cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прадосегар
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 157 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,29 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Ашықтұқымдылар
Ашықтұқымдылар (Gymnospermae) — жоғары сатыдағы өсімдіктердің ішіндегі ірі тобының бірі. Мұның тұқымы мен тұқым бүрі — жабықтұқымдылардікі сияқты емес, олар аналықпен жабылмай, жеміс жапырақшасында ашық жатады. Бұларда гүлсеріктер, (гүлқоршаулар) болмайды.
Дереккөздер
Санат:Ашықтұқымдылар
Аллоброгтар
Аллоброгтар (Allobroges) — Нарбон Галлиясын, Рона мен Изера арасын, Дофиненің солтүстігін және Савойядан Женева көліне дейін мекендеген ірі кельт тайпасы.
Санат:Кельт тайпалары Санат:Жойылып кеткен халықтар
Дәуқаршығa
Дәуқаршығa (Pithecophaga jefferyi)- қаршыға тұқымдас, ірі құстар отряды.
Сипаттама
Басында айдаршасы бар. Табандары күшті. 4 туысы, 5 түрі бар. Денесінің ұзындығы Ім-ге дейін.
Таралуы
Америка тропикаларында, Филиппин және Жаңа Гвинеяда мекендейді. Гарпия немесе дәуқаршыға, ерекше өкіл тобы, Мексиканың тропикалық ормандарында, орталық Бразилияға дейін мекендейді.
Көбеюі
20-40 м биіктіктегі ағаштарға ұя салады. 1 жұмыртқа салады.
Қоректенуі
Маймылдарға, жалқау аңдарға, ірі тотықұстарға аңшылық жасайды.
Үнді халықтарына дәукаршыға қауырсындары әшекей ретінде бағаланады. ХТҚО Қызыл кітабына енген.
Қалмас тауы
Қалмас – Соналы өзенінің оң жағалауындағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Соналы ауылының оңтүстік-шығысында 12 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Тас көмір жыныстарынан түзілген.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 460 м. Ұзындығы мен ені 4-5 км. Беткейлері тіктеу, аз тілімденген.
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр топырағында қара жусан, бұйырғын өседі.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Мараньон
Мараньон (Maranon River), орталық Перудағы өзен. .
АНДАХТАН бастау алады. АМАЗОНКА өзенінің бастау бұлағы.
Өзен солтүстік-батыста, 3650 м биіктікте ағады; таудан бастау алған өзен құрайт арқылы ағады. Өзеннің бұл жерінде табалдырық көп болғандықтан, бұнда кеме жүрмейді.
Ең көрікті жері Понго-де-Мансериче арқылы өткенде көрінеді, өзен теңіз деңгейінен небәрі 175 м биіктікте орналасқан. 1415 км ұзындығында Мараньон шығыс бағытқа қарай ағады, УАЛЬЯГА өзенінің тармағы құяды, содан кейін УКАЯЛИ өзенімен байланысып, Амазонканы құрайды.
Дереккөздер
Санат:Перу өзендері
Рассыпное (Шығыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шемонаиха қаласынан оңтүстікке қарай 15 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1193 адам (564 ер адам және 629 әйел адам) болса, 2009 жылы 867 адамды (412 ер адам және 455 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 20 ғасырдың 30-жылдары ауыл шаруашылығын ұжымдастыру кезінде қаланған. 1933-96 жылдары кеңшардың орталығы болған. Кеңшар негізінде Рассыпнойда ұжымдық кооператив жұмыс істейді. Ауыл арқылы Шемонаиха — Глубокое — Өскемен автомобиль және т. ж. өтеді.
Дереккөздер
Санат:Шемонаиха ауданы елді мекендері Санат:XX ғасырда құрылған елді мекендер
Аударғыш платформа
Аударғыш платформа - өзі аударғыш автомобильдің жүкті түсіруге арналған арнайы көтергіш қондырғысымен бір шеті көтерілетін платформа.
Дереккөздер
Санат:Физика
Сайгафар
Сайгафар — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Акмурун ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 674 адамды құрады. Пошта индексі — 453676, ОКАТО коды — 80206807005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Әбу Мадиан
Әбу Мадиан Бу Медиен, Әбу Мадиан Шуъайб ибн әл-Хусайн әл-Әнсари (1126, Севилья қаласы — 1197, Тлеемен қаласы Үббад) — Солтүстік Африка жерінен шыққан белгілі сопы. Ол андалузиялық араб отбасында дүниеге келген. Фес қаласында мағрибтық ұлы ғұлама-шайхтар ад-Даккака (12 ғ. ортасында дүниеден өтті), Әли ибн Хирзихима (1195 ж.ө.), Әбу Иаъазза әл-Хазмири (1177 ж.ө.) қолында оқып, сопылық жолға түскен. Сопылық дәстүр тәлімін ад-Даккакадан алғанымен, оған Әбу Иаъаззаның әсері үлкен болды. Құқықтық мәселелер бойынша Әбу Мадиан мәлікшілдер ағымын қолдады. Қажылықтан оралған соң Бужиге орналасып, осы жерде өзінің діндарлығы мен тақуалығын елге танытты.
Әбу Мадианның өмірі мен қызметі батыстағы мұсылмандық жүйеге сопылық дәстүрдің кең таралу тұсына тура келді. Жергілікті бербер тайпалары сопыларды қастерлеп, әулиеге айналдырды. Әбу Мадианның шешендігі, нақыл сөздері, мақал-мәтелдері көпшілікке ұнады. Ол өз жанынан өлең-жырлар да жазған. Оның халық арасында ауызекі түрде сақталған мұрасын 19 ғ-да француз шығыстанушылары жазып алған. Андалузия мен Марокконың ортағасырлық авторлары Әбу Мадианды шынайы сопы етіп көрсетеді. Белгілі сопылар ибн Машиш, ибн Араби, аш-Шаштари, аш-Шазили т.б. өздерін Әбу Мадианның шәкірттері санайды. Әбу Мадиан жерленген Уббадта үлкен мазар ескерткіш салынған.
Дереккөздер
Санат:1126 жылы туғандар Санат:1198 жылы қайтыс болғандар Санат:Мұсылман тұлғалар Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Тарих
Патра (өзен)
Патра — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Рязань облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/350/105/55/108 орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені Цна өзенін қоспағанда, Темников қаласындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Патра (река)
Нативидади (Рио-де-Жанейро)
Нативидади (Рио-де-Жанейро) (Natividade) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Рио-де-Жанейро мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итаперуна экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 930 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 387,026 км² шамасында. Халық тығыздығы — 38,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1947 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Жеңсік
Түсіндірме сөздікте бұл сөздің бір мағынасына берілген анықтама — әуес, құмар, таңсык. «Біз алып келген жидені жеңсік көріп, үлкендер де қаузайды» (Ө. Қанахин, Жер бас.). Өз тарапымыздан қоса кететін жайт — бұл сөз «ас», «тамақ» сөздерімен жиі тіркесіп, «жеңсік ас», «жеңсік тамақ» болып та айтыла береді. Осыған қарағанда мұның өзі тамақпен байланысты. Соның сапасын анықтарлық сын есім қызметін атқарған ба деп қаласың. Осы болжамымызды кейбір түркі тілдерінің дерегі қуаттай түседі. Мысалы, тува тілінде «чемзиг» тұлғасы біздің тіліміздегі «нәрлі», «дәмді» мағыналарында қолданылады. «Чемзиг» тұлғасы қазақтар қолданысында «жеңсік» қалпына дейін өзгеріп, көбіне тұрақты тіркестерде сақталған. Сонымен бірге кейін келе «әуес, таңсық» сияқты мағыналарды да қосып алған.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Бірлесіп ату
Бірлесіп ату — қарсыласты түрлі атыс кұралдарынан немесе бөлімшелермен (бөлімдермен) келісе отырып ату. Олар нысананы өзара бөлісіп алады, атысты жүргізу уақыты мен бір ізділігі анықталады. Сондай-ақ, маңызды нысаналарды ату үшін олардың атысы шоғырландырылады (орталықтандырылады). Әскерлердің мақсатына, шептеріне, бағыттарына және уақытына қарай ұйымдастырылады. Бірлесіп атуды қамтамасыз ету үшін жергілікті заттардың бірыңғай шартты атаулары, бірыңғай бағдарлар, өзара нысана көрсету тәсілдері, шакыру, атысты басқа жаққа аудару және тоқтату, өз әскерлерін тану және олар қол жеткізген шептерді белгілеу сигналдары айкындалады. Әскерлердің ұрыс кезінде атыс кұралдарын орналастырғанда, әсіресе, қорғаныста олардың бірлесіп ату мүмкіндіктері карастырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Терминология
Көмекші (ауыл)
Көмекші — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Жаңажол ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 56 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 477 адам (244 ер адам және 233 әйел адам) болса, 2009 жылы 383 адамды (207 ер адам және 176 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
NGC 4753
NGC 4753 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 22 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4753 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43671, UGC 8009, MCG 0-33-16, ZWG 15.29, IRAS12498-0055, PRC D-23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Санту-Алейшу-де-Ален-Тамега
Санту-Алейшу-де-Ален-Тамега (Santo Aleixo de Além-Tâmega) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Рибейра-де-Пена муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 447 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Талха Әйменов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ұзартылған платформа
Ұзартылған платформа - ұзын тұрақты жүк автомобилінің ернеулі платформасы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Обаншель-о-Бак
Обаншель-о-Бак (Aubencheul-au-Bac) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59023, пошта индексі — 59265.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Үлкен Урайка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
IC 1155
IC 1155 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1155 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Костена-Река (Шумен облысы)
Костена-Река (Костена река) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Шумен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9806. Телефон коды — 05319. ЕКАТТЕ коды — 38892.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Хуан Скьяффино
Хуан Альберто Скьяффино (исп/ит. Juan Alberto Schiaffino; 28 шілде 1925, Монтевидео — 13 қараша 2002) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 1950 жылғы әлем біріншілігінің басты жұлдыздарының бірі. 1950 жылғы әлем чемпионы.
1954 жылғы әлем чемпионатынан кейін Италия клубтарында ойнады. Италия құрамасы сапында да төрт кездесуде алаңға шықты.
1950 жылғы әлем біріншілігі
1950 жылғы әлем біріншілігінің қарсаңында ешкім Скьяффиноны құраманың жетекшісі санай қоймады. Боливиямен болған алғашқы ойында-ақ Скьяффино өзін танытып үлгерді: екі гол соқты (бірақ көп жылдардан кейін ФИФА есепшілері ӘЧ статистикаларын қайта дұрыстап қарап шыққаннан соң Хуан ол ойында 4 немесе 5 гол соққан болуы мүмкін деген әңгімелер қозғалды). Бұл ойында Уругвай 8:0 есебімен жеңіске жетті.
Екінші әрі шешуші топтық турнирде соңғы ойын алдында Уругвай 3 ұпаймен екінші орында тұрды да, соңғы кездесуде Бразилияны қалайда ұтуы тиіс болды. Матчта Бразилия есеп ашты. Бірақ 67-минутта Скьяффино есепті теңестіріп, уругвайлықтардың жеңіске деген үмітін қайта оятты. 79-минутта Алсидес Хиггия екінші голды соғып, Уругвай чемпион атанды.
Брудвю (Монтана)
Брудвю (Broadview) — Монтана штатының Yellowstone округіне жататын АҚШ қаласы.
Хуан Скьяффино
1950 жылғы әлем біріншілігі
Осы жетістік пен керемет ойынының арқасында Скьяффино Уругвай футболы тарихындағы ең үздік ойыншы атанды.
Сілтемелер
Санат:28 шілдеде туғандар Санат:13 қарашада қайтыс болғандар Санат:Уругвай футболшылары Санат:Италия футболшылары Санат:Уругвай футбол жаттықтырушылары Санат:Пеньяроль ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Пеньяроль ФК жаттықтырушылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Брудвю (Монтана)
Қала тұрғындарының саны 150 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 30-09775.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Қинаятұлы Бабақұмар
150 × 187px|нобай|оңға|Қинаятұлы Бабақұмар Қинаятұлы Бабақұмар (1967 ж.т.), тарихшы, этнограф. Қазақ елінің тарихы мен мәдениеті, тұрмысы мен әдет-ғұрыптарын зерттеген ғалым. Оның "Саятшылық" және құрастырушы ретінде қатысқан "Қазақ халқының ұлттық киімдері" (2007) атты этнографиялық жинақтары, (Қазақ халқының дәстүрлі өлшемдері" т.б бірнеше мақалалары жоғары бағасын алған танымдық құнды еңбектер.
Дереккөздер
Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары (Қазақ мәдениетінің суретпен безендірілген энциклопедиялары) "Атамұра",-Алматы.
Санат:Салт-дәстүрлер
Афтон (Айова)
Афтон (Afton) — Айова штатының Юнион округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.5 км². FIPS коды — 19-00595.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 917 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Юнион округы (Айова)
Гуальдо
Гуальдо (Gualdo) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Мачерата провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 909 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 62020.
Гарфилд (фильм)
Басты рөлдерде
Лейна Нгуен - репортёр
Сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері
Лумпада-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Температура көрсеткіші
Температура көрсеткіші - суытатын сұйықтың және майдың температурасының абсолют мөлшерін көрсететін электрлік аспап.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Зикр
thumb|200px Зикр (ذکر) - еске алу, еске түсіру, жадына сақтау. Сопылықта Аллаһты еске алу, еске түсіру, оны ұмытпауды білдіреді. Араб тілінде адамды инсан, яғни ұмытшақ, ұмытқан деген ұғымды білдіреді.
Тариқатта соттардың жиналып шейх немесе пірлерінің бақылауында «Алла-Алла», «ху-ху» (ол Аллаһтың аты) «хай-хай» (Аллаһтың сипаты) сияқты тіркестерді жүйелі әрекет формасында қайталау; Зікірде кейде музыка аспаптары да қолданылатын болған. Зікірде зікір салушы (закир) зікір етілгеннен (Аллаһ) басқа барлық нәрсені ұмытып, тек Аллаһты еске түсіріп, өзін-өзі жоғалтқаны сонша, зікір салып жатқанын да білмей қалады. Сондықтан, зікір, өзін жоғалту (ғайып, әлемі, уажд) және Хақпен табысу хәлі болып табылады. Екі түрлі зікір бар. Жаһри зікірі - дауыстап, айналасындағылар ести алатын дәрежеде салынатын зікір. Мұндай тариқаттарға «жаһри тариқаты» дейді. Иасауи тариқаты жаһри болып табылады. Қожа Ахмет Иасауи жаһри тариқаттың негізін салушы ретінде танылады. Екінші - һафи зікірі, яғни өзі ғана еститін, үнсіз салынатын зікір. Маламет және Нақшбанди тариқатының зікірі - һафи (үнсіз) болған. Сондықтан оларға «һафи тариқат» дейді.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Орал облыстық қазақ съездері
Орал облыстық қазақ съездері - 1917-1919ж аралығында ішкі және сыртқы саясатты, экономиканы реттеу жөнінде Орал облысында орын алған съездер.
Бірінші Орал облыстық қазақ съезі
thumb|Alt=A|500px|Орал облыстық қазақ съезі Батыс Қазақстан облысы Орал қаласында өткізілген Орал облыстық қазақ съезі, 1917 жылы сәуірдің 19 мен 22 аралығында Орал облысы қазақ комитетінің ұйымдастыруымен Орал қаласында өтті. Съезге осы облыстың болыстарынан 800-ден астам делегат қатысты. Съездің төралқасы құрамына Ж.Досмұхамедов (төрағасы), Ғ.Әлібеков, А.Қалменов (төраға орынбасарлары), Ғ.Жетпісбаев, Х.Ахметшин және Н.Арғыншиев (хатшылары) сайланды. Съездің күн тәртібінде мемлекеттік басқару құрылымы, соғысқа, Уақытша үкіметке көзқарас, жер, дін, сот ісі, оқу-ағарту, мәдениет және шаруашылық-қаражат мәселелері секілді 23 мәселе қойылып, тиісті шешімдер қабылданды. Съезде Ресей көлемінде ұлттық-аумақтық федерация құру мәселесін басы ашық қалдыра отырып, Құрылтай сайлайтын федеративті-демократиялық республика құру, жергілікті өзін-өзі басқару мәселесіне облыстық қазақ управасын сайлау, соғысты жеңіске жеткенше жүргізе беру, ал Уақытша үкіметтің қызметі уәде етілгендей демократиялы болса қолдау көрсету, жер мәселесі бойынша сырттан көшіп келушілерге және қазақтардың пайдалануындағы жерлерді алуға тыйым салу, дінге байланысты облыстық діни басқармасын Орынбор муфтиатына бағындыру, жергілікті жерлерді басқаруға тиісті өкімет пен атқару органдары жүйесін құру, орта мектептер ашу және кәсіби мамандардың қатынасуымен оқу-ағарту ісін реформалау мәселелерін талқылау үшін мұғалімдер құрылтайын шақыру, т.б. мәселелер талқыланды. Съездің бірінші күні құрамында 20 адам бар Ж.Досмұхамедов басқарған облыстық қазақ комитеті сайланды. 1917 жылы мамыр айында Мәскеуде өтетін жалпыресейлік мұсылман съезіне делегат ретінде Х.Досмұхамедовтерді, Ғ.Әлібековті, мұғалім Сұбхановты және алты молданы жіберу жөнінде шешім қабылданды. Съезде құрылған облыстық қазақ комитеті өзінен кейін 1918 – 1919 жылы осы өңірдің әкімшілік-саяси құрлымы ретінде өмір сүрген “Ойыл уәлаятының” қызмет жүйесін қалады.
Жолы болу
Қазіргі түсінік бойынша — сапарың оң болсын деген тілек мағынасын білдіретіні белгілі: «Жолаушылардың біреуі Дәмешті көріп, жолың болсын дегендей қолын бұлғайды» (3. Шашкин, Теміртау).
Ой елегінен өткізе, санаға салып саралай түссек, осы тіркестегі «жол» тұлғасының ертедегі мағынасы басқа болмады ма екен дегендейсің. Өйткені сапарға, жолға шығып бара жатқаны белгілі адамға, «жолың болсын» деген тура бата онша орынды көрінбейді. Жолы түсіп, жолы болғалы тұрған шақта дәл мұндай тілек олқы, сондықтан да бұл тіркестегі «жол» тура мағынасында болуы мүмкін емес.
Орал облыстық қазақ съездері
Жер мәселесі
20 сәуір күнгі отырысында съез жер мәселесін талқылап, «жер мәселесін біржола шешу, жер кім егер оны игеруге - мейлі ол егін егу, мал өсіру, бақша салу т.б. түрлерінде болсын - күш жұмсаған болса, соған берілуге тиіс» деп көрсетіп, «қазақ жері оның байырғы иесі қазақтарға берілуге тиіс және қазақ демократиясы мүддесін қорғауға қажет шаралар қарастырылуы керек» деп көрсетті. Съез жергілікті басқару ісі бойынша Х.Досмұхамедұлы және Ж. Досмұхамедұлылардың баяндамаларын тыңдап, «ескі бюрократиялық басқару жүйесін коллегиялық халықтық басқару жүйесімен ауыстыру» жөнінде қаулы қабылдайды. Съезде құрылған облыстық Қазақ комитеті 20 адамнан тұрды. Олардың арасында Ж.Досмұхамедұлы және Х.Досмұхамедұлы, Ғ.Әлібеков, К.Жәленов, Ғ.Есенгүлов, С.Қаратілсуов және басқа белсенді интеллигенция өкілдері бар.
Жолы болу
Ой толқуын тұрақтандыру үшін басқа тіл деректерін қарастырғанда якут тілінен мынаны байқаймыз: дьол - бақыт, сәт, игілік. Якут тіліндегі —«дь», қазақ тілінде «ж» болатынын жоғарыда ескерткенбіз. Тіпті моңғол мен тунгус-маньчжур тобындағы тілдердің өзінен —«зол», «цол» сөздерінін, «бақыт», «сәт» мағыналарында да қолданылатыны көрінеді. Туыс тілдердің мына деректеріне табан тіресек, «жолы болу» тіркесіміздің ерте кездердегі мағынасы — «бақыты болу», «сәті болу» дегенді ұғындырса керек. Кейінгі дәуірлерде түркі тіліне тән «игілік», «сәт» мағынасындағы «жол» сөзін парсы тілінен енген «бақыт» сияқты сөздер ығыстырған деуге тура келеді.
Орал облыстық қазақ съездері
Екінші Орал облыстық қазақ съезі
Екінші Орал облыстық қазақ съезі 1917 жылдың маусым айында өтті. Мәліметтерге қарағанда, осы съезде қазақтың тұңғыш басқару органы - Жайық сырты земство управасы сайланды. Төрағасы - Д.Күсепқалиев.
Жолы болу
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Орал облыстық қазақ съездері
Үшінші Орал облыстық қазақ съезі: Орал облысы молдаларының съезі
1917 жылдың 18 қыркүйегінде Жымпиты базарында Орал облысы молдаларының съезі болады. Күн тәртібіне медреселерді ашу, дін жұмысының жүргізілу жайы қойылады.
Төртінші Орал облыстық қазақ съезі
Орал облысында болған келесі съез 1918 жылдың 17 қаңтарында Қаратөбеде өтеді. Халел және Жанша Досмұхамедұлдары съез төрағалығына сайланады. Съездің күн тәртібіндегі мәселелер әскер жасақтау және үкімет кұру, әскерге ақша жинау болды. Ал, зерттеушілердіи пікіріне қарағанда, бұл съезде екінші земство сайлауы өтіп, оның төрағалығына Х.Досмұхамедұлы сайланған.
Бесінші Орал облыстық қазақ съезі
Келесі Орал облыстық қазақ съезі 1918 жылғы 18-21 мамыр күндері болған. Делегаттар саны - 450. Күн тәртібіне енгізілген 20 мәселенің негізгілері: Ресей мен Орал облысындағы ағымдағы жағдайға көзқарас, земство делегациясының Мәскеуге баруы жөніндегі есебі; земство мекемелерінің билігін кеңейту; Орал облысының қазақ бөлімінде мықты өкімет құру т.б. Осы мәселелерге байланысты мынадай ұсыныстар жасады: Орал казачествосымен одақтасу жөніндегі келісім-шартты заңдық негізде даярлау, казачествоға заттай және қаржылай көмек беру, Жымпитыдан алты айлық юнкерлік курс ашу т.б. Съезге қатысушылар бұл ұсыныстарды бір ауыздан мақұлдады.
Алтыншы Орал облыстық қазақ съезі
Алтыншы Орал облыстық қазақ съезі 1919 жылдың 14-20 шілде аралығында болды. Съездің күн тәртібінде талқыланған мәселелер мен қабылданған шешімдері белгісіз.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:Батыс Қазақстан облысы тарихы
Северин (Мекленбург)
Северин (Мекленбург) (Severin (Mecklenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Пархим ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Еяй-Яха
Еяй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вэнга-Пур өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кептерлер
Кептерлер (лат: Columbae ) немесе көгершін — құстардың бір отряды. Қазақша дұрыс атауы - көгершін, ал кептер дегені парсы тілінен кірген атау. Көгершін ірілігіне қарай: мәстек кептер және тәжілі кептер болып екіге бөлінеді. Кептерлер отрядының 2 тұқымдасы бар, оның біріншісі — дронттар; екіншісі — кептерліктер.
Түрлері
Кептерліктердің мынадай туыстары және түрлері бар:
Дене сипаттамалары
Көгершіндер мен кептерлер – қысқа мойынды, басы мен тұмсығы кішкентай, орташа мығым денелі құстар. Олардың ұзындықтары 15 см-ден 76 см-ге, ал салмақтары 0,5 кг-нан 2 кг-ға дейін жетеді.
Қоректері
Кейбір кептерлер тек жемістермен қоректенеді, алайда кейбіреулері тек дәнді дақылдармен қоректенеді. Кей түрлері жәндіктермен, кішкентай омыртқалылармен және омыртқасыздармен қоректенеді.
Мекен ететін орталары
Көгершіндер мен кептерлер шөлдер мен қалың ормандардан бастап, қалалық жерлерге дейінгі әр түрлі жерлерді мекендейді. Олар Антарктида мен Арктикадан басқа әлемнің барлық жерінде кездеседі. Бұлардың көбі ағаштарда, кейбіреулері жерде тіршілік етеді.
Дереккөздер
Санат:Кептертәрізділер
Жұмыс қаптамасы
Жұмыс қаптамасы (Рабочая папка; work folde) — Windows операциялық жүйесі менюлерінің ...деп сақтау (Сохранить как) мен Ашу (Открыть) командаларын тандау кезінде автоматты түрде ашылатын және ішінде әр түрлі құжаттары бар қаптама. Егер қүжатты ашу және сақтау кезінде басқа бір қаптама таңдап алынса, онда сол жүмыстық қаптама болып қалыптасады. Егер құжаттарды ашу және сақтау үшін Жеке қаптама (Личная папка) пайдаланылса, оны да жұмыстық қаптама деп санауға болады.
Дуротригтер
Дуротригтер — Британия аумағын мекендеген ежелгі кельт тайпасы. Дуротригтер қазіргі Дорсет, оңтүстік Сомерсет пен Уилтшир, сонымен қатар шығыс Девонды мекендеген. Рим басқыншылығынан кейінгі негізгі қалалары астанасы болып табылған Дурноварий (қазіргі Дорчестер) қаласы мен Линдинис (қазіргі Илчестер ) болған. Дуротригтер иелігі батыста Думнонилермен, ал шығыста—Белгтер жерімен шектескен.
Дуротригтер ұсақ тайпалар конфедерациясынан үлкен болған. Римдіктер келерге дейін де олар монеталар соғып, ірі қалалар маңайында егіншілікпен айналысқан.
Дуротригтердің өмір сүрген жерлері олардың соққан монеталарының көмегімен анықталған: бірнешеуі Эйвон өзені мен оның Вайлиге құяр жерлерінде табылды. Негізгі сауда-саттық жолдары б.з.д. Ла-Манш арқылы өткен.
Дуротригтерге ридіктер б.з. 43 жылы басып кіреді, Светоний өзінің «Жиырма патшаның ғұмыры» шығармасында Веспасиан бастаған II Август легионы мен дуротригтер арасында болған шайқас туралы айтып өтеді. 70 жылдары тайпа романизацияланып, Римдік Британия құрамына кірді. Бұл аймақта римдіктер карьерлерді игеру мен керамика дайындаумен айналысты.
Сілтеме
Санат:Кельт тайпалары
Кугуборка
Кугуборка (Чутайка) — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шошма өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Киров облысы өзендері Санат:Удмуртия өзендері Санат:Марий Эл өзендері Санат:Татарстан өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Веналық өкше
Веналық өкше - аяқ киім түрлерінің бірі. Бұл өкшелердің ішіндегі ең кішкентайы. Биіктігі 0,5-2 см-ді құрайды. Мұндай өкшелі аяқ-киім кез келген қызға жарасады және күнделікті киімдермен жақсы келеді. Туфлидің сырт келбетіне байланысты веналық өкшені көйлектермен де, шалбарлармен де киюге болады. Аяқ киім өкшелерінің бұдан да көп түрлері бар. Мысалы, кірпіш өкше, сына тәрізді өкше, бақташылық өкше, конус тәрізді өкше, рөмке-өкше.
Дереккөздер
1. Сән үлгі журналы, 2002ж, 96б
NGC 408
NGC 408 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1867 жылы 22 қазанда Schultz Per Magnus Herman астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 408 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Liste der NGC-Objekte von 1 bis 500
Думнонилер
Думнонилер елді-мекендері
Думнонилер кезеңіне жататын елді-мекендер:
Басқа римдік-британдық елді-мекендер:
Санат:Кельт тайпалары
Қамаргүл
Қамаргүл, каллистефус (Callistephus) – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік монотипті туысы.
Табиғи отаны Қытай мен Жапония. Қазақстанның барлық аймақтарында қолдан өсірілетін 1 түрі – қытай қамаргүлі (Callisterhus chinensis) бар. Биіктігі 1 м-дей, сабағы дара, тік өседі. Сабақ бойындағы жапырақтары ұзынша, жиектері аздап тілімденген, ұшындағы жапырақтары ұсақ қандауыр тәрізді болады. Гүлдері қос жынысты, көк, қара қошқыл, күлгін, қызғылт және ақ түсті. Олар себет гүлшоғырына топталған. Себеті ірі, көп гүлді, сабағының немесе бұтағының ұшында дара жетіледі. Гүлорамының пішіні жарты шар сияқты, көп қатарлы. Шілде – қыркүйек айларында гүлдеп, қыркүйек – қазанда жемістенеді. Жемісі – сұрғылт түсті тұқымша (ұзындығы 5 мм-дей), оның сыртын қысқа түк жапқан, ақ айдаршасы болады. Қытай қамаргүлі – өте әдемі өсімдік, сондықтан сәндік үшін өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Монотипті өсімдіктер
Стэнли кубогы
Стэнли кубогы (La Coupe Stanley, Stanley Cup) — жылда ойналатын ҰХЛ плей-оффының жеңімпазына табысталатын жүлде.
Бұл хоккей кубогына Канаданың генерал-губернаторы Фредерик Стэнлидің аты берілген.
Тарихы
Алғашқыда лорд Фредерик Стэнли бұл жүлде жыл сайын Канаданың үздік әуесқой хоккей тобына берілуі тиіс деп бұйырған. Күмістен жасалған кубоктың биіктігі 18,5 сантиметр болған.
1893 жылы кубоктың алғашқы иегері болып Монреаль хоккей клубы атанды.
1927 жылдан бастап кубок тек НХЛ аясында ойнатылатын болды, бұған дейін оған әртүрлі чемпионаттардың клубтары үміткер бола алған.
1958 жылы кубоктың күміс пен никельден құйылған көшірмесі жасалды. Оның салмағы 15,5 килограмм, ал биіктігі 90 сантиметрге жуық болды, ол үлкен цилиндрлік негізге орнатылды. Сол цилиндрге бес құрсау салынады, құрсауларға жеңімпаздардың есімдері қашалады. Әр құрсауға 13 топтың хоккейшілерін белгілеп қоюға болады. 1991 жылы бүкіл құрсаулар толтырылып, бос орын қалмады. Бұл жағдайда үстіңгі құрсау шешіліп, астынан жаңа құрсау қосылады, шешілген құрсау ХШХФ Даңқ залына сақтауға беріледі.
Галерея
Санат:Хоккей
Хуб (Оберндорф қауымы)
Хуб (Оберндорф қауымы) (Hub (Gemeinde Oberndorf)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Шайбс округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3004 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 42.78 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SB, ресми идентификациялық коды — 3 20 06.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Штурмлехнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Хуб (Община Оберндорф)
Бегалы Нұрманұлы Айтбембет
Бегалы Нұрманұлы Айтбембет (15 қазан, 1939 жылы туған, Қазалы ауданы Жаңажол ауылы) – ғалым, медицина ғылымдарының докторы (1984), профессор (1986), Профилактикалық медицина академиясының академигі (1992). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2003).
Ғылыми еңбектері
200-ден астам ғылыми еңбектің, 6 оқу құралының, 12 әдістемелік ұсыныстың авторы.
Дереккөздер
Санат:15 қазанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Қазалы ауданында туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Алматы мемлекет медицина институты профессорлары Санат:Профилактикалық медицина академиясының академиктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Семей мемлекеттік медицина академиясы түлектері
Кемелер дәрежесі
Кемелер дәрежесі (Ранги кораблей) — кемелерді тактикалық, техникалық элементтеріне, қарулануына және судағы салмағына байланысты саралау.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Кемелер
Бекеш (Бекешев ауылдық кеңесі)
Бекеш — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Бекешев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 816 адамды құрады. Пошта индексі — 453671, ОКАТО коды — 80206809001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті
ҚР Үкіметінің 2019 ж. 22 қарашадағы қаулысымен комитет туралы ереже және оның құрылымы бекітілді. Ережеге сәйкес комитет ҚР Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің құзіреті шегінде орман және аң шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласында арнаулы атқарушылық және бақылау- қадағалау функцияларын, сондай-ақ салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын ведомство болып табылды. Комитеттің аумақтық органдары-облыстық орман және аң шаруашылығын аумақтық басқармалары болды.
Комитеттің негізгі міндеттері
орман және аң шаруашылығын, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мәселелері жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеуге және іске асыруға қатысу; орман және аңшылық ресурстарын қорғау, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің өзге де ресурстарын, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдалану саласында мемлекеттік реттеу; орман ресурстарының және жануарлар дүниесі ресурстарының қорғалуын, өсімінің молайтылуын және пайдаланылуын, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жай-күйін және қызметін мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру; өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің, үлгілік, бірегей және сирек ландшафтардың биологиялық алуан түрлілігін сақтау.
Комитеттің құрылымы
басшылық; орман шаруашылығы және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы реттеу және бақылау басқармасы; жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы реттеу және бақылау басқармасы; қаржы және ұйымдық жұмыс бөлімі. 2002 ж. 7 қазандағы қаулының комитеттің аумақтық органдарының қайта ұйымдастырылуына қатысты тармақшасы жаңа редакцияда мазмұндалды: "ҚР Табиғат ресурстары және қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Орман, балық және аң шаруашылығы комитетінің орман және биоресурстар бойынша облыстық аумақтық басқармалары-мемлекеттік мекемелері және ҚР Табиғат ресурстары және қоршаған ортаны қорғау министрлігінің өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне мемлекеттік бақылау облыстық аумақтық басқармалары-мемлекеттік мекемелері оларды ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман және аң шаруашылығы комитетінің орман және аң шаруашылығы облыстық аумақтық басқармалары-мемлекеттік мекемелеріне біріктіру жолымен қайта ұйымдастырылсын". ҚР Үкіметінің 2005 ж. 6 сәуірдегі қаулысымен комитет туралы жаңа ереже, оның құрылымы және комитеттің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелерінің тізбесі бекітілді. Комитет ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің құзіреті шегінде және ҚР Конституциясымен, заңдарымен, өзге де нормативтік қүқықтық кесімдерімен және осы ережемен өзіне жүктелген ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың орман шаруашылығы, жануарлар дүниесін (балықтан және өзге су жануарларынан басқа) қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы арнаулы атқарушылық және бақылау-қадағалау функцияларын жүзеғе асыратын ведомствосы және уәкілетті органы болып табылады. Комитеттің аумақтық органдары-облыстық орман және аң шаруашылығын аумақтық басқармалары бар.
БұжырбеттӀ жазықтық
БҰЖЫРБЕТТӀ ЖАЗЫҚТЫҚ – петрологияда: мөлдір тастілімдегі кейбір минерал беті ажыратқыш микроскоп арқылы қарағанда кепкен теріге ұқсап бұжырланып көрінетін оптикалық құбылыс.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кірпіш өкше
Кірпіш өкше - аяқ киім түрлерінің бірі.Бұл өкшенің биіктігі 2-4 см құрайды. Түр-әлпеті шағын және төртбұрышты формасының арқасында тұрақты болып келеді. Мұндай өкшелер көбіне ерлердің аяқ-киімінде пайдаланылады, бірақ әйелдердікінде де кездеседі. Туфлидің сырт келбетіне байланысты көйлектермен де, шалбарлармен де киюге болады. Аяқ киім өкшелерінің бұдан да көп түрлері бар. Мысалы, сына тәрізді өкше, бақташылық өкше, конус тәрізді өкше, рөмке-өкше.
Өзара бірмәнді сәйкестік
Анықтама
f:X\to Y функциясы егер:
Кірпіш өкше
Дереккөздер
1. Сән үлгі журналы, 2002ж, 96б
Өзара бірмәнді сәйкестік
Анықтама
орындалса биекция деп аталады (және белгіленеді)
Дереккөздер
Санат:Жиындар теориясы Санат:Функциялар
Пишляй
Пишляй — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Рязань облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Явас өзенінің оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Иасы
thumb | right Ясы – Түркістан қаласының ежелгі заманғы және орта ғасырлардағы атауы.
Пишляй
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені Цна өзенін қоспағанда, Темников қаласындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Иасы
Археологтар ертедегі Ясының орны қазіргі Күлтөбеге сәйкес келетінін дәлелдеп отыр. 7 – 12 ғасырларда Ясы төңірегі Шауғар өңірі атанған. Бұл өңір Түрік қағанатына қарады. 9 ғасырда қарлұқтар мен оғыздардың қол астында болды. Бұл өңірге 809 – 819 жылдары Хорасан билеушісі әл-Манун, 10 ғасырдың соңында Самани әулетінің билеуші Наср жаулаушылық жорықтар жасаған. 12 ғасырдың 1-ширегінде қидандар шабуылынан Шауғар құлағаннан кейін, Ясы өлкенің орталығына айналды. Қожа Ахмет Ясауи осында келіп қоныс тепкен кезде, Ясы атақ-даңққа бөленді. Қожа Ахмет Ясауи қайтыс болғаннан кейін оның қабірі басына мазар тұрғызылды. Ол қасиетті орын деген атқа ие болды. Қаланың Ұлы жібек жолының бойында, Дешті Қыпшақ пен Орта Азияның аралығында болуы, географилық жағдайдың қолайлылығы, сонымен бірге адамдардың мазарға тәуәп етуі, сауданың қызу жүруі елді мекеннің өркендеуіне ықпал етті.
Ұялық тоғышарлақтығы
right|thumb|250px Ұялық тоғышарлақтығы - кұстардың ұрғашылары ұрыұтанған жұмыртқаларын бөтен ұяға салып, ұрғтағына қамқоршылық көрсетпей, тұқымын сақтау тәсілі. Жұмыртқа баспайды және балапандарын тамақтандырмайды. Ұялық тоғышарлақтығы қазтектестерде таралған, (32 түрі), бірақ та тұрақты құбылыс емес. Ұялық тоғышарлақтығы тұрақты түр аралық ұялық тоғышарлақтығы ұрғашылары, өзінің аналық сезімін жоғалтады. Оларға көкектің 80 түрі, 6, өгіз құстары, 3, жесірлер, 6, балкөрсеткіштер және үйректің бір түрі жатады. Паразитті түрлер, пайдаланатын тәрбиеші, түрлер саны 130,дан, (кәдімгі көкек), 1-ге дейін жетеді, (аргентиналық, өгіз құсы). Ұялық тоғышарлақтығы жұмыртқасының реңі, тәрбиеші құстар жұмыртқаларының реңімен сәйкес келеді. Жарыққа шыққан көкек бірнеше сағаттан соң өзін басып шығарған құстық жұмыртқасын немесе жаңа шыққан балапандарын ұядан лақтыра бастайды. Бұл ұя иесінің өсімталдығын арттырады.
Пишляй
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Иасы
Деректер
Иасы туралы деректер 13 ғасырда жарық көрген Киракос Гандзакенцидің “Армения тарихы” атты еңбегінде кездеседі. Бұл еңбекте Иасы Асон деген атаумен берілген. Иасы атауы 14 ғасырдан бастап тарихи шығармалардың беттерінде жиі көріне бастады. Шараф әд-Дин Әли Йездидің хабарларына қарағанда, 1388 жылы Иасыны Тоқтамыстың әскерлері талқандап, түрік тайпаларының қасиетті мекеніне айналған Қожа Ахмет Иасауи мазарын тонайды. Әмір Темір Тоқтамысты талқандағаннан кейін жаулап алған олжаның бір бөлігін Қожа Ахмет Иасауи кесенесін салуға жұмсайды. Иасы орта ғасырларда Орта Азия ғимараттары үрдісі бойынша дамыды: қамал, шаҺристан, рабад қалыптасты. 15 ғасырдың 1-жартысында Шараф әд-Дин Әли Йезди Иасыны шағын елді мекен болды деп атап көрсетсе, ал 16 ғасырда Рузбехан Исфахани “Михманнаме-и Бұхари” атты шығармасында Иасыны былайша суреттейді: “Аса қасиетті Қожаның сағанасы орналасқан Иасы қаласы өрісі кең әрі құнарлы жер, Түркістан аймағының орталығы. Иасы қаласына тауарлар мен қымбат бағалы заттар жеткізіледі де, сол жерде оларды сату басталады. Сондықтан ол көпестердің тең-тең жүктерін шешіп, саяхатшылар тобын әр елге аттандыратын орын болды”. 15 – 17 ғасырларда зираттың төңірегіне ақсүйектер күмбездері салынып, олардың ішінде Рабиға Сұлтан Бегім (15 ғ.), Есім хан (17 ғ.) күмбездері ерекше маңызды болды. 1579 жылы Иасы Ақназар ханның иелігіне айналды, Есім ханнан бастап Қазақ хандығының орталығы болды. Сол кезден бастап Иасы Түркістан деп атала бастады.
Пишляй
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иасы
Сілтемелер
Санат:Тарих
Ұялық тоғышарлақтығы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Табапоран
Табапоран (Tabaporã) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аринус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
NGC 4759A
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 25 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4759A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43754, NGC 4776, MCG -1-33-36, HCG 62B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Әдеби бірлестік
Әдеби бірлестік, М. Әуезов атындағы әдеби бірлестік, студент жастар ұйымы. 1941 ж. мамыр айында Қазақ Мемлекеттік университетінде ұлы жазушының өзі ұйымдастырған. Қайтыс болғаннан кейін, бірлестікке оның есімі берілді. Бірлестікке кезінде 3. Қабдолов, Б. Кенжебаев, Т. Нұртазин, С. Садырбаевтар жетекшілік етті. 1960 ж. 26 желтоқсанда Әуезов «Жыл келгендей жаңалық сеземіз» деген тақырып бойынша жастар алдында сөз сөйлеп, көркемдік мұраты мен мақсаты жөніндө мәнді, ғибратты сөздер айтты. Абай, Ақан, Біржандар жеткен ән дәстүрінің Л. Хамидидің «Қазақ вальсі», Ш. Қалдаяқовтың «Ақ маңдайлымы» арқылы жалғасын тапқанына сүйініш білдірді. Бейнелеу өнерінде Ә. Қастеев, О. Таңсықбаевтардың өкшөсін баса шық қан М. Көнбаев, С. Мәмбетов, Қ. Телжанов сынды жас буынға үміт артты. Қазақ поэзиясын жанр жағынан дамытып, мазмұнын байыта түскен I. Мәмбетов, Т. Шопашев, Т. Молдағалиев, Қ. Мырзалиев, С. Жиенбаевтардың шығармашылық ерекшеліктерін жеке сөз етті. Алыс-жақын шетел әдебиет өкілдеріне тоқталып, көркемдік ізденістерінебарлау жасады. ''«Жақсы жазғандарыңыз далаға кетпейді, ешбір қасиет бағаланбай қалмайды, алтының танылмай қалмайды. Жақсылық арта түседі»'' деп түйіндеді ойын. Үлы ғұламаның бұл айтқандары бірлестіктің бағыт-бағдарына жөн сілтеп, арналы ағысын белгілеп берді. Бірлестікке мүше болғандардың, әсіресе жастардың шығармалары талқыланып, баспаларға жолдама алды. Жас талапкерлер жоғары оқу орындары арасында өтетін өнер-білім сайысына, ойын-сауыққа қатысып тұрады. Қазақ өдөбиетінің көрнекті өкілдерінің мерейтойларына байланысты ғылыми-теориялық конференциялар өткізілді. Мысалы, Әуезовтің 100 жылдық мерейтойына орай, ''«М. Әуезов және Қазақстан Жазушылар одағы», «М. Әуезов және халық мәдениеті»'' деген тақырыптар бойынша кездесу кештері ұйымдастырылды. Мұндай сыр-сұхбат, сырласу жиындары жұртшылықтың, студент жастардың рухани көкжиектерін кеңейте түседі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дендриттік мұздық
Дендриттік мұздық, ағаш тәріздес мұздық - плаңда бұтақты ағаш пішінді болып келетін күрделі аңғарлық мұздық. Ол ірі аңғармен жылжитын бас мұздық пен одан едәуір төмен тұрған мұздық тіліне құятын, жеке цирктер мен қарларда қоректенетін бүйірлік мұздықтардан тұрады. Дендриттік мұздыққа Қарақорымдағы Сиачен, Памирдегі Федченко, Жаңа Зеландиядағы Тасман аса ірі тау мұздықтары жатады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Таңат (Батыс Қазақстан облысы)
Таңат — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Жаңажол ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан шығысқа қарай 50 км-дей жерде, Қараөзеннің (Үлкен Өзеннің) оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 163 адам (85 ер адам және 78 әйел адам) болса, 2009 жылы 102 адамды (51 ер адам және 51 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
Шапенак
Шапенак (Chaspinhac) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43061, пошта индексі — 43700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 718 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Броктон (Монтана)
Броктон (Brockton) — Монтана штатының Roosevelt округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 30-10000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Пуэрто-Кастилья
Пуэрто-Кастилья (Puerto Castilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 113 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43,28 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Үлкен Утка
Үлкен Утка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Усьва өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Кезеген кептер
thumb|Ectopistes migratorius
Кезеген кептер (Ectopistes migratorius) — мойны ұзын, басы кішкентай, тұмсығы жіңішке және түзу, аяқтары қыпқызыл, денесінің ұзындығы 40 см келетін кептер. Осыдан 100-150 жыл бұрын Американың жерінде көп болған. Бір жерден екінші жерге топтанып (жүздеп, мыңдап) ұшып жүрген. Кезеген кептер сағатына 90 км-ден астам жер ұшатын болған. Тым жемір құс: қылғынып жатса да грек жаңғағы мен шошқа жаңғақтарды зорлап жұтып жібереді. Қолға жақсы үйренген. Осы кезде кезеген кептерден тұқым қалған жоқ: тиісті мәліметтерге қарағанда соңғы кезеген кептер 1915 жылы өлген.
Дереккөздер
Санат:Кептертәрізділер
Сына тәрізді өкше
Сына тәрізді өкше - аяқ киім түрлерінің бірі.Өкшелердің бұл түрі кез келген биіктікте бола береді. Бірақ басқалардан өз формасы арқылы ерекшеленеді. Сыртынан төңкерілген үшбұрыш призмаға ұқсайды. Мұндай өкшелі аяқ-киімдер бәріне жарасады әрі аяқты тартымды етіп көрсетеді.Туфлидің сырт келбетіне байланысты көйлектермен де, шалбарлармен де киюге болады. Аяқ киім өкшелерінің бұдан да көп түрлері бар. Мысалы, кірпіш өкше, бақташылық өкше, конус тәрізді өкше, рөмке-өкше.
Дереккөздер
1. Сән үлгі журналы, 2002ж, 96б
Сыртқы нүкте
Сыртқы нүкте - метрикалық кеңістіктегі жиынның сыртқы нүкте деп осы жиынға өзінің қандайда болмасын бір маңайымен бірге енбейтін нүктені айтады.
Дереккөздер
Санат:Математика
Бұзылыстар белдемӀ
БҰЗЫЛЫСТАР БЕЛДЕМӀ – жер қыртысының әр түрлі тектоникалық жарылымдар көптеп шоғырланған, көбінесе ұзынынан-ұзақ созыла сағаланатын аймақтары.
Дереккөздер
Санат:Геология