cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан жерінде мал шаруашылығының қалыптасуы
Көшпелі шаруашылық түрлері
Отырықшы мал шаруашылығының қалыптасуы, әсіресе б.з.д. 1-мыңжылдықтың бас кезіне дәл келеді, осы кезде бұрынғы көшпелі, жартылай көшпелі мал бағушы қауымдастық біртіндеп отырықшылыққа көшуге айналды. Осы кезден бастап, бұдан кейінгі ерте орта ғасырлар дәуірінде бұл аймақтарда үлкен отырықшы қоныстар мен қалалар қалыптаса бастады. Дегенмен осы қоныстар мен қалалардың сыртында, маңайында жартылай көшпелі, отырықшы малшы қауымдар аз болған жоқ.
Жоғарыда біз сипаттап жазған мал шаруашылығының үш түрі, олардың таралған аймақтары жөніндегі пікірлерді жалпылау, топтау түріндегі тұжырымдар деп түсінген жөн. Әйтпесе мал шаруашылығы мен көшпеліліктің осы аталған түрлерінің арасында талай араласқұралас нүсқалары да болған. Мал шаруашылығының аталған түрлері белгілі бір аймақтарда таралды десек, мұны да белгілі бір шарттылықпен түсіну керек. Мұнда біз белгілі бір аймақтарға көбірек төн мал шаруашылығы түрлерін атадық. Әйтпесе жартылай көшпелі мал шаруашылығы Жетісу мен Шығыс Қазақстаннан басқа Батыс, Солтүстік Қазақстанның кейбір аудандарында да дамыған. Мысалы, б. з. д. 1-мыңжылдықтың екінші жартысында батыс өңірлерде өмір сүрген сарматтар өздерінің қыстауларының маңында қималап немесе шатыршалап ірі зираттар, мінәжат жасайтын орындар салған (Бесоба, Сынтас). Есіл бойындағы б.з.д. VIII—II ғасырларға жататын, адам үзак мекендеген Боркы, Қарлыға, Кеңөткөл қоныстарын зерттеу Солтүстік Қазақстанды мекендеген кейбір тайпалардың жартылай отырықшылық өмір кешкенін көрсетеді. Орталық Қазақстанның кейбір жерлерінде де тіпті орта ғасырлардың соңына дейін жартылай көшпелілік болғанын дәлелдейтін деректер бар.
Жартылай көшпелілік Оңтүстік Қазақстанда да біршама таралған. "Ұйғарақ пен Төгіскенді қалдырған сақ тайпалары жартылай көшпелі болған" деген пікір бар. Ал енді нағыз көшпелі шаруашылық үлгісі ретінде есептелетін адайлардың өзінің Жем бойындағы бөліктері отырықшы болған, ірі қара малын өсірген екен.
Көшпеліліктің біз атаған үш түрі бірінен соң бірі келмеген, әр заманда, әр аймақта көшпелі, жартылай көшпелі және отырықшы мал шаруашылықтары қатар өмір сүрген.
Орта ғасырларда Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениеті жақсы дамып, халықтың көпшілігі отырықшылыққа айналды. Бұл жағдай Жетісудың да біраз аумағына таралды. Монғол шапқыншылығынан кейін Оңтүстік Қазақстанда қола мәдениеті, отырықшы егіншілер экономикасы күйреген кезде, бұл өңірде де жартылай көшпелі мал шаруашылығы қайтадан жаңа қарқынмен дамыды.
XVII—XVIII ғасырлардағы шығыста жоңғарлармен, батыста қалмақтармен соғыс қазақ халқының шаруашылығына өз әсерін тигізді. Көші-қон жолдары, бағыттары өзгерді, жайылым бірде тарылып, бірде кеңіді, мал басы азайды. Жоғарыда келтірілген екі мысал этносаяси жағдайлар халықтың шаруашылық құрылымының, бағытының өзгеруіне әкелетіндігін көрсетеді.
Көшпелілердің өсірген түліктері
Қола дәуірінің ортаңғы, соңғы кездерінде Қазақстан жерін мекендеген тайпалар шаруашылығында қой түлігі сан жағынан басым болды. Сақ дәуірінде жерімізде осы күнгі құйрықты қазақы қой сияқты қой тұқымы тараған екен.
Ерте темір дәуірі заманында кәдімгі қойлармен қатар биязы жүнді қой, ешкі де өсірілген екен. Алтайдан, Жетісудан табылған ерте темір дәуіріне жататын киіздер осындай биязы жүннен басылған.
Ерте заманнан-ақ көшпелілерде қойдан кейінгі саны жағынан екінші түлік — жылқы. Жылқы мөлшермен б. з. д. 2-мыңжылдықтан бастап мінуге, жүк артуға, жегуге үйретілген. Арпаөзен, Қойбағар, Берікбай, Хантаудағы тасқа салынған суреттерде жеңіл күймелерге, ауыр арбаларға жегілген аттар бейнеленген.
Сақ дәуірінде Қазақстан жерінде басы үлкен, аяғы қысқалау, тұрқы ұзын, түгі қалың жылқы тұқымы кең таралған. Бұл жылқылар тебіндеп жайылуға үйренген қазақтың қазіргі жабы жылқысы тұқымына жақын. Сонымен қатар сол заманның ақсүйектері, қолбасшы батырлары жерленген үлкен қорымдардан (Пазырық, Берел) тұрқы биік аттардың да сүйегі табылған. Сақ дәуірінде жабы сияқты төзімді, жекпе-жекке, үлкен ұрыстарға мінетін қазанаттармен қатар осы екі тұқымның араласуынан шыққан тұрқы орташа жылқы тұқымдары да болған. Олардың сүйектері Шығыс Қазақстан жеріндегі Кіші Красноярка қонысынан, Орталық Қазақстандағы Тасмола зиратынан табылған. Бұл деректер сақтардың жылқының әр түрлі тұқымдарын өздері сүрыптап шығара алғандығының белгісі.
Сақ дәуірінде қалыптаса бастаған осы жылқылардың тұқымы ғұн, сармат, үйсін дәуірінде, одан соң көне түркілер заманында кең таралып, өз жалғасын тапты.
Ұзақ жорықтарға төзімді, аса күй талғамайтын осындай жылқыларды қыпшақтар да өсірген. Қыпшақ жерін аралаған ибн Баттута деген араб саяхатшысының пікірінше, Үнді жерінде жорыққа мінуге арналған қыпшақ жылқыларына сұраныс өте күшті болған.
Қазақстан жерінде қола дәуірінен бері ірі қара мал өсірілген. Қола, ерте темір дәуірі ескерткіштерінен табылған сиыр сүйектері де ірі, орташа, ұсақ сиыр тұқымдарының болғандығын көрсетеді.
Көшпелілер малының құрамында ірі қара аз болды. Қола дәуіріне қарағанда көшпелілік пайда болған ерте темір дәуірінде сиыр малы азайды. Тек қана үлкен өзен-көлдердің (Сыр, Ертіс, Жетісу аймақтары) маңын мекендеген жартылай көшпелі тайпалар сиыр өсірген.
Ортағасырлық монғол көшпелілерінде қысы-жазы өз аяғымен жайылуға бейімделген, жүні қалыңдау сиыр тұқымы өсірілген. Далалы, шөлейтті аймақтарды мекендеген көшпелілерде сиырдың осындай тұқымы кеңірек таралған болуы керек.
Қазақтың ежелден қолға үйреткен төрт түлігінің бірі — түйе. Қазақстан, Орталық Азия жері қосөркешті түйенің қолға үйретілген аймағы болып есептеледі. Түйені қолға үйрету Арал, Маңғыстау өңірінде мөлшермен бұдан үш жарым мың жыл бұрын, яғни б.з.д. 2-мыңжылдықтың ортасында іске асқан. Үй түйесі Қазақстанның көптеген аймақтарында жабайы түйе — қаптағайды қолға үйретуден пайда болған.
Крапивка (Лобище тармағы)
Крапивка — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лобище өзенінің сол жағалауынан 1,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хойслинген
Хойслинген (Häuslingen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Зольтау-Фаллингбостель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 884 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 58 013. Муниципалитеттің басшысы — др. Катрин Вробель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Лариса Николаевна Васильева
Васильева Лариса Николаевна – кеңес және орыс ақыны, прозаик, драматург. .
1935 жылы 23 қарашада Харьков қаласында дүниеге келген.
Шығармалары: «Альбион и тайна времени», «Книга об отце», «Облако огня», «Дети Кремля», «Жена и муза»,«Тайна времени», «Семь дней творения».
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат: Әдебиет
Арберген
Арберген (Aarbergen) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Райнгау-Таунус ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6252 адамды құрайды (2007 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 39 001. Муниципалитеттің басшысы — Удо Шелига.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Монтоттоне
Монтоттоне (Montottone) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Фермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1030 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 65 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 63020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Fabiano e San Sebastiano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Седа
Седа (Seda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Алтер-ду-Шан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 389 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 112,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порталегре округінің елді мекендері
Ұзақбай Сыздықбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Қарақұдық ауылдық округі
Санат:Айрық беттер
Санта-Крус-де-Янгвас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 68 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,52 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Кайндорф (Цвентендорф қауымы)
Кайндорф (Цвентендорф қауымы) (Kaindorf (Gemeinde Zwentendorf)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Тульн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3714 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 53.85 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 41.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Кютрайбер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
IC 1307
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: incl. «dark space».
Контроллердің қалыпкүй блогы
Контроллердің қалыпкүй блогы (Блок состояния контроллера; status controller block) — компьютерлердің бірыңғай жүйесінде — контроллер жайында динамикалық мәліметтері бар операциялық жүйенің кестесі. Оны басқарушы бағдарлама мен енгізу-шығару құрылғысының драйверінде пайдаланады.
IC 1307
Сыртқы сілтемелер
IC 1307 Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
Контроллердің қалыпкүй блогы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Олику-Санику-Яха
Олику-Санику-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Санику-Яха өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мамай-Қайыңды
Мамай-Қайыңды — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданының, Қайыңды ауылдық округінің құрамында.
Олику-Санику-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мамай-Қайыңды
Тарихы
Мамай-Қайыңды ауылы 19 ғасырдағы Сиқым Мамай батырдың атымен аталған. Луговое ауданы құрылған кезге дейін осы аймақта  аталмыш ауыл болды, қазір де Мамай тауы бар. Бұл аймаққа Сиқым бабаның Наурызбай ұрпақтарын Мамай батыр бастап, яғни өзінің аталас ағайын жұртын ертіп, ата қонысы - қазірігі Алматы облысы өңірінен ел-жұртымен араздасып осында көшіп келген. Ол жөнінде жергілікті ел арасында аңыз-әңгімелер күні-бүгінге дейін сақталған. Қырыққа жуық қана үйден тұратын шағын ауыл Кеңес дәуірі тұсында  "Мақпал" совхозының бөлімшесі ретінде  негізгі кәсібі мал, мал бордақылау, егіншілік, оның ішінде, бидай, қант қызылшасы, бақша өнімдерін өсірумен айналысты.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Құлан ауылынан батысқа қарай 54 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 217 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері
Чаритон (Айова)
Чаритон (Chariton) — Айова штатының Лукас округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 9.6 км². FIPS коды — 19-12720.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4573 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Лукас округы (Айова)
Ақирек
Ақирек  – Желдіадыр тауының оңтүстік-шығысындағы тау.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Сазоновка (Бакалин ауданы)
Сазоновка — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Ескі Матин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 9 адамды құрады. Пошта индексі — 452673, ОКАТО коды — 80207855004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Бодо (Бразилия)
Бодо (Бразилия) (Bodó) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серра-ди-Сантана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 775 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 253,513 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,9 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Қылмыстық іс жүргізу құқығы
Қылмыстық іс жүргізу құқығы (law of criminal (penal) procedure; criminal procedure law;Strafprozeflrecht n) - Қылмыстық істер (қылмыстық іс жүргізу) бойынша және анықтау органының, алдын ала тергеудін, істі қозғау бойынша прокуратура мен соттын, қылмыстық істерді соттық қарау мен тексеру, үкімді орындаудың іс жүргізу мәселелерін шешу бойынша қызметін реттейтін іс жүргізу тәртібін тағайындайтын құқықтық нормалар жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Strafprozessrecht Ποινική Δικονομία Criminal procedure Derecho procesal penal Diritto processuale penale Baudžiamojo proceso teisė Direito processual penal Уголовно-процессуальное право
Альбитофир
Альбитофир — трахитті сеппелі тау жынысы. Альбитофир қүрамындағы сеппелер де, оларды жымдастырушы массалар да негізінен алганда альбит минералынан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Шодироль
Шодироль (Chaudeyrolles) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43066, пошта индексі — 43430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Қазақстан. Ұлттық энциклопедия
'''Қазақстан. Ұлттық энциклопедия''' — қазақ тіліндегі әмбебап энциклопедиялық басылым. Энциклопедия негізгі 10 томнан, сондай-ақ орыс тіліндегі 5 томдық нұсқасынан және ағылшын тіліндегі анықтамалық құралдан тұрады.
Тарихы
1967 жылы құрылған "Қазақ кеңес энциклопедиясының бас редакциясы" (қазіргі "Қазақ энциклопедиясы") 1972-1978 жылдары 15 томдық (12 негізгі том) "Қазақ кеңес энциклопедиясы" басып шығарады, ал 1998-2007 жылдары дәл осы энциклопедия негізінде Қазақстан Республикасының президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамасымен «Қазақстан» Ұлттық энциклопедиясы құрыстырылып, Алматы қаласында басып шығарылады.
Алғашқы төрт негізгі томның Бас редакторы - академик, философия ғылымдарының докторы Әбдімәлік Нысанбаев болып табылады. Бас редактор Энциклопедияның келесі томдары мен орыс тіліндегі нұсқасының Бас редакторы — тарихшы Бүркітбай Аяған. Энциклопедия сөздігін жасауға Ж. Сыдықов, Ә. Байбатша, Б. Көмеков, К. Серікбаев, О. Смағұлов, Т. Ғабитов, Х. Халықов, С. Борбасов, К. Оқаев, К. Жарықбаев, М. Тәтімов, Н. Омашев, А. Бекенов, Ж. Ісмұхамбетов, Ф. Бәйімбетов, А. Алдашев, М. Алшынбаев және басқа да бірнеше қазақ ғалымдары қатысқан.
Негізгі томдар
нобай|10 томдық "Қазақстан ұлттық энциклопедиясы" (6 және 8 томдар жоқ) .Фотода одан бөлек ақиық ақын Мұқағали Мақатайдың кітабы мен "Жамбыл"энциклопедиясы бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Қазақша энциклопедиялар
Сыгдер-Яха
Сыгдер-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мудуй-Яха өзенінің оң жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 98 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Цезарь (салат)
Цезарь (ағыл. Caesar salad) — танымал салат, Солтүстік Америкалық тағамдардың бірі.
Құрамы
Классикалық нұсқада салаттың негізгі ингредиенттері: бидай крутондары, ромэн салатының жапырақтары және рецепттің мәнін құрайтын ерекше тұздықтағы туралған пармезан. "Цезарь" толтыру негізі — жаңа піскен жұмыртқалар ( 1 минут қайнаған және салқындатылған ). Жұмыртқа зәйтүн майы мен сарымсақ, лимон шырыны мен Вустер тұздықтарымен араластырылады. Классикалық түрде салат өте жеңіл болады,сондықтан ол жиі калориялық өнімдерді қосады, мысалы, пісірілген немесе қуырылған тауық.
Классикалық нұсқадан басқа, көптеген заманауи рецептер бар. Олар ингредиенттермен және маймен ерекшеленеді (қыша, қаймақ, йогурт, майонез және т. б.)
Тарихы
Салат Гая Юлия Цезарь аты емес, осы тағамның ең жиі авторы деп аталатын адамның аты — жөні-итальяндық аспазшы Цезарь Кардини (Caesar Cardini (ағыл.)орыс.), ол XX ғасырдың 20-40-жылдары Мексика аумағында орналасқан Тихуана қаласында бірнеше мейрамханаларды иеленген. Аңыз бойынша, салат 1924 жылдың 4 шілдесінде Кардини ойлап тапты (АҚШ-тың Тәуелсіздік күні), ас үйде ештеңе қалмаған, ал келушілер тамақ талап еткен. 1953 жылы "Цезарь" салаты Париждегі эпикурей қоғамымен "соңғы 50 жылда Америкада пайда болған ең жақсы рецепт" деп белгіленген.
Цезарь Кардинидің қызы, оның әкесі рецептінің кең тараған нұсқасына қарамастан, ешқашан салатқа анчоустарды қоспаған (соустағы жеңіл балық дәміқұрамында). Салатта анчоустың бар болғаны туралы аңыз, ол анчоустарды қосып, "Авиатор салаты" тағамын атаған Цезардың ағасы Алексу Кардинидің арқасында пайда болды (Алекс әскери ұшқыш болып қызмет етті).
Санат:Салат Санат:Рецепт
Соус Брансвик Тауншип (Нью-Джерси)
Соус Брансвик Тауншип (South Brunswick Township) — Нью-Джерси штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 43417 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-68790.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
NGC 535
NGC 535 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 31 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 535 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5282, UGC 997, MCG 0-4-133, ZWG 385.124, DRCG 7-35.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Тамильше Уикипедия
Тамильше Уикипедия (தமிழ் விக்கிப்பீடியா) — Уикипедияның тамил тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың қыркүйек айында ашылған.
Санақ
2023 жылдың 1 күніне сәйкес Тамильше Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -.
Тамильше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.September.2023 яғни бүгінгі көрсеткіш).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уикипедия бөлімдері *
Степное (Астрахан ауданы)
Степное — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Есіл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 38 км қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Бородава
Бородава — Ресейдегі өзен. Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шексна өзенінің сол жағалауынан 127 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Едерн
Едерн (Edern) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29048, пошта индексі — 29510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2099 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Матрицалық айнымалы
Матрицалық айнымалы (Матричная переменная; matrix variable) — мәні матрица болатын айнымалы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Анна Джамбулиевна Чакветадзе
А́нна Джамбулиевна Чаквета́дзе ( 1987 жылдың 5 наурыз айында КСРО, Ленинградта дүниеге келген) – ресейлік кәсіби теннисшы, жеке сында әлемдегі экс-5-ші ракетка.
Жалпы Ақпарат
Аннаның әкесінің Грузияның тумасы, бизнесмен. Анасы Украинадан шыққан, ұй жұмысымен айналысады. Екі ағайындының бірі, кішкентай інісі бар, аты Роман.
Анасының қолдауымен Анна 8 жастан тенниспен айналыса бастаған. Хардта өнер көрсеткенді ұнатады. Балалар халықаралық теннис академиясында жаттыққан. Бірінші бапкері Виктор Павлов болған. Кейін польшалық Павел Островскиймен жаттыққан, Крис Эверттен дәріс алған, оң жақтан доп соғуды аргентиналық Мартин Стригали ұйреткен.
Хоббилары – футбол, кітап оқу және шопинг. Ең ұнатып оқитын жазушысы Борис Акунин екен.
2003 жылдан бастап кәсіби теннисшы. 2012 жылы теннис спортымен денсаулығына байланысты қоштасқан.
Орыс, ағылшын тілдерін толық менгерген.
2011 жылы «Правое дело» партиясының атынан Госдумаға сайлану тізбесінің бірінші үштігіне кірген. 2012 жылғы президенттік сайлауында Анна Чакветадзе Михаил Прохоровтың сенімді адамы болған.
Ойыншы карьерасының арасында және біткен соң Анна теннис тақырыбына байланысты программаларға эксперт, со-комментатор ретінде ресей теледидарына шақырылып тұрады.
Спорттық карьерасы
Жыл соңындағы рейтингі
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеке сында WTA  турнирлердің финалы (9)
Жеңістер (8)
Жеңілісі (1)
Жұптық сындар
Жұптық сында WTA турнирінің финалы (6)
Жеңілісі (6)
Турнирлерге Қатысу Тарихы
Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда өнер Көрсету
Сілтемелер
Санат:Ресей теннисшілері
Макроглия
Макроглия (макро... және - глия сөзінен) - нейроглияның негізгі түрі, онымен жиі теңдестіріледі. Үш түрде берілген, олар: астроглия және эпендима, (ОЖЖ құрамында) және олигодендроглия, (шеткі жүйке жүйесі). Макроглия жасушалары нейрондарға қарағанда ересек ағзада проилиферациялауға қабілетті, сондықтанда оларды қартайғанда ұлғаятындар қатарына жатқызады.
NGC 5679A
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 12 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5679A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52130, MCG 1-37-34, VV 458, ARP 274, KCPG 427A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Берікбол Көпенұлы
Берікбол Көпенұлы (1862, Абай облысы, Абай ауданы, Мұқыр ауылы-1932,Абай облысы, Абай ауданы, Мұқыр ауылы) - әнші-ақын, күйші, биші әрі қуақы, өнерпаз. Арғын тайпасының Тобықты руынан шыққан.
Аяғына бақан байлап аттылымен жарысқан. Ағашаяқ өнеріне Әуезов жас күнінен тәнті болған. Онымен талай рет кездесіп, Абай әндерін, ол туралы әңгімелерін естіген. Ол Абай туралы зерттеулерінде ұлы ақын мұрасын жинап, насихаттаушылар қатарында ағашаяқ есімін де құрметтеп атап, «Абай жолы» роман-эпопеясында әнші-өнерпаз ретінде суреттеген. Ағашаяқ шығарған «Ағашаяқ» әнін Әміре Қашаубаевтың Семейде ойын-сауық кештерінде орындағанын Әуезов талай рет естіген.
Африка ойындары
Африка ойындары (All-Africa Games) — Африкадағы Жоғарғы спорт кеңесі (Conseil superieur du sport en Afrique, қысқ. CSSA) бақылауындағы төрт жыл сайын өткізіліп тұраты Жоғарғы Африка спортшылары арасында кешенді өңірлік спорттық жарыс. Ресми құрлықтық ойындар ретінде Азиялық және Пан Америка ойындарымен бірге Халықаралық Олимпиада комитеті танылған.
Медальдар кестесі
Кестеде ойындар тарихында марапатталған медальдар барлық саны көрсететілген.
Спорт түрлері
Барлық африкалық ойындар бағдарламасына түрлі уақытта кіргізілген спорт түрлерінің тізімі келтірілген.
Сілтемелер
*
Динево (Хасково облысы)
Динево (Динево) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Хасково қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6340. Телефон коды — 03713. ЕКАТТЕ коды — 21155.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Седру
Седру  (Cedro) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Пернамбуку штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салгейру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 240 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 144 км² шамасында. Халық тығыздығы — 71 адам/км².
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Карасинка
Карасинка (Клещиница) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Межница өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пьер Воме
Пьер Нленд Воме (Pierre Nlend Womé; 26 наурыз, 1979, Дуала) — Камерун футболшысы, қорғаушы.
Клубтық
Оның футбол мансабы 14 жасында Камерунның Фогапе клубында басталды. Ол сәтті өнер көрсетті, кейінірек Канон Яунде клубына ауысып, онда екі жыл өнер көрсетті.
Құрама
Ол 1995 жылы 4 маусымда 16 жасында Лесото құрамасымен матчта Камерун ұлттық құрамасында дебют жасады. 2000 жылы Воме Сидней Олимпиадасында ойнады, онда «Қажымас арыстандар» финалда Испанияны жеңді және матчтан кейін шешуші пенальти соғып, ұлт қаһарманы атанды.
Воме сонымен қатар 2000 Ұлттар Кубогында және 2001 Конфедерация Кубогында ойнады. Ол 1998 және 2002 жылдардағы әлем чемпионатында өнер көрсетті.
Клубтық
Вердер
Халықаралық
Камерун
Сілтемелер
Санат:Камерун футболшылары Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Канон Яунде ФК ойыншылары Санат:Виченца ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Болонья ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Брешиа ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Вердер ФК ойыншылары Санат:Кельн ФК ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Камерун Олимпиада чемпиондары Санат:Футболдан Африка чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Гюнье-оз-О
Гюнье-оз-О (Gugney-aux-Aulx) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88223, пошта индексі — 88450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 152 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Нёлякохадуттэ
Олику-Хадуттэ — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таб-Яха өзенінің сол жағалауынан 81 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аврора қаласындағы жаппай кісі өлімі
Аврора қаласындағы жаппай кісі өлімі — 2012 жылы 20 шілде күні сағат 0:39 де Аврора қаласындағы Century Aurora 16 Movie Theater кинотеатрында орын алған оқиға. Сол мезетте кинотеатрда Кристофер Ноланның Бэтмен жайлы трилогиясының соңғы бөлімі «Қара сері: Жандану» фильмі көрсетіліп жатқан болатын.
Дереккөздер
Санат:2012 жыл
Дмитрий Владимирович Бавильский
thumb|right|200px|Дмитрий Владимирович Бавильский Дмитрий Владимирович Бавильский (19.01.1969, Челябі) ─ орыс жазушысы, сыншы, журналист.
Дереккөздер
Санат:19 қаңтарда туғандар Санат:1969 жылы туғандар Санат:Челябіде туғандар Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары Санат:Челябі тұлғалары Санат:Мәскеу жазушылары Санат:Ресей жазушылар одағы мүшелері Санат:Ресей әдебиеттанушылары Санат:Ресей эссешілері Санат:Ресей әдебиет сыншылары Санат:Ресей музыка сыншылары Санат:Ресей журналистері Санат:Челябі мемлекеттік университеті түлектері
Санта-Мария-де-лас-Ойяс
Санта-Мария-де-лас-Ойяс (Santa María de las Hoyas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тьеррас-дель-Бурго ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 156 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45,41 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Мольтъя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Сен-Супле
Сен-Супле (Saint-Souplet) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59545, пошта индексі — 59360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1288 адамды құрады. Халық тығыздығы — 101,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Марк Александрович Ландау
Марк Александрович Ландау − орыс прозаигі, публицист. .
1886 жылы Киев қаласында дүниеге келген. Киев университетінің физика-математика және заң факультетін бітірген. Кейінірек Батыс Еуропада оқып, жұмыс істейді. Ресейге қайтып келіп химия саласында қызмет атқарады, сонымен қатар әдебиетпен де айналысып, мақалаларын жариялай бастайды.
1915 жылы «Толстой и Роллан» әдеби-сын шығармасының бірінші томы жарық көреді. «Истоки» романында ІІ Александр туралы және оның өлтірілгені, «Самоубийство» романында орыс төңкерісі суреттеледі. Шығармалары: «Мыслитель», «Заговор», «Святая Елена, маленький остров», «Бегство», «Ключ», «Пещера», «Армагендон», «Истоки», «Бред», «Павлинье перо», «Каид», «Фельмаршал».
Эукариот клеткаларының ядросы
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Гистология Санат:Цитология
Пугачёв ауылдық округі
Пугачёв ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Пугачёво, Бесағаш ауылдары мен Сұлусай теміржол айрығы кіреді. 2013 жылы округке қарасты Аралтал ауылы Ақсай қалалық әкімдігіне берілген. Округ құрамында болған Бестау ауылы 2019 жылы таратылған. Орталығы – Пугачёво ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2734 адамды құрады.
Созел (аудан)
Созел (аудан) (Sousel (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Созел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2145 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Мультимедиалық объект
Мультимедиалық объект (Мультимедийный объект; multimedia object) — ұсынудың екі немесе одан да көп әр түрлі тасуыштарына жататын объектілерден тұратын құрама объект. Мысалы, мәтіндегі құрама дыбыстық сүйемелдеу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Абтштайнах
Абтштайнах (Abtsteinach) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Бергштрасе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2432 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 31 001. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Райнхард.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Ақкелін
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Монотипті өсімдіктер
Юрий Вячеславович Найдовский
Юрий Вячеславович Найдовский (10 сәуір 1963, Шевченко) — КСРО және Қазақстан футболшысы, шабуылшы. 1992 жылы Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында екі ойын өткізді.
Карьерасы
Алматы футболының түлегі. 1980 жылы карьерасын КСРО чемпионатының екінші лигасындағы сегізінші аймақта ойнайтын Алматының СКИФ клубында бастады. 1983 жылы "Қайрат" құрамына қабылданды.
1989 жылы "Қайрат" командасының маусымдағы үздік мергені атанды. КСРО чемпионатының бірінші лигасында 12 гол соқты. 1990 жылы бір маусым Запорожьенің "Металлургінде" ойнап, келесі жылы "Қайратқа" қайта оралды. 1992 жылы "Қайрат" сапында Қазақстан чемпионы және Қазақстан кубогы иегері атанды.
1992 жылы 1 маусымда Қазақстан құрамасы өз тарихындағы тұңғыш ойынын Алматыда Түркіменияға қарсы өткізді. Найдовский 61-минутта алаңға тыңнан қосылды. Келесі кездесуін сол жылы 16 шілдеде Өзбекстанға қарсы ойында өткізді. Бұдан соң Найдовский құрамаға шақырылған жоқ.
Карьерасының соңғы жылдарында "Торпедо" (Вольжский) клубында өткізді. 1996 жылы "Қайрат" сапына қайта келіп, сол жылы футбол ойнауды доғарды.
Сілтемелер
Санат:10 сәуірде туғандар Санат:КСРО футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Сан-Чипирелло
Сан-Чипирелло (San Cipirello) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5016 адамды құрайды. Халық тығыздығы 251 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 90040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Константин Васильевич Данилевский
Данилевский Константин Васильевич (1864 - 1938) - жергілікті өлкетанушы, педагог, саяси репрессия құрбаны. 1888 ж. діни академияны бітірген. Орал діни училещесінде география пәнінен сабақ берген. Кеңес дәуірінде 2- дәрігерлік мектептің, кейін 5-мектептің мұғалімі болды. 1927 ж. Жайық, Каспий өлкесі атты өлкетану анықтамалығын шығарды. Қазақстанды зерттеу қоғамының Оралдық бөлімінде істеді. 1938 ж. Кеңестерге қарсы шпиондық-террористік әрекеті үшін деген жаламен ұсталып, ату жазасына кесілген. 1973 ж. ақталды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Оңашаланған мүше
Оңашаланған мүше - өзіне қатысты сөзді интонациялық жағынан ерекшелеп, нақтылып тұратын айқындауыштың түрі. Оңашаланған мүше алдындағы сөзді заттық, шақтық, мағыналық жақтарынан айқындап тұрады (Тойға Жақсыбай ақсақалдың балаларының барлығы да - Айқын да, Сапар да, Батырбек те, Жомарт та келді). Оңашаланған мүше сөйлем мүшелерін түгелге жақын айқындап тұрады. Демек, бастауышты ғана емес, толықтауышты (Тойға жиналғандар Жақсыбай ақсақалдың барлық балаларына - Айқынға да, Сапарға да, Батырбекке де, Жомартқа да - риза болды), анықтауышты (Жақсыбай ақсақалдың барлық бапаларының барлығының да - Айқынның да, Сапардың да, Жомарттың да, Батырбектің де жоғары білімдері бар), пысықтауышты да (Зәресін ұшырып, қорқытып алмайын деп, сыпайы, ақырын дауыспен, өзгелерге естіртпей, нәзік сөйледі) айқындайды. Тілдің мүмкіндігіне қарағанда, синтаксистік тұрғыдан бірыңғай мүше сияқты көрінгенімен, баяндауыштың да оңашаланған мүшелері бар деуге болады (Ашулы екені түрінен көрініп тұр: ызғарлы, қату, зілді немесе Ол әрдайым өзін мәдениетті ұстай біледі: дауыс көтермейді, жалынбайды, жарамсақтанбайды, өтірік-өсек айтпайды). Оңашаланған мүшенің сөз шеберінің стилистикалық ерекшеліктерін тануда, әдеби тілдің байлығын, тілдің оралымдылығын арттыруда қызметі зор.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Сан-Томе және Принсипи
Сан-Томе және Принсипи Демократиялық Республикасы (República Democrática de São Tomé e Príncipe ) — Орталық Африканың батыс жағалауындағы Сан-Томе және Принсипи аралдарында орналасқан мемлекет. Жер аумағы 1001 км², астанасы — Сан-Томе қаласы.
Халқы 160 мың (2000), негізінен африкалықтардан және португалдардан тұрады
Географиясы
thumb|250px Сан-Томе және Принсипи Демократиялық Республикасы - аймақ бойынша, Африкада Сейшель аралдардан кейін ең кішкентай мемелекет. Сан-Томе және Принсипенің аралдары Габонның солтүстік-батыс жағалауынан шамамен 300 және 250 шақырымдай экваторлық Атлантикада орналасқан. Сан-Томе және Принсипи жері негізінен базальт қабаттарынан түзілген Сөнген вулкан конустары (ең биік жері 2024 м, Сан-Томе аралында) жақсы сақталған. Бұлардың кратерлерінде шағын көлдер пайда болған. Принсипи аралының климаты экваторлық, ылғалды келеді. Сан-Томе аралында экваторлықтан бірте-бірте жаңбырлы және қуаң маусымдары кезектесіп отыратын тропиктік климатқа ауысады. Жыл бойғы орташа температура 23° – 27°С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 1000 — 3000 мм. Көпшілік жерінде ылғалды экваторлық қалың орман өседі. Өзен сағаларында мангралық өсімдік жамылғысы қалыптасқан. Жануарлар дүниесі бай емес. Ормандарда маймылдар — гверец, дрил, макака бар. Құстың көптеген түрі кездеседі. Әр түрлі тасбақа, хамелеон, жыландар, сондай-ақ шаянтәрізділер және моллюскалар тіршілік етеді.
Тарихы
Сан-Томе және Принсипиді 1471 ж. португалдар өз иелігіне айналдырды. 15 — 16 ғ-ларда Анголадан, Мозамбиктен, Жасыл Мүйіс аралдарынан қант плантацияларында жұмыс істету үшін африкалық құлдар көптеп әкелінді. 16 — 17 ғ-ларда Сан-Томе аралы Африка, Вест — Үндістан және Бразилия аралығындағы құл саудасында маңызды өтпелі база болды. Жергілікті тұрғындар португал отаршыларына қарсы 16 ғ-дың басында-ақ күреске шықты. Бұл көтерілістер әр түрлі үзілістермен 1953 жылға дейін созылды. Бірте-бірте бұл көтерілістер ұйымдасқан сипат алып, ұлт-азаттық қозғалысқа айналды. Азаттық қозғалысын 1960 ж. құрылған Сан-Томе және Принсипиді азат ету к-ті басқарды. 1974 ж. қарашада қозғалыс делегациясы мен португал үкіметінің өкілдері Сан-Томе және Принсипиге тәуелсіздік беру туралы келісімге қол қойды. Сол жылы өтпелі үкімет құрылды. 1975 ж. 12 шілдеде Ұлттық жиналыс Сан-Томе және Принсипиді тәуелсіз демократиялық республика деп жариялады.
Экономикасы
Сан-Томе және Принсипи өнеркәсіп салалары дамымаған аграрлы ел. Ұлттық табыстың көпшілік бөлігі а. ш-нан түседі. Экономикасы елдің бұрынғы метрополиясы Португалиямен тығыз байланысты. Басты дақылдары мен жемістері — какао, кофе, майлы және кокосты пальма, банан. Елдің ішкі қажеті үшін тары, маниок, жүгері, ямс егіледі. Мал шаруашылығы, егіншілікке қосалқы рөл атқарады. Балық ш. дамыған. Теңізден тасбақа, сегізаяқ, ұлу, т.б. ауланады. Экспортқа какао, кофе, банан, пальма майын шығарады. Импортының негізін өнеркәсіп, мұнай және тамақ өнімдері, құрылыс материалдары, электроника құрайды. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлш. шамамен 1000 АҚШ долларына тең. Негізгі сауда серіктестері: Португалия, ГФР, Нидерланд, Қытай.
Ішікі Политикасы
1972 жылы Африка Одағы Ұйымы MLSTP / PCD-ті мойындады, бірақ 1975 жылы тәуелсіздік алғанға дейін Сан-Томе мен Принсипи Португалия арқылы сыртқы байланыстарды жүзеге асырды. Тәуелсіздік танылғаннан кейін Сан-Томе мен Принсипи Шығыс блокпен қарым-қатынасты жақсартуға тырысты, бірақ көрсетілген көмек көлеміне қанағаттанбау бұл елді басқа одақтастар іздеуге мәжбүр етті. Нәтижесінде Сан-Томе және Принсипи президенті Мануэль Пинто да Костаның Габон президенті Омар Бонгомен кездесуі елдер арасындағы қарым-қатынастың жақсаруына әкелді. Мануэль Пинто да Коста да сыртқы істер және жоспарлау министрлерін ауыстырды, өйткені екеуі де солшыл саясаткерлер болды. Сан-Томе мен Принсипидің Батыс әлемінің көмегіне толықтай дерлік тәуелділігі, кеңестік көмектің жеткіліксіздігінен және африкалық көршілермен қарым-қатынастың жақсаруынан көңілі қалуымен бірге сыртқы саясаттың қайта бағдарлануына ықпал етті [12].
Үкімет сайттары
*
Айгүл Шоданқызы Қосанова
Айгүл Қосанова (1974 жылы 24 шілдеде Маңғыстау облысында туған) — дәстүрлі әнші, домбырашы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2010). Дарын мемлекеттік сыйлығының иегері (1999). Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры. ҚР мәдениет саласындағы президенті сыйлығының иегері.
Өмірбаяны
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын домбырада халық әндерін орындау класы бойынша бітірген.
Қазіргі кезде Президент оркестрінің солисі болып жұмыс істейді, сондай-ақ, Жүсіпбек Елебеков атындағы Республикалық эстрадалық - цирктік колледжде дәріс береді. Құрманғазы атындағы мемлекеттік консерваториясы аспирантурасының негізгі бөлімінде оқиды. Израиль, АҚШ, Австрия, Германия, Түркия, Малайзия және әлемнің тағы басқа елдерінде өнерлік іссапарда болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қарақия ауданында туғандар Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары
IC 1308
IC 1308 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: LBN 83, Part of N 6822.
Сыртқы сілтемелер
IC 1308 Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Серру-Кора (Риу-Гранди-ду-Норти)
Серру-Кора (Риу-Гранди-ду-Норти) (Cerro Corá) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серра-ди-Сантана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ақиқат сыйы
"Ақиқат сыйы" - тарихи- әдеби шығарма. Түпнұсқасы сақталмаған. 14—15 ғ-да жасалған 3 түрлі көшірмесі бар. Оның ішінде ең ескісі —1444 жылы Самарканда Арсылан Қожа тархан Әмірдің жазу шебері Зәйнүл Әбідін бин Сұлтан Бақыт Журжани Құсайынның көшіріп жазған нұсқасы. Хатқа түскен нұсқасының жалпы көл. — 508 жол. Бұл мұра қазір Стамбұлдағы Айя—София кітапханасы қорында сақтаулы; екінші нұсқасы Стамбұлда 1480 жылы Шайх зада Абд ар-Раззақтың ұйғыр және араб жазуымен көшірген, 506 жолдан тұратын үлгісі. Парсыша, тәжікше түсініктемелері бар, Стамбұлдағы Айя-София кітапханасында сақтаулы бұл жәдігерлікті Н.Әсім 1915 жылы, ал Қ. Махмудов 1972 жылы жариялаған; "Ақиқат сыйының" үшінші арабша нұсқасы 14 ғасырдың аяғында немесе 15 ғасырдың басында 524 жол өлең көлемінде көшірілген. Ол Стамбұлдағы Топ-Қапы сарайында сақтаулы. Сол сияқты "Ұзын көпірдегі Сейіт Әлі" кітапханасынан табылып, Анкара кітапханасына табыс етіліп, кейіннен мүлдем жоғалып кеткен Ахмет Жүгінеки мұралары туралы да дерек бар. Анкарадағы Маариф кітапханасынан табылған (кол. 4 бет), Берлиндегі Ғылым академиясында сақтаулы тұрған (1 бет) өзге нұсқалары кең көлемде таралғанын дәлелдейді. 15 ғ. түпнұсқасындағы фотокөшірмесі, транскрипциясы, қазақ тіліндегі қара сөзбен жолма-жол және өлең түріндегі аудармасы 1985 жылы жарық көрді. Белгілі филологтар "Ақиқат сыйының" Ә.Құрышжанов, Б.Сағындықов қазақша тәржімасын жасаған.
Серру-Кора (Риу-Гранди-ду-Норти)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 070 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 393,569 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Чарльз Сити (Айова)
Чарльз Сити (Charles City) — Айова штатының Флойд округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 16.2 км². FIPS коды — 19-12765.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 7812 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Флойд округы (Айова)