cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ноноай
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Жаппар Өмірбеков
Жаппар Ералыұлы Өмірбеков (20 қараша 1920 жыл, Бесоба, Қарқаралы ауданы, Қарағанды облысы – 3 мамыр 2010 жыл, Алматы) — кеңес және қазақ ақыны, балалар жазушысы, прозашы, аудармашы, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері. Найман тайпасының Төртуыл руынан шыққан.
Еңбек жолы
1920 жылы 20 қарашада Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы Бесоба кеңшарына қарайтын Қоңыртөбе тауының бауырында туған. Қарағандының қазіргі Жамбыл атындағы қазақ мектебінде, мұғалімдер институтында оқиды. Сосын Тельман ауданының мектептерінде ұстаздық етеді. 1944 – 1945 жж. «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінің Қарағанды облысындағы тілшісі болды. 1947 жылы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін бітіріп, «Әдебиет және искусство» журналы редакциясында бөлім меңгерушісі, 1951 – 1952 жж. жауапты хатшы қызметін атқарады.
Осы жылдары Қазақ ұлттық университетіің аспирантурасын бітіреді. 1952 – 1957 жж. қазіргі «Жазушы» баспасында аға редактор, поэзия редакциясының меңгерушісі, 1957 – 1959 жж. М.Горький атындағы Әдебиет институтында, КСРО Жазушылар одағының жоғары әдеби курсында білім алған. 1959 – 1965 жж. Алматы телевизия студиясының, Қазақ КСР Телевизия мен радиохабар жөніндегі мемлекеттік комитетінің бас редакторы, 1965 – 1977 жж. «Жұлдыз» журналының ғылым мен өнер бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан Жазушылар одағының балалар мен жасөспірімдер әдебиеті кеңесінің жауапты хатшысы, ал 1977 – 1981 жж. «Жазушы» баспасында редакция меңгерушісі болып істейді.
Шығармашылығы
Тырнақалды жырлары баспасөзде 1938 жылдан бастап жарияланады. Өлеңдері мен поэмалары «Невеста героя» (СП, 1960), «Про тетю Аню» (Казгослитиздат, 1960), «Голубинный свет» (1970) деген атпен орыс тілінде жеке кітап болып басылып шықты.
Джордж Байрон, Пушкин, Лермонтов, Мацкевич, Некрасов, Маяковский, Исаковский, С.Михалков, С.Маршал А.Барто, т.б. аударуға қатысты. Қырғыздың «Манасынан» «Семетейдің еліне қайтуы» деген үлкен бөлімін, В.Кавериннің «Екі капитан» (Екінші кітабы), В.Богомоловтың «Қырық төрттің тамызы», Г.Лонгфеллоның «Гайавата туралы жыр» поэмасын, тағы басқа туындылар ды қазақ тіліне аударды.
Марапаттары
«Тың және тыңайған жерлерді игергені үшін», «Ерлік еңбегі үшін», «ҚР Тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Астанаға 10 жыл» (2008) медальдарымен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен екі рет марапатталған. «Парасат» орденінің иегері (2006). Қарқаралы қаласының Құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:1920 жылы туғандар Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Лентехи (Испания)
Лентехи (Испания) (Lentegí) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Тропикаль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,84 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Клефе (Дитмаршен)
Клефе (Дитмаршен) (Kleve (Dithmarschen)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 419 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 060. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Этенс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Ламаниха
Ламаниха — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ночная өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Марламқаш
Марламқаш, жазды күні ойнайтын, жас жеткіншектердің ойындарының бірі. Бұл былай ойналады: қараңғы түндерде жастар жиналып екіге бөлінеді, бір бөлегі киімдерін тастап, алысырақ жерге барып, жасырынып жатады. Жасырынғандардың саны қанша болса, іздеушілердің саны да сонша болады, олар жасырынғандарды іздеп тауып, ұстауға шығады.
Сонда іздеушілердің іздеуге шығысымен айқайлап жүріп айтатыны:
Марламқаш, Мені көрсең, Тұра қаш!
Жасырынған ойыншылар іздеушілер үстіне жақындап келіп қалғанша тырп етпей жата береді. Үстінен дәл түссе, ұстатпауға тырысып, тұра қашады. Ойынға жарамайтын жас балаларды киімдерінің қасыңа қалдырып кетеді.
Бұл жерді «Орда» деп белгілейді. Табылған ойыншы соған қарай қашуға тырысады. Егер іздеуші ойыншы қашқан ойыншыны қуып жетіп ұстап алса, ордаға жеткенше оның арқасына мініп келеді. Бұл қолы жеткендерге үлкен бақыт деп саналады. Жеткізбей құтылып кету де қашушы ойыншыға сондай бір дәреже. Мінгізгеннің қабағы түсіп, мінгендердің көңілі шат болып, жеткізбегендері қуанып, жете алмағандары ұялып, барлығы да ортаға жиналады. Ойын қайта басталғанда екі топ орындарын ауыстырады, тығылғандар енді іздеуші, ал іздеушілер жасырынатын болады.
Бұл ойында қашса құтылатын, қуса жететін жастардың өз арасында абыройы арта түседі. Мұндай жүйрік балаларды сырын білмейтін бөтен ауылдың балаларының ойынына қатынастыруға тырысып, өз ауылының балаларымен ойынына араластырмай «бұл жүйрігіміз» деп, оны құрметтейді. Бөтен ауылдың жүйрік деген ойыншыларына бәйге атындай ертіп апарып, әлпештеп қосады. Бұл баланың жүйріктігіне арналган мойынында тұмары да болады. Сондықтан да жүйрік болып осындай атақ алу үшін жаздыгүні балалардың сүйіп ойнайтын ойындарының біреуі осы «Марламқаш» болады. Ойын жүйріктікке, сергектікке, қараңғыда бағдарлай білуге, маңсатқа жету үшін еңбектене білуге, өжеттікке, тез ойлап, жедел шешім табуға үйретеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Чесноковка (Уфим ауданы)
Чесноковка — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Чеснок ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2539 адамды құрады. Пошта индексі — 450591, ОКАТО коды — 80252873001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жарылқасын Боранбаев
Жарылқасын Боранбаев 1947 жылы 23 ақпанда Түркістан облысы, Алғабас (қазіргі Бәйдібек) ауданының Ақбастау ауылында туған.
Шығармалары
Ақынның «Жанартаулар», «Гүлдесте», «Жылы жақтың жаңбыры», «Мәңгілік өмір», «Мазасыз әлем» жыр жинақтары, «Баба түкті шашты Әзиз әулие» тарихи-танымдық кітаптары жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1947 жылы туғандар
Радмер
Радмер (Radmer) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Леобен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 743 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 82.42 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LN, ресми идентификациялық коды — 6 11 12.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Зигфрид Гальхофер (АСДП) саналады.
Депозиттер
Депозиттер -
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
حساب إيداع Дэпазіт Дэпазыт Bankguthaben Deposit account Ageriko gordailu fa:دپو Jaceyo 預金 Indėlis Depot Depozyt bankowy د سپما ګڼون Depósito Депозит Deposit account Депо Mevduat Депозит 存款
1761 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1761 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1761 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тіктеуіш сызығының ауытқуы
Тіктеуіш сызығының ауытқуы – астрономиялық-геодезиялық (салыстырмалы) және гравиметриялық (абсолютті) болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Көркем аударманың кейбір теориялық мәселелері
«Көркем аударманың кейбір теориялық мәселелері», жазушының мақаласы. Алғаш 1955 жылы «Қазақ әдебиеті» газетінің 7 қазандағы санында, кейін «Көркем аударманың кейбір мәселелері» атты жинақта (1957, 3-12-беттер); жазушынын «Уақыт және әдебиет» (1962, 385-395- беттер); 12 томдық (12-том, 1969, 124-133-беттер); 20 томдық (14-том, 1983, 297-306-беттер) шығармалар жинақтарында жарияланды. Мақала автордың өзекті мәселеге байланысты түйінді ойларының қорытындысы сияқты. Мұнда көркем аударма жайлы көп жылдар бойы пікір алысып, жекелеген құнды зерттеулер де туып жатқанымен, әлі күнге жүйелеген теориялық ортақ шешімдерге келе алмай жүргенімізді ескертуден бастайды. Оның басты себебі, автордың пайымдауынша, аударма жайында жазылған еңбектерде, көбінесе жеке аудармалардың кем-кетігін керсетумен ғана шектеліп, үздік аудармалардың үлгілі, өнегелі тәсіл-тәжірибелерін саралап таныта алмай отырғанымызда. Мұндай олқылықтарды болдырмау үшін аудармашы шығарма авторының тіл, ойлау дүниесіне айрықша ықтият болып, мұқият зер салып, аудармаға сол шығарманың барлық негізгі материалын жақсы біліп алып кіріседі, «шығармада суреттелетін халық тарихын зерттейді, кейіпкердің дәуірімен, ортасымен терең танысып алады». Сонымен қатар аудармашылардың және бір мықтап ескеретін мәселесі - аударылатын шығарманың ұлттық формаларының өз дәрежесінде сақталынуы, өйткені сол арқылы түпнұсқаның негізгі қасиеттері айқын көрінумен қатар, онда қалыптасқан ұлттық дәстүрлер байып, дами түседі деп біледі. «Ғылыми терминдік сөздерді қабылдаумен қабат, ұлт тілінің мумкіндіктерін байыту жолында үлкен жұмыс жүргізілуде. Бұл талап - жаңадан сөз байланыстарын жасау, бар сөздер мен ұғымдардың мағыналарын тереңдету, жаңарту, жеке сөздердің ұғымдық ауқымын кеңейту, ұлт тілдерінің сөз негіздерін пайдалана отырып, жаңадан сөз тұлғасын жасау секілді шаралар арқылы жүзеге асырылмақ» деп, аударма арқылы орыс тілінің ойлау формасы, сөз мәдениеті және бүкіл әдебиеттік өнегелері біздің халықтарымыздың тілдеріне бірте-бірте сіңісіп, қалыптаса бермекші, сол арқылы «әр халық өзінің әдебиет тілін молықтырып, өркендете түседі, сөйтіп өзінің тел-тума әдебиетінде біздің отанымыздың өміріндегі орасан ұлы қозғалыстарды кеңінен толық сипаттауға зор мүмкіндік алады». Бұл автордың саясат ыңғайына қарай икемделіп айтқан пікірі ме, жоқ өзінін сол кездегі ғылыми түсінік танымы ма, қалай болғанда да, мақалада айтылған түйінді ойы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Филомас (Орегон)
Филомас (Philomath) — Орегон штатының Benton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3838 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.3 км² шамасында. FIPS коды — 41-57450.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Тоби Алдервейрелд
Амстердамдық «Аякс» академиясының тәлімгері. Аяксидтер сапында 2008 жылы ойнай бастады. Нидерландыда орталық қорғаушы, фуллбэк позициясында өнер көрсетті, үш мәрте чемпиондық титулды иемденді, 2010 жылы кубокты жеңіп алды. 2013 жылы «Атлетико Мадрид» сапына ауысты. Әлем біріншілігінен соң «Саутгемптонға» жалға берілді. Бір маусымнан соң, «Тоттенхэмге » көшіп, Лондонда біраз жыл өткізді. 2021 жылдан бастап «Әл-Духайль» сапында доп тебеді.
Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері.
Балалық шағы
Тоби Алдервейрелд Бельгияның Антверпен қаласы, Вилрейк ауданында, 1989 жылы 2 наурызда дүниеге келген. Оның отбасы Экерен теміржол стансасының маңында өмір сүрген. Соның маңайында футбол стадионы орналасқан болатын. Алдервейрелдтің сөзінше, футболмен 5 жасынан бастап айналыса бастаған. 1999 жылы «Жерминаль Экерен» клубы атауын «Жерминаль Беерсхот» деп өзгертіп, қайта құрылған соң, «Жерминаль Беерсхот» клубы амстердамдық «Аякспен» балалар және жасөспірімдер футболын дамыту мақсатында келісім жасады. «Жерминаль Беерсхот» клубы Ян Вертонгенді, Томас Вермаленді және Том Де Мюлді «Аяксқа» жіберді.
Тобидың ата-анасы ұлдарының футболмен айналысуына қарсы болды, бірақ оның атасы Мауриц Бёйле немересін қолдады. Оның атасы сол кезде «Жерминаль» клубының делегаты еді. Алдервейрелдтің «Аякс» сапында ойнау мүмкіндігі болғанда, ата-анасы бұл шешіміне қарсы болды. Тобидың Брюссельде полиция инспекторы болып жұмыс істейтін ағасы Стив ата-анасын көндірді.
2004 жылы, 15 жасында Тоби Алдервейрелд Амстердамға көшіп келеді. Сенбі күндері ол жасөспірімдер командасындағы матчтарға қатысатын, дәл сол күні оның әкесі Тобиды үйіне апарып тұратын еді. Ал, келесі күні Тоби қайтадан Амстердамға қайтатын. 2007/08 маусымда Алдервейрелд «Аякстың» жастар академиясына алынды. 2007 жылдың ақпан айында ол 2010 жылы 30 маусымға дейінгі кәсіби келісім шартқа қол қойды.
2008/09 маусым
2008/09 маусымның ортасында «Аякстың» бас бапкері Марко ван Бастен 19 жасар Тоби Алдервейрелдті негізгі құрамға қосады. 2009 жылдың қаңтар айындағы Португалиядағы оқу-жаттығу жиындарына бельгиялықты алып барады. Оның «Аякс» сапындағы дебюттік матчы 2009 жылдың 18 қаңтарында НЕК клубына қарсы өтті. Сол ойында Тоби алаңға екінші таймда Миралем Сулейманидің орнына шыққан еді. Ойыншы алмасуының себебі, «Аякстың» екінші шабуылшысы Дарио Цвитаничтің қызыл қағаз алуы болатын. Сондықтан да, бапкерге команданың қорғанысын күшейтуге тура келді.
Сол матчта «Аякс» НИК клубын 4:2 есебімен жеңді.
267x267px|нобай|солға|Тоби Алдервейрелд амстердамдық «Аякс» сапында Алдервейрелд 2009 жылы 26 ақпанда УЕФА кубогындағы дебюттік ойынын итальяндық «Фиорентинаға» қарсы өткізді, Тоби алаңға 92-минутта шабуылшы Миралем Сулейманидің орнына шығады. Ойын 1:1 есебімен аяқталды, және «Аякс» 1/8 финалға жолдама алды. 1/8 финалда франциялық «Марсельмен» кездесті. Францияда өткен алғашқы матчта амстердамдықтар 2:1 есебімен жеңіліс тапса, екінші ойында 2:2 есебімен тең түседі.
Өзінің дебюттік маусымында Голландия чемпионатында Алдервейрелд 5 матч өткізеді, маусым соңында «Аякс» чемпионатта үшінші орын алады. 2009 жылдың 22 шілдесінде ол «Аякспен» келісім шартын 2014 жылдың 30 маусымына дейін ұзартады.
2009/10 маусым
Маусымның басында негізгі құрамда ойнай бастайды. Командаласы Томас Вермален «Арсеналға» ауысқан соң, Ян Вертонгенмен бірге орталық қорғаныста жұп құрайды. Бірнеше керемет матч өткізгеннен кейін Мартин Йол өз шешімін өзгертпейді. 4 қыркүйек күні «Хераклеске» қарсы матчта чемпионаттаға дебюттік голын салды, ойын 3:0 есебімен аяқталды. 27 қаңтар күні НЕК клубына гол салып, матчты овертаймға дейін жеткізді. Ойынның аяқталуына бес минут қалғанда Сим де Йонг шешуші голды салды, матч 3:2 есебімен «Аякстың» пайдасына шешілді. Маусым қорытындыса бойынша, командасының жыл таланты атанды.
Дордонь (өзен)
Дордонь (Dordogne) — Францияның оңтүстігіндегі өзен. Ұзындығы 500 км шамалас. Гаронна өзеніне құйып Жиронда эстуариін құрайды.
Тоби Алдервейрелд
2011/12 маусым
Маусымаралық үзіліс кезінде өзінің ойынын және қорғаныстағы әріптесі Ян Вертонгенмен түсіністігін жақсартты. Екінші тур аясында өткен «Херенвен» клубына қарсы матчта өзінің керемет голымен көзге түседі.
Дордонь (өзен)
Санат:Франция өзендері
Тоби Алдервейрелд
2012/13 маусым
Алдервейрелд үшінші мәрте Нидерланды чемпионы атанады. Оның есебінде үш гол: екеуі — чемпионатта («Твенте» мен «Зволле» қақпасына) және біреуі — Еуропа Лигасында («Стяуаға» қарсы ойында). Чемпиондар Лигасында «Реал Мадридпен», «Манчестер Ситимен» және «Боруссия Дортмундпен» бір топқа түседі. Топта үшінші орын алып Еуропа Лигасына жолдама алады. Ол турнирде румындарға қарсы жауапты матчта 2:4 есебімен жеңіліп, жарысты аяқтайды.
Биганос
Биганос (Biganos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Аркашон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 77,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33051, пошта индексі — 33380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9464 адамды құрады. Халық тығыздығы — 122,46 адам/км².
Тоби Алдервейрелд
«Саутгемптон» (жалға алу)
Маусым соңында «Саутгемптон» футболшыны толыққанды сатып алуға дайын болатын, бірақ «Атлетико Мадрид» «Тоттенхэммен» келісімге келіп қойған еді. Алдервейрелд лондондық клубпен 2020 жылға дейінгі келісім шартқа қол қойды. Трансфер құны £11,5 млн құрады.
Биганос
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Тоби Алдервейрелд
«Тоттенхэм»
2015 жылдың 8 шілдесінде Алдервейрелд «Тоттенхэммен» 5 жылдық келісімшарт жасасты. Жаңа клубында Аякстағы Кристиан Эриксен, Ян Вертонген сынды бұрынғы әріптестерімен қайта қауышты. alt=Тоби Алдервейрелд мәскеулік ЦСКА'ға қарсы ойында|нобай|339x339px|Алдервейрелд мәскеулік ЦСКА'ға қарсы
2015/16
Шілденің 30-ында Алдервейрелд Денверде өткен МЛС жұлдыздарына қарсы ойында дебюттік матчын өткізді. Ол ойында 62-ші минутта Федерико Фасионы алмастырған болатын.
«Тоттенхэм» үшін алғашқы голын қыркүйектің 26-сы күні «Манчестер Сити» қақпасына соқты. Араға екі ай салып, қарашаның 22-сі күні «Вест Хэм Юнайтед» қақпасына бағыттан соққысы нәтижелі болды. 2016 жылдың наурыздың 5-інде солтүстіклондондық дербиде Тоби таблодағы есепті теңестірген болатын. Бір айдан соң, «Манчестер Юнайтедке» салған добы есепті еселеді.
Ағылшын Премьер-лигасындағы дебюттік маусымында Тоби Алдервейрелд өзін лигадағы ең үздік қорғаушылардың бірі ретінде таныта білді. Бұл нәтижеге маусым басындағы қорғаныстағы әріптесі Ян Вертонген, кейіннен Кевин Виммер оң әсер етті. Бұл қорғаушылардың арқасында «Тоттенхэм» 38 матчта небәрі 35 гол жіберіп, бұл көрсеткіш бойынша лига үздігі деп танылды. Маусым қорытындысы бойынша Алдервейрелд ПФА нұсқасы бойынша «жыл командасы» құрамына ілікті.
2016/17
Маусымның басын әдеттегідей негізгі құрамда өткізіп келе жатқанда, 15 қазан күні «Вест Бромвич Альбионмен» ойында жарақат алып, қатардан шығып қалды. Араға екі ай салып, мәскеулік ЦСКАға қарсы Чемпиондар Лигасы матчында қосалқы құрамнан ойынға қосылды. 21 мамырда Халл Сити қақпасына Тоттенхэмнің сол маусымдағы соңғы голын соқты. Тоби Тоттенхэмнің Премьер-лига тарихындағы жеке рекордына себепкер болды: команда 38 турда небәрі 26 гол өткізіп алды (оның 9-ы үйдегі ойындарда соғылған).
2017/18
2017 жылдың 1 қарашасында Реал Мадридке қарсы Чемпиондар Лигасының кезекті ойынында Тоби Алдервейрелд тақым сіңірін қатты жарақаттап алды. Бірнеше ай саптан шығып қалған ол, командаға 5 қаңтар күнгі Ньюпортқа қарсы кубоктық ойында алаңға оралды. Араға екі апта салып, ескі жарақаты қайта маза бере бастады. Өзінің сәтсіз маусымын Тоби бар-жоғы 21 матчпен аяқтады.
Құрамадағы мансабы
2014 жылы мамырда Алдервейрелд 2014 жылы Бразилияда өткен әлем чемпионатына шақырылды. Ол турнирдегі барлық бес кездесуде, соның ішінде Аргентинаға қарсы ширек финал ойынында алаңнан көрінді. Бельгия минималды есеппен қарсыласына жол беріп, турнирден қалыс қалды.
2016 жылы мамырда Алдервейрелд Еуро-2016-ға шақырылды. Турнирде командасының барлық бес кездесуінде алаңға шықты, оның үшеуі топтық кезеңде Италия, Ирландия және Швеция құрамаларына қарсы, екеуі плей-офф кезеңінде өтті. Мажарстан құрамасына қарсы 1/8 финалдық кездесуде Алдервейрелд өз командасының алғашқы голын 10-минутта соқты, ал 1/4 финалда Уэльс құрамасына қарсы ойында Бельгия жеңіске жете алмады, қарсыласынан 1:3 есебімен жеңіліп қалды.
Высоковка
Высоковка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Белый Лух өзенінің сол жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Тоби Алдервейрелд
Жеке өмірі
Алдервейрелд 2015 жылдың 19 шілдесінде Шани ван Мигхем есімді әйелге үйленді. Неке Антверпен қаласында қиылды. Тұңғыш балалары Айла 2018 жылы қыркүйек айында туылды. Джейс есімді ұлы 2020 жылы ақпанда өмірге келді.
Высоковка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Тоби Алдервейрелд
Жетістіктері
Командалық жетістіктері
Высоковка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тоби Алдервейрелд
Жетістіктері
🇳🇱 «Аякс»
Высоковка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Тоби Алдервейрелд
Жетістіктері
🇪🇸 «Атлетико Мадрид»
🇧🇪 Бельгия
Дереккөздер
Санат:Бельгия футболшылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Духаиль ФК ойыншылары
Микмак
right|100px|thumb|Микмак елінің ұлттық жалауы left|200px|thumb|Микмак жеті ауданнан тұрады Микмак (Micmac, Mikmaq) – Канада, Принц Эдвард аралы және Нью-Брунсвикт, Ньюфаундлен, Жаңа Шотландия, Квебек, сондай-ақ Арустук, Мэн штаты, Бостон маңы, Массачусетс штаты және АҚШ-та тұратын солтүстік американдық үндістер тайпасы. Микмак – Канададағы Примор провинциясының шығыс бөлігінде мекендейтін ірі үндіс тайпасы.
Дереккөздерінде микмактардың қаталдығы мен жауынгерліктері туралы айтылады, дегенмен олар иезуит-әкелерді қабылдаған және Жаңа Франция тұрғындарымен бауырласқан алғашқы үндістер болған. Микмактар бірнеше тайпа қауымнан конфедерация құрған. Олар қыста бұғы және ұсақ құстарды аулаумен, ал жазда ұлу теріп, итбалықтар мен балық аулаумен айналысқан. Олар Каноэде өте жақсы жүзген. 17-18 ғғ. француздар жағында ағылшындарға қарсы күрескен.
Санат:Алгонкин тайпалары Санат:Канада этникалық топтары Санат:Вудленд үндістері Санат:Квебектің байырғы халықтары Санат:Ньюфаундленд
Гришов
Гришов (Grischow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Деммин ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 277 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 030. Муниципалитеттің басшысы — Петер Дримеккер.
Петропавл нан комбинаты
Петропавл нан комбинаты— тамақ өнеркәсібі орны. 1933 жылы құрылған. Нан-тоқаш және кондитерлік тағамдар өндірумен шұғылданады. 1936 жылы “Главхлеб” жүйесі, 1939 жылы респ. “Қазнан” наубайхана, макарон және кондитер өнеркәсібі тресі құрамына кірді. 1957 жылы Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті өнеркәсіп басқармасының қарамағына көшті. 1960 жылы қалалық тамақ комбинатымен қосылды, одан кондитер цехы мен крахмал-шірне зауытын қабылдап алды. Қазіргі кезде нан-тоқаш, кондитер, макарон өнімдерінің 120-дан астам түрін шығарады. 1993 жылдан ашық тұрпаттағы АІ.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Петропавл
Иондауыш камера
Иондауыш камера, иондау камерасы - жұмыс әрекеті зарядталған бөлшектер ағынының газды иондауына негізделген бөлшектер детекторы. Иондауыш камера газбен не ауамен толтырылған электр конденсаторы түрінде құрастырылған. Оның электродтарына потенциалдар айырмасы түсіріледі. Электродтар арасындағы кеңістік Иондаушы камераның жұмыстық көлемі деп аталады. Жұмыстық көлемдегі газға иондауыш бөлшектер түсірілген кезде, электродтар арасындағы кеңістікте газдың электрондары мен иондары түзіледі. Олар электр өрісінде қозғала отырып, электродтарға жиналады. Сөйтіп камера тізбегінде электр тогы пайда болады және ол тіркегіш құрылғымен өлшенеді. Иондаушы камера ең көне едетектордың біріне жатады. Оны өз тәжірибесінде ағылшын физигі Э. Резерфорд да (1871-1973) қолданған. Әдетте, иондаушы камера екі электроды (жазық, сфера не цилиндр) бар, қандай да бір газбен толтырылған, герметикалы жабық ыдыс түрінде жасалып, оның электродтарына 100-1000 В кернеу түсіріледі. Иондаушы камераның көмегіне не иондалу нәтижесінде пайда болған электрондар мен иондардың жасайтын ток күші (токтық иондаушы камера) не иондау тогы өткен кезде омдық кедергісі жоғары резисторда пайда болатын кернеу ипульсі (импульстік иондаушы камера) өлшенеді. Бәріне де параллель жазық электродтары (дискілері бар) иондаушы камера қарапайым болып келеді.
Цилиндрлі Иондаушы камера
Цилиндрлі Иондаушы камераның электродтары екі коаксиал цилиндрден тұрады. Онда электродтың біреуінің рөлін жермен жалғастырылған иондаушы камераның қорабы атқарады. Ал сфералық Иондаушы камера екі сферадан (ішкі электроды, кейде, стержнь түрінде болады) құралады.
Иондаушы камераның қолданылуы
Иондаушы камера өзінің қарапайымдылығына байланысты, әсіресе, дозиметрияда, сондай-ақ, үдеткіштер мен ядролық реакторлардың жұмысын бақылауда, ғарыштық сәулелерді зерттеуде, т.б. әлі де қолданылып келеді.
Дереккөздер
Санат:Радиобиология
LEGO конструкторы
нобай LEGO – өзімен бірге алуан-түрлі нәрселерді құрастыру мен модельдеу үшін арналған бөлшектер жиынтығын әкелетін, ой қабілеттілікті дамытатын ойыншықтар топтамасы. LEGO ойыншықтарын Lego Group компаниялар тобы шығарады. LEGO-ның бас кеңсесі Данияда орналастырылған. Бұл елде де, Ютландия түбегінде, Биллунд қаласында әлемдегі ең үлкен Леголенд орналастырылған. Бұл қалашық толығымен LEGO конструкторларынан жасалған. Компанияның негізгі өнімдері бұл - пластмассадан жасалған кірпішіктер және басқа да кішкентай бөлшектер. LEGO конструкторларынан көлік құрал-жабдықтарын, ғимараттар және қозғалатын робот тар жасауға болады. Барлық жасаған нәрселерді қайтадан ажыратып, басқа зат жасауға болады. LEGO компаниясы пластмассадан жасалатын кірпішіктерді 1949 жылы жасау бастады. Бұл кезден бері LEGO өзінің қызмет аясын фильмдер, ойындар, жарыстар шығыру және 6 тематикалық ойын-сауық кешендер ашу арқылы кеңейтті.
Бөлшектер
LEGO конструкторларының негізігі бөлшегі кірпішік болып келеді. Бұл бөлшек басқа кірпішіктермен тиектермен қосылатын қуыс кәсек болып келеді. Конструкторлардың бөлшектер жиынтығына, сонымен қатар, басқа да көптеген бөлшектер кіру мүмкін, адамдар, жануарлар фигуралары, дөңгелектер және тағы да басқа. Бөлшектер жиынтығына электр қозғалтқыштар,датчиктер мен микроконтроллерлер кіретін конструкторлар да бар. Конструкторлар арқылы автомобильдер, ұшақтар, кемелер, ғимараттар, роботтар жасауға болады. LEGO конструкторлары балалар ойындағы заттарды іске асыруға, техникалық проблемаларды шешуге көмектеседі. thumb|280px|Lego бөлшектері
Тарихы
Компания 1932 жылы ашылды. Оның бас қалаушысы даниялық Оле Кирк Кристиансен болып келеді. 1947 жылы компания өзінің саудасын ұлғайттып, пластикалық ойыншықтарды жасауды бастады. 1949 жылдан бері шығып келе жатқан LEGО бөлшектері дизайнның,элементтер формасының өзгеруіне қарамастан бір-бірімен жалғана алады. Мысалы, 1959 жылы шыққан бөлшектер қазіргі бөлшектермен жалғана алады.
Шыққандар
• LEGO Island (1997)
• LEGO Creator (1998)
• LEGO Designer (?)
• LEGO Loco (1998)
• LEGO Chess (1998)
• LEGO Racers (1999)
• LEGOLAND (1999)
• LEGO Friends (1999)
• LEGO Rock Raiders (1999)
• LEGO Stunt Rally (2000)
• LEGO Alpha Team (2000)
• LEGO My Style: Preschool (2000)
• LEGO Creator: Knights' Kingdom (2000)
• LEGO Island 2: The Brickster's Revenge (2001)
• LEGO Racers 2 (2001)
• BIONICLE: Quest for the Toa (2001)
• LEGO Soccer Mania (2002)
• BIONICLE: Matoran Adventures (2002)
• LEGO Creator: Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)
• LEGO Drome Racers (2002)
• Bionicle: The Game (2003)
• LEGO Star Wars: The Video Game (2005)
• Bionicle Heroes (2006)
• LEGO Star Wars II: The Original Trilogy (2006)
• LEGO Star Wars: The Complete Saga (2007)
• LEGO Indiana Jones: The Original Adventures (2008)
• Lego Batman: The Videogame (2008)
• LEGO Battles (2009)
• LEGO Battles: Ninjago (2009)
• LEGO Indiana Jones 2: The Adventure Continues (2009)
• LEGO Wolf3D (2010)
• LEGO Harry Potter: Years 1–4 (2010)
• LEGO Universe (2010)
• LEGO Star Wars III: The Clone Wars (2011)
• LEGO Pirates of the Caribbean: The Video Game (2011)
• LEGO Harry Potter: Years 5–7 (2011)
• LEGO Super Arkanoid (2012)
• LEGO Batman 2: DC Super Heroes (2012)
• LEGO Lord of the Rings (2012)
• LEGO City Undercover (2013)
• LEGO City Undercover the Chase Begins (2013)
• LEGO Legends of Chima: Laval's Journey (2013)
• LEGO Marvel Super Heroes (2013)
• LEGO Movie Videogame (2014)
• LEGO Hobbit (2014)
Өңделіп жатқандар
• LEGO Legends of Chima Online
• LEGO Minifigures Online
Жойылғандар
• LEGO Halo: The Original Trilogy
Мобильдік
• LEGO Racers
• LEGO Batman: The Mobile Game 2011
• LEGO Star Wars II: The Original Trilogy
• LEGO Star Wars
• LEGO Escape
• LEGO World Soccer
• LEGO Indiana Jones: Mobile Adventure
• Bionicle Heroes
• BIONICLE: Challenge
• LEGO Batman: The Mobile Game
• BIONICLE: Defenders
• LEGO Break Breaker
• LEGO 4+
• LEGO City: Fire Hose Frenzy
• LEGO Hero Factory: Brain Attack
• LEGO Legends of Chima: Speedorz
• LEGO City: Spotlight Robbery
• LEGO Star Wars: The Yoda Chronicles
• LEGO Batman 2: DC Super Heroes
• LEGO Batman: Gotham City
• LEGO Harry Potter: Years 5-7
LEGO-ның толық метражды мультфильмдері
• LEGO: Приключения Клатча Пауэрса
• LEGO: Атлантида
• LEGO Бэтмен: Герои объединяются
• The LEGO movie (2014)
LEGO Звёздные Войны
• LEGO Звёздные войны: Месть кирпичика и камушка
• LEGO Звёздные войны: Награда Бомбада
• LEGO Звёздные войны: Поиск R2-D2
• LEGO Звездные войны: Империя наносит удар
Bionicle
• Bionicle: Маска Света
• Bionicle 3: В паутине теней
• Bionicle 4: Легенда возрождается
Hero Factory
• Фабрика героев
• Фабрика героев: Испытание огнём
• Фабрика героев: Побег
• Фабрика героев: Вторжение из бездны
LEGO Ниндзяго
Толық аты: Ниндзяго Мастера Кружитцу
LEGO CHIMA
Lego Legends of Chima 4D Movie Experience
Дереккөздер
Санат:Компаниялар
Есет Көкіұлы
thumb|right|200px| Есет Көкіұлы, Тама Есет (1667-1749) - қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы күресте есімі елге танылған әйгілі батырларының бірі.
Шыққан тегі Кіші жүздің Жетіру ішіндегі Тама руының, Аташал тармағынан. Әбілқайыр хан Ресейге қосылу мәселесін көтергенде соның қасында болып, Кіші жүз бен Орта жүздің орыс патшасының қол астына өтуіне белсенді атсалысқан атақты Кіші жүз Бөкенбай батырдың күйеу баласы.
Есеттің әкесі Базарқұлұлы Көкі де заманында аты шыққан батыр болған. Жауға үнемі тайсалмай тура шабатындықтан «Таймас батыр» деген ат алған. Тарихшылар Салқам Жәңгір хан жоңғардың Батыр Қонтайшысының 50 мыңдық әскеріне 600 жауынгермен қарсы тұрып, шайқасып жатқанда 20 мың әскермен көмекке келетін Жалаңтөс баһадүрдің әскерінің ішінде осы Көкі батырдың да болғандығын, сонда оның шеп бұзып, үлкен ерлік көрсеткенін жазады. Жауынгерлік заманда туып, күреспен есейіп, ер жеткен тұрғыластары сияқты Есет те ел қорғау жорығына ерте араласады. Жеке ерлігімен көзге түсіп, батыр атанады. Тәуке ханның тұсындағы жеңісті шайқастарда Есет батыр Кіші жүз қолын бастайды. Осындай шайқастардың бірінде найзагерлігімен көзге түсіп, ерен ерлік көрсеткен Есетке риза болған Тәуке хан кейін шақырып алып: «Айбатың аса түссін, найзаң мұқалмасын, ел намысы тұздығың болсын» деп бата беріпті деген әңгіме де бар.
Есет батыр әйгілі «Ақтабан шұбырындыдан» кейін ел болып бірігіп, жоңғарларға алғашқы алапат соққы берген Бұланты шайқасына қатысып, езілген елдің еңсесін көтерткен Ұлы жеңіске өз үлесін қосады. Ал тарихи бетбұрыс жасаған Аңырақай соғысында ол Кіші жүз құрамының туын көтерген атойшы болады.
Есет батырдың кейінгі өмірі Әбілқайыр ханның саясатымен тығыз байланысып жатады. Ханның қасында болып, ақыл кеңесін береді, хан мен халық арасына түскен жарықшақты дәнекерлеп бітірушісі болады. Әсіресе, орыс патшасының қол астына өтер кездегі хан басына үйірілген қауіп бұлтын сейілтуде ол сол кездің тарихи ірі тұлғалары Бөгенбай батыр, Жәнібек батырлармен бірлесе отырып, оған үлкен көмек көрсетеді. Ресеймен қарым қатынасты жақсартудағы сіңірген еңбегі үшін патша үкіметі оған 1743 жылы «тархан» атағын берді. Есет батыр сексен екі жасында өзінің атамекенінде, өз ажалынан қайтыс болады.
18 ғасырдың басында Тәуке хан жеті рудың бастарын қосып, ірілендіру мақсатымен үш жүздің басын қосқан кеңесте Есет батырды Жетіруға ру басы етіп сайлаған. Есет батыр, әрі ақылды, әрі мырза адам болыпты. Көкі батырдың жеті ұлының бірі Есет батыр, жасы жиырмаға жетпей-ақ жауға аттанып, жоңғар, қалмақтармен соғыстарда ерлігімен көзге түсіп батыр атағы шыққан екен. Ол Әбілқайыр ханмен жасынан бірге өскен досы, Әбілқайыр ханның қазақ халқын Ресейге қосу күресінде Есет батыр табандылықпен Әбәлқайырға мықты тірек болған адамның бірі болыпты. Қалмаққырылған деген жердегі айрықша ерлік көрсетіп, артына "Алланың тасы қатты ма, Есеттің басы қатты ма?" деген қанатты сөз қалдырған. Ел аузындағы деректерге қарағанда Есеттің қызы Ботагөз де елін қорғаған батыр болыпты.
Дереккөздер
Санат:1669 жылы туғандар Санат:1757 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақ батырлары
Карлос Альберто де Жезус
Карлос Алберто Гомес де Жезус (Carlos Alberto Gomes de Jesus; 11 желтоқсан 1984, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2004 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы, Бразилия және Португалия чемпионы. 2003 жылы КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысқан. Бразилия Ұлттық футбол құрамасы сапында бес кездесу өткізді.
Карьерасында Бразилия, Португалия, Германияя клубтарында ойнады.
Клубтық
«Флуминенсе»
«Порту»
«Коринтианс»
Халықаралық
«Бразилия»
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары Санат:Вердер ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Ботафого ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Баия ФК ойыншылары Санат:Гояс ФК ойыншылары Санат:Фигейренсе ФК ойыншылары Санат:Атлетико Паранаэнсе ФК ойыншылары
Спейс Шаттл
thumb| |right| “Спейс Шаттл” (ағылш. Space Shuttle, сөзбе-сөз – ғарыштық қайықша) – америкалық көп рет пайдаланылатын, адам басқаратын көліктік ғарыштық кеменің атауы. “Спейс Шаттл” – 200 – 500 км биіктіктегі орбитаға ғарыштық аппарат (ҒА) шығару, орбитада зерттеулер жүргізу; ҒА-дан эксперимент нәтижелерін жерге жеткізу; ҒА-ны жөндеуден өткізу үшін қолданылады. “Спейс Шаттлдың” төменгі орбитаға алып шығатын пайдалы жүгінің массасы 25,4 тонны құрайды; ұшу ұзақтығы 30 тәулік; экипаж құрамы 8 адамнан тұрады. Кеме массасы шамамен 2000 т, ұзындығы 56 м “Спейс Шаттлдың” 1-сатысы 40 км биіктікте бөлініп, мұхитқа құлап түсетін қатты отынды 2 үдеткіш, 2-сатысы – қанатты ұшақпен басқарылып, бірнеше рет қолдануға есептеліп жасалған. “Спейс Шаттл” кемесі 1989 жылдың 1 қаңтарына дейін орбиталық сатының 4 үлгісін (“Колумбия”, “Челенджер”, “Дискавери”, “Атлантис”) пайдаланып, 27 рет ғарышқа сапар шекті. “Спейс Шаттл” негізінен әскери мақсаттағы жүктерді байланыс және ғыл. ЖЖС-ны, “Спейслэб” зертханасын, ғыл. аспаптарды орбитаға шығару; АҚШ Қорғаныс министірлігінің бағдарламасы бойынша әр түрлі тәжірибелер жүргізу үшін қолданылады. Барлық ғарыштық ұшырулар Канаверал мүйісінің шығару кешенінде жүргізіледі. 25-ғарыштық ұшыру кезінде, құрамында “Челенджер“ орбиталық сатысы болған “Спейс Шаттл” кемесі апатқа ұшырады.
=Пайдаланған сілтеме=
Санат:Ұшу аппараттары Санат:NASA
Ruimtependeltuig مكوك فضاء Speys Şattl Спэйс шатл Космическа совалка Transbordador espacial Space Shuttle Rumfærge Space Shuttle Διαστημικό Λεωφορείο Space Shuttle Kosmopramo Transbordador espacial fa:شاتل فضایی Avaruussukkula Navette spatiale américaine frr:Space Shuttle 太空船 Carreira espacial מעבורת חלל Space Shuttle Space Shuttle Pesawat ulang-alik Geimskutla Space Shuttle スペースシャトル 우주왕복선 Navicula spatialis Space Shuttle ກະສວຍອາວະກາດ Space Shuttle Space Shuttle अंतराळ यान Bolak-balik angkasa lepas Ruimteveer Romferje Romferge Yágháhoníkáángóó ałánátʼahí Wahadłowiec kosmiczny Ônibus espacial Спейс шаттл Space Shuttle Space Shuttle Space Shuttle Space Shuttle Spejs šatl stq:Space Shuttle Rymdfärja விண்ணோடம் Uzay mekiği Шатл فضائی مکوک Tàu con thoi ספעיס שאטעל Ọkọ̀-àlọbọ̀ Òfurufú 航天飞机 Thài-khong-so 穿梭機
IC 3617
IC 3617 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42348, UGC 7822, MCG 1-32-127, DDO 140, ZWG 42.194, VCC 1791.
Сыртқы сілтемелер
IC 3617 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ойжайлау қорғандары
Ойжайлау қорғандары - Жетісу өңіріндегі ерте темір дәуіріне жататын сырға толы құпиясы ашылмаған қорғандардың бірі.
Сақ тайпаларының қорғандары Алакөл ауданы территориясында Лепсі ауылының батысында 1,5 км, Лепсі өзенінің сол жағалауында 200 м жерде, оңтүстігінде Белтерек тауынан 1 км жазық алаңқайда орналасқан. Солтүстігіндегі Бұжбан тауы, батысында Ешкіөлмес, одан әрі Шатыр төбе таулары алып жатыр.
2008-2009 жылдардың жазғы маусымдарында «Жер-Су» корпорацияның демеушілігімен (президенті Б.К.Оспанов) Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің археологиялық-этнологиялық орталығының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор Әбдеш Төлеубаев жетекшілігімен «Үйгентас» археологиялық экспедициясы Ойжайлау бөктеріндегі қорғандарға зерттеу жүргізді.
Бұл археологиялық экспедицияға Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институтының ғылыми қызметкері, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің, Семей педагогикалық институтының, І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің, Семей геодезия және картография коледжінің ұстаздары, магистранттары мен студенттері қатысты. Бұл қорғандар көк майсалы шөп және тас үйінділерінен тұрғызылған. Қорған конус түрінде үсті дөңгелек жартылай төбе тәрізді орналасқан. Тарих ғылымдарының кандидаты Жұматаев Ринаттың айтуы бойынша қорғандарды тұрғызуға Лепсі өзенінен тас алынғаны туралы мәлімет айтты.
Қарастырып отырған өңірді мекендеген тайпалардың Қазақстан халқының тарихи қалыптасуына, мәдениетінің өркен жаюына өзіндік қосар үлесі, алар орны бар. Өңірде мал бағудың пайда болуы неолит пен энеолит дәуіріне жатады. Қола дәуірінде (б.з.д. XV-VIII ғасырлар), бұл өлкені мекендеушілердің материалдық және рухани мәдениеті өркендеп, мыс өңдеумен айналысу кәсіптері пайда бола бастаған. Алайда, жергілікті жердегі тарихи ескерткіштердің терең зерттелмеуі, әрі ғылыми айналымға түспеуі, өңірдегі қола дәуірі мәселелерін шешуге мүмкіндік бермейді.
Б.з.б. I мың жылдықтың орта шенінде өлкеде көшпелі мал шаруашылығы қалыптасты. Ертедегі жергілікті тайпалар шаруашылығы өлкені өзінше бір шағын дербес экономикалық аймаққа айналдырды. Қазіргі таңда осы өңірде сол заманның жарқын ескерткіштерінің орналасуы мұнда өзіндік мәдениет болғандығын айғақтап хабардар етеді. Әсіресе, зерттеу нысанымыз болған Ойжайлау тас қорғаны Қазақстан территориясындағы көп кездесе бермейтін ерекше тарихи-археологиялық бірегей ескерткіштер қатарына жатады.
Ойжайлау бөктеріндегі №1 қорғанның солтүстік-шығысында 46 м биктігі-0,2 м, диаметрі-9м кішірек №2 қорған орналасса, солтүстігінде 150 м жерде Қара жол өтеді, одан әрірек ауыл адамдарын жерлейтін мұсылман зираты бар. Қорған ел ішінде «үйілген тас» деп аталып, оның табиғи еместігі ертеден мәлім болған. Бертіңгі уақытта қорған құрылысының тастары әртүрлі қажеттіліктерге байланысты алынған. Осындай әрекеттердің нәтижесінде тас алынған шұңқырларға желмен топырақ толып, бұталар өсіп кеткен. Мұндай шұнқырлардың жалпы саны-15. Орта тұсындағы ірілеу шұңқырлардың үлкенінде қайың, терек өсік шыққан. Шұңқырлардың ені әр түрлі. Осы шұңқырлар қорғанның авариялық жағдайда екендігін сипаттай түседі. Жалпы қорған өзеннің малта тастары мен таудың жақпар қара тастарынан құралған. Қорғанның көріністері қазбаға дейін түрлі бағыттардан фото және видеобейнелерге алынып, топографиялық сызбасы салынған.
Қорғанның сыртын айналдыра теодолиттік жүріс жасалды. Қорғанның диаметрі: СО-65,2м, ШБ-63,2 м. Биіктігі оңтүстік етегіндегі шартты түрде алынған нөлдік репермен есептегенде 1,7 м. Бетін шым қабаты басқан сыртқы айналма тас қоршаудың ені-3,5-4 м. Қорғанның оңтүстік жағы солтүстік бөлігіне қарағанда әлде қайда биік орналасқан. Зерттеу нысанының географиялық координатасы И 45 55,5 «Е 080 34 56,4» болса, теңіз деңгейінен салыстырғандағы биіктігі 970 м.
Қазба жұмыстарының алдында қорған аумағында өсіп тұрған ағаштар мен бұталар, шөптер кесіліп орылды. Соның нәтижесінде қорғанның толық келбеті аңықталып, ол жан-жағынан фотосуретке түсірілді. Сыртқы белдеу көрсетіп тұрғандай, қорған келбеті дөңгелек. Дала көсемдері жерленетін алып тас құрылыс. Жоғары беті біршама қалың ұсақ тастармен, жақпар тастармен жабылған. Астыңғы қабаттарындағы тастар ірі, көбінесе жұмыр келетін өзен тастар. Қорғанның еңіс тұстарын, етек жақтарын, әсіресе оңтүстік-шығыс бөлігін топырақ басып кеткен.
Қазба жұмыстары қорғанның төрт бағытынан құрылыстың шеттерін анықтау мен қазба тілігін салу үшін қазу мен тазалаудан басталды. Қорғанның батыс жақ етегін аршу барысында шашылған бірнеше керамикалық ыдыстың сынықтары алынды. Ерте темір заманына жататын ол керамикалық сынықтардың түстері қызғылт, орнаменттері жоқ. Көлемдері 2х2,5, 2х1х2см, қалыңдықтары 0,8 см.
2009 жылғы жазғы маусымда аталмыш қорған толығымен зерттелді. Жұмыс барысында Ойжайлау қорғанның орталық тұсы кеңейтіліп, тас қаландылары бұрынғы жер беті деңгейіне жеткізілді. Сонымен қатар қорғанның ойық тұстарын тексеру мақсатында шурфтар салынып, қорғанның орта тұсын бойлай оңтүстік бағытта тілік жүргізілді. Жұмыс қорытындысы бойынша аталмыш қорғанның жерлеу дәстүрі жер бетінде жүргізілгендігі анықталып, бұл ескерткіштің Аржан обасымен ұқсастығы байқалды. Осылармен қатар №1 қорғанның жанынан кішірек №2 қорғанда қазба жұмыстары жүргізілді. Ол Үлкен қорғанның солтүстік шығысында 60 метрдей қашықтықта орналасқан. Қазбаға дейін қорғанның беткі қабатын шым басып жатты. Кейбір тұстарының тастары жер бетіне шығып көрініп жатты. Шым қабаты алынған кезде қорғанның таудың жақпар тастарынан және өзеннің жұмыр тастарынан үйілгентігі анықталды. Қорғанның сырт келбеті дөңгелек, диаметрі 11м, биіктігі нөлдік нүктеден 85 см. Тас қабаты толық ашылғаннан кейін қабір шұңқырын анықтау мақсатында қорғанның дәл ортасынан 2+2 метр ендікте тазалау жұмыстары басталды.
Нәтижесінде батыс-шығыс бағытында созылған қабір дағының ізі байқалды. Қабір дағын тереңдету жұмыстары барысында бірнеше қабат тастардың шоғыры ашылды. Бұл қабір шұңқырының таспен көмілгендігін көрсетеді. Осыдан кейін барып қабір шұңқырындағы тастар толық тазартылды. Жұмыс барысында соңғы қатар тастар бетінен жылқы сүйектері аршылды. Оның астынан жылқы әбзелінің кейбір бөлшектері табылды. Бұл қорғанында өз заманында тоналғандығын қабір ішінде шашырап жатқан сүйек қалдықтары дәлелдейді.
№1 қорғанның жанынан кішірек №2 қорғанды қазу барысында жылқы сүйектері табылды. Сақ сенімі бойынша о дүниеде өмір сүреді деген сеніммен жылқы малын иесімен бірге жерлеген. Сол қорғанда ағаштың қалдықтары табылды. Сақ заманның кезінде мәйіт бетін ағашпен жерлеген, содан кейін тас үйген. Бірақта қорғаннан мәйіт табылған жоқ. Үлкен тастармен қаланған, алып қорған болып табылады. Қорғанды қазу студенттер еңбегі зор деймін. Археологтар әр уақыттарда Қазақстанның түрлі түкпірлерінен сақ патшаларының қорғандарын тауып жатыр. Тарихшылардың айтуынша, әрбір көшпенді рудың көсемдерін жерлейтін өз қорымдары болған. Бабалар дәстүрі бойынша сақ патшалары қай жерде қаза тапса да, оның денесі әулет қорымына әкеліп жерленген. Және бұл қорғандар қасиетті саналған. Мүмкін Ойжайлау қорғандарын қазба-зерттеу жұмыстарды көп жүргізсек патша қорғандарын да табамыз деп ойлаймын. 2010 жылы Ойжайлау бөктерінде №3 қорғанды қазу жұмысын жүргізді. Жалпы қорған өзеннің малта тастары мен таудың жақпар қара тастарынан құралған. Қорғанның көріністері қазбаға дейін түрлі бағыттардан фото және ведиобейнелерге алынып, топографиялық сызбасы салынады.
Қазба жұмыстарының алдында қорған аумағында өсіп тұрған ағаштар мен бұталар, шөптер кесіліп орылды. Қазба жұмыстары қорғанның төрт бағытынан құрылыстың шеттерін анықтау мен қазба тілігін салу үшін қазу мен тазалаудан басталады. Қорған биiктiгi 5 метр болып табылады. Қазу барысында тұрмыстық заттар табылды. Қорғанды тереңірек қазу барысында қабір табылды. Басы батысқа қаратып жерленген баланың сүйегі мен адам сүйектерінің шашындылары шықты. Одан ары тереңірек қазу барысында алыстан қарағанда күнге және жылқының тағасына ұқсас тас қиыршықтары шыға бастады. Ежелгі грек авторларының хабарламаларында қарағанда сақ күнге табынған, оны «әмірші» таныған. Біздің пайымдауымызша сақтар күнге байланыстырып тастармен қалаған шығар.
Күнге ұқсас дөңгеленген тастардың қасында тастардан қаланған ұзын дәліз табылды. Ол дәліз сырттан жерлеу орнына кіретін жол болғаны анықталды. Дәліз қорғанның шығыс жағына салынған. Ежелгі сақтар дәлізді күн қай жақтан шығатын жерге салынған. Дәліз қасында қайрақ табылды. Қайрақ жалпақ, байлайтын жердің тесігі бар. Ежелгі сақтар қаруларын қайрақпен қайраған және қайрақты іліп жүрген. Бірақта қорған сол заманда тоналғаны анықталды. Қорғаннан айна, сақина табылды. Бірақта сақина ағаштан жасалған. Айна кішкентай түрде кішкене қара басқан. Олар тұрмыстық заттар болып табылады. Ойжайлау бөктерінің №3 қорғанның қасынан кішірек №4 қорғанда қазба жұмыстары жүргізілді. Қорғанның қазбаға дейін қорғанның беткі қабатын шым басып жатты. Кейбір тұстарының тастары жер бетіне шығып көрініп жатты. Шым қабаты алынған кезде қорғанның таудың жақпар тастарынан және өзеннің жұмыр тастарынан үйілгентігі анықталды.