топтың әрқайсысынан өздерінің айрықша топтары жіктеліп шығады. Ежелгі орыс халқы XII ғасырда әр түрлі шығыс славян тайпаларының бірігуі нәтижесінде қалыптасты. Сондай-ақ, орыс халқының қалыптасуына фин-угор халықтары әсер етті, оның ішінде: чуд, меря, мещера. 13 ғасырдан бастап Ресейде татар-монғол шапқыншылығы басталып, 15 ғасырға дейін жалғасты. Татар хандықтары құлағаннан кейін Ресей империясы – Ресейдің орталықтандырылған мемлекеті құрылды. Келесі ғасыр қиын-қыстау кезеңмен сипатталады, бұл литвалықтармен, шведтермен, поляктармен көптеген соғыстар кезеңі болды. Петр I кезінде Ресейге шетелдік шенеуніктердің енуі басталды. Олар барлық маңызды мемлекеттік лауазымдарға тағайындалды, интеллигенция терең еуропаландырылды. 1917 жылғы төңкерістен кейін православие шіркеуі большевиктердің қудалауына, ал халықтың өзі көптеген қуғын — сүргінге ұшырады. Нәтижесінде орыс мәдениетінің елеулі бөлігі жоғалды. Қазір көп адамдар атеист, яғни ешбір діни наным-сенімдерді ұстанбайды.
Кәсібі
Ресейде негізгі кәсібі егіншілік пен мал шаруашылығы болды. Адамдар құнарлы жерлері бар өзен жағаларына қоныстанған. Оңтүстік аймақтарда ауыспалы егіншілік дамыды. Жерді өңдеудің бұл әдісімен бір жер жыртылып, 3-4 жыл жұмыс істеп, одан кейін тынығуға мүмкіндік беріп, келесі жер жыртылды. Орман алқаптарында егін шаруашылығы қолданылды. Ағаштар кесілді, содан кейін аумақ өртенді. Күл жерді құнарландырды, бұл өнімділікті арттырды. Ежелгі славяндар қара бидай, бидай, қарақұмық, арпа өсірді, кендір мен зығыр да өсірілді. Көкөніс шаруашылығы кең өріс алды. Барлық жерде қырыққабат, репа, топинамбур, қызылша, сәбіз өсірілді. Орта ғасырларда славяндар сиыр, жылқы, шошқа өсірген, қаз, тауық, үйрек ұстаған. Солтүстік аймақтарда терісі бағалы аңдар: бұлғын, сусар, түлкі, арктикалық түлкілер ауланды. Тері саудасы кең өріс алды. Қолөнердің ішінде дамығандары: керамика, ұсталық өнер, зергерлік бұйымдар өндірісі, ағаш өңдеу, тоқу, кесте тігу.
Ескі уақытта орыстар жер төлесі бар ағаш үйшіктер тұрғызған. Қос қабатты шатырларды тақтаймен жапқан, терезе жақтауларын ою-өрнекпен әшекейлеген. Әйнек жетіспегендіктен, терезені бұзаудың қарнымен керіп қоятын, кейін оны слюда алмастырды. Үйге түнде шырағдан жағып қоятын. Әдетте үй үш бөлікке бөлінетін: шөп қоятын жер қойма және пеш орналасқан жатын бөлме. Орыс ауласының ерекшелігі үйді қақпаның қасына емес, ішкерлей салған, бас қақпадан оған дейін жол жүретін. Аулаға әр түрлі шаруашылық құрылыстары көрік беріп тұратын. Үйдің биіктігі және ауланың кеңдігі қожайынның байлығынын хабардар ететін.
Мәдениеті
Ресей мәдениеті ол христиандыққа дейін және Византия православие дәстүрінің келуіне 10-шы ғасырдан бастап Киев кезеңі деп аталатын славян ықпалынан мұралардан туды. XIV ғасырдан бастап моңғолдар ордасы азиялық әдет-ғұрыптың бір бөлігін аймаққа енгізді. Кейінірек, қазіргі кезде, бұл элементтердің барлығы Батыс Еуропада дамыған мәдениетпен біріктірілетін болады.
Дәстүрлі орыс ерлер киімі қисық жағалы көйлек болып табылады, оның сыртынан әдетте белбеумен буған.Сонымен қатар кенеп шалбар киіп жүрген. Қыста қалың шұғадан немесе барынша дөрекі шұғадан тігілген жағасыз (шекпен) шапан (армияқтар) жамылған. Шаруалардың көпшілігі шабатамен, мерекелерде етік киіп жүрген. Әдеттегі әйелдер киімі ұзын кенеп көйлек, оның жоғарғы жағын жемелекпен көмкерген. Суық мезгілде күртеше киген. Көне әйелдер бас киімі қарқара, кейіннен орамал мен шәлі салған. Орыстардың кеңінен таралған сыртқы киімі тон болып табылады. Кедейлер тонды қой немесе қоян терісінен тіксе, ауқатты адамдар тиін немесе сусар терісінен жасаған. Ал байлар – бұлғын немесе түлкі терісінен тігілген тон киген.
Ұлттық тағамдарға ботқа, қырыққабат сорпасы, тұшпара, құймақ, пирог, квас, окрошка, қара бидай наны, борщ, картоп құймақтары және басқалары жатады. Орыс асханасында көптеген ет түрлері қолданылады, мысалы шошқа еті, қой еті, тауық, қоян және т.б. Сонымен қатар кеңінен майдаланған ет қолданылады, яғни котлет, шұжық және одан басқа. Ең көп таралған ет өнімдері— буженине, шошқа бөлшегі толығымен пеште пісірілген. Дәстүрлі орыс сусыны квас пен бал болатын. Сыра, квас, брага шараптар көбіне таныс, алайда кейбір мәліметтерге сүйенсек сусындардың куштілігі 6 % аспайды.
Ұлттық аспаптары: Балалайка – 3 ішекті, домбыра тәрізді, көлемі жағынан кішкене, шанағы үшбұрыш, Гармонь – тілді, баян тәрізді аспап, Треугольник – үшбұрышты ұрмалы аспап, Бубен – ұрмалы, сылдырмақ аспап, Трещетка – ағаштан жасалған ұрмалы аспап, Свирель – сыбызғы тәрізді, үрмелі аспап, Маракастар – ұрмалы, қасық аспаптар.
Қазақстандағы орыстар
Қазақстанға алғашқы болып келгендер казактар мен әскери шенді орыстар болды. Олар шекара шебіндегі әскери бекіністер мен станицаларда тұрды. Кейін Қазақстанды отарлау әрекеті күшейген кезде қазақ әлеуметтік тобына қоныс аударып келген шаруалар мен мещандар, солдаттар да қабылдана берді.
Қазақстанда орыс халқының саны XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың бас кезінде қызу қарқынмен өсті. Бұл кезеңде Ресейдің еуропалық бөлігіндегі шаруалар Қазақстанға жаппай көшіріле бастаған болатын. 1897 жылы Қазақстанның алты облысындағы орыстардың саны 544 мың адамға жетті. Олар қазақ өлкесіндегі бүкіл халықтың 12,8 пайызы болды. Орыс халқының негізгі бөлігін қоныс аударып келген шаруалар (40 пайыз), содан кейін казактар (33 пайыз), мещандар (19 пайыз), дворяндар (5 пайыз) және басқалары құрады.
Қазақстанда орыстар көбінесе XIX—XX ғасырдағы көшіп-қонушылар мен мигранттардың, жер аударған жұмысшылар мен КСРО кезіндегі тұтқындалғандардың ұрпақтары болып табылады. Қазір мекен етіп жатқан орыстардың басым бөлігі Қазақстанға КОКП Орталық комитеті мен КСРО Үкіметінің шешімі бойынша көшіп келгендер болып табылады. Олар шахта жұмыстарына, тың игеруге, құрылыс жұмыстарына арнайы қоныс аударған.
Орыстар Қазақстан жерінде халық саны бойынша 2-орынды алатын этникалық топ, 2019 жылдың басында елдің халық санының 19,32 % құраған(3 553 232 адам). Басым көпшілігі Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Қостанай облыстарында, сонымен қатар Алматы және Нұр-Сұлтан қалаларында шоғырланған. Оңтүстік және батыс аумақтарда тек облыс орталықтарында кездеседі.
Дереккөздер
* Санат:Ресей халықтары
Сэмюэл Беккет
Ерте жылдар (1906-1923)
Сэмюэл Баркли Беккетт 1906 жылы 13 сәуірде (Қайырлы жұма) Ирландия, Дублин қаласының маңындағы Фоксрок шағын қауымында дүниеге келген.
Оның әкесі Уильям Фрэнк Беккетт (1871-1933) француздық тамыры бар бай протестанттық отбасынан шыққан — оның ата-бабалары контрреформация кезінде, мүмкін 1685 жылы Нант жарлығының күшін жойып, гугеноттарды заңсыз деп санағаннан кейін Франциядан кеткен. Болашақ жазушының атасы Уильям («Билл») өте үлкен және табысты құрылыс бизнесін құрды: сол, «J. and W. Beckett Builders»фирмасы Ұлттық кітапхана мен Ирландияның Ұлттық мұражайы ғимаратының мердігері болды. Беккеттің әкесі отбасылық бизнесті жалғастырды, жылжымайтын мүлікті бағалау және құрылыс сметаларымен кәсіби түрде айналысты. Баласынан, сондай-ақ Самуэльдің ағаларынан айырмашылығы, кіші Билл өнерге бейімділігімен ерекшеленбеді, бірақ ол тамаша спортшы, ақылды бизнесмен, жақсы отағасы және мінезі жақсы болды. Беккетт әкесімен қарым-қатынасы өте жақсы болды және кейін оның қайтыс болғанда қатты қайғырды.
Анасы, Мария (Мэй) Беккет, тумысында Роу (ағылш. Roe) (1871-1950) да Ирландия шіркеуінің приходтарының протестанттық отбасынан шыққан және орта тапқа жататын: оның әкесі диірменнің иесі болған және астық жинаумен және сатумен айналысқан. 15 жасында Мэй жетім қалып, отбасының шаруасы бұзылып, жазушының болашақ анасы ауруханада медбике және ауруды күтуші болып жұмыс істеуге мәжбүр болып, болашақ жарымен танысады. 1901 жылы ерлі-зайыптылар үйленіп, келесі жылы тұңғыш сәбилері Фрэнктің дүниеге келуін тойлады, ал төрт жылдан кейін Сэмюэль дүниеге келді. Мэй қатал және үстем сипатымен ерекшеленді, дегенмен ерлі-зайыптылар бір-бірін сәтті толықтырды және олардың некесін әдетте бақытты деп атауға болады.
Болашақ жазушының балалық шағы Фоксрокта, бір акр жер теліміне іргелес жатқан кең ата-ана үйінде өтті. Беккетт спортшы және мазасыз бала болып өсті, ол педант және үстемдік ететін анасына қарағанда әкесіне жақын болды.
Беккетт қатаң протестанттық тәрбие алды, алдымен үйде, содан кейін 9 жасынан бастап Дублиндегі Эрлсфорт мектебінде білім алды. Мектеп бай ирландиялықтармен жақсы қарым-қатынаста болды, оның мұғалімдерінің көпшілігі беделді Тринити колледжінің түлектері болды. Мектепте Беккетт тамаша спортшы және қабілетті оқушы ретінде атақ алды. 1920 жылы 14 жасында Солтүстік Ирландиядағы Эннискиллен қаласындағы Портора жеке корольдік мектебінің студенті атанды. Бір қызығы, тағы бір көрнекті жазушы және Беккеттің жерлесі Оскар Уайлд та бұрын осы мектепте оқыған. Порторада (мектеп бүгінгі күнге дейін бар) Беккетт гуманитарлық ғылымдар мен спорттық пәндерге де тамаша қабілетін ашты — регби, крикет, жүзу, гольф және бокс. Алайда, оқу және спорттық жетістіктерге, сондай-ақ құрдастар арасындағы беделіне қарамастан, Беккеттің қарым-қатынаста мәселелелрі болды, үнемі түнеріп және тұйық жігіт болып өседі.
Университет және Париж жылдары (1923-1930)
солға|нобай|282x282 нүкте| 1922 жыл Ақырында, 1923 жылы Беккетт әйгілі Дублин Тринити колледжіне оқуға түсіп, онда ағылшын және қазіргі заманғы еуропалық әдебиеттерді, француз және итальян тілдерін қарқынды оқиды. Тринити колледжінде Беккетт роман тілдерінің профессоры Томас Родмос-Браунмен кездеседі, ол жас жігіттің классикалық және қазіргі заманғы еуропалық әдебиет пен драматургияға деген қызығушылығын оятады (Беккетт Ронсар, Петрарка, Расин және басқаларды қарқынды түрде зерттейді), сонымен қатар оны алғашқы шығармашылық ізденістерін жігерлендіреді. Сонымен қатар, Беккетт жеке итальяндық сабақтарын алады және Макиавелли, Джозуэ Кардуччи, Д'Аннунцио және Дантенің «Құдай комедиясын» ынтамен зерттейді.
Студент кезінде ол крикетпен шындап айналысуды жалғастырды, Дублин университетінің командасында ойнады, Нортгемптонширге қарсы бірінші дәрежелі екі ойын өткізді. 1926 жылы Тринити колледжінің қазіргі заман тілдері бойынша стипендиаты болып сайланды.
Университетте оқып жүрген жылдары Беккетт Дублин театрларының тұрақты келушісі болатын — Йейтс, О'Кейси және Синг шығармалары арқылы сол кездегі ирланд драмасына, кинотеатрлардың — гүлденуіне, сондай-ақ көркем галереяларға куә болды. Сонымен қатар, Беккетт өзін-өзі тәрбиелеумен табанды және ынтамен айналысады, көп оқиды, Ирландияның Ұлттық галереясының тұрақты қатысушысы болады, бейнелеу өнеріне деген құштарлық пен Ескі шеберлерге, атап айтқанда XVII-ші ғасыр голланд кескіндемесіне ерекше қызығушылық танытты. Өнер тарихына деген сүйіспеншілік пен заманауи кескіндеме туралы терең білімді Беккетт өзінің бүкіл шығармашылық өмірбаянында бойына сіңіреді. Университет жылдарында Беккеттің алғашқы шын мәніндегі махаббаты бар, дегенмен, өзара емес — Этна МакКарти, кейінірек «Әйелдер, әдемілер және солар туралы армандарында» Альба атымен расталды.
1925—1926 жылдары Беккетт көп саяхаттап, алғаш рет Франция мен Италияны аралады. 1927 жылы Беккетт емтихандарды тапсырып, лингвистика (француз және итальян тілдері) бакалавр дәрежесін алды және оның оқытушысы, профессор Родмоуз-Браунның ұсынысы бойынша Белфасттағы Кэмпбелл колледжінде ағылшын және француз тілі мұғалімі лауазымына ие болды. Педагогикалық тәжірибе болашақ жазушыны қысады: Беккетт қарапайым материалды түсіндіру адам төзгісіз жалықтырады және екі семестр жұмыс істегеннен кейін, оқыту алмасу бағдарламасының арқасында Парижге, беделді Эколь Нормаль сюперьёрге, ағылшын тілі мұғалімі лауазымына барады. Дәл осы кезде Беккеттің жиені Пегги Синклермен екі жылдық романтикасы басталады.
Парижге келгеннен кейін Беккетт өзінің Эколь сюперьёрмен алмасу бағдарламасының ізашары Томас МакГривимен кездеседі, ол жазушының өмірінің соңына дейін ең жақын досы әрі сырласы болуға тағдырласады. МакГриви Беккетті көркем богемиялық үйірмелермен таныстырады. Парижде Беккетт Юджин Жолас (жазушы, атақты пианист және композитор Бетси Жоластың әкесі), Сильвия Бич (екі дүниежүзілік соғыс арасындағы дәуірдегі әдеби Париждегі ең маңызды тұлғалардың бірі), Джек Батлер Йейтс (ирландияның ең ірі ұлттық суретшісі, атақты ақынның кіші інісі) сияқты атақты адамдармен танысады, одан бөлек сол кезде танылған әдеби кемеңгер Джеймс Джойс тұр. Аз уақыттан соң Беккетт «Улисстің» әйгілі авторының үйінде жиі қонақ болады.
Алғашқы әдеби тәжірибелер (1929-1933)
1929 жылы Парижде Беккетт өзінің болашақ әйелі Сюзанна Дешево-Дюменильмен (Suzanne Dechevaux-Dumesnil) (1900 — 17.06.1989), сонымен қатар Джойстың бастамасымен жасалған журналдардың бірінде өзінің алғашқы әдеби тәжірибесін — «Данте ... Бруно. Вико. . Джойс» және «Көтерілу» алғашқы повесін (Assumption) жариялайды.
Дәл Джойс туралы эсседе атақты отандасы кейінгі шығармасына жасалған шабуылдарға түсініктеме бере отырып, Беккетт жас автордың жазудың мәні туралы көзқарастары контексінде маңызды көзқарасын тұжырымдайды: «Мұнда форма – мазмұн, мазмұн – форма. Сіз бұл шығарманың ағылшын тілінде жазылмағанына шағымданасыз. Ол мүлдем жазылмаған. Оны оқу керек емес, дәлірек айтсақ, оқу ғана керек емес. Оны көру және есту керек. Оның шығармасы ештеңе туралы емес; бұның өзі бір нәрсе».
Шамамен сол уақытта Беккетт Джеймс Джойспен жақын араласып, оның әдеби хатшысы болады, атап айтқанда, оның соңғы және ең ерекше және жаңашыл, ақырында «Финнеганның оянуы» (Finnegan's Wake ) деген атпен белгілі болған шығармасында жұмыс істеуге көмектесті. Беккеттің өмірбаянындағы екіұшты эпизод атақты отандасымен уақытша болса да үзіліс тудырған Джойс отбасымен де байланысты. Джойстың қызы, психикалық тұрақсыз Люсия әкесінің жас әрі тартымды көмекшісіне тым ғашық болады. Беккетт шизофрениямен ауыратын Джойстың қызына жауап бермейді, бұның барлығының нәтижесі Беккеттің Джойспен үзілуі және Люсияның психиатриялық ауруханаға ерте орналасуына, ол қалған күндерін сонда өткізуіне әкелді.
1930 жылдың күзінде Беккетт Тринити колледжіне оралды, онда ол профессор Родмоуз-Браунның ассистенті ретінде өзінің оқытушылық мансабын жалғастырды, француз тілінен сабақ берді және Бальзак, Стендаль, Флобер, Гиде, Бергсон туралы дәрістер оқыды. Жабық, патологиялық дерлік ұялшақ Беккетке лекциялық жұмыс пен сабақ беру өте ауыр — бір оқу жылында жұмыс істегеннен кейін, Беккетт анасының қатты наразылығы мен әкесінің көңілін қалдырып, Тринити колледжін тастап, Парижге оралады.
Осы уақытта «Блюдоскоп» (Whorescope ) поэмасының жазылуы, — Беккеттің сүйікті философтарының бірі Рене Декарттың атынан монолог түрінде жазылған және француз модернисті Марсель Прусттың шығармашылығы туралы «Пруст» сыни эссесі жазушының жеке кітапта жарияланған алғашқы шығармасы.