cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баспасөз
Баспасөз Жанрлары
thumb|[[Журнал]] Баспасөз Жанрлары — мерзімді баспасөзде жарияланатын публицистикалық шығармалардың сан алуан түрі. Жанрлық ерекшеліктер мәтіннің мазмұнына, жазылу пішіміне, деректерді іріктеп, сұрыптау немесе жинақтап, талдау ыңғайына, тілдік-стильдік әдісіне қарай айқындалады. Баспасөз Жанрларын, негізінен, 3 топқа: ақпаратты (хабар, есеп, сұхбат, репортаж), талдамалы (мақала, рецензия, шолу, хат) және көркем-публицистикалық (суреттеме, очерк, публицистика, эссе, баллада) жанрларға бөлуге болады. Сондай-ақ, көркем-публицистикалық жанрлардың сатиралық түрлері (фельетон, памфлет, мысал, эпиграмма, пародия, шарж, т.б.) бар. Баспасөз Жанрлары белгілі бір оқиғаларды, құбылыстарды нақты деректер мен мәліметтерге сүйене отырып баяндайды. Әр жанрдың өзіне тән ерекшеліктері мен сипаты әрі бәріне ортақ белгілері бар. Ақпаратты жанрлар күнделікті оқиғаларды жедел де шынайы түрде хабарлап, жаңалықтар мен өзгерістерді оқырман қауымға қаз-қалпында жеткізуге тырысады. Талдамалы жанрларға оқиғаларды салыстыра зерттеу, деректер мен мәліметтерді тарата талдап, солардың төңірегінде ой қорыту, бағалау тәсілі тән. Ал, көркем-публицистикалық жанрлар типтік деректерді талдау, суреттеу әдісімен жазылады; әр қилы әдеби тәсілдер (даралау, образ жасау, мінез-құлық қақтығысы, оқиға шиеленісі, т.б.) арқылы әлдебір деректі құбылыстың ішкі мән-мазмұны мен идеялық сипатын көркем-публицистикалық деңгейде ашып көрсетеді. Сатиралық жанрлар әлеум. тұрмыстағы келеңсіз құбылыстар мен кертартпа қылықтарды юморлық не сатиралық пішіммен әшкерелейді, кемшіліктерді жоюға шақырады. Баспасөз Жанрларының негізгі, басты міндеті — өмірдегі нақты оқиғалар мен құбылыстардың күнделікті тізбегін жазу арқылы белгілі бір кезеңнің тарихи шежіресін жасау. Ол үшін журналистің білімі терең, ой-өрісі кең, жазу қабілеті мол болуы, сонымен қатар Баспасөз Жанрларының қыр-сырын жетік меңгеруі шарт. Баспасөз Жанрларын тиянақты меңгеру — журналистің кәсіби шығармашылық шеберлігін жетілдірудің, баспасөз материалдарының сапалық деңгейін арттырудың кепілі.
Баспасөз бостандығы
thumb|Баспасөз бостандығының дебаты Баспасөз бостандығы — мемлекеттегі конституция кепілдік беретін адам құқылары мен бостандықтарының бірі. Ол баршаға ортақ әлеуметтік еркіндіктің — пікір айтып, сөз сөйлеу бостандығының құрамдас бөлігі ретінде саналған. 1789 жылы Францияда қабылданған Адам және азамат құқыларының бостандығы декларациясында (қара Француз революциясы) тұңғыш рет жарияланған Баспасөз бостандығы ұғымы баспасөз басылымдарын (газеттерді, журналдарды, т.б.) емін-еркін ашып, кез келген баспа өнімдерін қалауынша шығарып, таратудың, сондай-ақ, цензураға тыйым салудың мүмкіндігі ретінде түсіндіріледі. Кейбір демократиялық мемлекеттердің арнаулы заңдарында асыра сілтеп, артық кететін өрескелдікке жол бермеу үшін Баспасөз бостандығына бірқатар шектеулер қойылады; бұл шектеулер сөз бостандығына қойылатын шектеулермен бірдей болады (қара Сөз бостандығы). ҚР Конституциясының 20-бабында сөз бен шығармf еркіндігіне кепілдік берілетінін, цензураға тыйым салынатынын, әркімнің заң жүзінде тыйым салынбаған кез келген тәсілмен еркін ақпарат алуға және таратуға қақылы екендігін атап көрсеткен. Сонымен қатар, “республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуді, оның тұтастығын бұзуды, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық астамшылықты, сондай-ақ, қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгіттеуге жол берілмейді” делінген. Дүние жүзінде бұқаралық ақпарат құралдарының жаңа түрлері (теледидар, радио хабарлары, интернет, т.б.) көбейе түсуіне байланысты “Баспасөз бостандығы” деген ұғым ескіріп, соңғы кезде қабылданып жатқан заңдарда “бұқаралық ақпарат бостандығы” атауын қолдану дәстүрге айналды.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Санат:Баспасөз
Рисолли
Рисолли — фритюрде қуырылатын жұмыртқа пішінді пирожки. Салмасы: бауыр немесе ет және картоп езбесі, шырын пайда болады. Ары қарай шырын сүзіледі. Содан кейін құрамындағы артық судан арылу үшін және микробтарды жою үшін вакуум аппаратта қайнатылады. Мұның нөтижесінде шырын қою массаға айналады да ашытылады. Ол үшін арнаулы ыдысқа салынған шырын, ашытқы және жұмсартылған ыстық су құйылады. Ашытылу мерзімі 20—25 тәулікке созылады. Бұдан рисолли спирті фракциялық аппарат арқылы бөлініп шығарылады. Бөлініп шыққан сұйықтың күштілігі 60%-дан төмен болмауға тиіс. Сапасы жоғары болу үшін спиртті еменнен жасалған ыдыста кемінде бір жыл сақтайды. Сақталу мерзімінен кейін оған арнайы дәм беру үшін күйдірілген қант қосады.
Жайнақ батыр
Жайнақ батыр  (шамамен 1705, Алматы облысы Қаратал өзенінің жағалауы — 1790, сонда) — жоңғар шапқыншылығына қарсы соғыстарға қатысқан батыр. Ұлы жүз құрамындағы жалайыр тайпасының мырзасәбден аталығынан шыққан.
Жайнақ батырдың бейіті Талдықорған қаласының маңындағы “Еңбек” ауылында.
Мембрильера
Мембрильера (Membrillera) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Жайнақ батыр
Дереккөздер
Санат:1705 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:1790 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматы облысында қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары Санат:Қазақ-жоңғар соғысына қатысушылар Санат:Талдықорғанда жерленгендер
Мембрильера
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 127 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,32 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Денсайм-сюр-Брюш
Денсайм-сюр-Брюш (Dinsheim-sur-Bruche) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67098, пошта индексі — 67190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1358 адамды құрады. Халық тығыздығы — 272,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Саличето (Жоғарғы Корсика)
Саличето (Saliceto) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B267, пошта индексі — 20218.
NGC 7352
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1829 жылы 24 қыркүйекте астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 7352 деген нөмірге ие болды.
Саличето (Жоғарғы Корсика)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
NGC 7352
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Цефей (шоқжұлдыз)
Саличето (Жоғарғы Корсика)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Ри (Орн)
Ри (Ri) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61349, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 170 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Әпсана
Әпсана – халықтың наным-сенімінен, арман-қиялынан туған прозалық жанрдың бірі, шындық пен қиялдың элементтерін пайдалана отырып, белгілі бір тарихи оқиға немесе атақты тұлға, я болмаса топоним жайында көркемдей баяндайтын әңгімелер.
Халық прозасының бұл жанры үш түрге бөлінеді:
Аңыз әңгімелердің мазмұн желісіне уақыт өте арман-қиялдан туған элементтер араласып, әпсанаға айналады. Сондықтан да әпсана кейіпкерлері ерекше жандар ретінде бейнеленіп, небір ғажайып оқиғалардың ортасына түседі.
Тарихи-мекендік әпсаналар кей жағдайда ежелгі мифтен де тарайды. Жер-су, мекен тарихын баяндайтын әпсаналардың сюжеті коп жағдайда сол тектес аңыздар сюжетіне ұқсатылып, қиялдан туады. Мәселен,«Тоқпанның балалары», «Айнақ көл», «Ыстық көл», «Қара жігіт», «Өгіздің терісі», «Қызылкеніш ордасы» сияқты әпсаналар осы негізде пайда болған.
Бұлармен салыстырғанда әлеуметтік-утопиялық әпсаналар болмысты, өмірдің көкейкесті мәселелерін молырақ әрі айқынырақ қамтиды. Мұнда халықтың бақыт туралы, жақсы өмір жайлы арман-аңсары анық көрінеді де, кейіпкерлер дәріптеле суреттеледі. Ертеде, есте жоқ кезенде «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған» заман болған деп басталатын мұндай әпсаналарда елдің әлеуметтік қиялы, бақытты ғұмыр жөніндегі түсінігі қоғамның бір тарихи кезендерінде жаңғырып отырады да, утопиялық пайымдарға ұласады. Алтын Орда мен Ноғай Ордасы ыдырап, ел күйзелген тұста «Жерұйықты іздеген Асанқайғы» туралы, содан соң XVIII ғ.-да Өтегеннің Жиделі Байсынды іздегені жайындағы әпсаналар осының айқын айғағы. Бұл әпсаналарда бас кейіпкер барынша дәріптеліп, құтты қоныс алыста, табылмайтын жұмақ болып бейнеленеді. Әпсананың тақырыптық ерекшеліктерімен өзгешеленетін тағы бір түрі - діни-кітаби хикаяттар. Мұнда исламның ұстанымдары уағыздалып, Құран мен Інжілдің сюжеттері пайдаланылып, пайғамбарлар мен әулиелер жөнінде әңгімеленеді. Мұнда да ескілікті және жаңа исламдық мифологияның белгілері қатар жүреді.
Әпсана (парсы, апсанс - аңыз, араб, хикаят - әңгіме) - қазақ фольклорлық прозасының жанры. Бұл терминді орыс, Еуропа әдебиеттерінде қалыптасқан "легенда" (лат. legenda) - ұғымының баламасы ретінде қазақ фольклортануына С.Қасқабасов енгізген. Әпсана - бағзы бір замандарда болыпты-мыс делінетін оқиғаларға немесе пайғамбардың, әулие-әнбиелердің ғажайып істерін баяндайтын діни сюжеттерғе негізделген, сондай-ақ нақтылы тарихи, кітаби дерек, тиянағы жоқ, таза қиялдың жемісі ретінде туған, фольклорлық прозаның көркемдік сипаты мейлінше қанық үлгісі. Әпсанадан аңызға да, мифке де, ертегілерге де тән жанрлық белгілер бірдей ұшырасады. Оқиғаның тым көне, архаикалық сипаты белгілі бір идеялық, тақырыптық бағдарды діттейтін сюжеттік-композициясын шарттылықтың басымдылығы, көп нұсқалық - әпсананың негізгі ерекшеліктері әпсана шартты түрде тарихи-мекендік, діни-кітаби, әлеуметтік-утопиялық деп үшке бөлінеді. Тарихи-мекендік әпсана есте жоқ ескі дәуірде өткен оқиғалар, тарихи тұлғалар жайына арналады (Ескендір Зұлқарнайын, Қызыр, Қорқыт туралы әпсана). Діни- кітаби әпсана құран хикаяларын мазмұндап, әулиелердің тағдыр-талайын, тіршілік тауқыметін, т.б. өзек етеді (Мысалы: Аюп, Мұса, Әзірет Әли, Нұх, т.б. туралы әпсаналар). Ал әлеуметтік-утопиялық әпсаналар халықтың тәңірі қалаған абат мекен Жеруйық хакындағы ой-арманынан туындайды (Асан қайғы, Абат, Өтеген батыр іздейтін Жерұйық, Жиделі-Байсын туралы әпсаналар).
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
Былғары-Табыты
Былғары-Табыты — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Марқакөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 133 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 249 адам (128 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 124 адамды (70 ер адам және 54 әйел адам) құрады.
Банктер Қазақстанның бағалы қағаздар нарығында
Банктер Қазақстанның бағалы қағаздар нарығында — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. А. Адамбекова. Беттер саны — 340.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-222-063-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Айман Мағзұмқызы Шалдыбаева
Айман Мағзұмқызы Шалдыбаева (1949, Алматы) – химия ғылымдарының докторы (1996).
ҚазМУ-ды (1971, қазіргі ҚазҰУ) және КСРО ғылым академиясының Электрхимия институтының аспирантурасын (1974) бітірген. 1975 жылдан ҚазҰУ-да инженер, аға ғылым қызметкер, оқытушы, доцент қызметтерін атқарады.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан химиктері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Химия ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар
Шер-Се
Шер-Сё — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юн-Яга өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Андроновский Фердос
Андроновский Фердос — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Петровский Фердос өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ужнор
Ужнор — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пильва өзенінің сол жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Филэр (Айдахо)
Филэр (Filer) — Айдахо штатының Туин-Фолс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.1 км². FIPS коды — 16-27730.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1620 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Туин-Фолс округы (Айдахо)
Услыбаш
Услыбаш — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Услин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 413 адамды құрады. Пошта индексі — 453163, ОКАТО коды — 80249892009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Айсбах
Айсбах (Eisbach) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2903 адамды құрайды (15 мамыр 2001). Алып жатқан жер аумағы 41.45 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 07.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эвальд Хаберзак (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Каштайнсу
Каштайнсу (Castainço) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Пенедону муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 182 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Қаржы есеп-қисабының аудиті
Қаржы есеп-қисабының аудиті — берілетін есеп-қисап ақпаратының толықтығы мен сапасының мемлекетте қабылданған бухгалтерлік есеп қағидаты мен стандарттары негізінде бухгалтерлік есеп деректеріне сай келуін тексеру.
Дереккөздер
Санат:Экономика
NGC 2844
NGC 2844 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2844 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26501, UGC 4971, MCG 7-19-64, ZWG 209.57, IRAS09186+4021.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Юбилейное (Қостанай облысы)
Юбилейное — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданы, Калинин ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019-жылға дейін қысқартылған "Юбилейный ауылдық округі" орталығы болған.
Географиялық ауданы
Аудан орталығы - Әйет ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей, Рудный қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде, Тобыл өзенінің сол жағалық аңғарында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 990 адам (465 ер адам және 525 әйел адам) болса, 2009 жылы 994 адамды (476 ер адам және 518 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1982-96 жылдары картоп өсіретін кеңшардың орталығы болған. Оның негізінде Юбилейноеде ЖШС құрылды. Ауыл арқылы Лисаковск – Рудный автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Хилдтон (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 2786 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37.2 км² шамасында. FIPS коды — 40-33350.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Чунч-Ега
Чунч-Ега — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Салым өзенінің сол жағалауынан 118 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Поликраиште (Велико Тырново облысы)
Поликраиште (Поликраище) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Горна-Оряховица қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5138. Телефон коды — 06176. ЕКАТТЕ коды — 57217.
IC 3350
IC 3350 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3350 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Оберхофен-ам-Тунерзее
250px|thumb|Картада орналасуы Оберхофен-ам-Тунерзее (Oberhofen am Thunersee) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан қала. Тун округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2389 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 934, пошта индексі — 3653.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Бастық
Бастық (начальник)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Байқоңыр баспалдақтары
Байқоңыр баспалдақтары — Жұбан Молдағалиев жазған поэма, 1977 жылы жарияланды.
Поэма бес бөлімнен тұрады: 1) Исақұл мен ақын; 2) Байқоңыр таңы; 3) Космоста — Гагарин! 4) Исақұл мен Қорқыт ата; 5) Бұл жолдың басы бар да, жоқ ақыры.
Алғаш рет республикалық «Жұлдыз» журналының №7-8 сандарында жарияланған. Сол күзде жеке кiтап болып шыққан. Ал 1979 жылы орыс тiлiне аударылып, бiр топ өлеңдерімен бiрге «Жалын» баспасынан жарық көрген.
Ақын космос Меккесi атанған Байқоңыр космодромын, ондағы «Гагарин үйiн» өз көзiмен көрудi, космонавтика төңiрегiндегi әскери мамандар және ғалымдармен тiлдесудi мақсат тұтқан. Сырдарияның бойын жайлаған, күй атасы Қорқыт бабаның қобызының сарыны қалған жердi ғасырлар бойы мекендеп келе жатқан елдiң арғы-бергi тарихымен кеңiнен танысқан. Ал басты кейiпкер ретінде сол өңiрдiң көнекөз қариясы, кейiнгi жиырма жылда бой көтерген ғарыш айлағының жанды куәгерi Исақұл деген кісіні алады (прототипі — Ишанқұл Дәулетов).
— Сезсем де жылдар жолды еңсеруін, Мың шүкір, — дедің — әлі еңселімін. Пыр еткен бозторғайдай табан асты, Мен көрдім, — дедің — тұңғыш жер серігін. Мен көрдім Гагаринді, Көргенмін мен... — Деп кеттің шалқи түсіп, көл көңілмен, — Айтпақшы, күңіреніп Қорқыт ата Аттанған осы арада көрге өмірден...
Поэманың басында Исақұлдың осы сөздерін келтіреді. Кейін Королев ұшырған «Восток» ғарыш кемесінің сапарын суреттейді. Бортында болған «космостың тұңғыш жиһангезi» Гагарин жайында да, оның Жерді айналып келуі, сапарының дүниеге әсері де жырланады. Соңғы бөлімде Аполлон — Союз деген америкалық пен кеңестік аппараттардың бірлесіп ұшуы бейнеленеді:
Космоста қол алысты қос корабль. Санасаң, бес кісілік қос қана бұл. Қос емес, парасаттың зор одағы ол, Сабақтай досқа да бір, қасқа да бір. Тағы ашты Галактика бір түндігін, Танытты Жер әзірге бүтіндігін. Жер ұлы, адам ұлы келеді деп, Шолпан мен сонда, бәлки, күтінді күн. Жер ұлы! Осы есте ұстар ат та. Тасталсын тағы да одақ старт артта. Жер ұлы — космонавт Леонов, Жер ұлы — астронавт Стаффорд та.
Космонавтика тақырыбына алғашқы түрен салған жаңашылдығымен, қазақ даласының өткенi мен бүгiнгi тарихына терең бойлай бiлуiмен, эпикалық кең ауқымдылығымен, көркемдiк шеберлiгiмен ерекшеленген бұл туынды қазақ әдебиетіндегi ерекше құбылыс болды.
Сілтемелер
Санат:Қазақ әдебиеті Санат:Поэмалар Санат:Байқоңыр
Виландс (Гросдитманнс қауымы)
Виландс (Гросдитманнс қауымы) (Wielands (Gemeinde Großdietmanns)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гмюнд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2183 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.92 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 09.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Вайссенбёк саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бонавиго
Бонавиго (Bonavigo) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1879 адамды құрайды. Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17,79 км² шамасында. Пошта индексі — 37040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Османлы сұлтандарының тізімі
Османлы мемлекетінің сұлтаны — Османлы мемлекетінің басшысы, Османлы әскерінің бас қолбасшысы.
1334 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1334 жылы туғандар
Османлы сұлтандарының тізімі
Османлылардың ата-тегі оғыздардың қайы тайпасынан шығады. Бұл тайпа XIII ғасырдағы моңғол шапқыншылығынан құтылып, Анадолыға көшеді. Тайпаның басшылары осында әскер жинап жатқан хорезмшаһ Жалаладдин Мәңгібердінің (1199-1231) қызметінде болады. Кейінірек Ертұғрыл бей (1198-1281) бастаған тайпаның бір бөлігі Анадолы Селжұқ Мемлекетіне көшеді. Селжұқтардың сол кездегі сұлтаны I Алаеддин Кейкұбат (1192-1237) Ертұғрылға Анадолыдағы Сөгүт қаласын сыйлайды. Осы қалада Ертұғрыл ұлы I Осман 1299 жылы Османлы Бейлігінің негізін қалайды.
1334 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1334 жылы қайтыс болғандар
Османлы сұлтандарының тізімі
I Осман (1258-1326) және оның баласы Орхан (1288-1359) Анадолыдағы әжептәуір жерді басып алады.
1334 жыл
Түсініктемелер
*
Османлы сұлтандарының тізімі
I Мұрат (1326-1389) өз әкесі мен атасының жаулауларын жалғастырады. Бұл жетістіктерді пайдаланып, ол 1383 жылы өзіне «сұлтан» деген атақ алды. Ол 15 маусым 1389 жылы Косово шайқасында серб серісі Милош Обиличтің қолынан қаза тапты.
I Баязит (1357-1403) небәрі 13 жыл ішінде (1389-1402) мемлекеттің аумағын екі жарым есе ұлғайтты. Бұл оның шешімді тез қабылдауы мен оның әскерінің шапшаң жылжуының әсері. Осыған байланысты ол «Шапшаң» деген лақап атымен әйгілі. Шапшаң Сұлтан Баязит тек бір ғана шайқаста жеңілді: Анкара шайқасында. Бұл жеңіліс ел ішінде өзара соғысты туғызды. Сұлтанаралық заманында I Баязиттің ұлдары Иса, Мұса, Сүлеймен және Мехмет арасында соғыс болды. Сұлтанаралықтан Мехмет шаһзада жеңімпаз болып шықты.
I Мехмет (1387-1421) сұлтанаралықтан әбден әлсіреген мемлекетті қайта қалпына келтірді. Замандастар бұл сұлтанды әділ, момын, бейбітшіл және білімді деп сипаттайды.
II Мұрат (1404-1451) өте қайратты билеуші болды. Оның тұсында османлылар өзінің ескі иеліктерін қайтарып алды. Елде мешіттер салынды, өнер өрледі, ғылым дамыды және мәдениет өркендеді.
II Мехмет (1432-1481) 1453 жылы Шығыс Рим империясының елордасы Константинополь қаласын жаулап алып, империяны толығымен жояды. Осыдан бастап ол «Жаулаушы» лақап атымен танымал болады. Константинопольмен шектелмей, Еуропаның басқа да жерлерін жаулауға кіріседі. Бірақ оның жасы мен денсаулығы оның көптеген жоспарларына кедергі болды. Жаулаушы Сұлтан Мехмет 1481 жылы ол Гебза қаласында мерт болды. Өзі салған Фатих мешітінде жерленді.
I Сәлім (1447-1512) 1517 жылы Мысырдағы мәмлүктердің мемлекетін жояды. Өзінің қатал саясаты үшін ол «Жауыз» атанды. Сол жылы Жауыз Сұлтан Сәлім өзіне «Халиф» атағын алады. Енді бұл атақ келесі османлы сұлтандарының да атағы болады. Осылайша Ұлы Османлы Мемлекеті «Халифат» атанады. I Сәлім өзінің бар-жоғы 8 жылдық (1512-1520) билік жүргізген заманында Күрдістанды, Шамды, Мысырды, Алжирді, Мекке мен Мединені жаулап алды.
I Сүлеймен (1494-1566) 1526 жылы Мохач шайқасында 55-60 мыңдық әскерімен мажарлар мен чехтердің 38-41 мыңдық әскерін толығымен жеңеді. Соғыс барысында Мажарстан мен Аустрияның патшасы II Лайош батпаққа батып мерт болады. Соғыстың нәтижесінде османлылардың Еуропадағы беделі артты. I Сүлеймен өзінің 46 жылдық (1520-1566) билік жүргізген заманында Славонияны, Мажарстанды, Молдованы, Иракты, Бахрейнді, Ливияны, Тунисті, Босния және Герцеговинаны жаулап алды. I Сүлейменнің тұсында османлылардың қуаты шарықтауының шыңына жетті. Сұлтан 7 қыркүйек 1566 жылы Сигетвар шайқасында қаза табады. Бірнеше аптадан кейін оны Сүлеймение мешітінде жерлейді.
II Сәлімнің (1524-1574) тұсында османлылар Кипр аралы мен Арабия түбегін толығымен жаулады.
III Мұрат (1546-1595) өз сұлтандығының басында сефевидтерге қарсы жорыққа шығып, нәтижесінде 1579 жылы Грузия мен Әзірбайжанды, ал 1580 жылы Каспий теңізінің оңтүстік-батыс жағалауын жаулап алды. 1590 жылы Константиние келісімі бойынша Ұлы Османлы Мемлекетіне Тебриз, Күнгей Кавказ, Күрдістан, Луристан және Хузестан қарады.
III Мехмет (1568-1603) 1596 жылы Мажарстанға жорық жасады. Хачова шайқасында 100-мыңдық османлы әскері 90-мыңдық габсбург әскерін талқандады. Османлылар аустриялық артиллерияны жойып, Мажарстанның көптеген бекіністерін өзіне қаратты.
Сарыөзек ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Сарыөзек ауылдық округі — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік. 2004 жылға дейін Вольский ауылдық округі деп аталған.
Османлы сұлтандарының тізімі
III Мехметтен кейін Ұлы Османлы Мемлекеті тоқырау кезенін бастан кешті. I Ахметтен (1590-1617) VI Мехметке (1861-1926) дейінгі сұлтандар елдің ыдырауын тоқтата алмады. Сұлтандардың көбі мемлекеттік істерге араласпай, өздерінің гаремдерінде көңіл көтеріп, араққа салынды. Нағыз билік көбінесе сұлтандардың садрағзамдары, күңдері мен әтектеріне тиесілі болды. Олар билік үшін тартыста бір-бірін аямай, қастық ойлап, сұлтандарға қарсы қойып, өлім жазасына кестірткізіп, билікке жетіп жүрді.
Сарыөзек ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сарыөзек, Русская Ивановка, Шоқай ауылдары және Шоқай темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Сарыөзек ауылы.
Османлы сұлтандарының тізімі
VI Мехмет 1922 жылы тақтан безіп, елден біржолата кетеді. Осылайша Ұлы Османлы Мемлекетінің тарихы аяқталады, ал жаңа түріктердің тарихы басталады. 1923 жылдың 29 қазанында халифаттың басты ізбасары Түркия Республикасы құрылды.
Штайнбах-Халленберг
Штайнбах-Халленберг (Steinbach-Hallenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Сарыөзек ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1916 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Штайнбах-Халленберг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5347 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 069. Қаланың басшысы — Христиан Эндтер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Османлы сұлтандарының тізімі
Библиография
Санат:Османлы империясының сұлтандары Санат:Түркия тарихы Санат:Мұсылман әулеттері
Бәкір Ахметұлы
Бәкір Ахметұлы (15.6.1927, Қызылбұлақ ауылы Қазығұрт ауданы – 12.1998, Шымкент қ.) – партия, кеңес қызметкері. Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаты. 1944 ж. Ташкент ауылы шаруашылық институтын бітірген (1945). Ғалым-агроном. Еңбек жолын Қазығұрт ауданы ауылы шаруашылық бөлімінде агроном болып бастаған. Созақ аупарткомының бірінші хатшысы, облыстық астық дайындау басқармасының бастығы қызметтерін атқарып, республикалық дәрежеде дербес зейнеткерлікке шыққан. «Октябрь революциясы», 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған. Созақ, Қазығұрт аудандарының құрметті азаматы.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Баррус-Касал
Баррус-Касал (Barros Cassal) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Соледади экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 450 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 648,897 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Марсберг
Марсберг (Marsberg) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Хохзауэрланд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20800 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 182,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 58 024. Қаланың басшысы — Хубертус Кленнер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Боз содырғы
Боз содырғы (Prunella fulvescens) - Торғайтәрізділер отрядының содырғылар тұқымдасының Қазақстанда ең қылаң реңді түрі.
Биологиялық сипаттама
Қоңыржай қылаң реңінен бойлай созылған көмескі қоңырқай аламыштар әзер байқалады. Ал бірыңғай реңкті құм түстес қызыл қошқыл реңді бауырында ондай аламыштар мүлде жоқ. Бұл содырғыдағы бастың екі жағын қамтыған қара рең ғана («тоқта» деп аталады) айқын көрінеді. Ол жоғарғы жағынан жіңішке ақ «қаспен» шектеледі. Дауысы - ақырын ғана естілетін назды құбылмалы үн. Әуені сыңғырлап естіледі, бірақ қысқа қайырылады. Боз содырғының орман белдеуінде кездесуі және шыршаларда ұялауы да мүмкін, бірақ ол боз содырғыға тән қылық емес. Бұл - содырғылар ішіндегі экологиялық келісті құс түрі. Боз содырғы осындай кең таралымды болғандықтан, ұяларын түрлі-түрлі орындарға: ағаштар мен бұталар басына, жартастарға, жердегі тас астына, адам құрылыстарына орналастырады. Мұнымен бірге біздің белгі соғылған дара құстарға жасаған бақылауымыз ұя салудың жоғарыда көрсетілген әдістердің барлығын бір ғана аналықтың әрекеті екенін көрсетті. Сол бақылаудың жәрдемімен боз содырғылардың бір жазда - 2 рет, кейбір жағдайда 3 рет балапан өргізетіні айқындалды. Ұшып кеткен ұялас балапандарды аталығы қоректендіріп жүргенде, аналық уақытты оздырмай, жаңа ұя салып, жұмыртқалап, жұмыртқаларды басады.
Таралуы
Қазақстанда боз содырғы Тәңіртау, Жоңғар Алатауы және Сауырдың субальпілік белдемінде мекендейді. Сонымен бірге жазда оның төменгі таралу шегі орман белдеуінің үстіңгі бөлігінен өтеді. Жылдың салқын кездерінде содырғылар азық іздеп ұзақ көшіп жүріп, тауда және өздері өте ұнататын шырша тұқымдары жақсы түсім берген орындарда өткізеді.
Дереккөздер
Санат:Содырғылар Санат:Еуразия құстары
Кератофирлер
Дереккөздер
Санат:Геология
1335 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1335 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1335 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мехина
Мехина (Megina) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,89 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Ахмат әл-Мұхаммади
Ахмед әл-Мұхаммади (أحمد المحمد; 9 қыркүйек 1987, Әл-Махалла-әл-Кубра, Мысыр) — мысырлық футболшы, Мысыр Ұлттық футбол құрамасы мен "Астон Вилла" клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
Мысырдың "Газль-Әл Махалла" (туған қаласындағы команда) клубының түлегі. Кейін Мысыр және Англия клубтарында ойнаған. Қазіргі клубына 2017 жылы "Халл Сити" сапынан ауысты. "Астон Вилламен" келісім гарты 2020 жылға дейін жарамды.
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2007 жылы алаңға шықты. 2008, 2010 жылдары екі дүркін Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы атанған. Және де 2009 жылы Конфедерациялар кубогына, 2017 жылғы Африка чемпионатына, 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.
Командалық
Халл Сити
Мысыр құрамасы
Сілтемелер
Санат:Мысыр футболшылары Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Газль Әл-Махалла ФК ойыншылары Санат:ЕНППИ ФК ойыншылары Санат:Сандерленд ФК ойыншылары Санат:Халл Сити ФК ойыншылары Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
NGC 7335
NGC 7335 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7335 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69338, UGC 12116, MCG 6-49-47, ZWG 514.69, NPM1G +34.0449.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Қайнарлы (Шығыс Қазақстан облысы)
Қайнарлы — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Марқакөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Казино (фильм, 1995)
«Казино» (Casino) — 1995 жылы Мартин Скорсезе түсірген драмалық кинофильм. Фильмның сюжеты Ниолас Пилд пен Ларри Шадлигтің аттас кітабы бойынша жазылған. Киноның премьерасы АҚШ-да 1995 жылдың 22 қарашасында өтті.
«Казино» Мартин Скорсезенің гангстер жанрындағы үшінші фильмі болып табылады. Оның алдында «Ашулы көшелер» және «Сүйкімді жігіттер» фильмдері шыққан. «Казино» фильмімен сонымен қоса қос актерлер Де Ниро-Пешилердің қатысуы да байланыстырады.
Қайнарлы (Шығыс Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 346 адам (169 ер адам және 177 әйел адам) болса, 2009 жылы 240 адамды (133 ер адам және 107 әйел адам) құрады.
Казино (фильм, 1995)
Дереккөздер
Санат:1995 жылғы фильмдер Санат:1995 жылғы АҚШ фильмдері Санат:АҚШ драма-фильмдері Санат:Лас-Вегас туралы фильмдер Санат:Наркомания туралы фильмдер Санат:Мафия туралы фильмдер Санат:Гангстерлік фильмдер Санат:Нақты оқиғалар бойынша түсірілген фильмдер
Қайнарлы (Шығыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Салауатты өмір салты
Салауатты өмір салты (СӨС) — бұл ең әуелі денсаулықты сақтауға және нығайтуға бағытталған сауықтыру жолындағы белсенді іс-әрекет. Өмір Адамның өмір салты өздігінен қалыптаспайды, ал салауатты өмір салты өмір сүру барысында мақсатты түрде қалыптасады. Қазіргі мәліметтер бойынша денсаулық 53-55%- ға салауатты өмір салтына тәуелді болады екен. Бұдан салауатты өмір салтын ұстанудың қаншалықты маңызды екендігі айқын.
Қимыл белсенділігі
thumb|right|200px| Бұл салауатты өмір салтын қалыптастырудың негізгі шарты болып табылады. Ол өмірлік маңызды мүшелердің және мүшелер жүйесінің қызметін жақсартады, сондықтан салауатты өмір салтын қалыптастыруда үлкен рөл атқарады. Қозғалыс белсенділігін дұрыс ұйымдастыру организмнің өсу мен дамуына белсенді ықпал етеді, организмнің жұмысқа қабілеттігін жоғарылатады, әр түрлі ауруларға төзімділігін арттырады. Ал аз қозғалған кезде организмде өзгерістер дамиды.
Организмді шынықтыру
нобай|Организмді шынықтыруӘр түрлі аурулардың алдын алу үшін организмді үнемі шынықтыру қажет. Шынығудың арқасында организм қоршаған ортадағы температураның күрт өзгеруіне бейімделеді және организмнің жұқпаларға қарсылығын жоғарлатады. Шынықтыру емшараларын таңдау кезінде адамның жасы, денсаулығы, шынығуға бейімделу дәрежесі және т.б. жеке ерекшеліктерін ескеру қажет.
Дұрыс толыққанды тамақтану
Денсаулықты сақтауда уақытымен және дұрыс тамақтанудың маңызы зор. Жүріп бара жатып, кітап оқып отырып, теледидар алдында тамақтануға болмайды. Майлы, тұзды, тәтті тағамдарды қабылдауды шектеген жөн, тамақты аса көп жеуге, ұйықтар алдында тамақтануға болмайды. Тағам әр түрлі сапалы, экологиялық таза болуы тиіс. Төрт мезгіл тамақтануды сақтай отырып, белгілі бір сағатта ас қабылдаған дұрыс.
Жарақаттың алдын алу
Бұл сыну, шығу, күйік, үсік, улану сияқты әр түрлі жарақатты болдырмау. Жарақаттарға әр түрлі жағдайларда душар болады: көшедегі қауіпсіздік ережелерін сақтамағанда, электр құралдарын дұрыс пайдаланбағанда, улы өсімдіктер мен саңылауқұлақтарды пайдаланғанда т.б. жағдайларда.
Зиянды әдеттерден алшақ болу
Темекі шегуден, ішімдіктен, есірткі және уытты заттардан бас тарту. Бұл зиянды әдеттер организмге әсер етіп, денсаулыққа зиян келтіреді.
Күйзеліс (стресс) пен кикілжіңді болдырмау
Бұл адамның өз күйін анықтай білу, көңіл-күйдің денсаулыққа әсерін білу, адамдар арасында тіл табыса білу, қарым-қатынас жасай білу, көңіл-күйін басқара білу - бұның бәрі психикалық денсаулықты қорғауға мүмкіндік жасайды.
Экологияның денсаулыққа әсері
Адам организміне қоршаған орта факторларының әсері туралы білім, қоршаған орта факторларының зиянды әсерінен қорғай білу денсаулықты сақтауға және түрлі ауруларды болдырмауға жәрдемдеседі.
Өмір салты және репродуктивті денсаулық
Семіздік, темекі шегу алкогольді тұтыну, кофеині бар газдалған сусындар (бірақ шай, кофе және какао емес) ерлердің репродуктивті денсаулығына теріс әсер етеді. Жүктілік кезіндегі алкогольді тұтыну, темекі шегу және темекі шегу жүктіліктің асқыну қаупін арттырады, оның ішінде өздігінен түсік түсіру және ана мен нәресте үшін ДНҚ-ның зақымдалуына әкеледі.
Дереккөздер
Санат:Салауатты өмір салты
Райым бекінісі
Райым бекінісі – әскери бекініс. 1847 жылы Сырдарияның Арал теңізіне құяр сағасына жақын жердегі Райым шатқалына патшалық Ресей салдырған.
Райым бекінісі алғашқы кезде 954 адамнан құрылған гарнизоннан тұрды. Бекіністі салуға жергілікті халық мәжбүрлеу арқылы жұмылдырылды. Патша өкіметі Райым бекінісін салуда сауда керуендерін тонаушылардан қорғау дегенді желеу етті. Ал, шын мәнінде, Райым бекінісінің салынуы Ресейдің Хиуа хандығына қыр көрсетуі әрі Түркістан аймағын отарлауға жасаған алғашқы қадамы еді. Хиуа хандығы Сырдария бойында Райым бекінісі секілді орыс әскери бекіністерінің салынуына қарсылығын оның төңірегіндегі қазақтарды талап-тонаумен білдірді. Бірақ әскери күші басым Ресей империясы Райым бекінісінің негізін қалаған соң, Арал теңізі мен Сырдария өңіріне өз ықпалын жүргізе бастады, орыс көпестерінің хиуалықтарға баж салығын төлеуін тоқтатты.
Райым бекінісі 1851 жылы Арал бекінісі деп аталды, ал 1855 жылы таратылып, онда қоныс тепкен казак-орыстар фортқа (кейін Қазалыға) көшірілді.
Көктал (Кербұлақ ауданы)
Көктал — Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Көксу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыөзек ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 82 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 475 адам (235 ер адам және 240 әйел адам) болса, 2009 жылы 302 адамды (148 ер адам және 154 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері
Хивенэр (Оклахома)
Хивенэр (Heavener) — Оклахома штатының Le Flore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3201 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-33400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Абай, Шәкәрім, Әуезов дәрістері
Абай, Шәкәрім, Әуезов дәрістері — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ә. М. Молдаханов. Беттер саны — 192.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-217-250-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Каштаньейру-ду-Сул
Каштаньейру-ду-Сул (Castanheiro do Sul) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Жуан-да-Пешкейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 474 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Ұлы біртұтастық дәуірі
Ұлы біртұтастық дәуірі (grand unification epoch) — Физикалық космологияда Ұлы біртұтастық теориясы сипаттаған ғалам хронологиясының бір дәуірі болып, ол алғашқы ғаламның Планк дәуірінен кейінгі эволюциясы кезеңі, яғни Жойқын жарылыс басталғаннан кейін шамамен 10−43 секундтан соң басталады, ондағы ғарыш температурасы Ұлы біртұтастық теориясында сипатталған температурамен ұқсас. Егер ұлы біртұтастық энергиясы 1015 GeV болса, онда қатысты температура 1027 К-ден жоғары болады. Осы кезеңдегі төрт фундаменталды әсерлесудің үшеуі - яғни Электромагниттік әсерлесу, күшті әсерлесу және әлсіз әсерлесу қатарлылар электроядеролық күш ретінде біртұтас болды. Ал, өртінші фундаменталды күш болған гравитация Планк дәуірінің соңында электроядеролық күштен бөлінді. Үлкен біртұтастық дәуірінде масса, заряд, леп және түсті заряды секілді физикалық қасиеттер мәнсіз болады.
Ұлы біртұтастық дәуірі Жойқын жарылыстан кейін шамамен 10−36 секундта аяқталды. Осы кезде бірнеше маңызды оқиғалар болды. Күшті күш басқа фундаменталды күштерден бөлініп шығады. Мүмкін, бұл ыдырау процесінің бір бөлігі барион санының сақталуын бұзып, материяның антиматериядан шамалы асып кетуіне себеп болуы мүмкін (бариогенезді қараңыз). Бұл фазалық ауысу сондай-ақ келесі инфляциялық дәуірде ғалам дамуында үстемдік еткен ғарыштық инфляция процессін туғызуы мүмкін.
Экспресс К
“Экспресс К” – қоғамдық-саяси газет. Алғашқы саны “Юношеская правда” деген атпен 1920 жылдың 7 қарашасында Орынбор қ-нда жарық көрді. Қаржының жетіспеушілігі мен материалдық-тех. базасының нашарлығына байланысты бұл газеттің шығуы 1923 жылдың басында тоқтатылып, оның орнына 1924 жылдың қаңтарынан 1925 жылдың аяғына дейін әуелі Орынборда, соңынан (1925 ж. тамызынан) Қызылордада “Комсомолец” деген атпен, 1928 жылдың қазанынан Алматыда “Ленинская смена” деген атаумен шығарылды. 1991 жылдан Алматы қ-нда қазіргі атауымен басылуда.
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Орыс тілді газеттер
Урья (Онолва тармағы)
Урья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Онолва өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шорсандивей
Шорсандивей — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сандивей өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 3351
IC 3351 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3351 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
NGC 2840
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 10 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2840 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26445, UGC 4960, MCG 6-21-25, ZWG 181.32, IRAS09178+3534.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Сатюрарг
Сатюрарг (Saturargues) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34294, пошта индексі — 34400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 886 адамды құрады. Халық тығыздығы — 147,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Ұлт меншігінен алу
Ұлт меншігінен алу (франц. denationalisation) Денационализация — мемлекет меншігінен алу немесе мемлекеттің өзі құрған мемлекеттік меншікті (өнеркәсіп орындарын, банкілерді, жер телімдерін, көлікті, акцияларды, т.б.) жеке, ұжымдық меншікке немесе қоғамдық ұйымдардың меншігіне айналдыруы. Тарихи дәуірге және оны кімнің жүргізетініне, қай таптың мүдделеріне бола жүргізілетініне қарай түрлі әлеуметтік-экономикалық және саяси мазмұны болады. Нарықтық экономикаға көшу кезінде денационализация мемлекеттік меншік монополиясын жою, оның жекеше нысандарын дамыту, тауар өндірушілердің дербестігін нығайту, өндірістің тиімділігін арттыру мақсатында пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
М (фильм, 1931)
«М» (нем. M) —1931 жылы түсірілген режиссер Фриц Лангтың көркем фильмі.Фильм Лангтың алғашқы дыбыстық фильмі болып табылады. Классикалық триллер өлтіруші және манияға беріліп кеткен дам жайында болып табылады.Фильм шынайы Дюссельдорфтағы қылмыскер-өлтіруші Петер Кюртенның оқиғаларына сүйене отырылып түсірілген..
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C_(%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC,_1931)
Кампаньано-ди-Рома
Кампаньано-ди-Рома (Campagnano di Roma) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8139 адамды құрайды. Халық тығыздығы 177 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 63.
Елді мекеннің қамқоршысы — S.S Giovanni Battista e Celestino. Жыл сайынғы мерекесі — 29 тамыз.