cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан археологиясы
Мәдени мұра – халық зердесі
«Мәдени мұра» – әр алуандығымен байырғы өркениетті қоғамның басты белгісі, ұлттық және мемлекеттік дүниетанымның интеграциялық құрамдас бөлігі болып табылады. «Мәдени мұраның» заттық бөлігі халықтың материалданған жады тәрізді көрінеді. Ал оның маңызды бір бөлігін археологиялық мәдени мұра құрайды. Ол археологиялық ескерткіштердің барлық түрлерін қамтиды: тас және қола дәуірінің тұрақтары; кен өндіру, суландыру жүйелері; қорғандар мен бекіністердің үйінділері; мүжіліп шөккен өркешті қорғандар; ортағасырлық қалалар; монументальды құрылыстар. Кәсіби мамандар арқылы тиісті дәрежеде қазылған және мұражайға айналдырылған, зерттелген бұл ескерткіштер адамзаттың аса құнды ақпараттық қорын, сондай-ақ оның біртұтас материалдық жадын құрайтыны анық.
Қазіргі қоғам үшін «Мәдени мұра» айрықша мәнге ие болуда. Оның әсіресе ғылыми-техникалық революция мен электрондық ақпарат құралдары дәуірінде қажеттігі айқын сезіледі, өйткені жаһандық стандартқа жетелейтін, даралықты, оның ішінде жекелеген тұлғаларды да, тұтастай халықтарды да өз ырқына алып кететін жаңадан орын алған стеротиптер дәлелдей түсуде. Ғасырлар бойы қалыптасқан көптеген мәдени дәстүрлер, оның ішінде мінез-құлық пен мораль да бар, жоғалып жатыр.
Қазақстан мәдени мұраны сақтап қалу мен пайдалану мәселелеріне ерекше мән беріп отыр. Дамыған елдерде әл-ауқат деңгейінің жоғары болуының өзі бұқаралық туризмнің дамуына, туристік индустрияның қалыптасуына ықпалын тигізіп келеді, ал бұл «Мәдени мұраға» деген көзқарасты экономикалық жағынан жақсарта түседі. Қызығы да қиыншылығы бар осындай игі істердің басында қазіргі кезде К.Байпақов, З.Самашев, В.Зайберт, С.Жолдасбаев, Ж.Таймағамбетов, М.Елеуов, М.Қожа, Ә.Төлеубаев, А.Марьяшев, Ә.Ақышев, В.Евдокимов, А.Подушкин, Р.Бурнашева, Т.Савельева, М.Хабдуллина, Е.Смағұлов, Ж.Құрманқұлов, Н.Алдабергенов, Т.Жауымбаев, Ж.Смайлов, О.Артюхова, А.Досымбаева, Ю.Мотов, А.Ермолаева, М.Тұяқбаев, М.Қасенов, А.Бейсенов, А.Бисембаев, А. Рогожинский, И.Кукушкин, В.Варфолемеев, А.Плешаков, Д.Тәлеев, А.Волошин, Г.Терновая, Ж.Жетібаев, Ғ.Омаров, В.Мерц, В.Логвин, Ғ.Бексейтов, Г.Петенева, Ғ.Ысқақов, Г.Жұмабекова, Д.Воякин, Г.Базарбаева, Т.Лошакова, А.Астафьев, А.Оңғар, Е.Есжан, С.Ақылбек, А.Ержігітова, С.Мургабаев, М.Бақтыбаев, Б.Железняков, А.Горячев, С.Потапов, Т.Мамиров, А.Чотбаев, О.Кузнецова, С.Ілияс, С.Қалиев, Ж.Утубаев, Д.Байтілеу, А.Нұсқабай, Е.Төлегенов, М.Сейітқалиев, Е.Әміров, Е.Оралбай, Т. Өсеров және т.б. археологтар тұрғанын мақтанышпен айтуға болады.
Пал Шмитт
Пал Шмитт– (Schmitt Pál;) – Мажарстандық семсердесуші және саясаткер. 1968 және 1972 жылғы Олимпиада ойындарының жеңімпаздары.
Қызметі
2010 жылдың 6 тамызынан бастап Венгрия президенті болады. Бұл лауазымды иеленбес бұрын парламент спикері қызметін атқарады. Венгрия олимпиада комитетінің президенті болған. 2010 жылы 29 маусымда жалғыз Андраш Балогқа 59 дауыспен қарсы тұрып, 263 дауыспен ел президенті болып сайланады.
Будапеште Карл Маркс атындағы экономика университетін тәмамдайды. 1968 жылы Олимпиада ойындарының жеңімпазы атанады.
1993-1997 жылдары Венгрияның Испаниядағы, ал 1998-2002 жылдары Швейцариядағы өкілі болады.
2003-2007 жылдары Фидес партиясының вице-өкілі болған. 2004 жылы Еуропарламент депутаты болып сайланады. 2010 жылы депутат мандаттығын тастап кетеді.
Пала Шмидтің әйелі – бұрынғы венгр гимнасты, 1964 жылы Олимпиада ойындарының вице-жеңімпазы атанған Каталин Макраи (Makray Katalin
Дереккөздер
Санат:Мажарстан саясаткерлері Санат:Мажарстан президенттері Санат:Алфавит бойынша семсершілер Санат:Мажарстан семсершілері Санат:Семсерлесуден Олимпиада чемпиондары Санат:1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары
Сольбак
Сольбак (Solbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67470, пошта индексі — 67130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Махамбет Өтемісұлы кесенесі
нобай|300px| Махамбет Өтемісұлы кесенесі — XIX ғасырдағы қазақтың ұлы ақыны, көтеріліс рухтандырушысы Махамбет Өтемісұлының жерленген жері.
Кесене авторы — Көпбол Демесінов. Кесененің салыну уақыты 1995 жыл 30 қыркүйек.
Сипаттама
19 ғасырдағы қазақтың ұлы ақыны, еркін ойлы мен көтеріліс рухтандырушысы Махамбет Өтемісұлының жерленген жері Атырау облысының Индер ауданы, Индербор кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 40 шақырымдағы жерде орналасқан. Ақынның қабірі мәдениет ескерткіші болып табылады және 1846 жылымен даталанады, ең басында бұл жерде қабір үстіндегі шомбал құлпытасымен жабылып тұрған сегіз қырлы тас табыты болды, 1995 жылы бұл жерді толығымен қайта салып, ақынның қабірі үстінде ақ тастан салынған әдемі мазар тұрғызылған. Осы кезден бастап ақын қабірі тек киелі жер ғана болмай, сонымен қатар сәулет ескерткіші болып табылады.
Ең алғаш рет ұлы ақын Махамбет Өтемісұлының жерленген жерін XX ғ. 50-ші жылдары Гурьев ақыны Берхаир Аманшин зерттеді. 1980 жылы Махамбет Өтемісұлының жерленген жерін Қазақ ССР Мәдениет Министрінің Орал экспедициясы зерттеді. 1995 жылы Махамбет Өтемісұлының есімін мәңгі есте сақтау үшін оның қабірі үстінде мазар салу қажет деген шешім қабылданған. Негіз ретінде көне шығыс сәулет стилімен салынатын жоба алынған. Сәулетті ғимарат шомбал күмбезбен аяқталатын және қондырма барельефтерімен безендірілген көпқырлы мұнара болып табылады. Құрылыстың өзі бетоннан жасалған, бірақ сыртқы және ішкі өрнегінде ақ ұлутас пайдалынған. Сыртқы шеңбердің диаметрі 7,6 м; ішкісінің 6,2 м. Құрылыс биіктігі – 6,4 м, күмбез биіктігі 1,8 м, күмбездің сыртқы диаметрі 5,2 м. Жалпы биіктігі 12,2 м. Кіреберістегі баспалдақ биіктігі 1 м, тығыздығы 0,5 м. Мазар кіреберісі алдында оюлы өрнекпен безендірілген классикалық арка қойылған. Жалпы айтқанда, бүкіл құрылыс айналадағы дала ұлы ақынның тірі дауысын ести алатын өтіп кеткен заманнан келгендей болып көрінеді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Атырау облысы
Рамирес
Рамирес Сантос до Насименто (порт. Ramires Santos do Nascimento; 24 наурыз 1987 жыл, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, "Палмейрас" футбол клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
Карьерасында Бразилия, Португалия, Англия Қытай клубтарында ойнап, Португалия және Англия чемпионы атанды. 2009 жылы Конфедерациялар кубогына, 2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына, 2011 жылы Америка кубогына қатысты. 2014 жылғы әлем чемпионатынан соң ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.
2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.
2012 жылы УЕФА Чемпиондар Лигасының жартылай финалында сырт алаңда "Барселонаның" қақпасына гол соғып, клубтың финалға шығуына көмектесті. Рамирес Мюнхендегі финалға қатыса алмады, бірақ сонда да турнир жеңімпазы атанды.
Командалық
«Жоинвиль»
«Крузейро»
«Бенфика»
«Челси»
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншыларыСанат:Крузейро ФК ойыншылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Этатизм
Этатизм (франц. état – мемлекет) – елдің экономикалық және саяси өміріне мемлекеттің белсене араласуын білдіретін батыс елдерінің саясаттану ғылымындағы тұжырым. Этан тұжырымы дамушы елдерде де таралған. Этатизм ұғымына сәйкес тек мемлекет қана экон. дамуды ілгері бастыра алады. Ол өндірісті жаңғыртуды қамтамасыз етіп, этн. бытыраңқылықты, трайбализмді және сеператистік бағыттарды жоя алады. Ұлттың бірлігін қамтамасыз етіп, елдің тәуелсіздігін нығайтады.
Жеке меншік
Жеке меншік — жерге, жылжымайтын мүлікке, өндіріс құрал-жабдығына, ақшаға, бағалы қағаздарға, жұмыс күшіне, т.б. активтерге меншіктің негізгі нысандарының бірі; жеке адамның, фирмалардың оларды сатып алу, иелену, бақылау, мұраға қалдыру құқығы.
Мұнда меншік объектілері жеке адамға, отбасыларына, адамдар тобына тиесілі болады. Корпоративтік, акционерлік, беймемлекеттік меншіктерді де жеке меншікке жатқызу дәстүрге айналған.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер Санат:Меншік Санат:Меншік түрлері Санат:Жеке құқық
Долни-Лом (Видин облысы)
Долни-Лом (Долни Лом) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Чупрене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрайды.
Далалық тоғандар
Далалық тоғандар – сайларда, ойыстарда, құраңғарларда жануарларды суару үшін, су құстары мен балық өсіру мақсатында, ал кейде егін суару үшін де жасалатын тоғандар. Жергілікті халық үшін бұл тоғандардың санитариялықтазалық және эстетикалық маңызы зор. Олар негізінен жер үсті суларымен толтырылады, сондықтан да шөгінділерге тез толады. Тоғандарды алаптан түсетін тасындылардан қорғау үшін олардың айнала ені 20—80 м келетін (алаптың беткейлерінің сипатына қарай) орман белдеуі отырғызылады. Орман белдеулерінен төменірек, тоған кемерімен екі аралықта ені 15—20 м шалғынды белдеу орналастырылады, ол белдеуде тасындылардың ұсақ бөлшектері ұсталып қалады. Сонымен бірге бұл кезде түскен жапырақтар мен бұтақтар тоғанға түспейді, шалғынды белдеуде қалады. Тоғанның алқымында, орман белдеуіне дейін жиі отырғызылған бұталардан және көлденең шарбақты ұзындығы 100 м-дей лай ұстағыш орналастырылады. Тоғанды орман белдеуімен қоршау барысында жер үсті сулары жер астына өтуі арқылы тоғанның жыл бойы жер асты суларымен тұрақты, біркелкі қоректенуіне мүмкіндік туады. Су айдынын желден, күн қызуынан қорғайды, булануды 20-30%, кейде 50%-ға дейін азайтады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Деминка
Деминка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дебря өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Мамандық алуға дейінгі дайындық
Мамандық алуға дейінгі дайындық - жалпы білім беретін мектептердің оқушыларының политехникалық және кәсіби бағдар сипатындағы жалпы еңбекке дайындығы; кейінгі кәсіптік оқудың базалық компоненті.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Шошоун (Айдахо)
Шошоун (Shoshone) — Айдахо штатының Линкольн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.5 км². FIPS коды — 16-73900.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1398 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Линкольн округы (Айдахо)
Қарқара ауылдық округі
Қарқара ауылдық округі — Алматы облысы Кеген ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарқара, Ереуіл, Мыңжылқы ауылдары кіреді. Орталығы – Қарқара ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2361 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы ауылдық округтері
1577 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1577 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1577 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кобылья (Кипшенга тармағы)
Кобылья — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипшенга өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
IC 3492
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41698, MCG 2-32-132, VCC 1499, ARAK 376, NPM1G +13.0307.
Сыртқы сілтемелер
IC 3492 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Егитык-Коль
Егитык-Коль — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шавла өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өсімдіктер анатомиясы мен морфологиясының зертханалық практикумы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-29-671-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ университеті баспасының кітаптары
Ла-Шапель-Аран
Ла-Шапель-Аран (La Chapelle-Hareng) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27149, пошта индексі — 27230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 83 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Виггисвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Виггисвиль (Wiggiswil) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 553, пошта индексі — 3053.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Реттенбах
Реттенбах (Rettenbach (Oberpfalz)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Кам ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1776 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 72 150. Муниципалитеттің басшысы — Георг Грисбек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қоршаған ортаның ластануы
Қоршаған ортаның ластануы – адамға және табиғи экожүйеге зиянды әсер ететін физикалық-химиялық және биологиялық заттардың қоршаған ортаға нұқсан келтіруі. Табиғат құбылыстары мен заңдылықтарына қайшы келетін және оның қалыпты жағдайына нұқсан келтіретін сандық, сапалық және құрамдық өзгерістердің барлығы қоршаған ортаның ластануына алып келеді. Қоршаған ортаның ластануы кейде табиғат құбылыстары әсерінен, негізінен адам әрекетінен пайда болады. Қоршаған ортаның ластануы табиғи және антропогендік болып бөлінеді. Табиғи ластану күшті табиғи процестер салдарынан (жанартау атқылауы, сел жүру, топан су басу, өрт, т.б.), антропогендік ластану адамның шаруашылық іс-әрекетінің салдарынан қалыптасады. Антропогендік ластануға өндірістік, тұрмыстық қалдықтар мен әр түрлі улы заттардың қоршаған ортаға белгілі мөлшерден тыс шығарылуы, табиғи нысандарды орынсыз пайдалану жатады. Семей сынақ алаңында болған ядролық жарылыстар, Арал өңірінің экологиялық жағдайлары (қ. Арал экологиясы), т.б. қоршаған ортаға нұқсан келтірудің айқын мысалы болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Ластану
Ұлыбританиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ұлыбританияның 28 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша), оның 25 Ұлыбританияның өзінде болса, 3 - Ұлыбританияның тәуелді аймақтарында орналасқан. Бұл нысан тізімге 23 нысан мәдени, 4 табиғи және 1 аралас критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ұлыбритания аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 14 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Ұлыбритания
Черро-аль-Вольтурно
Черро-аль-Вольтурно (Cerro al Volturno) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1429 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 86072.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Бөріжар ауылдық округі
Бөріжар ауылдық округі  – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бірлік, Жамбыл, Қайнар, Қалаш, Теспе, Ұялыжар, Ықыластемір, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Бірлік ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 9033 адамды құрады.
Нелаш (аудан)
Нелаш (аудан) (Nelas (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Нелаш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 073 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 189,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Желатина
Желатина, желатин (франц. gelatіne, лат. gelatus — тоңған, қатып қалған) — сарғыш түсті қоймалжың зат, коллагенді (біріктіруші тіндердің белогы) денатураттану өнімі. Тері, сүйек, шеміршек, сіңірлерді сілтімен қайнату арқылы алынады. Процесс коллагеннің денатураттануымен, оның полипептидтік тізбектерінің үзілуімен, амидтердің гидролизденуімен сипатталады. Желатина коллагенге тән үш орамды конформация түзу қабілетін сақтайды. Желатина кино, фотопленка жасауда, тамақ өнеркәсібінде, микробиологияда микроорганизмдерді көбейтетін қоректік орта ретінде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Анатомия Санат:Биология
Этбай
Этбай – Африканың солтүстік-шығыс бөлігіндегі таулы өлке. Египет пен Судан жерінде. Қызыл т. жағалауын бойлап Ніл өз-нің атырауынан оңт.-шығыс бағытқа Эфиопия таулы қыратының сілемдеріне дейін созылып жатыр. Ұзындығы 1500 км, орташа биікт. 1000 м, ең биік жері 2259 м (Ода тауы). Кристалды тақтатас пен гнейстен түзілген. Шығысындағы теңіз жағалауына тік, батысындағы Арабия шөліне баспалдақты беткейлер жасап тіреледі. Шығыс беткейлеріне қыста 200 мм-ге жуық ылғал түседі. Аңғарларда сүректі өсімдіктер, ксерофитті астық тұқымдастар өседі, тұрақты су айдындары маңында шағын шұраттар кездеседі. Вади-Ришраш (Египет) Эрковит (Судан). резерваттары құрылған. И. Ағажанова
Жовтис Лазаревич Апександр
Жовтис Апександр Лазаревич (1923ж. т.)- әдебиет зерттеушісі, аудармашы. Филологиядан Ғылыми докторы, профессор. Өлеңтану, аударма теорияларына арналған «Өлең қажет» атты Ғылыми-зерттеу еңбегі жарық көрген. Абайтану мәселелеріне ден қойып, ақын өлеңдерінің жаңашылдық сипаты, өлшемі, ұйқасы туралы пікір айтқан. «Абай өлеңдерінің құрылысы» (Б. Кенжебаевпен бірге; ҚазССР ҒА-ныңхабаршысы, 1954, № 9) деген мақаласы жарияланған. Абайдың орыс тілінде жарық көрген таңдамалы өлеңдері жинағын(А., 1989) құрастырған. «Жаз», «Интернатта оқып жүр...», «Тайға міндік...», «Болыс болдым мінеки...», «Түбінде баянды еңбек егін салған. ,.»туындыларын орыс тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 2969
NGC 2969 — Секстант шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 27 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2969 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27714, MCG -1-25-21, MK 1235, IRAS09394-0822.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Секстант (шоқжұлдыз)
Хосе Луис Гайя
Хосе Луис Гайя Пенья (José Luis Gayá Peña; 25 мамыр 1995, Педрегер) — испан футболшысы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Валенсия" клубының шабуылшысы.
Клубтық
"Валенсия" клубының түлегі. 2012/13 жылғы маусымда тұңғыш рет Испания чемпионатында алаңға шықты, бірақ ол маусымда бір ғана кездесуге қатысты.
2015 жылы клубпен келісім шартын 2020 жылға дейін ұзартты.
Ұлттық құрама
Испанияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған. 2018 жылы 11 қыркүйекте тұңғыш рет Испания құрамасы сапында Хорватияға қарсы УЕФА Ұлттар Лигасы турнирінде алаңға шықты.
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Шұқыркөл ауылдық округі
Шұқыркөл ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шұқыркөл, Қараағаш, Қазақстанға 15 жыл ауылдары кіреді. Орталығы – Шұқыркөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 853 адамды құрады.
Аполлон 16
Экипаж
Негізгі құрамы:
Қосарланушы құрамы:
«Аполлон 16» ұшу командирі Джон АҚШ-тағы ең тәжірибелі ғарышкер болды. Ол 4-ші ұшу кезінде және Айға ұшу кезінде экипаж мүшесі болған. 1970 жылы «Аполлон 13» командирі болды. Чарльз Дьюк үшін бірінші ұшу болды. 1969 жылы 20 шілде күнгі «Аполлон 11»-дің экипаж құрамында Нейл Армстронг және Эдвин Алдрин болды, бұл ұшу кезінде олар оператор рөлін атқарды.
Байланыс операторлары
thumb|right|200px|
Айға қону
Бастапқыда, әлеуетті қону аймағында «Аполлон 16» ретінде екі қарастырылды: кратері Альфонс кратері Декарт және батыс Шырын теңізінің ауданы.Ғалымдар жанартаудан шыққан Айдың жыныстарының анықтауға мүдделі болды. Бірақ кейбір геологтар метеорной әсерінен Альфонс кратері лас шығарындылары, Жаңбыр теңізі қалыптасады деген пікірде. Кратердің қысқа айтушылықтың ауданындағы екі қызықты геологиялық формация ұсынады: Декарт қалыптасуы және Кайли қалыптасуы. «Аполлон 16» экспедициясының нәтижелері осы идеялар дұрыс екенін көрсетеді. Ол сондай-ақ Кайли метеорит ереуіл жастан салыстыруға болатын қалыптастыру жасы, Жаңбыр теңізі қалыптасты деп сенген болатын. Декарта саласындағы геологиялық түзілімдер Екі Айдың қалыптастыруын түсіну тұрғысынан маңызды оқу жасалған Айдың, көрінетін жағында 11% қамтылды. Соңында, Декарт кратері ауданы айтарлықтай алыс барлық алдыңғы «Аполлон» қону аймақтарында болды. Бұл геофизикалық ғылыми құралдардың желісін кеңейту тұрғысынан артықшылық берді. 1971 жылдың маусымында, соңғы таңдау Декарт пайдасына жасалды. Ғарышкерлер «Аполлон 14» қабылдаған фотосуреттер негізінде ол отырғызу үшін қауіпсіз деп саналатын болды. Нақты қону екі жас шұңқыр, Солтүстік сәулелік терапия кратері (диаметрі шамамен 1000 м), Оңтүстік радиациялық кратері (диаметрі 680 м) арасындағы аймақ таңдалды. Олар табиғи ұңғымалар іргетасы үшін соққы болды. Альфонс кратері әлеуетті қону «Аполлон 17»-нің негізгі алаңына айналды, бірақ ақыр соңында, одан мүлдем бас тартты.
Айда жүргізілген жұмыстар
Айға қону қиын болды, сақтық көшірме жүйесі, тартқыш векторын басқару негізгі қозғалтқыш командасының және сервистік модульде кездесетін проблемалар болатын. Әлемдік жағдайдағы сарапшылар мен қонуды ресімдеуге 6-сағаттық кешігу берілді.
Дереккөздер
Санат:Ғарыштық бағдарламалар Санат:Ғарыш техникасы Санат:NASA Санат:Космонавтика Санат:"Аполлон" жобасы
Шарана шайқау
Шарана шайқау — Ұлттық салт-дәстүр.
Тағамдық концентраттар
thumb|right|бұршақтан жасалған суп концентраты Тағамдық концентраттар — азық түліктің тез әрі оңай тамақ дайындап алуға болатын арнайы өңделген құрғақ қоспалар. Конңентраттардың түрлері сан алуан: сұйық (бұршақ суп-пюресі, щи, борщтар, овощ, картоп және қозықұйрық суптары т. б.) және қою (алуан түрлі ботқалар, кеспеліктер, жармалықтар, пудингтер т. б.) тағамдардың, сондай-ақ тәтті тағамдардың (кисельдер, кремдер, желелер т. б.) концентраттары, ұннан жасалған кондитер тағамдарын (кекстер, торттар т. б.) дайындауға арналған концентраттар, сондай-ақ балаларға арналған қоспалар мен концентраттар. Қай мақсатқа арналуына байланысты сұйық және қою тағамдардың концентраттарын ет, сүт қосып немесе вегетариандық етіп (май ғана салып) жасайды. Негізгі шикізатына қарай оларды бұршақты, жармалы, овощ, овощ-жарма және макарон тағамдарынан жасалған концентраттар деп саралайды. Тәтті тағамдардың концентраттары жеміс-жидек экстрактыларының немесе қантты құрғақ сүттің тарамды кілегейлендіретін кейде қоймалжыңдандыратын крахмал, бидай ұйы, манный жармағы және басқа өнімдер қоспасы болып келеді. Пісірілген кремнің немесе әртүрлі желелердің концентраттарын кондитер тағамдарына бір қабат етіп жағуға және әсемдеуге қолдануға болады. Ұннан жасалған кондитер тағамдарын дайындауға арналған концентраттар — кеке, печенье т. б. пісіру үшін қажет өнімдердің қоспалары.
Шарана шайқау
Жаңа түскен жас келін туыс ауылдарды қыдырып жүргенде, көпті көрген даңсалы бәйбішелер, жас келінге «шілде суына сал» деп күміс теңге, моншақ-маржан, жүзік, сырға сияқты бұйым береді. Жас келіншек босанғанда, баланы шаранасынан шайқап жуып тазартады. Шарана суды қазақтар шілде суы деп атайды. Бағанағы берген нәрселерді суға салады, оны баланы шомылдырған әйелдер таласа-тармаса шарана суын шайқап алады. Оны қазақ кәдесінде «шарана шайқау» деп атайды.
Тағамдық концентраттар
Балаларға арналған тамақтық концентраттар: күріш не сұлы сорпасын қосқан сүт қоспалары, витамин қосқан овощ-ұн қоспалары, сәбіз қосқан күріш-сүт қоспасы, жеміс және овощ ұнтағы қосылған ұннан жасалған тамақтық қоспалар, қант пен құрғақ сүт қосқан жарма сорпаларының қоспалары, сүтке пісірілген тәтті жарма ботқасы, ет қосқан және етсіз пюре тәрізді овощ суптары. Конңентраттардың этикеткаларында оларды қалай дайындайтыны көрсетіледі.
Концентраттарды бетін жауып, құрғақ, салқын (20оС-тан аспайтын) әрі қараңғы жерде сақтау қажет. Концентраттардың сақталу мерзімі 3 айдан 12 айға дейін.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Грамбах
Грамбах (Grambach) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1512 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6.94 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 12.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Гспальтль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Янгута-Яха
Янгута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янгута тармағының сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әуе компаниялары кодтары-A
Санат:Транспорт Санат:Әуе компаниялары кодтары тізімі
КОНКАКАФ Алтын Кубогы 1996
КОНКАКАФ Алтын Кубогының 13-ші жарысы. 10-21 қаңтар аралығында АҚШ-та өтті.
Сілтемелер
Санат:КОНКАКАФ Алтын Кубогы Санат:1996 жылғы футбол Санат:АҚШ-тағы футбол
Тахир Абдухаликович Восилов
Тахир Абдухаликович Восилов (3 тамыз 1967 жыл РКФСР Владимир облысы Александров қаласы) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
Ұлты - тәжік. Әкесі - Восилов Абдухалик Саншимуродович, инженер- құрылысшы. Анасы - Восилова Гальджиган Абдул-Хамидовна, бухгалтер.
Дереккөздер
Санат:3 тамызда туғандар Санат:1967 жылы туғандар Санат:Владимир облысында туғандар Санат:Қазақстан актерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Эль-Педрегаль
Эль-Педрегаль (El Pedregal) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сеньорио-де-Молина-Альто-Тахо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,2 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
1578 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1578 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1578 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кокуилл (Орегон)
Кокуилл (Coquille) — Орегон штатының Coos округіне жататын АҚШ қаласы.
Ебулеф
Ебулеф (Eybouleuf) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,83 км² шамасында.
Кокуилл (Орегон)
Қала тұрғындарының саны 4215 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.1 км² шамасында. FIPS коды — 41-15350.
Ебулеф
Коммунаның INSEE коды — 87062, пошта индексі — 87400.
Кокуилл (Орегон)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Ольховка (Туймазин ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ебулеф
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 399 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Мононихус
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Кастельбальдо
Кастельбальдо (Castelbaldo) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1697 адамды құрайды. Халық тығыздығы 113 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 35040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Valentino. Жыл сайынғы мерекесі — 14 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Фелис
Фелис (Feliz) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 208 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 96,232 км² шамасында. Халық тығыздығы — 137,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Олимпиада рәміздері
250px|thumb|right|Олимпиадалық ту Олимпиада рәміздері — Олимпиаданың ерекше белгісі. Олимпиада рәміздеріне ту (Олимпиада сақиналары), әнұран, ант, ұран, медаль, от, зәйтүн бұтағы, тұмар, эмблема және отшашу жатады. Олимпиада рәміздерін коммерциялық мақсаттарында қолдану Олимпиадалық хартиямен тыйым салынған.
Ту
Ту — ақ жібек үстінде олимпиадалық эмблема тігілген бой. Эмблеманы 1913 жылы Пьер де Кубертен ойлап тапты және ол Антверпен қаласында болған 1920 жылдың жазғы VII Олимпиадалық ойындарында көрсетілген. 1920 жылы Антверпенде көрсетілген ту, 1988 жылы жаңа туға ауыстырылды. Қазіргі кезде Швейцарияның Лозанна қаласындағы Олимпиада ойындарының мұражайында сақтаулы тұр.
Олимпиадалық әнұран
Олимпиадалық әнұран Олимпиадалық туды көтергенде немесе ойындардың ашылу және жабылу рәсімінде орындалады.
От
120px|thumb|right|Олимпиада оты
Медальдар
120px|thumb|right|Медаль-2006 жыл
Зәйтүн бұтағы
Зәйтүн бұтағы немесе "катинос", венок түрінде ораулы бұтақша. Оны жеңімпазға медальмен бірге береді. Осы дәстүр 2004 жылы Афина қаласында өткен XXVIII жазғы Олимпиада ойындарда қайта тудырылды. 120px|left|thumb|Зәйтүн бұтағынан жасалынған венок
Тұмар
Әр-бір Олимпиаданың өз тұмары болады. Тұмарды Ойындарды өткізетін мемлекеттің өз қалауынша таңдайды. Әдетте тұмар ретінде қандай болса да жануардың немесе басқа да бір стильдендірілген суретті таңдайды. 120px|thumb|right|[[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 2008|2008 жылы Бейжіңде өткен жазғы Олимпиада ойындарының тұмарлары]]
Ойындар эмблемасы
150px
Санат:Олимпиада ойындары
Anells Olímpics
Өліқолтық
Өліқолтық – Каспийдің солтүстік-шығысындағы шығанақ, бұрынғы сор.
Орналасқан жері
Маңғыстау облысы аумағында жатыр. Сор Каспийдің солтүстік-шығыс жағалауындағы Комсомол шығанағы суының тартылуынан пайда болған. Шығыс Еуропаның оңтүстік-шығысындағы эпигерциндік платформасының Оңтүстік Жем көтерілімінде орналасқан.
Сипаттамасы
Ұзындығы 180 км, ені 80 км, аумағы 12,0 мың км2-ден астам. Шөгінді, сортаңды, лайлы түбі теңіз деңгейінен 26,5 м төменде жатыр. Бетін қабыршақтанған тұз қабаты жапқан, өсімдік жамылғысы өте сирек. Айнала жағалауы негізінен ойпаңдау келеді. Өліқолтықтың оңтүстік-шығысы Үстірттің батыс кемеріне, оңтүстігіндегі Қайдақ сорына ұласады. Теңізден соққан дауылды желдің әсерінен Каспийдің суы кейде сорды басып қалады. Геоморфологиялық зерттеулер бойынша Каспий теңізінің ауытқуы уақыт өткен сайын өзгеріп отырған.
Пайдалы қазбалар
Өліқолтық сорынан және онымен іргелес жатқан өңірден мұнай мен газдың мол қоры барланып, игерілуде (Боранқұл мұнай кен орны, Бозащы мұнай-газ кен орны, Қаламқас мұнай кен орны, т.б.).
Тарихы
Қазіргі климаттық және антропогендік факторлар әсерінен теңіз деңгейі 1978 жылдан бері 2,7 м-ге көтерілген. Нәтижесінде Өліқолтық аумағының басым бөлігі судың астында қалып қойды. Бірнеше елді мекендер (Қаратон кенті, т.б.) мен мұнай қалашықтары басқа жерлерге көшірілді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Каспий теңізі шығанақтары
NGC 7474
NGC 7474 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 9 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7474 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70379, MCG 3-58-26, ZWG 453.58, NPM1G +19.0567.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Шестовка
Шестовка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Леком өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вестенфельд
Вестенфельд (Westenfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Хильдбургхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 381 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 69 055. Муниципалитеттің басшысы — Клаус-Дитер Ценер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Эдуард Оттонович Баум
thumb|Баум Эдуард Оттонович Баум Эдуард Оттонович(1850-1921) — бағбан.
Дереккөздер
Санат:1850 жылы туғандар Санат:1921 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматы қаласы тұлғалары Санат:Қазақстан орманшылары
Жайдақбұлақ
Жайдақбұлақ — Алматы облысы Кеген ауданы, Жалаңаш ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кеген ауылынан батысқа қарай 33 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы елді мекендері
Мириам Маргулис
Мириам Маргулис  - 1941 жылы 18 қаңтарда туған британдық актер, «BAFTA» премиясының лауреаты. Маргулис Оксфордта 1941 жылы Джозеф Маргулис және Рут Маргулис (Уолтерс). 1975 жылы Маргулис «Rime of the Ancient Mariner» да ойнады. 1988 жылы «Крошка Доррит» фильміндегі Флора Финчинг рөлін ойнағаны үшін, ол жақсы комментарийлер алды. Мартин Скорсезе «Эпоха невинности» атты 1993 фильміндегі рөлін ойнағаны үшін ол «BAFTA» премиясына иеленді. 2002 жылы ол Гарри Поттер фильмдерінде ол Помона Стебль рөлін ойнады.
Түмен тәуіп
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
IC 3493
IC 3493 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3493 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Желбезек
Желбезек  (branchіae) — суда тіршілік ететін жануарлардың тыныс алу мүшесі. Жануарлар организмінің күрделенуіне байланысты олардың жұтқыншақ қуысы қабырғаларында желбезек саңылаулары пайда болады да, желбезекпен тыныс алу түрі қалыптасады. Ауыз қуысынан жұтылған су осы желбезек саңылаулары арқылы жұтқыншақтан сыртқа өтеді. Суда еріген оттек желбезектің жұқа қабырғасындағы қан тамырлары арқылы сіңеді де, қан құрамындағы көмір қышқыл газы (СО2) суға бөлінеді. Желбезек қарапайым тыныс алу мүшесі ретінде алғаш буылтық құрттардың теңізде тіршілік ететін түрлерінде пайда болған. Желбезек тарамдалған жіп тәрізді болып дененің бүйірінде орналасады. Моллюскілердің желбезектері әр түрлі болады. Мыс., айқұлақта желбезек аяғының екі жағында, басаяқтыларда мантия қуысында орналасқан. Тікентерілілердің ішінде теңіз кірпілерінде және теңіз жұлдыздарында да желбезек бар. Жәндіктердің ішінде инеліктер, шіркейлер мен гүл құмытыларының дернәсілдері желбезек арқылы тыныс алады. Желбезек саңылаулары суда тіршілік ететін төменгі сатыдағы хордалыларда (ланцетник, дөңгелекауыздылар, балықтар) өмір бойы сақталады, басқа хордалыларда (бауырымен жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілерде) ұрықтың даму кезінде болады да, содан кейін жойылып кетеді. Дернәсілді хордалыларда (асцидиялар) желбезек тек дернәсіл дәуірінде ғана болады. Жануарлар желбезекпен тыныс алумен қатар тұздың иондарын, аммиак пен мочевина бөлуде маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Добренька
Добренька — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гордота өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Кіндік шеше
Қазақтың салтындағы үлкен бір сыйлы ана, мол кәделі әйел «кіндік шеше» болып табылады. Туу үстінде баланың кіндігін кескен әйелді «кіндік шеше» деп атайды. Кіндік шеше баланың екінші анасы болып саналады.
Қазақтар екінің бірі, егіздің сыңарына баланың кіндігін кестіре бермейді, қол-аяғы жеңіл, ауылда, ел ішінде беделі бар, мінезі жайраң қаққан, ақ еділ аналарға ғана кестіреді. Өйткені, бала кіндік кескен адамға тартады, кіндік апасы қандай болса, бала да дәл сондай болады деп ырымдайды. Кіндік жолын алған әйел балаға ит көйлек әкеп кигізеді. Бала қырқынан шыққанша қарап, тамақ жасап беріп көмектеседі. Әуелі үлкен азамат болғанда, азамат боп толғанда да кіндік апасын құрметтеп, кәдесін өтеп жүреді. Оған кіндік кескені үшін мал атап, қымбат бұйым сыйға тартылады. Баланың мінез-құлқы, жүріс-тұрысы, ақылы, адамгершілігі, еңбекқорлығы Кіндік шешеге тартады деген түсінік бар.
Қазіргі уақытта кіндік шешенің міндетін дәрігер-акушер атқарады.
Дереккөздер
Санат:Халық медицинасы Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Бұқарбай батыр ауылдық округі
Бұқарбай батыр ауылдық округі – Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бұқарбай батыр ауылы кіреді. Орталығы – Бұқарбай батыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1983 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы ауылдық округтері
Дражинци (Видин облысы)
Дражинци (Дражинци) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Ружинци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 192 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3929. Телефон коды — 09324. ЕКАТТЕ коды — 23515.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
1579 жыл
Оқиғалар
1579 жыл - Утрехт униясының жасалуы.
Туғандар
Тағы қара: Санат:1579 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1579 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мас-де-Лондр
Мас-де-Лондр (Mas-de-Londres) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34152, пошта индексі — 34380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 432 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Колапырь
Колапырь (Калатыр) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің сол жағалауынан 279 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Летия
Летия (Letia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A141, пошта индексі — 20160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Ауғанстан әнұраны
Бұл — батылдардың үйі (دا د باتورانو کور) — пушту тіліндегі нашид және 2021 жылы қабылданған Ауғанстан Ислам Әмірлігінің ұлттық әнұраны. Ол музыкалық аспаптарды қамтымайды, өйткені Ауғанстанның көптеген исламист ғалымдары оларды харам деп санайды.
Сөзі
Санат:Ұлттық әнұрандар Санат:Ауғанстан мемлекеттік рәміздері
Әсет Секенұлы Мәмбетов
Әсет Секенұлы Мәмбетов — 1982 жыл 10 маусым, Семей облысы Үржар ауданы, Алтыншоқы ауылында туған. Қазақ. Қазақ спорт және туризм академиясын, жаттықтырушы-оқытушы мамандығы бойынша; Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің экономика факультетін, экономист мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 2000 жылдан - ШҰКД және CP спортшы-нұсқаушы. 96 кг салмақ дәрежесінде Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (Пекин, 2008) атанды, бірақ 2016 жылы допингпен айыпталып, жүлдесі жоққа шығарылды.
Гравимагнетизм гипотезасы
Кезінде, ғалымдармен гравитация магнетизм көзі бола алады, деген аспан денелерінің магнетизмін түсіндіру үшін гравемагнетизм гипотезасы ұсынылған болатын. Бірнеше аспан денелеріне қолданылатын гравимагнетизм гипотезасы сандық нәтижелерді дұрыс беретіні көрсетілді. Бұл гипотеза жалпы қабылданған салыстырмалы теория интерпретациясына белгілі бір өзгерістер енгізеді. Ұсынылған жұмыста Жер, Күн, нейтрондық жұлдыздар және басқа аспан денелеріне байланысты теориялық нәтижелер мен фактылық көрсеткіштердің кейбір сәйкес келмеуі талқыланады. Мұндай жағдай айналмалы біртекті сұйық шар – қарапайым аспан денесінің модельі қарастырылғандығымен байланысты. Біз Күн, планета және нейтрондық жұлдыздардың ішкі құрамының орналасуының біртексіздігін ескере отырып, осы аспан денелерінің ішкі және сыртқы қабаттарының айналымы да біртексіз екенін ескереміз. Шынында да, сеисмикалық зерттеулердің көрсеткіштері Жер ядросының оның бірден сегіз көлемін алып жатқанын айқындайды. Онда зат сұйық күйде болу керек және үлкен тығыздығы болуы тиіс. Жер ядросы Жердің сыртқы қабатына қарағанда шамалы өзгеше жылдамдықпен айналады деп есептелінеді. Дәл осындай жағдай нейтрондық жұлдыздарда болуы мүмкін.
Сочиберн түбіндегі шайқас
Сочиберн түбіндегі шайқас (ағыл. Sauchieburn; (11 маусым 1488 жылы) — король Яков III-нің билігінің соңындағы Шотландиядағы азаматтық соғыстар кезеңіндегі негізгі шайқас.
Соғыс алдындағы әскери қимылдар
1488 жылы Шотландияда Яков ІІІ-нің про-ағылшын саясатына және магнаттарға қарсы репрессияға наразы болған Англиямен шекаралас жатқан оңтүстік аймақтардағы барондардың көтерілісі лап етті. Көтерілісшілерді королдің ұлы, Ротсей герцогы, Яков басқарды. Алайда, қозғалыстың нақты көшбасшылары, оңтүстік-шотланд кландарының өкілдері Хьюмдер мен Хепберндер болды. Бүлікшілер Линлитгоуды басып алып, оны өздерінің базасына айналдырды. Яков III патшаның жағында, негізінде, елдің солтүстік бөлігінің магнаттары болды. 1488 жылдың маусым айында король әскері Перт пен Стерлинг арқылы Линлитгоуге бет бұрды. Стерлингтен оңтүстігіне қарай, әйгілі Бэннокберн түбіндегі шайқас болған жерде, Яков III-нің жолында ханзаданың әскері тосқауыл болды.
Гравимагнетизм гипотезасы
Дереккөздер
Санат:Гипотезалар
Сочиберн түбіндегі шайқас
Екі жақтың ұстанымдары
Король әскерінің орталық бөлігін Яков III өзі басқарды, екі қанатты солтүстік барондардың жасақтары қорғады, ал алдыңғы қатарда Атолл мен Хантли графтар бастаған таулықтар орналасты. Ханзада әскерін шотланд шекаралары, Лотиан, Галлоуэй және Аннандейл жасақтары қамтыды. Алдыңғы батальондыы Хьюмдер пен Хепберндер басқарды.
Шайқас барысы
Ханзада королдік байрақты көтерді, осылайша таққа өзінің талаптарын білдірді және жаудың жағындағы роялисттерге сенімсіздік туғызуға тырысты. Осыдан бірнеше жыл бұрын жақын туыстарының қолынан қаза болады деп болжаған Яков III-ге қатты әсер қалдырды. Патша асығыс ұрыс алаңын тастап кетті. Өрістеген шайқаста күрделі қиындықтармен ханзада әскері жеңіп шықты. Королдік әскер жеңіліске ұшырап, Стирлингке қашты. Яков III-ні жақтастары тастайды, ол жағалауға баруға тырысады, бірақ белгісіз рыцардың қолынан қаза табады. Аңызға сәйкес, патша аттан құлап, бір ауылдағы үйге таныстырылмай жеткізілді, діни қызметкерді жараланған адамға шақырылғанда, ол ханзаның жасырын жақтаушысы болып шықты да патшаны өлтірді.
Сочиберн түбіндегі шайқастың мәні
Сочиберн түбіндегі шайқастың нәтижесінде Ренессанстың алғашқы королі Яков IV Шотландия тағына отырды.
Санат:Шотландия шайқастары
Әсет Секенұлы Мәмбетов
Жетістіктері
Әскери атағы - аға лейтенант.
Хоббиі - аң, балық аулау.
Бойдақ.