cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарауыл
Қарауыл– қару-жарақ қоймасын, әскери техниканы және т.б. әскери объектілерді күзететін және қорғайтын бөлім. Гарнизондық Қ-ға және күзет кызметтеріне әскери округ көлемінде әскери округтің қолбасшысы, ал гарнизон көлемінде гарнизон бастығьі басшылык етеді. Соғыс кезінде гарнизондық Қарауыл мен күзет қызметтеріне майдан (армия) көлемінде майдан (армия) қолбасшысы басшылық етеді. Гарнизондық қарауыл мен күзет қызметтеріне карулы күштердің әскер түрлерінің барлығы да қатыстырылады. Бүл қызметтерге қатыстырылмайтын әскери бөлімдерді әскери округтің қолбасшысы белгілейді. Мемлекеттік кауіпсіздік комитетінің әскери бөлімдері гарнизонның қарауыл қызметіне қойылмайды. Гарнизондағы әскери бөлімдердің гарнизондык қызмет атқаратын мерзімі мен тәртібін гарнизон бастығы бөлімдердің құрамы мен атқаратын қызметіне қарай белгілейді.
Қарауыл қызметті
Қару-жарақ пен ұрыс техникасы қоймаларын қорғау мен берік күзетуге, сондай-ақ гауптвахтада жатқан адамдарды күзетуге арналған ерекше қызмет. Қарауыл кызметін атқару жауынгерлік міндетті орындау болып табылады және ол жеке кұрамнан жарғылық міндеттерін бұлжытпай орындауды, батыл шешімділікті, барынша қырағылық пен бастамашылдықты талап етеді. Қарауыл қызметін атқару үшін қарауылдар жасақталады. Олар Қарулы Күштердің гарнизон және қарауыл кызметтері жарғысында белгіленген қызмет адамына бағынады.
Қарауылды тарату
Қарауылдық қызметін бастар алдында қарауылдарды күн сайынғы тексеру. Қарулы Күштерде қарауылды тарату кезінде карауылдың қызметке даярлығы тексеріледі де, олар қарауылдар бойынша (бөлім бойынша) кезекшінің бағынышына өтіп, бұрынғы қарауылдармен алмасу құқығын алады. Қарауылды тарату 40 минуттан аспауы керек. Гарнизон қарауылдарын тарату орны мен уақытын гарнизон бастығы, ал ішкі карауылдар үшін бөлім командирі белгілейді, мұнда карауылдардың тарату орнына жету үшін кететін уақыты мен тарату орнынан қарауыл орнына жету уақыты бір жарым сағаттан аспауы керек. Гарнизон қарауылдарын таратуды қарауылдар бойынша кезекші, ал ішкі (кемедегі) қарауылдарды таратуды бөлім (кеме) кезекшісі жүргізеді.
Дураццано
Дураццано (Durazzano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Беневенто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2070 адамды құрайды. Халық тығыздығы 159 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 82015.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Лебница (Благоевград облысы)
Пошта индексі — 2806. Телефон коды — 074324. ЕКАТТЕ коды — 43181.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
NGC 2101
NGC 2101 — Pictor шоқжұлдызында орналасқан IBm/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 9 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2101 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 17793, ESO 205-1, AM 0545-520, IRAS05451-5206.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Pictor (шоқжұлдыз)
Каролин Голубицки
Каролин Голубицки (Carolin Golubytskyi; 19 желтоқсан 1985 жылы, Бад-Мергентхайм, Германия) — германиялық рапирамен семсерші. Украиндық семсерші Сергей Голубицкийдің әйелі.
2008, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Германия семсершілері Санат:Алфавит бойынша семсершілер
Жалған дербес жұмыс
Жалған дербес жұмыс (Псевдоавтономная работа; pseudo offline operation) — орталық процессордың қатысуымен сыртқы құрылғылардың арасындағы мәліметтер алмасу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Татьяна Григорьевна Чернова
Татьяна Григорьевна Чернова (20.8.1926, Ресей, Орынбор облысы Алексеев ауданы Мартыновка станциясы) – медицина ғылымдарының докторы (1976), профессор (1978).
Куйбышев медицина институтын (1948, қазіргі Самара) бітірген. Тәжік медицина иститутында оқытушы (1959–1976), Қарағанды мемлекеттік медицина институтында (1976–1985, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) кафедра меңгерушісі қызметін атқарған.
90-нан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:20 тамызда туғандар Санат:1926 жылы туғандар Санат:Алексеев ауданында туғандар Санат:Қазақстан медиктері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Самара медицина институты түлектері Санат:Тәжік медицина иституты оқытушылары Санат:Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы оқытушылары
Эбергассинг
Эбергассинг (Ebergassing) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Эрнст Вессели (СДПА) округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3565 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WU, ресми идентификациялық коды — 3 24 01.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрнст Вессели (АСДП) саналады.
Тәжікстан Қарулы Күштері
Тәжікстан Қарулы Күштері (Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон) — Тәжікстан Республикасының мемлекеттік әскері. 1993 жылы құрылған Тәжікстан әскерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы — Тәжікстан президенті.
thumb|right|Тәжікстан әскері парадта, [[Мәскеу, 2015]] thumb|right|Тәжікстан Қорғаныс министрі [[Шерәли Мирзо, 2015]]
Басшылығы
thumb|left|Бас Штаб басшысы Эмомали Собирзода, 2017 Тәжікстан Қауіпсіздік кеңесі Тәжікстан президентіне ұлттық қауіпсіздік мәселелері бойынша кеңес береді. Жоғарғы Бас Қолбасшы ретінде Тәжікстан президенті негізгі әскери басқару орталығы қызметін атқаратын «Қарулы Күштерді басқару орталығын» пайдалануға құқылы.
Әскерлерді жедел басқару мен Республиканың әскери доктринасы бойынша жоспарлар мен ұсыныстарды әзірлеуге жауапты Бас штаб болып табылады. Әскерлерді орналастыру жоспарын да Үкіметпен келісе отырып, Бас штаб әзірлейді.
Армиясы
thumb|right|Тәжік Мемлекеттік Армия мүшелері Тәжікстандағы азаматтық соғыстан кейін 1990 жылдардың ортасына қарай Ұлттық армияның саны шамамен 3,000 болды. Офицерлер корпусының басым бөлігі ресейлік, негізінен Ауған соғысының ардагерлері болды. Ресей Қорғаныс министрлігі Ұлттық армияны материалдық қамтамасыз етуді жалғастырды. Тәжікстандықтардың көбісі жалақының жоғары болуымен байланысты Ресей армиясында қызмет ететіндіктен армияның жеке әскери күшін құру қиын болды. Елдегі әскери қарсылыққа байланысты бұл режим Орталық Азия аймағындағы ең үлкен әскери күшке ие болды.
Тәжікстан армиясында 2007 жылы екі мотоатқыштар бригадасы, бір тау бригадасы, бір артиллериялық бригада, бір десанттық-шабуылдаушы бригада, бір әуе-десанттық-шабуылдаушы отряд және бір жер-әуе-зымырандық полкі болды.
Әуе күштері
1990 жылдары Тәжікстанның әуе күштері болған жоқ және әуе қорғанысы үшін олар Ресей Әуе күштеріне сүйенді, бірақ үкімет бір авиациялық эскадрилья құруды жоспарлаған еді. 2007 жылы Әскери-әуе күштерінде 800 әскер мен 12 тікұшақ болды.
Тәжікстанның Әскери-әуе күштері шағын болып қала береді, өйткені Душанбе Тәжікстанға әуеден шабуыл жасалатынын күтпейді және Гиссардағы Ресей Әуе күштерінің бөлімшелері және Қазақстандағы басқа да ресейлік контингенттер мұндай шабуылды анықтайтынына сенеді.
Қаржыландыру үшін үкімет қарапайым шетелдік қорларға сүйенеді. 2013 жылы ақпанда Душанбеде Қарулы Күштердің құрылғанына 20 жыл толуына арналған шеру өтті. Шеру кезінде қаланың үстінен 20 тікұшақ ұшып өтті. Үндістан Тәжікстан мен Ресей Әскери-әуе күштері әуе базасын бөлісетін келісім жасады.
2010 жылдың 6 қазанында Қаротегинде, Ёзғанд пен Тавилдараға жақын жерде Тәжікстан ұлттық гвардиясының Ми-8 әскери тікұшағы құлады. Тікұшақ қонуға әрекеттену кезінде электр желілеріне түсіп қалған. Тікұшақ жанды, аман қалған ешкім болмады. Бұл Тәжікстан авиациясындағы 1997 жылдан бергі ең көп адам өліміне әкелген апат болған.
Ұтқыр күштер
Ұтқыр күштер — қарулы күштердің әуе-десанттық әскерлері. Оларды десантшылар деп атағанымен, Тәжікстан Әскери-әуе күштерінде ұшақтар аз болғандықтан, Мобильді күштер көбінесе тікұшақтардан шығады. 2007 жылғы 4 тамызда Қорғаныс министрлігі Ұтқыр әскерлерді мерекелеуге арналған Десантшылар күнін құрды.
Дереккөздер
Санат:Тәжікстан қарулы күштері
Башас
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2492 адамды құрады. Халық тығыздығы — 131,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
NGC 6566
NGC 6566 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E? типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 27 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6566 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61418, MCG 9-30-1, ZWG 279.2, KARA 845.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Қарауылтөбе
Елді мекендер:
Бедердің эрозиялық пішіндері
Бедердің эрозиялық пішіндері — негізінде тұрақты және уақытша ағын сулардың қиратқыш (эрозиялық) әрекетінен қалыптасқан бедер пішіндерінің жиынтығы. Эрозиялық тауларды, өзен аңғарларын және террасаларды, шатқалдарды, жыраларды, жырмаларды, тағы да басқалары ірі және ұсақ пішіндерді қамтиды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Тарск
Тарск — Абай облысы Бородулиха ауданы, Бакин ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан солтүстікке қарай 47 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 117 адам (63 ер адам және 54 әйел адам) болса, 2009 жылы 67 адамды (36 ер адам және 31 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бородулиха ауданының таратылған елді мекендері
Айга (Тура тармағы)
Айга — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тура өзенінің сол жағалауынан 106 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тура өзені Тагил өзенінің құйылысынан Тагил өзені, Ница өзені және Пышма өзені өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Қысқы жағдайларда бетондау
Қысқы жағдайларда бетондау - бетонның құрылымы пайда болуына теріс температураның әсерін есепке алып бетондау. Су қата бастағанда бетон денесінің капиллярларында көлемі 9% дейін ұлғаяды. Мұз кристалдары мен линзаларында микроскоптық құрулар пайда болу нәтижесінде бетонда туған құрылымдық байланыстарды бұзатын қысым күштері пайда болады, олар мұнан былай еріген соң толық бұрынғы қалпына келмейді. Бетондалатын құрылымның түріне, оның бет модуліне, сыртқы ауаның температурасына, энергия көзінің бар болуына байланысты төзудің келесі тәсілдері қолданылады: үйшіктерде табиғи толу тәртібінде; бетонға енгізген жылыны және экзотермия әсерін пайдаланумен термос тәртібінде; бетонды термиялық өңдеумен (электрмен жылыту, ұласқан электрмен қыздыру, инфрақызыл электрмен қыздыру.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Роберт Гримм
Роберт Гримм  (Robert Grimm; 16 сәуір 1881, Вальд — 8 наурыз 1958, Цюрих) — Швецария партиясы мен Интернационал басшыларының бірі. 1909-1918 жылдарғы «Бернер Тагевахт» газетінің редакторы. Берн муниципалдық советінің председателі. 1911 жылдан парламент депутаты, 1945-1946 жылдары Оның Ұлттық советінің председателі. Роберт бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде центристік көзқараста болды. Циммервальд(1915), Кинталь(1916) конференцияларының председателі. Ол сонымен қатар халықаралық социалистік қозғалымты дамыту мақсатында көп еңбек атқарды.
Дереккөздер
Санат:тұлғалар Санат:1958 жылы қайтыс болғандар Санат:1881 жылы туғандар
Төменгі сюрюба
Төменгі сюрюба — Башқұртстанның Кугарчин ауданындағы ауыл, Максют ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — 453345, ОКАТО коды — 80238845013.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Пату
Пату (Patu) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Батыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Умаризал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 319,132 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1890 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Мэйпл Гроув (Миннесота)
Мэйпл Гроув (Maple Grove) — Миннесота штатының Hennepin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 52 090 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 90.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-40166.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кіші Шалюга
Кіші Шалюга — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің оң жағалауынан 170 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Зенин Владимир Яковлевич
Зенин Владимир Яковлевич (1928, Ресей, Орынбор облысы Пролетар ауданы Троицкий – 1982) – еңбек ардагері. Социалистік еңбек ері (1971). 1942 жылы бұрынғы Фрунзе облысы Петровск ауданы Каганович атындағы ұжымшарда, 1954 жылдан Володар ауданы 92-геологиялық-барлау партиясында шахтер, одан кейін бригадир болып жұмыс істеді. Орден, медальдармен марапатталған.
Кіші Шалюга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Зенин Владимир Яковлевич
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жоғарғы Хайма
Жоғарғы Хайма — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Покшеньга өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Қарақопа (Қарабалық ауданы)
Қарақопа — Қостанай облысы Қарабалық ауданы, Өрнек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабалық кентінен оңтүстік-батысқа қарай 60 км жерде.
Рамазан Ерікұлы Кәрімов
Рамазан Ерікұлы Кәрімов (5 шілде 1997 жыл, Ақмола, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Каспий" клубының шабуылшысы.
Қарақопа (Қарабалық ауданы)
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 163 адам (89 ер адам және 74 әйел адам) болса, 2009 жылы 113 адамды (54 ер адам және 59 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданы елді мекендері
Рамазан Ерікұлы Кәрімов
Сілтемелер
Санат:Астанада туғандар Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Каспий ФК ойыншылары
Ауыл оттары
Ауыл оттары — Қазақ теледидары Жастар редакциясының көп адам қатысатын 45 минуттан 1 caғат 20 минутқа дейін жүретін ауқымды бағдарламасы. .
Оған бір ауданның немесе ірі шаруашылықтың еңбек адамдары, өнерпаз жастары қатысты. Солтүстік Қазақстанның Жамбыл, Талдықорғанның Панфилов, Оңтүстік Қазақстанның Мақтаарал, Алматы облысының Жамбыл, Семей облысының Шұбартау ауданынан хабарлар ұйымдастырылды. Ол кезде бейнежазу аппараты болмағандықтан, барлық хабарлар (киносюжеттен басқа) әуе толқынына тікелей шығатын. Редакторы және жүргізушісі — Амангелді Жақсыбеков.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Авут Масимов
Авут Масимов 1953 жылы 16 наурызда Алматы облысының Шелек ауданына қарасты Қаратұрық ауылында туған. 1970 жылы А. Саттаров атындағы орта мектепті бітірген соң Алматы қаласындағы баспаханада жұмыс істеген. 1981 жылы Санкт-Петербург қаласындағы баспа-полиграфия оқу орнын техникалық редактор мамандығы бойынша бітірген. 1973 жылдан бастап Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитеттің баспаханасында «Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда» газеттерінің бет жасаушысы, 1975 жылы «Коммунизм туғи» (қазіргі «Ұйғыр авази») газетінде корректор, 1991 — 1996 жылдары Қазақстан Жазушылар одағының органы «Арзу» журналында жауапты хатшы болып қызмет атқарған. Қазір Алматы электр вагон жөндеу зауытында мастер болып қызмет істейді. «Дастарқан» (1992), «Белгілер бәстестігі» (1993), «Апта және он екі ай» (2004), «Ағмихан» ертегілер жинағы (2007) мен «Саусақтар ойыны» (2007), «Бес күн бос, екі күн демалу» (2008) кітаптарының авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Алматы облысында туылғандар
Санат:1953 жылы туғандар
Біржан сал ауданы
Біржан сал ауданы (бұрынғы Еңбекшілдер ауданы) — Ақмола облысының солтүстігіндегі әкімшілік бөлініс. Аудан орталығы – Степняк қаласы.
Географиялық орны, жер бедері
Біржан сал ауданының жері Сарыарқаның солтүстік-шығыс бөлігін алып жатқан Сілеті жазығының орталығы бөлігінде, орманды-дала және дала белдемдерінде орналасқан. Жерінің беті негізінен ұсақ шоқылары бар (абсолют биіктігі 250 метрге дейін) жазық болып келеді. Шоқылардың ең ірісі – ауданның оңтүстік-шығысындағы Арқалық тауы. Кен байлықтарынан: темір, түсті металл кентастары, оның ішінде: алтын, құрылыс материалдары (әктас, құм және кірпіш сазы) кездеседі.
Тарихы
Аудан 1928 жылы 17 қаңтарда Қызылжар округі орталығы Казгородок ауылы (қазіргі Үлгі ауылы) құрылды.
1932-1936 жылдары аудан Қарағанды ​​облысының құрамында болды
1936 жылғы 29 шілдеден 1939 жылғы 14 қазанға дейін - Солтүстік Қазақстан облысына бағынған.
1939 жылғы 14 қазаннан 1944 жылғы 15 наурызға дейін - Ақмола облысының құрамында болды.
1944 жылғы 15 наурыздан бастап Көкшетау облысының құрамына енді. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумының Жарлығымен 1955 жылы 3 маусымда аудан орталығы Степняк қаласына көшіріліп, Степняк қаласы облыстық бағыныстағы қалалар санатынан аудандық бағыныстағы қалалар санатына жатқызылды.
Ауданның қарқынды дамуы тың игерумен тұс келді. 1960 жылдың желтоқсанынан 1965 жылдың қазанына дейін 5 жыл бойы Еңбекшілдер ауданы теріскейдегі барлық аудан-облыстармен қатар Тың өлкесінің құрамында болды. Өлке орталығы 1961 жылы Целиноград болып өзгертілген  Ақмола қаласы болды. 1963 жылдың 2 қаңтарынан 1964 жылдың 30 желтоқсанына дейін Еңбекшілдер ауылдық ауданы деп аталды. Тың өлкесінің 1965 жылы таратылуымен, 1964 жылдың 30 желтоқсанынан Көкшетау облысының әкімшілік бағынысында болды.
1997 жылы мамырда Еңбекшілдер ауданы Солтүстік Қазақстан облысына қосылады. Уәлиханов ауданының кейбір елді мекендерінің қосылуымен аудан аумағы ұлғаяды. Ақмола облысының орталығы Көкшетау қаласына ауысуына байланысты 1999 жылы 8 сәуірде Еңбекшілдер ауданы Ақмола облысының құрамына енді.
2017 жылғы 13 желтоқсанда Мемлекет басшысының Жарлығымен Еңбекшілдер ауданы қазақтың ақыны, сазгер Біржан сал Қожағұлұлының құрметіне Біржан сал ауданы болып өзгертілді.
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Ауданның климаты тым континенттік, қысы суық және ұзақ, жазы ыстық әрі қуаң. Қаңтарда ауаның орташа температурасы –16 – 17°С, шілдеде 19 – 20°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері шығысында 250 – 300 мм, батысында 300 – 350 мм. Жер бетінің сулары жазда жеке қарасуларға бөлініп қалады, сирек кездесетін өзендер мен көптеген ащылы-тұщылы көлдерден тұрады. Өзендерінің біршама ірілері: Жөкей мен Қотыркөл көлдерін қосатын Саға, Мамай және Атансор көліне құятын Тәттімбет пен Атан. Ірі көлдері: Жөкей, Шошқалы, Итемген, Кіндікті, Сасыққопа (тұщы сулы), Тасшалқар, Қарасор, Қотыркөл, Мамай, Атансор, Майлысор, Жамбайсор, Көксор. Аудан жерінде негізінен саздақ қара топырақ, кейбір жерлерінде сортаң қара топырақ қалыптасқан. Дала белдемінде селеу, жауқияқ, жусан аралас өскен бетеге, т.б. шөптесін өсімдіктер орманды жерлерінде қайың, терек, тал, ал батыс жағында қылқан жапырақты ағаш өседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қоян, қосаяқ, суыр, тараққұйрық, дала тышқандары, бұлан, елік; құстардан қаз, аққу, үйрек, шағала, көл жағалай қызғыш, тауқұдірет, дуадақ, бүркіт, кезқұйрық, сауысқан т.б. кездеседі.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығына пайдаланатын жердің жалпы аумағы 1,1 млн. га. Оның ішінде жыртылған жері 141,2 мың га, 1,7 мың га шабындық, 121,3 мың га жайылым, 150,3 мың га тың жер бар. Заозёрный – Ерейментау темір жол және Степняк – Щучинск – Макинск автомобиль жолдары бар.
Халқы
Тұрғындар саны: 14 360 адам (2019).
Ауылдық округтер
35 елді мекен 5 ауылдық, 1 қалалық әкімдік пен 9 ауылдық округке біріктірілген:
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы
Бедерлі карталар
Бедерлі карталар (Карты рельефные) — жер бедерінің үш өлшемдік көлеміндегі бейнесін көрсететін карталар. Мұндай карталарда вертикаль масштаб горизонталь масштабпен салыстырғанда 2-10 есе үлкейеді. Бұл қағида Жердің және тағы да басқалары аспан денелерінің глобустарының бедерлерінде қолданылады. Бедерлі карталарды пластикалардан, катырмалардан, гипстен жасайды.
Гандарела
Гандарела (Gandarela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 163 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 443,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Базенкур-сюр-Епт
Базенкур-сюр-Епт (Bazincourt-sur-Epte) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27045, пошта индексі — 27140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 650 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
IC 2469
IC 2469 — Pyxis шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26561, ESO 433-17, MCG -5-22-8, UGCA 163, IRAS09208-3214.
Сыртқы сілтемелер
IC 2469 Санат:Pyxis (шоқжұлдыз)
Тотияйындар
Бірнеше екі валентті жай металдардың сулы сульфаттары ертеден белгілі болған. Оларды әр түрлі дәрі-дәрмек ретінде қолданған. Солардың жалпы атын халық тотияйын дейді. Ішіндегі металдарына қарай тотияйын әр түрлі болады. Тотияйын құраушы металдар көбінесе мыналар: мыс, темір, мырыш, никель, кобальт, магний. Осылардың ішінде ең көп кездесетіні және қолданылатыны мыс тотияйыны. Оны түсі ашық көк болғандықтан көк тас деп те атайды; минералдық аты халькантит. Онан кейін екінші орынды алатын темір тотияйыны, оның түсі сарғыш жасыл; минералдық аты мелантерит (FeSО4 •• 7Н2О ).
Дереккөздер
Санат:Минералогия Санат:Геология Санат:Минералдар
Серік Есентайұлы Нұрмұратов
Серік Есентайұлы Нұрмұратов (5.10.1958 жылы туған, Жалағаш қыстағы) – ғалым, философия ғылыми доктор (2000).
Байұлы тайпасының Алтын руының Мәметек бөлімінен шыққан.
ҚазМУ-дың (ҚазҰУ) философия факултетін (1981), бітірген. 1981 – 85 жылдары Шымкент қаласындағы Қазақ химия-технолониялық институтында, 1988 жылдан Қазақ КСР Ғылым Академиясының философия және құқық институтында еңбек етті. 2000 жылдан осы институттың «Қазақ философиясы тарихы» бөлімін басқарады. Ғылыми еңбектерінің негізгі тақырыптары: дін мәселесі, этностың саяси және мәдени өмірі, шығыстық дүниетаным. Оның «Ұлттық болмыс пен ұлттық сана» (1996) атты кітабында қазақ этносының тарихтағы және қазіргі кезеңдегі әлеуметтік-философиялық, психологиялық мәселелері зерделенген. «Рухани құндылықтар әлемі: әлеуметтік-философиялық талдау» (2000) аттыогиялық еңбегінде құндылықтар адам үшін маңызды құбылыстар ретінде қарастырылып, рухани байлық көздері ашып көрсетіледі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет
Алтын ереже
Дереккөздер
Санат:Философия
Вильянуэва-дель-Арискаль
Вильянуэва-дель-Арискаль (Villanueva del Ariscal) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Севилья провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Альхарафе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6078 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 15 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Севилья елді мекендері
Аспергилл
thumb|right нобай Аспергилл –– аскомициттер класына жататын жоғары сатыдағы зең саңырауқұлақтардың жеке туысы. Олардың споралары конидиялардың ұшында орналасады; кейбір өкілдері құстар мен кеміргіштерде ауру туғызады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Монсо-ле-Провен
Монсо-ле-Провен (Montceaux-lès-Provins) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77301, пошта индексі — 77151.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 330 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Қараүңгір (тұрақ)
Қараүңгір – неолиттік тұрақ. Түркістан облысы Шымкент қ-нан 43 км солт.-шығыста, 7 м биіктікте орналасқан. Кіре берісінің ені 20 – 25 м, биікт. 2 – 16 м аралығында. Үңгір екі бөліктен тұрады: алдыңғысының ұзындығы 20 м және төргісі 9 м. Қ-ден мәдени-тұрмыстық заттар табылды.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы географиясы Санат:Қазақстан үңгірлері
Анзак қойнауы
Жау аума5ысына басып кірген әскерлердің басты мақсаты — кейін сонда көптеп әскер мен қару-жарақ әкеліп төгуге болатындай теңіз жағасында жаудың шабуылынан қорғалған бір алаңды (плацдармды) бөліп алу.
Соғыс шебі Анзак қойнауынан ешқашан бір шақырымнан астам қашықтыққа ұзаған емес. Ари Бурну жақта орналасқан тау қойнауды қорғап тұрған болса да, түрік артиллериясы Анзак әскерлеріне едәуір қауіп төндіріп тұрды. Анзактың қолбасшысы Уиллиам Бирдвуд өзінің штабын қойнаудан жоғарырақта орналасқан бір жырада орналастырды. Жаңа Зеландия және Аустралия дивизиясының және 1-ші аустралиялық дивизияның қолбасшылары да солай етті. Сәуірдің 29-ында генерал Бирдвуд екі түбектің арасында орналасқан жағалау «Анзак қойнауы» деп, ал бұған дейін ешбір атпен аталмай келген төңірек «АНЗАК» деп аталсын деп ұсынды.
Қойнаудың жағажайына орасан зор жабдықтау орталығы және соның екі шетінде екі әскери госпиталь орналастырылды. Әкелініп жатқан соғыс жабдығын түсіріп алу үшін төрт айлақ құрылды. Шілде айында олардың орнына тұрақты айлақ салынды. Келтіріліп жатқан жабдықтар көршілес жатқан жағажайларға жылдам әкетіліп отырды. Флотпен байланыс жасау үшін үш радиостанция салынды.
[[Image:Attaturkswords5.jpg|thumb|200px|Қаза тапқан мыңдаған [[Османлы түріктері|түрік]] және Анзак әскерлерінің құрметіне орнатылған «Анзак қойнауы» ескерткіші. "Қан төгіп, өмірлерін құрбан еткен батырлар... сендер енді дос елдің жерінде жатырсыңдар. Жатқан жерлерің жайлы болсын. Еліміздің топырағында тыным тауып жатқан мына Джоннилер мен Меһметтерді біз бірдей көреміз... Алыстағы елдерден балаларын қиып осында жіберген аналар! Көз жастарыңды сүртіңдер. Сендердің ұлдарыңды біз өз бауырымызға бастық... Осы елде өмірлерін қиған олар енді біздің де ұлдарымыз."
- Ататүрік ]] Қойнау түбектен, Чанак бекінісінен және «Тұрғыт Реис» және Дарданелл бұғазында зәкір тастап тұрған «Хайреддин Барбаросса» түрік әскери кемелерінен атқылаудан біршама қорғалған болса да, оның оңтүстіктегі Габа Тепеден және солтүстіктегі Нибрунесі нүктесінен емін-еркін атқылауға болатын. Нибрунесі нүктесін британия әскери кемелері атқылау астына алып отырды, тек Габа Тебедегі жақсы жасырылған түрік батареясы ғана қойнаудағы әскерлерге қауіп төндіріп тұрды.
Алайда үзбей зеңбірек атқылауының астында болса да, Анзак қойнауы жауынгерлер үшін сүйіп шомылатын жерге айналды. Ауыз судың өзі тапшы болып, жуынуға су мүлдем жоқ еді. Сондықтан әскерлер тек ең жойқын атқылаулардың кезінде ғана шомылуларын тоқтатуға мәжбүр болатын.
1985 жылы түрік үкіметі «Анзак қойнауы» атауын қойнауға ресми түрде берді. 2000 жылы «Анзак қойнауы» ескерткіші ашылды.
Дереккөздер
Санат:Түркия географиясы Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыс Санат:Эгей теңізі шығанақтары Санат:Түркия шығанақтары
Ауылым әнім
Ауылым әнім — Қазақ теледидарының эфирінен ұзақ жылдар бойына аудиторияға танымал болған бағдарламалардың бірі. .
Әрбір адамның туған жері алтын бесік. Өмір сүріп жатқан ауылы мәңгілік қонысы. Сол ауылдың тарихи, табиғи байлығы, шежіресі, асыл қазынасы қарттары, eңбек адамдары бұл хабардың алтын арқауы болады. Сол арқылы жастарды Еңбекке, елін, жерін сүюге, барын қадірлеп, асылын ардақтауға тәрбиелеу ең басты мақсат болды. Хабардың формасы көпшілік қатысқан ток-шоу түрінде жүргізіледі. Ток-шоу хабары ЖТС арқылы мәдениет үйлерінде түсірілді. Авторы — Жәкен Нұрахметов, жүргізушісі — Фатима Бегенбаева.
Еңсеп
thumb|right|190pxЕңсеп Еңсеп, мелисситус (Melіssіtus) – бұршақтар тұқымдасына жататын көп жылдық сирек бір жылдық өсімдіктер туысы. Қазақстанда таулы аймақтардың тасты, тастақты беткейлерінде, өзен жағалауларында, орман, бұталар арасында өсетін 6 түрі бар. Бұлардың биікт. 15 – 40(100) см, сабақтары тік немесе жатаған, сыртын түк жапқан. Тостағанша жапырақтары қоңырау тәрізді, күлтесі сары кейде көкшіл түсті. Аталығы 9, түтікше тәрізді бірігіп кеткен. Үш жапырақты гүлдері шашақты гүлшоғырына топталған. Сәуір – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – бүйрек тәрізді бұршақ. Еңсеп бағалы мал азығы, құнарлылығы жағынан жоңышқаға жақын. Балды өсімдік. Мәдени түрде де өсіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Биология
Ұлттық Қауіпсіздік Агенттігі
АҚШ Ұлттық Қауіпсіздік Агенттігі (NSA) криптографиялық ақпараттық барлау агенттігі
Мекеме құрылысы
АҚШ Ұлттық Қауіпсіздік Агенттігі екі негізгі бөлімшеден тұрады: Сигналдарды Барлау Диоектораты Signals Intelligence Directorate (SID), бұл сигналдарды барлау ақпараты және Ақпаратта Ұқыптау Директораты Information Assurance Directorate (IAD), бұл АҚШ ақпараттарын күзету ақпарат жүйелері.
Сыртқы сілттемелер
Санат:АҚШ
Кайль
Кайль (Kail) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 35 044. Муниципалитеттің басшысы — Эрвин Михельс.
Иванов ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Иванов ауылдық округі– Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ивановка, Үлгі ауылдары кіреді. Орталығы – Ивановка ауылы.
Оберхахинг
Оберхахинг (Oberhaching) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Мюнхен ауданының құрамына енеді.
Иванов ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1107 адамды құрайды.
Оберхахинг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 12939 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,60 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 84 134. Муниципалитеттің басшысы — Штефан Шелле.
Иванов ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Оберхахинг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Boeing 747SP
Boeing 747SP ("Special Performance" - арнайы жасалынған)— америкалық Boeing компаниясы жасап шығарған кең фюзеляжды Boeing 747 жолаушы ұшағының қысқартылған нұсқасы.
Дереккөздер
Санат:Boeing ұшақтары Санат:Жолаушы ұшақтары
Тензодатчик
thumb|left|Тензодатчиктер Тензодатчик. Қатты денелердің деформациясын электросигналға түрлендіргіш. Тензодатчиктің жұмысы металл сымның деформация кезінде созылу немесе сығылуына, өзінің электр кедергісін өзгерту қасиетіне негізделеді.
Дереккөздер
Санат:Материалдар
Үлкен Авраль
Үлкен Авраль — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Ульянов облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1551/2 орналасқан. Өзен ұзындығы 63 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Черемшан бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6535
NGC 6535 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан XI типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Рембаза
Рембаза — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Жұмыскер ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Атырау қаласының оңтүстігінде 2 км жерде, Жайықтың бойында орналасқан. Ауылда Атырау қаласының бірнеше кәсіпорындары мен жөндеу цехтары бар.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1993 адам (964 ер адам және 1029 әйел адам) болса, 2009 жылы 2625 адамды (1273 ер адам және 1352 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Атырау қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Кіші Харь-Юган
Кіші Харь-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Харь-Юган өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Родано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4300 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 358 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 20090.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Нортон (Огайо)
Қала тұрғындарының саны 11523 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53.0 км² шамасында. FIPS коды — 39-57260.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Поджардо
Поджардо (Poggiardo) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Лечче провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6144 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 320 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 73037.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Antonio di Padova.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Гидрогениздеу
Гидрогениздеу - сұйық өсімдік майларын тоң майға айналдыру; триглицеридтердің май қышқылдары қалдықтарының қос байланыстарына сутек қосу.
Дереккөздер
Санат:Химия
Кашуэйра-ди-Минас
Кашуэйра-ди-Минас (Cachoeira de Minas) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санта-Рита-ду-Сапукаи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1924 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Гриеко Руджеро
thumb|right|200px| Гриеко Руджеро – (19.8.1893, Фоджа – 23.7.1955, Масса Ломбарда) – итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері, Итальян компартиясының басшыларының бірі.
1912 жылы Итальян социалистік партиясына қабылданды. 1921 жылдан ИКП ОК, 1927 жылдан Саяси бюросының, онан соң Басшылығының мүшесі. 1929 жылы Итальян комунистік партиясының Атқару Комитеті жағындағы тұрақты өкілі. 1946 жылдан Құрылтай жиналысында мүше болып сайланды. 1948 жылдан сенатор.
Дереккөздер
Санат:19 тамызда туғандар Санат:1893 жылы туғандар Санат:Фоджада туғандар Санат:23 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1955 жылы қайтыс болғандар Санат:Масса-Ломбардода қайтыс болғандар Санат:Итальян коммунистік партиясы мүшелері Санат:Итальян марксистері Санат:Италия саясаткерлері Санат:Италия революционерлері Санат:Италиядағы Қарсылық қозғалысы Санат:Италия Сенаты мүшелері Санат:Коминтерн Атқару комитеті мүшелері
Казальдуни
Казальдуни (Casalduni) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Беневенто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1602 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 69,08 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23,19 км² шамасында. Пошта индексі — 82030.
NGC 2097
NGC 2097 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 26 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2097 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 86-SC28, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Токелау
Токелау (Tokelau ) — Жаңа Зеландияның қарамағындағы тәуелді аймақ. Құрамына Тынық мұхитында Жаңа Зеландия мен Гавай аралдардың арасында орналасқан 3 арал кіреді. Бұл тәуелді аймақ Жаңа Зеландия корольдігінің құрамында болып есептеледі.
Токелау аралдары 3 атолдардан құралады: Әр қайсысында өзіне аттас әкімшілік орталығы бар.
Аралдар су бетіне 3-4 м-ге ғана көтерілген ірі су астындағы рифтардан құралған. Құнарсыз ақтасты таужынытардың үстінде кокос пальмалары мен бұталы өсімдіктер ғана өседі.
Климаты ылғалды, жылы бойы ыстық, желтоқсан-наурыз аралығында дауыл-құйындар мүмкін.
Жергілікті тұрғындар балық аулаумен және егіншілікпен (кокос, астық талдары, папайя, банандар) айналысады. Көбіне шетелдерге жұмысқа тұрған  туысқандары көмектесіп күн көреді. Жаңа Зеландия қаржылай елеулі көмек көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Токелау Санат:Тынық мұхит аралдары Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Ахманка
Ахманка (Салаирка) — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тура өзенінің сол жағалауынан 246 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тура өзені Тагил өзенінің құйылысынан Тагил өзені, Ница өзені және Пышма өзені өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Хлоридті су
Хлоридті су — аниондардың ішінен хлорион басым болып келетін табиғи су. Хлоридті сулар - химиялық құрамында хлоридті иондар басым болатын табиғи сулар. Бұлар ең алдымен Дүниежүзілік мұхит, теңіздер, көлтабандар сулары. Көптеген материктік көлдердің сулары, шөлдер мен шөлейттердегі барынша минералданған жер асты сулары осындай. Табиғи сулардағы хлоридтердің бастапқы негіздері магмалық жыныстар болып табылады, бұл жыныстардың құрамында хлорлы минералдар, тұзды шөгінділер, негізінен галит болады. Табиғи суларға хлоридтердің едәуір мөлшері атмосфера арқылы, сортаң топырақтардан, жанартаулық шығарындылардан, сондай- ақ өнеркәсіптік және шаруашылық-тұрмыстық ақаба сулардан түседі. Хлоридтер жақсы еритіндіктен және су организмдерінің тұтынуына келмейтіңдіктен олардың миграциялық қасиеттері көп. Өзен суларында және тұщы көлдердің суында хлоридті иондардың концентрациясы бір текше дециметрде миллиграмның үлестерінен ондаған және жүздеген миллиграмға дейінгі аралықта болады. Теңіз және жер асты суларында олар едәуір көп, осының әсерінен қанық ерітінділер болуы мүмкін. Хлоридті сулардың құрамында натрий хлориді басым, ал кальций мен магний хлориді қанық ертнділерде ғана болады. Кей уақытта кездесетін тұщы Х.с., әдетте, гидрохимиялық ауытқу деп қарастырылады және шығу тегін бір мәнде түсіндіруге келе бермейді. Суы хлоридтік класқа жататын өзендер өте сирек, олар дала және шөлейт өңірлерде болады. Бұл өзендердің суының минералдануы 1 г/л- ден жоғары. Табиғи суларда хлоридтердің көп болуынан олардың дәмдік сапалары нашарлайды, ауыз су ретінде пайдалануға жарай қоймайды, көптеген техникалық және шаруашылық мақсаттарға, сондай- ақ жер суармалау тұрғысында шектеулі шамада ғана пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Сунварлар
Сунварлар — Непалдағы кират тобына жататын халық (Катманду аңғарының солтүстік-шығысында, Кхилети-Кхола, Маулунг-Кхола, Сун Коси өзендерінің жағасында). Оған негізгі этникалық топқа жақын халықтар да кіреді (сурел, жирел, бахинг), жалпы саны 40 мың адамнан тұратын халықтар тобы.
Тілі
Олар қытай-тибет отбасының орталық тобының сунвари (сунувар) тілінде сөйлейді. Тіл диалектілерге бөлінеді.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері:индуистар, буддистер, дәстүрлі нанымдар.
Кәсібі
ХІХ ғасырдың басында-ақ сунварлардың негізгі кәсібі егін шаруашылығы болды, бірақ Орталық және Батыс Непал халықтарының (хаси, тамангтар, гурунгтар, магарлар) қарқынды қоныс аударуы және олардың сунвар жерлерін басып алуы нәтижесінде егіншіліктің қарқынды түрлеріне көшті. Жазық алқаптар мен террассаларда жүгері, тары, қарақұмық, картоп, көкөністер өсіріледі. Мал (ірі қара, буйвол, шошқа, ешкі) тау жайылымдарында, орманда, алқаптарда (муссон кезінде) жайылады. Себет тоқу, ағаш ою, алкогольдік сусын жасау дамыған.
Өмір салты
Сунварлар 2 топқа бөлінеді: «он екі ру» және «он ру», аралас өмір сүреді. Кішігірім жергілікті топтар 7-8 ұрпақты құрайды, топтардың саны халық санының өсуіне қарай өседі. Батыс және Орталық Непалда жиі кездесетін немере ағайындарының некелеріне қатаң тыйым салынады. Қалыңдық үшін әдеттегі еңбек ету, кейіннен айыппұл төлеу тән. Ажырасуға, екінші некеге және жесірлердің үйленуіне рұқсат етіледі. Отбасы негізінен шағын.
Елді мекендер шашыраңқы орналасқан. Дәстүрлі тұрғын үйлері қаңқалы-бағаналы, іргетаста салынған, қабырғалары саман немесе балшықтан жасалған, көң қоспасы жағылған. Төбесі шөппен немесе тақтайшалармен жабылған. ХХ ғасырдың басынан бастап ауланы қоршап тұрған қосалқы ғимараттары бар бір қабатты бір бөлмелі тас үйлер және екі қабатты тас үйлер салына бастады, төменгі қабаты тұрғын үй, ал жоғарғы қабаты қойма.
Тамағы – көкөніс пен ет, сүт ішпейді, одан сары май жасалады.
Гетеротрофты ағзалар
Гетеротрофты организмдер (грек. heteros – басқа, жат, trophe – қорек) – негізінен дайын органикалық заттармен қоректенетін организмдер. Олар өз денесінің құрамын бейорганикалық заттардан түзе алмайды. Гетеротрофтарға адам және барлық жануарлар, паразиттік жолмен тіршілік ететін өсімдіктер, саңырауқұлақтар, көптеген микроорганизмдер жатады. Гетеротрофтар энергияны органикалық заттардың биологиялық тотығуының арқасында алады. Гетеротрофтардың қоректенуіне қарай үш түрі болады: голозойлы және голофитті немесе осмотрофты. Гетеротрофтар – түрлі организмдердің тіршілік әрекеті нәтижесінде ыдыраған немесе бөлінген өнімдермен қоректенетін организмдер (ашытқылар, зең микробтары, көптеген бактериялар); голозойлы немесе анималды гетеротрофтар – басқа организм денесіндегі сөлдермен қоректенетін организмдер. Табиғатта аралас қоректенетін түрлері де бар, мысалы, арам шырмауық басқа өсімдікке жабысып тіршілік етеді. Жасыл евглена денесінде жасыл пигменттер (хлорофилл) болғандықтан жарық кезде ол автотрофқа, ал қараңғыда – гетеротрофқа айналады. Кейбір өсімдіктер (қырықбуынның спора түзетін бұтақтары, дәнінің өніп келе жатқан тұқымдары) дамудың белгілі бір сатыларында гетеротрофтар болады. Гетеротрофтар табиғатта синтезделу процесі нәтижесінде аз мөлшерде болса да органикалық заттар (мысалы, көміртектің 10%-ы) түзеді. Құрамында жасыл пигменттер клеткалардың СО2 сіңіретін қабілеті хемосинтез және фотосинтез процестерінің эволюциясында шешуші рөл атқарды. Қазіргі кезде жануарлар тіндерінің де СО2-ні сіңіре алатын қабілеті бар екені анықталған. Осыған байланысты организмдерді автотрофтар мен гетеротрофтарға жіктеу – олардың көміртекті сіңіру қабілетіне емес, пайдаланатын энергия көзіне негізделген. Сондықтан Гетеротрофтарға көміртек көзі ретінде күрделі органикалық қосылыстар (көмірсулар, майлар, ақуыздар) тотығуынан бөлінген көміртекті пайдаланатын организмдер; фотоавтотрофтарға – фотохимиялық әрекеттесуді пайдаланатын организмдер; ал хемоавтотрофтарға – органик. емес заттардың тотығуы кезінде бөлінген энергияны пайдаланатын организмдер жатады. Гетеротрофтар күрделі органикалық заттарды ыдыратып және минералдандырып отыратын табиғаттағы зат алмасуда маңызды рөл атқарады. Гетеротрофтар автотрофтармен бірігіп, табиғатта біртұтас биологиялық жүйені құрайды.
Санат:Биологиялық терминология Санат:Трофиктік экология