cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кіші Полюг
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баяу қондыру
Баяу қондыру - ғарыштық ұшу аппараттары немесе басқа ауа кемелері жылдамдығын Жерге не т.б. ғаламшарға түскенге дейін бірте-бірте баяулата  отырып қондыру. Баяу қондыру атмосферасы тығыз ғаламшарларда парашютпен,  тікұшақ винті тәріздес  көтергіш ротормен, ғарыштық ұшу аппаратын  Жерге қондыру үшін қолданылатын әр түрлі құралдар көмегімен, ал атмосферасыз  ғаламшарларда  ракета двигателін  тежеу арқылы жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат: Авиация Санат:Ғарыш техникасы
Кэнион (Миннесота)
Кэнион (Kenyon) — Миннесота штатының Goodhue округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1815 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.8 км² шамасында. FIPS коды — 27-32840.
Кодеседа
Кодеседа (Codeceda) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 212 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,75 км² шамасында. Халық тығыздығы — 56,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Диэлектриктік резонатор
Дереккөздер
Санат:Электроника
Карпьано
Карпьано (Carpiano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2412 адамды құрайды. Халық тығыздығы 142 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 20080.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Жеміс жапырақшасы
Жеміс жапырақшасы - тұқымбүршіктерді және тұқым ұрықтарын түзейтін гүлдің репродуктивті бөлігі. Бір немесе бірнеше жеміс жапырақшасы гүлдің аналық бөлігін, гинецейді құрайды. Тұйықталған жеміс жапырақшасын немесе өзара бірігіп кеткен бірнеше жеміс жапырақшаларын гүланалық деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Желі таужынысы
Желі тау жынысыы - интрузиялық массивтерден шашақтала тарамдалған желілер мен сығылмалар түрінде үшырасатын тау жынысы.
NGC 2016
NGC 2016 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 18 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2016 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC142, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Mensa (шоқжұлдыз)
Хундсдорф (Вестервальд)
Хундсдорф (Вестервальд) (Hundsdorf (Westerwald)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 462 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 038. Муниципалитеттің басшысы — Экхард Нибиш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Құрлықтағы әскерлердiң оперативтік бастамасы
Құрлықтағы әскерлердiң оперативтік бастамасы (Оперативная инициатива сухопутных войск) — әр түрлі жағдайда шабуыл және қорғаныс операцияларының аумағы мен құрамы бойынша еткізілуін, оперативтік кайта топтастыруды жүзеге асыруын, әуе-десанттық және теңіз-десанттық операцияларға катысуын камтамасыз ету бастамасы. Құрлықтағы әскердің операциясы Ұлы Отан соғысы жылдарына қарағанда едәуір кеңістік ауқымын, динамикалығы мен жылдамдығына ие болды. Олардың мақсатына Қарулы Күштер түрлері, әскерлер түрлері және бірлескен арнайы әскерлер күштерімен, қару мен әскери техниканың ұрыс мүмкіндігін толық қолданумен, сондайақ әрекет тәсілдерінің ұтымды пайдалана алуымен жетілдіреді. Егер агрессиялық мемлекеттермен ядролық соғыс басталса, қарсыласқа уақытымен ядролық соққы берудің және оның нәтижесін әскерлермен қолданудың үлкен мәні болмақ.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кіші Казыр
Кіші Казыр — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Казыр өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Фур-ан-Вексен
Фур-ан-Вексен (Fours-en-Vexin) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27264, пошта индексі — 27630.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жаңа Татыш
Жаңа Татыш — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Жаңа кайынлык ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 153 адамды құрады. Пошта индексі — 452945, ОКАТО коды — 80237835005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ән
Ән — ең кең таралған музыкалық шығармалар жанры, музыка және поэзия өнерлерінің ортақ туындысы. Ән мазмұнына қарай (азаматтық, революциялық, лирикалық, еңбек, әзіл т.б.), шығу тегіне байланысты (халықтық, авторлық, қалалық, әскери, балаларға арналған, діни т.б.) және орындалуы мен құрылымына байланысты (жеке дауысты, көп дауысты) болып бөлінеді. Әуендік-интонацация, орындаушылық мәнер-нақышы және шырқау ерекшелігіне сай қазақ әндері Арқа әндері, Жетісу сазы, Батыс Қазақстан мектебі, Алтай әуені, Сыр бойы мақамы тағы басқа болып айқындалады. Халқымыздың ән шығармашылығы негізінен домбыра аспабының сүйемелдеуімен дамыған. Тақпақ-сазды екпіндегі нөсер терме, желдірме-толғаулар және кең тынысты созып айтатын көтеріңкі әндер көбіне халықтық әндерге тән. Қазақстанның кәсіпқой композиторларының әндеріне өмірдегі сан-алуан тақырып арқау болған. Отандық ән жанрының дамуына Абай, Ақан сері, Мұхит, Біржан, Балуан шолақ, Үкілі Ыбырай, К. Әзірбаев, Н. Бекежанов, Л. Хамиди, Б. Байқадамов, С. Мұхамеджанов, С. Кәрімбаев,Ә. Еспаев, Н. Тілендиев, Е. Рахмадиев, Ш. Қалдаяқов, Ә. Бейсеуов, М. Маңғытаев,Т. Базарбаев, Е. Хасанғалиев т.б. елеулі үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Musikverk
Мархабат Томанов
Мархабат Томанов (5 ақпан 1932 жыл, Қызылорда облысы Қармақшы ауылы – 1988 жыл, Алматы қаласы) – филология ғылымдарының докторы (1977), профессор (1979).
Еңбектері:
Томановтың негізгі еңбектері
Жетістіктері:
200-ден аса қазақ тілінде және ежелгі түрік ескерткіштерінің тілінде жазылған қазақша және орысша ғылыми және ғылыми-әдістемелік еңбектердің авторы.
Ғылыми әдеби шығармалары үшін Жалпы Одақтың конкурс дипломымен, «Тың және тыңайған жерлерді игергені үшін» медалімен марапатталды. КСРО ҒА ОЛЯ жанындағы түркология комитеті кеңесінің мүшесі (1979 ж.).
2004 жылы профессор М.Т. Томанов жаңа буынға оқулықтар жазған ерен еңбегі үшін А. Байтұрсынов медалімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:5 ақпанда туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:1988 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары
IC 2380
IC 2380 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23777, MCG 5-20-19, ZWG 149.32, NPM1G +30.0131.
Сыртқы сілтемелер
IC 2380 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Буревестник ауылдық әкімдігі
Буревестник ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Науырзым ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Буревестник ауылы кіреді. Орталығы – Буревестник ауылы. Округ құрамында болған Ақбұлақ ауылы 2017 жылы таратылған соң, ауылдық округ Буревестник ауылдық әкімдігі болып қайта құрылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1740 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы ауылдық округтері
Бутаков сарқырамасы
Бутаков сарқырамасы – Үлкен Алматы өзені аңғарындағы Аюсай өзенінің сарқырамасы.
Сипаты
Сарқыраманың биіктігі 10-12 метр. Су ағысының күштілігіне қарай кейде жартастан гүрілдеп құлап ағады, ал кейде жартас бетінде жұқалаң жайылып жатады, әсіресе, желтоқсан және қаңтар айының бас кезінде өте әсерлі. Бұл кезде жартастар әдемі көгілдір мұзға айналады. Қаңтар-наурыз аралығында сарқырама төңірегінде көшкін жүруі мүмкін, сол себепті бұл кезең адам өміріне қауіпті.
Санат:Қазақстанның көрікті орындары Санат:Іле Алатауы Санат:Алфавит бойынша сарқырамалар
Қазақстандағы Парламент сайлауы (1994)
1994 жылы 7 наурызда Қазақстанда Парламент сайлауы өтті. Нәтижесінде 177 орынның 33-іне ие болған Қазақстанның халықтар бірлігі партиясы жеңіске жетті. Дауыс берушілердің 73,5 % болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстандағы парламент сайлаулары
Татарево (Пловдив облысы)
Татарево (Татарево) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Первомай қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 599 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4282. Телефон коды — 031602. ЕКАТТЕ коды — 72093.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Дондығұл
Дондығұл – Арғанаты жотасының ең биік нүктесі, жотаның орталық бөлігінде орналасқан.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерінде. Абсолюттік биіктігі 757 м.
Геологиялық құрылымы
Архей және протерозойдың күшті метаморфтанған және дислокацияға ұшыраған жыныстарынан түзілген.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Ащыкөл (Сарысу алабы)
Ащыкөл – Сарысудың төменгі бөлігі Боқтықарын өзенінің құйылысындағы көл.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Шиелі ауданы жерінде орналасқан. Солтүстігі Бетпақдала, оңтүстігі Мойынқұмға жалғасады.
Гидрографикасы
Аумағы 74,2 км2. Жағасы жайпақ, құмды келген. Жалпы ойысында Телікөл, Ақжайқын және Ащыкөл шаралары қалыптасқан. Ойыстың шығысын Тоғызкентау, оңтүстігін Қатыншоқай құм массиві алып жатыр. Атырабы – мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Сарысу су алабы Санат:Шиелі ауданы көлдері
Қаңылтыр
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Серракаприола
Серракаприола (Serracapriola) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4062 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 143 км² шамасында. Пошта индексі — 71010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Абызтөбе
Абызтөбе – көне қаланың орны. Сырдария өзенінің орталық ағысының сол жағында, Келінтөбе аталатын көне қала жұртынан солтүстікке қарай 25 километр қашықтықта орналасқан. 1969 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (жетекшісі К. М. Байпаков) зерттеген. Қала жұртының қазіргі көрінісі, солтүстік-батыстан — оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатқан, ұзындығы 105 м, көлденеңі 30 м, биіктігі 5 м, ұзын төртбұрышты жота. Төбесі тегіс. Қалаға кіретін қақпаның орны оңтүстік жағында орналасқандығы байқалады. Жиналған құмыралардың сынықтары бойынша ғалымдар қаланың біздің заманымыздың1 ғасырдағы өркениет орталығы болғанын дәлелдеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Кіші Толкай
Кіші Толкай — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Толкай өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пётр Ильич Чайковский
Есте сақтау
1958 жылдан Мәскеу қаласында (4 жылда бір рет) П.И. Чайковский атынд. пианинода орындаушылар байқауы өткізіліп тұрады. Композитордың Клин қаласындағы мұражай-үйі (1894) және Воткинскідегі мемориал мұражайы (1940) бар. 1939 жылдан Қазақтың мемл. академ. Қ.Байсейітов), “Қарғаның мәткесі”, “Иоланта” опералары; “Ұйқыдағы ару”, “Шаттауық” балеттері
К.Байсейітова, Р.Жаманова мен Х.Қалиламбекова(Татьяна), Б.Досымжанов, М.Абдуллин мен Ә.Дінішев (Ленский), Қ.Жандарбеков (Ротный), Ү.Тұрдықұлова (Күтуші әйел) мен А.Үмбетәлиев (Гремин; бәрі де “Евгений Онегин” операсында); Ә.Үмбетбаев (Герман) пен М.Мұсабаев (Елецкий; екеуі де “Қарғаның мәткесінде”); Р.Жұбатұрова (Иоланта) мен опера және балет театрында Ч-дің “Евгений Онегин” (реж. қойылып келеді; кезінде осы қойылымдарға Р.Абдуллин (Онегин), К.Бейсалиев Р.Байсейітова (Одетта —Одиллия), Р.Бапов (Зигфрид; “Аққу көлі” балетінде), З.Қастеева (Аврора), т.б. сынды әншілер мен бишілер қатысып, сахналық өнер биігінен көрінді. ; ; ;  ;.
Дереккөздер
Санат:7 мамырда туғандар Санат:1840 жылы туғандар Санат:Воткинскде туғандар Санат:6 қарашада қайтыс болғандар Санат:1893 жылы қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Ресей сазгерлері Санат:XIX ғасыр сазгерлері Санат:Ресей музыка педагогтары Санат:XIX ғасыр музыка педагогтары Санат:Ресей дирижерлері Санат:XIX ғасыр дирижерлері Санат:Пётр Чайковский Санат:Опера сазгерлері Санат:XIX ғасыр балет сазгерлері Санат:Діни сазгерлер Санат:Либретто аудармашылары
Сириньяно
Сириньяно (Sirignano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2366 адамды құрайды. Халық тығыздығы 394 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 83020.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
NGC 6472
NGC 6472 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 25 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6472 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2703230, NPM1G +67.0154.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Танбай Алпысбаев
Танбай Алпысбаев (1948, Маңғыстау облысы) - мұнай-газ саласының қызметкері.
Өмірбаяны
Қазақ политехникалық институтын бітірген (1971).
1971 - 1998 жылдары - «Маңғыстаумұнайгаз» ӨБ «Жетібаймұнай» МГӨБ мұнай мен газ өндіру цехында оператор, шебер, инженер, аға инженер, аға технолог, бастықтың орынбасары, бастық, ОИТҚ бастығының орынбасары, ғылыми-зерттеу және өндірістік жұмыстар цехының бастығы болды.
1998 жылдан - «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ «Жетібаймұнайгаз» ӨБ бастығының орынбасары қызметін атқаруда.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысында туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Выль-Ю
Выль-Ю — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лабогей өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Месневи
Месневи (арабша: مثنوي қосарланған) - рифмалық жұппен жазылған өлеңнің атауы, дәлірек айтқанда «тәуелсіз, ішкі рифмалық стандарттарға негізделген өлең». Математикалық өлеңдердің көпшілігі он бір метрлік, кейде он буынның мәтінін орындайды, бірақ ұзындығы бойынша шектеулер жоқ. Кәдімгі месневи өлеңдері аа /bb/cc рифмалық схемасы бар анықталмаған өлеңдерден тұрады.
Арабша месневи
Араб поэзиясы Аббасид дәуірінде пайда болды және танымал болды. Араб тіліндегі ескі поэтикалық стильдерден айырмашылығы, Месневи өлеңдері монорим болып табылмайды. Оның орнына, олар аллитерацияны кеңінен пайдалана отырып, әрбір Битте рифманың ішкі схемасын қамтиды және белгілі бір метрден кейін жүреді. Араб поэзиясы месневиі (немесе muzdawidj) парсы, урду және түрік баламаларына өте ұқсас, бірақ бір маңызды айырмашылығы месневи өлеңдерінің көпшілігі AAA / bbb / ccc үлгісінен кейін жүреді, ал басқа месневи өлеңдері aa / bb / cc үлгісінен кейін жүреді.
Парсыша месневи
Парсы месневиі (مثنوى) өлеңдерінде 11 буын, кейде 10 болады. Месневидің ұзындығы белгіленбеген және сондықтан шектеусіз, әйгілілерінің көпшілігі 2000-нан 9000-ға дейін (өлеңдер) тұрады. Месневи алғашқы өлеңі Саманидтер дәуірінде жазылған (4-10 ғасырлар). Қазіргі ғалымдар бұл аятты иран формасының жалғасы деп санайды (кейбір келіспеушіліктер бар, өйткені Месневи сөзі араб тілінен шыққан), бірақ көптеген ғалымдар парсылар ойлап тапқан деп санайды.
Кейбір парсыша месневи суфизмде ерекше діни мағынаға ие болды, мысалы 6 кітаптан тұратын Румидің «Маснави-я Манавиі», ол / 25000 өлеңнен тұрады және дервиштер сияқты көптеген Сого арасында намазда қолданылады. Кейбір ислам заңгерлері бұл тәжірибені әділетсіз деп санаса, сопылық ғалым және заңгер Әбу Хамид әл-Ғазали поэзияны ғибадат ретінде пайдалануды қолдады.
Түрікше месневи
Түрік месневиі 8-14 ғасырда дами бастады. Парсы месневиі түрік авторларына әсер етті, өйткені түріктерде алдымен, парсы месневиіне шығармашылық аудармалары мен бейімделулері болды. Ең танымал түрік месневиі-Кутадг Билиги деп аталатын дидактикалық өлең болды.
Түріктік месневи өздерінің сюжеттерімен әдетте үш жанрға бөлінеді - мутанариб (қаһармандық), рамал (діни/дидактикалық) және хазаж (романтикалық). Кейбір месневилер көрермендер өлең тақырыбының маңыздылығын түсінетінін ескере отырып жазылған, ал кейбіреулері тек ойын-сауық мақсатында жазылған.
Месневи түрік әдебиетінде Осман империясының соңына дейін, ол көп сөйлейтін және риторикалық әдебиетке айнала бастаған кезде танымал болды.
Дереккөздер
Санат:Араб және Орта Азия поэтикасы Санат:Парсы поэзиясы Санат:Строфика
Қаңлы Жүсіп Қадірбергенұлы
Қаңлы Жүсіп Қадірбергенұлы (1873, қазіргі Сырдария ауданы Майлыбай ауылы – 14 наурыз 1923, сонда) – ақын, Сыр бойындағы шайырлық мектептің көрнекті өкілдерінің бірі.
Ел арасында «Қаңлы Жүсіп», «Молла Жүсіп» деген есімдермен аты жайылған. Алғашқыда ауыл молдасы Темір қожа деген кісіден хат танып, әрі қарай өз бетінше мұсылманша және орысша сауатын жетілдірген. 14 – 15 жасқа қараған шағында ақындығымен халыққа таныла бастады. Біраз уақыт биге атқосшы, болысқа тілмаш болды. Кеңес өкіметі тұсында Тереңөзек қыстағының сотында хатшылық қызмет атқарды.
Қаңлы Жүсіп поэзиясында әлеум. сарын мол. Оның «Замана түріне», «1916 жыл» атты толғауларында орыс отаршылдығын әшкерелеу мен ұлт бірлігін насихаттау орын алса, «Әлди-ай» әуенімен айтылатын «Оспанбайдың қызы едім, мен Зылиха» өлеңінде және «Жүкті қыз», «Ана мен бала» хикаяттарында әйел теңдігі мәселесі жырға қосылады. Ақынның «Мағрупа қыз», «Мәрді Салық», «Ағайынды үш жігіт», «Әбірһаттың бастан кешкендері», «Түлкі, қасқыр һәм қой» атты қисса, дастан, мысалдары шығыстық үлгіде жазылған. Қаңлы Жүсіп жұмбақ айтыстың шебері. Қарасақал Ерімбетпен, керейт Даңмұрынмен, Нақып қожамен, Шәкей салмен, Бермағанбетпен жазбаша айтыстары сақталған. Оның Кете Жүсіппен жазба айтысы 8 жылға созылған.
Дереккөздер
Санат:1873 жылы туғандар Санат:Сырдария ауданында (Қызылорда облысы) туғандар Санат:14 наурызда қайтыс болғандар Санат:1923 жылы қайтыс болғандар Санат:Сырдария ауданында (Қызылорда облысы) қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары
Қоғамдық география
Қоғамдық география - зерттеу нысаны түгелдей қоғамды немесе оның құрамдас жеке элементтерін не қырларын (аспектілерін) аумақтық ұйымдастыру болып табылатын барлық географиялық ғылыми пәндердің жиынтығы; географияның негізгі бөлімдерінің бірі болып қалыптасып, физикалық географиямен бірге географиялық ғылымның бірыңғай жүйесін құрайды.
Тарихи жағынан географияның қоғамтану тармағы экономикалық географиямен, 1960-1970 жылдары — әлеуметтік-экономикалық географиямен ұқсастырылды. Қоғамдық құбылыстарды зерттеуде географиялық әдістерді кеңейту мен тереңдетудің нәтижесінде бұрынғы дәстүрлі салаларға қоса географияның жаңа түрлері пайда болды. Олар: рекреациялық география, мәдениет географиясы, саяси география, медициналық география, этногеография, геодемография, әскери география, тарихи география. Батыс Еуропаның кейбір елдерінде қоғамдық география орнына "әлеуметтік география" термині қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Қоғамдық география
Энглвуд (Огайо)
Энглвуд (Englewood) — Огайо штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Гейсар Видади оглы Алекперзаде
Гейсар Алекперзаде (2 желтоқсан, 1984 жыл, Жезқазған, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы. Бірінші лиганың үздік мергендерінің бірі.
Карьерасы
Жезқазған футболының түлегі. Қазақстанның бірінші лигасында 121 гол соққан. Кезінде Қазақстанның үздік клубтарында да доп тепті, "Қазақмыс" сапында ойнап жүріп, бір жылдай "Тобылға" жалға берілді, 2011 жылы "Ордабасыға" ауысып, 10 гол соқты.
2012-2014 жылдары "Астана-1964" клубында ойнап, команда тарап кеткен соң бірінші лигадағы "Шахтер-Болат" клубына өтті. Бірақ команда жоғары лигаға өте алмады. 2016 жылы "Мақтаарал" сапында ойнады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1984 жылы туғандар Санат:2 желтоқсанда туғандар Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Алфавит бойынша футболшылар Санат:Жезқазғанда туғандар Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Мақтаарал ФК ойыншылары Санат:Қазақмыс ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Шахтер-Болат ФК ойыншылары Санат:Горняк Хромтау ФК ойыншылары Санат:Екібастұз-2003 ФК ойыншылары
Тұрақтылық индексі
Тұрақтылық индексі (Индекс устойчивости; index — корсеткіш, тізім) — көп жылдық мәліметтер бойынша есептелген дарақтардың орташа санының немесе олардың биомассасы мөлшерінің өзгеру коэффициенті — түрдің немесе популяцияның биоценоздагы тұрақтылық көрсеткіші.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Авторлық құқықтар жөніндегі комитеті (1999-2001)
ҚР Үкіметінің 1999 ж. 11 наурыздағы қаулысымен құрылды.
ҚР Президентінің 2001 ж. 22 қаңтардағы Жарлығына сәйкес комитет ҚР Үкіметінің 2001 ж. 29 наурыздағы қаулысымен таратылды, істері мен мүлкін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері құрылған ҚР Әділет министрлігінің Санаткерлік меншік құқықтары жөніндегі комитетіне берілді
Араситаба
Араситаба (Aracitaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 854 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 105,885 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Добырско (Благоевград облысы)
Добырско (Добърско) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Разлог қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 664 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2799. Телефон коды — 074406. ЕКАТТЕ коды — 21748.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Тюхтюньга
Тюхтюньга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устья өзенінің оң жағалауынан 216 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Армин Арминий
Арминий (б.з.б.18 не 16 ж.т. - б.з. 19 не 21 ж.ө.) - германдықтардың херуски тайпасының көсемі.
Бір топ герман тайпаларының римдіктерге қарсы көтерілісіне басшылық етті (б.з. 9 ж.). Рим мирасқоры П.Квинтилий Вардың әскерін Германияның бір түкпіріне алдап апарып, Тевтобург орманында қирата соққы берді (б.з. 9 жылының күзі). Бұл жеңіс Рим әскерлерінің Германияға басып кіруін біржолата тоқтатпаса да, Рейнде қорғанысқа көшуіне мәжбүр етті. Б.з. 17 жылында Маробод түбінде Арминий тағы да жеңіске жетті. Ол тек өзінің жеке билігін күшейтуге ұмтылды. Бұған херуски ақсүйектері қарсы шықты. Арминий солардың қастандығынан қаза тапты.
Қызықты дерек
Атақты композиторлар 1692 жылы Бибер, 1736 жылы Гендель герман тайпасының көсеміне арнап "Арминий" атты опера шығарған.
Билефельд қаласының футбол клубының аты - "Арминия"
Сыртқы сілтемелер
Санат:Германия тарихы Санат:Германия тұлғалары
Еркінғали Алпысбаев
Еркінғали Алпысбаев - Ірілендірілген Қаратон мұнай кәсіпшілігінде бұрғышы. Ленин орденімен марапатталған (1951).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Быгель
Быгель (Шығыс Быгель) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зырянка өзенінің оң жағалауынан 6,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жетімдер руы
Жетімдер — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы қоңырат тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне қарлұқтардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним арғын тайпасының құрамына — саржетім, жалайырға — жетімек, алшынға — саржетім, тамаға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде Ноғай ұлысында болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. Ұраны — Алатау, таңбасы — босаға.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Темір адам
Темір адам (Iron man), шын аты Энтони Старк «Тони» (Anthony Edward Tony Stark) — ойдан шығарылған супербатыр Marvel Comics баспасынан. Өте танымал әрі супербатыр, әрдайым көмекке келетін темір киіміндегі адам.
Кіші Пучкас
Кіші Пучкас — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Едка өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 6 км-ді құрайды.
Темір адам
Сілтемелер
Санат:Marvel Comics Санат:Marvel Comics кейіпкелері
Кіші Пучкас
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дон жылқысы
thumb|right Дон жылқысы  – жылқы тұқымы. 15 – 19 ғ-ларда Дон казактарының жергілікті орыс жылқыларын жорықтардан әкелген парсы, қарабах, араб, түрікмен жылқыларымен ұзақ жыл будандастыруы арқылы шығарылған; кейін орыстың орлов-ростопчин, стрелец және ағылшынның таза текті жылқыларымен будандастыру арқылы асылдандырылған. Дон жылқысының сүйегі ірі, шоқтығына дейінгі биіктігі 160 – 163 см, қиғаш өлшегендегі тұрқы 162 – 165 см, кеуде орамы 195 – 198 см, жіліншік орамы 20 – 21 см. Айғырының орташа салмағы 570 кг, биесі 550 кг. Сауыры жалпақ, түсі жирен, көбінесе күрең болады. Дон жылқысы төзімді, аса күтім талғамайды, шаруашылыққа қолайлы, ауа райының ыстық-суығына көнбіс. Сауын маусымында әр биеден 3000 кг сүт саууға болады. Жарыстарда 200 км-ді 16 сағатта 304 км-ді 24 сағатта, бәйгеалаңда (ипподромда) 1200 м – 1 мин 20 с, 1600 м – 1 мин 47 с, 2000 м – 2 мин 15,5 с, 3000 м – 3 мин 28 с-та шауып өткен.
Дереккөздер
Санат:Жылқы тұқымдары
Селжүк әулеті
thumb|right|400px|1092 жылғы [[Ұлы Салжұқ империясы, Мәлік шах I өлгеннен соң ]] Салжұқ әулеті ( Āl-e Saljuq; 1038 — 1194) — түркі-оғыз әскерінің сол қанатын құраған қынық тайпасынан шыққан әулет. Әулеттің негізін қалаушы Салжұқ. Олардың әуел бастағы атамекені Оңтүстік-батыс Қазақстан аймағы мен Сырдарияның орта саласы болған. Кейбір топтары Сығанақ пен Қаратауды мекендеген. 10 ғасырдың орта шенінде басқа оғыз тайпаларымен қақтығысып қалған салжұқтар Сырдарияның төменгі саласына қоныс аударып, ислам дінін қабылдады. Олар 1010 — 32 ж. Зарафшан мен Нұрата тауларына қарай ойысты, 1038 — 40 ж. Ғазнауи сұлтандығынан Хорасанды (Иранның солтүстік-шығыс облысы) тартып алып, Салжұқ сұлтандығын құрды. Салжұқтардың алғашқы билеушілері ағайынды Тоғрылбек (1038 — 63) пен Шағрыбек (1038 — 59) болды. Салжұқ әулетінің белгілі сұлтандары: Алып-Арслан (1063 — 72), Мәлік шах I (1072 — 92), Санжар сұлтан (1118 — 57). 11 ғасырдың аяғына қарай Салжұқ әулеті билеген мемлекет әлсіреп, ұсақ иеліктерге бөліне бастады. 12 ғасырдың аяғына қарай Салжұқ әулетінің билігі мүлдем жойылды.
Дереккөздер
Санат:Селжұқ әулеті
Буревестник ауылдық округі (Ақмола облысы)
Буревестник ауылдық округі — Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Дереккөздер
Санат:Егіндікөл ауданы ауылдық округтері
Кэркхоувэн (Миннесота)
Кэркхоувэн (Kerkhoven) — Миннесота штатының Swift округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 759 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-32876.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
IC 2381
IC 2381 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2381 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Халықаралық батыл әйелдер сыйлығын
thumb|right|300px|Халықаралық батыл әйелдер сыйлығын 2018 Халықаралық батыл әйелдер сыйлығын — АҚШ Мемлекеттік департаментінің сыйлығы. Ерекше батылдық пен көшбасшылықты көрсететін және бейбітшілікке, әділеттілікке, адам құқықтарына, гендерлік теңдікті насихаттауға және әйелдердің құқықтарын кеңейтуге жәрдемдесетін әйелдер үшін.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сыйлықтар
Мерген Алпанов
Мерген Алпанов (1936, Атырау облысы). Қазақстан Республикасының құрметті мұнайшысы (1991). Кәсіптік училищені бітірген (1953).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Нарбин Кенжеғұлова
right|thumb Нарбин Кенжеғұлова (26 қаңтар 1948 жыл, Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы, Алексеевка селосы) - жазушы, аудармашы, филология ғылымдарының кандидаты.
Қаражар (Үстірт төбесі)
Қаражар – Батыс Үстірт кемерінің Солтүстік-батысындағы төбе. Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Қызылсу ауылының шығысында 73 км жерде орналасқан. Абсолюттік Биіктігі 283 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 3 км шамасында. Беткейі жайпақ, сай-жыралармен тілімденген. Батысында Ащыболды, оңтүстігінде Болды құдықтары орналасқан. Гипс пен әктастың шайылуынан карстық құбылыс кең тараған. Сортаңды сұрғылт қоңыр топырағында шөл өсімдіктері өседі.
Нарбин Кенжеғұлова
Шығармашылығы
Шығармаларын қазақ және орыс тілдерінде жазады. Фантастикалық шығармалары бойынша «Білім және еңбек» (қазіргі «Зерде») журналының 1978 жылғы жүлдегері, фантаст-жазушылардың 1987 жылғы Бүкілодақтық кеңесіне (Юрмала, Дубылты) қатысушы. Көркем аудармамен де шұғылданады. Бірқатар қазақ жазушыларының шығармаларын орыс тіліне аударған.
Қаражар (Үстірт төбесі)
Сілтемелер
Санат:Төбелер
Нарбин Кенжеғұлова
Дереккөздер
Санат:26 қаңтарда туғандар Санат:1948 жылы туғандар Санат:Үржар ауданында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан аудармашылары
Домалама кесектер
Домалама кесектер - ағын күшімен су алабы түптерінде домалай козғалатын тау жынысы кесектері. Қалқыма түйірлермен салыстырғанда ірірек болады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Табиғат
Каругате
Каругате (Carugate) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13479 адамды құрайды. Халық тығыздығы 2512 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 20061.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 2022
NGC 2022 — Орион шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 28 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2022 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 196-10.1, CS=15.2.
Блэк, Джек (егеуқұйрық аулаушы)
Джек Блэк— XIX ғ. ортасындағы Виктория ханымның ауласында жүрген егеуқұйрық аулаушы. Одан басқа ол кроттарды да аулайтын болған. Джек өзгеше жайма форманы киіп жүрген. Бұл форма алқызыл пальтодан, жилет пен бриджидан түрған. Пальто сыртынан R және V деген үлкен әріптер, оның етік жанынан қалайыдан жасалған егеуқұйрықтардың екі мүсіні болған.
Оған бастапқы атақты алып келген Генри Мэйхьюдың «London Labour and the London Poor» атты сықағы болды. Осы шығармада ол Генриға өзінің жұмысының қызықтарымен немесе егеуқұйрық тістеп алып өліп те қалуға қалғаны туралы айтады.
Өінің жұмысының қызығы да аз емес болған. Мысалы, егер Джек бір ерекше түсті тышқандарды тауып алса, оларды өлтірмей жаңа түр шығару үшін оны бағып, өсіреді. Бірақ егеуқұйрықты жастарға сату, әлдеқайда көп ақша алып келетін. Беатрис Поттер сондай жастардың бірі болған. Ол «Сэмюэль Вискерс» атты кітапті өзінің егеуқұйрығына арнаған. Кейбір адамдар егеуқұйрықты әдемі қапастарда сақтайтын болған. Мысалы, Виктория ханым.
Ағын ядросы
Ағын ядросы - канал қабырғасымен ұйытқымай қозғалған тұтқыр сұйықтың бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Жангенхан Абылайұлы
Абылайұлы Жангенхан (24.4.1949 ж.т., Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Жанкент ауылы) – медицина ғылылымының докторы (1990), профессор (1998), ҚР Денсаулық сақтау ісінің үздігі (1997). Қазақстанның еңбек сің. ғыл. қайраткері (2003). Семей мемлекеттік медицина инстетутын (1972, қазіргі Семей мемл. мед. академиясы) бітірген. Дәрігерлік еңбек жолын Қызылорда облысының ауруханасынан бастады. ҚР Денсаулық сақтау мин-лігінің Гигиена және кәсіби аурулар ғылыми-зертеулер институтында (1994–98) істеп, 2001 жылдан Кардиология мен ішкі ағзалар аурулары ғыл.-зерт. ин-ты директорының орынбасары болды. А. 6 монография, 22 патент пен 180-нен астам ғылыми-зертеулер еңбектердің авторы. Негізгі ғылыми-зерттеулері эндокринология, гирсоидология, лимфология, профпатология, радиац. экол., т.б. мәселелерге арналған. Республикалық «Алтын адам» сыйлық лауреаты (2003).
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Матрес лекционис
Матрес лекционис (nam. matres lectionis - оқу анасы) - батыс семит жазбасының түрлі типтерінде кейбір дауыссыздар (әдетте h, j, w) дауыстыларды белгілеу үшін қолданылған жағдайлар үшін белгілердің дәстүрлі атауы. Алғашында финикші вариантында көбірек танымал семит квазиалфавитінде дауыссыз + еркін дауысты немесе білдіретін белгілер ғана болған. Кейін шұбалаңқы дауыстыларды, әсіресе тарихи дифтонгтардан туындағандарды, соңынан шұбалаңқылығына қарамастан созылыңкы дауыстыларды таңбалау үшін Матрес лекционис факультативті қолданыла бастады.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Ескі Кайынлык
Ескі Кайынлык — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Жаңа кайынлык ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 162 адамды құрады. Пошта индексі — 452945, ОКАТО коды — 80237835006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кодесозу
Кодесозу (Codeçoso) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Селорику-де-Башту муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 503 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 53,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Андрей Первозванный.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Ақсүйектер (пьеса)
Ақсүйектер (Аристократы) — Н. Погодин пьесасы, Мұхтар Әуезовтың аудармалық еңбектері қатарына кіреді.
Мұнда кеңес өкіметінің алғашқы кезеңінде жаңа құрылыстың аяқ алысына ілесе алмай қалған ұры-қары, қаныпезер қарақшы, тағы сондай қылмысты топтар мен жаңа тәртіп жағдайында арамтамақ қанаушы тап өкілдері деп жарияланған адамдардың еңбекпен тузеу орындарындағы өмірі суреттеледі. Әуезовтің аудармасы бойынша алғашқы спектакль 1936 жылы Алматыдағы қазақ драма театрының сахнасында қойылды. Содан былай қарай 30-жылдардың аяғына дейін театрдың маусымдық репертуарына енгізіліп тұрды.
1937 жылы аударма пьесалардың баспадан шығаруға жоспарланған 2 жинағының 1-кітабына, Әуезовтің 20 томдық шығармалар жинағының 14-кітабына енгізілген. Сол кезеңде жаңадан қалыптасқан ұлттық сахна өнерін дамытуда, артистердің шеберлігін жетілдіруде едәуір рөл атқарған аударма пьесалардың қатарында саналады. Осы орайда Әуезов «Литературный Казахстан» журналының 1937 жылғы 4-санында: ''«...«Ақсүйектер» мен Ревизорды» аударып, театр ұжымымен бірлесе отырып, көп қызмет көрсетті. Сонымен қатар аудармаларда әрбір автордың стилін, әр заманның ұлттық, әлеуметтік ерекшеліктерін бере алдық деп ойлаймыз»'' деп жазды. Шынында Әуезов драманың негізгі идеясын, мазмұнын толық сақтап, шебер аударған. Қазақ КСР Ағарту халық комиссариатының 1939 жылы 15 ақпандағы №103 бұйрығында: «Ақсүйектердің» драма театрындағы қойылымы театр ұжымының шығармашылық жағынан іріленіп өскендігін, жалпы мәдениетінің артқандығын көрсетті» деп атап айтылып, сол үшін бүкіл ұжымға апғыс жарияланған («М. О. Әуезовтің өмірі мен шығармашылық шежіресі», 1997, 186-бет).
Дереккөздер
Санат:Пьесалар
Хунгенрот
Хунгенрот (Hungenroth) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 228 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 060. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Гевер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Электроқожды пісіру автоматы
Электроқожды пісіру автоматы (Автомат электрошлаковой сварки) — балқытылған қож (шлак) жылулығын пайдаланып, пісіру және балқытып қаптастыру процесін жүргізу аппараты.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Понтеведра (провинция)
Понтеведра — Галисия автономды бірлестігіне кіретін, Испанияның слотүстік-батысында орналасқан провинция. Административті орталығы — Понтеведра қаласы.
Географиясы
Территориясы 4495 км².
Демография
Халқы — 938 мың (2009 ж. мәліметтер).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра
BI Group
BI Group – Қазақстанның ең ірі инвестициялық-құрылыс холдингісі болып есептелетін компания, оның құрамына BI Development, BI Development Almaty, BI Construction & Engineering, BI Infra Construction, Nova City Development, BI Рroperty және BI Clients атты 7 компания кіреді. Сонымен қатар холдингіге корпоративтік университет пен «BI-Жұлдызай» қайырымдылық қоры да кіреді.
ENR Top 250 Global Contractors әлемдегі ең ірі құрылыс компаниялары рейтингісінде 198-орын алады. Forbes Kazakhstan-ның «Қазақстан Республикасының 50 ірі жеке компаниясы - 2019» рейтингісінде BI Group 2018 жылдың қорытындысы бойынша жылдық кірісі 365 миллиард теңгені құрайтын компания ретінде бесінші орынды иеленді.
Штаб-пәтері Астана қаласында.
Тарихы
Компанияның BI Construction & Engineering компаниясының мамандары мен күші тартылған Теңіз мұнай кенішін кеңейту бойынша ауқымды жобаларының бірі - Теңізшевройл. Соның ішінде теңізден зауыттың құрылыс алаңына модульдерді жеткізетін ұңғыма суы кіреді.
Сәуір айында BI Group-тың қарапайым тұрғындар үшін қолжетімді тұрғын үй салуға мамандандырылған Nova City компаниясы құрылды. Компанияның алғашқы жобасы – «NOVA Citу» тұрғын үй кешені. Оны «Нұрлы жол» инфрақұрылымды дамытудың мемлекеттік бағдарламасы аясында «Самұрық-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры» АҚ мақұлдады, сонымен қатар ТҮҚЖБ қолдады.
Маусым айында жаңа МЖК-Ресей бөлімшесі құрылды, оның көмегімен компания жақында шетел нарығына шығады.
Сол кезеңде BI Infra Construction Байкал-Амур (БАМ) және Транссібір магистралі (TСM) сияқты теміржол артерияларының 12 жобасы бойынша құрылыс жұмыстарын жүргізген «Р-Восток» компаниясының ортақ иесі болды.
Компания Қазақстан астанасының 20 жылдығына орай Есіл өзені арқылы жаяу жүргіншілер көпірі «Атырау көпірін», Астана Ботаникалық бағы мен «JETІSÝ» демалыс саябағын салды.
Ресейде, Сауд Арабиясы мен Түркияда компанияның шетелдегі өкілдіктері ашылды. Бизнес-процестер мен өндірісті автоматтандыру басталды. BeInTech цифрлық бөлімі құрылды.
BI University білім беру қызметіне мемлекеттік лицензия алып, кәсіпкерлік білім беру нарығына шықты.
ТМД тарихында алғаш рет Астанада құқықтары BI Group-қа тиесілі BI GROUP IRONMAN 70.3 Astana дүниежүзілік жарыс өтті.
BI Infra Construction компаниясы 1,7 мың шақырым республикалық және облыстық маңызы бар автомобиль жолдарын, көпірлер мен өткелдер, 700 шақырым теміржол салды.
Қыркүйек айында компания 200 мың шаршы метрге арналған ModeX көлемді блокты үй салу (КБҮС) зауытын іске қосты. Зауыт бір тұрғын үй кешенін салу мерзімін 16 айдан 6 айға дейін қысқартады. Зауыттың әр бөлмесі әрлеу жұмыстары жүргізілетін дайын блок болып табылады. 2020 жылы холдинг еліміздегі ең жаңа технологияларды қолдана отырып, алғашқы үйді пайдалануға беруді жоспарлап отыр.
Қазан айында BI Infra Construction Қостанайда ұшып-қону жолағын пайдалануға берді.
Қараша айында BI Group холдингісі Түркістандағы бірнеше архитектуралық нысандардың құрылысын аяқтады - әкімшілік-іскерлік орталық, «Астана» алаңы және «Алатау» медиаорталығы. Сол айда компания Атыраудағы алғашқы тұрғын үй кешені - Zaman тұрғын үй кешенін пайдалануға берді.
Сәуір айында BI Group Астана қаласындағы жұқпалы аурулар ауруханасын пайдалануға берді, оны салуға 13 күн қажет болды. Коронавирус жұқтырған науқастарға арналған 200 орындық аурухана (оның 20-ы қарқынды терапияға арналған) заманауи биохимиялық зертханалармен, рентген және компьютерлік томография кабинеттерімен жабдықталған.
Негізгі нарықтар – Астана (+ Modex), Алматы, Атырау, Шымкент, Ташкент қалаларында.
S&P BI Group төлем қабілеттілігі рейтингісін B- / B деңгейінде растады, болжам «тұрақты» деңгейге өзгертілді. Стратегияға сәйкес холдинг айналымы 2 миллиард долларға жетіп, әлемдегі ТОП-100 құрылыс компанияларына кіруді көздейді.
Қызметі
BI Group холдингісі құрылыс бизнесінің бас мердігерлік және даму жобалары сияқты екі саласын қамтиды.
Компанияның жүзеге асырылған және жүзеге асырылып жатқан жобалары:
Қайырымдылық қызметі
BI Group холдингісі «BI-Жұлдызай» корпоративтік қорын 2005 жылы құрған. Қор ерекше қажеттіліктері бар балаларға материалдық, әлеуметтік және медициналық көмек көрсетеді.
Қордың жобаларының бірі - «Жұлдызай» медициналық оңалту орталығы. «Жұлдызай» МОО-ның жұмыс істеген 7 жыл ішінде 9762 ерекше қажеттіліктері бар балалар кешенді реабилитациядан өтті, тәлімгерлер 20 285 консультация өткізді, 731 балаға ота жасалды, 500 дәрігер шеберлік сабақтарын оқыды, 110 бала алғашқы қадамдарын жасады және 14 баланың тілі шығып, алғашқы сөздерін айтты.
Қор жыл сайын «Жұлдызай» фестивалін өткізеді, оған 10 жастан 18 жасқа дейінгі ерекше қажеттіліктері бар балалар қатысады. Қазақстанның барлық аймағынан 2019 жылы 7758 өтініш келіп түсті. Халықаралық кезеңге 255 бала қатысты.
Холдингінің ІТ саласындағы өнімдері
BI Partners - 30 мыңнан астам серіктес-қолданушы тіркелген веб-портал және мобильді қосымша. Оның көмегімен жалпы сомасы 557 миллиард теңгеге келісімшарттар жасалды. Серіктестер қатарына 250-ден астам мердігер ұйым кірді.