cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1417 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1417 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бриме
Бриме (Brimeux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62177, пошта индексі — 62170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 762 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сапарғали Мақсұтұлы Жұмағұл
Хронологиясы
Әскери атағы - сержант. Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік». Хоббиі - спорт (футбол), музыка, кино. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет, көрнекті адамдардың өмірбаяндары. Үйленген. Жұбайы - Жақсымбетова Алуа Әмірбайқызы (1970 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Ұлдары - Жұмағұлов Бексүлтан (1992 жылы туған), Жұмағұлов Ерсұлтан (1997 жылы туған); қызы - Жұмағұлова Гүлнұр (1994 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ольпе
Ольпе (Olpe) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Ольпе ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25409 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 85,6 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 66 024. Қаланың басшысы — Хорст Мюллер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Сен-Илер-ле-Плас
Сен-Илер-ле-Плас (Saint-Hilaire-les-Places) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87150, пошта индексі — 87800.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Жарық (өзен)
Жарық – Жайық алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 76 км, су жиналатын алабы 766 км2.
Бастауы
Бастауын Тоқмансай темір жол станциясы тұсындағы бұлақтардан алып, Қарамола тауының солтүстігіндегі Елек өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Қар және жер асты суларымен толығады. Жазда қарасуларға бөлініп қалады. Жылдық орташа су ағымы 0,92 м2/с. Суы тұщы.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі
Сергей Александрович Скорых
Сергей Александрович Скорых (25 мамыр 1984 жыл, Петропавл, Солтүстік Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан футболшысы жартылай қорғаушы.
Өмірбаяны
Сергей Скорых 1984 жылы 25 мамырда Петропавл қаласында спортшылар отбасында дүниеге келген. Отбасында жалғыз бала болғандықтан ата-анасының үнемі назарында жүрді. Әкесі футболмен, анасы жеңіл атлетикамен айналысатын. Сондықтан оның спортшы болмауы мүмкін емес еді. Тіпті, ол балабақшада жүргенде-ақ допқа әуес тұғын. Футбол оның бала кезден серігі болды. Аргентинаның әйгілі футболшысы Диего Марадонаның шеберлігіне қызыққан бала Сергейөзінің болашағын тек футболмен байланыстыруға бел буады. Сондай-ақ, оны Марадонаның заманында өнер көрсеткен голландиялық шабуылшы Марко Ван Бастеннің шеберлігі де ерекше қызықтырды.
Клубтық
Алғаш футбол секциясына анасы бірінші сыныпқа барған күні жаздырады. Ол жерде өзінен бірнеше жас үлкен балалармен бірге жаттығады. Алғашқы жаттықтырушысы Генадий Гладышев деген балалар бапкері болды. Жас кезінде көптеген республикалық, халықаралық жарыстарға қатысып жүрді. Ленинградта өткен бір додада жүлделі орынмен оралғандары бар.
2001 жылы «Есіл Богатырьдің» негізгі құрамына қабылданады. Алғаш 17 жасында Қазақстан біріншілігіндегі дебюттік кездесуін өткізді. Басында алаңда екінші шабуылшының қызметін атқарды. Кейіннен бапкерлер оған орталық алаңды сеніп тапсырады. Туған жерінің командасында екі жыл доп тепті. Одан соң бала кездегі бапкері Дмитрий Огай оны «Ертіске » өзі бас бапкер болып келгенде шақырады. Осылайша, Огайдың жаңадан жасақтаған командасынан Сергейге де орын табылды. Сол кездегі елімізде ең әдемі футбол көрсеткен кереку командасында да үш жылға жуық өнер көрсетті. Огайдың тұсында 2003 жылы алтын, 2004 жылы күмісті еншіледі. Чемпиондар лигасына, «Достастық» кубогына қатысты.
Ал 2006 жылы Дмитрий Огай «Тобылдың » тізгінін ұстағанда Сергейді ұмыт қалдырған жоқ. Жас кезінен талантын байқап, шеберлігін шыңдаған бұл бапкер Скорыхты қай командаға барса да тастамай алып жүрді. «Тобылда» Нұрбол Жұмасқалиев, Руслан Балтиев, Сергей Скорых үштігі команданың негізгі қозғаушы күші болды. Команданың негізгі шабуылын бастайтын да осы аталған үштік болды. Қостанайда екі мәрте күміс жүлде мен бір рет қолаға қол жеткізді. Қазақстан кубогы мен Интертото кубогына ие болды.
Ол «Тобылда» Дмитрий Огай бапкер болған жылдары ғана ойнайды. Дмитрий Алексеевич кеткеннен соң «Шахтермен » келісім шартқа отырды. Қарағандыда 20 ойын өткізіп, Қазақстан кубогының финалына дейін жетті.
Дегенмен, кеншілер шаһарында көп тұрақтаған жоқ. Бір кездері «Тобылда» Дмитрий Огайдың көмекшісі болған Асқар Қожабергенов «Жетісуға » шақырды. Асқар бапкер Сергейден бөлек «Тобылда» өнер көрсеткен Ұлықбек Бақаев, Сергей Остапенко, Андрей Харабара бастаған төрт-бес футболшыны Талдықорған командасына ауыстырды. «Тобылдың» бұрынғы футболшылары мен жергілікті ойыншылар сондай-ақ легионерлерден жасақталған команда ел біріншілігінде атой салды.Қазақстан чемпионатында «Шахтер» мен соңғы турға дейін үзеңгіқағыстырып келген «Жетісу» күміс жүлдеге қол жеткізді. Тіпті, бірнеше тур көшбастаған еді.
«Жетісуда» ол екі маусымнан аса өнер көрсетті. Еуропа лигасының іріктеу кезеңдеріне қатысты. Ал биыл бір кездері Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері болған Арно Пайперс «Таразға» шақырды.
Кейін "Қайсарда" ойнады, тағы да "Шахтер" мен "Қызылжарда" доп тепті.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын 2003 жылы 27 сәуірде Фарер құрамасына қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Қазақстан құрамасында Арно Пайпер с пен Бернд Шторк баптаған жылдары тұрақты түрде шақырылып тұрды. Әйгілі «Уэмблиде» өнер көрсеткен футболшылардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Елім-ай-2022 ФК ойыншылары
IC 3402
IC 3402 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41100, UGC 7616, ZWG 158.115, ZWG 159.6, FGC 1441.
Сыртқы сілтемелер
IC 3402 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тройштедт
Тройштедт (Troistedt) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 197 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 088. Муниципалитеттің басшысы — Петра Квит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Көпір (темір жол айрығы)
Көпір — Жетісу облысы Көксу ауданындағы темір жол айрығы, Айнабұлақ ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 42 км-дей жерде.
Халқы
Санат:Көксу ауданы елді мекендері
Қаратерек
Санат:Айрық беттер
Фелгейраш (Резенде)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 315 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 38,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Жамұқа
Жамұқа, Джамуха сэчен (шамамен 12 ғасырдың ортасы — 13 ғасырдың 1-ширегі) — Шыңғыс ханның өміріндегі ең жақын досы (андасы) және қас жауы болған тарихи тұлға.
Жамұқа өте ақылды, айлакер, сөзге шешен адам болған. Темүжіннің (Шыңғыс хан) күш жинауы кезеңінде ол өзінің қол астындағы тайпасынан әскер жиып, Тоғорыл хан үшеуі одақ құрған болатын. Меркіттерді талқандаған соң, Шыңғыс хан мен Жамұқа бала кездерін еске алып, екінші рет анттасып дос болады. Екеуінің араздасуына Жамұқаның інісі Тисер (Такудачер) Темүжін елін барымталауға барғанда қаза табуы себеп болады. Інісінің кегін алу үшін Жамұқа жалайырдың он үш батырын ертіп, үш түмен әскермен жауының елін шабады. Темүжін әскерін Балжут даласында талқандап, Онон өзенінен асыра қуған Жамұқа кері қайтады.
Бұдан кейін Темүжінді біржола жою үшін 1201 жылы қоңырат, икарас, құрамас, дурбан, т.б. тайпалар бірігіп, өздеріне Жамұқаны гурхан етіп сайлайды. Олардың біріккен әскері Күйтэн деген жерге келгенде ауа райы қиындығынан әлсіреп, Темүжіннен жеңілуге душар болады. Осы кезде Жамұқа қулығына салып, өзін гурхан көтерген тайпаларды сатып, Темүжінге барып қосылады. Бірақ көп ұзамай Темүжінді одақтасы Он ханмен араздастыру үшін әрекет жасайды. Он ханның ұлы Салгунге елші жіберіп, одақты бұздырып, соғыс ашуға көндіреді. Екі жақтың әскері соғыс даласында кездескенде Жамұқа өз әскерін алып кетеді де, сенімсіздік туындаған соң жеңіліс табады.
Осындай әдісті пайдаланып 1204 жылы Жамұқа найман Таян хан бастаған ойрат, меркіт, жойрат, дурбан, т.б. тайпалар одағының әскерінің жеңілуіне әсер етеді. Меркіттер мен наймандар Темүжінге бодан болған соң, бұл аймақта Жамұқа барып паналайтын күшті мемлекет қалмады. Ол елінен безіп, Таңлы тауында бірнеше нөкерімен жасырынып жүреді. Осындай жағдайды көрген жойрат тайпасы кеңесіп, “Шыңғыс хан біздің билеушіміз, әрі туысымыз еді. Біздің керейіт Он хан мен найман Таян ханға қосылып, билеушімізге қарсы шығуымызға Жамұқа кінәлі” — деп, оны ұстап алып Шыңғыс ханға тапсырады. Қайтадан дос болуға шақырған Шыңғыс хан тілегіне Жамұқа жауап ретінде өзін “қан шығармай" өлтіруін өтінеді. Шыңғыс хан оның бұл өтінішін орындап, құрметпен жерлейді.
Леонид Григорьевич Белозорович
Леонид Григорьевич Белозорович (1951 жылы 30 қазанда Минск облысы, Речица аулында дүниеге келген) – совет және орыс актері, режиссер әрі сценариші.
Өмірбаяны
1969 жылы Узденский орта мектеп-интернатында 10 сыныпты тәмамдап, Мәскеуде Мемлекеттік Бүкілодақтық Кинематография институтына тапсырады. 1973 жылы ВГИК-ті бітіргеннен кейін Минск қаласындағы «Беларусьфильм» киностудиясына актер ретінде жіберіледі. Бұл жерде Леонид Белозорович 1973-1974 жылдары актерлік қызмет атқарады. 1975 жылдан бастап Горький атындағы киностудияда штат актері болады. 1983 жылы ВГИК-тің режиссерлік бөлімін театр және кино режиссер-қоюшы мамандығы бойынша тәмамдап шығады.
Леонид Григорьевич «Двоенаголойземле» және «Белыеодежды» фильмдері сценариін бірлесіп жасайды. 2009 жылы оның «Невестамоегобрата» сценариі бойынша толықметражды фильм түсіріледі.
Леонид Григорьевич көп жылдар бойы актер және дубляж режиссері ретінде шетел фильмдерін дубляждайды. Ресми түрде екі рет некелеседі. Әр әйелінен екі ұл мен қызы бар. Бірінші әйелі – Вера Петровна Белозорович, 1991 жылы Ресейге кетіп қалады. Бірақ Португалияда өмір сүріп, сол жерде жұмыс істейді. Бұл некеден ұлы – Ян, 1973 жылғы және қызы – Анна, 1983 жылғы. Екеуі де Италияда тұрады. Азаматтық некедегі екінші әйелі – актриса Ольга Голованова. Бұл некеден 2002 жылы ұл туылады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:КСРО актерлері Санат:Режиссёр Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Мақан өзені
Мақан, Мақанды – Қорағаты алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Меркі ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 85 км, су жиналатын алабы 565 км2. Ең ірі салалары - Мақанды және Ермен.
Бастауы
Бастауын Қызылқыстақ ауылынан жоғарыда аласа тау етегіндегі бұлақтардан алып, Ленин жолы ауылынан төменде Қорағаты өзеніне оң жағынан құяды. Өзеннің бастапқы бастауы Үшемшек асуының баурайынан және Қызылсай ауылынан жоғарыда басталып, Үлкен Шу каналына құяды.
Гидрологиясы
Арнасының басым бөлігі көлбеулеу жазық өңірмен өтеді. Алытнарық ауылы маңында жағалауы жарлауытты келеді. Сағасында шағын жайылма түзейді. Арнасында жыл бойы су болады. Алабы толығымен дерлік егістікке игерілген.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы өзендері Санат:Шу су алабы
Юн Сөк Йөл
Юн Сөк Йөл (, 1960 жылғы 18 желтоқсанда туған) — Оңтүстік Кореялық саясаткер, бұрынғы прокурор, заңгер әрі Корея Республикасының жаңадан сайланған мемлекет басшысы. Юн 2019 бен 2021 жыл аралығында, Мұн Же Ен президент болған тұста Бас прокурор болып қызмет атқарды.
Сеулде дүниеге келіп, Сеул Ұлттық Университетін тәмамдаған. Юн Оңтүстік Кореяның Бас прокуроры болғанда бұрынғы президент Пак Кын Хені билігін асыра пайдаланды деп айыптау ісін жүргізуде маңызды рөл атқарды. 2022 жылы болған сайлауға консерватив "Халық күші" партиясының атынан түсіп, демократтар партиясынан шыққан И Же Мёңді жеңіп шықты. 2022 жылғы 10 мамырдан бастап Корея Республикасының президенті болып қызмет ете бастайды.
Дереккөздер
Санат:Сеулде туғандар Санат:Оңтүстік Корея саясаткерлері Санат:Оңтүстік Корея президенттері Санат:Қазіргі мемлекет басшылары
Каровилли
Каровилли (Carovilli) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1522 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 37 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 86083.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano del Lupo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Андоррадағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Андорраның 1 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Андорра аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 2 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Андорра
Қаратау (қала)
Қаратау — қала (1963 жылдан), Жамбыл облысы Талас ауданының орталығы, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Облыстың оңтүстік бөлігінде, Тараз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 82 км жерде, Қаратау тауының солтүстік-батыс сілемі – Шолақтау баурайында, Жетімшоқы және Ақтау тауаралық аңғарында, бұта аралас боз жусан, сұлыбас, баялыш, бетеге, т.б. астық тұқымдас шөптесін өскен сұр топырақты шөлді белдемде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1946 жылы Шолақтау кенті болып қаланған. Қала өмірі Қаратау фосфоритті алабымен тығыз байланысты. Қаратау кеніші алғашқы өнімін 1946 жылы 5 желтоқсанда бере бастады. 1963 жылы флотациялық әдіспен байыту фабрикасы іске қосылды. Қаратау 20 ғасырдың 60 – 90-жылдары, КСРО және республика экономикасының дамуына елеулі үлес қосты. Осы жылдары ауыл шаруашылығына қажет фосфорлы минералды тыңайтқыштарға сұраныс күшейді. Бұл Қаратауда фосфорит өндірісін қарқынды дамытуға жағдай туғызды. Оның негізінде Қаратау кен-химия комбинаты салынды.
1965 – 85 жылдары Қаратауда республика деңгейдегі құрылыс ұйымдарының сала аралық кәсіпорындары жұмыс істеді. Қалада өндірістің дамуы оның инфрақұрылымдарының санын жедел өсірді. Жартас бөгені салынды (1944, сыйымдылығы 6 млн. м³). 1948 жылы Кеншілер саябағы ашылды. 1970 – 80 жылдары қалалық кітапхана, балалар кітапханасы, спорт ғимараттары бой көтерді. 1964 жылы Қазақ политехникалық институтының (қазіргі Қ.И. Сәтбаев атындағы Ұлттық технология университет) бөлімшесі ашылды.
1966 жылы құрылыс техникумы, кәсіби-технология училище құрылды (қазіргі кәсіптік бағдар беретін мектеп-лицей). Тәуелсіздік жылдары бұрынғы КСРО аумағындағы экономикалық байланыстардың жаппай үзілуі өндіріс орындарының тоқырауына әкелді, қала өмірінің ырғақты дамуы тежелді. Қаратау фосфорит кентасын пайдаланатын Самара, Волгоград, Пермь, Қоқан, Алмалық, Самарқан, Чарджев қалаларындағы химия кәсіпорындар фосфор шикізатын сатып алуды тоқтатты. Тек 90-жылдардың соңында ғана бұрынғы байланыстар қалпына келе бастады.
Өнеркәсібі
1990 жылға дейін Қаратауда 40-тан астам өндіріс орындары болды. Бұрынғы фосфорит өндірістік құрылымдары «Қаратау» АҚ-на біріктірілді. Сонымен бірге қалада химия, құрылыс материалдары, тұрмыс қажетін өтеу комбинаттары, ет, нан, сүт заттары, т.б. кәсіпорындар бар. Аудан тұтынушылар кооперативі, аудан телекоммуникация, пошта торабы, аудан электрлендіру жүйесінің мекемесі, Ақкөл су шаруашылық жүйесінің басқармасы, «Сарытас», «Қаратау» кен байыту басқармасы» акционерлік қоғамдары, «Мәрмәртас» кен орны, Сүлейменсай тері өңдеу фабрикасы, «ҚаратауНан», «Құрылыс-Жанар», «Жолаушы автокөлік кәсіпорны» акционерлік қоғамдары, 2 жол жөндеу басқармасы, т.б. кәсіпорындар жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Бірнеше жалпы білім беретін мектептер, музыка, спорт мектебі, кәсіптік-технологиялық мектеп, Қаратау кен құрылысы колледжі, 2 аурухана, емхана, мәдениет сарайы, стадион, кітапхана, мешіт, т.б. мекемелер бар. Қаланың орталық алаңының өзіндік архитектура ансамблі қалыптасқан.
Қаратау қаласының іргесінде ежелгі Тамды елді мекенінің орны (Тамдыкент немесе Пергант) сақталған.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы қалалары Санат:Талас ауданы елді мекендері
Трент Александер-Арнольд
Трент Александер-Арнольд (Trent Alexander-Arnold; 7 қазан 1998 жыл, Ливерпуль) — ағылшын футболшысы, «Ливерпуль» клубының жартылай қорғаушысы, қорғаныста да ойнай береді.
Карьера
"Ливерпуль" клубының түлегі. Команданың жастар клубында ойнап, 2016 жылы 15 желтоқсанда тұңғыш рет "Ливерпуль" сапында алаңға шықты. "Миддлсбро" клубымен өткен ойында Дивок Ориджидің орнына алаңға шықты. Ал 2017 жылы 15 қаңтарда "Манчестер Юнайтедпен" ойында негізгі құрамда алаңға шықты.
Ұлттық құрамада
Әзірше Англия жастар құрамасының бірнеше командасында ойнады. Ұлттық құрамаға 2018 жылы шақырылды.
Жетістіктері
Ливерпуль
Ұлттық құрама
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Есім хан
Хан болу жолы
Қалайда Керей мен Жәнібек Қазақ хандығының туын жыққан жоқ, олар дүниеден өткен соң билік Қасым ханның қолына тиді. Ол мұсылман дінінде болғанмен отырықшы елдердегі тәртіп, заңға ұқсамайтын көшпенді халықтың күнделікті тұрмыс- тіршілігіне, салт-санасына, ой-көзқарасына орай жаңа заң-тәртіп орнатты. "Қасым салған қасқа жол" дейтініміз сол. Қасым нұсқаған жолдың негізгі мақсаты — Қазақ мемлекетін күшейту, халқын көбейту, жерін кеңейту- тұғын. Ол бұл жолда күні-түні аттан түскен жоқ, іргедегі мемлекеттердің өзара және ішкі алауыздықтарын, араздықтарын пайдаланып, досынан да, қасынан да одақ таба білді. Соның нәтижесінде Қазақ хандығының жері Сарыарқаны қосқанда сонау Жайық жағасына дейін кеңейген еді. Қасым хан өзінің бақталасы өзбек ханы Мухаммед Шайбаниді тізе бүктіріп, Сыр бойындағы қалалардың басым көпшілігін Қазақ хандығына қаратқан. Оның ақылды, алғыр, батыл қимылдарының сарыны орыстың Ұлы князі Василий ӀӀӀ-ге де жетіп, дипломатиялық байланыс орнатқан.1523 жылы Қасым хан өлгеннен кейін оның мұрагерлері арасында таққа, баққа таласу өріс алып, Қазақ хандығы біраз әлсірейді де, Хақназар тұсында (Қасым ханның баласы) қайта өрлейді. 42 жыл бойы тақтан түспеген Хақназар (Ақназар) "қазақтар мен қырғыздардың патшасы" аталған. Сол тұста ыдырай бастаған Ноғай ордасынан қаңлылар, қыпшақтармен бірге Кіші жүз — Алшын одағына енген тайпалар түгелімен Қазақ хандығына келіп қосылғаны мәлім. Тіпті Ноғай ордасының астанасы Сарайшық қаласы да Хақназарға қарағанын айта кету керек. Әйтсе де сырттағы жаудан іштегі жаудың ақыл-айласы артық екені анық. Ташкент билеушісі Баба сұлтан астыртын адамдар жіберіп, қапылыста қазақ сұлтаны Жалымды екі баласымен, Хақназарды екі ұлымен қоса өлтіртіп жіберген. Екі жыл өткен соң Баба сұлтанның да басына зауал туып, Түркістан қаласының түбіндегі ашық шайқаста Тәуекел бастаған қазақ қолы Баба сұлтанның әскерін талқандап, өзінің басын алған.
Жарылқап Бейсенбайұлы
Жарылқап Бейсенбайұлы 1947 жылы 10 сәуірде Түркістан облысы, Отырар ауданы, Молыке Шойманов ауылында туған. Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі ҚазҰУ) филология факультетін бітірген (1969). 1969-1990 жылдары «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы болып істеді. 1990—1997 жылдары «Ана тілі» газетінің тұңғыш Бас редакторы болған. 1997 жылдың соңынан Қазақ ақпарат агенттігі директорының орынбасары, 2002 жылдан осы агенттік негізінде құрылған «ҚазАқпарат» Ұлттық компаниясы АҚ-ы Қазақ редакциясының бас редакторы. 2014-2017 жылдары "Мәдени мұра" - "Культурное наследие" жұрналының бас редакторы.
Есім хан
Хан болу жолы
Тәуекелден кейін тарих сахнасына 1598 жылы Есім хан шығады. Ол бұдан бұрын да ағасы Тәуекел ханның қолбасшысы ретінде талай шайқастарға катысып, "Еңсегей бойлы Ер Есім" атанған еді. Тәуекел Бұхараны қоршағанда ол 20 мың әскерімен Самарқандты билеп тұрған. Ауыр жарақаттан қайтыс болған ағасының орнына хан сайланған Есім отыз жыл бойы буыны жаңа бекіп келе жатқан Қазақ мемлекетін қорғау, күшейту жолында қанын да, жанын да аяған жоқ. Шығысында қалмақтармен, солтүстік батысында Бухара хандығымен үздіксіз шайқасуға тура келген. Көрші жатқан қазақ ауылдарын үнемі талан-таражға салып, ұлдарын құл, қыздарын күң етуге ұмтылған қалмақтардың бетін қайтаруы, кейде тіпті өзі де жорыққа шығып, шекарадан алысқа қуып тастауы түсінікті жағдай, ал өзімен қандас, халқы аралас-қүралас Бұхара хандығымен неге жауласты дейсіз ғой? Бұған бірнеше себеп бар.
Жарылқап Бейсенбайұлы
Еңбегі
«Шоқан ізімен» (1977), «Буырқанған бояулар» (1981), «Әдеп әлемі» (1982), «Жасын-тағдыр жарқылы» (1987), «Қазақ шежіресі» (1994), «Арғы түрктер ақиқатының ізімен» (2006) атты деректі-танымдық, эссе, зерттеу кітаптарының, "Шоқан" роман-эссесінің (2009) авторы. Бұл роман-эссе кітабы 2015 жылы орысшаға "Чокан Валиханов" (историко-биографическое повествование) деген атаумен аударылып, оның таныстырылымы сол жылдың соңында Мәскеу қаласындағы Орыс Географиялық қоғамының штаб-пәтерінде өтті. Сонымен бірге 2015 жылы Астанадағы Түркі академиясының жобасы бойынша "Орталық Азиядағы арғытүрк сипатты мәдениеттер: этнотектік аспектілер" монографиясы жарық көрді. 2017 жылы Мемлекеттік бағдарлама бойынша "Ұлы Даланың ежелгі тарихының этномәдени төркіндері" атты көрнекі безендірілген ғылыми-көпшілік еңбегі оқырман назарына ұсынылды. 2022 жылы бес томдық шығармалар жинағы жарық көрді.
Жетістігі
Қазақстан комсомолы сыйлығының лауреаты (1982), Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі (1989), филология ғылымының кандидаты, "Қазақ журналистикасының қайраткері" медалінің иегері.
Есім хан
Қазақ-бұхар соғысы
Бұхар ханы Тәуекел ханмен сәтсіз соғыста қолдан шыққан Ташкент, Сайрам, Әндіжан жерлерін қайтарып алуды көздеді. Сонымен қатар қазақтарды Сырдарияның арғы бетіне ығыстырып тастауды мақсат етті. Қазақ хандығының ішкі жағдайын аңдып отырған Бұхар ханы бұрынғы бітім шартын бұзып, Қазақ хандығының жеріне жаңа жорықтар ұйымдастырады. 1603 жылы Айғыржар деген жерде үлкен шайқас болды. Бұл шайқаста Бұхар хандығының әскері ойсырай жеңіліс тауып, тым-тырақай қашты. Бұхар әскерлері Самарқан бекінісіне тығылады. Қазақ хандығының әскерлері жауды талқандап мол олжамен Ташкентке қайтып оралды.
Жарылқап Бейсенбайұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:1947 жылы туғандар
Есім хан
Тапқырлығы
Оның ақылды, алғыр, батыл қимылдарының сарыны орыстың кінәзі III Василийге де жетіп, дипломатиялық байланыс орнатқан. Қазақ халқы дербес халық ретінде Батыс Еуропаға да әйгілі бола бастаған. Бұл жөнінде Австрия дипломаты Сигизмунд Герберштейн жазбаларында бар. Әйгілі тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати бұл жайлы: "Қазақ хандығы мен сұлтандары арасында Қасым хандай құдіретті ешкім болған емес" — деп жазған.
Тұрсын ханның өлуі
Есім ханның ел ішіндегі беделін, асқан абыройын іштей қызғанып жүретін Тұрсын Бұхара ханының ниетін тез түсініп, Сырдария жағасында екеуі астыртын келіссөз жүргізеді де, Есім ханды жоюдың жоспарын жасайды. Қазақ ханы бұл кезде моңғол билеушілерінің, қырғыз манаптарының өзара қырқысуын тыю үшін шығыс аймақтарда жүрген.Тұрсын ханның түп атасы түсініксіздеу. Толық есімі Тұрсын Мүхаммед- сұлтан. Орыс жазбаларында Шығай ханның ұлы, Есім ханның туысы делінген. Махмуд Уәли "Бахр Ал-аср" атты еңбегінде: "Ол Жалым сұлтанның баласы еді", — дейді. Жалымды екі ұлымен бірге, жоғарыда айтқанымыздай, Ташкент билеушісі Баба сұлтан өлтірген. Бұл зұлым өзінің қайын атасы, қазақтың ұлы ханы Хақназарды да екі ұлымен қоса жансыздары арқылы жайратқанын білеміз. Ал Жалым сұлтан қайдан шықты — ол жағы тағы мәлімсіз. Кейбір зерттеушілер Әз Жәнібек ханның ұлы Қасым ханның баласы болуы мүмкін дегенді айтады. Енді біреулер Шығай ханның әрпағы, яғни Есім ханның туысы етіп көрсетеді.Қалай дегенмен Тұрсын сол тұста Ташкентті билеп, күллі қазаққа хан болуды армандап жүрген. Бірақ жолында Еңсегей бойлы Ер Есім тұр. Тұрсын жалғыз Ташкентте емес, Біскент, Түркістан, кейде Сауран, Әндіжан, Шахрухийя сияқты үлкенді-кішілі қалаларға да қожалық ететін. Есім ханмен бірігіп соғысқанда өзінен әлденеше рет жеңілген Имамқұли көмектесем деген соң үміт оты жана бастағанды. Есім хан Ташкент қаласына білдіртпей түнде кіріп, хан сарайының күзетшілерін байлап тастап, Тұрсын ханды қаперсіз ұйықтап жатқанда қапылыста өлтіреді, сонда Есім ханның қасындағы Төлеген (Марқасқа) жырау оны мынадай жырмен оятады: Ей, Қатаған хан Тұрсын! Кім арамды ант ұрсын. Жазықсыз елді жылатып, Жер тәңірісің, жатырсың, Хан емессің қасқырсың, Қара албасты басқырсың! Алтын тақта жатсаң да Қазаң жетті қапылсың! Еңсегей бойлы ер Есім, Есігіңе келіп тұр, Шашқалы тұр қаныңды, Кешікпей содан қатарсың!
Есім хан шошып оянған Тұрсын ханның басын алады.
Бұл туралы болашақ Хиуа ханы және танымал тарихшы Әбілғазы былай деп жазады: <blockquote style="border: 1px solid grey; padding: 0.5em 0.8em;">"Мен қазақтардың ішіне бардым. (Бұл — 1625 жыл шамасы''). Түркістандағы Есім ханның сарайында үш ай тұрдым. Бұл кезде қазақтардың үлкен ханы Тұрсын еді. Ол Түркістанға Ташкенттен келді. Есім хан мені үйде қалдырып, Тұрсынмен кездесуге кетті. Тұрсын ханмен сөйлескен соң Есім мені өзімен бірге алып жүріп, ханға таныстырды да, былай деді: "Мынау Жәдігер ханның ұрпағы — Әбілғазы. Бұған дейін бізге ол әулеттен ешкім қонаққа қелмеп еді, ал біздің кісілер бұларға талай барған. Енді сіздің қасыңызда болғаны жөн деп білемін". "Жарайды, — деді Тұрсын хан, — айтқаның болсын". Ол өзімен бірге мені Ташкентке алып жүрді. Ташкентте, Тұрсын ханның жанында екі жыл болдым. Екі жыл өткен соң Есім Тұрсынды өлтіріп, оның қатағандарын қырып тастады. Сонда мен Есім ханға былай дедім: "Мен сіздер жаққа екі ханнан маған қандай пайда тиер екен деп келіп едім, ал өздеріңдегі жағдай мынау. Енді маған Бұхараға, Имамқұли ханға аттануыма рұқсат етіңіз". "Жарайды, — деп жауап берді Есім хан, — жүре бер". Мен Имамқұли ханға қарай аттанып кеттім"''.
Тарихи деректер
Қазақ сұлтандарының өзара қырқысы және Тұрсын ханның өлімі жайында Махмуд Уәлидің "Бахр Ал-аср" атты кітабының алтыншы томындағы төртінші бөлімінде мынандай баяндаулар бар: "''Сол жылдары, яғни 1036 хижрада (1626- 27-жылдары) Есім сұлтан қалмақ жұртын шаппақ болды. Ол өз туының астына барша алаштан және ұлыстың басқа да бағынышты тайпаларынан, сондай-ақ, Тұрсын сұлтанға сүйеу болған қатағандардан да әскер жинап, Моғолстан шетіндегі қалмақ мекен-жайларына ойран салды. Сол уақытта өзінің негізгі саяси бақталасын құрту кезегін көздеп жүрген Тұрсын сұлтан Түркістан маңайындағы Есім ордасын ойрандап, қалған кісілерін қыру үшін әскер жасақтады. Жасақ жауынгерлері ордаға басып кіріп, талай адамды өлтірді. Есім сұлтанның әйелдері мен балаларын барша жасау-жабдығымен Ташкентке алып кетті. Бұл табысқа масаттанған Тұрсын енді Есім ханның көзін жою қамына кірісті. Мақсаты — күтпеген жерден соқтығып, өзін жол үстінде ұстау. Осындай зұлым оймен ол өз әскерін бастап, Есім сұлтанның алдынан шықты. Екі жақ Сайрам шаһарынан шығысқа қарай, 40 шақырымдай жерде, Сайрамсу өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан қазіргі ОҚО Төлеби ауданы,Кеңесарық ауылы маңында,  бетпе-бет келіп, "шайқас отын тұтатты". Тұрсын сұлтанның әскері жеңіліп, Ташкентке қарай шегінді''". (Ұзаққа созылған (1613-1628 ж.ж.) Есім мен Тұрсын егесіне, Есім жағында Төле бидің атасы дулат Құдайберді мен шапырашты Қарасай батыр қатысқан (Қазыбек бек Тауасарұлы "Түп-тұқияннан өзіме дейін")). Тарихи деректерде Ташкент түбіндегі екінші шайқаста Тұрсынды өзінің жақындары өлтірді делінген. Есім хан Тұрсынның басын кесіп, Имамқұли ханға жібереді. Өзінің бақталасы, опасыз Тұрсынның өлгеніне қуанды ма, өлде Есімханның өзінен қорықты ма — Бұхара ханы оған Ташкентті, Түркістанды, сол маңайдағы қорғаны бар ауыл-мекендерді "сыйлаған".
Тұрсын өлген соң екінші рет ұлы хан болып қайта сайланған Есім сол заманның қатал салты бойынша өзіне қарсы шыққан қатаған тайпасын аямай жазаласа керек. Замандасы Махмуд ибн Уәлидің жазуына қарағанда, Есім де көп ұзамай, өз ажалынан өледі.
Денесі Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің маңайына жерленген. Кезінде моласының үстіне шағын да болса айрықша кесене орнатылса керек, бүгінде ол жермен-жексен болып жатыр.
Дереккөздер
Санат:Жәдік әулеті Санат:Төрелер
Степан Степанович Пименов
Степан Степанович Пименов (1784, Санкт-Петербург,— 3. 4. 1833) — орыс мүсіншісі. 1795—1803 ж. Санкт-Петербург Көркемсурет академиясында (М. И. Козловский мен И. П. Прокофъевтен) оқыды; 1809—30 ж. сонда сабақ берді (1814 жылдан профессор). 1809—30 ж. императорлық фарфор зауыдының мүсін бөлімін басқарды; Пименовтың үлгісі бойынша ваза, ыдыс-аяқ және мүсіншелер жасалған. Пименовтың Санкт-Петербургтегі бірқатар озық архит. құрылыстарға жасаған мүсіндік әсемдеулері (В. И. Демут-Малиновскиймен бірге) орыс классицизміндегі монументті-сән мүсін өнерінің айшықты туындыларына жатады (мыс., Бас штабтың аркаларындағы топтамалар, 1827—28; қазіргі Ленинградтың академиялың драма театры аттикасындағы Аполлон арбасы, 1831—32; екеуі де мыстан құйылған). Композиция нақтылығы, архитектурамен етене тоғыстық — Пименов өнеріне тән қасиет. thumb|left|200px|Ленинградтағы институттың қас бетіндегі топтама
Дереккөздер
Санат:Ресей мүсіншілері
Сен-Жан-де-Буа
Сен-Жан-де-Буа (Saint-Jean-des-Bois) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61410, пошта индексі — 61800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Бүкпежапырақ
Бүкпежапырақ немесе байғұт (Alchemilla vulgaris) — раушангүлділер тұқымдасына жататын көпжылдық жатаған (желілі) сабақты өсімдік.
Биологиялық сипаттама
Сабағыны биіктігі 30-40см. Жапырақтары қысқа сағақты немесе сағақсыз өсімдік сабағына жабысып орналасқан. Төменгі жапырақтары бүйрек тәрізді, 7-9 бөлшектеген тұрады. Жоғарғылары - саусақ салалы, 9-11 қалақтан тұрады.
Гүлдері майда, сары-жасыл түсті, қос жынысты. Олар жалған шатыр гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді.
Таралуы
Бүкпежапырақ бүкіл Еуропа елдерінде таралған. Ормандарда, жол шетінде, көгалдарда жиі кездеседі.
Химиялық құрамы
Жер бетіндегі бөлімінің құрамында илік заттар (7,2—11,3 %), катехиндар, флавоноидтар, фенолкарбон қышқылдары, лигнин, липидтар, кумариндар табылған. Жапырақтарында витамин С 210 мг % дейін болады. Аз мөлшеледе темір, бор, марганец, медь, мырыш, молибден, никель бар.
Пайдалануы
Гүлдеген кезінде жиналып кептірілген шөбі медицинада қабыуға қарсы шипа ретінде, қақырық түсіргіш, зәр айдағыш ретінде колданады. Шөбінің тұнбасын ұдайы қолданса - холестерин көрсеткішін төмендетеді.
Сырттай фурункулезда, ойық жараға қарсы, безеулерде пайдаланылады. Қантыз диабетте, семіздікте, тұмау, эпилепсияда қосымша ем ретінде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Раушангүлділер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Еуразия флорасы
Ле-Ламиду
Ле-Ламиду (Lay-Lamidou) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64326, пошта индексі — 64190.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Аликанте
Алика́нте (Алакан) (Alicante, Alacant) — Испания мемлекеті қалаларының бірі,Валенсия автономиялық бірлестігінің және провинциясының орталығы.Қала Жерорта теңізі жағалауында орналасқан.
Тарихы
Қаланың негізін ежелгі гректер қалаған.Б.э.д 201 жылы римдіктер қаланы жаулап алады,римдіктердің қол астында кезінде қала Луцентум деп аталған.Бұл атау (өз кезегінде грек сөзі «Акра Левка» - "ақ құз" деген екі сөзден шыққан) «Аль-Лакант» деген атпен арабтармен қабылданған.Осы атаудан бүгінгі Аликанте атауы пайда болған.Реконкиста көтерілісінен кейін бірінші кастиль тайпасына,содан кейін арагон тайпасына бағынышты болды.Арагон тайпасының келуімен каталон тілі халық арасында кеңінен тарай бастады. ХІХ ғасырда Аликанте қаласын Испанияның орталық бөлігімен байланыстыратын темір жол желісінің салынуы қаланың ірі портты қала ретінде маңыздылығын арттыра түсті.Өндіріс дами бастады.Қалалық қорғандар құлатылып,қала гүлденді.1936—1939 жылдары Испаниядағы Азаматтық соғыс кезінде Аликанте  қаласы республика зонасында болып,бомбалаудан қатты зардап шегеді.Бұл қалада Хосе Антонио Примо де Ривера қайтыс болған.1960 жылдары Аликанте қаласы туризмнің орталығына айналады,қала жылдам өсе бастайды және бұл осы күнге дейін жалғасуда. Бүгінде Аликанте Валенсия бірлестігінде тұрғындарының саны жөнінен екінші орынды иемденеді,Коста Бланка жағажайының ірі әкімшілік орталығы және Испаниядағы жылдам дамушы қалалардың бірі болып саналады.
Тұрғындары,мәдениеті,дәстүрлері
1950—1970 жылдары қала халқы 2,5 есеге өсті (Испаниядағы экономикалық серпіліс,туризмнің жедел өсуі),1990 жылдардың соңында қала халқының өсуіне иммиграция өз әсерін тигізді (2006 жылдың басында тұрғындардың 10 %-ын шетелдіктер құрады,көп бөлігі Колумбиядан,Эквадордан және Аргентинадан келген азаматтар).
Негізгі қарым-қатынас тілі - испан тілі,сондай-ақ валенсия тілі де (каталон тілінің бір түрі) кеңінен таралған.
Дәстүрлі мейрамдары - Hogueras de San Juan - талшық өсірумен тойланады,сонымен қатар Аликанте қаласында көптеген ұлттық мерекелер әсерлі отшашулар мен шеру өткізу арқылы атап өтіледі,ең бастылары - Les Fogueres de San Joan, Santa Fas, Moros y Cristianos.
Экономикасы
thumb|200px|Ежелгі қала Қала тұрғындарының 82,4 % жұмыспен қамтылған,бірінші орында - сауда және туризм саласында.Банк ісі,білім саласы да жақсы дамыған.Халықтың 6,2 % өндіріс саласында жұмыс істейді.Экономиканың негізін жағажай туризмі,шарап экспорты,зәйтүн майы,цитрус тұқымдасты жеміс-жидектер және жеңіл өнеркәсіп құрайды.Өнеркәсіптің басты салалары темекі, азық-түлік,цемент және алюминий өндірісі болып табылады.
Транспорты
Қалада халықаралық аэропорт,ірі кемежай орналасқан.Аликанте басқа қалалармен темір жол және тас жолдар арқылы байланысқан. Аликанте қаласының қақ ортасында автобустан басқа 2003 жылдан бастап жүйрік трамвай желісі жұмыс істейді.
Қаланың назар аударарлық орындары
Аликанте қаласы - Коста-Бланка жағалауындағы танымал орталықтардың бірі,архитектурасы өзіндік гректік,романдық,мавритандық,барокко және модерн стилінде жасалған.
Museo de Arte del Siglo XX — Museo de la Asegurada (XX ғасырдың өнер мұражайы) - Plaza de Santa María алаңында орналасқан.Мұражайда XX ғасырдың ең тамаша көркем сурет топтамасы жиналған:Василий Васильевич Кандинскийдің,Жорж Брактың,Макс Эрнсттің,Марк Захарович Шагалдың,Пабло Пикассоның,Джакометтидің,Хуан Гристің,Жоан Мироның туындылары,1950 жылдарғы Альфаро, Каногар, Момпо, Сауры, Тапиэс, Сабель, Виола сияқты испан суретшілерінің еңбектері қойылған.
La Catedral San Nicolás de Bari үлкен шіркеуі параллельді көшеде орналасқан Ayuntamientoның" арқасында орналасқан.Шіркеу 1662 жылы  жебеуші Аликанте - San Nicolás de Bari'' -ге арнап салынған және қаланың маңызды тарихи ескерткіштерінің бірі болып саналады.1936-39 жылғы Испаниядағы азаматтық соғыстан кейін шіркеу қайта қалпына келтіріледі.Шіркеудің маңдай беті - сәулетші Хуан де Эррераның (Juán de Herrera) туындысы болып табылады.Бұл шіркеуде алтыннан жасалған,жұқа селдір темір шілтермен қоршалған тамаша алтарь бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Испания қалалары Санат:Аликанте
Сара Джексон
Сара Йорк Джексон (Sarah Yorke Jackson; 16 шілде 1803 – 23 тамыз 1887) – Америка Құрама Штаттарының президенті Эндрю Джексонның немере жиені. 1834 жыл 26 қарашадан бастап 1837 жыл 4 наурызға дейін АҚШ-тың Бірінші ханымы және Ақ үйдің қожайыны болды.
Өмірбаян
солға|нобай|165x165 нүкте|Эмили Донельсон Сара 1803 жылы 16 шілдеде Филадельфия, Пенсильванияда бай отбасыда дүниеге келген. Оның әкесі Питер Йорк, алыс сапарлардың капитаны және жақсы саудагер 1815 жылы қаза табады. Оның анасы Мэри ХАйнс Йорк Жаңа Орлеанға саяхаты кезінде қайтыс болады. Сара және оның екі әпкесі жетім болып қалады. Екі тәтесі оларды тәрбиелеген.
Сара 1831 жылы 24 қарашада Эндрю Джексон-үлкеннің асыранды баласы Эндрю Джексон-кішіге Филадельфияда тұрмысқа шығады. Ақ үйде өткен ұзақ бал айынан кейін жас жұбайлар Теннессидегі Джексондардың плантациясы Эрмитажға көшеді. Олар сол жерде 1834 жылы үйді жойған өртке дейін тұрды. Жұбайлар және олардың кішкентай екі қызы Вашингтонға, президент Джексонмен Ақ үйде тұруға кетеді. Кейін ол он бес жыл бойы сурет салумен айналысады.
Сара Ақ үйге 1834 жылы 26 қарашада келеді. Ол тез арада преззиденттің немере жиені Эмили Донельсонмен бірге Ақ үйдің қожайынның міндеттерін орындауға кіріседі. Эмили Донельсон сол кезде бейресми Бірінші ханым болған еді. Президент Сараны Эрмитаждың қожайыны деп атаған себебі екі әйел арасында келіспеушілік туындамас үшін еді. Бұл жайт ыңғайсыз болса да, Эмили мен Сара тез тіл табысып кетеді. Американдық тарихта алғаш рет екі әйел бірге Ақ үйді басқарды. 1836 жылы Эмили туберкулезден қайтыс болғаннан кейін Сара Ақ үйдің міндеттерін толықтай өзіне алады.
Үлкен Пеженга (Юга тармағы)
Үлкен Пеженга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік өзенінің сол жағалауынан 458 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Қойдың жұқпалы маститі
Қойдың жұқпалы мастипі немесе гангреналық маститі - желіннің гангреналық қабынуы мен бүкіл дененің улануы арқылы байқалатын, жіті өтетін жұғымтал ауру.
Қоздырушысы
Қойдың жұқпалы маститінің, негізгі қоздырушылары Staphylococcus aureus ovinus және Pasteurella haemolytica бактериясының А және Т биотиптері, оларды Bact. mastitidis ovis деп те атайды. Мастит кезінде бұл микробтар жеке кездеспейді, олардың ассоциациясында үнемі эшерихиялар, протей, клостридиялар, т.б. ұшырасады. Сонымен, жұқпалы маститтің негізгі қоздырушылары мастит микрококтары мен мастит бактериясы деп есептеледі де, басқа микробтар аурудың асқынуының себепкері ретінде қарастырылады.
Індеттік ерекшеліктері
Жұқпалы маститпен лактациядағы саулық қой ауырады. Суалған қысыр және буаз қойлар ауырмайды. Бірінші туған тұсақтарда жиі байқалады. Ауру қоздағаннан кейін 2-3 аптада соң басылып, сақман аяқталғаннан кейін шегеге жетеді. Ауру енесінен қозыға жұғуы мүмкін. Қозылардың тыныс жолдары зақымданып, ауру пенвномия ретінде өтеді.
Ауру алғаш шыққанда қоздырушының бастауы - микроб алып жүретін қойлар пневномиямен ауырған қозылар болады. Микробтың ену жолдары емшектің үрпі, желіннің зақымданған терісі. Қоздырушы ластанған сау саулыққа жұғады. Микроб сыртқы ортаға қойдың сүтімен, қозының танауынан аққан сорамен бөлінеді. Аурудың шығуына сыртқы ортаның қолайсыз факторлары әсер етеді. Қозы кезінде пневномиямен ауырған тұсақ микроб алып жүріп, жағымсыз факторлардың әсерінен ауруы асқынып, жұқпалы маститке ұшырап, індеттің тұтануына себепкер болуы мүмкін.
Өтуі мен симптомдары
Арудың инкубациялық кезеңі бірнеше сағаттан бәр тәулікке дейін.
Маститтің үш клиникалық түрі болады:
Геморрогиялық мастит жіті басталып, гангренаға ұласады. Ауырған саулық қатты күйзеліп, оттамайды, ыстығы көтеріліп, тыныс алуы және тамыр соғысы жиілейді. Мұндай мастит кезінде сауып көргенде сүт болмай, оның орнына су сияқты қызғылт ірімтіктер бар сұйықтық шығады. Гангрена басталғанда экссудат сұрғылт түске ауысып, иісі жағымсыз болады.
Патологиялық-анатомиялық өзгерістер
Желіннің зақымданған бөлігі шектен тыс ұлғайып кетеді. Әдетте желіннің бір жағы ғана зақыманады. Желіннің зақымданған жағы басып көргенде қап-қатты, терісі тырсиып, қара қошқылданып, көгеріп, тері асты шелі суланып, жалқақтанады. Желінді тіліп қарағанда қызыл-қошқыл түсті, кескен жерінен лайланған сұрғылт жағымсыз иісті қоймалжың сұйық ағады. Сүт тұратын қуыстары үлкейіп, ісініп, түсі қара қошқыл болады. Сүт жолдарының арасындағы ұлпа қалыңдайды. Шектен тыс қан кернеген бөліктері мен ақшыл түсті телімдерінің алма кезек орналасуы, бұл ағзаға аламыш реңді мәрмәр түс береді. Дерт процесі көпке созылған жағдайда сүт безін тіліп қарағанда өліеттенген телімдер мен жаңадан пайда болған дәнекер ұлпалар ұшырасады.
Емі
Ауырған қойларды бөліп алып, күтімін жақсартады. Ең алғаш маситтің белгісі біліне бастағанда ауырған қойға 100000-200000 ӘБ пенициллинді күніне үш рет бұлшық етіне жібереді, аузынан күніне екі рет 1-3г норсульфазол береді. Сонымен қатар, күніне бір рет емшектің үрпінен желіннің зақымданған бөлігіне 50 000-100 000 ӘБ пенициллин немесе стрептомицинді 10 мл физиологиялық ерітіндімен мастицид, мастиан сияқты бактериоцидті эмульсияны жібереді.
Дауалау және күресу шаралары
Саулық отарларын тек қана маститтен сау малдармен ғана толықтырады. Лактациядағы қойларды дұрыс азықтандырып, күтіп, үнемі жалпы денсаулығына, желіндері мен емшектерінің күй-жағдайына ерекше көңіл аударады. Желіні зақымданған саулықтарға уақытылы ем қолданады. Емшектерінде сызат, жарақат болса, дезинфекциялаушы май жағады. Қой қораларында санитариялық реттілікті сақтайды.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар аурулары
Черемушка
Елді мекен:
Ресей өзендері:
Супергетеродиндік радио-қабылдағыш
Супергетеродиндік радио-қабылдағыш (super — жоғары, үстіңгі; getera — бөтен) — қабылданған сигнал жиілігін аралық жиілік деп аталатын белгілі бір тұрақты жиіліктегі тербеліске өзгерту арқылы қабылдаудың техникалық сапасын жақсартуды жүзеге асыратын қабылдағыш. Тікелей күшейтетін қабылдағыштармен салыстырғанда мұндай қабылдағыштардың сезімталдығы, іріктеу қабілеті, күшейту коэффициент айтарлықтай жоғары. Жоғары техникалық талап қойылатын радио-қабылдағыштардың барлығы супер-гетеродиндік схема бойынша жасалады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ақниет
Ақниет — көңілі таза, пейілі ақ, адал адамның мінезіндегі құнды қасиет. Ниет адамның ықылас-ынтасын білдіретін психологиялық сипат. Ол адамның мінезімен, ерік-жігер, мақсат-мүддесімен сабақтас. Халқымызда "Асыңа тойғызбасаң да ниетіңе тойғыз" дейтін мақал осы жайтты білдіреді. Халық ашық-жарқын мінезді адамды құрмет тұтып, оған ізет көрсетіп отырған.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Бекіністі ауданның қорғанысы
Бекіністі ауданның қорғанысы (оборона укрепленного района) — жергілікті жерде фортификациялық құрылыстардың арасын қорғайтын әскерлердің өз алдына немесе мотоатқыштар бөлімдерімен (құрамаларымен) бірлесе отырып ұзақ және табанды қорғанысқа арнап салынған, ұзақ мерзімді, далалық фортификациялық құрылыстармен алдын ала жабдықталған қорғаныс. Бекіністі ауданның қорғанысы терең эшелондалып ұйымдастырылады. Қамтамасыз ету алкабы, алдыңғы шебі және әскери қорғау шебі қорғаныстың жалпы қағидаларына сәйкес жасалады. Негізгі қорғаныс алқабында бірнеше корғаныс позициясы, артиллериядан және ӘПҚҚ құралдарынан ату позициясының аудандары, танк бөлімшелерінің ату шептері мен танкіге қарсы шабуыл шептері, аралық және бөлу позициялары болуы мүмкін. Ол жерде бөгеттер жүйесі құрылады.
Тарышы
Тарышы – керей тайпасынан тараған рулар бірлестігі. Қазақ шежіресі бойынша керей ашамайлы керей, абақ керей болып екі тармаққа бөлінеді. Ашамайлыдан шимойын-танаш, одан сибан, балта, көшебе, Тарышы рулар бірлестігі қалыптасып, бұлардан ірілі-ұсақты бірнеше рулар тарайды. Тарышыдан ақсары, құлсары, тоқымбет, матақай, самай, еменалы (семеналы), нұралы, нұрымбет. Бұл ру, аталар 19 ғасырдың бас кезінде бүгінгі Орт., Солт. Қазақстан, Омбы жерін мекен еткен. 1824 ж. Көкшетау окр. ашылғанда мұнда құлсары – 870, балта, көшебе – 620, еменалы – 895, самай – 795 түтін болған. Ұраны – Ошыбай, Ашамай, таңбасы – +, Х.
1418 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1418 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1418 жылы қайтыс болғандар
Ерд
1543-1684 жылдар аралығында қала Осман империясының құрамында болды. Сол кезде ол «Хамзабег» деп аталды. 18-19 ғасырларда қала тез дамып, ауданның ауылшаруашылық орталаға болды.
Жаңа кәсіпорындар қалада 20 ғасырдың 70-жылдары салынды. Ал осы ғасырдың 90-жылдары қаладағы жақсы экономикалық жағдайға байланысты елдегі ең тез дамушы қала болады. Осы кезде басқа қалалар экономикалық дағдарыстан шыға алмай жатқан болатын. Халық санының жылдам өсуі осы уақытқа дейін жалғасуда.
Дереккөздер
Санат:Мажарстан қалалары
Гидроэлеваторлық сорғы қондырғысы
Гидроэлеваторлық сорғы қондырғысы (hydor — су, elevare — көтеру) — айналымды бөлшексіз суағыншалық сорғы, көп ретте тұнбаларды немесе ластанған суларды тасымалдауға қолданылатын гидравликалық машина. Айдамалау сұйықтығын сору және оны көтеріп тасымалдау, жұмыс сұйықтығының қоспа камерасында туындайтын сиретілу процесіне негізделген.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Салқынкөл ауылдық округі
Салқынкөл ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 597 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы ауылдық округтері
Вайнона Райдер
Вайнона Райдер (Winona Ryder, 29 қазан 1971, Уинона, Миннесота, АҚШ) – америкалық актриса және продюссер.