cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Септаккорд
Доминантсептаккорд айналымдары
1.	Д6/5 – доминанталық квинтсекстаккорд. Астыңғы дыбысы – 3(терция), VII басқыштан құрылады. Интервалдық құрамы – к3, к3, ү2. 2.	Д4/3 – доминанталық терцквартаккорд. Астыңғы дыбысы – 5(квинта), ІІ басқыштан құрылады. Интервалдық құрамы – к3, ү2, ү3. 3.	Д2 – доминанталық секундаккорд. Астыңғы дыбысы – 7(септима), ІV басқыштан құрылады. Интервалдық құрамы – ү2, ү3, к3.
Дереккөздер
Санат:Музыкалық интервал Санат: аккорд
Тельве
Тельве (Telve) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1886 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 64 км² шамасында. Пошта индексі — 38050.
Медейрус
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 267 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 939,118 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Рива (Мэриленд)
Рива (Riva) — Мэриленд штатының Anne Arundel округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3966 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-66400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
NGC 2467
NGC 2467 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан OCL+EN типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Берстайм
Берстайм (Berstheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67035, пошта индексі — 67170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрады. Халық тығыздығы — 124,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Кастэль-Сан-Лоренцо
Кастэль-Сан-Лоренцо (Castel San Lorenzo) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2506 адамды құрайды. Халық тығыздығы 201 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 84049.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Иоанн Креститель. Жыл сайынғы мерекесі — 24 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Терзийско (Бургас облысы)
Терзийско (Терзийско) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Сунгурларе қауымының құрамына кіреді.
Бавелла
Бавелла (Bavella) — Франциядағы Корсика аймағының Оңтүстік Корсика департаментінің 11 кантонының ішіндегі бірі. Кантонның INSEE коды — 2A06. Кантон толығымен Сартен өңірінде орналасқан. Кантон 2015 жылы құрылды.
Терзийско (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 113 адамды құрайды.
Бавелла
Тарихы
Заң бойынша 2013 жылдың 17 мамырынан және 2014 жылдың 14 ақпанында бекітілген декреттен бастап Оңтүстік Корсика департаментінің кантон саны 22-ден 11-ге дейін азайды. Департаменттердің жаңа территориялық бөлінуі 2015 жылғы сайлау барысында күшке ие болды. Осылайша, Бавелла кантоны 2015 жылы 22 наурызда құрылды. Ол бұрынғы Порто-Веккьо (4 коммуна) және Левие (2 коммуна) кантондарынан жасалды.
Терзийско (Бургас облысы)
Пошта индексі — 8465. Телефон коды — 05578. ЕКАТТЕ коды — 72299.
Бавелла
Саясаты
Заң жүзінде 2013 жылдың 17 мамырынан бастап, сайлау барысында әрбір кантонның сайлаушылары түрлі жынысты бас кеңес департаментінің екі мүшесін таңдайды. Олар бір немесе екі сайлау кезеңінің дауыстың көпшілігі нәтижелері бойынша 6 жылға сайланады. 2015 жылдың 22 наурызында кантональді сайлаудың бірінші айналымында Бавеллада 4 жұп кандидат дауысқа түсті. 62,18%-дық қолдаумен 2015-2021 жылдар аралығында Жанин Кьабрини мен Жан-Жак Панунзи  сайланды. Сайлауға толық қатысу 54,18 %.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Терзийско (Бургас облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
IC 2874
IC 2874 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1382231.
Сыртқы сілтемелер
IC 2874 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Мостовка (Суенги тармағы)
Мостовка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суенга өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вогулка (Няра тармағы)
Вогулка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Няр өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жәңгір Үмбетов
Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін бітірген (1973), суретші-безендіруші. Жаңа патенттелген былғарыдан сурет жасау «күшкөн» тәсілінің авторы (1994).
Республикалық және халықаралық көрмелерге 1976 жылдан қатысады. Шығармалары АҚШ, Франция, Италия, Германия, Түркия, Ресей, Украина және т.б. мемлекеттердің көрмелеріне қойылған. Жұмыстары түрлі мемлекеттердің көптеген мұражайларының қоры мен жеке коллекцияларында, оның қатарында Елизавета ағылшын королевасының топтамасында сақталуда; суретшінің алғашқы суреттерінің бірі Нью-Йорк қаласы БҰҰ Орталық ғимаратының холлына сән беріп тұр.
Қоғамдық жұмыстары
КСРО және ҚР Суретшілер одағының мүшесі (1978 жылдан). Украин Суретшілер одағының, Еуропалық өнерлер орталығының құрметті мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері Санат:КСРО суретшілері Санат:Украина суретшілер одағының құрметті мүшелері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Черкасское (Солтүстік Қазақстан облысы)
Черкасское — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл, Черкасск ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1468 адам (717 ер адам және 751 әйел адам) болса, 2009 жылы 1197 адамды (581 ер адам және 616 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Рахия Рысбайқызы Қойшыбаева
Рахия Рысбайқызы Қойшыбаева (15 қазан, 1916, қазіргі Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы – 26 ақпан, 1963, Алматы) – актриса, әнші, Қазақ КСР-інің халық әртісі (1947).
Өмірбаяны
Арғын тайпасының Тарақты руынан шыққан.
Ойнаған рольдері
Осы театрда ойнаған алғашқы рөлі – А.Тоқмағанбетовтың “Әзірет сұлтан” спектакліндегі күтуші кемпір. Оған Зере (М.Әуезов, “Түнгі сарын”, “Шекарада”, “Абай”) рөлі үшін 1952 ж. ҚазКСР-інің Мемлекеттік сыйлығы берілді. Мақпал, Дәмелі (Ғ.Мүсірепов, “Қозы Көрпеш - Баян Сұлу”, “Ақан Сері - Ақтоқты”), Меңсұлу (Ш.Құсайынов, “Алдар Көсе”), Зейнеп (С.Мұқанов, “Шоқан Уәлиханов”) cияқты күрделі бейнелерді сахнаға шығарды.
Классикалық драматургиядан Н.В. Гогольдің “Ревизорында” Анна Андреевнаның, А.Н. Островскийдің “Шындық жақсы, ал бақыт одан да артық” және “Таланттылар мен табынушыларында” Мавра Тарасовна мен Долина Пантелеевнаның, Ж.Б. Мольердің “Скапеннің айласы” мен “Сараңында” Зербинетта мен Фрозинаның, т.б. сахналық тұлғасын жасады. 1940 жылдан киноға түсті, Ана (“Райханда”, 1940), Зейнеп (“Абай әнінде”, 1945), Жамал (“Алтын мүйізде”, 1948), Күнікей (”Махаббат дастанында”, 1954), Милиционер әйел (“Біздің сүйікті дәрігерде”, 1957), Шайшекер (“Егер біздің бәріміз де”, 1961) рөлдерінде ойнады. Қ. халық әндерін нақышына келтіре орындаушы ретінде де ерекше көзге түсті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Мария Мудряк
Өмірбаяны
1994 жылы 6 сәуірде Павлодарда дүниеге келген. 3 жасынан бастап Оқушылар сарайында вокалды үйрене бастады, осы жерде сахнада алғашқы рет өнер көрсетті. 5 жасында Павлодар қаласының №1 музыкалық мектебінің фортепияна бөліміне түсті. 2004 жылы 10 жасында Италияның Милан қаласында опералық вокалға үйрене бастады, қазіргі уақытта да Миланда тұрады. "Болашақ" бағдарламасы бойынша Миландағы Жоғары музыкалық академияда білім алған, сондай-ақ Джузеппе Верди атындағы Милан консерваториясын бітірген. Көптеген халықаралық музыкалық конкурстардың лауреаты.
Италия, Бельгия, Аустрия, Қытай, Үндістан елдеріндегі ең танымал сахналарда өнер көрсетеді. Әнші Италияда тұрса да, Қазақстан азаматтығынан бас тартқан емес.
Асхат Мақсымұлы Маемиров
Асхат Мақсымұлы Маемиров (1974 жылы 12 наурызда Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданында туған) — театр режиссері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2015). Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының директоры (2018 жылдан). Философия ғылымдарының докторы (PhD 2016).
Отбасы
Үйленген. Екі баласы бар.
Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары Санат:Философия ғылымдарының докторлары Санат:12 наурызда туғандар Санат:Қазақстан театр педагогтары Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Балалық шақ – өткен өлке
"Балалық шақ – өткен өлке" -"Қазақ телефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, орыс тіліндегі деректі көріністік фильмі (1979). Онда Алатау қойнауындағы Жоңғар қорығының өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі жайында бейне баян жасалады.
Режиссер – И.Тынышпаев, операторы – В.Парфенов.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат: Өнер
Жылжымалы құрамның габариті
Жылжымалы құрамның габариті - рессорларында тұрғандағы бүйірлік еңкеюін қоспағанда максимал мөлшерленген шектері және тозықтары бар, бос та, тиелген жағдайда да түзу көлденең жолда орналастырылған жылжымалы құрам жайғасуға тиісті, шекті көлденең (жол өсіне перпендикуляр) сұлба.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
III Сәлім
III Сәлім (сазгерлік лақап аты — İlhami; 24 желтоқсан 1761 — 28 маусым 1808) — Османлы мемлекетінің 28-ші сұлтаны, Ислам халифатының 93-ші халифі, сазгер.
Өмірбаяны
III Сәлім 1761 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны III Мұстафа шаңырағында дүниеге келді.
нобай|солға|300px|III Сәлімнің жүліс рәсімі. Константин Қапыдақты
III Сәлім 1789 жылы өзінің көкесі I Әбділхамитті тақта ауыстырды. Жаңа сұлтанда османлы әскерін еуропалық үлгімен жаңарту ниеті болды. Бірақ елдің қаржылық жағдайы осы жоспарларды жүзеге асыруға кедергі болды. III Сәлім таққа отырған кезде османлылар Ресеймен соғысып жүрген, ал сұлтан бұл соғысты 1791 жылы Яссы бітім шартымен аяқтады.
1798 жылы француз генералы Наполеон Бонапарт бастаған француз әскері Мысырға басып кірді. Сондықтан III Сәлім Францияға соғыс ашты. Сол соғыс тек 1802 жылы аяқталған соң, сұлтан өзінің жаңартпаларын жүзеге асыра бастады. Ол әкімшілік аппараттағы пайдалы жаңартулар жасады (әсіресе бұл бюджет мекемелеріне қатысты), лендік иеліктердің әскери басқармасын жойды, халық арасында ағарту ісі мен білімді таратты, сұлтанның қолдауымен көптеген еуропа тілдерінде, әсіресе француз тілінде жазылған соғыс ісі, математика және т.б. қатысты кітаптар османлы тіліне аударылды, 1792 жылы типография өз жұмысын қайта бастады. Бірақ сұлтанға ең қажетті нәрсе — жаңа шеріктердің ықпалынан құтылу болды. Себебі, бұл әскери бірлестік өз білгенінше сұлтандарды бір-бірімен ауыстыратын, оған қоса соғыста пайданы өте аз әкелетін.
III Сәлім Орас Себастьяни атты француз генералын шақырып, соның көмегімен "Низам-и Джедид" атты әскери жаңартпа жиынтығын жүргізе бастады. Алайда халық пен әскер бұл жаңартпаларға мүлдем дайын болмады. Оның үстіне өте қымбат салықтарға наразы болған ауылдар мен қалалар тұрғындары сұлтанның жағдайын одан әрі ушықтырды. Ақырында наразы тұрғындар көтеріліс жасап, Константинопольді жаулап алып, IV Мұстафаны таққа отырғызды.
Ажалы
III Сәлім 1807 жылы тақтан тайдырылғаннан кейін Топқапы сарайындағы зынданға қамалды. Келесі жылы Әлемдар Мұстафа паша бастаған III Сәлім қолдаушылары оған тақты қайтару ниетімен Константинопольге басып кіріп, бұрынғы сұлтанды қамаудан босатпақшы болды, бірақ қолдарынан келмеді. Себебі, 1808 жылдың 28 маусымында IV Мұстафа III Сәлімді өлім жазасына кесуге үлгерген.
Реформалары
Сұлтан үкiметi мүлдем әлсiреп, еуропалықтарға тәуелдiлiгi күшейе түстi. Империяны мүлдем күйреуден сақтап қалудың ең соңғы жолы тез арада реформа жүргiзу керек болды. Бұл мiндеттi жаңадан таққа отырған түрiк сұлтаны III Селим (1789-1807) атқарды. Ең бiрiншi кезекте елдiң әскери күш-қуатын сақтап қалу үшiн әскери реформалар жүзеге асырылды. Тұрақты жаңа әскер қалыптастырылып, оны еуропалық үлгiде даярлауға көшiрдi, флотты қайта құрды. Жаңа тұрақты әскердiң құрылуы янычарлардың наразылығын тудырды. Олар өздерiнiң барлық жеңiлдiктерiнен айырылып қалудан қауiптенген едi. Сөйтiп, янычарлар консервативтiк топтардың реформалық әрекеттерге наразылығын қолдап, 1805 жылы бүлiк жасайды. Көтерiлiс еуропалық бөлiкте басталып, одан әрi Стамбұлға тарады. Янычарлар көтерiлiсi салдарынан 1807 жылы III Селим тақтан кетiрiлiп, жазаға тартылды. Барлық реформалар жойылып, оны жақтаушылар жазаланды. Реформалық әрекеттер осылайша сәтсiздiкпен аяқталды.Осман империясында реформа жасау әрекеттерiн жалғастыруды Румелиядағы билеушi Мұстафа паша Байрақтар қолға алады. Тақта отырған, жаңалық атаулыға жаны қас, консервативтiк пиғылдағы IV Мұстафа орнынан түсiрiлiп, сұлтан тағына жас II Махмұт отырғызылды. Мұстафа Байрақтар өзi ұлы уәзiр қызметiне ие болып, реформаларды жалғастыру әрекетiне кiрiседi. Бiрақ Мұстафа Байрақтар реформа жүргiзуде III Селим жолын қайталамауға тырысады.
Сазгерлік өнері
нобай|оңға|250px|III Сәлім. Константин Қапыдақты
III Сәлім сазды өте ұнататын. Сұлтан танбур мен нее деген аспаптарда ойнайтын, бірақ ең бастысы — ол әнді өзі шығаратын. Османлылар оның басқа сұлтандардан осындай айырмашылығына байланысты Сазгер (Bestekâr) деген лақап ат қойды. III Сәлім, шынымен, сазгер ретінде, мугам стиліндегі 14 композицияның авторы болып саналады. Сонымен қатар сұлтан Османлы мемлекетінде сол кезде өмір сүрген көптеген сазгерлерді, соның ішінде Деде әфенді мен Амбарцум Лимонджянды қолдап отырды.
Садрағзамдары
Санат:24 желтоқсанда туғандар Санат:28 маусымда қайтыс болғандар Санат:Стамбулда туғандар Санат:Османлы империясының сұлтандары
Тамақ майлары
Тамақ майлары. Майлар жоғары калориялы тамақ өнімдері болып табылады. Организмде 1 г май тотыққанда 37,7 кДж немесе 9,3 ккал энергия болінеді. Майлар жылу болумен қатар маңызды физиологиялық мәнге ие. Майлардан адам организмі қажетті май қышқылдарын, витаминдер, фосфатидтер және басқа заттар алады. Биологиялық жағынан есімдік майлар құнды болып саналады, олардың құрамында қанықпаған май қышқылдары — линол және арахидон болады. Бұл май қышқылдары атеросклероз ауруын тудыратын заттардың түзілуін тежейді. Майлар жеткіліксіз мөлшерде қабылданса, организмнің суық пен инфекциялық ауруларға қарсы түру қабілеті төмендейді.
Ақтас қыстағы
Ақтас қыстағы — 17-19 ғ-лардағы мекен-жайлар. Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының оңтүстік-батысында 5-6 км жерде, Сырдарияның оң жағалауында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жаңақорған ауданы географиясы Санат:Қазақстан көне қалалары
Арынғазы сұлтанның қозғалысы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Сағынғали Қайболдиев
Қайболдиев Сағынғали (1940 жылы туған, Ақтөбе облысы Ембі ауданы Амангелді ауылы) – бұрғылаушы. Гурьев (қазіргі Атырау) политехникалық техникумын бітірген (1973). 1962 жылдан Боранқұл «Мұнайгазбарлау» тресінде моторшы, 1970 – 76 жылы Ералиев (қазіргі Құрық) кентінде бұрғылаушы, бұрғылау қондырғысының бастығы болып, 1995 жылы зейнеткерлікке шықты. 3-дәрежелі Даңқ орденімен марапатталған (1978).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1940 жылы туғандар
Сарышешек
Сарышешек, рамматофиллюм - орамжапырақ тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер, кейде бұта. Қазақстанда кездесетін 2 түрі бар: жуантамырлы, тауды тасты беткейлеінде өседі, биіктігі 10 - 30 см аралығында. Мұғалжар, Жетісу, Күнгей Алатауларында, ұсақ шоқылы аймақтарда, Солтүстік Үстіртте, Арал теңізінің жағалауында, Бетпақдала мен Алтайда кездеседі, бұталы сарышешек шөлейтті жерлерде өседі, биіктігі 50 см-дей. Бұлардың сабақтары бұтақталып келеді, жапырақтары ұзын, жіңішке. Тостағанша жапырақтарының пішіні ұзынша, күлтесінен екі есе қысқа. Аталықтары жіңішке, бос жатады. Аналық мойыны қысқа. Гүлі ақ немесе күлгін түсті, шашақ гүлшоғырына топталған. Мамыр - маусым айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі - түзу немесе сәл иіліп келген бұршаққын. Ол екі жағына қарап ашылады. Тұқымының сырты тегіс, қоңыр түсті. Бұталы сарышешек - Бетпакдала, Қарқаралыда және Жетісу Алатауында кездесетін эндемик.
Дереккөздер
Атамекен географиялық энциклопедиясы
Рю Мураками
thumb|Рю Мураками Рю Мураками (村上 龍, 19 ақпан 1952 жылы Жапония, Нагасаки, Сасэбо қаласында туған) – заманауи жапон жазушысы және кинорежиссёр. Шын аты Рюноскэ Мураками (жапон. 村上 龍之助 Мураками Рюносукэ). Рюноскэ Акутагава атындағы сыйлықтың иегері. Оның көптеген шығармалары орыс тіліне аударылған. Оның шығармаларының ішіндегі ең атақтылары «Сақтау камерасының балалары», «69» атты романдары және «Экстаз», «Меланхолия» және «Танатос» бөлімдерінен тұратын трилогиясы. Шығарма жазумен қатар кинорежиссёрлікпен де айналысты. Оның «Көктің барлық реңдері» атты алғашқы киносы 1979 жылы жарыққа шықты.
Санат:Жапон режиссерлары Санат:1952 жылы туғандар
Сити оф Фармингтон (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 10372 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-27380.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Фелибрлер
нобай|300x300 нүкте| [[1854 жыл|1854 жылы фелибрлердің кездесуі: Фредерик Мистраль, Жозеф Руманиль, Теодор Обанель, Жан Бруне, Пол Жиера, Ансельм Матье, Альфонс Таван]] Фелибридж (Félibrige) — XIX ғасырдағы француз әдеби қозғалысы провансалдық әдебиетті жандандыру үшін құрылған.
«Фелибр» қозғалысының басталуы «Авиньон мектебі» деп аталатын, прованс (окситан) тілінде жазатын және француз оңтүстігінің әдебиеті мен мәдениетін жаңғыртуды армандайтын ақындарды біріктірді. Қозғалыстың негізін қалаушылардың бірі - ақын Жозеф (Джозе) Руманиль 1852 жылы Авиньонда «Провансальдар» антологиясын басып шығарды, онда оккитан тілінің әртүрлі диалектілерінде жазылған ақындардың өлеңдері ұсынылған.
Қозғалыс ретіндегі «фелибриж» және оның қатысушылары ретіндегі «фелибрлер» ұғымының өзі 1854 жылы Руманиль жас, бірақ болашағы зор прованс ақыны Фредерик Мистральмен бірге әдеби қоғам құрған кезде пайда болды. Оның атауы көне кітаптардан алынған және этимологиясы түсініксіз. Көп ұзамай Руманиль мен Мистральға — Теодор Обанель, Жан Бруне, Пол Жиера, Ансельме Матье, Альфонс Таван, Луи Аструк сынды провансаль тілінде бірқатар ақындар жазатын қосылды.
Бірнеше ондаған жылдар бойы қозғалыс өте белсенді болды, оның бірқатар өкілдері жоғары көркем шығармалар жасады, Фредерик Мистраль 1904 жылы «Мирей» поэмасы үшін әдебиет бойынша Нобель сыйлығына ие болды. Алайда, XIX ғасырдың аяғында бұл қозғалыс бірте-бірте жойылды, бірақ окситан тіліндегі әдебиет одан әрі дами берді.
Санат:Окситан әдебиеті
Шекті рауалы доза
Шекті рауалы доза — зиянды агенттің организмге не олардың қауымдастықтарына өткенде (демалу, тамақпен бірге және т.б.) оларға әлі құртатындай ықпал жасамайтындай ең көп мөлшері. Бір жылдық шекті рауалы доза және белгілі бір уақыт аралығы ішіндегі шекті рауалы доза белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Операция (медицина)
thumb|300px|right|Операция жасап жатқан хирургтар
Операция, Хирургиялық операция немесе Ота жасау (operatio — іс, әрекет) — ағза функцияларын емдеу, оларға диагностика жасау, түзетуді көздейтін, бұлшық ет тарамдарын (ұлпа) айыру, жылжыту, қосу арқылы жүзеге асатын адам немесе жануардың мүшелері немесе тарамдарына дәрігер тарапынан әсер ету кешені.
Санат:Хирургия
IC 2875
IC 2875 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2875 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Метеорологиялық ракеталар
thumb|right Метеорологиялық ракеталар (Метеорологические ракеты) — атмосфераның метеорологиялық жағдайын айқындауға арналған ракета. Метеорологиялық ракеталардың қысымды, температура мен ылғалды өлшеуге арналған құралдары, сондай-ақ қабылдау пунктіне хабар жеткізуге арналған телеметрикалық құралдары бар контейнері болады. Ол берілген биіктікке дейін көтеріліп, парашютпен төмен түсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қалбике Өмірбайқызы Есенова
Қалбике Өмірбайқызы Есенова– филология ғылымдарының докторы (2007), доцент (2006).
Қысқаша өмірбаяны
1990–91 Қызылорда педагогикалық институтын (қазіргі Қызылорда гуманит. ун-ті) бітірген соң осы оқу орнында оқытушы болып істеді;
1991–92 Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының Тіл білімі ин-тында ғыл. тәжірибеден өткен және аспирантурасында (1992–95) оқыған; осында кіші, аға ғыл. қызметкер болды;
2003 жылдан ҚазҰПУ-да доцент қызметін атқарады. «Қазіргі қазақ мәтінінің прагматикасы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның ғылыми-зертхана жұмысының бағыты – прагмалингвистика, прагмастилистика және бұқаралық ақпарат құралдарының тілі. Есенов 50-ден астам ғылыми еңбектің авторы.
Сілтемелер
ҚР БҒМ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ САЛАСЫНДАҒЫ ҚАДАҒАЛАУ ЖӘНЕ АТТЕСТАТТАУ КОМИТЕТІ
Санат:Тұлғалар Санат:1965 жылы туғандар
Трансплантация
Трансплантация (ортағасырлық лат. transplantatіo – ауыстырып салу) – адам мен жануарларда органдар мен тіндерді ауыстырып салу. Өсімдіктерде – өсімдіктер бөліктерін аналық өсімдіктердің басқа жеріне немесе басқа өсімдіктерге ауыстырып салу. Бақша өсіру мен эксперименттік зерттеулерде қолданылады.
Тарихы
Трансплантация әдісі көне заманнан белгілі. Тері қабатының орнын ауыстырып салу әрекеті алғаш рет Б.з.д. 1500 жылы жасалған. Клиникалық тәжірибеде бұлшық еттті, сіңірді, қан тамырларын, жүйке талшықтарын, сүйек кемігін, т.б. ауыстырып салу жиі қолданылады. Трансплантацияның ерекше бір түрі – қан құю. Ең жиі алмастырылатын орган – бүйрек болып саналады.
Қазіргі кезде трансплантация экспериментті биология мен медицинада ауто- (өз тіндерін Трансплантациялау), гомо- (сондай түрдің донорынан Трансплантациялау) және гетеротрансплантация (басқа түрдің донорынан Трансплантациялау, мысалы итке қояннан) кеңінен қолданылады. мысалы экспериментті онкологияда (жануарларға тәжірибе жасауда) қатерлі ісік штаммдарын Трансплантациялау. Трансплантацияға қажетті орган не тінді трансплантат деп атайды. Мұны ауру адамның ең жақын туысынан немесе қайтыс болған адамнан (мәйіттен) жан-жақты медициналық тексеруден өткізген соң алады. Трансплантатқа қойылатын басты шарттар: мәйіт жас адамдікі болғаны жөн; қан қысымы қайтыс болғанша қалыпты деңгейде болуы; қатерлі ісік немесе жұқпалы аурумен ауырмағандығы; ауруханада қайтыс болуы (немесе адам қайтыс болар алдында бірнеше сағат ауруханада болғаны) қажет.
Дереккөздер
Санат:Трансплантология
Ривэсайд (Мэриленд)
Ривэсайд (Riverside) — Мэриленд штатының Harford округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6128 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.2 км² шамасында. FIPS коды — 24-66762.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Белсенді бет
Белсенді бет — зерттелетін физикалық немесе химиялық процесс ететін физикалық бет.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия Санат:Физика
Баянауыл (фильм)
«Баянауыл» (фильм) – «Қазақтелефильм» студиясының 1 бөлімді, орыс тіліндегі, түрлі түсті көріністі фильмі (1977).
Фильм табиғаты тамаша Баянауыл тауы мен көкшіл көлдерінің әдемі пейзаждарын көрсетеді.
Онда осы өңірдің даңқын асырған, қазақтың атақты тұлғалары - ақын С.Торайғыров, Қазақ театры мен киносының алғашқы режиссерлері Ж.Шанин мен Ш.Айманов, Қазақ КСР Ұлттық ғылым академиясының тұңғыш президенті Қ.Сәтбаевтар туралы айтылады. Баянауылдағы Қ. Сәтбаев музейі, ондағы ғұлама ғалымның жинаған және тұтынған дүниелері көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Кино Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Большесухояз
Большесухояз — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Большесухояз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 661 адамды құрады. Пошта индексі — 452351, ОКАТО коды — 80243815001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Үлкен Кочмес
Үлкен Кочмес — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 214 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 198 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қызыларай қорықшасы
Қызыларай қорықшасы – республикалық маңызы бар табиғи-зоологиялық қорықша.
Үлкен Кочмес
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қызыларай қорықшасы
Географиялық орны, жер бедері
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының оңтүстігінде орналасқан. Аумағы 17,5 мың га. Қорықшаның негізгі ландшафтасына басым бөлігі граниттен тұратын Қызыларай таулары жатады.
Флорасы
Тау беткейлерінде сирек қарағай орманы кездеседі, бұл Сарыарқаның оңтүстігінде өскен қарағайлы орман болғандықтан, оны қорғаудың ғылыми және шаруашылық мәні зор.
Фаунасы
Қорықшаның негізігі жануар әлемін арқар, суыр, кекілік, ақ және сұр шіл, құр, т.б. құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Қарағанды облысы географиясы
NGC 2461
NGC 2461 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 20 ақпанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2461 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Хаузен
250px|thumb|Картада орналасуы Хаузен (Hausen AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бруг округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2797 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.21 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4100, пошта индексі — 5212.
Мышланка
Мышланка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сузун өзенінің оң жағалауынан 106 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Луноход
thumb| alt=A.| Айжүргіш.
Луноход — Ай бетінде әр түрлі зерттеулер жүргізе алатын жылжымалы автомат станса немесе ғарышкерлердің Айда мініп жүруіне арналған көліктік аппарат. Айдағы автомат “Луноходтың” қозғалысы Жер бетіндегі ғарышпен байланыс орталығынан басқарылса, көліктік “Луноходты” ғарышкерлер басқарып жүргізеді. 1970 ж. 10 қарашада ұшырылған кеңестік “Луна-17” планетааралық автомат станциясы 17 қараша күні Мәскеу уақыты бойынша 9 сағ 28 мин-та Айдың Жаңбыр т-не космонавтика тарихында тұңғыш рет “Луноход” апарып түсірді. Бұл “Луноход-1” (салмағы 756 кг) еді. Ол 1970 жылдың 17 қарашасынан 1971 жылғы 4 қазанға дейін, яғни 322 күн жұмыс істеді. Осы мерзім аралығында онымен 171 рет байланыс жасалды. “Луноход-1-дің” бортындағы рентгендік телескоп пен радиометр. аппаратуралар 3,5 ай шамасы әр түрлі ғылыми зерттеулер жүргізді. “Луноход-1-дің” радиотелевизор жүйелері Жерге Ай бетінің 206 панорамалық және 20000-нан астам жай суретін берді. “Луноход-1” Ай бетінде барлығы 10540 м жол жүрді. 1971 ж. 30 шілдеде америкалық “Аполлон-15” ғарыш кемесі Ай бетіне ғарышкерлер мініп жүруге арналған көліктік “Луноход” (“Довер”) түсірді. Оның Жер бетіндегі салмағы 211 кг, ал Ай бетіндегі салмағы 36 кг болды. Ай бетіне қонған “Аполлон 16” (21.4. 1972) мен “Аполлон-17” (11.12.1972) ғарыш кемелерінің экипаж мүшелері де Ай бетінде “Луноходпен” жүрді. 1973 ж. 16 қаңтарда “Луна-21” планетааралық автомат станциясы — Мәскеу уақыты бойынша 4 сағ 14 мин-та Айдың Айқындық т-не кеңестік екінші “Луноход-2-ні” түсірді. Ол 120 күн бойы әр түрлі ғылыми зерттеулер жүргізіп, 37000 м жол жүрді.
Дереккөздер
Санат:Ғарыштық бағдарламалар Санат:Ғарыш техникасы Санат:Космонавтика
Ягом-Ях
Ягом-Ях — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2169/246 орналасқан. Өзен ұзындығы 94 км-ді құрайды.
Тополица (Бургас облысы)
Тополица (Тополица) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Айтос қауымының құрамына кіреді.
Ягом-Ях
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Тополица (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 007 адамды құрайды.
Ягом-Ях
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тополица (Бургас облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Николай Федорович Добрынин
Николай Федорович Добрынин (18 мамыр 1890 жыл, Бобруйск, Белоруссия – 18 наурыз 1981 жыл, Мәскеу, Ресей) – психолог; психология ғылымының докторы (1937), профессор, Мәскеу Педагогикалық Мемелекеттік Университетінің психология кафедрасының меңгерушісі (1941–66). Тұлғаның дамуындағы танымдық үрдістерді, әсіресе зейінге байланысты мәселелерді зерттеген ресей психологы. Ол тұлғада қандай өзреістер болатындығын, олар қашан пайда болады немесе қалай пайда болады деген сұрақтардың жауабын тапқан.
Дереккөздер
Санат:Психологтар Санат:КСРО психологтары
Бір жастағы баланы күту
thumb|Кішкентай бала Бір жастағы баланы күту
Бала мүйісі
Баланың дені сау болып өсуі үшін ең бастысы таза ауа мен тазалық керек. Пәтердегі ең таңдаулы бөлмені, ал бөлмедегі орынды балаға арнау қажет. Бөлмедегі ауа мен жарық жеткілікті болуы тиіс, мебельдің тек қажеттерін ғана қояды. Бөлмені құрғақ щеткамен немесе құрғақ сыпырғышпен сыпыруға болмайды, өйткені мұндайда шаң көтеріледі. Еденді, мебельді, терезе жақтауларын күн сайын дымқыл шүберекпен сүртіп, аптасына бір рет қабырға мен төбені шаңнан тазалайды. Бөлмені жиыстырып, тазалаған кезде баланы сыртта серуендету керек. Қыста бөлмені 2—3 сағат сайын 10—15 минут желдетеді. Ал жазда терезе ашық тұрады, терезеге тор немесе дәке ұстайды. Мүмкіндігіне қарай баланың терезесі ашық бөлмеле ұйықтағаны жөн. Бөлмеге күн сәулесі молынан түсуі үшін күндіз терезелерге перде ұстамау керек. Өте жылы бөлмедегі балаға суық тигіш, тоңғақ келеді, бөлмедегі температура 18С-ден 20С аралығында болуы тиіс (бір айлық бала үшін 21С—22С). Бала жатқан бөлмеле темекі тартуға болмайды. Сәбиге қажетті барлық заттарды столдың үстіне бетін дәкемен жауып қою керек. Оған қажетті заттар:
Төсек-орын
Баланың өз төсегі болуы тиіс, сәбимен бірге ешкімнің ұйықтауына болмайды. Баланың төсегі бұрышта тұрса (онда ауа аз болады), немесе перде қалқалан күн сәулесін түсірмесе, ол өте зиянды; сондай-ақ баланың төсегін жылыту жабдықтарына жақын жерге және есік жаққа қоюға болмайды. Баланың матрацын мұқият жуып, желдету керек. Теңіз шөбі мен жылқының қылынан, ағаттық жұмсақ үгіндісінен жасалған матрац жақсы болады. Матрацты клеенкамен қаптал, бетіне ақ жайма жаяды. Матрацтың немесе жастықтың тысын жақсы жуылатын матадан жасайды және матрацтың артық тысы болуға тиіс. Бала төсегіне құстың мамығынан, сондай-ақ мақтадан жасалған матрацты пайдалануға болмайды. Қыста жүн көрпе немесе түкті көрпе, ал жазда — астарлаған көрпе пайдаланған жөн; сондай-ақ қыста серуенге шығу үшін мақталы, жылы көрпе пайдаланады. Көрпеге тыс кигізеді. Емшектегі балаға жастық қажет емес, тіпті үлкен жастық оған зиянды. Баланың төсегіне көрпе немесе ақжайма жабуға болмайды, өйткені ол ауа өткізбейді. Әдетте емшектегі бала көн ұйықтайды, сондықтан ол тыныш ұйықтауы үшін барлық жағдайлы жасау, баланың төсек-орнын таза ұстау керек. Баланың төсек-орнын күн сайын ауада немесе терезесі ашық бөлмеле желдетіп алған жөн. Баланы қолда шайқауға немесе төсегінде қатты тербетуге болмайды, ондайда сәбидің ұйқысы бұзылады. Дені сау бала тербетпей-ақ өзі ұйықтайды. Тербетуге үйреніп кеткен баланы 5—6 күн ішінде өз бетімен ұйықтауға дағдыландыруға болады. thumb|Баланың бесік арбасы
Бесік-арба
Жер бетіне шаң өте төмен шөгін тұратындықтан, биік бесік-арба пайдаланған дұрыс. Ең қолайлысы — су өткізбейтін, жақсы жуыл атын матери алдан жасалған, үстіңгі жағы шалқасынан ашылатын бесік-арба. Бесік-арба қант алған және үстіне пленка жапқан матрац төсеп, басына шағын жастықша жастау керек. Матрац тегіс, бірақ онша жұмсақ болмауы тиіс. Матрац жасау үшін поролон пайдалануға болады, өйткені ол оңай жуылады. Матрац пен жастықты жиі-жиі жуып, күн сайын желдетіп отыру керек. Қыста матрацтың үстіне жылы төсеніш салған жөн. Кейбір коляскаларда баланың артық заттарын салатын клеенка қапшықтары бар. Коляскада артық зат болмауға тиіс. Оған шаруашылық сумкаларын, сатып алған заттарды салуға болмайды. Коляска балаға төсек бола алмайды, өйткені оның жан-жағы биік, ауа өткізбейді. Серуендеп келгеннен кейін колясканы дымқыл шүберекпен мұқият сүртіл, тот баспау үшін металл жерлерін майлап қойған жөн.
Киім
Баланы ауа райына қарай киіндіру керек, оны тұмшалан, қалың киіндіруге болмайды. Сәбидің киімі жылы, әрі жеңіл, жүріс-тұрысына икемді болуға тиіс. Баланы, әсіресе, жазда тұмшалан киіндіру өте зиянды: ол ыстықтай қалжырайды. Баланы кепеш киюге немесе басына орамал тартуға үйретудің қажеті жоқ. Ол жалаңбас ұйықтаса, тіпті жақсы. Нәрестенің іш киімдеріне: жаялықтар, көйлекше-распашонка, фланельден тігілген көкірекшелер (олардың ішінде ұзын жеңділері де бар) жатады. Күн сайын жуып отырған жағдайда бір балаға 8—12 көйлек пен ползункалар, 4—6 жылы кеудешелер қажет болады. Подгузниктер (20—24 дана) размері 60X65 ем етіп екі қабат дәкеден немесе ескі киім-кешектен, салфеткалық материалдан, шыттай дайындайды. Жаялықтардың размері 100Х 100 ем болуы тиіс; мақта матадан 24 дана жеңіл жөргек және бумазейден немесе фланельден, бәйкеден жасалған 12 дана жылы жөргек дайындаған жөн. Бұдан басқа 2 бас киім-кепеш немесе 2 жеңіл бас орамал, сондай-ақ 2 жұқа, 1 жылы көрпе болуға тиіс. 3 айлығынан бастап 1 жасқа толғанға дейін нәрестенің киімі көбейе береді: 5 жұқа көйлек, түймелі 5—6 бәйке кеудеше 5—6 жаздық шыт кеудеше, 10—15 дана жылы ползунки, 10—15 жаздық ползунки, жылы костюм, жүннен тоқылған жылы қалпақ; 2 жеңіл қалпақ, қыстық және жаздық пальто, 1 пар биялай. Бала 8—9 айлығында жүре бастайды, сондықтан оның киімі жүріс-тұрысына кедергі келтірмейтін ыңғайлы болуға тиіс. Осы кезде көйлектің орнына тілігі алдынан шығарылған жейдешелер пайдаланылады. 11 —12 айлық балаға ботинка, қыс айларына — пима немесе киіз ботинка керек. Ал қыс кезінде баланы таза ауада ұйықтату үшін ұйықтайтын арнайы жылы қапшық болғаны жөн.
Серуендету
Баланы жылдың кез келген уақытында серуеңдету керек (желді, жаңбырлы күндерден басқа). Таза ауада көп болған бала жақсы өседі, ауруға аз шалдығады, таза ауа сәбидің тәбетін ашады, тағамның жақсы қорытылуына ықпал жасайды, қан айналымын жақсартады. Жаз айларында туған балаларды әйелдер босанатын үйдек шығысымен-ақ далаға шығаруға болады, ал қыста туған баланы ауаның температурасы 10оС-ден төмен болмаса, 2—3 аптадан кейін шығарады. Алғашқыда 10 минуттай артық серуендетуге болмайды; ал бір айлық бала таза ауада 40 минут болғаны жөн. Кейін бірте-бірте 5—10 минуттай қосып отырады да, сәби 3 айға толғанда серуенге шығару уақытын күніне 4 сағатқа дейін (қыста) жеткізеді. Суық уақытта 2,5—3 айлық баланы күніне 2—3 рет далаға шығарып тұру керек, бірақ барлығы 2 сағаттан аспауы тиіс. Бүлдіршінді далаға шығарарда ауа райына қарай киіндіреді. Қыста жұқа киімінің сыртынан жылы кофта кигізіп, алдымен бәйке одеялға, одан кейін мақта немесе жүн көрпеге орайды; бетін тұмшалан бүркемей, желсіз жерде серуендету керек. Баланың қол - аяғының мұздан қалмауын қадағалау қажет. Тұмауратқан баланы далаға сирек шығаруға болады. Балаға күн өтпеуге тиіс. Жазда серуендеткенде әлсін-әлсін су беріп отыру керек. Ойыншықтарды баланың қасына қарай алу керек, ойыншықты бірден көп алуға болмайды, бала бір ойыншыққа көңіл аударуына, оған жақсылап көңіл бөліп, жан-жақты зер салып қарауына мүмкіндік жасау керек. Ойыншықтар барынша жеңіл болуы тиіс, сонда ғана бала онымен еркін ойнайды. Баланың ойнауына ұсақ затты беруге болмайды, өйткені, ол тамағына кетіп қалуы мүмкін. Бала бір жерін кесіп алмауы үшін ойыншықтардың ұшы өткір емес, бұрыштары доғал болуы керек. 3 айлық балаға ойыншық тек көңіл аударып қарау үшін ғана қажет (шар, балық, үйрек т. б. Ойыншықтар); 3 айдан 6 айға дейінгі балаға қолына ұстауға ыңғайлы (әр түрлі ойыншықтар, сапты сылдырм ақтар, резеңкеден жасалған дыбыс шығаратын қуыршақтар, жануарлар, құстар т. б.); 6 айдан бастап балаға әр түрлі формалы резеңкеден, ағаштан т. б. жасалған ойыншықтар сатып алу керек. Дыбыс шығаратын ойыншықтар бала тілінің жетілуіне және сөзді түсінуіне ықпал жасайды; мұндай ойыншықтарды сәбидің қолына ұстатпаса да болады, бірақ нәресте ойыншыққа назар аудара қарап, олардан шыққан дыбысты көңіл бөліп тыңдайды. 9—12 айлық балаға шығыршықты пирамидаларды, текшелерді (кубиктер) т. б. беруге болады. Емшектегі балаға қатты қағаздан, сондай-ақ түкті матадан немесе пүліштен жасалған - ойышпықтарды ұстатуға болмайды (Ойыншық; мақаласын қараңыз). Ауру баланы күту жөнінде Сырқатты куту мақаласын қараңыз.
Мадезимо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 582 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 7 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Пошта индексі — 23024.
Виктор Аркадьевич Соломин
Виктор Аркадьевич Соломин (1950 жылы туған, Алматы қаласы) – химия ғылымдарының докторы (1995), профессор (1997).
Мадезимо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Виктор Аркадьевич Соломин
130-дан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Химия ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан ғылым академиясының Химия ғылымдары институты қызметкерлері Санат:Қазақстан ғылым академиясының Химия ғылымдары институтының профессорлары Санат:Қазақстан химиктері
Нацумэ Кинноскэ
Нацумэ Кинноскэ (ja 夏目金之助, 9 ақпан 1867 жыл — 9 желтоқсан 1916 жыл), Нацумэ Сосэки (жапон. 夏目 漱石?) деген лақап атпен кеңінен танымал жапон жазушысы, заманауи жапон әдебиетінің негізін салушылардың бірі. Нацумэнің шығармалары ағылшын, болгар, венгер, грузин, қытай, корей, моңғол, неміс, поляк, румын, орыс, серб-хорват, француз және чех тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Харуки Мураками
Харуки Мураками (村上 春樹 Мураками Харуки, 12 қаңтар 1949 жыл, Киото) — атақты жапон жазушысы және аудармашы. Постмодернизм бағытында көптеген шығармалардың авторы. Мураками ағылшын тілінен жапон тіліне Фрэнсис Скотт Фицджеральд, Труман Капот, Джон Ирвинг, Джером Сэлинджер және тағы басқа XX ғасырдағы американ прозашыларының шығармаларын, сондай-ақ Ван Альсбург пен Урсула ле Гуиннің ертегілерін аударған. Атақты «Егеуқұйрықтар» атты трилогиясы бар.
Жеке өмірі
Үйленген, балалары жоқ. Триатлонмен, жүгірумен айналысады. 1990 жылы ток-шок жүргізушісі болған. Біршама фотоальбомдармен жолсілтеуіштер жазған( тамақ әзірлеу, батыс әндері). Джазды сүйіп тындайды.
Дереккөздер
Санат:Жапония жазушылары Санат:1949 жылы туғандар
NGC 6922
NGC 6922 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бүркіт (шоқжұлдыз)
Коллиано
Коллиано (Colliano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3829 адамды құрайды. Халық тығыздығы 71 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Пошта индексі — 84020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Leone. Жыл сайынғы мерекесі — 20 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Тельве-ди-Сопра
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 680 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 37 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 38050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Лорхайм
Лорхайм (Lohrheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Лан ауданының құрамына енеді.
Тельве-ди-Сопра
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Лорхайм
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 570 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 41 081. Муниципалитеттің басшысы — Бодо Шефер.
Транспортер
Транспортер – әскерлерді, әскери техниканы, материалдық қажеттіліктерді тасуға арналған шынжыр табанды немесе доңғалақты машина. Егер сауытты қалқаны болса, онда ол бронды транспортер деп аталады. Суда жүзетіндері де болады. Қолданылуына байланысты (оның ішінде қар мен батпақта жүретіні де) әр түрлі мақсатта пайдаланалыды. Транспортер арнайы көпірге арналған, паромға арналған, десанттық, кез келген жерде жүретін, т.б. болып бөлінеді.
Әділ Борашев
Әділ Борашев(1949 жылы туған, Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы) – педагог.
Нақтылау
Нақтылау - дүниедегі заттар мен құбылыстардың қасиеттері мен өзіндік ерекшеліктерін ашатын синонимдердің семантикалық функциясы. Әдетте бір сөйлемнің ішін де бір-бірін өзара нақтылайтын эквивалентті сөздердің жақын орналасуы жағдайында еткеріледі. Нышанның, сапаның, касиеттің, әрекеттің, тағы басқа басқаларының айқындалу дәрежесі нақтылануы мүмкін.
Транспортер
Дереккөздер
Санат:Әскери техника
Нақтылау
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Әділ Борашев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1949 жылы туғандар
Баспана фильмі
«Баспана» фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 5 бөлімді, қазақ-орыс-ұйғыр тілдеріндегі деректі фильмі (1987).
Онда Н.Жалыбиннің өнертапқыштық істері әңгіме болады. Жалыбиннін әдеттен тыс сипаттағы, қабырғалары жұқа ақ қаңылтырдан жасалатын арзан әрі ауылына қолайлы құрастырмалы кешендері насихатталады. Осы құрылымды қолданысқа ендіру арқылы әлеуметтік-экономикалық міндеттерді шешуге игі ықпал жасалады. Әйтсе де аса мәнді өнертапкыштық істі қолдаушылар мен оған қарсы болушылар арасындағы шиеленісті пікірталас фильмнің драматургиясына арқау болған. Режиссері – С.Морозов, операторы – И.Ахметов.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Вильянуэва-де-Тапиа
Вильянуэва-де-Тапиа (Villanueva de Tapia) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Антекера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1675 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 67 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Дамм (Эльдеталь)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 505 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 012. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Грандт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Үнді мұхиты
thumb|250px|
Үнді мұхиты — Жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық және Атлант мұхиттарынан кейінгі үшінші мұхит. Көпшілік бөлігі оңтүстік жарты шарда, Азия, Африка, Австралия және Антарктида құрлықтарының аралығында. Үнді мұхиты планетада ерекше орын алады: оның көп бөлігі оңтүстік жарты шарда орналасқан.Жердің су бөлігінің 20% алып жатыр. Мұхит солтүстігінде Еуразиямен шектеседі.Мұхиттың жағасы аз тілімденген.Солтүстігінде Бенгал және Парсы шығанақтары,Арабия теңізі құрлыққа бойлай еніп жатады.Аралдары біршама аз.Мұхиттың шекарасында ғана ірі аралдар бар. Еуропалықтар Үнді мұхиты арқылы XV ғасырда ғана тұрақты жүзе бастады.Мұхитта жүзу маршруттарының сипаттамасын тұңғыш рет арабтар жасаған.География ғылымы үшін Үнді мұхиты жөніндегі мәліметтер Васко да Гаманың жүзген уақытынан (1497-1499 жж)бері жинала бастады. XVIII ғасырдың соңында ағылшынның теңізінде жүзушісі Джеймс Кук бұл мұхиттың тереңдігін алғаш рет өлшеген. XIX ғасырдың соңында мұххитты комплексті зерттеу жұмысы басталады.Әрине мұның бәрі дұрыс болып табылады!
Жалпы мәлімет
Атлант мұхитымен Ине мүйісінің (20 ш.б.) меридианымен Африкадан Антарктидаға өтетін сызықпен шектеседі. Тынық мұхитпен арадағы шекара Малакка түбегінен басталып (9818 ш.б.) Суматра, Ява, Сумба, Тимор, Танимбар және Чут аралдары арқылы Жаңа Гвинеяға, онан әрі Австралияға (1105 о.е., 14203 ш.б.), Тасман аралдарына өтеді. Тасманиядан Антарктидаға дейінгі шекара 14655 ш.б. меридианымен белгіленеді. Аудандық теңіздерімен қоса есептегенде 76,17 млн. км2, суының көлемі 282,6 млн. км3, орташа тереңдігі 3711 м, ең терең жері 7729 м (Зонд шұңғымасы).
Жағалауы
Солтүстік-батысы мен шығысына негізгі, солтүстік-шығысына аккумулятивті жаға типі тән. Антарктидаға қараған жағаларын қайраң мұздығы басқан. Ірі теңіздер мен ірі шығанақтар түгелдей дерлік солтүстік және солтүстік-шығыс бөліктерінде (Қызыл, Арабия, Андаман, Тимор, Арафур теңіздері, Аден, Парсы, Оман, Бенгал шығанақтары). Оңтүстік бөлігінде Карпентария, Үлкен Австралия, Сент-Винсент, т.б. шығанақтар бар.