cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өзенмұнайгаз
Тарихы
1994 ж. қазан айынан осы атпен өндірістік бірлестікке айналды. 1996 жылғы сәуірден ААҚ болып қайта құрылды, 24 өндірістік бөлімшені қамтиды.
Дәрмене ауылдық округі
Дәрмене ауылдық округі – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі құрамындағы әкімшілік бірлік.
Өзенмұнайгаз
Тарихы
2004 ж. «Филиалды заңды тұлғаға тіркеу» қаулысына сәйкес «Қазмұнайгаз» біріккен өндірістік АҚ-нда, «Өзен» өндірістік филиалы пайда болды. «Өзен» бірлестігінің бас директоры болып Ж.Жанғазиев тағайындалды.
Дәрмене ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Дәрмене, Қаражантақ, Қызылкөпір, Теміржолшы, Саналы, Орманды ауылдары және №40 теміржол айрығы кіреді. Орталығы – Дәрмене ауылы.
Македонска-Каменица
Тарихы
Қала Саса елді-мекені аймағында өндірілетін қалайы-мырыш кендерімен танымал болды. Өз атауын Каменица өзенінен алады. 1566 жылғы деректерде өзен атауы Камена-река деп берілген.
Өзенмұнайгаз
Иеленушілері
Акцияларының 90%-ы «Қазақойл» ұлттық мұнай-газ компаниясына, 10%-ы еңбек ұжымына тиесілі.
Дәрмене ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3771 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Македонска-Каменица
Тарихы
Сондай-ақ қала атауы алғаш рет 1570-1573 жылғы түрік тарихи жазбаларында  80 отбасы мен 59 сүрбойдақ мекен ететін ауыл ретінде айтылады. Қаланың болгар-христиандардан тұратын 350 тұрғыны болған.
Балкан соғысынан соң қала бастапқыда Сербияның қарамағына енсе, кейіннен Югославияның қол астына өтеді. Ал Екінші Дүниежүзі соғысынан кейін Каменица гүлдене түсті.
Халқы
2002 жылы өткен санақ бойынша халық саны 5147 адам екені анықталды.
Дереккөздер
Санат: Македония
Санат: Қалалар
Өзенмұнайгаз
Көрсеткіштері мен құрамы
Қазір «Өзен» ААҚ-ның балансында 11 кеніш бар, өндіріп алынатын мұнай қоры 204 млн. т, конденсат қоры 1,5 млн. т және газ қоры 22 млрд. м3. Қоры жағынан олардың ең ірілері – «Өзен» және «Қарамандыбас» кеніштері. Пайдаланудағы мұнай ұңғымасы – 3583, газ ұңғымасы – 82 (2001).
Кәсіпорын құрамында газ өңдейтін зауыт жұмыс істейді. Өндірілген мұнай ТМД елдеріне және шетелдерге шығарылады. 1997 жылдың 31 шілдесінен стратегиялық инвесторды таңдау жөніндегі халықаралық тендерді Қытай ұлттық мұнай корпорациясы жеңіп алды.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы кәсіпорындары Санат:1965 жылы құрылған компаниялар
Сэйнт Мариэс (Айдахо)
Сэйнт Мариэс (St. Maries) — Айдахо штатының Бенева округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.8 км². FIPS коды — 16-71470.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2652 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Бенева округы (Айдахо)
Internet Explorer
Internet Explorer (қысқаша ІЕ не  MSIE) — Microsoft компаниясы 1995 ж. бастап Microsoft Windows амалдық жүйесі құрамдас бөлігі ретінде жасаған графиктік ғаламтор шолғыш өнімі. Бұл бағдарлама 1999 ж. бастап дүние жүзі бойынша қолданымы ең көлемді бағдарлама болып, 2002-2003 жж. аралығындағы ІЕ5 пен ІЕ6-ның жарық көрген мезгілінен бер бұл қолданымдық көрсеткіші шырқау шегіне жетті де, сонан бері қарай тұрақты төмендеу күйінде болды. Интернет шолғышы алғашта Windows 95-ке қосымша қалташық ретінде бірге шықты да, онан кейінгі жаңа ұрпақтық нұсқалары дербес қалташық ретінде жеке дара түсіруге болатын етіп жасалды. Қазіргі ең жаңа 7-ші ұрпақ шолғышы Windows ХР Service Pack 2, Windows 2003 Service Pack 1, Windows Vista және Windows Server 2008 дегендердің жаңалау бума ретінде түсіріп орнату мүмкіншілігін жасады. Және бір түрдегі Windows CE (ІЕ CЕ) ге бағытталған ОЕМ-дік жасалымды да WinCE немесе ІЕ6-лық негіздегі текшелерінен еркін түсіріп алуға болады. Есте боларлық және бір жайт, тағы бір түрдегі Windows Mobile-ға (қойындық кіші тұрпатты компьютерлерге арналған жүйе) сәйкестіріліп жасалған Mobile Internet Explorer (ұтқыр) дербес компьтерлерге (РС) арналған түрлерімен шатастырып алмау керек. 8-ші ұрпақ ғаламтор шолғышының 2-реттік сынақ нұсқасы 2008 ж. басында жария етілді.
Тарихы
Internet Explorer жобасы 1994-жылдың жазында Spyglass Mosaic шолғышының беліглеме қайнары негізі үстінен Томас Рердон мен Бенджамин Сливка жағынан қолға алына бастады. 1994 ж. ақырында Microsoft компаниясы қомақты ақша және бажылық үстеме беру жолымен Spyglass Mosaic дегенді өзіне икемдеді. Осыдан кейін Windows жүйесінде Mosaic үлгідегі шолғыш кең көлемде қолданыла бастады. Бастапқыда тың тыныс байқатқан Macintosh жүйесінің ғаламтор шолғышы мен UNIX түрлі шолғыштары бірте-бірте майданнан шығып қалды, кейін келе тіпті Microsoft қайнарларынан оларды табу мүмкін болмады.
1-нұсқа
Internet Explorer 1-ші нұсқасы 1995 ж. тамыз айында жария болды. Бұл әуелгі Spyglass Mosaicтың кемелдендірілген түрі еді. Бұл нұсқа Windows 95 ке қосымша ретінде Интернет шолғыш жабдығы болып орнатылатын.
4-ші нұсқа
Шолғыш пен артқы шептік амалдық жүйені біріктірген 4-нұсқа 1997-жылы қыркүйекте жария болды. Windows95 пен WindowsNT жүйелеріне бұл нұсқаны орнатқан соң, енді үстел бетінде-ақ бұрынғы нұсқаларды 4-нұсқаға дейін көтеруге болатын болды. 4-нұсқа шолғыш жұмыс тобы жағдайда істетілу барысында қажеттілік үшін істетушілерге шолғыштың кейбір қасиеттерін жауып тастау, өзгерту мүмкіндігін жасады. Көне нұсқадағы Internet Mail орнын Outlook Express басты. Microsoft Chat пен кемелдендірілген NetMeeting де 4-нұсқа шолғыштың құрамында бума түрінде қосымшаланды.
5-ші нұсқа
1998 ж. наурызда жарияланды, кейіннен Windows98 бен Windows2000-ның құрамында қосымша ретінде бумаланып шықты. Бұл нұсқа және қос бағытты жазуды тану (мысалы араб жазуы), ескертпелік шекелік кіші жазуды тану, XML, XCL-ды тану қасиеттерін, және тор бетін MHTML пішінінде сақтап алу мұмкіншіліктерін қосты. 5-ші нұсқада және де Outlook Express5 қамтылды. 2000 жылы шілдеде жарияланған Explorer5.5-те құжаттарды бастырып шығарудан алдын-ала қарап шығу қабілеті болды, сондай-ақ, бұрынғы CSS, HTML өлшемдерін кемелдендірді. Бұл нұсқа Windows Me-де бума ретінде қамтылды.
6-шы нұсқа
WindowsXP ресми жарияланғаннан бірнеше апта бұрын, 2001 ж. шілденің 27-күні жарияланды. Бұл нұсқада кемелдендірілген DHTML-дік үлгі, бет ішіндік беттің (inline frame) мазмұнын шектеу қабілеті қамтылды. Бұл нұсқа және де мәлім мөлшерде CSS level1, DOM level1 және SMIL 2.0-лерді қолдау мүмкіндігін алды. MSXML белгілеу құралы 3.0 ға жоғарлатылды. Бұл нұсқаның өзге артықшылықтары: құрамында ІЕАК-тың жаңа нұсқасы, Media bar, Windows messenger, қателік жинақтау, сурет көлемін өздіктік өзгерту, P3P қасиеттері және WindowsХР-дың Luna бетіне өлшемдестірілген шыт жаңа сыртқы көрінісі қатарлылар болды. WindowsXP-де істетілгенде 6.0 бұрынғыдан да қауіпсіз болды. 2002 жылы Gopher шектемеге ұшырағаннан кейін, 7-нұсқа да Gopher-ды қолдау ерекшелігін жойды.
7-ші нұсқа
7-ші нұсқа шолғыштың сынақ нұсқасы 2005 ж. шілденің 27 жaрияланды, бұл нұсқаны тек WindowsХР немесе Windows server 2003 SP1 мен Windows Vista қатарлы системаларда істетуге болады. Бұл нұсқада пайдаланушы АctiveХ-ты еркінше реттей алады, әрі АctiveХ ендігәрі Internet Explorer-мен бірге айналмай-ақ өз алдына бөлектеп дербес жүргізгелі болады, сондықтан бұл нұсқаның қауіпсіздігі бұрынғы нұсқаларда болып көрмеген дәрежеде жоғарылады. Бұлардан сырт, бұл нұсқа кейбір амалдық жүйелердегі қателіктерді түзетті, HTML4.01 және CSS2-лерді қолдау қасиеттерін кемелдендірді. 2008 жылдың бас шенінде Microsoft серіктігі қауіпсіздікті қамтамасыдандыру деген атпен барлық Windows жүйелеріндегі шолғыш нұсқаларын мәжбүрлі түрде 7-ші нұсқаға алмастырды.
8-ші нұсқа
Internet Explorer-дың ең жаңа нұсқасы есептелетін 8-нұсқа шолғыш қазірге дейін үздіксіз жаңалану үстінде. 2008-ж. наурыздың 5-інде алғашқы бета нұсқасы жарияланды. Бұл нұсқа WindowsXP SP2, Windows server 2003 SP2, Windows Vista және Windows server 2008-ның 32 байттық және 16 байттық жүйелеріне арналған.
Қауіпсіздік, қолайлылық және RSS, CSS, Ajax-ке арналған қолдау жүйесінің кемелділігі 8-ші нұсқаның басты қасиеттері. Бұл қасиеттер Internet Explorer8-ді тіпті де қатаң ғаламтор қауіпсіздік өлшемдеріне үйлестірді.
Қасиеттері
Internet Explorer ең кең көлемді ғаламтор шолғыш есептеледі, ол және амалдық жүйе ішіндегі мэлім қасиеттерды алды, мысалы: Microsoft Update. Аты шулы шолғыншы ұрысында Internet Explorer өзінің деркезінде жаңалау ерекшелігіне сүйеніп Netscapе-тың орнын басты.
Өлшемдестірілген қолдаушылық
Internet Explorer Trident тізуші моторын қолданып, HTML 4.01, CSS Level 1, XML 1.0 және DOM Leveл 1 қатарлыларды негізінен дерліктей(аздаған жұмыстық қателіктерді есепке алмағанда) қолдай алады. Ол және де CSS Level 2 мен DOM Level 2 амалдарын (бұл барыста жұмыстық қателік пен бір ыңғайлық мэселелері біршама ауыр болса да) жартылат қолдайды. Бірыңғайлық мэселесі болашақ Internet Explorer8-дің келесі нұсқаларында шешілуі жоспарланып отыр.
Шағын мәлімет
Internet Explorer – Internet-беттерін қарап шығуға арналған бағдарламаны қамтиды.
Пайдаланғанә дебиеттер
Қазақстан Республикасында ақпараттық теңсіздікті төмендету бағдарламасы бойынша халықты компьютерлік сауаттылыққа оқыту жөніндегі оқу-әдістемелік құрал 2007ж.
Дереккөздер
Санат:Ғаламтор шолғыштары Санат:Windows қалыпталған бағдарламасы Санат:Қазақша бағдарламалық өнімдер Санат:Windows компоненттері
Кампо-Сан-Мартино
Кампо-Сан-Мартино (Campo San Martino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5371 адамды құрайды. Халық тығыздығы 409,1 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13,13 км² шамасында. Пошта индексі — 35010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
БК(б)П ОК Орта Азия бюросы
БК(б)П ОК Орта Азия бюросы — Орта Азиядағы БК(б)П ОК жоғарғы органы. Бюро 1922 жылдың 19 мамырынан 1934 жылдың 2 қазанына дейін жұмыс істеді. Бюроның негізгі міндеті — Түркістан КФР, Бұхара және Хорезм халық кеңес республикаларында компартияларды құру және басшылық ету, ал 1924 жылы Өзбек КСР, Түрікмен КСР, Тәжік КСР және Қазақ КСР құрылғаннан кейін - осы республикалардағы партиялық және мемлекеттік құрылыс болды.
Тарихы
Бюро Түркістан бюросының РК(б)П ОК қайта құрылуы нәтижесінде құрылды. Бюроның басшылығымен Орта Азиядағы басмашылықты жою жүзеге асырылып, Орта Азиядағы кеңестік республикалардың ұлттық-мемлекеттік шекаралары белгіленді. Бюро, сонымен қатар, Орта Азиядағы жерді және су көздерін мемлекет меншігіне алуға, сонымен бірге, аймақты кеңестендірудің барлық басқа көріністеріне - ұжымдастыруға, дінге қарсы күреске, мәдени революцияға (әйелдердің құқықтары, халықтың сауаттылығы) басшылық етті.
Дереккөздер
Санат:КОКП ОК бюросы Санат:Орта Азия тарихы
Еррер
Еррер (Herrère) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64261, пошта индексі — 64680.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 364 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Серриера
Серриера (Serriera) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A279, пошта индексі — 20147.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Неготино
Неготино немесе Неготин — Македония Республикасындағы қала. Ол Неготино қауымдастығының орталығы болып табылады.
Географиясы
Неготино Македонияның орталық бөлігінде Велес қаласының маңында Вардар өзені аңғарында орналасқан. Қалаға жақын маңда Скопье-Гевгелия магистралі өтеді. Сондай-ақ қала арқылы Луда-Мара өзені ағып өтеді.
Халқы
2002 жылғы санақ көрсеткіштері бойынша қала тұрғындарының саны - 13 284 адамға тең.
Көрікті жерлері
Қалаға 1821 жылы салынған сағат мұнарасы (саат кула) көрік беріп тұр.
Мерекелері
8 қараша — 1944 жылы неміс әскерлерінің шегінген күні Шарап фестивалі — қасиетті Трифон Зарезанның құрметіне арналған мейрам — 14 ақпан Монастыр кеші және Неготин жәрмеңкесі — 20-23 қыркүйек
Дереккөздер
Санат: Македония Санат: Қалалар
Қалипа Түлкібаева
Қалипа Түлкібаева (1918, қазіргі Жаңақорған ауданы, Екпінді ауылы – 3.1983, сонда) – механизатор. Еңбек жолын 1943 ж. бастаған. Жаңақорған МТС-і жанындағы екі айлық тракторшылар курсын бітірді. Әр жылдарда ХТ-3, 4Т3, МТ3, «Беларусь», НАТИ, ДТ және «К-700» тракторларын жүргізді. Түлкібаева екі мәрте «Құрмет белгісі» (1966 және 1971), 1973 ж. Ленин ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған.
Санат:Тұлғалар Санат:Ауыл шаруашылығы
Жоғарғы Котанда
Жоғарғы Котанда — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 444 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
IC 3484
IC 3484 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Жоғарғы Котанда
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
IC 3484
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41655, MCG 3-32-66, ZWG 99.88, VCC 1476, KUG 1230+176.
Жоғарғы Котанда
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 3484
Сыртқы сілтемелер
IC 3484 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Жоғарғы Котанда
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ортағасырдағы егіншілік
Қалалардың өсіп өркендеуі, сауданың дамуы, ауыл шаруашылығы өнімдеріне сұранымды арттырған. Мұның өзі егіншілік пен мал шаруашылығының дамуына себепкер болды. Жауын-шашынның аз болуына байланысты Қазақстанда егіншілік көбінесе суармалы негізде дамыды. Егін шаруашылығы елдің оңтүстігінде, Сырдария, Арыс, Бадам өзендері алқабында, Жетісуда, Іле өзені бойында біршама жақсы дамыды. Орталық Қазақстан егіншілікпен судың тапшылығына байланысты тек өзен алқаптары мен тау баурайларындағы жерлерде ғана шұғылданды. Елдің барлық жерлерінде егіншілік кәсіптері мал шаруашылығымен ұштасып жатты. IX-XII ғасырларда Отырар өңірі суармалы егіншіліктің орталығы болды. Мұнда егістік көп тармақты суландырмалы жүйемен жабдықталды. Су жолы Арыс өзеніндегі су қоймасы арқылы жүргізіліп, оның бір саласы Отырар қаласына келді, екінші саласы Құйрық төбе, Алтын төбе, Жалпақ төбе, Марданкүйік қалаларына барды. Отырарға баратын су жолы төңіректегі рабадтарды сумен қамтамасыз етіп, сонымен бірге қаланың солтүстігіндегі алқапты суландырған. Ал Сырдариядағы су жолы Сауран мен Сығанақты және сол жағалаудағы Сүткентті, Аркөкті, Аққорған және Үзкентті сумен қамтамасыз еткен. Талас жотасының тау бауырларындағы жерді суландыру үшін Бадам, Сайрамсу, Арыс, Ақсу өзендерінің суы пайдаланылған. Жер кетпен тәрізді темір шоттар және темір, не шойын ұштары бар, жер жыртатын құралдармен (омаш) өңделіп, егін темір орақпен орылған. Дәнді ұнтақтау үшін тас диірмендер қолданылған. Қолдан суару негізінде Жетісу тұрғындары астық өсіріп, жүзім шарушылығымен және шарап жасаумен айналысты, бақша және бау дақылдарын екті. Таудың төменгі етектерінде Талғар, Есік, Қаскелен, Үлкен және Кіші Алматы, Бақанас, Көксу, Лепсі өзендерінің орта және төменгі ағыстарының бойында да суландыру құрылыстары болған. Талас өзенінен Тараз қаласына тартылған су каналы арқылы қаланың айналысындағы бау-бақшалар суғарылған.
Дереккөздер
Санат: Қазақстан тарихы
Айтактамак
Айтактамак — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Николаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 69 адамды құрады. Пошта индексі — 452785, ОКАТО коды — 80251840002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Раушан Біргебайқызы Сарсембаева
Раушан Біргебайқызы Сарсембаева (1957 ж.) - социология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан іскер әйелдер Ассоциациясының Президенті, Республикалық "Отан" партиясының Саяси бюросының мүшесі. 1973 — 1977 жылдар аралығында Алматы Халық шаруашылығы институтын бітірді. 1989 жыны экономика мамандығы бойынша "Қазақстандағы тамақ кәсіпорындарын техникалық қайта күруды басқару негіздері" атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады.
2005 жылы әлеуметтану мамандығы бойынша "Қазақстандағы жүйелік әлеуметтік-экономикалық реформалардың гендерлік қырлары: әлеуметтанулық талдау" атты тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
Еңбек жолы
Сарсембаева Раушан Біргебайқызының конференциялар мен форумдарды ұйымдастыру мен өткізу жөніндеде үлкен үлесі бар.Оларды  айтата кететін болсақ:«Шекаралас ынтымақтастық - әйелдер кәсіпкерлігін дамытудың жаңа мүмкіндіктері» шекара маңы аймақтарының әйелдер форумы, Қостанай қаласы  (2018 ж.);
Бағдарламалар мен жобалар:
«Жас Қанаттар»/ «Менторинг» бағдарламасы жастар қанатын құрды (2017); «Әйелдер көшбасшы мектебі» бағдарламасы/Әйел саясаткерлер клубы/ (2009-2017); «Жұмыссыз әйелдерді оқыту және қайта дайындықтан өткізу» жобасы (2009-2016); «Караван – 25 игі істер» жобасы (2016); «Жасампаз Астана» (2015), Еңбекшіл Астана» фотокөрме ұйымдастыру (2017); «Ана мен бала» 20 аллея мен скверлер» Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 20-жылдығына арналған жоба (2011); «Тарих. Әйел. Қазақстан» фотовернисаж ұйымдастыру, Алматы қаласы (2007); Ұлттық әйелдер жәрмеңкесі: «Қанатты әйел (Окрыленная женщина)» ұйымдастыру (1999, 2005).
Бен-сюр-Уст
Коммунаның INSEE коды — 35013, пошта индексі — 35600.
Раушан Біргебайқызы Сарсембаева
Еңбек жолы
Халықаралық іс-шараларға қатысу:
Бен-сюр-Уст
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3379 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,71 адам/км².
Раушан Біргебайқызы Сарсембаева
Еңбек жолы
Республикалық конкурстар: «Нағыз әйел» конкурсы (1999-2001); Конкурс вручения Национальной премии общественного признания достижений женщин; Қазахстан «Ажар» (2001, 2003, 2006, 2008); «Гендерлік бал» конкурсы (2006).
Бен-сюр-Уст
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Раушан Біргебайқызы Сарсембаева
Сайланған қызметтері мен депутаттығы:
Партияларға мүшелігі: «Отан» партиясы саяси кеңесінің мүшесі (ХДП «Нұр Отан») (07.2006); «Отан» партиясы саяси кеңесінің мүшесі (ХДП «Нұр Отан») (07.2006-07.2007); «Асар» партиясының төрағасының орынбасары, Саяси кеңес мүшесі (10.2003-07.2006); «Ел дана» Республикалық демократиялық партиясының төрайымы (06.1999-07.2003); «Қазақстан әйелдер ұйымының саяси альянсы» ҚҚ төрайымы; Қазақстан әйелдері демократиялық партиясы (03.2000-10.2002).
Бен-сюр-Уст
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Мүбәрәк Орынбеков
Мүбәрәк Орынбеков (12.3.1946 ж. т., Оңтүстік Қазақстан облысы Түлкібас ауданы Амангелді а.) – әскери қайраткер, генерал-майор (1995). Кемерово Әскери байланыс уч-щесін (1967), Әскери байланыс академиясын (1975, 1983) бітірген. 1967 – 71 ж. жеке байланыс полкында взвод командирі, 1975 – 81 ж. жеке байланыс батальон командирінің орынбасары, батальон командирі болды. 1988 – 92 ж. Азаматтық қорғаныс к-ті жоғары офицерлер курсының оқытушысы, аға оқытушысы, курс бастығының орынбасары, бастығы, 1992 – 97 ж. басқару пункті бөлімінің бастығы, ҚР Қорғаныс мин-нде байланыс бөлімінің бастығы – байланыс штабы бастығының көмекшісі; байланыс әскерлерінің бастығы – Бас штабтың байланыс басқармасының бастығы, 1997 – 2002 ж. ҚР ІК Бас штабында байланыс департаментінің бастығы – байланыс әскерлерінің бастығы қызметтерін атқарды. 2002 жылдан Ұлыбританияда әскери атташе. Көптеген медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Чадра (Ветлуга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каскадэ Локс (Орегон)
Каскадэ Локс (Cascade Locks) — Орегон штатының Hood River округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1075 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.7 км² шамасында. FIPS коды — 41-11600.
NGC 2966
NGC 2966 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 16 наурызда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2966 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27734, UGC 5181, MCG 1-25-13, MK 708, NPM1G +04.0213, IRAS09395+0454, ZWG 35,33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Хоросо-То-Сё
Хоросо-То-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щучья өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Филиньяно
Филиньяно (Filignano) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 755 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 24 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 86074.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Гук заңы
Гук заңы — тегеурін мен одан туған пішін өзгерісі арасындағы тура пропорционалдықты анықтайтын заң.
Гук заңы тәжірибе негізінде көптеген серпімді денелер үшін белгілі бір шекте жүктемелеу арқылы расталады. Гук заңы тура пропорционал болып табылатын тегеуріннің ең жоғары шегі — пропорционалдық шек болып табылады. Бұл заң ұлғаю, сығу және ығыстыру кезіндегі Гук заңы болып бөлінеді. Бірінші заң бойынша нормаль кернеу \tau салыстырмалы ұзартуға пропорциональ яғни мұндағы E — ұлғаю кезіндегі серпімділік модулі деп аталатын пропорционалдық коэффициенті. Екінші заң бойынша жанама кернеу \tau ығысу бұрышына \gamma пропорционал және, мұндағы G — ығысу кезіндегі серпінділік модулі; серпінділік модульдері E және G заттың түріне қарай тәжірибе жолымен анықталады және заттың қатаңдығы шамасын сипаттайды. Өлшем бірлігі кг/ см2 немесе км/мм2.
Иілу кезіндегі Гук заңы
, мұндағы Е - бойлық серпімділік модуль, = салыстырмалы бойлық деформациа - тік кернеу, \xi_x - өстік инерция моменті, M_x - иілу моменті, y - бейтарап өстен кез келген нүктеге дейінгі қашықтық, \rho - бейтарап талшықты қисықтық радиус.
Бұралу кезіндегі Гук заңы
, мұндағы G-ығысу кезіндегі серпімділік модулі, \gamma - салыстырмалы ығысу, -  жанама кернеу, T_b - бұралу моменті, \xi_p - өрістік инерция моменті, \rho - элементтен қиманың центріне дейінгі қашықтық.
Созылу (сығылу) кезіндегі Гук заңы
мұндағы —тік кернеу, - бойлық өзгеру, l - сызықтың бастапқы ұзындығы,\Delta l - абсолют бойлық өзгеру, N - бойлық күш, A-көлденең қиманың ауданы.
Ығысу деформациясы кезіндегі Гук заңы
мұндағы G - ығысу кезіндегі серпімділік модуль, \gamma-салыстырмалы ығысу, - жанама кернеу, Q - жанама күш, A - ығысу қиманың ауданы.
Жазық кернеулік күй үшін Гук заңы
,, мұндағы \sigma_x, \sigma_y - x, y өстеріне қатысты тік кернеулер, \mu - Пауссон коэффициенті, Е - бойлық серпімділік модуль.
Гуктың жалпылама заңы
, мұндағы Е - бойлық серпімділік модуль, \mu - Пауссон коэффициенті.
Сызықтық жылжығыштық кезіндегі Гук заңы
, мұндағы \sigma - тік кернеу, —серпімділік ұзақтық модулі, k - сызықтық жылжығыштық коэффициенті.
1564 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1564 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Өзкент
Өзкент, Өгізкент – ортағасырлық қала.
Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы Ақжол ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км жерде. Ортағасырлық араб деректерінде Сырдарияның сол жағалауындағы сауда орталықтарының бірі болған қала ретінде жазылған. Қалашықты алғаш 1900 жылы В.А. Каллаур, 1969 – 1970 жылдары Отырар археологиялық экспедиция (жетекші К.Ақышев), 2004 жылы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Тұран археологияылық экспедиция (жетекші М.Елеуов) зерттеген. Қаланың жобасы көпбұрышты, мықты қорғаныс қабырғасымен қоршалған. Сол қабырғалардың бойында 15 күзет мұнара орындары сақталған. Қалашықтың өлшемі солтүстіктен оңтүстікке қарай 250 – 300 м. Қорғаныс қабырғасының сыртынан айналдыра қазылған ордың тереңдігі 2 м, ені 10 м шамасында. Қалаға кіретін қақпаның орны шығыс шетінде орналасқан, оның ені 8 – 10 м. Зерттеу барысында табылған заттар қаланың 8 – 12 ғасырларда өмір сүргендігін көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Жаңақорған ауданы
Жебір
Жебір немесе Жебіршөп (Thymus) – ерінгүлділер тұқымдасына жататын хош иісті шала бұталар туысы.
Еуразия және Солтүстік Африканың қоңыржай белдеулерінде кездесетін 150-дей (кейбір мәліметтерде 400-ге жуық) түрі белгілі. Қазақстанның далалы, жазық жерлерінде, қиыршықтасты тау бөктерлерінде өсетін 27 түрі бар.
Көбірек тарағандары:
Биіктігі 1 – 25 см. Сабағы түп жағынан сүректеніп қатайып кеткен. Жапырағы бүтін жиекті, сағақты, кейде сағақсыз. Ұсақ, қызғылт, күлгін кейде ақ түсті гүлдері шоғырбас гүлшоғырын құрайды.
Гүлдері қос жынысты, аталығы – 4, аналығы – біреу, тостағанша жапырағы да, күлте жапырақшасы да – бесеу. Мамыр – тамыз айларында гүлдеп, маусым – қыркүйекте жеміс береді. Гүл тәжі бозғылт қос ерінді, үстіңгі ерінінің бас жағында ойығы бар, және төменгісі үшжапырақты, аталығы төртеу. Гүлдеу мерзімі өте ұзақ (мамырдан тамызға дейін), жемістері ұсақ, қара шар тәрізді, маусым-қыркүйек айларында піседі. Барлық жебірлердің құрамында эфир майы көп болғандықтан күшті хош исті. Бұл түрден өндірісте эфир майы дайындалады. Шикізат-кептірілген сабақтардан, жапырақтардан, гүлдерден тұрады, «чабрец щөбі» деп аталады. Эфир майы парфюмерия, косметика, консервлеуде және кондитер өндірісінде, кейде тағамға дәм беру үшін пайдаланады.
Жемісі – жаңғақша. Жебірдің құрамында эфир майы көп. Одан алынатын тимол медицинада, парфюмерияда және тамақ өнеркәсібінде қолданылады. . Жебір шөбі - ертеден келе жатқан емдік зат, тіпті Ежелгі Грецияда пайдаланылған. Біздің елімізде суықтигенде, тіс ауруларына, асқазан т.б жиі қолданады. Жақын түрлері барлық белгілі, жөтелге қарсы ішетін тәтті сироп - пертусиннің негізгі құрамы болып табылады. Басқа бағалы қасиеті - омарталық және декоративтік. Ауа райы қолайлы жылдары ол мықты деген омарталық өсімдіктермен бәсекелес бола алады, әсіресе жазықта, далада және тауда. Саяжайларда өсіру болады. Жақсы күтім жасалған болса тұқымнан өскен дербес түр екінші - үшінші жылдары гүлдейді.
Дереккөздер
Санат:Еріндігүлділер Санат:Қазақстан флорасы
Керка (Вазюга тармағы)
Керка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вазюг өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ванген-ан-дер-Аре
250px|thumb|Картада орналасуы Ванген-ан-дер-Аре (Wangen an der Aare) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Ванген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1983 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 992, пошта индексі — 3380.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Масиаказавр
thumb|Масиаказавр Масиаказавр — Оңтүстік–шығыс Африка жағалауынан 800 шақрым қашықтықта орналасқан Мадагаскар жерінен табылған динозавр. Ол б.з.д. 70 миллион жыл бұрын Мадагаскарды мекендеген. Мұрны пұшық, басы жалпақ, шқппен қоректенетін динозавр қолтырауындар мен ұшатын жартқыштардың бәсекелесі болған. Көлемі неміс овчаркасындай ғана масиаказаврдың ебедейсіз денесі велоцирапторға ұқсады. Олардың жалғыз ғана айырмашылығы - тістері болатын. Масиаказаврдың алдыңғы алты тісі ауызының сыртына шығып тұрды. Бұл тістер оның келбетін сұсты етіп көрсететін.
Беларан ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құланды ауылы кіреді. Орталығы - Құланды ауыл.
Масиаказавр
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Беларан ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 374 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы ауылдық округтері
Вайсенборн-Людероде
Вайсенборн-Людероде (Weißenborn-Lüderode) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1470 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,20 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 104. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Бродхун.
Борықтал
Борықтал — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қызылжар ауылдық округі құрамында.
Мораш
Мораш (Mouraz) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Тондела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 998 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,22 км² шамасында. Халық тығыздығы — 108,2 адам/км².
Борықтал
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 342 адам (162 ер адам және 180 әйел адам) болса, 2009 жылы 250 адамды (110 ер адам және 140 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Мораш
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Чилоэчес
Чилоэчес  (Chiloeches) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2961 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44,052 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 9 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
NGC 7475-1
NGC 7475-1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 9 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7475-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70383, UGC 12337, MCG 3-58-27, ZWG 453.59.
Жаңатасашы
Жаңатасашы — Алматы облысы Кеген ауданындағы ауыл, Тасашы ауылдық округі орталығы.
Пётр Кириллович Эссен
thumb|right|200px|Пётр Кириллович Эссен Пётр Кириллович Эссен (1772 – 1844) – патшалық Ресейдің қазақ жерін отарлау әкімшілігінің өкілі, инфантерия генералы (1819), граф (1833). Наполеонға қарсы әскери компанияға қатысқан (1814 – 15). 1817 – 29 ж. Орынбор өлкесінің генерал-губернаторы, жеке Орынбор корпусының командирі, шекара комиссиясының бастығы болды.
Жаңатасашы
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кеген ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.
Пётр Кириллович Эссен
1822 ж. Кіші жүзді жаңаша басқару мақсатындағы заң жобасын дайындады. Оның жобасы Сыртқы істер министрлігінің жанындағы Азия департаментінде қаралып, 1824 ж. бекітілді (қ. “Орынбор қырғыздары туралы жарғы”). Осы жылдан бастап Кіші жүзде хандық билікті жою туралы шешім қабылданды. Хандық билік Бөкей ордасында ғана 1845 жылға дейін сақталып, Кіші жүз қазақтарын басқаруда Ресейдің отарлық әкімшілігінің жаңа жүйесі енгізілді. Эссен Ресейдің Орталық Азия хандықтарымен сауда және саяси байланыстарының нығайуына ат салысты. Оның ұсынысы бойынша, Бұхара мен Хиуаға бірнеше сауда және дипломат. миссиялар жіберіліп, Орт. Азия мен Қазақстанның тарихы, этнографиясы, экономикасы және географиясы зерттелді. Эссен 1829 – 42 ж. мемл. кеңестің мүшесі, Санкт-Петербургтың әскери генерал-губернаторы болды. 1842 ж. отставкаға шықты.
Жаңатасашы
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 895 адам (455 ер адам және 440 әйел адам) болса, 2009 жылы 671 адамды (343 ер адам және 328 әйел адам) құрады.
Пётр Кириллович Эссен
Санат:11 тамызда туғандар Санат:1772 жылы туғандар Санат:1844 жылы қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Алмасты Әулие апостол Андрей Первозванный орденінің иегерлері Санат:III дәрежелі Әулие Георгий орденінің иегерлері Санат:1 дәрежелі Әулие Владимир орденінің иегерлері Санат:Алмасты Әулие Александр Невский орденінің иегерлері Санат:Ақ қыран орденінің (Ресей империясы) иегерлері Санат:Қылышты I дәрежелі Әулие Анна орденінің иегерлері Санат:Қылышты IV дәрежелі Әулие Анна орденінің иегерлері Санат:Бриллиантты "Батылдығы үшін" қаруының иегерлері Санат:Қара қыран орденінң иегерлері Санат:1 дәрежелі Қызыл қыран орденінің иегерлері Санат:Санкт-Петербург басшылары Санат:Эссендер Санат:Наполенондық және Революциялық соғыстардағы Ресей командирлері Санат:Ресей империясы Мемлекеттік кеңесі мүшелері Санат:Орыс-түрік соғысының (1806—1812) қатысушылары Санат:Орынбор губернаторлары Санат:Санкт-Петербург генерал-губернаторлары Санат:Әскери галерея Санат:Ресей империясы инфантерия генералдары Санат:Ерекше мәртебелі Тақсыр жанындағы генералдар Санат:Ресей графтары
Жаңатасашы
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы елді мекендері
Индира Сарыбайқызы Сарыбаева
Индира Сарыбайқызы Сарыбаева (1982 ж.) - 1999 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің социология кафедрасына оқуға түсіп, бакалавриат пен магистратураны бітірген. Қазіргі уақытта социология кафедрасынын екінші курс аспиранты болып табылады. Кандидаттық диссертациясын "Арнайы кәсіби білім беру орыңдары әлеуметтік институт ретінде" атты тақырыбында социология ғылымынын докторы, профессор З.Ж. Жаназарованың жетекшілігімен жазып жүр. Жас ғалымның кьізығатын ғылыми салалары жастарға кәсіби білім беру мәселелері. Осы мәселеге қатысты 20-ға жуык ғылыми мақалалары жарық көрген. Мақалалары ғыными конференция жинақтарында, журналдарындажарияланған. Ғылыми жетістіктері: кәсіби білім берудің маңыздылығы, кәсіби білім берудің әлеуметтік мәселелері, білім беру әлеуметтануының ғыными статусын анықтап, жаңа функцияларын, білім беру әлеуметтануының категориялары мен зандылықтарын ашқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Джонатан Свифт
Джонатан Свифт – ағылшын-ирланд жазушысы, сықақшы, публицист, ақын және қоғам қайраткері. 1667 жылы 30 қарашада Ирландия астанасы – Дублинде дүниеге келген. «Гулливердің саяхаты» атты фантастикалық тетрологиялының авторы ретінде көпшілікке танымал. Дублинде өмір сүрген, Әулие Патрик соборында декан болып қызмет еткен. Өзі ағылшын тегінен шыққанымен, Свифт қарапайым ирландықтардың құқығын қорғаған.
Гымзово (Видин облысы)
Гымзово (Гъмзово) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Брегово қауымының құрамына кіреді.
Джонатан Свифт
Өмірінің бастапқы кезеңі
Свифттің отбасы және жастық шағы жайлы негізгі деректер өзі жазған «Автобиографиялық фрагмент» шығармасында келтірілген. Ол 1700-1731 жылдар аралығын қамтиды. Азамат соғысы тұсында Свифттің отбасы Кентербериден Ирландияға қоныс аударғаны жайлы шығармада айтылған. Свифт Ирландияның Дублин қаласында қарапайым протестант отбасында дүниеге келген. Әкесі сот шенеунігі болып қызмет істеген, ол ұлы дүниеге келмей қайтыс болған. Артында әйелі, қызы және ұлы қалды. Әкесі дүниеден озған соң отбасында қиындықтар көбейді, жоқшылыққа душар болды. Сол себепті жас Джонатан ағасы Годвиннің қамқорлығына өтті. Алайда ол шешесімен мүлдем көріспейтін. Мектеп бітірген соң Джонатан Дублин университетінің Тринити колледжіне 1682 жылы оқуға қабылданып, аталмыш білім ордасын 1686 жылы тәмамдады. Свифт бакалавр дәрежесі мен өмірлік ғылыми сауаттылыққа ие болды.
Гымзово (Видин облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 699 адамды құрайды.
Джонатан Свифт
Өмірінің бастапқы кезеңі
Ирландияда II Яков королінің құлдырауынан соң басталған азаматтық соғысқа байланысты 1688 жылы Свифт Англияға қоныс аударып, ол жерде 2 жыл өмір сүрді. Ол Англияда анасының таныс досы, ауқатты дипломат Уильям Темплдің хатшысы болып жұмыс істеді. Кейбір деректерде Уильям туыс ағайыны деп те кездеседі. Осында Свифт алғаш Эстер Джонсонмен 1681-1728 жылдары танысады. Ол әкесінен ерте айырылған үй қызметшісінің қызы болатын.
Гымзово (Видин облысы)
Пошта индексі — 3785. Телефон коды — 09319. ЕКАТТЕ коды — 18304.
Джонатан Свифт
Өмірінің бастапқы кезеңі
1690 жылы ол Ирландияға қайтып келді, әйтсе де Свифт Темплге жиі барып тұрды. Қызметке орналасу мақсатында Темпл Свифтке мінездеме-ұсыныс хатын тапсырды. Ол хатта Свифттің латын және грек тілдерін еркін меңгергені, француз тілімен де таныстығы және әдеби қабілетінің жоғары екендігі айтылған. Эссе жазудан Темплдің өзінің де танымалдығы болды. Ол хатшысының әдеби талантын бағалап, Свифтке өзінің жеке кітапханасын пайлануға рұқсат етті және күнделікті тұрмыста да көмегін аямады. Ал Свифт өз кезегінде Темплге алғыс ретінде кең көлемді мемуарын жазып бітіруге көмектесті. Дәл осы жылдары Свфит өзінің әдеби шығармашылығын бастайды. Алғашында ол өзін ақын ретінде сынады. Беделді Темплге атақты тұлғалар қонаққа келетін. Олардың қатарында король Вильгельм де болды. Міне, осы қонақтардың отырыстары болашақ сатирик үшін құнды дүниелер болды.
Гымзово (Видин облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Джонатан Свифт
Өмірінің бастапқы кезеңі
1692 жылы Свифт Оксфордта магистр атағын алды, ал 1694 жылы ағылшын шіркеуінің діни дәрежесіне ие болды. Ол Ирландияның Килрут ауылында діни қызметіне тағайындалды. Бірақ, көп ұзамай Свифттің айтуы бойынша, «бірнеше айдың ішінде өз қызметінен шаршап» Темплге бұрынғы қызметіне қайта оралды деген. 1696-1699 жылдары «Сказка бочки» және «Битва книг» атты сатиралық повесін жазды. Олар 1704 жылы жарыққа шықты, сонымен қатар өзге де бірнеше поэмалар дүниеге келді. 1699 жылдың қаңтар айында Свифттің қамқоршысы Уильям Темпл қайтыс болады. Свифт Темпл жайлы тек жақсы дүниелер жазған болатын. Свифт өзіне басқа қызмет іздестірді. Бірақ ол нәтижесіз еді. Осы аралықта ол сарайлық әдептің қыр-сырын үйренеді. Ақыры 1700 жылы ол Дублинде әулие Патрик шіркеуіне дін қызметшісі болып орналасты. Осы аралықта ол бірнеше памфлетті бүркеншек атпен (анонимді түрде) көпшілік назарына ұсынды. Свифттің замандастары оның сатиралық стилінің ерекше екенін ескере отырып, оның шығармашылығының айқындығын, ымырасыздығын, автордың оқиғаны ирониямен жеткізуін және сол арқылы шешімді өзі емес, оқырманға шығаруға қалдыратынын атап көрсетті.
Сықақ шебері (1700-1713)
1702 жылы Свифт Тринити колледжінің докторы атағын алды. Оппозициялық партиямен бірлесіп жұмыс істеді. Свифттің жазушы әрі ойшыл ретінде абыройы күн санап арта түсті. Осы жылдары Свифт әдеби ортамен байланыс орнату мақсатында Англияға жиі барып тұрды. «Сказка бочки» және «Битва книг» туындыларын бүркеншек атпен жарыққа шығарды. Аталмыш шығарманың алғашқысы «Адамзат тегінің кемелденуіне арнап жазылған» деген тақырыпшамен басылып шықты. Кітап бірден танымалдылыққа ие болды және алғашқы жолы-ақ үш басылымнан шықты. Бір айта кетерлігі, Свифттің барлық шығармалары лақап атпен жарық көріп отырды, тіпті анонимді түрде басылғандары да болды. 1705 жылы оның кітаптары парламентті жаулағанымен, әдет-ғұрыптың өзгерісі байқалмады. Свифт Ирландияға оралды. Ол жерде оны Ларокор ауылына шіркеуге қабылдап, ол 1707 жылдың соңына дейін сол жерді мекен етті. Ол өзінің бір хатында шығармадағы оқиғаны шатырдағы мысықтардың «концертімен» салыстырып жазғанын айтады. 1707 жылдар шамасында Свифт Эстер Ваномри есімді 19 жасар қызбен танысады. Ағылшынша Тзіһег Уапһотгі 1688-1723. Ол оны өз хаттарында Ванесса деп атайды. Ванесса да Эстер Джонсон секілді әкесіз өскен. Ванессаның Свифтке жазған хаттарының жартысы сақталған: «мұңлы, нәзік әрі таңғаларлық»... «Егер, сіз менің өзіңізге жиі хат жазатынымды байқасаңыз, маған оны дереу есіме салыңыз немесе маған хат жазыңыз, сонда мен сіздің мені ұмытпағаныңызды білемін...» Сонымен қатар Свифт Эстер Джонсонға да күн сайын хат жазып тұрды. Свифт оны Стелла деп атайтын. Кейінірек осы хаттар «Стеллаға арналған күнделік» деген атпен Свифт өлімінен соң кітап болып жарыққа шықты. Эстер-Стелла жетім қалған соң Свифттің ирландиялық түрғын үйіне өзінің әріптес құрбысымен көшіп барады. Свифттің тәрбиеленушісі құқығы негізінде. Биографтар Свифттің достарының куәлік етуімен Стелла екеуі жасырын түрде неке қидырған деген пікір білдіреді. Алайда, бұған ешқандай құжаттық дәлел жоқ.
1710 жылы Тори Генри Сент-Джонның басшылығымен виконт Болингброк Англия билігіне келді. Вик саясатынан көңілі қалған Свифт үкімет пайдасына сөз сөйледі. Кейбір аймақтарда олардың көзқарасы сәйкес келіп жатты. Тори ХІV Людовикпен соғысты тоқтатты, коррупцияны және пуритандық фанатизмді айыптай отырып Свифт жұртшылықты осыған қарсы күреске шақырды. Свифт талантты әрі ұтқыр ой лы жазушы Болингброкпен достық қарым-қатынаста болды. Үкімет Свифтке алғыс ретінде ағылшындық The Examiner атты апталық газеттен арнайы бет ұсынды. Онда Свифт өзінің памфлеттерін бірнеше жыл бойы жарыққа шығарып отырды.
Декан (1713-1727)
1713 жылы Тори лагеріндегі достарының көмегімен Свифт әулие Патрик соборының деканы, дін қызметшісі болып тағайындалды. Бұл қызмет оған қаржылық тәуелсіздікпен қатар ашық күрес жүргізу барысында белгілі бір саяси мінберге ие болуына мүмкіндік берді. Дегенмен, ол лондондық үлкен саясаттан шет қалды. Әйтсе де Свифт Ирландияда бола тұра қоғамдағы өзекті мәселелерді өзінің мақала, памфлеттерінде көрсету арқылы өзінше үн қатып отырды. Свифт әлеуметтік теңсіздікке, қанау мен езгіге, религиялық фанатизмге қарсы шықты.
1714 жылы Виктер билікке қайта оралды. Болингброкты якобиттермен бірлескені үшін айыптап Францияға жер аударды. Айдауға түскен досынан Свифт өзінің жақсы қызметке орналасуына көмектесуін сұрайды. Ол хатында бұл оның алғашқы өтініші екенін де атап айтқан. Дәл осы жылы Ванессаның әкесі қайтыс болады. Жетім қалған ол Свифтке жақын болу мақсатында Ирландияға қоныс аударады.
1720 жылы Ирландия парламенті палатасының өкілдері, яғни лордтар ағылшындық құрамасымен Ирландияға қатысты заң шығарушы функцияларды британдық коронаға ұсынды. Лондон тез арада жаңа құқықты пайдаланып ағылшындық тауар үшін ерекше жеңілдіктерді қарастырды. Осы сәттен бастап Свифт Ирландия автономиясын жоюды көздеген ағылшын метрономиясымен күресті. Ол қиындық көрген, зардап шеккен халықтың құқығын қорғайтын декларацияны басқарды. «Кез-келген басқару басқарылып отырған көпшіліктің келісімінсіз нағыз құлшылықтың өзі болып табылады…Жаратушының, табиғаттың, мемлекеттің, сонымен қатар өз жеке басының заңы бойынша Англиядағы қандастар секілді сіз де еркін бола аласыз және міндеттісіз еркін болуға.» Осы жылдары Свифт «Гулливер саяхаты» атты шығармасын бастайды. 1723 жыл. Ванессаның қазасы. Ванесса өзінің кішкентай сіңлісіне қарап жүріп, туберкулез ауруын жұқтырады. Соңғы жылдардағы Свифт екеуінің хаттары белгісіз себептермен жоғалып кеткен. Ирландия халқына үндеу «Письма суконщика», 1724 жыл. 1724 жылы «Письма суконщика» бүлікшіл шығармасы анонимді түрде мыңдаған тиражбен жарық көріп, таратылды. Онда ағылшын тауары мен монетасына байкот жариялау туралы жазылған. «Письма суконщика» туындысы халық арасында резонанс тудырғаны сонша, Лондон ирландиялықтарды бітімге шақыру мақсатында жедел түрде жаңа жергілікті әкім, яғни басқарушы етіп Картеретті тағайындады. Автордың аты-жөнін хабарлаған адамға тағайындалған сыйақы ешкімге де табысталмады. Кітапты басып шығарған баспагерді ғана тауып, сотқа бергенмен, оны ақтап алды. Премьер-министр лорд Уолполдың қамауға алу туралы ұсынысын Картерт қабылдамады, ол үшін бүтін әскер қажет екенін айтты.
1725 жыл. Ақыры Англия біршама экономикалық ымыраға келуге келісіп, осы сәттен бастап Свифт католиктік Ирландияның халық қаһарманына айналды. Оның замандастарының айтуы бойынша, Свифттің портреті Дублиннің барлық көшесінде ілініп тұрды. Ол қайда барса да оны жылы шыраймен қарсы алатын болды. Ал Свифттің өзі: «Ирландияға қатысты айтатын болсам, мені мұнда ескі достарым жақсы көреді, сол үшін мен оларға сәйкесінше жауап қайырамын немесе мен шын құрметке лайық ешкімді білмеймін» деп айтқанына достары куәлік етеді. Үкіметтің экономикалық қысымы бәсеңдеген соң Свифт дублиндық тұрғындар үшін өз қаражатынан қор ұйымдастырды. Свифттің «Скромное предложение» атты памфлеті Англия мен Ирландияду үлкен шу шығарды. Автор шығармада Үкіметке егер біз ирландиялық кембағалдардың балаларын асырай алмасақ, олардың ашығуына себепші болсақ, одан да оларды етке айырбастап, ал терісінен қолғап жасап алайық деген әжуа ұсыныс жасайды.
Өмірінің соңғы жылдары (1727-1745)
1726 жылы «Гулливер саяхатының» алғашқы екі томы жарық көрді (Автордың аты-жөні көрсетілмеген). Ал қалған екі томы келесі жылы жарыққа шықты. Кітап керемет табысқа ие болды. Бірнеше айдың ішінде ол бірнеше рет басылып үлгерді. Көп ұзамай өзге тілдердегі аудармалары да жарық көрді. 1728 жыл. Стелла дүниеден озды. Свифттің моралдық-рухани жағдайы күрт нашарлады. Соған қарамастан оның даңқы күн санап арта түсті. 1729 жылы Свифт Дублиннің құрметті азаматы атағына ие болды. 1727 жылы оның шығармаларының топтамасы оқырманға жол тартты. 1737 жылы екінші топтама жарық көрді. Өмірінің соңғы жылдарында Свифт жан азабынан жапа шекті. Ол өзінің бір хатында өзінің жаны мен тәні қатар қиналып азаптанғанын жазды. 1742 жылы инсульт алған қаламгер сөйлеу қабілетінен айырылады және уақыт өте ақыл-есінің ауытқуы байқалады. Үш жылдан соң, яғни 1745 жылы Свифт қаза тапты. Ол өзі қызмет істеген орталық соборда, Эстер Джонсон мазарының жанына жерленді. Ол 1740 жылы өзінің мазарына арнап эпитафия жазып, өсиетінде көрсетіп кетті. «Бұл жерде Джонотан Свифттің денесі тыныштық табуда. Енді қатігездік оның жүрегіне әсер ете алмайды. Еркіндік үшін батыл күрескен адамды пір тұт, жолаушы!»
Свифттің өзіне арнаған эпитафиясы. Әулие Патрик шіркеуі. Ертеректе, 1731 жылы Свифт «Доктор Свифттің өліміне арналған өлең» атты шығармасын жазды. Онда ол өзінің автопортретін жасап көрсетті.