cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақтаңдақ
Емі
Ақтаңдақты тұрғылықты жерде дәрігерлік — косметологиялық мекемелерде емдейді. Үй жағдайында лақтың түсін аздап кетіру үшін теріні простоквашамен, ащы айранмен немесе сутегі тотығының 3 проценттік ерітіндісімен сүртуге болады. Хлоазма пайда болған кезде жазғы уақытта теріні қияр, қарақат шырынымен, асхана сірке суына салынған желкек тамырының тұнбасымен сүргеді. Ақтаңдықтың көзге айқын көрініп тұруын Мелан, Ахромин, Молочай сияқты арнайы кремдермен басуға болады. Крем жағардың алдында бетті жуу немесе бет терісін лосьонмен тазалау керек. Кремді дақтың үстіне ғана жағады. Бір-екі сағаттап кейін кремнің қалдығын сулы мақтамен сүртін тастаған жөн. Жуынудың қажеті жоқ. Жылтыратып тұратын кремдерді күндіз жағуға болмайды, өйткені күн сәулесінің әсерінен, бұл кремдер кейбір адамдардың терісін қатты тітіркендіріп және ақтаңдақты күшейтіп жіберуі ықтимал. Үй жағдайында жаратын дәрі-дәрмекті адамдардың өздері дайындалала алады. Ол үшін бір қасық лимон шырыны мен асқа пайдаланатын сірке суын араластырып, оған 2 шай қасық қайнаған су қосады. Мұндай қоспамен бетті күн сайын сүртіп тұру керек. Сондай-ақ бетті кесілген лимонмен, қиярмен, кефирмен, ашыған айранмен сүртіп, сонан соң жуады да, опа жағады. Ақтаңдақты толық кетіру үнемі мүмкін бола бермейді, дегенмен бір-екі ай бойы дәрі-дәрмекті үзбей жағып жүру айтарлықтай әсер етеді.
Күн сәулесіне әсерінен ақтаңдақ көбейіп кететіндіктен көктем және жаз айларында теріні қорғау үшін арнайы кремдерді пайдалануға кеңес беріледі..
Дереккөздер
Санат:Тері аурулары
Павел Бортник
Павел Бортник (22.1.1928. Павлодар облысы Ертіс ауданы Осиповка а.) – тележурналист. ҚазМУ-ді (1953), Мәскеу Жоғары партия мектебін бітірген (1968). Өскемен телестудиясының алғашқы бас редакторы (1953 67), 1968 жылы Шығыс Қазақстан облыстық телевидение және радиохабарларын тарату комитеті төрағасының орынбасары, төраға қызметтерін атқарды.
Комитетке басшылық жасаған жылдары студияға талантты әрі талапты журналистерді тандай білгендігімен ерекшеленеді. "Охота на медведя" (авторы –П.Бортник, операторы – В.Москалюк) фильмі Канаданың Монте-Карло қаласында өткен Халықар. фестивальда Гран-приді жеңіп алды. "Озеро студеное и ласковое", "Старик и озеро", "Постижение", "Четвертая охота" (авторы – П.Бортник, операторы – А.Лаптев) фильмдерінің авторы.
1980 жылы облыс көрермендеріне "Встреча" авторлық бағдарламасыме танымал болды.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Психикалық ахуал
Психикалық ахуал — психикалық процестің динамикалық көрінісін және индивид психикасының белгілі бір қалыптасқан шартты кезі мен көрінісін айқындайтын ұғым. Психикалық ахуал жеке адам мен адам топтарының бір сәт, аз уақыт аралығындағы эмоциялық, танымдық және мінез-құлықтық көріністерінің жалпылама сипатын білдіреді. Психикалық ахуал эмоцияның даму сатыларынан тұрады, индивидтің түрлі психикалық қасиеттерінің (жеңілтектік, ұстамсыздық, ашушаңдық сияқты) көрінісін білдіреді. Психикалық ахуалға сезімнің (көңіл-күй, аффект, үрей, эйфория және т.б.), ықыластың (толғаныс, ессіздік), еріктің (батылдық, жинақылық, тартыншақтық), ойланудың (күмәндану), қиялдың негізгі түрлері жатады. Төтенше жағдайдағы адамның психикальіқ ахуалы стресс ретінде қабылданып зерттеледі.
Бабья-Вож
Бабья-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Харута өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тухосянь
Тухосянь, Тухосянь-Гучжо-хан (туған жылы белгісіз – 739) – Түргеш қағандығының қағаны (738 – 39). Сұлу (Чеби Шичжо Сұлу) қағанның ұлы. Әкесі қаза тапқаннан кейін оның орнына билікке келді. Бірақ оның қаған болуын қағандықтағы иеліктердің билеушілері қолдай қоймады. Бұл өз кезегінде қағандықта өзара қырқыстың өршуіне алып келді. Қағандықтың батыс аймағындағы иеліктің билеушісі Мохэ Даған Тухосяньға қарсы күш жинап, оның сарайына тұтқиылдан шабуыл жасады. Тухосянь шабуылға тойтарыс бере алмай, сарайдан қашты. Бірақ көп ұзамай ол інісі Шеху Тунь Абомен бірге тұтқындалып, өлтірілді. Бұдан кейін қағандықтағы билік Мохе Дағанның қолына көшті.
Эндинген
250px|thumb|Картада орналасуы Эндинген (Endingen AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Цурцах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1923 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.46 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4305, пошта индексі — 5304.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Қайырболат Мұқанұлы Есенов
Қайырболат Мұқанұлы Есенов – филология ғылымдарының докторы (1983).
Өмірбаяны
Омбы пед. училищесін (1947);
1995 ҚазМУ-ды (қазіргі Қазақ Ұлттық Университет) бітірген; (1947–50), Омбы облысындағы №1 жетіжылдық мектебінде қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалім;
1955–57 Көкшетау облысы мұғалімдер білімін жетілдіру институтында қазақ тілі мен әдебиеті кабинетінің меңгерушісі;
1957 жылдан өмірінің соңына дейін ҚР Ұлттық ғылым академиясының Тіл білімі институтында ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болды.
Еңбектері
Есенов қазақ тіл білімі синтаксисінде күрделенген сөйлемдер категориясының теоритігі негізін қалады. «Қазіргі әдеби тіліміздегі күрделенген сөйлемдердің негізгі мәселелері» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Қайырболат Мұқанұлы 200-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 7 монографияның авторы.
Күшейтпе
Күшейтпе - сол тілдік бірлікті іштей өзгерту, қосымша бірліктер еңгізу немесе құрылымды өзгерту арқылы тілдік айтылымды ерек шелеп, құшейтіп көрсету. Мәнді құшейту. Жоқтың орнына жоқ. Келіспеушілікті құшейту. Мәңгілік ешқашан ештеңе жоқ.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Τόνος (γραφή)
Джунгано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1114 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 101 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 84050.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Сант'Орсола-Терме
Сант'Орсола-Терме (Sant'Orsola Terme) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1022 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 68 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 38050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Бейнемәдениеттілік
“Бейнемәдениеттілік” – АҚШ-тағы теледидар және бейнемагнитофон қандай да бір дәрежедегі театр, кино және өзге де көңіл-көтерушілік бағыттағы орындарды ауыстыруы.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Телевидение
Сорж
Сорж (Sorges) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 47,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24540, пошта индексі — 24420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1314 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Раммерсмат
Раммерсмат (Rammersmatt) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,47 км² шамасында.
Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов
Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов(1947 жылы туған, Маңғыстау ауданы Тұщықұдық ауылы) – педагог, журналист, әуесқой сазгер.
Раммерсмат
Коммунаның INSEE коды — 68261, пошта индексі — 68800.
Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов
Болатов «Қарлығаш» (1981), «Жыр-моншақ» (2003) атты жыр-жинақтарының, «Қара жорға», «Ыңғайтөкпе», «Домалатпай» атты күйлердің авторы.
Раммерсмат
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Раммерсмат
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар
Хақ
Хақ — айтылған ойдың шындыққа сәйкес келуін білдіретін ұғым. Хақ ұғымымен қатар шындыққа сәйкестікті ойдың шын мәні мағынасындағы сидк терминімен де анықтайды. Бұл екі термин синоним болғанымен, сидк ой топшылау, пікірін білдіру сипатында қолданылады. Құдайдың негізгі мәні Хақ деп біледі және көркем есімдерінің бірі “Хақиқат” деп таниды. Ибн Арабидің сопылық ілімді баяндауында болмыстың абс. бірлігі мағынасында әл-хақ термині қолданылып, жаратылған әлем, сан алуан әлем мағынасындағы әл-халк терминімен салыстырыла отырып анықталады.
Сілтемелер:
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Ислам Санат:Ислам ғылымы
Коулдуатэр (Мичиган)
Коулдуатэр (Coldwater) — Мичиган штатының Branch округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Звезда (журнал)
«Звезда» - Ленинград Жазушылар ұйымының әдеби-көркем, қоғамдық-саяси журналы.
Санкт-Петербургте 1924 жылдан ай сайын шыға бастады. Журнал 1939 жылғы 10-11 сандарында «Жаңа аудармалар» деген айдармен Абайдың Вс. Рождественский аударған «Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы...», «Осы қымыз қазаққа...», «Махаббат тілі - тілсіз тіл...», «Қиыстырып мақтайсыз...» деген өлеңдерін жариялады. В. М. Жирмунскийдің «Абай» (1946, 9 саны), В. Лавровтың «Абай тағылымы» (1972, 11 саны) мақалалары қазіргі қазақ әдебиетіндегі Абай дәстүрінің жалғастығына арналған.
Дереккөздер
Санат:Ресей журналдары
IC 2851
IC 2851 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1392951.
Сыртқы сілтемелер
IC 2851 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Вентоза (Виейра-ду-Минью)
Вентоза (Виейра-ду-Минью) (Ventosa (Vieira do Minho)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Виейра-ду-Минью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
NGC 2446
NGC 2446 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 10 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2446 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21860, UGC 4027, MCG 9-13-58, ZWG 262.30, IRAS07446+5444.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Куличиха
Куличиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кучук өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бан (Пфальц)
Бан (Пфальц) (Bann (Pfalz)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кайзерслаутерн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2216 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 35 002. Муниципалитеттің басшысы — Арнольд Герман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Лизиметр
Лизиметр — топырақ қабатына сіңген судың мөлшерін өлшейтін аспап. Лизимтер арқылы аэрация белдеміндегі ылғал қорларының өзгерісі анықталады.
Дереккөздер
Санат:Аспаптар
Гран мұнай кен орны
Гран мұнай кен орны — Каспий маңы ойпатының оңтүстік бөлігінде, Атырау облысы Атырау қаласынан батысқа қарай 90 км жерде орналасқан. Кенді барлау-бұрғылау жұмыстары 1962 жылы басталып, кен орны 1969 жылы ашылды.
Аспара (Шу ауданы)
Аспара — Жамбыл облысы Шу ауданындағы ауыл, темір жол бекеті, Тасөткел ауылдық округі құрамында.
Гран мұнай кен орны
Геологиялық құрылымы
Кен орны қос қанатты күмбезді құрылымнан түзілген, төменгі бор және ортаңғы юра шөгінділері мұнайлы болып саналады. Мұндағы алты мұнайлы горизонттың біреуі төменгі борда, қалғандары ортаңғы юра қабатында орналасқан. Горизонттардың орналасу тереңдігі 172-644 м.
Аспара (Шу ауданы)
Географиялық орны
Шу қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде орналасқан.
Гран мұнай кен орны
Құрамы
Мұнайдың құрамында 1,24 – 0,45% күкірт, 0,75 – 3,04% парафин, 4,95% силикагель шайырлары кездеседі. Кен 1973 жылы пайдалануға берілген.
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Аспара (Шу ауданы)
Халқы
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Бұйрабаевтың көркемсөзі
Бұйрабаевтың көркемсөзі-"Қазақтелефильм" студиясының 1 бөлімді, қазақ тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1969). . Оспанхан Әубәкіровтің "Емтихан" деген интермедиясы Тынышбек Бұйрабаевтың орындауында көпшілікке ұсынылған.
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Альхаурин-де-ла-Торре
Альхаурин-де-ла-Торре (Alhaurín de la Torre) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-дель-Гвадальхорсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 35832 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 82 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 18 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Калдондық қатпарлық
Калдондық қатпарлық - негізінен ерте палеозой эрасында болған (кембрий және ордовик кезендері, ішінара силур кезеңі), кейбір өңірлерде девон кезеңінде ғана тамамдалған қатпарлық.
Дереккөздер
Санат:Геология
Артхашастра
Артхашастра  (санск. артха — “басқару”, шастра — “заңдылық”, яғни “басқару заңдылығы”) — көне үнді трактаты, патшалардың өмірі мен қызметін қамтитын санскрит тіліндегі көне ережелердің бірі. Б.з.б. 1-мыңжылдықтың 2-жартысында пайда болып, бүгінгі нұсқасы б.з. 1-2 ғ-да қалыптасып болған деген болжам бар. А. 15 бөлімнен тұрады: патшаның мінез-құлқы мен уәзірлерді таңдау әдісі, қазынаны толтыру жолдары, сот және тергеу жұмыстары, қылмыс пен жазалау, қарсыластарды жоюдың құпия әдістері, саясат пен соғыс өнері, қоғамдық ұйымдармен қарым-қатынас, құпия тыңшылар пайдалану жолдары т.б. А-ның негізгі идеясы: патша саяси жетістікке жету жолында ешбір әдістен бас тартпауы керек. “Патшаның саясаты өзінің жерін ұлғайтуға бағытталған, сондықтан көршілер оның жауы болып табылады, ал көршілердің көршісі — одақтастар”. А. білімнің көптеген салаларын қамтиды. Онда өте тәптіштеліп мынадай жүйелер берілген: “патшалықтың 7 белгісі”, “патшада болуы мүмкін 7 кемшілік”, “сыртқы саясаттың 6 әдісі”, “қамалдардың 6 түрі” т.б. А. Үндістан мәдениеті мен мемл. құрылысының көне тарихын зерттеуде негізгі дерек бола алады. Әдеб.: Индуизм, Джайнизм, Сикхизм/Под общ. ред. Альбедиль М.Ф., М., 1996.
Санат:Санскрит тілі Санат:Саяси философия
NGC 6902A-1
NGC 6902A-1 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 2 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6902A-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64575, ESO 285-4, MCG -7-41-32, AM 2019-442.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Ушал
Ушал (Үлкен Ушал) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Качарма өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Толымсыз жандар қаласы
Толымсыз жандар қаласы – американдық жазушы Ренсом Риггздің романы, «Ерекше балалар үйі » романының сиквелі. Кітап оригиналы 14 қаңтар 2014 жылы АҚШ-нда ағылшын тілінде «Quirk Books» баспасымен шығарылғын. Оқиға бірінші кітап аяқталған орыннан басталып, Джейкоб пен оның достарының Мисс Сапсан үйінен жырақ кетіп, «Ерекше әлем астанасы» - Лондон қаласына жасаған сапары туралы баяндайды.
Сюжет
Балалар крипто-сапиенстерді (ереше, паранормальді қасиеттерге ие адамдар) аулайтын, барлығынын көзіне көріне бермейтін құбыжықтардан қашып кеткеннен кейін, күшті теңіз дауылының астында қалды. Жағажайға жеткеннен кейін, жасөспірімдердің артынан мақұлықтар, бұрын ерекше адамдар болғандар, келе жатқаны білінеді. Балалар қорғаныш іздеп, орманға жүгіреді, алайда, жүгіретін бағыт не орын жоқ екенін аңғарады. Өздеріне орын таппай, басты кейіпкерлер орманды аралап жүрген еді, бірақ кейін олар Мисс Сапсан үйінен алып кеткен «Ерекшеліліер әңгімелері» кітабын естеріне түсіреді. Кітаптағы ертегі көмегімен Мисс Сапсан түлектері жаңа уақыт орамын тауып, ерекше жануарларға толы уақыт цикліне кіреді. Осы орамның имбринасы Мисс Королек басқа имбриналарға көмектесу үшін Англияға кеткенін білгеннен кейін Джейкоб пен оның достары имбринаны іздеуге аттанады. Осы сапар барасында ерекше балалар кездестірген цыгандар тобы оларға қалаға жетуге және тағы басқа заттармен көмектеседі.
Сиквел
Мисс Перегрин (Мисс Сапсан) топтамасының үшінші «Жандар кітапханасы» атты кітабы 2015 жылдың 22 қыркүйек күні жарық көрді.
Кейіпкерлер
Санат:Фэнтези романдары
Қостөбе (Абай облысы)
Қостөбе — Абай облысы Жарма ауданы, Шалабай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Географиялық орны
Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 49 км-дей жерде орналасты.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 107 адам (67 ер адам және 46 әйел адам) болды.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таратылған елді мекендер
Грозотто
Грозотто (Grosotto) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1689 адамды құрайды. Халық тығыздығы 32 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 23034.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Синеморец (Бургас облысы)
Синеморец (Синеморец) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Царево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 378 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8279. Телефон коды — 0550. ЕКАТТЕ коды — 66528.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Котлован желдетуі
Котлован желдетуі - котлованның пайда болу процесі ірі немесе үйілген зақымданған топырақ штампы түрінде жұмысшы органмен механикалы, екпінді, нығыздалған құралдардың көмегімен қайта қалпына келтіру.
Провинция
Провиния (provincia — түкпір) - 1) Бельгия, Ирландия, Италия, Нидерланд, Вьетнам, ҚХР, КХДР, Индонезия, Сауд Арабиясы, Малави, Марокко, ОАР, Аргентина, Эквадор, Куба және т.б. мемлекеттердегі негізгі әкімшілік-аумақтық бірлік; 2) тарихи қалыптасқан аумақтық бірлік (Франция, Италия және басқа елдердің "тарихи Провинциялары"); 3) мемлекет астанасы мен мәдени орталықтардан шалғайда орналасқан қонысты жерлер.
Дереккөздер
Санат:Әкімшілік бөліну Санат:География және геодезия
Котлован желдетуі
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Үлкен Рассоха (Лытва тармағы)
Үлкен Рассоха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лытва өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Байұзақ Қожабек
right|thumb Байұзақ Қожабек (1929-2001) - 12 қарашада Алматы облысының Кегей ауданы, Кіші Жалаңаш кешені, Дөңгелексаз жайлауында туған. Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетінің журналистика бөлімін бітірген (1951).
1947—1949 жылдары «Коммунист» журналының қызметкері, 1949 —1967 жылдары Қазақ КСР Телевизия және радиохабар жөніндегі мемлекеттік комитетінде тілші, редактор, Әдебиет-драматургия редакциясының бас редакторы, Қазақ теледидарының бас редакторы, комментатор; 1958—1961 жылдары «Қазақфильм» киностудиясының аға ғылыми редакторы; 1967 —1968 жылдары Қазақ КСР-нің Баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі мемлекеттік комитетінің бөлім бастығы, 1968—1989 жылдары Қазақ Совет энциклопедиясында редакция меңгерушісі. 1992 жылдан жеке меншік «Ататек» баспасының директоры. «Тарихи наным» (А., «Ататек», 1994), «Қазақия» («Ата-тек», 1998) атты кітаптардың авторы. М.Кальманның «Бестерц қорғаны» романын (Қ.Әбілхановпен бірге), Ш.Уәлихановтың «Сот реформасы туралы жазбасын »(« Жазушы » жинақ, 1995); С.Куриловтың «Тундрада кездесеміз» повесін (Сақа жазушыларының жинағы, 1976), У.Теккерейдің «Күйкі тірліктің жәрмеңкесі» романын, Мүхаммед Бабырдың «Бабырнамасын»(«Жалын», 1990; «Ататек», 1993) аударған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Кегей ауданы Санат:1929 жылы туғандар
Такино
Такино — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Рост ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 314 адамды құрады. Пошта индексі — 452561, ОКАТО коды — 80242845003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Беташар жыры
Беташар жыры — келін түсіру тойында айтылатын ғұрыптық жырлардың бір түрі. “Беташар” ғұрпын, негізінен, жыршы-жыраулар мен ақындар, өлеңшілер атқарады. Өйткені ол өзіндік сазды әуені бар өлеңмен орындалады. Беташар екі түрлі мақсатты көздейді, оның бірі — келіннің бетін ашып елге таныстыру болса, екіншісі — түскен елін келінге таныстыру. Осыған орай, беташушы әрбір өлең шумағы аяқталған сайын қолындағы қамшының немесе домбыраның ұшымен ақ желекті көтеріп келіннің бетін жұртқа ашып көрсетіп отырады, келін де өз тарапынан ілтипат танытып, оң тізесін бүге сәлем етіп тұрады. Дәстүрлі “Беташарлар”: Айтқызбай көңілін тап келін — сияқты дәстүрлі жолдармен басталып, инабатты, ибалы жақсы келін болуға үндейтін өсиеттермен, дәстүрлі қоғамның отбасылық қарым-қатынас тән әдеп негіздерін тәптіштеумен жалғасады. Одан әрі келінге жаңа жұрты ата-енесінен басталып рет-ретімен таныстырылады: Қайын атаға бір сәлем, — деп әрқайсысына сәлем еткізіп, көрімдік сұралады. Мұндайда жеңіл әзіл, шымшыма мысқыл да араласып отырады. “Беташар” соңы келінге тату-тәтті, балалы-шағалы бақытты ғұмыр тілеумен аяқталады. Ақын-жыршылар “Беташар” мәтінін өздерінше түрлендіріп, жаңа әуенмен құлпырта айтады. Мұндай кезде келін түсірген ауыл адамдарының аттары аталып, жөндері түгелденіп, тыңдаушыларды ерекше әсерге бөлейді. Кейде “Беташарды” ақындарға арнайы жаздырып алып айту үрдісі де бар. Бұл дәстүр кейінгі жазба әдебиеттен де жарасымды жалғасын тауып келеді. Кеңес дәуірі кезінде көне салт ретінде ұмытыла бастаған “Беташар” ғұрпы соңғы кезеңде жаңаша жанданып, үйлену салтының қатарына берік орныға бастады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс-салт өлеңдері‎
Тушы
Тушы – әскер туын ұстаушы. Ту әскердің киесі саналғандықтан көшпелілерде айқас кезінде туды ұстау ең батыр адамдарға жүктелген. Қазақ ауыз әдебиетінде өздері жараланса да туды құлатпай ұстап тұрған батырлар туралы аңыздар көп. Халық аузында жоңғарлармен болған бір соғыста Абылайдың туын ұстаған Олжабай батыр қолына жоңғар оғы тисе де туды құлатпай ұстағандығы туралы аңыздар айтылады.
Ле-Плесси-Сент-Оппортюн
Ле-Плесси-Сент-Оппортюн (Le Plessis-Sainte-Opportune) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27466, пошта индексі — 27170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 275 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,19 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Баган (Уса тармағы)
Баган — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Рамзау
Рамзау (Ramsau bei Berchtesgaden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Берхтесгаден ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1800 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 129,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 72 129. Муниципалитеттің басшысы — Херберт Гшосман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ішімдікке қарсы тәрбие
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Кубалық социализм
Батыс жарты шарындағы жалғыз социалистік ел
thumb|300px|Фидель Кастро Куба — Батыс жарты шарындағы жалғыз социалистік ел. 1898 жылы Испаниядан тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін, арал 1930 жылдарға дейін Американың күшті ықпалында қалып қойды. 1959 жылы өкімет басына Фидель Кастро келді. Ол әлі күнге дейін мемлекет басшысы болып қалып отыр. Кубаға Кеңестер Одағы жан-жақты демеу мен көмек көрсетті. Алайда АҚШ-пен қарым-қатынастары нашарлай түсті. 1962 жылы аралға АҚШ-пен тікелей жақын жерде кеңес зымырандарын орналастыру екі державаның арасында Кариб дағдарысы аталған дағдарысқа әкеп соқты. КСРО ыдырағаннан кейін Куба елеулі экономикалық қиындықтарды бастан кешіруде. Жағдайды никель кен орындарын кеңінен игеру мен туризмнің дамуы біршама түзеді. thumb|700px|center|Куба картасы
Дереккөздер
Санат:География
Мар-ди-Эспанья
Мар-ди-Эспанья (Mar de Espanha) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 200 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 372,108 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1851 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Мандив
Коммунаның INSEE коды — 64379, пошта индексі — 64220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 194 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Ремовиль (Сена және Марна)
Ремовиль (Remauville) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77387, пошта индексі — 77710.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Цитоэкология
Цитоэкология — клеткалардың қоршаған орта жағдайларына бейімделу заңдылықтарын зерттейтін цитология саласы.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Грегариндер
200px|thumb|Грегариндер Грегариндер (Gregarіnіa) – споровиктер класына жататын бір клеткалы организмдер. Бұлар омыртқасыздар (жәндіктер, құрттар, т.б.) мен төм. сатыдағы хордалылардың ішек қуысында, жыныс органдарында клеткадан тыс паразиттік тіршілік етеді. Грегариндердің 800 – 1000-нан аса түрі белгілі. Archіgregarіnіda, Neogregarіnіda және Eugregarіnіda деп аталатын үш отряды бар. Денесінің ұзындығы 10 мкм-нен 16 мм-ге дейін. Денесі бір клеткалы болғанымен үш бөлімнен тұрады: эпимерит – ауыз және жәндіктерге бекіну қызметін атқаратын алдыңғы бөлігі; протомерит – ортаңғы бөлігі; дейтомерит – ядросы бар артқы бөлігі. Қорегін, негізінен, эпимерит бөлігімен, сондай-ақ бүкіл денесі арқылы да сіңіреді. Көбінесе жынысты жолмен көбейеді. Екі грегариннен пайда болған гаметалар бір-бірімен қосылып, зиготаға, одан ооцистаға айналады. Ооцистаның ядросы сегізге бөлініп, одан спорозоиттар пайда болады. Ооциста иесінің нәжісімен бірге сыртқа шығарылады. Басқа организмге енген кезде, ооциста жарылып, одан спорозоиттары шығады. Олар ішек қуысының клеткаларына жабысып, өсе келе ересек Г-ге айналады.
Дереккөздер
Санат:Табиғат
Эмират кеңсе мұнарасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дубайдағы көк тіреген ғимараттар Санат:Аса биік құрылыстар
Верин (Повуа-де-Ланьозу)
Верин (Повуа-де-Ланьозу) (Verim (Póvoa de Lanhoso)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Ланьозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,79 км² шамасында. Халық тығыздығы — 145,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Санцено
Санцено (Sanzeno) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Лизосома
Лизосома — торшалар органоиды. Олардың құрамына гидролиттік ферменттер тобы — қышқыл фосфатаза, нуклеаза, протеазалар, гликозидазалар т. б. (барлығы 20-дан астам) кіреді. Лизосома торшаның өзінің (аутолиз) және оның ішіне кірген заттардың ыдырауына қатынасады. Лизосома құрамына кіретін ферменттер торша және белоктарының жетілуіне (процессинг) қатынасады. нобай
Санцено
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 935 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 117 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Баспа құрылғы
Баспа құрылғы – есептеу техникасында есептеуіш ма шинадан алынған қорытынды мәндерді сан не әріп түрінде қағаз бетіне жазып отыра тын құрылғы.
Лизосома
Дереккөздер
Санат:Органеллалар
Баспа құрылғы
Баспа құрылғы ретінде негізінен баяу жылдамдықты электромеханикалық құрылғылар қолданылады. Секундына бірнеше мың танба басуға мүмкіндік беретін шапшаң баспа құрылғылары (фотооптикалық электрографиялық, электро-химиялық т.б.) да бар. Электро-механикалық баспа құрылғылар сек. 20 таңбаны 7 көшірме қағазға баса алатын машинкалар (ленталы не рулонды), мин. 90-150 жол басып шығаратын доңғалақты және штангілі құрылғылар, мин. 900 жол басатын санды доңғалақты және матрицалы болып бірнеше түрге бөлінеді. Шапшаң баспа құрылғылар ішінде фотооптикалық түрі жиі қолданылады. Ол бір матрицадан сек. 2000-ға дейін таңба түсіруге мүмкіндік береді.
Ғалам хронологиясы
Ғалам хронологиясы (Chronology of the universe) — Жойқын жарылыс космологиясы бойынша сипатталған ғаламның тарихы мен болашағы. Ғаламның алғашқы кезеңі 13,8 миллиард жыл бұрын басталды деп болжанады. Бұл болжам 68% сенімділікке ие, онда 21 миллион жылдық анықсыздық бар.
Баспа құрылғы
Соңғы кезде құрамында күрделі электромеханикалық құрылғылары жоқ электрографиялық баспа құрылғыларында кең таралуда. Онда жылжып тұрған қағаз бетіне электродтар матрицасы көмегімен басылатын таңбаға сәйкес заряд беріледі. Қағаздың зарядталған жерлеріне бояулы ұнтақтың жабысуы салдарынан кескін алынады. Жалпы баспа құрылғылары конструкциялық және технологиялық ерекшеліктеріне қарай секундына 100-ден (электрохимиялық) 3000-ға (электрографиялық) дейін таңба баса алады.
Санцено
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santi Sisinnio, Martirio ed Alessandro.
Ғалам хронологиясы
Бес саты хронологиясы
Ғалам қалыптасқаннан бергі хронологияны бес бөлікке бөлуге болады. Хронологияға дейін уақыт болды ма, жоқ па, белгісіз. Ғалам хронологиясының бұл бес сатысы:
IC 2852
IC 2852 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ғалам хронологиясы
Бес саты хронологиясы
Ғарыштық уақыттың алғашқы пикосекунды (picosecond) (10−12). Ол Планк дәуірін қамтиды, ол дәуірде қазір түсінілген физика заңдары істемеуі мүмкін; белгілі болған төрт негізгі фундаменталды әсерлесу ілгері-кейін қалыптасты, алдымен гравитация, сосын Электромагниттік әсерлесу, әлсіз әсерлесу және күшті әсерлесу пайда болды; ғарыштың кеңеюі және ғарыштық инфляция әсерінен әліге дейін өте ыстық ғаламның салқындауы, бұлар күшті әсерлесу, әлсіз әсерлесу және электромагнтиттік күштің бөлінуінен қозғатылған деп есептеледі.
IC 2852
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1370252, NPM1G +10.0261.
Сыртқы сілтемелер
IC 2852 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ғалам хронологиясы
Бес саты хронологиясы
Осы сатыда пайда болған нәзік толқындар кейінірек пайда болған ірі құрылымдардың негізі болып саналады. Ең ежелгі ғаламның түрлі кезеңдері әртүрлі түсініледі. Бөлшек физикасы бойынша алғашқы бөлшектер практикалық эксперименттер мүмкіндігінен асып кеткен болып, басқа әдістермен зерттеледі.
Жалғасу уақыты 370 000 жыл. Алғашында әр түрлі субатомдық бөлшектер кезең-кезеңмен қалыптасады. Бұл бөлшектер тең мөлшердегі материя мен антиматерияны қамтиды, сондықтан олардың көп бөлігі тез жойылып, шамалы мөлшердегі материяны ғана ғаламда қалдырады.
Шамамен бір секундта нейтринолар ажырайды; бұл нейтринолар ғарыш нейтрино фонын (CνB) құрайды. Егер алғашқы қара құрдымдар болса, олар ғарыштық уақыттың шамамен бір секундында қалыптасады. Ішінде протондары мен нейтрондары бар біріккен (Composite) субатомдық бөлшектер пайда болып, шамамен 2 минуттан бастап жағдай нуклеосинтез үшін қолайлы болады: шамамен 25% протондард және барлық нейтрондар ауыр элементтер ішінде реакцияға түседі, алғашқысы дейтерий, ол дереу гелий-4 -пен реакцияласады.
20 минуттан кейін ғалам термоядролық реакциялар үшін жеткілікті ыстық болмайды, бірақ тым ыстық болғандықтан, бейтарап атомдар өмір сүре алмайды, немесе фотондар тарала алмайды. Сондықтан ол күңгірт плазмалық дене болады. 47 000 жыл шамасында ғалам салқындаған сайын оның қозғалысында радиация емес, материя үстем бола бастайды. Шамамен 100 000 жылда гелий гидриді бірінші молекула құрайды. (Көп уақыттан кейін, сутегі мен гелий гидриді реакцияға түсіп, алғашқы жұлдыздарға қажет отын - молекулалық сутегіні түзеді).
Шамамен 370 000 жылда ғалам ақыры бейтарап атомдардың пайда болуы ("рекомбинация") үшін жеткілікті деңгейде салқындап, нәтижеде ол алғаш рет мөлдір болды. Жаңадан пайда болған атомдар - негізінен сутегі мен гелий, аз мөлшердегі литий - фотондарды шығару (фотонның ажырауы) арқылы ең төменгі энергия күйіне (негізгі күйге) тез жетеді, әрі бұл фотондар ғарыш микротолқынды фоны (CMB) ретінде қазіргі кезде де байқалады. Ол қазіргі кезде біздің әлемдегі ең көнені байқауымыз есептеледі.
370 000 жылдан шамамен 1 миллиард жылға дейін. Рекомбинациядан және ажыраудан кейін ғалам мөлдір болды, бірақ сутегі бұлттары өте баяу жеміріліп, жұлдыздар мен галактикаларды құрады, сондықтан жарықтың жаңа қайнары болған жоқ. Ғаламдағы бірден-бір құбылыс болған фотондар (электромагниттік радиация, немесе жарық") ажырау кезінде бөлініп шыққан болатын, яғни, олар қазір байқалған ғарыш микротолқынды фоныы, сондай-ақ кейде сутегі атомдары шығаратын 21 см радиолиниясы қатарлылар. Ажыраған фотондар бастапқыда бүкіл әлемді ашық қызғылт сары сәулемен жарқыратқан болуы мүмкін, шамамен 3 миллион жылдан кейін көрінбейтін толқын ұзындығына дейін біртіндеп қызылға ығысып, ғаламды жарықсыз қалдырады. Бұл кезең ғарыштық қараңғы ғасырлар  деп аталады.
Шамамен 10 мен 17 миллион жыл аралығында ғаламның орташа температурасы 273–373К (0–100°C) болып, сұйық суға қолайлы болды және ғалымдар жартасты ғаламшарлардың, немесе шынымен тіршіліктің пайда болғаны туралы болжамдар ұсынды, өйткені статистика бойынша, ыңғайсыз статистикалық ауытқу салдарынан ғаламның кіщкентай бөлігі қалған бөліктерінен өзгеше жағдайда болып, тұтас ғаламнан жылу алуы мүмкін.
Шамамен 200-500 миллион жыл аралығында жұлдыздар мен галактикалардың алғашқы ұрпағы қалыптасты (нақты уақыты әлі зерттелуде), және алғашқы алып құрылымдар пайда болды, олар бүкіл ғаламда өзара бір-бірін тартқан көбік тәрізді қараңғы материя талшықтарға тартылды. Жұлдыздардың алғашқы ұрпақтары астрономиялық тұрғыда әлі байқалған жоқ. Олар өте алып (100-300 есе күн массасына ие) және бейметалды), олардың өмір сүру ұзақтығы қазіргі жұлдыздардың көпшілігіне қарағанда өте қысқа, олар миллиондаған жыл өткенде сутегі отынын тез жағып аяқтайды да, жоғары энергетикалық жұп-тұрақсыз ғаламатжұлдыз ретінде жарылып кетеді. Басқа теорияларға сәйкес, олар кішкентай жұлдыздарды да қамтуы мүмкін, кейбіреулері бүгін де жанып тұрған болуы мүмкін. Қалай болғанда да, бұл алғашқы ұрпақ ғаламатжұлдыздары біз айналамыздағы күнделік ұшырасатын элементтердің көпшілігін жасады және оларды ғаламға таратты.
Уақыт өте галактикалық шоғырлар мен супершоғырлар пайда болады. Белгілі бір уақытта, алғашқы жұлдыздардан, ергежейлі галактикалардан және бәлкім квазарларлардан алынған жоғары энергиялы фотондар 250-500 миллион жыл аралығында біртіндеп басталатын, 700-900 миллион жылда аяқталып, 1 миллиард жылда қусырылатын реионизация кезеңіне өтеді. (дәл уақыттары әлі зерттелуде). Ғалам бірте-бірте біздің айналамызда көріп жүрген ғаламға ауысып, қараңғы ғасырлар шамамен 1 миллиард жылда толығымен аяқталды.
Дереккөздер
Санат:Физикалық космология Санат:Ғарыштану Санат:Космология Санат:Уақыт Санат:Эволюция
Адемир
Адемир Маркес де Менезис (порт.Ademir Marques de Menezes; 8 қараша 1922 жыл — 11 мамыр 1996 жыл) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Бразилия Ұлттық футбол құрамасы тарихындағы ең үздік шабуылшылардың бірі.
Карьерасы
Футболға 14 жасында келді. Екі рет штаттар арасында чемпион атанып үлгерді. Кейін ересектер арасында үш рет осы титулға қол жеткізді. 1948 жылы кәсіпқойлық деңгейін көтеру үшін "Флуминенседен" "Васко да Гамаға" қайта оралды. Онысы нәтиже берді де: Бразилия Ұлттық футбол құрамасына қайта шақырылды. Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігінде ең үздік мерген атанды. Чемпионатта Адемир сегіз гол соқты. Тек топтық турнирдің соңғы матчында Уругвайдың қақпасына гол соға алмады. Бұл ойында Бразилия құрамасы 1:2 есебімен ұтылып, чемпион атана алмады.
1954 жылғы әлем біріншілігіне Адемир жарақатының кесірінен бара алмады.
Бапкерлік карьерасы ұзаққа созылмады. Аз уақыт "Васко да Гаманың" тізгінін ұстады да, көп ұзамай өз еркімен бас тартты.
Реймс
Реймс (Reims ) - Францияның солтүстік-шығысындағы қала. Шампань-Арденна аймағындағы Марна департаментінде орналасқан. Тұрғын саны - 184984 адам ( 2009 жылдың мәліметі бойынша). Реймс қаласы префектура немесе әкімшілік орталық болмаса да, Францияда  халық санынан 12 орнында және Шампань-Арденна аймағының халық тығыздығынан бірінші орнында тұр.
Адемир
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Спорт Ресифи ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Васко да Гама ФК жаттықтырушылары
Реймс
Реймсті «королдер қаласы» немесе «тәж кигізу қаласы» деп те атайды. Себебі 10 ғасыр бойы І Хлодвигтен бастап 1825 жылы  Х Карлға дейінбарлық франция королдеріне  Реймс соборында тәж кигізу жорасы өткізілген. Бұл собордаң басқа да қалада көрнекті, тарихи маңызды жерлер көп. Олардың төртеуі ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұралары тізіміне кірген.
1945 ж. 7 мамырда Германияның капитуляция актісі бірінші рет осы жерде бегітілген.
Қаланың географиялық орналасуы өте тиімді: Германия, Бельги, Люксембургқа Францияның ең жақын орналасқан ірі қаласы және Париж - Страсбург, Солтүстік теңіз - Ортажердік теңіз көлік қозғалу торабы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Франция қалалары
Анри Виктор Реньо
Анри́ Викто́р Реньо́ (Henri Victor Regnault; 21 шілде 1810, Ахен — 19 қаңтар 1878, Париж) — француз химигі и физигі. Кең таралған Химияның бастапқы курсы оқулығының авторы (Cours élémentaire de chimie, 1847—1849). Суретші Анри Реньоның әкесі.
Париж ғылым академиясының мүшесі (1840), Петербург Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі (1848), Лондон Корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1852) , АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі (1865).
1852-1871 жылдары Севр Фарфор өндірісін басқарды.
Биографиясы
1810 жылы 21 шілдеде Ахенде дүниеге келген. Париждегі политехникалық мектепті бітіргеннен кейін (1832) тау-кен мектебінде оқыды. Гисен университетінде Юстус Либиг зертханасында, Лион университетінде жұмыс істеді. 1840 жылы политехникалық мектепте химия профессоры, 1841 жылы Коллеж де Франста физика профессоры болды.
Кәсіби қызметі
Реньоның химия саласындағы жұмысының негізгі бағыты-органикалық қосылыстардың құрамын зерттеу. 1835 жылы ол алғаш рет винилхлоридті ацетиленге хлорсутекті қосу арқылы алды, 1838 жылы ол поливинилденхлоридті синтездеді. Сол жылы ол фотохимиялық полимерлену құбылысын ашты, хининнің элементтік құрамын анықтады. 1840 жылы ол меркаптандарды алу әдісін ойлап тапты; Дюмамен бірге түрлердің химиялық теориясын ұсынды. 1846 жылы ол электр ұшқынының әсерінен азот пен сутегі қоспасынан аммиак пайда болатындығы туралы маңызды бақылау жасады.
Өзі жасаған құрылғылардың көмегімен Реньо газдардың, булардың, сұйықтықтардың және қатты заттардың физикалық константаларын өлшеу үшін көптеген тәжірибелер жүргізді. Газдардағы дыбыс жылдамдығын өлшеумен айналысты. Бойль — Мариотт және Дюлонг — Пти заңдарын тексерді. Жеке дизайндағы ауа термометрін қолдана отырып, сынаптың жылу кеңеюінің абсолютті коэффициентін анықтады. Гигрометр мен пирометрді ойлап тапты.
Жады
1935 жылы Халықаралық астрономиялық одақ Айдың көрінетін жағындағы кратерге Анри Реньо атауын берді.
Әдебиет
Санат:Алфавит бойынша ғалымдар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Тоқтас (өзен)
Тоқтас, Тоқташ – Шу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Меркі, Шу аудандары жерімен ағады.
Бастауы
Қырғыз Алатауының мұздықтарынан бастау алады. Қырғызстанда Шоққайыңды, Қарабалта деп аталады. Төменде Тасөткел бөгеніне құяды.
Гидрологиясы
Өзеннің жалпы ұзындығы 115 км, Қазақстан аумығындағы ұзындығы 32 км, су жиналатын алабының аумағы 660 км2. Жоғарғы және орталық арнасы тік жарқабақты, терең шатқалдардан тұрады. Тау алды жазығына (Шу аңғарына) шыққаннан кейін аңғары кеңейеді. Қар, мұздық, жер асты суларымен толығады. Желтоқсан – ақпан айларында суы қатады. Өзен жағалауы шабындық. Суы аудан шаруашылықтарының егістігіне пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы өзендері Санат:Қырғызстан өзендері Санат:Шу су алабы Санат:Шу ауданы өзендері
Коулман (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1296 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-17100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Шалсай
Шалсай – төменгі палеолиттің аяқ кезінде өмір сүрген аңшы тайпалардың қонысы. Созақ ауданы Баба ата кентінің оңтүстік-батысынан 8 км жерде, Шалсай сайында. Зерттеу жұмысын 1959 жылы КСРО Геология миннистрінің Қаратау геологиялық экспедициясы (жетекшісі Б.А. Волчков), КСРО ғылым академиясының Тарих, археологиялық және этнография институтының Қаратау палеолит отряды (жетекшісі Қ.Алпысбаев) жүргізген. Қазбадан табылған тас пышақ, өзек тас, жаңқа сынықтары, тағы басқа заттар Шалсайдың мустьер кезеңінің қонысы екенін дәлелдейді.
Дереккөздер
Санат:Археология Санат:Қазақстан қоныстары
Меридиан
Меридиан (лат. meridianus — жарым күндік, тал түс)
Артық Сарыханұлы
Артық Сарыханұлы  (шамамен 11 ғ-дың 2-жартысы — 12 ғ-дың 1-жартысы) — қыпшақ ханы, әйгілі қолбасы, батыр. Орыс жылнамаларында “половецтердің Шарухан (Сарыхан) әулетінен шыққан Отрок хан” деп те аталады. Ержүрек қыпшақ жауынгерлерін әлем патшалары өздерінің таңдаулы әскери жасағына айналдыру дәстүрі әбден орныққан заманда Мысыр, Византия, Венгрия, Еуропа мен Азия елдерінің билеушілері қыпшақтарды қалқан етіп ұстап, қаһарлы күш ретінде пайдаланды. Кезінде Батысқа жөңкіген қыпшақтар 1116 ж. Еділді бетке алып ежелгі қонысына қайта жылжығанда Артық хан Дөң (Дон) өз. аймағында жауға тосқауыл жасады, Киев князі Вл. Мономахтың әскерімен кескілескен ұрыс жүргізді. 1118 ж. Грузия (Гүржістан) патшасы Давид ІV-нің (Дәуіт, Давид — құрылысшы) арнайы шақыруымен қыпшақ ханы Артық 45 мың атты әскермен Қап тауына келіп, Гүржістанды басқыншылардан азат етті. 1112 ж. Дидгори айқасында Артықтың 45 мың сарбазы Дәуіттің 15 мың әскерімен бірігіп, 300 мыңдық парсы қолына соққы берді. Грузиндер тарихында айрықша орын алған осы шайқастың нәтижесінде Грузия ұлттық тәуелсіздік алды. Артық Тұрантоқты атты қызын Дәуітке берді. Артық хан Қап тауында 8 жыл тұрып Дешті Қыпшаққа қайтты. “Кісі елінде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол” деген сөз А-тан қалғандығы жөнінде деректер бар. Артықтың баласы Қоншақ орыстың “Игорь полкы туралы жырындағы” басты тұлғалардың бірі.
Куприянская
Куприянская — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кишкинский Исток өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эннетбаден
250px|thumb|Картада орналасуы Эннетбаден (Ennetbaden) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Баден-Аргау округінің құрамына кіреді.