cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кофи Аннан
БҰҰ бас хатшысы ретінде жұмысы
1997 ж. БҰҰ Бас хатшысы болып сайланды. Ол жаңа қызметінде жүріп, ұйымның әкімшілік шығындарын азайтуға күш салды. 1998 ж. ақпанда Иран президенті Саддам Хусейнмен келіссөз жүргізіп, Иракқа БҰҰ инспекторларын кіргізу, оның орнына АҚШ авиациясының шабуылын тоқтату жөніндегі келісімге қол жеткізді. Бірақ сол жылы желтоқсанда АҚШ пен Ұлыбритания үкіметтері, келісім бұзылды деген желеумен Иракты бомбалады. Орталық Азия елдеріндегі тұрақтылықты орнықтыру мақсатында ол 2002 жылы қазан айында көптеген елдерде, соның ішінде Қазақстанда болып қайтты.thumb|left|Аннан және [[Ресей президенті|Ресей Президенті Владимир Путин БҰҰ Штаб-пәтерінде, Нью-Йорк, 2001]]Аннан кедейлерге дәрі-дәрмек тарату арқылы Африкада АИВ-ның таралуына қарсы белсенді және табысты әрекет жасады. 2001 жылы ол АИВ/ЖИТС індетімен күресу жоспарын белгілеген «Әрекетке шақыруын» жариялады. 2000 жылдың 26 ​​шілде күні Кофи Аннан "БҰҰ Жаһандық шартының" негізін қалады.
Санат:Макалестер колледжінің түлектері Санат:Массачусеттс Технология Институтының түлектері Санат:Бейбітшіліктен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшылары
Психрометр
Құрғақ термометрдің көрсеткен температурасы және құрғақ және ылғалданған термометрлердің температураларының айырымына сәйкес, ауа салыстырмалы ылғалдылығы психометриялық кесте арқылы анықталады.
Психрометр — ауаның абсолюттік және салыстырмалы ылғалдылығы мен ылғалдықтың жетіспеуін анықтайтын аспап. Бұл екі термометрден тұрады: оның бірін құрғақ қалпында сақтайды да, екіншісінің шарын дымқыл жағдайда ұстайды (суға малған мәрлімен орап қояды). Ауа неғұрлым құрғақ болса, дымқыл термометр (судың булануы салдарынан) солғұрлым жылылықты тез жоғалтады, сондықтан құрғақ термометрмен салыстырғанда төмен температураны көрсетеді. Екі термометрдің температурасын білгеннен кейін арнаулы кесте арқылы ауаның ылғалдығы анықталады.
Дереккөздер
Санат:Метеорологиялық құралдар Санат:Өлшеу құралдары
Дубек Дүйсенбеков
Дубек Дүйсенбеков (04.09. 1928 жылы туған, Алматы облысы Қаратал ауданы Тастөбе ауылы) — геолог.
Өмірбаяны
Қазақ тау-кен институтын (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1953). Жезқазған кен-байыту комбинатында (1953 — 54), Текелі геологиялық барлау партиясында (1954 — 66), геолог, аға геолог, партия бастығы болды.
1966 — 93 жылдары Оңтүстік Қазақстан алтын кенін барлау экспедициясында жұмыс істеді. 1968 жылы Бетпақдалада жүргізген геологиялық іздеу жұмыстарының нәтижесінде Ақбақай алтын кен орнын ашты. 1971 — 78 жылдары осы кен орнында алдын ала барлау, жете барлау жұмыстарын жүргізді. Сонымен қатар Миронов висмут (1960), Карьерный, Бескемпір, Ақсақал, т.б. алтын кендерін ашқан. Ақбақай кенді ауданының геологиясы, минералогиясы, петрографиясы туралы зерттеулер жүргізген.
Марапаттары
Қазақстан Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1994), 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдермен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:4 қыркүйекте туғандар Санат:1928 жылы туғандар Санат:Қаратал ауданында туғандар Санат:Қазақстан геологтары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Ет-қошан
Ет-қошан - ұннан, судан және көлдің ерітіндісінен қаттылап қамыр илейді, оны тұзды суға сығылып алынған сүлгімен жабады, 1,5—2 сағ ұстайды, одан соң қамырды тікбүрышты үшбүрыш түрінде 1—1,5 см-лік қалыңдықпен жаяды, ортасына қойдың ерітілген майын құяды, төрт жағынан айналдыра орайды, тәтті нан секілді қалыпқа келтіреді, қайтадан жаяды және қатпарлы қамырды алғанша илей береді. Бұл кезде қолды жылы тұзды суға әлсін- әлсін малып отыру керек. Қойдың жұмсақ еттерін тіліктерге бөледі, майда кәзді еттартқыштан өткізеді, бас пиязбен бірге майға қуырады, одан соң қажетінше тұз, бұрыш себеді. Әзір болған қатпарлы қамырдан дөңгелектер жаяды, оның ортасына дайын болған тураманы салады, жарты ай пішінін береді, жан-жағын шымшылап бекітеді және тұмшапеште майымен шұңғыл ыдыста қуырады.
Кіші секпілгүл
Кіші секпілгүл (лат. Lіlіaceac) —көгалды шалғындарға, бұта шіліктеріне, орман алаңқайларына Батыстан шығыс шекараға дейін Қазақстанның солтүстік бөлігіндегі аласа тауларға тән тіршілік иесі, Бұл қызғалдақтарға  жақын туыс, сырт кескіндері биологиялық ерекшелітері жағынан ұқсас. Пияшығының диаметрі 1,5 см-ге дейін ақ тұсті,шар тәрізді, қызғалдақтағыдай құрғақ жабын қабығы жоқ. Сабағы биік-50см-ге жетеді, Жапырағы 3-7 кезектесе орналасқан,жіңішке таспа тәрізді. Гүлі біреу, аракідік екеу, биіктігі 3 см-дей. Түсі қошқыл-күлгін болымсыз жабыңқы әр түрлі дақтвры бар.Қызғалдақтан айырмашылығы  гүлдері қоңырау тәрізді. Жемістері ұзыншақ үш қырлы қорапша, қоңырқай түсті, тегіс саны жағынан көп. Гүлдеу мерзімі сәуір-мамыр жемісті маусымда береді. Тұқымның көбеюі себілген тұқымның жетілу кезеңі және тіршілік ұзақтығы қызғалдақпен бірдей. Кіші секпіл гүл безендіру жұмыстары үшін, сапалы өсімдік. Қазақстанның ботаника бақтарында жүргізілген зерттеулерден табысьты өтіп, алаңдарды көгалдандыруға пайдаланып жүр.
Дереккөздер
Санат:Лалагүлдер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Пульсациялық жорамал
Пульсациялық жорымал — совет ғалымы Усов пен Америка ғалымы Бечердің пікірі бойынша, жер қабығы суынғанда ондағы ұсақ бөлшектер тығыздалады да, бірін-бірі тартады; ұсақ бөлшектердің тығыздалуы олардың тез жылжуын туғызып, температурасының жоғарылауына, ысуына, сөйтіп болшектердің кеңеюіне және олардың бірінбірі тебуіне әкеп соғады. Басқа сөзбен айтқанда, жер қабығында қарама-қарсы екі күштің — тарту күші мен тебу күшінің тұрақты күрестері болып тұрады. Тығыздалу мен кеңею бір уақытта емес бірінен кейін бірі серіппелі түрде тамыр соғуы тәріздес (пульсациялы) болып тұрады. Соның нәтижесінде жер бетінде таулар тәрізді биік жерлер мен құрлықтың көтерілген аумақтары тағы басқалар пайда болады.
Дереккөздер
Санат:География
Алматыдағы хоккей
Алматы хоккейі тарихы XX ғасыр 50-ші жылдардан бастау алады. Жергілікті командалар сол кездері Қазақ КСРі біріншілігінде өнер көрсетке, кейінірек КСРО чемпионатында әжептәуір өнерімен алматылық «Еңбек» клубы (1967/1972 жылдары — «Автомобилист») жанкүйерлерді тәнті еткен. Соның ішінде, мысалы, 1970 жылы алматылықтар КСРО кубогында жартылай финалға дейін жеткен, онда Воскресенсктың «Химигіне» жол берген. Алты маусым бойы (1969/1970, 1972/1973, 1973/1974, 1974/1975, 1982/1983 және 1983/1984) Аалматы «Еңбегі» қазақ хоккейінің намысын одақтық 1 лигада қоғаған, ең сәтті нәтижеге 1973/1974 жылы 8 орынмен жеткен. Команданы КСРО бойынша танымал хоккей бапкерлері — Юрий Сааль және Қазақстан хоккейінің негізін салушылардың бірі Юрий Баулин жаттықтырған,«Еңбек» сапында өте мықты хоккейшілер — кейінірек әлем чемпионы атанған Юрий Леонов сияқтылар ойнаған. 1975 жылы клуб жабылып тек 1980 жылы қайта ашылған, сосын қайта КСРО 1 лигасында ойнау құқына ие болады. Дегенмен «Еңбек» көп өмір сүрмейді…
Үміт ұялатқан
15 жылдай Алматы кәсіби хоккейсіз қалады. Хоккейді сүйетін қалада бұл спорт түрі әлі де болған, бірақ әуесқой деңгейде ғана. 1999 жылы ғана Қазақстан премьер-министрі «Хоккейді дамыту жайлы» қаулысымен «Еңбек» қайта дүниеге келді.
Үлкен хоккейдің қайта оралуы
Толыққанды алғашқы Қазақстан біріншілігі 2009/2010 жылғы Алматысыз өтті. Ақыры қалада 2010 жылы мүлдем жаңа клуб құру туралы шешім қабылданды. «Алматы» клубы қала бюджеті мен әкімшілік қолдауымен өмір сүруде. Команданы Қазақстанның танымал маманы ҚХЛдық тәжірибесі бар Александр Высоцкий жасақтап өзі бас бапкер болып тағайындалды. Бірінші маусымда ақ Алматы клубы мойындалған мықты клубтардың терін әбден төккізді. Алматыда ірі хоккей ойындары қайта жөндеуден өткен Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында, Медеу мұз айдынынды немесе Алматы облысы Талғар қаласындағы Ақ бұлақ кешенінде өтеді. Мысалы 2011 жылы Қысқы Азия ойындарының әйелдер хоккей ойындары толықтай Алматыда өтті.
Әйелдер хоккейі
Алматыда негізделетін Айсұлу кәсіби әйелдер хоккей клубы Қазақстанның мұзды хоккейден ұлттық әйелдер құрамасының негізгі клубы болып табылады. Бұл клуб 2004 жылдан халықаралық ареналарда Қазақстан намысын сәтті қорғауда.
Дереккөздер
Санат:Алматы спорты Санат:Қазақстандағы шайбалы хоккей
Брайль дисплейі
Брайль дисплейі (Дисплей Брайля; Braille tactile display) — көзі көрмейтін адамдарға арналған түйіршіктер жиынынан тұратын компьютерлік ақпаратты оқу құрылғысы. Түйіршіктердің орналасуы Брайль әліппесінің әріптеріне сәйкес келеді. Түйіршіктер арнайы электрондық схемалардың көмегімен шығарылады және бастырылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ғалым Хакімұлы Ахмедов
Ғалым Хакімұлы Ахмедов ( (25.12.1906 жылы, Ақтөбе облысы Алға ауданы 1-май ауылы-2002) - жазушы, аудармашы.
1925 жылы Орынбордағы Халық ағарту институтынын бітірген. 1926 — 1932 жылы Ақтөбе, Жамбыл облыстарында кәсіподақ, шаруашылық қызметтерін атқарды. Қазақстан Комунистик Партияның Округтік Кеңестің нұсқаушысы (1938), Жамбыл қалалық партия комитетінің бірінші хатшысы (1938) болды. 1944 жылы Қазақ мемлекеттік біріккен баспасының Бас редакторы, 1950 жылы көркем әдебиет (қазіргі “Жазушы”) баспасының директоры болып тағайындалып, әдебиетімізді өркендетуге белсене ат салысты.
Еңбегі
Ахмедов шығармашылық жолын аудармашы ретінде бастаған.
Ел өміріне, тарихына байланысты терең ойлы, зерделі еңбектер жазды. Тарихи тақырыпқа арналған
Дереккөздер
Санат:1906 жылы туғандар Санат:Алға ауданында туғандар Санат:2002 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Әлеуметтану пәні
Әлеуметтану пәні - бұл әлеуметтік шындық суреттелетін және эмпирикалық зерттеулер тақырыбын болып табылатын негізгі түсініктер мен мәселелер жиынтығы.
Алаш (Сайрам ауданы)
Алаш (2018 жылға дейін — Чапаево) — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Ақсукент ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Әкпар Есбосынұлы
Әкпар Есбосынұлы (1911, Қытайдағы Іле аймағы, Қас өзенінің бойы — 1944) — Шығыс Түркістандағы ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының бірі, халық батыры. 1944 жылдың күзінде Патих, Ғани батыр, Хамит, Сейітпен бірге Қытайдың Іле аймағында гоминдан өкіметінің қыспағына қарсы ұлт-азаттық қозғалысын ұйымдастырған. 1944 жылы қазанда аудан орталығы Нылқы қалашығын азат ету жолындағы соғысқа басшылық етті, Құлжа қаласын алу жорығына қатысты. Қазан айының ортасында Уәйіс мазары деген жерде тосқауылда тұрған Гоминдан әскерлерімен айқаста Әкпар Есбосынұлы ауыр жараланып, қайтыс болды. Әкпар Есбосынұлы бастаған ұлт-азаттық күресі қанатын кең жайып, 1945 жылдың ақырында Іле, Тарбағатай, Алтай аймақтары толық азат етілді. 1946 жылы Шығыс Түркістан үкіметінің жарлығымен Әкпар Есбосынұлына “Халық қаһарманы” атағы берілді.
Дереккөздер
Шығыс Түркістан қозғалысының басты оқиғалары, Үрімші, 1996; Сүгірбаев П., Алтай арпалыстары, Үрімші, 1996.
Алаш (Сайрам ауданы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1807 адам (910 ер адам және 897 әйел адам) болса, 2009 жылы 3221 адамды (1614 ер адам және 1607 әйел адам) құрады.
Әкпар Есбосынұлы
Дереккөздер
Санат: тұлғалар
Алаш (Сайрам ауданы)
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Кристиан Циге
Кристиан Циге (Christian Ziege; 1 тамыз 1972, Батыс Берлин, ГФР) — германиялық футболшы, Германия ұлттық құрамасының экс-жартылай қорғаушысы.
1996 жылғы Еуропа чемпионы.
Командалық
Бавария
Ливерпуль
Германия
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Тәуәп
Тәуәп, Тауаф – (арабша – айналып шығу, айнала жүру) – қажылық рәсімдерін атқаруда Қағбаны айналу; киелі, қасиетті санап құрмет көрсету. Тәуәптың негізгі ережелерін Мұхаммед пайғамбар (ғ.с.) қоштасу құтбасында баяндап берген. Тәуәпты қажылық рәсімін толық атқарған кезеңде немесе дінге берілгендіктің белгісі ретінде Мекке қаласының тұрғындары мен қонақтары кез келген уақытта орындай алады. Тәуәпты жүзеге асыру үшін тәуәп етуші әл-Мәсжид әл-Харамға “Әлем қақпасы” арқылы оң аяғымен аттап кіруі керек. Қағбаның солтүстік-шығыс бұрышындағы “қара тасқа” жақындап оны сүйеді немесе қолын тигізеді де қолын ерніне басады. “Қара тасқа” бас иіп, тағзым етіп болғаннан кейін, Қағбаны жеті рет айналып шығады. Қабырғаға жақындай түсіп, сағат тілі бойынша айналып жүру керек. Тәуәпты Құдайға жалбарына жүріп жүзеге асырады. Қағбаны жеті рет айналып өткеннен кейін, оның кіре берісіне келіп, оған денені тіреп, оң қолды кіре беріс жаққа көтеріп, Аллаға мадақ, Пайғамбарға салауат айтып, жалбарынып, күнәларына кешірім сұрайды. Ең соңынан екі бас намаз оқылады. Дәстүрлі қазақ қоғамында қажылықпен қатар киелі, әулиелі жерлерге, туған жерге құрмет көрсету, Тәуәп ету түсінігі бар. Ерекше сүйіспеншіліктің белгісі ретінде “айналайын” деген сүйіну сөзінде де осы тәуәп – құрмет, сүйініш ұғымдарының үйлесімі көрінеді.
Сілтемелер
ताजिक 타지크족
Алтынжар
Алтынжар — Ресейдің Астрахан облысы Володар ауданындағы қазақ ауылы. Алтынжар ауылдық кеңесінің әкімшілік орталығы.
Тарихы
Алтынжар 1963 жылға дейін «Қызыл қазақ» ұжымшарының орталық мекені болды. Ұжымшарлардың бірігуінің нәтижесінде ауыл жаңа ұжымшардың орталығына айналып, ауылдың оңтүстік-шығыс шетіндегі Албасты төбесінде жерленген қазақ композиторы Құрманғазы Сағырбайұлының есімімен - «Құрманғазы» аталды. 1960 жылдардың ортасынан бастап ауыл кіші және алыс ауылдардан қоныс аударушылардың есебінен тез дамып, өсе бастады. 1965 жылы бұрын Могойск, Зеленгинск және Красноярск аудандарының құрамында болған Алтынжар ауылдық кеңесі Володарға берілді.
2005 жылдың қазан айында ауылда композитордың мұражайы, 20 адамға арналған қонақүй, зияпат залы, музыкалық мектеп, киіз үйлер көрмесі мен қазақ өмірінің басқа да дәстүрлі элементтері бар ашық ауада Құрманғазы атындағы аймақтық мәдениет орталығы ашылды. Кешен Астрахан облысы мен Қазақстанның үш батыс облыстарының қаражатына салынған және осы республикадан келген туристер арасында танымал. Кешен аумағында көптеген белгілер мен мұражай экспонаттарының сипаттамасы орыс және қазақ тілдерінде жасалған.
Географиясы
Алтынжар Астрахан облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Еділ атырауында және Бушма мен Камардан өзендерінен құралған аралда, Қаражар жайылматармақтың оң жағалауында орналасқан. Абсолюттік биіктік теңіз деңгейінен 25 метр төмен. 18 географиялық нысаналардан тұрады: Құрманғазы қиыл., КСРО 60 жылдығы к-сі, Абай к-сі, Уәлитхан Жұмамұхамбетов к-сі, Гагарин к-сі, Дорожная к-сі, Клубная к-сі, Құрманғазы к-сі, Мәжіліс Өтежанов к-сі, Жаңа к-сі, Новостройная к-сі, Жеңіс к-сі, Серік Ажғалиев к-сі, Советская к-сі, Степная к-сі, Центральная к-сі, Школьная к-сі, Юбилейная к-сі.
Қоңыржай, күрт континенталды, жазда температура жоғары және қыста төмен, жауын-шашынның аздығымен, сондай-ақ жылдық және жаздық ауа температурасының үлкен амплитудасымен сипатталады.
Ұлттық және гендерлік құрамы
2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша халық саны 998 адамды құрады (492 ерлер мен 506 әйелдер, тиісінше 49,3 және 50,7 %%).
2002 жылғы халық санағының қорытындысы бойынша халықтың ұлттық құрылымында 912 тұрғыны бар халықтың 99%-ын қазақтар құрады.
Ішкі құрылымы
Ауылдық кеңес әкімшілігі ғимараты, орта мектеп, фельдшерлік -акушерлік орын, ауылдық кітапхана, балабақша, пошта, бірнеше дүкендер, Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы аймақтық мәдениет орталығы мен оның кесенесі.
Көлік
Ауыл арқылы аймақтық Володарский - Кошеванка тас жолы (сәйкестендіру нөмірі 12 ОП РЗ 12Н 026) өтеді. Астрахан мен Володар ауданының орталығынан оңтүстікке қарай Зеленга ауылына қарай шағын автобустар өтетін «Алтынжар» қоғамдық көлік аялдамасы. Алтынжар аумағында 2 шақырымға жуық жол төселді.
Дереккөздер
Санат:Астрахан облысы Володар ауданының елді мекендері
Евгений Васильевич Коломеец
Евгений Васильевич Коломеец (30.1.1928 жыл, Ресей, Омбы қаласы) – физика-математика ғылымдарының докторы (1984), профессор (1985).
ҚазМУ-ды (1956, қазіргі ҚазҰУ) бітірген.
Негізгі ғылыми еңбектері космофизика, космостық сәулелер физикасы мен ядролық физиканың іргелі және қолданбалы мәселелерін зерттеуге арналған.
620-дан астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 12 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:30 қаңтарда туғандар Санат:1928 жылы туғандар Санат:Омбыда туғандар Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті қызметкерлері Санат:Қазақстан физиктері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары
Фатима, Бибі Бәтима
Фатима, Бибі Бәтима (635 ж. ө.) – мұсылман әлемінде ерекше қадір тұтатын әйел, Мұхаммед (ғ.с.) пайғамбардың Қадиша анадан туған қызы, Әзірет Әлінің әйелі, Хасан мен Хұсейіннің анасы. Фатима үш ұл (біреуі сәби кезінде шетінеген), екі қыз туған. Пайғамбар дүниеден өткеннен кейін саяси оқиғаларға белсене араласып, қауым өмірінде елеулі рөл атқарды. Мұсылмандар арасында Фатиманың дүниеге келуі, өміріндегі оқиғалар мен көрсеткен кереметтері жайлы көптеген аңыздар таралған. Дәстүрлі қазақ қоғамында Бибі Бәтима ананы аналардың пірі, дертке шипагер ретінде тану қалыптасқан.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Ислам Санат: Ислам ғылымы
Ла-Шапель-Сен-Марсьяль
Ла-Шапель-Сен-Марсьяль (La Chapelle-Saint-Martial) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23051, пошта индексі — 23250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 88 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Үлкен Минанжиль
Үлкен Минанжиль — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кемчуг өзенінің оң жағалауынан 194 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Моңғол әдебиеті
Моңғол әдебиеті - XIX ғасырдағы моңғол жазбалары ертеректе қалыптасқан дәстүр бойынша бізге жеткен. Ерте дәуірдегі шығармалар үзінділері кездесетін тарихи хроникалар жасалды, түрлі әдеби фрагменттер мен аңыздар, өлең түріндегі нақыл сөздер жинақталған. Ондай шығармалардың қатарына: XVIII-XIX ғасырға жататын, дүниенің пайда болуынан бастап, моңғол хандары мен ұрпақтарының билік жүргізген уақытына дейінгі оқиғаны суреттейтін «көк кітәп» («Хохе дэбтэр»); халхастық Арья – пандита Гамбоның «Алтын таспиғы» («Алтан эрихэ», 1817) және Ишибалданның «Бағалы таспиқтары» («Эрдэни-ийн эрихэ»), осындай атпен Галданның (1842/1860) жылы жарық көрген шығармасы да бар. Осы туындылардың барлығы тибет және қытай әдебиетінің қайнар көзіне айналғандығын білдіріп, Азия мен Моңғолияда будда дінінің таралуына көп көңіл бөлінгенді турасында айтылады.
Тибет тілінің ықпалы
Сөз өнерінде тибет тілінің ықпалы басым болған.Тіпті, моңғол тілінде жазылған шығармалар тибет әліпбиі арқылы жазылған. Зая-пандита Лубсан Принлэ, Сумба-хамбо Ишибалджира, Джанджахутухта Ролби Дордж бастаған тибет тілді моңғол жазушыларының шығармаларының дәстүрі XVII-XVIII ғасырда бастау алған болатын. Алашандық Дандар-лхарамбудың (1759-1842) діни-философиялық өлеңдері мен моралдық ақыл-кеңестері халхастық оқымысты лама және әдебиетші, бірнеше діни-философиялық, көркем шығармалардың авторы, XX ғасырдың ірі ақыны Агван Хайдубаның (1799-1838) еңбектері негізінде жазылған. XIII-XIV ғасырға жататын дидактикалық сарында дамуын тоқтатпады. Ол келе-келе тибет және қытай әдебиетінің ықпалымен толыға түседі. Дидактикалық сарынның негізінде жаңа жанр түрі – уг болған. Моңғол халқында халық ауыз әдебиетінің жазбаша нұсқасы дамуын тоқтатпайды эпикалық шығармалар (Гесериаданың жеке бөлімі мен жинағы), о дүниеге саяхат (Молонтойн, Наран Гэрэл, Чойджид-дагини жайлы), түрлі дәстүрмен таныстыратын «қоршалған прозаның» жинағы соған дәлел. Тибет және индо-тибет әдебитіндегі әңгімелердің аударылуына, қайта өңделіп шығуына көп көңіл бөлінді, поэзия теориясында қатысты трактаттар пайда болып, моңғол классикалық тілінің грамматикасы қалыпқа келтірілген сөздіктер (Агвандандар құрастырған сөздік өте танымал болған) дүниеге келді.
Үнді шығармалардың ықпалы
XVII-XVIII ғасырларда буддизмнің таралуымен байланысты, моңғол әдебиетінде көбінесе тибет тіліндегі буддалық шығармалар пайда болды, уақыт өте келе үнді шығармалары қосылды. Панчатантра ертегілері, «Сиқырлы өлген адам», Калидастың поэмасы, Нагарджун тәлімдерә т.б. дәлел болады.
Моңғол мемлекетіннің әдебиетінің жанрлары
XII ғасырда біріккен моңғол мемлекеті құрылғанға дейін киіз туырлықты көшпелілер әдебиеті әдеттегідей халық ауыз әдебиеті формасында дамып келді. Ауыз әдебиетінің негізгі түрлері жыр, аңыз, ертегілер, бақсылық жырлар, өсиет-қағидалар, соғыс кезінде айтылатын ұрандар сипатында болды.
Жырлар
Тарихи деректер бойынша көшпелілердің ең алғашқы жыры – б.з.б. I ғасырда Ғұн (Хүннү) елінде ән болып айтылған төрт жолдық жоқтау өлең болып табылады. Кейін мұндай өлеңдер моңғолдар арасына кең таралып, бүгінге дейін «уртын дуу» (ұзақ, созылаңқы ән деген мағынада) деген жеке жанр ретінде сақталған. «Гэсэр», «Жаңғыр», «Хан Харанхуй» атты үш жыр – моңғол ауыз әдебиетінің шыңы немесе ошақтың үш тағаны саналады. Үшеуі де ұлы батырларының ерлігін, жасаған игілікті істерін, соғыс тарихын баяндайтындықтан батырлық жырларға жатқызылады. Әдебиетшілер көп зерттеген «Гэсэр жыры» X ғасырдағы тарихи оқиғаларды бейнелейтіндігі ғылыми түрде дәлелденген. Аталмыш жыр 1716 жылы тұңғыш рет Моңғолияда басылып шыққанға дейін тибет, бурят сынды халықтар арасында ауызша тараған. «Жаңғыр» жыры – қалмақтар арасында кең тараумен қатар, олардың Моңғол, Алтай өңірінен ауып, Жайық өзенін мекендеуінен бұрын шығарылғандығы анықталғандықтан 1940 жылы 500 жылдығы аталып өткен.
Поэзия
Орта ғасырдағы моңғол әдебиетіндегі лирикалық поэзияның көрнекті өкілі ретінде зерттеушілер Цогт тәйжінің (1581-1637) Төв аймағының Дэлгэрхан елді мекеніндегі Дуыт тауында тасқа қашаған өлеңдерін келтіреді.
"Алыстан айдап, жақыннан жымқырған пенде,
Қорадағы қойға тасадан тиген қасқыр
Екеуінің сырт бейнесі басқа демесең, Ашылған араны мен арам ниеті бірдей"
деп, көшпелі халықтарға тән философиялық ойды толғаған өлең жолдары қазақ оқырманына жат көрінбесі аян. Сондай-ақ, моңғол әдебиетінде намтары, сургаалы сияқты эпикалық жинақтар болды, көбінесе салт-дәстүр поэзиясына қатысты, қолмен жазылған ероолов, магтаалов сиқяты шығармалар келе-келе жеке жанр еңбектердің нәтижесінде қалыптасты.
Уг
Уг (сөз және тіл) - будда арқылы тараған адам, жануар не болмаса басқа бір жансыз заттың диалог пен монолог түрінде келетін ой-толғауы. Бұл бір жағынан ежелгі моңғол әдебиетімен ұқсастық тапса (Шыңғыс хан жылқыларының сөзі), бір жағынан халықтық фольклорда кездесетін (жануарлар туралы ертегі, аңыз т.б.) құбылыс іспеттес. Уг жанрының негізін Агван Хайдуба салған. Оның «Қой, ешкі мен бұқаның әңгімесі» шығармасында құрбандыққа шалынғалы жатқан жануарлардың өзінің иесі ламаға жалбарынуы туралы айтылады. Ал «Сабалақ жүнді Циринпалэның өзінің итімен әңгімесінде» сөз талас нәтижесінде ит өзінің иесі ламадан басым түсіп, сөзбен жеңгедігі турасында айтылған.
Бэнсэк Улигэр
Сонымен қатар, қытай тілінен тапсырыс бойынша роман, новелла, пьессалар аударылған, бірақ, тек қағаз бетінде қалып, көп таралмаған. Әдеби шығармалардың тағы бір ерекшелігі – ауызша мазмұндалуында болды. Бұл жанр түрі – бэнсэк улигэр деп аталады. Оның ерекшелігі қытай тіліндегі шығармаларды моңғол халықтық эпос стилінде жеткізу. Бір қызығы, оны әдебиетшілер емес, хурчилар жеткізіп отырған [3,687].
Моңғол тіліндегі көркем шығармалар
Моңғол мәдениетін тек қана археологилық жазбалар мен архитектуралық ескерткіштер құрмайды, оған әдебиетті жатқызуға да болады. Моңғол әдебитінің тарихы тереңде жатыр және жанр түрлері де аз емес. Моңғол тіліндегі көркем шығармалар ортағасырлық және одан кейінгі кезеңдерге жатады. 1240 жылы жазылған «Моңғолдың құпия шежіресі» «Моңғолдың Нууц Товчоо» - көшпелілер әдебиетінің ең атақты ескерткіші. Бүгінгі моңғол поэзиясында С.Анудардың «Төрт емес төрт», Г.Аюузуранның «Уақыт тынығып жатқанда», «Философиялық жырлар», Л.Өлзийтөгстің «Аспанда өскен ағаштар», «Еркіндік өнері немесе Жаңа кітап» секілді кітаптары бұрын социалистік реализм қалыптастырған дәстүрдің тас-талқанын шығарып, оқырмандарды мүлдем өзге бағытқа жібергенін ерекше атап айтуға тиіспіз. Прозалық шығармалардан бұрыннан халықтың ықыласында бөленген жазушылар: Ц.Доржготов, Ч.Галсандармен қатар Д.Батбаярдың «Мементо» (2011) анти-романы, Г.Аюурзанның «Төсек тартқан адам» (2002) мини романы жарыққа шығып, әлемдік аренаға батыл қадам басқандықтарын паш етті.
«Моңғолдың құпия шежіресі»
1240 жылы жазылған «Моңғолдың құпия шежіресі» «Моңғолдың Нууц Товчоо» - көшпелілер әдебиетінің ең атақты ескерткіші. Сондықтан да әлемдік деңгейдегі көп зерттелген және көптеген шетел тілдеріне аударылған шығарма. Бұл жазбада Шыңғыс баяндалады. «Моңғолдың құпия шежіресі» - шындық оқиғаға құрылған эпикалық шығарма. Авторы күні бүгінге дейін ғылыми түрде нақтыланбаған. Туындыда Шыңғыс ханның шығу тегі мен өмірбаяны, дала көшпелілерінің біріккен мемлекет барлық оқиға мен үрдістер көркемдіктің жоғары деңгейінде тартымды баяндалады. Онда поэзия, проза, шежіре, тарихи дерекпен бірге бақсы домы мен жын шақыру, аңыз, ертегі сынды барлық жанрлар бойынша жазбалар кездеседі. «Моңғолдың Құпия Шежіресі» - Баян-Өлгийдегі қазақ жазушысы Мағауия Сұлтанияұлының атсалысумен қазақ тіліне аударылса, ал түрлі елдердің атақты моңғолтанушы ғалымдардың ерен еңбектерінің арқасында қытай, орыс, неміс, француз, ағылшын, мажар, поляк, чех, болгар, жапон, испан, корей сынды әлем тілдеріне аударылдых[4]. «Құпия Шежіренің» ықпалымен кейін XIII-XVIII ғасырдар аралығында бірнеше тарихи шығармалар жазылып, жарыққа шыққан. Атап айтқанда, «Топтастырылған алтын топшы» («Хураангуй алтан товч»), Лувсаyданзанның «Алтын топшы» («Алтан товч»), Жамбының «Асыраушы есімдінің тарихы» («Асрагч нэртийн түүч»), Раашпунцагтың « Орталық мемлекеттің інжу маржаны» («Дай Юань улсын болор эрих»)  секілді шығармалар болды.
«Солия»
Моңғол әдебиетінде прозалық үлгіде жазылған шығармалар аз емес және олар түрлі тақырыптарды қамтыған. Соның ішінде әңгіме жанрында Цэндийн Дандинсурэннің «Солия» әңгімесінде (аударған Әнес Сараев) әйел адамның күйеуіне деген құрметі мен сабырлылығы суреттелген. Әскери борышын өтеуге аттанып кеткен күйеуі Баттың бөтен біреулердің азғыруына еріп, Солияға деген құрметі кеміп, орнына сенбеушілік, тіпті жиіркеніш сезімі пайда болады. Оны сауатсыз,қараңғы деп айыптап, әйелі Солиядан әскерде жүргенде бас тартады. Өзі қайта оралғанша шаңырағы мен мал ұмытып, басқа жер іздеуге кіріседі. Бірақ, Баттың соншалықты өзгеріп кеткенін білген Солия, есімін өзгертіп, оқу оқып, ауылындағы мал санын өсіріп, газет беттерінде есімі аян болады. Әңгіме сонында Бат өзінің қателігін түсініп, ал Солия күйеуіне кешірім беріп, кеңдік танытады. Жалпы, әңгіменің идеясы еркек адамның «көзі ашық, көкірегі ояу» әйел адамдарды өзіне жар, балаларына ана ретінде болуын қалайтыны айтылады. Сондай образ Солия арқылы сомдалып, отбасы бақыты сақталады.
«Қос қайың туралы аңыз»
Жазушы Лувсандашийн Содовтың «Қос қайың туралы аңыз» әңгімесінде Даши атайдың басынан кешкен оқиғасы баяндалған. Анасы қайтыс болған Норжма атты кішкентай қызды өзінің туған қызындай жақсы көріп, бауырына басқандығы үшін ел-жұрттың бұл екеуінен қорқып, маңдарына жолатпай, тас лақтырып қуады. Даши атай кішкетай жетім қызды амалсыздан орыс отбасының асырауына беріп, өмірінің соңына дейін Норжманы бір көруді армандап өтеді. Әңгімеде өмірде болмасын, тіпті заманның ауыртпалығына қарамастан жаныңа жақын ең қымбат жаннан айырылмау керектігі айтылады. Әңгіменің негізгі идеясы жақын адамның қымбат екенін түсініп, оған қамқор болу керкетігі деп түсінемін.
Әдебиеттің ірі өкілдері
XX ғасырдың алғашқы жартыжылдығындағы моңғол әдебиетінің ірі өкілі ретінде Хуульчи Сандаг пен Рабджаа (1803-1856) танылды.
Рабджаа
Рабджаа лирик ақын болды. Әкесі шығыс гоби аймағында өмір сүрген, кедей қойшы болған. Сегіз жасынан IV гобиялық хутухтаның (иерархияняң ең жоғарғы саны) мұрагері саналды. Бұл жас баланың өміріне үлкен өзгеріс алып келді. Оған діндар адам болуға бұйырды. Рабджаа санға қажет білім алып, қасиетті жер Амдоны, таулар Утайшань, Алашань, Пекинді аралаған және бірнеше діни орындар ашқан. Замандастарынаң жазып кеткен естеліктері бойынша, өте жоғары дәрежелі сан болғанымен, адамгершілік келбетін сақтап қалып, адамдармен қарым-қатынаста қарапайымдылық байқалып тұратын делінген. Ол айтқанынан қайтпайтын, әділдік жолында феодалдарға да қарсы тұра алатын адам болған. Д.Рабджааның шығармалары оның демократияшыл, өте ақылды, білімді адам болғандығын көрсетеді. Бүгінге дейін Рабджааның ғибратты, философиялық ойға құрылған моңғол тілінде 170, ал тибет тілінде 180 өлеңі жеткен. Ақын өлеңдерінде өзі өмір сүрген заман келбетін көрсете білген. Оның шығармаларында фольклормен байланыс, моңғол әдебиетінің дәстүрі мен тибет поэзиясының жүйелі қолданылуы тән. Рабджааның өлеңдері дәстүрлі үрдіске сай: туған жер, ана, махаббат тақырыптарына арналған. Оның көбісі халықтық әндер ретінде сақталған. Әйел жанының сұлулығын дәріптелетін, моңғол халқы сүйіп орындайтын атақты «Намысқа толы» әні Рабджааның авторлығымен жазылған. Рабджааның мұрасын көбіне үгіт, насихат өлеңдері - сургаалы құрайды. Сонымен қатар, ол ең бірінші моңғол драмасының («Айлы көкетің ғұмырнамасы») авторы. 1832 жылы қойылған бұл спектакльдің әуенін жазған да Рабджаа. Рабджаа – ірі тұлға, майталман ақын ретінде халық есінде сақталып, әдебиет тарихында қалған адам [4].
Хуульчи Сандаг
Уг жанрының толықтай дамыған түрін туырып салма ақын Хуульчи Сандагтың (1825-1860) еңбектерінен көре аламыз. Сандаг – жеке есім, Хуульчи – әңгімеші дегенді білдіреді. Моңғолияның Дорноговь аймағында дүниеге келген. Сандагтың өкпе, наз, ой-әдебиетінде сыни көзқарасты білдіретін бағыт байқалды. Табиғат құбылыстарын, өсімдік, жануарларды сөйлете отырып, Сандаг жетімдердің қасіреті туралы («Анасынан айрылыған бота»-"Эхээсээ салсан ботгоны хэлсэн нь"), айрылысудың қиын екені туралы («Жел айдаған алқаптың сөзі», «Көктемде еріп бара жатқан қардың сөзі»-"Хаврын хайлаад урсаж байгаа цасны хэлсэн" ) адамдарға жеткізгісі келді. Аллегорияны пайдалана отырып, ауыр еңбек туралы («Күзетші иттің мұңы»-"Тэжээсэн нохойн үг"), жалқаулық, атқамінерлердің рақымсыз әрекеттері, олардың адмадарға деген мейірімсіздігі жайлы («Жақсы және жаман шенеулік пен хатшы туралы сөз») әңгімелейді. Шығармаларында қарапайым адамадардың тіршілігі ауызекі сөйлеу тілімен жазылғандықтан, ол халық арасына тез таралды.
Орынбор (футбол клубы)
Тарихы
1976 жылы тағы бір орынборлық клуб "Локомотивтің" (1937-76) орнына "Газовик" деген атаумен құрылды. "Локомотив" клубы жабылды да, футболшылары "Орынборға" ауысты. КСРО дәуірінде тек екінші лигада ойнады. Ресейдің 1992 жылғы тұңғыш біріншілігінде екінші лигада өнер көрсетті, 1993 жылы үшінші лигада ойнады.
Фонтен-ла-Малле
Фонтен-ла-Малле (Fontaine-la-Mallet) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,68 км² шамасында.
Орынбор (футбол клубы)
Тарихы
2016 жылы тұңғыш рет Премьер Лигаға жолдама алды. Сол жылы мамыр айында атауы "Орынбор" боп өзгерді.
Сілтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Фонтен-ла-Малле
Коммунаның INSEE коды — 76270, пошта индексі — 76290.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Енкур
Енкур (Aincourt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95008, пошта индексі — 95510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 967 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Хемлебен
Хемлебен (Hemleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 241 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 034. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Горгес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Қалмұханбет Нұрмұханбетұлы Қасымов
Биографиясы
Шапырашты руынан шыққан. Үйленген, үш баласы бар, екі немере тәрбиелейді.
Білімі
1979 жылы С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген, мамандығы «заңгер». Полиция генерал-лейтенанты
Қызмет жолы
1989-1992 – Алматы облысы ІІБ Қапшағай ІІБ-нің бастығы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ішкі істер министрлері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Төрттармақ
Төрттармақ - қазақ поэзиясында ең көп тараған шумақ өрнегі. Бұл шумақ түрі әлем поэзиясында кеңінен жайылған. Себебі төрттармақтың шумақ құрылысы мейлінше қарапайым, тұжырымды, ойды айтуға сыйымды, өлең ырғағының (интонацияның) түрленіп келу жағынан да өте қолайлы. Қазақ поэзиясында бұл әр түрлі өлшеммен жазылған өлеңдерде қолданыла береді. Лирикалық өлеңдердің барлық түріне, поэма, дастандарда төрттармақты шумақ өте жиі кездеседі. Он бір буынды өлшемде қазақ поэзиясында көбіне-көп а-а-б-а түріндегі ұйқас қолданылады. Ал алты немесе жеті-сегіз буынды өлшемдерде бұл ұйқасқа қоса шалыс ұйқас (а-а-б-а) жиі қолданылады. Орама ұйқас (а-б-б-а) қолданылуы сирек кездеседі. Кейде соңғы тармақ келесі шумақтардағы сәйкес тармақпен ұйқасып, жалғасып, бір ұйқасты ұзақ сақтау тәсілі де кездеседі. Мысалы, Сәкеннің "Лезде-ақ артта қалады" атты өлеңінде соңғы тармақтар үнемі бірыңғай ұйқасты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Керри Батлер
== Керри Батлер - американдық актриса және әнші, негізінен театрдағы жұмысымен танымал. Ол Beetlejuice фильміндегі Барбара Мэйтлендтің, «Шаш спрейіндегі» Пенни Пинглтонның және Ксанадудағы Клио/Кираның рөлдерін сомдағанымен танымал, соңғысы оған мюзиклдегі жетекші актрисаның үздік рөлі үшін Тони сыйлығының номинациясына ие болды. == Бруклиннің Бенсонхерст ауданында дүниеге келген Батлер үш жасында жарнамалық роликтерде ойнай бастады. Ол өсіп келе жатқанын атап өтеді: «Мен Энниді көргенде. . . Мен мұны істегім келетінін білдім». Анасы бекіткен төрт жылдық үзілістен кейін Керри тоғыз жасында актерлік өнерге қайта кірісіп, содан бері айналысады.
Батлер 1992 жылы Итака колледжін музыкалық театрда бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен бітірді.
Мансап
Батлер Оклахома мюзиклімен гастрольге шықты! Еуропада Адо Энни рөлінде. Нью-Йорктегі басқа рөлдерге « Жарқын шамдар», «Үлкен қала » шеберханасындағы Викки, «Мен» сөзіндегі Барроу және «Фолсом Хид » фильміндегі Клаудия кірді. Ол сонымен қатар әртүрлі жарнамалық роликтерде жұмыс жасады.
2001 жылы Батлер әйгілі Off-Broadway музыкалық Bat Boy: The Musical фильмінде Шеллидің махаббатын ойнады. Шоудың «фанатикалық ізбасарлары» болғанымен, Батлер: «Біз шынымен де 11 қыркүйекке дейін аудитория жинадық. Содан кейін біз ешқашан қалпына келмедік. Адамдар қала орталығын былай қойғанда, көшеге мүлдем шыққысы келмеді». Bat Boy 2001 жылдың желтоқсанында жабылды.
Санат:Тірі тұлғалар Санат:АҚШ дыбыс жазу актрисалары Санат:АҚШ телевидение актрисалары Санат:АҚШ кинематографы актрисалары
IC 4964
IC 4964 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64432, ESO 46-8, AM 2011-740.
Сыртқы сілтемелер
IC 4964 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Овраг Златой Ключ
овраг Златой Ключ — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Елшанка өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 2,700 км-ді құрайды.
Алдыңғы-Шығыс Померания (аудан)
Алдыңғы-Шығыс Померания (Landkreis Ostvorpommern)— Германия ауданы. Аудан орталығы — Анклам қаласы. Аудан Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан. Жер аумағы 1.910км² шамасында. Тұрғыны 109 816 адамды құрайды. Халық тығыздығы 57 адам/км².
Овраг Златой Ключ
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица бастауынан Терса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Алдыңғы-Шығыс Померания (аудан)
Ауданның ресми коды — 13 0 59.
Овраг Златой Ключ
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алдыңғы-Шығыс Померания (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания аудандары
Киттэри (Мэн)
Киттэри (Kittery) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9543 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-37270.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Президенционализм
Президенционализм - президент өкілеттілігінің күшеюі және соның нәтижесінде биліктін осы тармағы мен ол атқаратын қызметтін бастапқы және тарихи теңдігі әлсірейтін президенттік режимнің бір түрі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Куриунополис
Куриунополис (Curionópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Парауапебас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13785 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2368,698 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Аппаратура
Аппаратура  (Hardware, equipment) — компьютердің техникалық құралдары мен физикалық жабдықтары; (механикалық, электрлік және электрондык құрылғылар) яғни компьютердің құрамындағы құрылғылар: мысалы, пернетақта, монитор және т.б.; есептеу машиналары, жүйелері мен желілерінің техникалық құралдары және физикалық жабдықтары.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Қырғызстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Қырғызстанның 1 нысаны бар (2012 жылғы жағдайы бойынша). Бұл нысан тізімге табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Қырғызстан территироиясындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 3 үміткер ретінде тіркелген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра Санат:Қырғызстан Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі
Солтүстік ынтымақтастық
Солтүстік кеңес - 1952 ж. әр түрлі шекара мәселелелерін талқылау форумы ретінде құрылған Солтүстік Еуропа мемлекеттерінің парламентаралық ынтымақтастық органы. Солтүстік кеңес құрылымына: Пленарлық ассамблея, Президиум, Президиум хатшылығы және түрақты комитеттер кіреді. Солтүстік кеңестің пленарлық ассамблеясы 87 мүшеден - Дания, Финляндия, Исландия, Норвегия, Швеция, сонымен бірге Гренландия, Фарер аралдары мен Аланд аралдарының парламент өкілдерінен тұрады. Президиум хатшылығы Стокгольмде (Швецияда) орналасқан.
Солтүстік министрлер кеңесі солтүстік елдер үкіметінің ынтымақтастық органы. Оның жүмысына солтүстік ел¬дер үкіметінің өкілдері, сонымен бірге Фарер аралдары, Гренландия әкімгершілігі мен Аланд аралдарының ай¬мақтық басқару органдарының өкілдері қатысады. Солтүстік министрлер кеңесі хатшылығы Копенгагенде (Данияда) орналасқан.
XXI ғ. басында солтүстік ынтымақтастық Еуропалық одақ және Еуропалық еркін сауда бірлестігінің мүше мем- лекеттері арасындағы Еуропалық эко¬номикалық кеңістік қызметінің ауқы- мында жүруде.
Дания, Финляндия, Швеция Еуропалық Одақ мүшелері, ал Исландия мен Норвегия Еуропалық еркін сауда бірлестігінің мүшелері. Мүндай қалыптасқан жағдайда Солтүстік ынтымақтастық көптеген бағыттары бойынша Еуропалық Одақтағы ережелерді қабылдауды білдіреді.
Солтүстік кеңес пен Солтүстік министрлер кеңесінің қызметі Еуропалық одақпен байланысты нығайтумен қатар, Балтық жағалауындағы елдер мен Ресей сияқты жаңа елдермен де қарым-қатынастарды дамытуға бағытталған.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Мартемон
Мартемон (Marthemont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54354, пошта индексі — 54330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 41 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Сальдон
Сальдон (Saldón) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.25 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Коттлвилл (Миссури)
Коттлвилл (Cottleville) — Миссури штатының Сент-Чарльз округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 10.1 км². FIPS коды — 29-16678.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3227 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Чарльз округы (Миссури)
Қарауылқожа Бабажанов
Қарауылқожа Бабажанов (туған-өлген жылы белгісіз ) — Бөкей ордасының старшыны (19 ғасырдың1-жартысы), ірі жер иесі, саудагер, Жәңгір ханның қайын атасы.
Орынбор, Орал және Астрахан қалаларындағы кәсіпкерлермен тығыз байланыс орнатып, Бөкей ордасында жәрмеңкелер өткізуді ұйымдастырып тұрған. Орынбор шекаралық комиссиясының төрағасы Г.Ф. Генспен жақын қарым-қатынаста болған. Оның мәлімет беруі бойынша Генс қазақтарға қатысты бірқатар тарихи аңыздарды жазып алған. 1833 жылы Каспий теңізі маңындағы қазақтардың старшыны, ру басы болып тағайындалды. 1834 жылы Астраханда теңіз жағалауын қол астындағы халыққа жалға беру жөнінде князь Н.Б. Юсуповтың және графиня А.А. Безбородконың іс басқарушыларымен тәуелді шарт жасасты. Жалға берілген Жер үшін алынатын алым-салықты жинауда бұқара халыққа зорлық-зомбылық көрсетті. Оның шабындық жерлерді тартып алуы халық наразылығын туғызды. Бұл Исатай Тайманұлы бастаған көтерілістің (1836 — 1938) шығуына алып келді. Бабажанов көтерілісті басуға белсене қатысты.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ би-шешендері
NGC 4199-1
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4199-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39135, UGC 7253, MCG 10-18-11, ZWG 292.84, ZWG 293.5, VV 183.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Джойя-деи-Марси
Джойя-деи-Марси (Gioia dei Marsi) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Сан-Винченцо.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Кисси (халық)
Кисси (гиси, гизи, гизима, гии, дэи) — Гвинеяда (Конакриден солтүстік-батысқа қарай Компани өзеніне дейін), Сьерра-Леонеде және Либерияда тұратын халық. Туыстас булом, темне, лимба, бага және ландум халықтарымен бірге олардың саны 2 миллионға жуық адамды құрайды (1970, бағалау).
Тілі
Тілі Атлантикалық батыс тілдері тобына жататын - киси тілі болып табылады.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (күріш, тары, жержаңғақ, маниок, тәтті картоп), майлы пальма жемістерін жинау, жағалауда балық аулау, ұсақ мал өсіреді. Қолөнерді меңгерген, металдардыды өңдеп одан пышақтарды, кетмендерді, ұштықтарды соғады. Ағаштан ою кеңінен тараған: тұрмыстық ыдыстарды, мүсіндер, бетперделер, ғұрыптық керек-жарақтарды жасайды. Ұсталық, былғары, тері өңдеу танымал.
Өмір салты
Әлеуметтік ұйымның негізін ақсақал басқаратын үлкен отбасы қауымдастығы құрайды. Туыстық есеп – патрилинейлік, неке – патрилокалды.
Дәстүрлі киімдері сақталмаған. Арзан мақта маталарынан тігілген еуропалық киімдер киеді. Ерлер футболка мен шалбар, әйелдер көйлектер, орамалдар киеді. Керек-жарақ ретінде былғарыдан және металдан жасалған зергерлік бұйымдар қолданылады.
Азық-түліктері - пальма майымен пісірілген тары, жүгері, күріш жармалары мен бұқтырылған тағамдар, көкөніс дәмдеуіштері, жағалауында - балық тағамдары.
Дереккөздер
Санат:Гвинея халықтары Санат:Сьерра-Леоне халықтары Санат:Либерия халықтары
Командир-Шор
Командир-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серчейю өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лампрехтсхаузен
Лампрехтсхаузен (Lamprechtshausen) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 31.77 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 22.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Гриснер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Жұпаршөп
Негізінен солтүстік жарты шарда кездесетін 50 (кейбір мәліметтерде 200-дей) түрі белгілі. Қазақстанда Алтайда, Тобыл, Есіл өзендерінің бойында қосжапырақты жұпаршөп (P. bіfolіa) өседі. Оның биіктігі 25 – 60 см. Түйнек тамырлы өсімдік. Ұзын жапырақтары гүлсидамының айналасынан өсіп шығады. Ақ, ақшыл жасыл, ұсақ гүлдері тік сабағының бойында орналасады. Түнгі көбелектер арқылы тозаңданады. Тұқымынан көбейеді, тұқымы жел арқылы таралады. Гүлі түнде немесе жаңбыр жауар алдында ашылады, сондықтан Жұпаршөпті түнгі шегіргүл деп те атайды. Маусым – шілде айларында гүлдеп, жемістенеді. Жұпаршөп – хош иісті өсімдік, сондықтан сәндік үшін қолдан да өсіріледі.