cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куткура
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
NGC 3561B
NGC 3561B — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 30 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3561B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33992, UGC 6224, MCG 5-27-11, ZWG 155.90, IRAS11085+2859, DRCG 23-27, ZWG 156.11, VV 237, ARP 105.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Кіші Шайтанка (Шайтанка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Гонконг
Әлемдегі жетекші халықаралық қаржы орталықтарының бірі болып табылатын Гонконг экономикасы еркін сауда мен төмен салықпен сипатталады. Ақшасы - Гонконг доллары, 2010-жылғы мәліметке сәйкес әлемдегі сегізінші орындағы саудаласу валютасы. Өте жоғары дамыған капиталистік экономикасы Index of Economic Freedom бойынша қатарынан 15 жыл әлемдегі ең еркін экономика аталып келді, әрі 1960-1990ж.ж. арасында қарқынды дамуының арқасында Төрт Азия жолбарыстарының бірі атанған.
Халқы
1990 жылдары Гонконгтың халық саны тез өсе бастады. 2016 жылғы санақ бойынша 7 167 403 адамға жетті (2016 жылдың шілдесі). Гонконг тұрғындарының, шамамен, 95 %-ын этникалық қытайлықтар (ханьдар), олардың көбісін кантондықтар және қытайлық этникалық топтар ретінде хаккалар мен чаочжоулықтар құрайды. Көршілес Гуандун провинциясында кең тараған кантон диалекті Гонконгтың негізгі байланыс құралы болып табылады. Аумақтағы ресми тілдер ретінде қытай (нақты диалект көрсетілмеген) және ағылшын тілдері саналады.
Халқының қалған 5%-ын қытайлық емес этникалық топтар құрайды. Гонконгтың оңтүстік азиялық бөлігі үндістерден- пәкістандықтардан мен непалдықтардан құралады. Соғыстан қашып келген вьетнамдықтар Гонконгтың тұрақты тұрғындарына айналды. Шамамен, 140 мың филиппиндіктер үй қызметшілері болып жұмыс жасайды. Сауда және қаржы салаларында еуропалықтар, американдықтар, аустралиялықтар, канадалықтар, жапондықтар және оңтүстік корейлер жұмыс жасауда.
Гонконг халық саны ең тығыз (1 шаршы километрге 6700 адам) орнласқан елдердің (тәуелді аймақтардың) қатарында. Гонконгтың шекарасында әлемдегі халық ең тығыз орналасқан Аплэйчау аралы орналасқан.
2012 жылғы көрсеткіштер бойынша қаланың 19,6 %-ы кедейлік шегінде. Олар үшін арнайы жеңілдіктер қарастырылған. Бүгінде кедейлікті жоюда нақты программалардың жоқтығына қарамастан, 2011 жылы Гонконг үкіметі сағаттық жалақының (2,6 АҚШ доллары) төменгі шекарасын бекітті. Келесі әлеуметтік проблеманың қатарына қаладағы тұрғын пәтерлердің жеткіліксіздігін жатқызуға болады (5 адамға арналған стандартты пәтердің ауданы 25-28 шаршы метрді құрайды). Тұрғындардың жартысы - әлеуметтік пәтерлердің тұрғындары. 2014 жылғы деректерге сәйкес 500 мың адам ауданы 1-2 шаршы метрді құрайтын "қорапша" пәтерлерде тұруға мәжбүр.
Экономикасы
Гонконгтың төлем құралы гонконг доллары болып табылады. Гонконг доллары 1983 жылдан бастап АҚШ долларына байланған. 1 АҚШ доллары 7,75-7,85 гонконг долларына тең. Гонконгтың қор биржасы капиталының мқлшері бойынша (2007 жылғы дерекерге сейуәс 1,89 трлн АҚШ доллары) әлемдегі 7-ші қор биржасы.
Қоғамдық көлік
Гонконгтағы қоғамдық көліктің негізгі түрлері:
Білім беру жүйесі
Ұлыбританияның отары болған Гонконг британдықтардың білім беру жүйесін сақтап қалды. Жоғарғы білім беруде американдық және британдық жүйелер қатар қолданылады. Үшінші сатылы білім беру орталғы болып табылатын Гонконг университеті британдық жүйенің негізінде қалыптасты (соңғы жылдары американдық модельдің ерекшеліктері байқалуда).Гонконг ғылым және технология университеті американдық модельге негізделген жоғарғы оқу орны. Гонконг әкімшілік аудданында 9 мемлекеттік университет орналасқан.
Тарихи деректер бойынша, Жаңа Аумақтар маңайында алғашқы білім беру орталығы 1075 жылы ашылды (Ли Инь колледжі). 1860 жылы Гонконгта 20-ға жуық ауыл мектебі болды.
Қазақстан мен өзара байланыс
2012 жылғы 9 мамырдағы Қазақстан сыртқы істер министрлігі өкілдігі мен Гонконг қауіпсіздік хатшысы қол қойған құжатқа сәйкес 2012 жылдың 26 шілдеден бастап қазақ азаматтары Гонконгта, және керісінше, Гонконг азаматтары Қазақстанда 14 күнге дейін визасыз жүре алады. Бұл құжат екі жақтан да қажетті ішкі процедураларды бітіргеннен күшіне енеді. Одан бөлек 2012 жыл басында екі жақпен тікелей әуежолын ашу жайлы келісімшарты орын алды.
нобай
Дереккөздер
Санат:1842 жылы құрылған елді мекендер Санат:Миллионер қалалар Санат:Тәуелді аймақтар Санат:Гонконг
857 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:857 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:857 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Херингсдорф
Херингсдорф (Heringsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9363 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 112. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Коттвиттенборг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Кожважка
Кожважка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сундырь өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төлебай батыр
Төлебай (1793-1852 жылдар) – Абылай ханның қол астына жиналған батырлардың бірі. Шамамен жас жағынан Қабанбай батырдан мүшел жас кіші. Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан. Жасынан жаугершілік жорықтарға қатысып, 2 жыл қалмақ тұтқынында болған. Кейіннен мыңбасы атанып, жекпе-жекке соғыстарда аты шықты. Ұрпақтары Алматы облысы Ақсу ауданының Көкжиде ауылында тұрады. Сауыты мен қылышы сақталған, сүйегі осы өңірде Керегетас жотасына жерленген.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ батырлары
Қайыңды (Талас облысы)
Қайыңды (Кайыңды) — Қырғызстанның Талас облысы Манас ауданы, Қайыңды айыл аймағы құрамындағы айыл.
Халқы
2009 жылы айылда 512 адам тұрған.
Дереккөздер
Санат:Манас ауданы елді мекендері
Дессельбрун
Дессельбрун (Desselbrunn) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1528 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 07.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Антон Штиглер (АҰП) саналады.
Мэйфилд (Кентукки)
Мэйфилд (Mayfield) — Кентукки штатының Грэйвс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10349 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-50898.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Әскери химиялық барлау аспабы
Әскери химиялық барлау аспабы (Войсковой прибор химической разведки) — ауадағы, жердегі, техникадағы, көліктегі және басқа заттардағы улы заттарды анықтауға арналған аспап. Әскери химиялық барлау аспабы қақпақты корпустан және оған орнатылған қол сорғыдан, сорғының кигізбелі сабынан, индикатор түтікшелі қағаз кассеттерден, түтінге қарсы сүзгілерден, қорғаныш қақпақшасынан, электр шамынан және басқа бөлшектерден тұрады. Әскери химиялық барлау аспабы жәрдемімен улы заттарды анықтауда индикаторлық түтікшелердің рөлі маңызды. Әскери химиялық барлау аспабы кешенінде үш түрлі индикаторлык түтікше бар: бір қызыл сақиналы және бір қызыл нүктелі түтікше заринді, зоманды, Ү-газын, бір сары түтікше ипритті, үш көк сақиналы түтікше фосгенді, көгерткіш қышқылын және хлорцианды анықтауға арналған. Қорғаныш кабықшасы топырақ пен сусымалы материалдарды тексеруге пайдаланылады. Индикаторлық түтікшелермен төменгі температурада жұмыс істеген жағдайда арнаулы жылытқыш пайдаланылады Әскери химиялық барлау аспабымен улы заттарды анықтау әдістері арнаулы әдебиеттерде көрсетілген. Аспап жұмыс істеуге өте қолайлы әрі қарапайым. Ылғал тигізбей кұрғақ жерде сақтау керек. Оны химик-барлаушылар пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бақан
thumb| alt=A.|
БАҚАН - киіз үй тіккенде шаңырақ көтеруге, үзіктер мен түндікті көтеріп жабуға пайдаланылатын ұзындау келген ағаш.
Басынан ұшына қарай бірте-бірте жіңішкеріп келген, бір ұшы (жоғарғы) екі аша етіп жасалады. Бақанның ашалы жағы басы, үшкіл келген жерге тірелетін жағы аяғы немесе ұшы деп аталады. Ұзындығы 2-3 құлаш. Жуандығы қос тұтам ағашты шала кептіріп, жұмырлап жонып, тезге салып түзетіп дайындайды. Бақан әдетте майыспайтын, мықты, түзу қайың, тал ағаштан жасалады. Бақан шаңырақты көтеріп тұруға арналған уық қаламын шаңырақ қаламдығына енгізіп, екінші төменгі ұшын керегенің басына қосып байлаған кезде қолданылады. Үй ішінің адам қолы жетпейтін тұстарын реттеп, жөндеп отыруға, таңертеңгісін түндікті ашуға, түнге қарай жауып қоюға пайдаланады. Кішкене түрін бақанша деп атайды. ҚР MOM қорында сақталған екі бақанның (КП 16333/127, 128) бірінің ұзындығы 3,93 см, жуандығы 21 см.; екіншісінің - 3,33 см. х 16 см. Оның бірінің басында ағаштың өз бұтағынан шыққан табиғи ашасы, бірінде темірден жасалып қондырған ашасы бар. Темірден орнатылған V пішінді аша жоғары қаратыла орналастырылған, ашаның бірі екіншісінен сәл ұзын. Әдетте бақан ашаларының салмақ түсер дәл ортасы - бұтақтың ұрысы тегістеле өнделіп, оған ағаштың шайыры жағылады немесе темірмен қапталады.
Бақан түрлері
Қазақта бақан түрлері бірнешеу: аша (бақан) - ат әбзелдерін ілуге және малды жоғары іліп сойғанда пайдаланылады; тіреу бақан немесе белбақан - жел күшті тұрғанда көлденең ағашқа сыптығыр түзу ағаш салып тірейтін бақанның ашалы түрі; адалбақан - киім, қамшы, ат әбзелдерін, кейде тұтқалы ыдыс-аяқ ілетін бұтақтары бар, ағаштан жонып немесе темірден ілгіш салынатын, күміс құймалармен әшекейленетін, көбінесе бұталы арша ағашынан кесіп жасалынатын бақан түрі; желбақан немесе балуан бақан қатты дауылда шаңыраққа тіреуге және үйді тігіп, жыққанда шаңырақ көтеруге ғана қолданылады.
Бақанның ең үлкен түрі - қарабақан. Жуантық келген және ұзақ қолданыста болған бақанның бұл үлкен түрін басына шүберек байлап, «ту еткен», киелі санаған.
Бақанға қатысты ырымдар және жосын-жоралғылар
Бақан киіз үй жабдықтарының ішіндегі ең қадірлі, қасиетті атрибут саналады. Отбасының ырыс-берекесі, құты бақанда тұрақтайды деген наным болған. Сондықтан отбасылық және шаруашылыққа (әсіресе, төрт түлікке) байланысты ғұрыптың шешуші сәттері бақанмен атқарылады. Ертеде бай-манаптардың керегесі биік, уығы ұзын үйлерінің шаңырағын қарулы жігіттер ат үстінде тұрып бақанмен көтерген екен. Алғаш отау тіккенде және басқа үйлердің шаңырағын, ырым етіп, үлкен үйдің бақанымен көтерген. Байырғы ортада бақан үстінен аттамаған, отқа жақпаған. Ескірген бақанға ақтық байлап, май жағып құз жартасқа апарып тастайды немесе таза жерге қояды. Сиыр ошақ (ауру түрі) болып ауырса, бақанмен түрткен. Бақан әлем ағашы қызметін де атқарады: шаңыраққа бақанды тірегенде жел тұратын бағытқа қарама-қарсы бағытта тірейді; үйдің орнықтылығын, ішкі әсемдігін қамтамасыз ету үшін шаңырақты ұзын сырық - бақанмен тіреген; бір шаңырақты бір ғана бақанмен тірейді. Бақанды үйден сүт тамызып шығарған. «Бақан аттаған байымайды» дейтін қазақтар бақанның үстінен аттамайды, айналып жүреді. Ертедегі түсінік бойынша «баланың кіндігі бұралып қалмау» үшін әйел екіқабат кезінде бақан, арқан аттамау керек. Бақанды жерге көлденеңінен тастауға болмайды; бақанмен кісі ұрмайды. Жаугершілік кезенде ғана бақан қару орнына жүрген. Бақанның (сондай-ақ уықтың қарын бауының шашағы) басқа тиюі - жаман ырым. Мұндай жағдайда адамның періштесі қашады-мыс. Бақанды киіз үйге басымен (ашасымен) кіргізіп, аяғымен шығарады. Түнде бақанды үйден сыртқа шығармайды. Көшкенде бақанның айырын қомға (артына) қаратып қыстырады. Баланың бақанды құшақтауына, сүйенуіне, болмайды. Дәстүрлі ортада жетім қалған, сүйеніші жоқ, ата-анасыз бала ғана бақан құшақтайды деп, тыйым жасаған. Босанатын әйел бақанға асылады; жайшылықта бақанға асылған, сүйенген адамға «бақанға сүйенетіндей көзің қарауытып тұр ма?» деп, яғни «босанатын әйелдің күйіне түсесің» деген түсінікпен тыйым айтылады. Үй иесі өлгенде киіз үйге бақанын тіремейді, үйдің сүйеніші құлады ұғымды білдіреді. Отыққан төлді өріске алғаш шығарарда және отарға малды айдарда қой-ешкіні бақанның үстінен секіртеді (амандығын тілеп бір мал сойып таратады). Малдың құрсағының астынан бақан салып көтереді. Әсіресе ірі қара мал туа алмай жатса, бақанды астына өткізіп көтеріп қояды. Ғылымда мұны «Шефер тәсілі» деп атайды.
Қазақы түсінік бойынша бақанның емдік киелі қасиеті де бар. Ауырған үлкен қойдың екі тірсегін байланыстырып алған соң бақанның басына іліп, жоғары көтеріп екі кісі бақанды бірнеше қайтара ақырындап жерге түймештейтін де, қойды босатып жіберетін; егіз баланың сыңары ауырса, екіншісі ауырмасын деп (көз тисе, қарықса, сырқаттанса) ашa бақанды сау баланың кіндігіне тигізіп, үшкіріп кіндікті айыру, ажырату ем-домын жасайды. Мұны әдетте бақсы атқарды. Бақайқұрт болған қой, сарып болған сиырдың тұяғын бақанмен түртеді. Індет жэне басқа да себептермен шығын тым көп болса, қораның ортасына бақан қойып, малды астынан өткізеді; малды домдағанда, індеттен айықпай қойса, бақанның (бақаннан басқадай сырық, аша, жай ағаш жарамайды) басына шүберек байлап, майлап тұтатады да малды артына ертіп ауруды адастырады; кемтар төл көп туса, қошқардың сауырына, күйегіне бақанды тигізіп «кет, пәлекет кет!» деп қуады.
Бөгдеге малый сатқан кезде бас жіп, ноқта, жүгенін шешіп алады да, мал сатқан үйдің бақанын сатылған малдың жал, кұйырығына тигізіп алады. Онысы «мал басы сенде кетсе де, байлық ырысы өзімде талсын» деп ырымдағаны; Отау көтеру кезінде тұз, қайрақ, дәм, шайды дорбаға салып, бақанның кесек ашасына іліп, екінші ашасына бір жапырақ кұйрықмай шаншиды да, жоғары көтеріп, шаңырақтың әр күлдіреуішіне тигізіп алады. Бақанның ашасындағы әлгі бір жапырақ майды кішкене ұл балаға тістетіп алдырады, ал дорбадағы дәнді алып сақтап қояды. Сонымен қатар атауында бақан аты сақталып қалған немесе бақанның өзін тікелей араластырып атқарылатын салт түрлері бар. Отбасы ғұрпында үйленген кезде қалыңдығын көруге келген күйеу (кейде іс құда-құдағилар келгенде) «бақан» жасайды. Ол күйеудің бөгде ортаға кірігу нышанын белгілейтін кәде берумен аяқталады. Кейін күйеу есік аша келгенде қайын жұрт жағының адамдары күйеудің жатқан үйінің түңлігін түргені үшін «Бақан салды» аталатын кәде талап етеді.
Сырдың бойындағы қазақтарда ертеде барымтаға ұшыраған ауыл ортасына басына қызыл шүберек байланған бақан қадап қою ырымы болған. Бұл осы ауыл малының қолды болғанын білдірген. Үй иесі қайтыс болғанда бақан ашасының үш жеріне қара шүберек жыртындысын байлап, шаңырақтан шығарып, шай қайнатым уақыт көтереді; ұл туса бақанға ақ шүберек яғни ақтық байлап көтереді.
Дереккөздер
Санат:Этнография Санат:Салт-дәстүрлер Санат:Мәдениет
Санат:Киіз үй
Сарыесік
Сарыесік – Балқаш көлінің оңтүстік жағалауының ортаңғы бөлігіндегі түбек.
Дереккөздер
Санат:Балқаш көлі түбектері Санат:Алматы облысы географиясы
Коннотация
Коннотация (лат. connotatio, connoto - қосымша мағынасы бар) — тіл бірлігінің эмоциялық, бағамды немесе стилистикапық рең білдіруі. Кең мағынасында: тіл бірлігінің грамматика және заттық-ұғымдық мағынасын толықтырып, оған эксперссивті сапа беретін бөлігі. Коннотация - сөйлеушінің тәжірбиелік, тарихи, мәдени, танымдық біліміне, олардың сәз болып отырған нәрсені үнатуы не ұнатпауына, бағалауына, стильдік деңгейге, тіл қызметінің саласына, олардың әлеум. қатынасына және т. б. байланысты болатын құбылыс. Tap мағынасында: Коннотация тіл бірлігі мағынасының бөлігі, сол мағынаның ассоциотипті-образдық ішкі тұлғасын түсінуден туындайтын қосымша мағынасы, яғни троп не сейлеу фигурасы болып табылады. Коннотацияның субъектілігін бір сөздің қарама-қарсы мағынада қолданыла апуынан байқауға болады. ХІV ғ. аяғынан бастап "Коннотация" термині эмоциялық бояу бар сөздерге байланысты қолданылады (О. Эрдман, Л. Блумфельд). Андрей Николаевич Кононов (27. 10. 1906 жылы т., Петербург —30. 10. 1986, Санкт-Петербург) — тіл білімі маманы, түркітанушы, филолологиялық ғылым докторы (1948), Ленинград университетінің профессоры (1950), КСРО ғылым академиясының академиясы (1974). Түрік лингвистикалық қоғамының (1957), Венгрия шығыстанушылары ғылыми қоғамының (1970), Венгрия Халық Республикасы ғылым академиясының (1973) құрметті мүшесі. Негізгі ғылыми еңбектері түркітану мәселелеріне арнапған. "Қазіргі түрік әдеби тілінің грамматикасы" (1956), "Қазіргі езбек әдеби тілінің грамматикасы" (1948, 1960) т. б. еңбектерінде түркі тілдерінің жалғамалы (агглютинативті) заңдылықтарының табиғатын зерттеді. "КСРО-дағы түркі филологиясы. 1917—1967" (1968), "Түркі тілдеріндегі жинақтық,"көптік көрсеткіштері" (1969), "Россиядағы түркі тілдерінің зерттелу тарихы. "Октябрьге дейінгі кезең" (1972) атты кітаптарында түркі тілдерінің грамматикасы, этимол. мәселелерін қарастырған. Ол Ленин ордені, екі рет Еңбек Қызыл Ту, "Құрмет белгісі" ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Бақытжан Рахбиев
Дереккөздер
Санат:10 сәуірде туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Жылыой ауданында туғандар Санат:Қазақ күресінен Қазақстанның еңбегі сіңген спорт шеберлері Санат:Еркін күрестен Қазақстанның еңбегі сіңген спорт шеберлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары
858 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:858 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Сәуірбек Бақбергенов
Сәуірбек Бақбергенов (1920, Созақ ауданы – 1997) – Қазақстанның халық жазушысы (1996).
[Түркістан]] каласыңдағы балалар үйінде тәрбиеленіп, осындағы теміржол, кейіннен педагогика училищесінде оқиды. 1939 жылы Кеңес Армиясы қатарына шақырылып, Подольск жаяу әскер училищесін бітірісімен Мәскеу түбіндегі ұрыстарға катысады. С. Бақбергенов И.В.Панфилов атындағы N8 гвардиялық дивизияның офицері — атқыштар взводының командирі.
Әскер қатарынан босаған соң "Социалистік Қазақстан" газетінде еңбек етті. 1950 жылы мәшһүр ұшқыш Талғат Бигелдинов атындағы хикаятын бастырады.
Шоқан Уәлихановқа арналған «Қоянкөлге құлаған жұлдыз», «Мен сізді сүйемін», «Тараз көгершіндері» атты үш әңгіменің авторы.
Ұлы Отан соғысы оқиғаларына арналған «Қарға тамған қан», «Алтын күрек», «Адам және көлеңке», «Көленке» романдары мен әңгімелері белгілі. «Талғат», «Белгісіз солдат», «Жанғожин», т.б. шығармалары да бар.
Дереккөздер
Санат:1920 жылы туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан халық жазушылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақстан аудармашылары
Жуан-Рамалью (Сан-Паулу)
Жуан-Рамалью (Сан-Паулу) (João Ramalho (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Президенти-Пруденти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 092 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 416,035 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,8 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Орловтың желісті жылқысы
260 px||left|Лошадь в [[Воронежская область|Воронежской области|thumb]]
Орловтың желісті жылқысы.
Тарихы
Бұл-ертеден келе жатқан тұқым. Ол 18 ғасырдың екінші жартысында, қазіргі Воронеж облысына қарайтын Хреновский жылқы завондында өсіріліп шығарылған. Орлов жылқысының тұқымын шығаруда граф А.Г.Орлов және жылқы өсіруші шаруа В.И.Шикин көп еңбек сіңірген. Орлов жылқысын өсіріп шығаруда сол кездегі жылқылардың жақсы тұқымдары пайдаланылған.
Тәжірибе жұмысы
Тәжірибе жұмысын жүргізгенде жылқы қорада, әрі жацылымда бағылып, жемшөп мейлінше омл берілген. Тәжірибенің баста мақсаты –бұл тұқымның жұмысқа жарамжыдығын сынау болған. Ол үшін жылқы өсірушілер сыналатын жылқыларды жеңіл арбаға жегіп, жақын жерге,сол сияқты ауыр арбаға жегіп, алыс жерлерге (22км) барып көрген. Заводта пайдалануға тек өзінің түрі, сымбаты,жұмысқа жарамдылығы жағынан жаңа тұқымға толық сай келеді деген жылқылар іріктеліп алынған. Орлов жылқысын өсіріп, жетілдіріп жөнінде қолданылған осындай тәжірибелер бұдан бұрынғыи уақыттта да сақталып келген. Бұл жылқы өсіріле басталған алғашқы күннен әрқайсысының асыл тұқымдық сапасы есепке алынып, күнделік дәптерге жазылды. Талай еңбектерде жарияланды. Былайша айтқанда, таза қанды орлов жылқысының қай-қайсысы жөнінде болса да, тіпті оның аты-тегіне дейін керек кезінде толық мәлімет алуға болады. Міне, осындай жұмыстардың арқасында желісті орлов жылқысы дүние жүзіндегі ең жақсы асыл тұқымды жылқылардың қатарына қосылады. Орлов желісті жылқысының басы үлкен, бірақ түгі тықыр, мойны ұзын, көбінесе аққу мойынды әдемі болады, шоқтығы биік, етті келеді, арқасы тегіс және жалпақ, сауыры құйылған шойындай тұн-тұтас, аяқ сүйектері жуан. Буындарының солқылдақтығы, алдыңғы аяқтарының алшақтау келетіндігі денесінің кемшіліктеріне жатады. Орлов желісті жылқысы ірі келеді. Оның бұл сапасының зор маңызы бар. Өйткені жергілікті жылқыны орлов жылқысымен жақсартқанда, жергілікті жылқының бойын өсіру жағына көбірек көңіл бөлу қажет.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Ридхольц (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Ридхольц (Золотурн) (Riedholz SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Леберн округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1667 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.92 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2554, пошта индексі — 4533.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Вершина (өзен)
Вершина — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Умытья өзенінің оң жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаңа Артаул
Жаңа Артаул — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Жаңа артауль ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 886 адамды құрады. Пошта индексі — 452826, ОКАТО коды — 80259860001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сабыр Шеркешбайұлы Адай
Сабыр Шеркешбайұлы Адай (1960 жылы 30 қыркүйекте Қарақалпақстан Шоманай ауданында туған) — қазақ ақыны. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2003). Махамбет атындағы халықаралық сыйлықтың иегері (2006). Президент сыйлығының иегері (2006). Құрмет орденінің иегері (2017). Халықаралық "Алаш" сыйлығының лауреаты (2021).
Марапаттары
ҚОСЫМША МӘЛІМЕТТЕР:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары Санат:Маңғыстау ауданының құрметті азаматтары Санат:Республикалық эстрада цирк колледжі түлектері
Леомил (Алмейда)
Леомил (Алмейда) (Leomil (Almeida)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 134 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Кенорындарының суының химиялық құрамы
Геолог-мұнайшылар мүнай және газ кенорындарындағы жерасты суын, оның динамикалық режимі мен химиялық құрамын ұдайы зерттейді. Бір ескеретіні, аталған кенорындардың суы жоғары минералдылығымен сипатталады. Құрамы бойынша бұл су көбінесехлоридті-кальцийлі (хлор-кальцийлі), кейде карбонатты-натрийлі типке жатады. Оның құрамында жоғары мөлшерде йод, бром иондары болады, көбінесе онда күкіртсутек кездеседі. Мұнай кенорындарының суына тэн ерекшелікке сульфаттардың болмауы немесе өте аз мөлшерде кездесуі және нафтен қышқылдары тұздарының болуы жатады. Органикалық көміртектің болуы тотықсыздандырғыш химиялық жағдай туындатып, сульфаттардың тотықсыздануына мұнадай сұлба бойынша экеледі: MeSOj + 2С = MeS + 2C02 мұнда Me - металдар; С - органикалық көміртек (мұнай, битум, газ).Реакция металға байланысты түрлі қосылыстар жаралуына әкеледі. Мәселен, натрий сульфаты тотықсызданған кезде Na2S04 + 2С + Н20 = Na2S04 + H2S + C02 яғни суда еритін Na2C03 содасы жаралып, қабат суының сілтілілігін арттырады. Кальций сульфаты тотықсызданған кезде CaS04 + 2С + Н20 = СаС03 + H2S + СО2 яғни суда ерімейтін СаС03 жаралады, ол түнба түрінде отырады да контур маңы белдемінде таужыныстың жинауыштық қасиеттерін нашарлатады. Бірақ кез келген жағдайда күкіртсутек бөлініп шығады. Ол кейін әртүрлі оксидтермен әрекеттеседі де пирит, халькопирит пен сульфид тобының басқа минералдарын жасайды.
Дереккөздер
География
Санат:Геология
Сан-Джованни-Суерджу
Сан-Джованни-Суерджу (San Giovanni Suergiu) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Карбония-Иглезиас провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6116 адамды құрайды. Халық тығыздығы 86,59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70,63 км² шамасында. Пошта индексі — 09010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Амброксол
thumb|Амброксол Амброксол - қақырық түсіретін, муколитикалық дәрі.
Саудалық атауы
Амбро, Амбро-Хемофарм, Амбробене®, Амбролан®, Амбролия, Амбропульмор, Амбросан®, Амброштад®, Бронолак, Бронхорус, Лазолван, Медовент, Медокс, Мукорал, Мукоформ, Секразол®, Солфран, Фиброн, Флавамед®, Халиксол®.
Халықаралық патенттелмеген атауы - Амброксол (Ambroxol)
Дәрінің түрі
Таблеткалар (30 мг), шәрбаттар (30 мг/5мл, 15 мг/5 мл).
Құрамы
Дәрінің құрамында әсер етуші зат - амброксол гидрохлоридінің.
Фармакотерапевтикалық тобы
Жөтелгенде, суықтағанда пайдаланатын препараттар. Муколитиктер АТЖ коды R05CB06
Фармакокинетикасы
Амброксолды ішу арқылы қолданғаннан кейін іс жүзінде асқазан-ішек жолынан толығымен сіңіріледі. Әдетте әсері 30 минуттан кейін басталады және 6-12 сағат ішінде созылады.
Фармакодинамикасы
Негізгі екі: қақырық секрециясын арттыратын және сұйылтатын (секретолитикалық), сондай-ақ – қакырық бөлінуін күшейтетін (қақырық түсіргіш) әсері бар муколитикалық препарат.
Қолданылуы
Препарат қақырықтың бөлінуі мен түсуі бұзылатын тыныс мүшелерінің жедел және созылмалы ауруларында секретолитикалық терапия мақсатында қолданылады, бұл аурулар:
Қолдану тәсілдері және дозасы
Емдеу ұзақтығы аурудың өту ерекшеліктеріне байланысты. Препаратты дәрігердің тағайындауынсыз 4-5 күннен асырып қолдану ұсынылмайды. Препаратты қабылдау өткізіліп алынған жағдайда мөлшерді екі еселемеу керек.
Жағымсыз әсері
Препаратты әдетте жақсы көтеруге болады.
Дәрілермен әрекеттесуі
Амброксолды жөтелдің азаюы кезінде қақырықтың кеңірдекшелерден бөлінуінің қиындауына байланысты, жөтелге карсы белсенділігі бар дәрілік заттармен (мысалы, құрамында кодеин бар) бір мезгілде қолдану ұсынылмайды. Амброксолдың антибиотиктермен (амоксициллин, цефуроксим, эритромицин, доксициклин және басқалары) бірге қолдану антибиотиктердің өкпе жолдарына түсуін жақсартады, бұл емдеу курсының қысқаруын тудырады.
Айрықша нұсқаулар
Секреттің үлкен мөлшерінің бөлінуі кезінде бауыр немесе бүйрек функциясының, кеңірдекшелердің моторлық дисфункциясының бұзылуларында (шырыштардың жинақталу қаупіне байланысты) сақтықпен тағайындалады. Бауыр мен бүйрек қызметінің ауыр бұзылуларында мөлшерлеуді азайту немесе қабылдаулар арасындағы аралықтарды ұлғайту қажет.
Жүктілік және лактация
Жүктіліктің I триместрінде ұсынылмайды. Жүктіліктің II және III триместрінде, егер терапиядан күтілетін тиімділік ұрық үшін ықтимал қауіптен артса, қолдануға болады. Қолдану алдында бала емізуді тоқтату ұсынылады.
Артық мөлшерлеу
Қазіргі уақытқа дейін препаратпен улану жағдайлары анықталмаған. Артық мөлшерлеу жағдайында симптоматикалық терапия қажет.
Сактау шарттары
Құрғақ, жарықтан қорғалған жерде, +2 °С-дан + 30 °С-ға дейінгі температурада. Балалар қол жеткізе алмайтын жерде сақтау керек.
Жарамдылық мерзімі
3-5 жылдары. Жарамдылық мерзімі өткеннен кейін препаратты қолданбау керек.
Босату шарттары
Рецептісіз.
Санат:Дәрілік заттар
Аягөз (өзен)
Бастауы
Тарбағатай жотасының солтүстік сілемдерінен (1661 м) бастау алады. Балқаш көлінің солтүстік-шығыс бөлігіне құяды.
Гидрологиясы
Жылдық орташа су ағыны мөлшері 5 м3/с. Жылдың 2-жартысында және құрғақшылық жылдары суы Балқаш көліне жетпейді. Жоғарғы ағысының жағалары тік шатқалды, ал орта және төменгі ағыстары кең жайылымды болып келеді. Балқашқа құяр жері сортаң және батпақты. Ұзынды-қысқалы 312 саласы бар. ірі салалары: Нарын, Балықты, Батпақты, Айғыз, Қурайлы, Таңсық. Негізінен, қар және жер асты суларымен толығады. Сәуір-мамыр айларындағы су ағымы мөлшері 80- 170 м3/с-ке дейін жетеді, ал тамыз-қыркүйек айларында 0,6- 2,0 м3/с-ке дейін төмендейді. Қарашаның 1-жартысында қатып, сәуірдің басында ери бастайды. Суы тұщы, минералдылығы 0,3-8,1 г/л. Химиялық құрамы — сульфатты натрийлі. Суы ауыз суға, жайылымды суландыруға және өндірістік-техникалық мақсаттарға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы өзендері Санат:Аягөз ауданы өзендері Санат:Балқаш су алабы
Тұйық қорғасын-барит кен орны
Геологиялық құрылымы
Кетпен жотасындағы Темірлік синклиналының солтүстік жағында орналасқан. Кен аумағында гранит интрузиялары, дайка, шток пішінді магмалық тау жыныстарымен қиылған төменгі карбонның эффузия-шөгінді тау жыныстары тараған. Тұйық антиклинорийіндегі орта және жоғары визей кезеңінде жаралған шөгінді тау жыныстарына сыйысқан кендену қалыңдығы 50 м, төмен горизонттарда 200-250 м болатын уатылу белдемдерімен ұштасқан. Кентас бақылаушы құрылым ретінде осы иілім арқылы өтетін тектоникалық жарылыс саналады.
Құрамы, минералдары
Кентас құрамы қорғасынды, мысты, баритті. 54 кен денесінің 15-і балансқа алынған. Басты минералдары: галенит, сфалерит, халькопирит, барит, пирит.
Тотығу белдемі
Тотығу белдемінің тереңдігі 150-200 м. Кентас карьер, штольня әдістері арқылы өндіріліп, флотация әдіспен байытылады. Гидротермалдық, шөгінді-гидротермалдық жолмен жаралған. Қорғасын-барит кентастарының қоры А, В, С категориялары бойынша 13577 мың т ірі кен орны саналады.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы кен орындары
Ла-Рош-Канияк
Коммунаның INSEE коды — 19174, пошта индексі — 19320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 165 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Бромоформ
Бромоформ СНВг3 - метанның галогентуындысы; ұйқы келтіретін және есірткілік қасиеті бар; медицинада, иммерсиялық талдауда, тон майлар мен балауыздардың еріткіші ретінде колданылады.
Гауптвахта
Гауптпвахта
thumb| right | [[ГАУПТВАХТА]] ]] Гауптпвахта (нем. Hauptwache — басты қарауыл) — кінәлі болған әскери қызметкерлерді тұтқында ұстау үшін жасалған арнайы орын.
Сен-Мартен-ле-Вьей
Сен-Мартен-ле-Вьей (Saint-Martin-le-Vieil) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,25 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Садыр балуан Хушахмәтұлы
Садыр балуан Хушахмәтұлы (1798, Шығыс Түркістан, Құлжа қаласы, Молла тоқты қыстағы, - 1871, сонда), ұйғырдың халық батыры әрі атақты жырау. Бүкіл өмірін маньчжур-қытай басқыншыларына, жергілікті феодал- бектерге қарсы күреске арнап, бірнеше рет қамалған. Садыр балуан Құлжадағы шаруалар көтерісіне (1864-67) басшылық етушілердің бірі. Ол өз өлеңдерін өзі орындаған. "Садыр атады басқа, Дұшпан атады тасқа", "Жамбылда көп жатып", "Ат міндім күрең қасқа" т.б. өлеңдері халық арасына кең тараған. Садыр балуан өмірінен пьеса (М. Асимов, "Садир балуан", 1958), повесть (И. Мухлисов, "Садир балуан", 1964) жазылды.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ақындары
Санат:Ұйғыр батырлары
Гурник (футбол клубы, Забже)
«Гурник» (Klub Sportowy Górnik Zabrze) — Польшаның Забже қаласындағы футбол клубы, 1948 жылы құрылған. Қазіргі таңда Польша жоғары дивизионында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын Эрнст Пол атындағы стадионда өткізеді.
Клубтың басты қарсыластарының бірі — "Рух Хожув".
Ойыншылар
2022 шілде
Сілтемелер
Санат:1948 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Польша футбол клубтары
859 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:859 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:859 жылы қайтыс болғандар
Саазенайм
Саазенайм (Saasenheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,80 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67422, пошта индексі — 67390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 600 адамды құрады. Халық тығыздығы — 76,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ивиль
Ивиль (Iville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27354, пошта индексі — 27110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 465 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Десульфатизатор
Сульфаттардың тотықсыздану процесі десульфатизацияны мұнайда болатын айрықша бактериялар - десульфатизатор микроорганизмдер туындатады. Олардың арасында ең көп таралға Vibrio desulfuricas пен Vibrio thermodesulfuricas.
Дереккөздер
География
Санат:Геология
Канар аралдары
Астанасы
Канар астанасы Санта-Крус-де-Тенерифе және Лас-Пальмас аралдарының ірі қаларының қақ ортасында орналасқан. Автономиялық үкіметтің Президенті әр астанада 4 жыл сайын сайланады. Құрамында 60 депутаты бар Парламент Санта-Круста – қала орталығында орналасқан. Әр аралдың Сabildo insular – мәңгілік көктем аралдары деп аталатын өзіндік жергілікті үкіметі бар.
Тарихы
Гректер бұл жерлерге ғасырлар бойы “Бақытты аралдар” деп аталып келген Гесперидтер бағын тұрғызды.Қанар аралдарының даңқы саяхат мақсатында XVIII – XIXғғ. Ғылыми экспедициялар дәуірінен басталады. Бұл кездері европалық натуралистер ерекше сарқырамалық ландшафтар мен бай өсімдіктер дүниесін зерттеу үшін аралдарға қатынаған.XIX ғасырдың соңында аралдардың даңқы одан әрі күшейе түсті, олар демалыс және көптеген ауруларды емдеу орны болды.Қазіргі уақытта Қанар аралдары европалық туризмнің ең маңызды орталықтарының бірі болып табылады. Олардың жағалауында әржыл сайын 8 млн-нан артық адам тынығып, ғажайып әсереге бөленеді. Қанар жерлеріндегі тамаша сарқырамалық табиғат кез келген адамға таңқаларлық күй кештіреді. Бұл сарқырамалық көрініс әр европалық саяхатшының ең керемет демалыс орны болып саналады. Сарқырама көшкіні, құм, базальт құздары мен жартастары, көшкін даласы, сонымен қатар, сарқыраманың жарқылы, жердің ұсақ бөліктерге бөлінуі кез келген адамды қуанышқа бөледі. Қанар аралдарының негізгі байлығы, маңызды ерекшелігі табиғат екендігіне күмән жоқ. Бұл туризм бизнесінде маңызды рөл атқарады.Қанар аралдарының мұндай тартымдылығы туристер үшін өте мәнді. Мұндағы климат, 1500км-лік жағалау сызығы, салтанатты жағажай спортпен және су спортымен айналысуға мүмкіндік береді. Бұл жерлердің халқы, Еуропа, Африка, Америка мәдениетімен қосылған дәстүрлі асханасы, барлығы да ғажайыпқа толы. Бұған олардың ыңғайлылығын (ескі әлемнің ірі қалаларынан бірнеше сағат ұшу) және көптеген елдерге үлгі болатын туризмнің жақсы дамыған инфрақұрылымын да қосамыз.
Экономикасы
Соңғы онжылдықта туризм қанар аралдарының тұрғындары үшін негізгі мәселе болып келеді.Өндірістің пайыздық қатынасын талдау арқылы бұған көз жеткіземіз. ІҰӨ (ішкі ұлттық өнім): ауыл шаруашылығы – 4,13%, өндіріс – 11,28%, құрылыс – 11,56%, қызмет көрсету – 73,03%. Соңғы бөлімді (қызмет көрсету) туристік бизнес қызметтері: өзгерту жұмыстары, туристік агенттіктер, транспорттық қызмет көрсету, жатын орындары, т.б. мысалы, туристерден түсетін пайзаның есебінен дамып, өркендейтін коммерциялық орталықтарды қамтиді.1995 жылы Қанар аралдарына 4,5 миллион саяхатшы келді.
География
thumb|left|Канар аралдары картасы
Географиялық ерекшеліктері
Қанар аралдарының алаңы – 7,447 шаршы км, халқы – 1,700 000 адамды құрайды. Осылайша, халықтың тығыздығы 1 шаршы км-ге 230 тұрғынды құрады. Тұрғындардың көптеген бөлігі Қанар аралдырының екі астанасына шоғырланған. Эль Йерро, Ла Гомера, Лансароте және Фуэртевентура аралдары халық ең қоныстанған аралдар болып есептеледі.Канара архепилагын құрайтын жеті арал Переней жартылай аралынан оңтүстікте шамамен 1000км-дей және африкалық жағалаудың ең жақын нүктесінен 115км қашықтықта орналасқан. Олардың сарқырамалық тегі және Атлант мұхитындағы ерекше жағдайы европалық, сонымен қатар африкалық аралдарға қарағанда геологиялық, өсімдік әлемі, сондай-ақ, табиғат көрінісі айқындалады. Мұндай табиғат ерекшеліктері әр мерзімде, тәулікте көп өзгермейтін төменгі температуралық (жағалаудағы жылдық орташа температура 220С құрайды) жағымды климатты белгілейді.Аралдардағы көктемгі климат шамадан тыс аптаптан запа шекпей-ақ жыл бойы кез келген уақытта жағажайды пайдалануға мүмкіндік береді. Мұндай климат Қанар тұрғындарының жағымды мінезін көрсетеді. Канара аралдарының жұмсақ климаты ежелден бері адамдарды өзіне тартып келеді.
Тарихы
thumb|left|Гуимар пирамидасы — [[Тенерифе]] Аралға еуропалықтар келмей тұрғанда, Гуанчи тайпалары мекендеген. Олардың дамуы деңгейі тас дәуіріндегімен тең болды, олар мал шаруашылығымен және егіншілікпен айналысты. Киім ретінде аң терісің пайдаланды. Өдерінінің артынан Гуимар пирамидасын жасады. Бұл мегалиттік архитектураның таңқаларлық ескерткіші.
thumb|300px|left|Тенерифедегі испан шабқыншылығы
Тұрғындар
Арал тұрғындары:
Тағы қараңыз
Санат:Канар аралдары
Акароз
Акароз, көнтек (Acarosis) - мал қотырының бір түрі.
Қоздырғышы - "Акарус" деген кене. Ұзындығы 0,2-0,5 мм, сопақша, түсі ақ сұр, тұмсығы таға тәрізді имек, аяқтарында сорғыштары бар. Малдың сөлімен қоректенеді, ұрғашы кенелер терідегі өздері жасаған қуысқа жұмыртқалайды.
Ауру мал тұрған қора, құрал-сайман, бұйым, төсеніш т.б. арқылы малға тарайды. Оның белгісі 2-3 аптада білінеді, мал тынымсыз қышынып, қотыр түскен жері әуелі бөртеді, қызарады, бөртпесі жарылып, орны дымқылданады, терінің түгі түсіп, тақырланып, қыртыстанып кетеді. Қазақ мұны көң қотыр немесе көнтек деп те атайды.
Мал қасынып, тіпті тістелеп жарақаттануы да мүмкін, ақыры титықтап арықтайды.
Мұнымен жылқы, шошқа, қой-ешкі, түйе, сиыр, солтүстік бұғысы, тіпті адам да ауырады.
Дереккөздер
Санат:Ветеринария
Ле-Ферре
Коммунаның INSEE коды — 35111, пошта индексі — 35420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 651 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Форманит
ФОРМАНИТ (Австралия геологы Форманит Форманның құрметіне аталған) — оксидтер тобына жататын минерал. Фергусонитпен бір изоморфтық қатар түзуге қатысады. Құрамы: Y(Ta,Nb)O4. Тетрагондық сингонияда кристалданады, кристалл күйінде сирек кездеседі. Көбінесе түйіршікті агрегаттар түрінде ұшырасады. Түсі күңгірт қара, мөлдір емес, шыныдай жарқырайды, қатт. Моос шкаласы бойынша 5,5 — 6,5, тығызд. 7,03 г/см3, жіктілігі жетілген, морт сынғыш. Алғаш Австралияда кесекті шөгінді тау жыныстары арасынан табылған. Қазақстанның Тарбағатай өңірінде Ақжайлау гранит сілемдеріндегі пегматиттерде эвксенитпен бірге кездеседі. Металл кентасы ретінде және аз мөлшерде зергерлік бұйымдар жасауда қолданылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9 IX том
Санат:Химия Санат:Минералдар
Комбас
Комбас (Combas) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30088, пошта индексі — 30250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 558 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Таңу
Таңу - жараны қарап көру және тазартудан, сол жерінде емдеу амал-айлаларын жүргізуден және таңғыш қоюдан тұратын, емдеу - ауру айыру емшаралары.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Тәжік Тәңірбергенов
Тәңірбергенов Тәжік (1930 жылы туған, Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы) – педагог, Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің озық қызметкері». Маңғыстау ауданынан шыққан алғашқы пионер жетекшісі. Гурьев педогига училищесін бітірген (1948). 1948 жылдан Шахта мектебінде мұғалім, интернат тәрбиешісі, №3 орта мектепте мұғалім болды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалінің иегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мэйсвил (Кентукки)
Мэйсвил (Maysville) — Кентукки штатының Мэйсон (Mason) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8993 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-51024.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ержанов атындағы көше (Алматы)
thumb|150px Көшеге Қазақстанның халық артисі, актер, композитор, әнші (тенор) Манарбек Ержановтың есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімінің 04.07.2000 № 1/53 қаулысы) берілген. Ержанов Манарбек (1901-1966) Қарағанды облысында дүниеге келген. Ол - Қазақ филармониясының еншісі, опералық шығармаларды шебер орындаушы, бірнеше күйлердің авторы.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Түркісіб темір жолынан басталып, Жансүгіров көшесіне дейін созылып жатыр. Тынышбаев, Шолохов көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Федеративная көшесі. Кешенін ұзындығы - 900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Қабат суларының жалпы минералдылығын анықтау
Қабат суларының жалпы минералдылығын анықтау үшін 1 л судағы еріген түздың мөлшерін, яғни күрғак қалдыкгың массасын анықтайды. Ол 1л су массасына қатынасы бойынша %-пен өлшенеді. Мұнай мен газ кенорындарының суының жалпы минералдылығы көптеген талдаулар көрсеткендей, біршама үлкен ауқымда ауытқиды. Мысалы, ол Грозный ауданында 6,3 % болса, Баку ауданында- 17 %-ке жетеді, т.б.
Дереккөздер
География
Табиғат лирикасы
Табиғат лирикасы - лирика жанрының бір түрі, ақынның ішкі жан-дүниесі оның әр түрлі табиғат құбылыстарын сезінуі, суреттеуі арқылы танылатын өлең-жырлар. Т. л-ның алғашқы белгі, нышандарын фольклорлық поэзиядан байқауға болады. Өйткені қашанда адамзат табиғатпен етене жақын. Сондықтан айнала қоршаған орта және оның түрлі жаратылыс сырлары адамның назарын өзіне аударған. Осындай жағдайда ақындар табиғатқа арнап лирикалық өлеңдер жазып отырған. Біреулер табиғаттың пейзаждық суреттерін жасаса, енді бір акындар сол табиғат арқылы қоғамдық өмірді, адамның ішкі көңіл-күйін астасты- ра жырлаған. Т. л-н айтқанда, ұлы Абайды еске аламыз. Оның жылдың төрт мезгіліне арнап жазған өлеңдері осы уақытқа дейін оқушысын там- сандырып келеді. Абайдан соңғы қазақ ақындары да (С.Сейфуллин, МЖцмабаев, I.Жансүгіров) Т. л-н көптеп жазды. Ал бүгінде табиғат туралы жазбаған ақындарды кез- дестіру қиын. Демек, Т. л. өзінің мәңгілік жырлана беретін тақырып екенін айғақтайды.
Тұнғашин Мұхамедияр Хангерейұлы
Мұхамедияр Хангерейұлы Тұнғашин (Тұнғаншин) (1888, Ырғыз уезді – 27.03.1942) – қоғам қайраткері, Қазақ АКСРін құрушылардың бірі. Қазанда мұғалімдер семинариясын бітірген (1916). 1917 – 1918 жылдары Бөкей ордасында Кеңес үкіметін құруға белсене араласты. Ордада құрылған қазақтардың 1-атты әскер полкін ұйымдастырушылардың бірі болды. Бөкей ордасындағы Кеңестердің 2-съезі (қыркүйек, 1918) және 3-съезіне (маусым, 1919) басшылық етті. РКСФР Ұлттар халкомы қазақ бөлімінің меңгерушісі (1918 – 1919), Қырғыз (қазақ) рев. комитетінің мүшесі (1919 – 20) болды. Қазақ АКСР-і құрылғаннан кейін 1920 – 1935 жылдары әлеум. қамсыздандыру, баспасөз, мәдени-ағарту салаларында басшы қызметтер атқарды. 1935 – 1937 жылы Қазақстанның Ташкенттегі сауда өкілі болды. 1937 жылы саяси қуғын-сүргінге ұшырады.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Тұлғалар
Фоторецептор
[[Сурет:Retina layers.svg|нобай|Торлы қабықтың қабаттары
Чихэн (метро станциясы)
«Чихэн» (кор. 지행역 ) — тіреу жұмыстарына, жүк түсіруге арналған бірінші сызықтағы Сеул метро станциясы; бұл Тондучхон территориясындағы бес станцияның бірі болып саналады (барлығы бір сызықта). Ол екі аралдық платформалармен ұсынылады. Станция Кореяның темір жол корпорацияларына қызмет көрсетеді. Чихэндон кварталында  (мекен-жайː 424-1 Jihaeng-dong, 2285 Pyeonghwaro)  Тондучхон қаласында орналасқан (Кёнгидо провинциясы,  Корея Республикасы)
Фоторецептор
RPE — пигменттік эпителий
Чихэн (метро станциясы)
Жолаушылар тасқыны-бір сызықта 14 504 адам/күн ( 2012 жылғы көрсеткіш).