cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бақсы
Бақсылар
Бақсылар адам жаны түршігерлік сан алуан түрлі өнер көрсеткен. Дәулет Рақбайұлы бақсы (XIX ғ.) қобызбенкүн жайлатып, дауыл тұрғызған. Қармақшылық Омар Жабырұлы деген бақсы (1855-1930) қобызбен сарнатып,күй тартқан кезде бір қалтасынан шұбар жылан, екінші қалтасынан құрбақа шығарып жүргізіп, отырған жұрттың алдынан өткізіп, өнер көрсететін болған. Семейлік Сіләмбек Беркімбайұлы бақсы қобызбен емдеген. Оның әкесі Беркімбай Бекниязұлы отта тұрған шоқтай қызған қазанға отырған. Бақсылықтың тікелей ұрпағына қонатындығы туралы деректер ел ішінде аз емес.Жаңқа деген бақсының жыны қонған немересіне Садуақас бақсы бәйге қобыз қосқан, шоқ таптап, шаңыраққа шығып ойнаған дейді Ә.Төлеубаев өзінің зерттеуінде. Қаракерей Бұйдаш бақсының немересі Мырзағали Сәрсенбаев бақсылықта бедеу әйелдерді емдеумен атағы шыққан. Мұндай емді шөмекей Дәмолда, арғын Қайырбек бақсылар жасағандығы туралы айтылады.
Бақсылар ойыны кезінде сан түрлі ғажайып істерге барғандығы туралы ел аузындағы әңгімелер көп. Байсақалбақсы ойнаған кезде үйдің ішін топан су бастырып жібереді екен. Ал, Берікбол бақсы қобызын шалып, Ақшағыр деген атын шақырып үйге енгізіп, аурудың кеудесіне аяғын қойған дейді. Кұсайын Малшыбайұлы деген бақсы шоқтай жанған күректі жалап, қайнақ сумен сабаланған. Ел ішінде ауырған адамдарды емдеумен атағы шыққан бақсылар қатарында жетісулық Жетекбай бақсы (ол сынықшылықпен де айналасқан), қарақаңлы Ержұма Есжан бақсы (шыңжандық) есі ауғандарды емдеген. Атақтытама Тіней бақсы, Ізтілеу бақсы, қостанайлық Аспандияр, Дархан, семейлік Әжібай, Кенжебай, көкшетаулық Қапаржәне т.б. атағы алысқа кеткен. Сырдария бойындағы Жалағаштық Беркімбай (XX ғ,-дың бірінші жартысы) бақсылықпен айналысқан, әрі дін ұстанғандықтан қалпе атанған. Ол салмағы 30 пұт болатын тасты кеудесімен көтеріп, оп-оңай допша домалата алған, қып-қызыл боп жанып тұрған сексеуілдің шоғын қолымен көсеген. Шоқтай болып қызырған кетпенді тілімен жалап, су ұшық жасаған. Беркінбай қалпе Сырдарияның суы таситын тұста дұға оқып, мұз сеңін үзе білген, жалаңаяқ бір мұздан екінші бір мұзға секіріп, Сырдарияның арғы беті мен бергі бетіне әп-сәтте өтетіндігіне халық куә болған. Алтайдың Қобда бетінде өмір сүрген Қасен бақсы (XX г. ортасы) өткел бермей тасып жатқан дарияға дұға оқыған құмалақ лақтырғанда өзеннің суы ығысып оның малына өткел берген дейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ емшілері Санат:Шаманизм Санат:Діни тұлғалар
Коста-Весковато
Коста-Весковато (Costa Vescovato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 361 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Martino di Tours.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Кіші Юнга
Кіші Юнга — Ресейдегі өзен. Төменгі Новгород (Нижегород) облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің оң жағалауынан 2023 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су реестрінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксары су торабына (Чебоксары суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бельпеш
Бельпеш (Belpech) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 42,46 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1307 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Зеевен (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Зеевен (Золотурн) (Seewen SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Дорнек округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1019 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16.39 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2480, пошта индексі — 4206.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Әмір Көшекбаев
Әмір Көшекбаев (1887, бұрынғы Гурьев облысы Ембі ауданы - 1924, сонда) - халық ақыны. Сол өңірге аты әйгілі Абыл, Қашаған, Нұрым, Ақтан, Аралбай тәрізді ақын, жыраушылар дәстүрлерін дамытып, эпик. жыр-дастандарды ("Қырық батыр" циклдарын) жырлаған. Ақынның "Әлеумет келдіц жиылып", "Өсиет", "Айтамын осы заманнан", "Сөз суырсаң шешен, ділмардан", "Жа- рандар, келдім алқына" деген терме, толғаулары "Ақберген" жинағында (1972) жарияланған.
Кәрімбаев атындағы көше (Алматы)
thumb|200px Кәрімбаев атындағы көше. Көшеге қазақ композиторы, музыкант, Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері Садық Кәрімбаевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 02.09.1987 №21/4620 шешімі) берілген. Садық Кәрімбаев (1918-1975) Павлолар қаласында дүниеге келген. Ол - жүзден астам әннің авторы.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
873 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:873 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:873 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Медина Құбышев
Медина Құбышев (1923, Маңғыстау ауданы, Шетпе ауылы – 1967) – соғыс және еңбек ардагері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Аккерман конвенциясы
Аккерман конвенциясы (1826) - Аккерман қаласында (қазіргі Белгород-Днестровскийде) 25 қырқүйекте (7 қараша) қол қойылған орыс-түрік келісімі.
Аккерман конвенциясы Бухарест бітім шартын (1812) қайталап, оның кейбір пукттерін айқындады. Түркия Сухумның, Редут-Қаланың, Анакрияның Ресейге қосылғанын және   Ресей ұсынған Дунай межесін мойындады. Бір жарым жыл ішінде Түркия орыстарға ақшалай айып төлеуге міндеттенді, орыс сауда кемелерінің түрік суларында еркін жүзуіне, орыс купецтерінің Түркия жерінде кедергісіз сауда жасауына рұқсат берді. Аккерман конвенциясы Дунай князьдықтарының өзін-өзі басқару құқығын қалпына келтірді, Сербияның келешектегі ішкі құрылымын белгілеп, одан тартып алынған округтардың қайтарылуы т.б. қамтамасыз етті. Ресейдің Таяу Шығыстағы ықпалын ннығайтып, Балкан түбегі халықтарын түрік езгісінен азат етуде  Аккерман конвенциясының зор маңызы бар.
Еркін жүзу
thumb|2006 жылғы Еуропа чемпионатының 100 метр бойынша еркін стильдегі ақтық жүзбесінің мәресі
Еркін жүзу (Freestyle swimming) - Еркін жүзу Халықаралық жүзу федерациясының (FINA) ережелері бойынша анықталған жүзу жарыстарының категориясына жататын, жүзудің кез келген спорттық әдісін пайдаланатын жүзу түрі.
Еркін жүзу жарыстары 50 метрден басталатын 1500 метр арақашықтыққа жететін жүзу жарыстарының ең көп тараған түрі.
Дереккөздер
Санат:Жүзу стильдері Санат:Спорт Санат:Жүзу
Свободен стил שחייה תחרותית
Алдыңғы жорықтық застава
Алдыңғы жорықтық застава — жорықтық күзет органы. Алдыңғы жорықтық заставаға басты күштің кедергісіз іс-орекетін қамтамасыз ету мақсатында өз әскерлеріне карсыластың барлаушыларының енуін, тұткиылдан шабуылдауын болдырмау және жазылу мен ұрысқа кірісу үшін ұтымды жағдай туғызу тапсырмасы жүктеледі. Іс-қимыл бағытында әскердің алдыңғы белігінен (авангардтан) және екі бағыттағы жылжымалы басты күш қатарының ізіндегі полктерден де саппен жөнелтіледі. Алдыңғы жорықтық заставаның әдеттегі құрамы — күшейтілген мотоатқыштық (танктік) взвод немесе рота. Оларды шолғыншылар күзетеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Малға достың мұңы жоқ малдан басқа...
«Малға достың мұңы жоқ малдан басқа...» - Абайдың 1896 жылғы жазған өлеңі.
Өлеңнін сипаттамасы
Ақын бұдан бұрынғы сынында ар-ұяттан бөзген, тойымсыз би-болыстарды қанша айыптаса да, ара кідік олардың ішінде де тәуірлері бар, әр нәрсе адамына қарай деген пікірдің ұштығын шығарып қоятын (Мысалы, «Бай сейілді...» өлеңінде).
Ақын өз жұртына жаудай тиіп отырған, қоғам денесіндегі осынау жұқпалы дертті шеней отырып, оған қарсы қоятын, мерөзді сылып тастайтын күшті де атайды. Ол - адал еңбек, ащы тер. Аштан өлсеңде арыңды сатпа деп, адалдыққа, адамгершілікке шақырады.
Еңбек, сана, мейірім. Бұл - Абайға дейінгі қазақ ақындары осынша өткір, уытты тілмен барынша ашынып айта қоймаған тұжырым.
Туынды 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алғаш рет 1959 жылы Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Абай Құнанбай ұғылының өлеңі» деген жинақта жарияланды. Шығарма ешқандай тек стол. өзгеріске ұшырамаған. Өлең қарақалпақ, орыс, ұйғыр т.б. тілдерге аударылған.
Өлең
Малға достың мұңы жоқ малдан басқа,
Аларында шара жоқ алдамасқа.
Табысына табынып, қалтаң қағып,
Тойғанынан қалғанын берсе алашқа.
Көзге шұқып, малменен күйдірмекке.
Өзі шошқа, өзгені ит деп ойлар,
Сорпа сумен, сүйекпен сүйдірмекке.
Ақылды деп, арлы деп, ақпейіл деп
Мақтамайды ешкімді бұл күнде көп.
Осы күнде мал қайда, боқ ішінде,
Осыны оқып, ойлай бер, болсаң зерек.
Еңбекті сат, ар сатып неге керек?
Үш ақ нәрсе адамның қасиеті:
Ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Футболдан Норвегия чемпионаты
Элитсерия (норв. Eliteserien) — Норвегия футбол чемпинатының жоғары дивизионы, 1937 жылдан бері өткізіліп келеді.
Ең көп чемпион атанған клуб — Русенборг (26 рет)
Сілтемелер
Санат:Футболдан Норвегия чемпионаты
Дүниежүзі елдерін даму деңгейі бойынша топтастыру
Елдердің даму деңгейін сипаттайтын негізгі көрсеткіштер
Қазіргі кезде жекелеген елдер мен аймақтар әлемдік экономикада алатын орны жөнінен бір-бірінен үлкен айырмашылық жасайды. Сондықтан елдердің нақты әлеуметтік-экономикалық даму деңгейлерін салыстырып, сипаттауда сандық көрсеткіштер жүйесі кеңінен пайдаланылады. Жеке елдің дүниежүзілік шаруашылықтағы орнын және әлеуметтік-экономикалық даму ерекшеліктерін сипаттауда: Аталған көрсеткіштердің біріне қарап, елдің типін анықтау жаңсақтық болады, сондықтан еларалық салыстырулар жүргізуде өте көп мөлшерде сандық деректер ескеріледі. Ел экономикасының ауқымы, ең алдымен, жалпы жиынтық өнім көлемімен анықталады. Жиынтық өнімнің екі түрі бар: жиынтық ішкі өнім (ЖІӨ) және жиынтық ұлттық өнім (ЖҰӨ). ЖІӨ жыл ішінде белгілі бір аумақта өндірілген тауарлар мен көрсетілген қызметтің жалпы құнын көрсетсе, ЖҰӨ көлемін анықтауда аумақтағы шетелдік кәсіпорындар үлесі есептелмейді. Әдетте, географтар салыстырулар жүргізгенде ЖІӨ көлемін ғана есепке алады. Әртүрлі елдердегі ЖІӨ көлемінің көрсеткйптері алшақтық жасамас үшін бірыңғай бірлік — АҚШ доллары пайдаланылады. XX ғасырдың соңына қарай дүниежүзі елдері арасында ЖІӨ көлемі жөнінен АҚШ жетекші орынға ие болды. right|350px Елдің экономикалық даму деңгейін анықтауда жиынтық ішкі өнімнің жан басына шаққандағы көрсеткіші де ескеріледі. Бұл көрсеткіш бойынша дүниежүзі елдері арасында үлкен алшақтық байқалады.
Қазақстанда 2006 жылы сатып алу қабілетін ескергенде ЖІӨ көлемі ресми бағам бойынша 143 млрд АҚШ долларын құрады, оның жан басына шаққандағы көрсеткіші 9400 долларға тең болды.
Дереккөздер
Санат:География
Еркін соққы (лақтыру)
Epкін соққы (лақтыру) - кейбір командалық спорт ойындарында қарсы команданың ойыншысы ойын тәртібін бұзған жерден қарсы ойыншының допты теуіп (немесе лақтырып) қайтадан ойынға қосуы.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Ханттар
Ханттар, хантэлер — Ресей Федерациясындағы халық. Об, Ертіс өзендері алаптарында, Ханты — Манси мен Ямало-Ненец, Томь облысы аумақтарында тұрады. Солтүстік, оңтүстік және шығыс болып 3 этнографиялық топқа бөлінеді. Жалпы саны 29 мың адам (2002).
Тілі
Антропологиялық жағынан оралдық өтпелі нәсілге жатады. Финн-угор тобындағы ханты тілінде сөйлейді. Жазуы кириллицаға негізделген. Тілі мен шығу тегі жағынан мансилар мен венгрлерге жақын. Ханты тілінің жазуы КСРО-да тілдік жүйені құру кезеңінде құрылды: алдымен латын графикасы негізінде (1930) болып, содан кейін 1937 жылы орыс (кириллица) графикалық негізіне ауыстырылды. Ханты тілінің екі негізгі диалектісі бар: батыс және шығыс, олар өз кезегінде сөйленістерге бөлінеді.
Діні
17 — 18 ғасырлардан бастап православие дінін қабылдаған. Бірақ ұзақ уақыттарға дейін дәстүрлі наным-сенімдері (бақсылық, ата-баба аруағына табыну, хайуанаттар культі) сақталып келді. Көптеген басқа халықтар сияқты, хантылар да христиандандыруға мәжбүр болды. Оның алдында діни нанымдарды анимизм, шаманизм болды. Әсіресе күшті христиандандыру оңтүстік этникалық топқа әсер етті, өйткені олар орыс қоныстанушыларының ықпалында болды. Солтүстік және шығыс Ханты әлі күнге дейін бастапқы наным жүйесін ұстанады. нобай|оңға|250px|Хантылар
Тарихы
Солтүстік Хантылар ненец, шығыс Хантылар селькуп, оңтүстік Хантылар орыс пен татар секілді халықтардың мәдени ықпалына түскен. Қазіргі таңда ассимиляцияға ұшырап, ұлттық мәдениетін жоғалта бастаған. Өз тілдеріндегі халық атауы “адам” деген мағына береді. Ғалымдардың пікірінше Хантылар этносының қалыптасуы біздің заманымыздан бұрынғы 1-мыңжылдықта басталған. Мұнда Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстаннан келген угор тайпалары жергілікті тұрғындармен араласып, Хантылардың этнографиялық негізін қалыптастырған. Орыс деректерінде Хантылар 11 ғасырда югра, 14 ғасырда остяк атауымен белгілі.
Кәсібі
Хантылардың негізгі кәсібі – балық аулау, аңшылық, мал шаруашылығы. Балық шаруашылығы белгілі бір топтың локализациясына байланысты аздап ерекшеленеді. Солтүстік топтарға ит өсіру, бұғы өсіру, балық аулау кеңінен дамыған. Оңтүстік аймақтарда мал шаруашылығы, көкөніс өсіру, егіншілік кеңінен таралған. Хантылардың дәстүрлі қолөнер түрлері: сүйекке, ағашқа ою-өрнек жасау, қайың қабығынан жасалған бұйымдарды өндіру, шөптен, қамыстан, шыбықтардан тоқу, ұсталық қолөнер жұмыстары. Оңтүстік хантылар тоқымашылықпен айналысқан.
Жартылай отырықшы өмір салтына байланысты хантылар үйлердің 2 түрінде мекен етті: тұрақты және уақытша баспаналар. Қысқы киіз үйлер тұрақты болды, басқа маусымдарда жеңіл тасымалданатын киіз үйлер пайдаланылды. Олар әртүрлі пішінде жасалған: конустық, жарты шар тәрізді, көпбұрышты т.б.. Ең қарапайым баспана конустық пішінді чум болды.
Мәдениеті
нобай|оңға|230px|«Бұғы өсірушілер» күнін мерекелеу Хантылар құрамындағы тайпаның бірі ата-бабасын аюдан жаралған деп есептейді. Соған орай Хантыларда аюға арналған мейрам өткізіледі. Батырлық әңгімелерге, аңыздарға, әндерге негізделген бай фольклоры сақталған.
Хантылар киім жасау үшін негізінен жануарлардың (бұғы, ит, жабайы аң) терісін пайдаланды. Оңтүстік аймақтарда зығыр мен кендір өсірілді, олардан тоқыма, көйлек, шалбар тігілді. Әйелдер жағалары жиырылған, тік кесілген көйлектер киді. Солтүстік хантылары тоқымашылықты білмеген, олар киімнің ең көне түрі балық терісінен өңделген киімдерді киді. Олар аяқтарына жылы тоқылған жүн шұлықтар киіп, сыртынан бұғы немесе ит терісінен жасалған етік (унты) киді.
Қарашағыр
Әжірек (Cynodon) – астық тұқымдасының Chloridoideae тұқымдас тармағының өсімдіктер тегі, тұзға өте төзімді дәнді дақыл. Сабағы қай жерден болса да кездеседі.
Ханттар
Мәдениеті
Хантылықтардың негізгі тағамы жабайы аңдар мен бұғы еті болған. Етті қайнатып, пісіріп, кептіріп, тұздап, шикі жеген. Орыстармен араласқаннан кейін хантылар арасында нан жеу дәстүрі тарады. Олар нанды әртүрлі тәсілдермен, оны уылдырықпен, бұғы қанымен де пісіреді. Деликатес тағамы – балық майымен дәмделген, жидектермен араласқан қызыл балық филесі.
Қарашағыр
Әжіректің шымыр сабағы, жіңішке жапырағы, тығыз және иректес тақта тәрізді масақтары бар. Әжірек кейбір жерлерде бітік шығады, оны пішенге шабуға болады, сондықтан жергілікті ел оны пішенге шауып алады. Азықтық жағынан құрғақ шөл климатты және топырақ тұздылығына төзе алатын санаулы дәнді дақылдардың қатарына кіреді.
(1073) Гелливара
Оны 1923 жылы 14 қыркүйекте Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты.
Қарашағыр
Таксономиясы
Әжірек тегіне 10 биологиялық түр жатады :
Ханттар
Қазақстандағы хантылар
Қазақстанның ханты диаспорасы санының жалпы динамикасы мынадай:
Қарашағыр
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы
(1073) Гелливара
Швециядағы сол аттас қаланың құрметіне орай аталды. Бұл атауды Пализаның күйеу баласы Йозеф Реден ұсынды.
Қиссасу-л-Әнбия
"Қиссасу-л-Әнбия" - әдеби ескерткіш. "Оны 1311 жылы Рабғузи (Рабат оғызи деген екі сөзден қысқартып алынған) жазған. Рабғузи автордың бүркеншік аты, шын аты-жөні Насредин Бурһанетдин. Ол бұл еңбекті Рабат шаһарының әкімі, бек Насыретдин Тоқбоғаның тапсыруымен жазған. Кітапқа ертедегі түркі халықтарының қисса-хикаялары мен аңыз-ертегілері, өлең-жырлары негіз болған. Еңбекте барлығы 79 шығарма қамтылған. Олар тақырып, мазмұнына, идея-мәніне қарай үш топқа бөлінеді:
(1073) Гелливара
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Қиссасу-л-Әнбия
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Ханттар
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары
Мельбурн (Кентукки)
Мельбурн (Melbourne) — Кентукки штатының Кэмпбелл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 457 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-51438.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Қалдық саздар
Қалдық саздар. Континент бетіндегі немесе теңіз түбіндегі Әр түрлі таужыныстардың морылу өнімдері есебінен қалыптасқан, сол морылу орнында сақталып қалған саздар жиынтығы. Континент бетінде қалыптасқан мұндай саздардың қимасы өзінің төменгі деңгейінде бірте-бірте өздерін қалыптастырған түп таужыныстарға ауысады. Элювийлік саздарға жататын мұндай саздар құрлықтарда жиі ұшырасады, олардың өндірістік маңызы жоғары.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Үлкен топ
Үлкен топ — ортақ қоғамдық-мәдени мүддемен біріккен, өзара ықпалдастықтағы және әрекеттестіктегі ауқымды қауымдастық.
Қазіргі бессайыс
Қазіргі бессайыс, кедергілерден өте салт атпен жүруді, семсер сайысын (бірінші шаншуға дейінгі жекпе-жекті), пистолетпен атуды (4 тізбекпен 20 рет ату), жүзуді (еркін тәсілдермен 300 м-ге) және жеңіл атлетикалық дала жарысы (4 км. қашықтыққа) біріктіретін көпсайысты құрайды. Осындай реттіліктегі жаттығуларды кешенді жарыс ерте заманнан белгілі (мысалы: Ертедегі Грекиядағы ойындардағы Пенттатлон). XIX ғасырдың 1-	ші жартысында Швецияда, Кейіннен езге де елдерде офицердің жауынгерлік дайындығының (салт атпен жүру, семсерлесу, ату, жүзу, жүгіру) мәнін бейнелейтін офицерлік бессайыстан жарыстар еткізілді. 1912 ж. Кубертеннің бастамасымен дайындаған офицерлік бессайыс кешені Олимпиялық ойындардың бағдарламасына енгізілді (бастапқыда жеке ал 1952 жылдан командалық есеп). 1948 ж. дейін жарысқа тек спортшы-офицерлер ғана қатысты. Кешен қазіргі атауын 1948	жылы Қазіргі бессайыстың және биатлонның халықаралық одағы құрылған Лондонда алды, ол 54 ұлттық федерацияны (1979) біріктіреді. 1949	ж. бастап Әлем чемпионаты, 1974 жылдан Еуропа кубогы өткізілді.
Мемлекет және шіркеу
Мемлекет және шіркеу - араларында қандай да бір өзара байланыс бар әлеуметтік феномендер. Мемлекет пен Шіркеудің байланысы әр дәуірде, әр мемлекетте әрқилы болды. Мемлекеттің әртүрлі діндердің өкілдерін қудалаған, кейіннен дін мемлекеттік болып мойындалған мысалдары тарихтан белгілі. Еуропада XVIII ғасырдың соңына дейін Шіркеу саяси жүйенің басымдыққа ие құрамдас бөлігі болып келді. Кейіннен секуляризация (зайырлы) процестері Мемлекет пен Шіркеудің аражігінің ажырауына алып келді. Қазіргі кезде Мемлекет пен Шіркеудің өзара байланысы әртүрлі үлгілерде жүзеге асырылады. Олар: діни (теократиялық) мемлекет, зайырлы мемлекет, ресми шіркеу және мойындалған қауымдастықтар үлгісі. Діни немесе теократиялық мемлекет қандай да бір дінді "мемлекеттік" деп, ал Қасиетті Жазбаға мемлекеттің заңнамалық дерегі ретінде сүйенетін үлгі. Мұнда Мемлекет пен Шіркеудің арақатынасы діни және саяси институттардың қарым-қатынасымен байланыстырылады, ал азаматтардың жеке өмірі діни ережелермен реттеледі. Зайырлы мемлекет дінді мемлекеттен бөлу идеясын жүзеге асырады. Ресми шіркеу үлгісіне бір дінді ресми деп жариялап, елдің саяси өмірінде оған ерекше орын береді. Мойындалған қауымдастықтар үлгісінде барлық негізгі діндер мойындалады, дегенмен олардың ешқайсысы да мемлекеттік мәртебеге ие болмайды.
Дереккөздер
Санат:Саясат
IC 4194
IC 4194 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4194 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Сарыөзек — Қорғас халықаралық автомобиль жолы
“Сарыөзек — Қорғас” халықаралық автомобиль жолы — “Ташкент — Алматы — Қорғас” халықаралық автомобиль жолының бір бөлігі. Алматы облысының оңт.-шығысында орналасқан Сарыөзек, Жаркент арқылы өтіп, Қорғас кентіне дейін созылып жатыр. Бұл жол, сондай-ақ ТМД-ның “Батыс — Шығыс” бағытындағы “Словакия шекарасы — Ужгород — Львов — Тернополь — Хмельницкий — Винница — Умань — Кировград — Днепропетровск — Донецк — Дондағы Ростов — Минеральные Воды — Махачкала — Баку — Түркменбаши — Ашхабад — Мары — Чарджоу — Самарқанд — Джизақ — Ташкент — Шымкент — Тараз — Бішкек — Алматы — Қорғас — Қытай шекарасы” континентаралық автожолының құрамдас бөлігі болып табылады. “Сарыөзек — Қорғас” х. а. ж. туралы алғашқы деректер тех. әдебиетте 1930 ж. келтірілген. Ұлы Жібек жолының бір тармағымен өтетіндіктен, оның халықар. сауда мен тасымал үшін маңызы зор болған. Алғашқы күрделі құрылыс-жөндеу жұмыстары 1934 ж. жүргізілді. Қазір “Сарыөзек — Қорғас” х. а. ж-ның ұзындығы 246 км, 3-тех. санатта, жол жолағының саны — 2. Жолдың 35 — 40%-ы қозғалыс талаптарына сай емес.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Автожолдар
Есеңгіреу
Есеңгіреу - қатты соққы алған немесе оны соққыдан құлап түскен боксшының осынан кейінгі 10 секундтын ішінде қалпына келуі.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Хыльчую
Хыльчую (Иевка, Хыль-Чоу) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печорская кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 139 км-ді құрайды.
Азаматтық coт ісін жүргізудің міндеттері мен принциптері
Азаматтық coт ісін жүргізудің міндеттері мен принциптері (tasks and principles of civil proceedings) - Азаматтардың, мемлекеттің және ұйымдардың бұзылған немесе даулы құқықтарын, бостандықтарын және заңмен корғалатып мүдделерін қорғау, зандылық пен құқық тәртібін нығайту, құқық, бұзушылыктың алдын алу.
Хыльчую
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Азаматтық coт ісін жүргізудің міндеттері мен принциптері
Азаматтык сот ісін жүргізудің негізгі принциптері:
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вотская Урада
Вотская Урада — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Жаңа артауль ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 173 адамды құрады. Пошта индексі — 452826, ОКАТО коды — 80259860006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ангидрит-гипс
Ангидрит-гипс Негізінен алғанда гипстен және ангидриттен тұратын шөгінді (тұнба) жыныс. Құрамындағы гипс мөлшері ангидритке қарағанда көбірек болып келеді. Ангидриттің гипске айнала бастау өңірінде, яғни ангидриттің гидраттану белдемінің төменгі бөлігінде түзіледі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Жаңа Жайнақ
Жаңа Жайнақ (2007 ж. дейін — Новостройка) — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Нұресіл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақмол ауылынан солтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде, Есілдің сол жағалауында орналасқан.
Вилламар
Вилламар (Villamar) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Медио-Кампидано провинциясында орналасқан.
Жаңа Жайнақ
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 589 адам (285 ер адам және 304 әйел адам) болса, 2009 жылы 549 адамды (275 ер адам және 274 әйел адам) құрады.
Вилламар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Жаңа Жайнақ
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, фельдшер-акушерлік пункт, дүкен бар.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Хоэн-Шпренц
Хоэн-Шпренц (Hohen Sprenz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Гюстров ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 511 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы 22,43 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 53 034. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Отте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Малпартида
Малпартида (Malpartida) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 206 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Дыбовик (Добрич облысы)
Дыбовик (Дъбовик) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 175 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9551. Телефон коды — 057304. ЕКАТТЕ коды — 24339.
Бершор
Бершор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пула өзенінің сол жағалауынан 114 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лига (музыка)
Лига (league ) — нота жазуында доға тәрізді сызықшамен ( үсті,  асты) қолданылатын шартты белгі. Лига қамтыған ноталар бір-бірімен байланыстырыла орындалады (легато). Егер Лига бір атаулы ноталарды жалғастыратын болса, онда бұл ноталар жекелей дыбысталмай, олардың дыбыстық ұзақтығы үздіксіз қосылып орындалуы тиіс. Вокальді шығармаларда (ән-хор) Лига қойылған дыбыстар мәтіннің бір буынына келтіріледі.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Музыка
Сергей Михайлович Ершов
Өмірбаяны
Алматы сәулет-құрылыс институтын, Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясын бітірген.
2012-2014 жж. - Қарағанды облыстық маслихатының депутаты.
2014 жылдан бері - Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.
Дереккөздер
Санат:11 сәуірде туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Нұр Отан мүшелері
Вынт
Вынт — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кима протогының оң жақ жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Зельцах
250px|thumb|Картада орналасуы Зельцах (Selzach) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Леберн округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2998 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.51 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2556, пошта индексі — 2545.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
874 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:874 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:874 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вильена
Вильена (Villena) — Испаниядағы қала. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альто-Виналопо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34968 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 345,6 км² шамасында.
1250px|Қала панорамасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Аудармабас етік
Аудармабас етік - қалыпқа тартылмай-ақ жай кептеліп барып ұлтарылатын етіктің түрі. Етіктің бұл түрі күнделікті жұмыс, шаруаға арналған әшекей, ою-өрнек салынбаған қарапайым болып келеді. Аудармабас етікті дайындаудың ел ішіндегі кең таралған тәсілі - аяқкиімнің басы мен керсенін біртұтас пішін алып, оған ұлтару тәсілімен табан қондырады. Сондықтан, мұндай аяқкиімді ұлтарма етік деп те атайды. Аудармабас етікті үлкен де, кіші де кие береді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ұлытау артезиан алабы
Ұлытау артезиан алабы - Қарағанды облысының солтүстік-батыс бөлігін алып жатқан жер астысуы бар өңір. Ауданы 23500 км². Бір-бірімен кезектесе келген бірнеше антиклиналдық және синклиналдық құрылымдардан тұрады. Олар қалыңд. 100 — 150 м болатын сулы горизонттар төм. карбонның турне ярусының әктастары және құмтастарымен байланысқан. Мульдалардың орт. бөлігіндегі жер асты суларының арыны күшті, шет жақтарында төмендейді. Арыны күшті сулар 30 — 150 м тереңдікте кездесіп, жауын-шашын мен жер асты суларының ағынынан қалыптасады. Суының минералд. 1 — 5 г/л шет жақтарында, ал төм. горизонттарында 3 — 5 г/л-ге жетеді. Химикалық құрамы гидрокарбонатты, гидрокарбонатты-хлоридті, хлоридті. Ұңғымаларындағы су шығымы тәулігіне 450 — 2651 м3. Карсты әктастардың су шығымы өзгелерден жоғары. Алаптың жалпы қоры 30 млрд. м3 шамасында. Алаптың суы тереңд. 50 — 80 м-лік құдықтар қазу, ұңғымалар бұрғылау арқылы жер бетіне шығарылып, елді мекендерді, а. ш-н сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Артезиан алабы
NGC 3569
NGC 3569 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 27 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3569 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34075, UGC 6238, MCG 6-25-20, ZWG 185,18.
Келес көшесі (Алматы)
Келес көшесі. Көшеге Сырдария алабындағы өзеннің атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 24.03.2005 №138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 №2/185 қаулысы) берілген. Келес өзені Түркістан облысының Сарыағаш, Қазығұрт, Шардара аудандары арқылы ағып өтеді. Ұзындығы - 241 метр, су жиналатын алабының ауданы 3310 шаршы шақырым.
Кешенін ұзындығы - 620 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Жиенғали Жұмағалиұлы
Жиенғали Жұмағалиұлы (1880 жылы, Табын ауданы, 12-ауыл - 1943 жылы, Қарақалпақстан) - діни қайраткер, ахун, ағартушы.
Өмірбаяны
Жиенғали ахун Жұмағалиұлы 1880 жылы Табын ауданына қарасты 12-ауылда атақты әл-Азһар университетінің түлегі Жұмағали ахунның отбасынды дүниеге келген. Жиенғали Жұмағали ахун мен Досжан хазіреттің қызы Үммагүлсімнің жалғыз ұлы. Жиенғали діни білімін Ыстанбұл қаласында бастаған. Алайда әкесі Жұмағалидің қайтыс болуына байланысты оқуын Орынбордаға Құсаиния медресесінде жалғастыруға мәжбүр болған.
1940 жылы Ішкі істер халық комиссариатының (НКВД) шешімен, Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасының Қылмыстық кодексінің 58-бабымен айыпталып, қуғын-сүргінге ұшырайды.
Қуғын-сүргінге ұшырағаннан кейін Жиенғали ахун ертеректе Қарақалпақстанға қоныс аударған туыстарын келіп паналайды. Сөйтіп 1943 жылы қайтыс болады. Денесі Әзер баба қорымына қойылған.
.
Жеке өмірі
1. Әйелі Рәзия Бекесқызы. Рәзиян Ақтөбе өңіріне белгілі Бекес қажының қызы. 2. Ғайнетдин Жиенғалиұлы - мұсылманша сауатты өз әкесінен алған, құранды жатқа білген, дәрігерлік институттың бітірген. Сталиндік репрессияның құрбаны. Ұрпақ қалмаған. 3. Зайнутдин Жиенғалиұлы - 1923 жылы дүниеге келген. Ұлы Отан соғысының ардагері. 1955 жылы Өзбекстан халық білімдендіру ісінің озаты, 1960 жылы Қарақалпақстанға еңбегі сіңген құрметті мұғалім  атағы берілген. 2004 жылы Ақтөбе облысына көшіп келген. 2005 жылы 82 жасында Ақтөбе қаласында дүниеден озған. Зайнутдин Жиенғалиұлының Рақым, Рамазан, Исатай атты ұлдары және Ғалима атты қызы бар. 4. Қыздары - Әдима, Рахима, Сәлима. Қыздары қиын тағдырдың әсерінен тұрмысқа шықпаған.
Серіппенің қатаңдығы
thumb Серіппенің қатаңдығы (Жесткость пружины) — серіппенің бірлік деформациясына сөйкес күші.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Бақыт
Бақыт — адамның қарапайым сезімдік қанағаттанудан бастап, жоғары психикалық мәнді қуануға дейінгі позитивті әрі жағымды эмоцияларды білдіреді, ол әсіресе өмірге қанағаттану, ауқаттылығы, субъективтілігі, гүлденуі, және эвдаймония күйін қамтиды. Бақыт ұғымы сондай-ақ өмір қызығы мен қуанышына қанағаттану дәрежесін танытатын этикалық ұғым ретінде де белгілі.
Бақыттың негізінде адамның өмірі мағыналы және нәтижелі болған кездегі өз болмысына деген ризашылық сезімінің қалыптасуы жатыр. Арман сияқты Бақыт та мұраттың тылсымдық-эмоциялық көрінісі болып табылады. Мұрат тұлғаның болашаққа деген сенімін білдірсе, Бақыт оның іске асу деңгейін көрсетеді. Әдептану саласында Бақыт мәселесімен шұғылданатын ілімді фелицитология деп атайды.
Бақыт — көп мағыналы ұғым. Оның басты түсініктері:
“Құс ұшуға жаралған, адам бақытты болуға жаралған” дейді халық мақалы. Бақытты өмір сүру — қуанышты болу, дәулетке кенелу, рахатқа бөлену. Адамға қуаныш әкелетін оқиғалар — табысқа қол жеткізу, іс-әрекеттің марапатталуы, алға қойған мақсаттың орындалуы, бала-шағаның қызығы. Қуаныш сезімі адамға күш беріп, кісінің жігеріне жігер қосады. Алайда қуаныш пен Бақыттың арасында айырмашылық та бар. Қуаныш өткінші, жеке бір сәтке байланысты болса, Бақыт — адамның бүкіл өмірінің арқауы. Өмірде адамгершілікке жат, әдептілікке симайтын жалған қуаныштардың да кездесуі мүмкін. Қазіргі жағдайда Бақытты өмір сүру мәселесі өркениеттілік құндылықтарымен (нарық, демократия, адам құқыларын қастерлеу, т.б.) тікелей байланысты. Т. Джефферсон “Тәуелсіздік декларациясында” мемлекет өз табиғаты бойынша Бақытқа ұмтылуды қорғап, тұлғалардың іскерлігі мен дербестілігін ынталандыруы қажет екенін, бұл Бақыт үшін мәнді болып табылатынын атап көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Позитивті психика
Малаж
Малаж — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тюй өзенінің сол жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Лагоинья
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 195 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 255,924 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Кіші Безменец
Кіші Безменец — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Безменец өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өзен ирелеңі
thumb|right Өзен ирелеңі (Меандр) - өзен суының айналымы салдарынан пайда болатын, өзен арнасының жоғарыдан қарағанда байқалатын иіні, бүгілісі. Өзен ирелеңі үлкен жайылмасы бар жазық жердегі өзендерге тән бұрылыстар, өзен ирелеңінің екі түрі бар:
Өзеннің ирелеңділігі
Өзеннің ирелеңділігі – өзен арнасының иректелу пішінінің дәрежесі. Өзеннің режіміне, алабы мен аңғарының геологиялық құрылысына және топырақ құрамына байланысты. Өзеннің ирелеңділігі коэффиңиентімен бастауы және сағасының арасындағы ұзындығының олардың арасындағы түзудің ұзындығына қатынасымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:География және геодезия Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Мань-Картын-Я
Мань-Картын-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысконсын-Я өзенінің сол жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Дёрфлес-Эсбах
Дёрфлес-Эсбах (Dörfles-Esbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кобург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3678 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 73 120. Муниципалитеттің басшысы — Удо Дёлер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Дузе
Дузе - итальян актрисасы. Актер семьясында туған. 4жасынан итальянның әр түрлі кезбе труппаларының спектакліне қатысады. 1873 жылдан бастап Джульетта, Офелия,Тереза Раккен (Золля осы аттас пьесасында ) т.б. рөлдерде ойнаы. 1800 жылдардың орта шенінде гострольдық сапарымен Италияны одан кейін Батыс Еуропа, Египет,АҚШ,Оңтүстік Америка елдерн аралап, актерлік өнерде үлкен табысқа жетті. Оның ойыны- сахналық қаhармандар психологиясын терең ашып көрсетуімен, жарқын эмоциялық бояу молдығымен ерекшеленеді.
Адай уезі
Адай оязы  – әкімшілік-аумақтық бөлік. Бұрынғы Маңғыстау оязы 1920 жылы Адай оязы болып аталды. Құрамында 27 болыс болды. Әр болыс әкімш. ауыл, ал ауылдар шаруашылық қауымдастыққа бөлінді. Орталық статистика басқармасының есебіне қарағанда 1924 – 1925 жылдары Адай оязында 128124 адам тұрды, қалалықтар саны 1286. Ояздың ревкомның есебі бойынша 1926 жылы халық саны – 166985-ке жеткен. Ұлттық құрамы негізінен қазақтар, орыстардың саны 3500 немесе 2%. Орыстар Николаевск (Баутин), Долгий, Құлалы кенттерінде, Форт-Александровскіде тұрды. Адай оязы 1927 жылы таратылды.
Географиясы
1926 жылғы санақ бойынша ояз ауданы 287 161 км², ал Кіші кеңес энциклопедиясына сәйкес 303 325 км² құрады.
Ояз Маңғышлақ түбегі мен Қарабұғазкөл шығанағының солтүстік жағажайы территориясын алып жатты. Ояз батыста - Каспий теңізімен ұласты, оңтүстікте Түрікмен КСР-мен, шығыста Қарақалпақ АО-мен, солтүстік-шығыста Ақтөбе губерниясымен және солтүстікте Орал губерниясымен шектесті.
Ояз территориясының шығысын биіктігі 200 м. дейін шөлді Үстірт дөңі алып жатты. Маңғышлақ түбегінде Ақтау (биіктігі 300 м. дейін) және Қаратау (500 м. дейін) жоталары орналасқан. Ояздың батыс жағын Каспий маңы ойпаты алып жатты, ол жақта КСРО-ның ең төмен нүктесі - Қарақия шұңғымасы орналасқан.
Оязда тұщы су мен өзендер жоқ деуге келерлік. Ояздың солтүстік жағында ғана Жем мен Сағыздың еспе құр сағалары ағып өтетін. Халықты сумен қамтамасыз ету құдықтар арқылы өткізілді. Құдықтар саны 2000-ға дейін жететін.
Ояз климаты - шұғыл-континеталды. Қаңтар айының орташа температурасы - солтүстікте -13 °C, оңтүстікте +1 °C; шілде айының орташа температурасы - +25 °C-тен +29 °C дейін жетеді. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері - солтүстікте 200 мм. дейін (Ембі ауданы); оңтүстікте 80 мм. дейін (Үстірт). Жауын-шашын негізінен қыста жауды.
Оязда құба топырақтар басым болды. Қомақты территорияны шөл, сұр топырақ пен сортаң алып жатты. Ояздың қомақты территориясын шөлді жерлері бар жусан-сортаңды дала, солтүстігінде ғана жусанды дала болды.
Ояздың солтүстігінде дала фаунасы, басқа аймақтарда шөл фаунасы басым болды.
Әкімшілік бөлінісі
1921 жылдың 3 наурызында ояз 5 ауданға бөлінді. Олар:
1922 жылдың 9 қыркүйегінде аудандар таратылып, болыстар ояз басшылығына тікелей бағыныңқылы болды. 1923 жылдың 20 мамырында аудандық бөліну қайтадан құрылды:
1923 жылдың 5 шілдесінде аудандар қайтадан таратылды. 1924 жылдың 27 қазанына қарай бірнеше өзгертулерден кейін ояз құрамына мына болыстар кірді: 1-ші, 2-ші, 3-ші, 4-ші, 6-шы, 7-ші Адай; Әли-Бәйімбет; 1-ші, 2-ші, 3-ші, 4-ші Бозащы; Доңызтау-Ақкөл; Келімберді; 1-ші, 2-ші Маңғыстау; Райымберді; Саматай; Тайсойған-Сағыз; 1-ші, 2-ші Түрікменадай; Ұлы Сам; Шилі-Сағыз; Жем-Сағыз. 1923 жылдың тамызынан 1924 жылдың қаңтарына дейін Доңызтау-Ақкөл мен Ұлы Сам болыстары Ақтөбе губерниясы Ақтөбе оязының құрамында болды.
1925 жылдың қазан айында Ақтөбе губерниясы Темір оязынан Адай оязына Қазыбек пен Ойыл болыстары өткізілді. 1927 жылдың 14 мамырында бұл екі болыс, және Жем-Сағыз болысы Адай оязы құрамындағы Ойыл ауданына біріктірілді. Басқа болыстар ояз басшылығына тікелей бағыныңқылы болды.
Халқы
Орталық статистика басқармасының есебі бойынша 1924-1925 жылдары Адай оязында 128184 адам, оның 66716-сы ер адам, 61768-і әйел адам болды. Ал ояздық революциялық комитеттің 1926 жылғы мөліметі бойынша 166985 адамға жеткен. Ояз халқын үлттық қүрамына бөлгенде: орыстар — 3500 адам, немесе жалпы халықтың 2 пайызы. Қалғандары қазақтар, оларды руына бөлгенде негізгі 4 рудан тұрады. Олар: Адай, Шөмішті, Табын, Әлім. Адайлар 19 болыста түрған. Орыстар Новопокров (Баутино) кентінде (240 үй, онда 1276 адам, Долгий кентінде (80 үй, 488 адам), Қүлалы кентінде (15 үй, 55 адам), Форт-Александровскіде (220 үй, 1644 адам) түрған. Адай оязына қарасты 27 болыстың аумағы мен шаруашылық жағдайлары, көшіп қону жайылымдары төмендегіше сипатталған.
Экономикасы
Ояз халқы негізінен мал шаруашылығымен айналысқан. 1923 жылғы мағлұмат бойынша оязда 45 мың жылқы, 2 мың ірі қара мал, 518 мың қой, 80 мың ешкі және 84 мың түйе болған.
Ояздың солтүстігінде қатты қуаң емес жерлерінде егіншілік ошақтары болған. Оязда бидай (1922 жылы 980 т.) мен тары (840 т.) өсірілді. Оязда басқа дақылдар өсірумен айналыспаған. Каспий және Арал теңіздерінің жағалауында халық балық аулаумен айналысқан. Көптеген балықтар Маңғышлақ түбегінде ауланған (1922 жылы 57,3 т. балық пен 155,4 т. итбалық).
Өнеркәсіптен оязда тек қана тұнба тұздың майдагерлік өндіруі болған (1923 жылы 15,9 мың т.). Адай оязында мирабилиттің бай кені болған (Қарабұғазкөл), бірақ бұл кезде кенді игеру жұмыстары өткізілмеген. Ояз негізінен ас тұзы мен мал шаруашылығы өнімдерін (тері, жүн және т.б.) экспорттаған және нан, ұн мен мата импорттаған. 1923/24 жылы ояздың ішкі саудасы 222 мың сомды құрады, оның 96 % жеке саудаға тиесілі болды. Бұған қарамастан сауданың басым бөлігін заттай тауар айырбасы құрады. 1923/24 жылы ояз бюджеті 159,9 мың сом пайда мен 285,4 мың сом шығын тапты. Бюджеттің 30 % білім саласына құртылды.
Оязда теміржол мен дөңгелекті транспортқа арналған жолдар болмаған. Барлық тасымалдаулар керуен жолдары арқылы жүргізілген. Айына бір рет Форт-Александровскийдан Астараханға пароход жүрді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның тарихи облыстары Санат:Маңғыстау облысы
Шу пеленгаторлық станциясы
Шу пеленгаторлық станциясы (Шумопеленгаторная станция) — дыбыс көздері мен судағы шуды (қозғалушы кемені, торпеданы, т.б.) іздеп табу мен багытын анықтауға арналған құралдар мен механизмдер кешені. Әрбір шу пеленгаторлық станциясы акустикалык жүйеден (гидрофоном), шу неленгісін күшейткіштен, индикатор мен іздеу қондырғысынан тұрады. Шу пеленгаторлық станциясынын анықтау қашықтығы оның қабылдағыштарының сезімталдығына, шу күші мен теңіздің су жағдайына (гидрология) байланысты. Шу пеленгаторлық станциясы адымдық және айналмалы шолу станцияларына, қондырылу орнына қарай кемелік, жағалаулық және авиациялык болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Аханов
Аханов деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Пуае (Иль және Вилен)
Пуае (Poilley) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35230, пошта индексі — 35420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Гастроном
Гастроном - аспаздық өнердің ерекшелігін білетін, тағамның татымдылығын бағалай алатын білгір адам. Бізде "гастроном" сөзі 30-жылдардың ортасынан бастап жоғары және бірінші категориялы ассортименті мол дүкендерде беріле бастады.
Масанов
Масанов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
875 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:875 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:875 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Аусбау-парадигма
Аусбау-парадигма (abstand. арақашықтық, abstand) - диалект емес, керісінше толыққанды тiл деп есептелінетін тіл-жарыспа, өйткені ол басқа тілдерден өзінің тілдік сипаттамалары арқылы ерекшеленеді. Олардың арасындағы тілдік арақашықтық абстандтың Аусбаудан айырмаланатын дербес тіл ретіндегі мәртебесіне ешбір күдік болмауы үшін әбден жеткілікті. Туыстас тілдер екендігіне және ұқсастықтарына қарамастан қазақ және қарақалпақ тілдері әрқайсысы өз алдына дербес, сондықтан оларды әртүрлі абстанд деп есептеуге болады. Абстанд терминін неміс тілші - ғалымы X.Клосс (1967) ұсынған.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Филология
(1074) Белявския
(1074) Белявския — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1925 жылы 26 қаңтарда С. И. Белявский Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты.
Ашқан адамның құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар