cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вер (Ивелин)
Вер (Vert) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78647, пошта индексі — 78930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 779 адамды құрады. Халық тығыздығы — 212,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Почуга
Почуга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің сол жағалауынан 1171 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
NGC 4867
NGC 4867 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E3 типті галактика.
Почуга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
NGC 4867
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Почуга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
NGC 4867
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 10 мамырда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4867 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44568, MCG 5-31-62, ZWG 160.222, DRCG 27-133.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Чик (Оеша тармағы)
Чик — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оеш өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 114 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Келін көңілі
Келін көңілі — қазақ ұлтының ертеден бері қалыптасқан салт. Әр отбасы әр адам екіқабат келіннің көңіл-күйі көтеріңкі болуы үшін қызмет етеді. Ол үшін ауыл-аймақ жастары мен келіндері „келін көңілі“ деген кеш ұйымдастырады. Мал сойылады, бауырсақ пісіріледі, қымыз сапырылады. Әнші, кұйші қыз-жігіттер жиналады. Әзіл-қалжың, ойын-күлкінің оты дуылдай түседі. Кешке жиналғандардың бәрі екіқабат әйелдің көңілін табу үшін өнері мен қызметін аянбай жұмсайды. Мұны көрген келін де жадырап, көңіліне үлкен сенім ұялайды, денсаулығы да жақсара түседі. Мұндай жағдай іштегі балаға да әсер етеді, тез жетіледі, денсаулығы да берік болады.
Көңілі күпті жүретін екіқабат әйелдің қас-қабағына қарау, оның көңілін орта түсірмей, аялап ұстау - қазақ ұлтының қашаннан бергі қалыптасқан қасиетті қағидасы. „Келін көңілі“ тек келін ғана емес, оның жанындағыларға игі әсер етеді.Үлкен-кішілеріде жақсы ән, сөз тыңдап бір жасап қалады. Кешті ұйымдастырғандарға қарт әжелер, аналар, ене кәдесін, жол - жораларын ұсынып, ақ батасын береді. Аталған дәстүрлі салт халық мәдениеті мен өнерінің бір көрінісі.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Пакшинка
Пакшинка (Кривой Ключ) — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйбышев (Кама шығанағы) суқоймасының оң жағалауынан 135 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама аумағы Куйбышев суқоймасы Кама өзенінің сағасынан Шешма өзені және Еділ өзендерін қоспағанда, қала типті Камское Устьеауылына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері
Первомай (Благовар ауданы)
Первомай — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 988 адамды құрады. Пошта индексі — 452742, ОКАТО коды — 80214824000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шалқар (қыстау)
Шалқар — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
Үштаған ауылынан солтүстікке қарай 10 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Қазанғап Сатыбалдыұлы
Қазанғап Сатыбалдыұлы - 1771-1856 жылдары өмір сүріп, 1843-1848 жылдары Баянауыл Сыртқы Округінің аға сұлтаны, сондай-ақ бәсентиін елінің төбе биі болған. Арғын тайпасы Бәсентиін руынан шыққан. Ұрпақтары Бердәлі Қазанғапұлы 1812-1842 жылдары өмір сүріп, Баянауыл Сыртқы Округінің аға сұлтаны, би; Момынбек Қазанғапұлы 1810 жылы туылып, 1843-1863 жылдары Баянауыл болысының басшысы; Нөгербек Қазанғапұлы (1812-1882) 16 жылдай Баянауыл Сыртқы Округінде қазы; Арон Нөгербекұлы (1846-1895) 15 жылдай болыс болған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері Санат:1771 жылы туғандар Санат:1856 жылы қайтыс болғандар
Шоро
Шоро (Choró) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Сертойнс-Сеаренсис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сертан-ди-Кишерамобин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12909 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 815,759 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,8 адам/км².
Санат:Сеара елді мекендері
Инелей
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чичаг
Чичаг (Чиган) — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь өзенінің оң жағалауынан 2738 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 1011
NGC 1011 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1876 жылы 21 қарашада астроном Эдуард Жан Мари Стефан ашқан болатын және NGC каталогында 1011 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 9955, MCG -2-7-45, NPM1G -11.0096.
Мидланд Парк (Нью-Джерси)
Мидланд Парк (Midland Park) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7128 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 34-46110.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Рупките (Стара Загора облысы)
Рупките (Рупките) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Чирпан қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 371 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6251. Телефон коды — 041356. ЕКАТТЕ коды — 63344.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Расул Есетов
Расул Есетов (25.6.1924, Түркістан облысы,Түркістан калалық әкімдігіне қарасты Теке ауылы - 2.6.2009, сонда) 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, бөлімше командирі. Кеңес әскері қатарына 1943 жылы алынып, 138-атқыштар дивизиясының құрамында Ұлы Отан соғысына қатысты. 1944 жылы 11 қазанда Есетовтің бөлімшесіне аты жоқ биіктіктегі позициядан жауды қуып шығу туралы бұйрық берілді. Оның бөлімшесі жау бекінісіне басып кіріп, жаудың 50 әскері мен офицерін жойып, қару- жарақтарын, оқ-дәрі қоймасын қолға түсірді. Есетов және оның тобының батыл қимылы арқасында шабуыл жасап келе жатқан жаяу әскерге жол ашылды. Есетовтің өзі осы ұрыста жаудың 33 әскерін тұтқынға алды. Жау дзотын талқандаушы қаһарман атанған Есетовтің даңқы полкке, бүкіл дивизияға тарады. Есетовке ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). Карпат үшін болған соғыста осындай жоғары атақтың иегері болған 2 қазақстандық жауынгердің бірі. Соғыстан кейін Түркістанда қызмет етті. Ленин, 1- және 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
IC 1882
IC 1882 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Шегенді (қыстау)
Шегенді — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
IC 1882
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11718, UGC 2551, MCG 0-9-2, ZWG 390.3.
Жовансан
Жовансан (Jovençan) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
IC 1882
Сыртқы сілтемелер
IC 1882 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Шегенді (қыстау)
Азғыр ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Жовансан
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 747 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 124 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Савиньи (Вогез)
Савиньи (Savigny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,17 км² шамасында.
Жовансан
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Урс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Савиньи (Вогез)
Коммунаның INSEE коды — 88449, пошта индексі — 88130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Оваса (Айова)
Оваса (Owasa) — Айова штатының Хардин округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-60555.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 38 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хардин округы (Айова)
Хофт Питер Корнелис
Хофт (Hooft) Питер Корнелис – нидерланды жазушысы. Бургомистр отбасында туған.
Старквилл (Миссисипи)
Старквилл (Starkville) — Миссисипи штатының Октибеа (Oktibbeha) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 23888 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-70240.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Хофт Питер Корнелис
Қызмет жолы
Ол «Ахиял мен Полискена» ( 1598 жылы, 1614 басылып шыққан), «Тезей мен Ариадна»(1614 жылы басылып, 1606жылы жазылған), «Герард ван Велзен» (1613 жылы), «Бато немесе голландықтардың шығу тегі» (1616 жылы жазылып, 1626 жылы басылған болатын), «Гранида» ( 1605, басылды 1615 жылы ), «Алаңғасар» (1616) пьесаларын жариялады. Хофт ақын ретінде сонеталар жазып, «Махаббат эмблемасы» өлеңдер жинағын шығарды. Хофт өмірінің он шақты жылында прозамен айналысты. Оның Нидерланды халқы тарихының 1555 – 1587 жылдар кезеңін қамтитын «Нидерланды тарихы» (1 – 20 кітаптар, 1642 жыл, толық басылымы 1656 жылы жарық көрді) атты ірі шығармасы бар.
Дереккөздер
Санат:Нидерландия жазушылары Санат:Тұлғалар
Рудерсдорф (Бургенланд)
Рудерсдорф (Бургенланд) (Rudersdorf (Burgenland))) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Йеннерсдорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2168 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21,4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JE, ресми идентификациялық коды — 1 05 08.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Эдуард Таус саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Ариш (Марку-де-Канавезеш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 772 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,07 км² шамасында. Халық тығыздығы — 435,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Старые Санны
Старые Санны — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 428 адамды құрады. Пошта индексі — 452738, ОКАТО коды — 80214824002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бабас Бурабайұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Қазақ би-шешендері
Жүзім
Жүзім (Vitis) – жүзім тұқымдасына жататын өсімдіктердің жемісі. Жүзімнің 70-ке жуық түрі бар. Қазақстанда дақылдық Жүзім (V. vіnіfera) өсіріледі.
Өсімдіктің қысқаша сипаттамасы
Діңі – шырмауық тәрізді оралып өсетін өсімдік. Көп жылдық жүзім сабақтары жуан, ал бір жылдықтары ұзын (3 – 5 м), жіңішке болып келеді. Жапырағы кезектесіп орналасқан, бүтін жиекті не тілімделген. Гүлі ұсақ, жасыл түсті. Гүлшоғыры сыпыртқы тәрізді. Айқас (жәндіктермен не желмен) немесе өздігінен тозаңданады. Жемісі – жидек. Жидегінің шырын құрамында: су (65 – 80%), фруктоза, глюкоза (15 – 35%), органикалық қышқылдар (4 – 11%), пектин (0,3 – 1,2%), минералдық заттар (0,3 – 0,6%) және С, В1, В2, РР витаминдері, провитамин А (каротин) бар. Дәнінен тағамдық және техникалық май алынады. Өңделген Жүзімнен шарап, коньяк, шампан, сығынды қалдықтарынан этил спирті, сірке суы, шарап қышқылдары, т.б. заттар алынады. Піскен Жүзім жемісі адамның ас сіңіруін жақсартып, зат алмасуын тездетеді. Жүзім дақылының жылдық тіршілігі екі кезеңнен (тынығу және вегетация) тұрады. Тынығу кезеңінде жапырақтары түсіп, қоректік заттар сабағына, тамырларына жиналады. Вегетация кезеңі Жүзім бүршік жара бастағаннан жемісі толық пісіп, жапырақтары түскенге дейін созылады. Жүзім тұқымынан және вегетативтік тәсіл арқылы көбейеді. Тұқымынан көбейту жаңа сорт шығару үшін қолданылады. Негізгі вегетативтік көбейту түрлері – сүректелген не жасыл бұтағын қалемшелеу, сабағын сұламалау, ұластыру, т.б. Екпе шыбықтарынан отырғызылған Жүзім 2- 3-жылы өнім салады. Жүзімдіктер 40 – 50 жылға дейін пайдаланылады. Жүзімнің 5 мыңнан аса сорты белгілі, оның 2,5 мыңы ТМД елдерінде, 50-ден астамы Қазақстанда өсіріледі. Қазақстанда өсірілетін Жүзім сорттарының негізгілері: асханалық сорттар – інжу саба, мадлен анжевин, ақ халили, Алматы ерте пісетін сорты, ақ шасла, нимранг, агадан, Гамбург мускаты, Өзбекстан мускаты, қызғылт түсті тайфи, венгр мускаты, оның ішінде жидектері кептіріліп мейіз жасалатын сорттары – рислинг, ркацители, алеатико, қара пино, саперави, Құлжа жүзімі, т.б. Жүзімнің түрлері мен сорттары туралы ғылым – ампелография деп аталады. Жүзім өсірумен жүзім шаруашылықтары айналысады.
Өсімдік туралы
Жүзім – шырмалып өсетін жүзімділер тұқымдасы, 70-ке жуық түрі бар. Зерттеушілер тұқымын тауып, 60 миллион жыл бұрын, яғни жер бетіне адамдар болмаған кезде жабайы жүзім болғандығын дәлелдеген. Қазіргі кезде 4000-нан аса мәдени түрі тропикалық және субтропикалық аймақтарда өседі. Жүзім өзінің жақсы қалыптасқан тамыр жүйесімен ерекшеленеді. Сабақтарынан өсіп шығатын мұртшалары арқылы жүзім шырмалып өседі. Жапырақтары ірі, 3-5 салалы болады. Гүлі ұсақ, жасыл түсті. Жемісі шырынды, ішінде 1-4-ке дейін сүйекшелері болады. Кейбір мәдени түрлерінде сүйекшелер болмайды. Сұрыпына қарай жемісінің пішіні домалақ, ұзынша-сопақтау болады. Жемісінің түсі жасыл, сары, қызғылт-сары, күлгін т.б. болады. Жемістері шоғырланып өседі. Бір шоқта 100 данаға дейін жүзім болады. Дұрыс күтім жасалса, жүзім 50 жылға дейін жеміс береді. Жүзімді тұқымы, қалемшесі және ұластыру арқылы көбейтеді. Жүзім отырғызылғаннан кейін 2-3 жылда жеміс бере бастайды. Жүзімнің түбін ашу мерзімін дұрыс білгеннің маңызы зор. Егер жүзім түбі ерте ашылса, үсіп кетуі ықтимал, ал кеш ашылса, шіріп кетуі мүмкін. Дұрысы, жүзім түптерін ашуға сөл жүре бастаған кезде кірісіп, бүршік бөрте бастағанға дейін аяқтау қажет. Мол және тұрақты өнім алу үшін жүзімді уақтылы тыңайтып отыру қажет. Жүзімнің гүл шоғырлары өсіп келе жатқанда азотпен, жеміс өсе бастағанда фосфор және калий тыңайтқышымен қоректендіреді. Жүзім сабағын аспаларға өнімнің салмағын көтере алатындай берік жіппен байлау қажет. Өсу кезеңі ішінде жүзім сабағы жуандайтын болғандықтан, байлаған жіп сабақты қиып кетпуі үшін, кеңірек етіп байлау керек. Синтетика жіпті және сымды пайдалануға болмайды. Көктемде қырқу-кесу жұмыстары жүргізілмесе, онда күзде міндетті түрде жасау қажет, өйткені бұтақтары жиі болып кеткен жағдайда, жеміс беру сапасы нашарлайды.
Ботаникалық анықтамасы
Жүзім сыртқы түрі бойынша, әдетте, революцияның ұзартылған эллипсоидына ұқсайды. Осылайша, жүзімнің немесе жүзімнің жемістері шар тәрізді немесе жұмыртқа тәрізді жидектер болып табылады, олар әрқайсысында 15-тен 300 данаға дейін болатын азды-көпті борпылдақ (сирек тығыз) шоғырларда өсетін жемістер түріне жатады және әртүрлі түстерде болуы мүмкін: күлгін, таңқурай, қара, қою көк, сары, жасыл, қызғылт сары және қызғылт. «Ақ» жүзім шын мәнінде жасыл түсті және күлгін жүзімнен пайда болды. Ақ жүзімдегі екі реттеуші гендерде болған мутациялар күлгін жүзімнің түсіне жауап беретін антоцианиндер өндірісін тоқтатты. Ақ жүзімдегі екі реттеуші гендерде болған мутациялар күлгін жүзімнің түсіне жауап беретін антоцианиндер өндірісін тоқтатты. Сонымен қатар, күлгін жүзімдегі полифенолдардың кең отбасының химиялық заттары болып табылатын антоцианиндер және басқа пигменттер қызыл шараптарға берілетін күлгін түстің әртүрлі реңктеріне жауапты. Жүзімде бірнеше тұқым бар, бірақ тұқымы мүлдем жоқ тұқымсыз сорттар да бар (кишмиш деп аталады). 250 px|right|Жүзімнің құрылысы
Қолданылуы
Жүзім құрамында қант, органикалық қышқылдар, ферменттер, илік, азотты және пектинді заттар, С, В1, В2, В6, В12, Р, РР дәрумендері, өзектер, сонымен қатар минералдар мен микроэлементтер бар. Жүзім ағзаны холестериннен тазартады. Медицинада гемоглобинді көтеру үшін, қан аздыққа, бүйрек, жүрек, жүйке ауруларына қарсы,  бронхит кезінде жөтел мен қақырық шығару үшін қолданады. Жүзім шырыны несеп және өт айдау үшін қолданылады. Қазіргі кезде ғалымдар жүзім сүйегінің қатерлі ісіктерге қарсы ем болатынын дәлелдеуде. Жүзімнен шырын, компот, тосап, мармелад жасайды. Жүзім шарап өндіруде кеңінен қолданады. Ал шарап жасаудан кейінгі қалдықтардан сірке қышқылы, этил спирті, эфир майы шығарылады. Сонымен қатар жүзімді кептіріп, мейіз жасайды.
Жүзім туралы тақпақ
Өседі екен топтанып,
Өседі екен шоқтанып.
Жүр оңтүстік қазағы
Жүзімімен мақтанып.
Депті жүзім бұрында:
«Ексең жетем Қырымға.
Эфир майы,
Сірке су,
Жүзім - мейіз, шырын да
Жүзім өсетін өңірлер
Жүзім өсіру біздің заманымызға дейінгі 5 мың жылдықта басталған. Көп өсірілетін аймағы негізінен – Кіші Азия. Жүзімнің шамамен он мыңдай түрі кездеседі. Піскен жүзімнің 100 грамында 154 грамм карбондық гидрат, 1 грамм протеин, 1 грамм май, 21 грамм фосфор, 0,6 мг темір, аз-аздан болса да басқа да элементтер, түрлі дәрумендер, су кездеседі. 100 грамында 60 калория бар.
Жүзім құрамы
Дәрумендер мен минералдарға қоса, жүзімде жүйке жасушалары үшін қажетті 15 түрлі амин қышқылдары бар. Тіпті, барлық тіршілік иелерінде 20 шақты амин қышқылдары кездесетіндігін ескерсек, жүзі-мнің тамақ мәзірінде алар орнын ұғына түскендейміз. Қоректің ыдырауы нәтижесінде пайда болған немесе темекі, ішімдік, ауаның ластығы секілді зиянды қалдықтар капиляр тамырлардың қа-бырғаларын зақымдайды. Мұндай зақымдануға қарсы жүзімде кездесетін кейбір күшті антиоксидандар (еркін радикалдардың әсерін жоятын заттар) төменгі тығыздықтағы зиянды липопротейндердің (LDL) капилляр тамырларда түзілуіне бөгет келтіретін қасиетке ие. Осы тақырыпқа қатысты бір зерттеуде ірілеу қара жүзімнен жасалған жеміс шырыны берілген кісілерде LDL холестеролдың тотығуға ұшырамағандығы анықталған. Зертеушлілер егер көп уақыт ішілсе, жүзім шырынының LDL-ге деген әсерінің анағұрлым көбірек болатындығын аңғарған. Жүзім құрамындағы магний адам денесіне де, мидың да тынығуына да ерекше әсер етеді. Ол бауыр аурулары, анемия делінетін қан азаюды емдеуде көп қолданылумен қатар, құрамындағы жеміс қышқылдары (тартарик, малик, суксиник, фумарик, пирувик, гликолик қышқылдары) бүйрек пен ішек жүйесінің жұмысын реттеуде, қанның тазаруы мен майдың еруіне де көмектеседі. Дененің вирустарға қарсы тұруын да күшейтеді. Жоғары калориялы болуымен қатар құрамында өте аз мөлшерде май мен протеин болғандықтан жүзім өте тамаша қорекке жатады. Құрғақ жүзімде су аз болатындықтан оның калориясы өте жоғары, әрі темір мен кальцийге өте бай. Жүзім қатерлі ісіктен (рак) қорғау ерекшелігіне ие. Клетка іші молекулаларда ісік пайда болуына апаратын еркін радикалдар шабуылдап, тойтару – жүзімге берілген таңғажайып қасиет. Яғни, ол қатерлі ісік ауруының алдын алады. Екінші жағынан, жүзімнің құрамындағы ең маңызды зат-тардың бірі ресвератролдің де ракқа қарсы әсер ету күші бар екендігі 1985 жылы Жапонияда жүргізілген зерттеу еңбектерінде де анықталған болатын. Бұл зат өсімдіктер тарапынан өндірілетін фитоалексин тобына жатады.
Жүзім пайдасы
Жүзім өсіру біздің зама-нымызға дейінгі 5 мың жылдықта басталған. Көп өсі-рілетін аймағы негізінен – Кіші Азия. Жүзімнің шамамен он мыңдай түрі кездеседі. Піскен жүзімнің 100 грамында 154 грамм карбондық гидрат, 1 грамм протеин, 1 грамм май, 21 грамм фосфор, 0,6 мг темір, аз-аздан болса да басқа да элементтер, түрлі дәрумендер, су кездеседі. 100 грамында 60 калория бар.
Жүзім құрамындағы дәру-мендер миға өте пайдалы. Түстен кейін қос уыс жүзім немесе жүзімнің бір кесе таза сығынды шырынын ішу денеге де, ми жасушаларына да өте пайдалы. Калория тұрғысынан 1 келі жүзім, 1,150 грамм сүт, 390 грамм ет, 300 грамм нан және 1,200 грамм картопқа тең деп саналады. Бұған қоса, емдік қасиеті бар амин қышқылы, А және В дәрумені (В1, В2), калий, магний, кальций, силиций, йод, цинк, күкірт және маргенец секілді микроэлементтері де жүзімнің құрамында кездеседі. Жүзім адамның иммунитетін күшейтеді, жүйкені тыныштандырып, терінің түлеуін арттыра түседі. Ол – сондай-ақ аллергия мен буындарда тұз жиналуының алдын алуда таптырмайтын жеміс. Жүзімнің құрамындағы табиғи фруктоза денедегі жұмсалатын қуаттың аз уақытта қайта қалпына келуін қамтамасыз етеді. Шырынындағы биофлавонойдтары арқылы С дәру-менінің белсенділігін арттырады. Жүзім қасиетінің Құранда айтылуы да тегін болмаса керек. Неге десеңіз, қандағы оттегін жүргізетін гемоглабин синтезіне қажетті темір мен бүйректердің жұмыс істеуі және жүрек соғысының реттелуінде жұмсалатын калий онда өте көп кездеседі.
Жүзімді сақтау
Сақтауға негізінен табиғи жағдайда өскен жүзімдерді таңдаған жөн. Жүзімнің ең жақсысы ұстағанда қатқылдауы, реңі ашықтары. Жасыл түстегі жүзім алынса, сәл сарғыштауын, қара жүзім алынса, қою түстісін таңдаған жөн. Жүзімді мүмкіндігінше сыртқы тозаңымен сақтай білген дұрыс. Сабағының құрғап қалғандығы – жүзімнің үзілгеніне біраз уақыт болғанын көрсетеді. Тез үзіле қоймауы жүзімнің сапасын білдіреді. Бір тал жүзімнің шіри бастауы тұтастай бір шоқ жүзімнің шіруіне алып келеді. Жүзімді сатып алғаннан кейін көп уақыт ұстамаған жөн. Жүзім міндетті түрде суық жерде сақталуы тиіс. Бөлменің жылылығы жүзімді тез солдырады. Жүзім тоңазытқышта бір-екі күн бойы бұзылмастан сақталып тұра береді. Тоңазытқыштан алынған жүзімді бір сағаттан кейін жесе, дәмі анағұрлым тәтті болады. Жүзім тез ферментацияға ұшырайтындықтан оны дереу тамақтан кейін жеген дұрыс емес. Басқа да жеміс шырындары секілді жүзім шырыны да сығылғаннан кейінгі жарты сағат ішінде іщілгені жөн. Адам денсаулығына пайдалы дәрумендер жүзімнің дәнегінде де болатындықтан, оның да шайналып желінгені дұрыс. Қай жағынан алсақ та, шипалық қасиеті мол жүзімнің бізге Жаратушыдан нәсіп етілгеніне шүкір еткеніміз жөн. «Био Нан» ЖШС жүзім көшеттерін отырғызуымен айналысады. Аталмыш ша-руашылық бір ғана Алматы облысының өзінде 20 мың гектар жерге жүз мыңға жуық көшеттерін отырғызып баптауда. Онда негізінен арнайы Франциядан әкелінген Мерлот, Каберне Совиньон, Каберне франк және Брокколь сынды жүзім сорттары өсірілуде. Мамандардың айтуынша, бұла-рдың отандық сорттардан айырмашылығы – 150 жыл өмір сүреді және өнімді әлдеқайда көп береді. 1980 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша 10,7 мың гектар жерде жүзім алқабы болған болса, 1990 жылы 6,62 мың гектарға, 2000 жылы 5,7 мың гектарға, 2004 жылы 3,9 мың гектарға дейін кеміп кеткен. Ал, 1980 жылы облыс бойынша 125,2 мың тонна жүзім өндірілсе, 2004 жылы 31,3 мың тонна ғана жүзім өндірілген.
Ресвератрол
Ресвератрол – жануарлар тарапынан өсімдіктер желінген кезде ауру тудыратын факторлардан немесе өте күшті ультрокүлгін сәулелерден өсімдікті қорғау үшін синтезделетін зат. Ресвератроль жер жаңғақ, тұт секілді жетпіс шақты өсімдік түрлерінде, сондай-ақ негізінен ең көп мөлшерде жүзімде кездесетіндігі анықталған. Ресвератроль көбінесе қызыл-қара жүзімдердің қабықтарында болады. Сол себепті жүзім жегенде, оның қабығын қоса жеген дұрыс. АҚШ-та жүргізілген бір зерттеуде ісігі бар тышқандарға төрт айдан аса апта сайын екі рет 1-5-10 немесе 25 микрограмм ресвератроль берген зерттеушілер ресвератроль берілмеген тышқандарға қарағанда берілгендерде ісіктің өте тез қайтқандығын байқаған. Жүргізілген тағы бір зерттеуде американдық ғалымдар қара жүзім шырынының жүрек ауруларына қарсы антикансерогендік ықпалы барлығын растаған. Қара жүзім шырынының қан бөгелуіне де қарсы ықпалы барлығы анықталған. Джорджтоун университеті ғалымдарының бірі др. Жан Е. Фридман екі апта бойы жиырма адамға күніге екі кеседен күлгін жүзім шырынын берген. Нәтижесінде қандағы Е дәрумені 13 пайызға, қан плазмасының жалпы антикансероген мөлшері 50 пайызға артқан. Бұған қоса, тексеруге алынғандарда қандағы бөгелменің яғни варикоз ауруының анағұрлым реттелгендігі анықталған.
Жүзімді сақтау
Сақтауға негізінен табиғи жағдайда өскен жүзімдерді таңдаған жөн. Жүзімнің ең жақсысы ұстағанда қатқылдауы, реңі ашықтары. Жасыл түстегі жүзім алынса, сәл сарғыштауын, қара жүзім алынса, қою түстісін таңдаған жөн. Жүзімді мүмкіндігінше сыртқы тозаңымен сақтай білген дұрыс. Сабағының құрғап қалғандығы – жүзімнің үзілгеніне біраз уақыт болғанын көрсетеді. Тез үзіле қоймауы жүзімнің сапасын білдіреді. Бір тал жүзімнің шіри бастауы тұтастай бір шоқ жүзімнің шіруіне алып келеді. Жүзімді сатып алғаннан кейін көп уақыт ұстамаған жөн. Жүзім міндетті түрде суық жерде сақталуы тиіс. Бөлменің жылылығы жүзімді тез солдырады. Жүзім тоңазытқышта бір-екі күн бойы бұзылмастан сақталып тұра береді. Тоңазытқыштан алынған жүзімді бір сағаттан кейін жесе, дәмі анағұрлым тәтті болады. Жүзім тез ферментацияға ұшырайтындықтан оны дереу тамақтан кейін жеген дұрыс емес. Басқа да жеміс шырындары секілді жүзім шырыны да сығылғаннан кейінгі жарты сағат ішінде ішілгені жөн. Адам денсаулығына пайдалы дәрумендер жүзімнің дәнегінде де болатындықтан, оның да шайналып желінгені дұрыс. Қай жағынан алсақ та, шипалық қасиеті мол жүзімнің бізге Жаратушыдан нәсіп етілгеніне шүкір еткеніміз жөн. «Био Нан» ЖШС жүзім көшеттерін отырғызуымен айналысады. Аталмыш ша-руашылық бір ғана Алматы облысының өзінде 20 мың гектар жерге жүз мыңға жуық көшеттерін отырғызып баптауда. Онда негізінен арнайы Франциядан әкелінген Мерлот, Каберне Совиньон, Каберне франк және Брокколь сынды жүзім сорттары өсірілуде. Мамандардың айтуынша, бұла-рдың отандық сорттардан айырмашылығы – 150 жыл өмір сүреді және өнімді әлдеқайда көп береді. 1980 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша 10,7 мың гектар жерде жүзім алқабы болған болса, 1990 жылы 6,62 мың гектарға, 2000 жылы 5,7 мың гектарға, 2004 жылы 3,9 мың гектарға дейін кеміп кеткен. Ал, 1980 жылы облыс бойынша 125,2 мың тонна жүзім өндірілсе, 2004 жылы 31,3 мың тонна ғана жүзім өндірілген.
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жемістер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8
Санат:Жүзімдер
Шоғыр (қыстау)
Шоғыр — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
Балқұдық ауылынан шығысқа қарай 7 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Ерик Донской
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Цимлян су торабынан Солтүстік Дон өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лодрефан
Лодрефан (Laudrefang) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57386, пошта индексі — 57385.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 373 адамды құрады. Халық тығыздығы — 79,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Вагенфельд
Вагенфельд (Wagenfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дипхольц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6903 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 117,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 51 044. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Фальдорф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
NGC 5275
NGC 5275 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1881 жылы 25 мамырда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5275 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48544, MCG 5-32-67, ZWG 161.124, VV 543, IRAS13546+2924.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Эдуард Сиссе
Эдуар Сулейман Леополь Сиссе (Édouard Souleymane Leopold Cissé; 30 наурыз 1978 жыл, По) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, тегі сенегалдық.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Ренн ФК ойыншылары Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Осер ФК ойыншылары
Казлаирка
Казлаирка — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №645 Чебенька өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мехмет Шолль
Мехмет Тобяс Шолль (Mehmet Tobias Scholl), Мехмет Юксель (Mehmet Yüksel; 16 қазан 1970 жыл, Карлсруэ, Баден-Вюртемберг) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Әкесі түрік, анасы неміс.
1996 жылғы Еуропа чемпионы.
Рабатка
thumb|250px|3 өсімдіктен жасалған екіжақты рабатка. [[Тур (қала)|Тур, Франция]] Рабатка (Rabatte) — төртбұрышты ұзынша гүлзар, ландшафты дизайнның элементі.
Көбіне рабатка жүйек, жол бойына, оның бір жақ жиегіне немесе қос қапталына орналастырылады. Ені 1.5 метрге дейін, ұзындығы әдетте 10 метрге дейін болады. Рабатка гүлдеу мерзіміне орай үйлестіріліп, өсімдіктердің бірнеше түрінен жасалады.
Мехмет Шолль
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Карлсруэ ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Рабатка
Миксбордер немесе ландшафтық гүлзар геометриялық сурет құрамайтындай етіп, еркін орналастырылған көпжылдық өсімдіктерден жасалады. Мұндай аралас гүлзарда әр мезгілде гүлдейтін өсімдіктерді отырғызу көзделеді, сонда ол ұзақ уақыт бойына үздіксіз гүлдеп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдік шаруашылығы Санат:Ландшафты дизайн
Кореау
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21767 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 775,746 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1702 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Виталий Михайлович Еремеев
Виталий Михайлович Еремеев (23 қыркүйек 1975, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық кәсіби хоккейші, қақпашы; жаттықтырушы. Өскемендік шайбалы хоккейінің түлегі.
Өмірбаяны
1994 ҰХЛ драфтында ол 9-раундта «Нью-Йорк Рейнджерс» 209 жалпы нөмірімен таңдалды. 1994-1999 жылдар аралығында мәскеулік ЦСКА-ның қақпасын қорғады. 1999/2000 жылғы маусымда Еремеев мәскеулік «Динамода» ойнап, өте сенімді ойын көрсетті (орта есеппен бір матчта 1,27 гол жіберіп алды) және командасымен бірге Ресей чемпионы атанды. 2000 жылы шілдеде «Рейнджерс» Еремеевпен келісімшартқа отырды.
Ол ҰХЛ дебютін 2000 жылы 27 желтоқсанда екінші кезеңнің 5-минутында есеп «Каролинаның» пайдасына 3-0 болып тұрғанда «Каролина Харрикейнздің» командасына қарсы жекпе-жекте өткізді. Осылайша, ол бұрынғы кеңестік республикалардан ҰХЛ командаларының қақпаларын қорғаған 9-қақпашы болды. Қалған уақытта, ол 14 соққының 13-ін тойтарды, бірақ оның командасы 3:4 есебімен жеңілді.
Ол ҰХЛ-де 2000-2001 жылдар аралығында АҚШ-тың кіші лигаларында ойнап, тек төрт ойын өткізді. 2001/2002 маусымының ортасында ол Ресейге оралып, мәскеулік «Динамомен» келісімшартқа отырды. 2005 жылы командамен бірге ол қайтадан Ресей чемпионы атанды, сонымен қатар ел чемпионаттың үздік қақпашысы деп танылды.
2015 жылдың 7 сәуірінде Еремеев мансабын аяқтауға шешім қабылдағанын мәлімдеді. «Жарақаттар мазамды алды, қиын. Аяқтайтын уақыт келді. Мен қазірдің өзінде жеткілікті ойнадым. Еш уайымсыз аяқтай аламын. Болашаққа жоспар жоқ. Қазір жігіттермен бірге жаттығамын, олар кетеді, содан кейін не болатынын білмеймін. Шынымды айтсам, мен не істерімді әлі білмеймін. Келісімшарттың соңы болады, содан кейін шешемін. Бәрі әлі ойнауда, бәрі бір жерге дайындалуда»
2015 жылдың 25 маусымында ол «Қар барыстары» ЖХЛ командасының жаттықтырушылар құрамына кіру туралы ұсынысты қабылдады. Еремеев клубта қақпашыларды жаттықтырумен айналысатын болды.
2016 жылдың 14 маусымында Виталий Еремеев қақпашылардың жаттықтырушысы ретінде «Динамоға» оралды.
Марапаттары мен жетістіктері
100 кубок матчтарында ойнады (ЖХЛ кубогы мен Ресей кубогын қосқанда), бұл қақпашылар үшін Ресей чемпионатындағы рекорд.
Дереккөздер
Санат:Торпедо Өскемен ХК хоккейшілері Санат:КСРО шайбалы хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккейшілері Санат:ЦСКА Мәскеу ХК хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккей жаттықтырушылары Санат:«Динамо» Мәскеу ХК хоккейшілері Санат:«Барыс» ХК хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккей құрамасының ойыншылары
Эндине-Гаяно
Эндине-Гаяно (Endine Gaiano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3082 адамды құрайды. Халық тығыздығы 154 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 24060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Георгий Победоносец. Жыл сайынғы мерекесі — 23 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 1010
NGC 1010 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
NGC 1006 NGC 1010
Грасберг
Грасберг (Grasberg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Остерхольц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Саптар Естемісов
Саптар Естемісов(1919, Жамбыл облысы,Шу ауданы,Көкқайнар ауылы - 19.9.1943, Ресей, Смоленск облысы,Пречистень ауданы,Коноплянка деревнясы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант, пулеметшілер бөлімшесінің командирі.Мектеп бітірген соң ауылдағы комсомол ұйымын басқарды. Соғыс басталғанда алғашқылардың бірі болып майданға аттанды. Естемісовтің әскери өмірі 1942 жылы 26 маусымда басталды. Ол бірнеше ұрыстарға қатысып, өзінің үздік пулеметші екенін көрсетті. 1942 жылы 2 рет жараланып, госпитальға түсті. Ұрыстарда көрсеткен ерлігі үшін «Ерлігі үшін» медалімен марапатталды. 1943 жылы тамызда 134-атқыштар дивизиясы жау корғанысын бұзып өтіп, Смоленск облысының Пречистень ауданындағы 261,1 биіктігі маңында шабуыл ұрыстарын жүргізді. Бөлімшелер шығынға ұшырай бастады. Естемісов команданы өз қолына алып, жаудың пулемет расчетімен жекпе-жек ұрысқа кірісті. 1943 жылы 9 қыркүйекте ауданның Дольшино деревнясы түбінде болған ұрыста Естемісов ерекше көзге түсті. Осы ұрыста ол 40-қа жуық гитлершіні жойды. Естемісов 1943 жылдың 14 қыркүйегінде Коноплянка деревнясы үшін болған ұрыста жаудың тылына өтіп, Кеңес әскерлерінің ілгері басуын бөгеген жаудың станокты пулеметін танкіге қарсы қолданылатын гранатамен жойды. 19 қыркүйекте кезекті ұрыстардың бірінде Естемісов өз пулеметімен 20-ға жуық гитлершіні жойды. Жауынгерлік тапсырманы ойдағыдай орындап, батырлық пен ерлік көрсеткені үшін Естемісовке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (4.6.1944). Шy ауданының Көкқайнар атындағы мектеп батырдың есімімен аталады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Пановка (Бетька тармағы)
Пановка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бетька өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама аумағы Куйбышев суқоймасы Кама өзенінің сағасынан Шешма өзені және Еділ өзендерін қоспағанда, қала типті Камское Устьеауылына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Төменгі Еділ су алабы өңірі өзендері
Кер (Жоғарғы Луара)
Кер (Cayres) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Ле-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43042, пошта индексі — 43510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 711 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Рыжена (Стара Загора облысы)
Рыжена (Ръжена) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Казанлык қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 192 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6171. Телефон коды — 04335. ЕКАТТЕ коды — 63570.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Иссим
Иссим (Issime) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 404 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Пошталь-Кы
Пошталь-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Худосей өзенінің оң жағалауынан 349 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Иресть
Иресть (Ирсеть) — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Алатырь өзенінің оң жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Пошталь-Кы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Иресть
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сен-Дени-сюр-Си
Сен-Дени-сюр-Си (Saint-Denis-sur-Scie) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76574, пошта индексі — 76890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 468 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Мұсатай Бекболатұлы Ақынжанов
Ақынжанов Мұсатай (1905 жылғы 9 мамырда бұрынғы Семей облысы, Абай ауданының Қарауыл ауылы – 1986) - тарих ғылымдарының докторы.
Дереккөздер
Санат:9 мамырда туғандар Санат:1905 жылы туғандар Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар Санат:1986 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
IC 1884
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11817, IC 290, UGC 2561, ZWG 540.47.
Сыртқы сілтемелер
IC 1884 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Покровка 2-я
Покровка 2-я — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 8 адамды құрады. Пошта индексі — 452738, ОКАТО коды — 80214824003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тупело (Миссисипи)
Тупело (Tupelo) — Миссисипи штатының Ли округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 39 033 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 133.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-74840.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Тұяқ Елқондыұлы
Тұяқ Елқондыұлы - шешен, би. Тарақты руының беделді кісі. Ол кісінің туған-өлген жылы туралы нақты мәлімет жоқ.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері
Тәуелсіздік саябағы (Шымкент)
Тәуелсіздік саябағы
"Тәуелсіздік" саябағы Оңтүстік Қазақстан облысы Шымкент қаласында Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған іс-шаралар аясында ашылған. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі салтанатты түрде ашқан саябақ қаланың Қабанбай батыр көшесіндегі төбенің жазығында орын тепкен. Саябақтың триумфті – 15 метрлік қақпасын аттаған тұста, 1991 жылдан – күні бүгінге дейінгі елімізде орын алған тарихи маңызды оқиғалар тасқа қашалып жазылған. Көлемі 5,8 гектар алқапты құрайтын аумаққа “Ел бірлігі” монументі орналасып, “Тәуелсіздік шежіресі” аллеясы салынды. Онда еліміздің әр жылдардағы жарқын тарихы мәрмәр тастарға ойып жазылған. Саябақта көкейге елжандылық сезімін ұялатар тағы бір нысан ол – «Алтын шаңырақ» ел бірлігі тәуелсіздік монументі. Елімізде мекен етіп жүрген барлық ұлт пен ұлыс өкілдерінің барельефі бейнеленген алып гранит тұғырдан 137 тік тіреуден тұратын композиция көтеріліп, шаңырақты ұстап тұр. Ондағы 137 тіреу еліміздегі 137 ұлт пен ұлыс өкілдерінің ынтымақ пен бірлікті ту етіп, бітімгершілікте өмір сүріп жатқандығын білдіріп тұрғандай. Саябақ құрылысының жалпы құны 680 миллион теңгені құрайды. Оның – 373,5 миллион теңгесі жергілікті қазынадан каралса, қалғаны Елбасының «бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі» аясында кәсіпкерлер қаржысымен жүзеге асты. Шымкенттіктердің тағы бір мақтан тұтар нысаны ол – «Жер-Ана» тәуелсіздік монументі. Бұл архитектуралық композициялар туған жердің кеңдігін, бейбітшілік пен халықтар келісімін бейнелейді. Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би көшелерінің қиылысында орын тепкен, биіктігі 34 метрді құрайтын бұл монументпен «Тәуелсіздік» саябағының арасын «Мемлекеттік рәміздер» алаңы мен ұзындығы 104 метрді құрайтын «Алтын көпір» жалғастырып тұр.
NGC 5228
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 1 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5228 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47837, UGC 8556, MCG 6-30-43, ZWG 190,26.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Монтвэйл (Нью-Джерси)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Калатаюд
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 717 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 154 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 87 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Шұқыр (қыстау)
Шұқыр — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.
Азғыр ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 10 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары