cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лао
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – күріш өсіру. Сонымен қатар мал өсіруге маманданған. Сондай-ақ шошқа мен құс өсіріледі. Аңшылық, балық аулау, қолөнер дамыған. Бейнелеу, қолданбалы (культтік мүсін, ағаш ою, көркем лак, фрескалық кескіндеме, зергерлік өнер) және музыкалық өнер, ғибадатхана сәулет өнері дамыған.
Өмір салты
Лаоларда шағын отбасы басым. Неке екі-үш жыл бойы матрилокальды, содан кейін неолокалдық.
Дәстүрлі елді мекендер өзендерге жақын және түзу орналасады. Тұрақтары қадаларға орналасқан, ағаш, қаңқалы үйлер. Елді мекеннің ортасында ғибадатхана кешені (ват) бар, онда ұлдар екі-үш жыл құлақ салып тыңдаумен өтеді, содан кейін шаштарын қию рәсімін жасайды.
Әйелдер киімі – төменгі жағы кең кестелі жолағы бар оралатын белдемше (син) және ашық көкірекше, ерлердікі – белдікке оралған мата (сампот).
Негізгі тағамдары - күріш, балық, көкөністер, арасында ет.
Дереккөздер
Санат:Тайланд халықтары Санат:Лаос халықтары Санат:Мьянма халықтары Санат:Вьетнам халықтары Санат:Азия этникалық топтары
Тоғысқан тағдырлар (телехикая)
«Тоғысқан тағдырлар» алғашқы қазақстандық «сабын операсы» болып саналады. Телехикаяның саундтрегін «Овощи-фрукты» тобы орындайды. Әні мен сөзінің авторы Томас Томасов.
Рөлдерді сомдаған
Санат:Қазақстан телесериалдары Санат:1996 жылғы телесериалдар
Дамвиту
Дамвиту (Dampvitoux) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54153, пошта индексі — 54470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 67 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Гударг
Гударг (Goudargues) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,27 км² шамасында.
Дамвиту
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Гударг
Коммунаның INSEE коды — 30131, пошта индексі — 30630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1032 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,09 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Сен-Приват-де-Валлонг
Сен-Приват-де-Валлонг (Saint-Privat-de-Vallongue) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,87 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Титан
thumb|100px|Титан Tі|солға Титан (лат. Tіtanіum; Tі) — элементтердің периодтық жүйесінің IV тобындағы хим. элемент, атомдық нөмірі 22, атомдық массасы 47,88. Табиғатта массалық саны 46 – 50 болатын 5 тұрақты және жасанды жолмен алынған 5 радиоактивті изотоптары бар. Титанды алғаш ТіО2 түрінде ағылшындық әуесқой-минеролог У.Грегор ашқан (1790). 1795 ж. неміс химигі М.Г. Клапрот (1743 – 1817) Грегор тапқан “менакит” элементі металдың табиғи тотығы ТіО2 екендігін анықтады, ал таза күйіндегі титанды нидерландық зерттеушілер А. ван Аркел мен де Бур алды (1925). Бос күйінде кездеспейді, тек оксидтер түрінде болады.
Титан кең тараған элемент, жер қыртысындағы салмақ мөлшері 0,57%. Құрамында титаны бар 70-тен астам минералдардың ішіндегі ең маңыздылары: рутил (оның түрөзгерістері анатаз бен буркит), ильменит, титаномагнетит, перовскит, лопарит, титанит (сфен), лейкоксен.
Түсі күмістей ақ, созылғыш және берік; 882°С-тан төмен температурада кристалдық торы гексагональды тығыз жинақталған (°-Ті), одан жоғары – кубтық көлемді орталықтандырылған (°-Ті); тығызд. 4,505 г/см3 (°-Ті) және 4,32 г/см3 (°-Ті), балқу t 1668°С, қайнау t 3330°С. Титан химиялық активті ауыспалы элемент, тотығу дәрежесі +4, сирек +3, +2. 500 – 550°С-қа дейінгі температурада металл бетінде оксид қабаты пайда болатындықтан ауада, теңіз суында, ылғал хлорда, хлоридтер мен азот қышқылы ерітінділерінде, күкірт қышқылы мен сілтілердің сұйытылған ерітінділерінде коррозияға тұрақты.
Бөлме температурасында HCl, H2SO4, CCl3COOH, HCOOH, қыздырғанда оттек (400 – 500°С), азот (600°С-тан жоғары), көміртек және кремниймен (1800°С-тан жоғары) әрекеттесіп, сутек және басқа да ауа газдарын өзіне сіңіреді. Фтормен 150°С-та, хлормен 300°С-та, иодпен 550°С-та әрекеттесіп, сәйкес галогенидтерін түзеді. Бор, көміртек, селен, кремниймен әрекеттесіп, металға ұқсас қосылыстар түзеді. Титан қосылыстарының балқуы қиын, өте қатты, түстері әр түрлі болып келеді. Титанды өндірісте кентас концентраттарын хлорлап, алынған TіCl4-ті магниймен (кейде натриймен) тотықсыздандырып, титан кірмесін (губка) алады.
Оны вакуумдық доғалы пештерде балқытып, кесек металл алынады. Титан авиация, зымыран, кеме, автомобиль жасауда қолданылатын беріктігі жоғары титан құймаларын (Al, V, Mo, Mn, Cr, Sі, Fe, Sn, Zr, Nb, т.б.) дайындауға және радиоэлектроникада, тамақ, шарап, қағаз, бояу өнеркәсіптеріне қажетті аспаптар мен қондырғылар жасауда кеңінен қолданылады.
Титан табиғатта таралуы бойынша 10-шы орында. Жер қабатындағы құрамы — салмағы бойынша 0,57%, теңіз суындағы мөлшері — 0,001 мг/л[5]. Жер қыртысында титан әрдайым төрт валентті және тек оттегі қосылыстарында кездеседі. Еркін түрде кездеседі. Титанның желдену және тұндыру жағдайында Al2O3-пен геохимиялық ұқсастығы бар. Ол жел қабығының бокситтерінде және теңіз сазды шөгінділерінде шоғырланады. Титанды тасымалдау минералдардың механикалық сынықтары түрінде және коллоид түрінде жүзеге асырылады. Салмағы бойынша 30% TiO2 дейін кейбір балшық жиналады. Титан минералдары желденуге төзімді және шашылған жерлерде ірі концентрациялар құрайды. Құрамында титан бар 100 минералдар бар. Олардың ішіндегі ең маңыздысы: рутил TiO2, ильменит FeTiO3, титаномагнетит FeTiO3 + Fe3O4, перовскит CaTiO3, титанит (сфен) catisio5.
Санат:Химиялық элементтер
Артиллериялық бұрыш өлшегіш
Артиллериялық бұрыш өлшегіш
Ол тапсырылған бағыттағы нысананың көлбеу және тік бұрыштарын аспапта орналастыру және осы бұрыштарды жергілікті жерде елшеу үшін пайдаланылады.
Артиллериялық бұрыш өлшегіш арқылы зеңбірек бұру механизмі көмегімен бақылауға келмейтін нысананы атуды горизонталды жазықтықта кездеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Борығу
Борығу (Выпревание) — жеткілікті мөлшерде тоңазымаған жерге қардың мол түсуі кезінде ұзақ уақыт қарқынды тыныс алу мен қосалқы қоректік заттектерді айтарлықтай жоғалту нәтижесінде өсімдіктердің үсіп кетуі.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Жатаған, ятаган
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Қарулар
Жарыспалы көп бағыныңқылы сабақтас
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Тардуштар
Тардуштар - Түрік қағандығының екі бөлігінің бірін білдіретін ұғым. Қағандықтың саяси құрылымына, тайпалық одақтармен қатар, тайпалардың географиялық белгілеріне қарай екі әскери - әкімшілік бірлестік кірді. Олар: Тардуштар (қағандықтың батыс бөлігін мекендеген тайпалар) және телелер (қағандықтың шығыс бөлігін мекендеген тайпалар). Түрік әскерлерінің оң және сол қанаттары осы әскери - әкімшілік бірлестіктердің жасақтарынан тұрды. Екі бірлестікті де қаған тағайындаған шадтар басқарды.
Дереккөздер
Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X
Ала басқұр
Ала басқұр - терме алаша әдісімен өрнектелім тоқылған басқұр түрі. Бұл басқұр сәндігімен қатар киіз үйдің керегесі мен уығының біріккен жерін тасалау мақсатында жасалады. Ала басқұрдың тоқылу әдісі терме алаша тоқылған дай, ормек құрып, әр түсті жіптерден терме тері, өрнектердің алуан түрін пайдаланады.
Басқұрдың қай түрі болса да ұзындығы он-он үш құлаш, ені бір-үш қарыс болған. Ала басқұрдың ұзындығы керегенің қанатының санына, үйдің үлкендігіне, яғни уықтың санына қарай, неше бас киіз үйге түтынуға арналғандығына сай тоқылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Эйкумена, ойкумена
thumb|300px Эйкумена, ойкумена — 1) жер бетінің адамдар қоныстанған және пайдаланатын бөлігі. Қоныстану сипатына және қоныстану аумағында азық-түлік өндіру тәсілдеріне қарай Э. толық — Э. яғни толық қоныстанған аудандар және жартылай Э. уақытша қоныстанған аудандарға жіктеледі. Э. жер бетінің экономикалық өнімсіз аудандар кіретін бөлігіне қарсы мағынада қолданылады (мыс., полярлық және биік таулы аймақтар); 2) ертедегі гректер түсінігінде - жердің адамдар қоныстанған, орталығы Эллада болатын бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
(1024) Хейл
(1024) Хейл — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1923 жылы 2 желтоқсанда Жорж ван Бисбрук Йеркс обсерваториясында ашты.
Америкалық атсроном Джордж Эллери Хейл құрметіне орай аталды. Ол осы обсерваторияныӊ негізін қалаған.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Петрос Адамян
Петрос Иеронимович Адамян (Պետրոս Հերոնիմոսի Ադամյան) - армяның көрнекті трагик актеры.
Алғашқыда әуесқой театрлар спектакліне қатысады. Актердың өнер жолы 1866 ж. басталады. 1879 ж. Ресейге келіп, армян труппасында Тифлис, Баку және Мәскеу, Петербург, Одесса, Киев, Харьков қалаларында өткен театр гастролінде ойнаған.
Психологиялық нәзік талдау, ой тереңдігі мен каһармадыққа толы романтикалық бағыт - Адамянның актерлік творчествосына сай қасиет.
Орындаған ролдері
Репертуарындағы роль саны - 200-ден астам.
Геннадий Владимирович Литовченко
Геннадий Владимирович Литовченко (11 қыркүйек 1963 жыл, Днепродзержинск, Украин КСР, КСРО) — КСРО және украиналық футболшы, жартылай қорғаушы. Кейін бапкерлікпен айналысты.
Карьерасында Украина, Аустрия, Грекия, Кипр чемпионаттарында доп тепті. 1986, 1990 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 1988 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері.
Украина Ұлттық футбол құрамасы сапында 4 кездесу өткізді.
Ойыншы ретінде
«Динамо» (Киев)
«Олимпиакос»
КСРО құрамасы
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Украина футболшылары Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Днипро ФК ойыншылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары Санат:АЕЛ Лимасол ФК ойыншылары Санат:Адмира Ваккер ФК ойыншылары Санат:Борисфен ФК ойыншылары Санат:Черноморец Одесса ФК ойыншылары Санат:Украина футбол жаттықтырушылары Санат:Кривбасс ФК жаттықтырушылары Санат:Металлист ФК жаттықтырушылары
Төлеген Қазезұлы Раисов
Төлеген Қазезұлы Раисов (21 сәуір 1945 жылы, Шығыс Қазақстан облысы, Үлкен нарын ауданы, Жұлдыз) – қазақстандық гельминтолг-паразитолг, биолог ғалымы. Биололгия ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1998). Шығыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы. Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті қызыметкері. ҚР Денсаулық сақтау ісінің Үздігі.
Ғылыми еңбектер
Оның негiзгi ғылыми еңбектерi гельминтоздың патогенезiн, одан сақтану және оны емдеу жолдарын зерттеуге арналған. Раисов паразит пен иесiнiң арасындағы өзара байланысты (трихинеллез және эхинококк ауруларын) зерттеп, диагностикасын қоюдың және оны емдеудiң әдiстерiн жетiлдiрдi. Шалғай аймақтарда тұратын тұрғындардың денсаулығына ядролық сынақ полигонының радиациялық факторларының әсерiн зерттеумен шұғылданады. 200-ден астам ғылыми жарияланымның, оның iшiнде 4 монографияның («Патология при гельминтозах» 1991; «Иммуногенетическая структура жителей районов, прилегающих к территории Семипалатинского испытательного полигона», 1999; «'Балалар организмiнiң гистологиялық ерекшелiктерi''», 2000; т.б.), 4 өнертапқыштық куәліктің авторы.
Дереккөздер
Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан денсаулық сақтау ісінің үздіктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері
Тонзиллит
нобай| Тонзиллит (tonsіllіtіs) – таңдай (көмекей) бадамшаларының қабынуы. Тонзиллиттің жедел түрі және оның бірден қатты ұстайтын созылмалы түрі бар. Созылмалы түрі мұрыннан қиналып дем алудан, мұрын қуыстарының және тістің зақымдануынан болады. Бұл кезде қабыну ошағы негізінен бадамша бездің шұңқыры лакунада болады. Науқас адамның оқтын-оқтын тамағы ауырып, жұтынғанда тамағында бір нәрсе тұрғандай сезінеді. Кейде құлақ шаншып ауырады. Ауру адамның дене қызуы 37,3 – 37,5С-қа көтеріліп, дерт бірнеше аптаға, тіпті бірнеше айға созылады. Соның салдарынан науқас әлсіреп, буындары сырқырайды, басы ауырып, жұмысқа қабілеті төмендейді. Тонзиллиттің бұл түрі мезгіл-мезгіл қайталануы мүмкін. Дерттің өршуі жүрек-қантамыр және несеп-зәр шығару жүйелері қызметінің бұзылуына, буындардың сырқырап ауруы – тонзиллогенді сепсиске әкеледі. Сондықтан дер кезінде дәрігерге қаралу керек. Емді дәрігер тағайындайды. Ем кешенді түрде жүргізіледі. Дұрыс диета сақтап, витаминдерге бай тағамдар ішу керек; антигистаминді препараттар, антибиотиктер беріледі; лакуналарды антисептикалық ерітінділермен жуады. Дерт қатты асқынып кеткен жағдайда, хирургиялық операция жасап, таңдай бадамшаларын алып тастайды.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Медицина Санат:Аурулар
Рауғаш
Құрамы
100г рауғашта – 16 ккал
Пайдасы
Рауғаштың еліктіруі Рауғаш алғашқы көктемгі жемістердің бірі болып табылады. Әсіресе ол бізді өзінің жаңа піскендігімен қызықтырады. Рауғаш тамаққа оның жасыл немесе қызыл түсті сабақтарын қолдану үшін өсіріледі. Оның өзгеше қышқыл және шөл басатын дәмі бар және одан шырын, компот, ұннан пісірілген өнімдерге салынды әзірлеу үшін тамаша болып табылады.
C дәрумені
Рауғаш темір мен С дәруменінің молшылығымен белгілі. Ол ас қорытылуына мүмкіндік туғызады, гастритті емдейді, тәбетті жақсартады. Әсіресе ішекті тазартып, оның жиырылуын жақсартады. Рауғаш асқазан сөлінің және өт бөлінуіне себепші болады, бұл зат алмасуын жеделдетеді. Рауғаш тіпті семірумен күресте пайдаланылады. Бірақ оның құрамында қымыздық қышқылы бар, осыдан нашар еритін кальций оксалаты түзіледі, ол бүйрек тасы түрінде шөгуі мүмкін. Сондықтан оны тым жиі және көп мөлшерде қолданудың керегі жоқ. Артриттен, бүйрек тасы ауруынан және асқазан-ішек жолы ауруынан азап шегуші тұлғалар емдәмінде рауғаштан аулақ болуы тиіс.
Дереккөздер
Санат:Таран тұқымдасы Санат:Тұрмыс
Блейвен (тау)
Блейвен таулары Бла Блейн немесе Көгілдір таулар атымен де танымал. Ол өзінің әсем түрімен ерекшеленеді. Бұл тау Шотландияның Скай аралында жатыр. Блейвен таулары жеке дара орналасқан. Таудың құрылысы жартасты болып келеді. Сондықтан мундай тау альпинистер мен шыңға өрмелеушілер ушін өте қолайлы. Ал тәжірибесі жоқ, арнайы даярлықтан өтпегендер үшін тауға шығу қауіпті. Блейвен - он екі аралдың бірі. Ол - Қара Кюлин тауларының шығысындағы ең биігі. Блейвен тауы Бродфорд елді мекенінен 11 шақырым қашықтықта, Елгол аймағына баратын жалғыз жолдың бойында орналасқан. Бул аймақта ауа райы тез өзгереді. Әсіресе, күз және қыс мезгілінде ауа райы құбылмалы болып келеді. Бродфордтан Елголға баратын жол тау етегімен өтеді. Жол бойы әсем көріністерді тамашалауға болады. Блейвен Шотландиядағы ең әсем тау болып саналады. Блейвен диабаз арқылы бөлінген габбродан базальттан тұрады. Диабаз, габбро, базальт - кең таралған тау жыныстары. Олар құрамына қарай біртекті қатты, сұйық түрде кездеседі. Блейвен тауына алғаш рет 1857 жылы профессор Николя және викториандық ақын Алджөрнон Чарльз Суинбёрн көтерілген. Блейвен тауының биіктігі 928 м-ді құрайды.
Дереккөздер
Санат:Шотландия Санат:Еуропа таулары
Қарапайымдылардың систематикасы
Бұлар 5 типке бөлінеді:
Дереккөздер
Санат:Биология
746 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:746 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:746 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Диас Ерікұлы Кенешов
Диас Ерікұлы Кенешов (31 наурыз 1985 жыл, Үржар, Шығыс Қазақстан облысы) - қазақ биатлоншысы.
Карьерасы
Диас жазғы биатлон спортынан 2008 жылғы әлем біріншілігінің екі мәрте жүлдегері (күміс, қола). Сондай-ақ Қазақстан кубогының иегері, ел чемпионы. Ванкувер Олимпиадасының ашылу салтанатында Қазақ елінің көк байрағын Диас Кенешов ұстап шықты.
2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан биатлоншылары Санат:1985 жылы туғандар Санат:Алфавит бойынша биатлоншылар Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары Санат:Биатлоннан Азия ойындары чемпиондары Санат:Биатлоннан Азия чемпиондары
Джерджеи
Джерджеи (Gergei) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1457 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 40 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 8030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Вит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
NGC 3503
NGC 3503 — Carina шоқжұлдызында орналасқан EN+OCL типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 1 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3503 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 833, ESO 128-EN28, AM 1059-593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Carina (шоқжұлдыз)
IC 4132
IC 4132 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4132 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Чукилите (Габрово облысы)
Чукилите (Чукилите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5304. Телефон коды — 066. ЕКАТТЕ коды — 81685.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Ракитовка (Тартас тармағы)
Ракитовка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тартас өзенінің сол жағалауынан 408 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иакри
Иакри (Iacri) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Тупан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 595 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 324,029 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,4 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Футболдан құрлықаралық кубок 1987
Футболдан құрлықаралық кубоктың 1987 жылғы жарысы.
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:Порту ФК ойындары Санат:Пеньяроль ФК ойындары Санат:1987 жылғы футбол
Могилёв
Могилев (Магілёў)—Белоруссиядағы қала, Могилев облысының орталығы, жол торабы.
Днепр өзенінің оң жағасында орналасқан.
Металл өңдеу, машина жасау (С. М. Киров атындағы автозавод, «Строммашина», «Электродвигатель»), химия («Лавсан» комбинаты, жасанды талшық зауыды), тамақ және жеңіл өнеркәсіп орындары шоғырланған. Машина жасау, технологиялық, педогогика институттар, 9 арнаулы орта оқу орны, драма театры, өлке тану музейі т. б. мәдени-ағарту мекемелері бар.
Дереккөздер
Санат:Беларусь қалалары
Кан-Я
Кан-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иоутынья өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Ерте Темір дәуі мен біздің заманымыз шебіндегі антропология
Ерте Темір дәуірі мен біздің заманымыздың шебіндегі антропология
Сақтардың антропологиялық кескін-кейпі
Сонымен бірге қола дәуірімен салыстырғанда сақтардың бірқатар храниологиялық белгілерінде, онша елеулі болмаса да, айрықша ерекшеліктер аңғарылады. Олар ертедегі темір дәуірінде сақ тайпаларының жалпы еуропеоидтік келбетінің неғұрлым көмескіленуіне келіп саяды. Бас сүйек неғұрлым аласа болып, бас сүйек көрсеткіші біршама ұлғаяды, бет әлпетінің жалпақтығы артып, маңдайының тік еңісі өсе түседі, мұрын сүйегінің дөңестігі азайып, көз ұясы шығыңкы бола бастайды. Бұл өзгерістер тізбесінің монғолоидтік храниологиялық сипаттама жағына ойысуы сақ тайпаларының құрамында аздап монғолоидтық қоспа пайда болған деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Орталық, Солтүстік және Шығыс Қазақстандағы сақ бас сүйектері серияларының морфологиялық ерекшеліктеріне талдау жасау, бір жағынан, олардың арасындағы генетикалық тығыз жақындықты көрсетеді. Сонымен бірге монғолоидтік элементгер бас сүйектердің әрбір сериясы ішінде ғана емес, сериялар арасында да біркелкі емес.
Бұл белгілер ол Орталық Қазақстанды мекендеушілерге қарағанда, солтүстік және шығыс аймақтардың сақтарында жиірек кездеседі. Бұл айтылғандар араласу үрдісінің біршама жақын уақытта басталғанын дәлелдейді. Оның үстіне ертедегі темір дәуірінде жекелеген монголоидтік немесе сол кезде-ақ белгілі бір дәрежеде араласқан топтар Қазақстан далаларына монғолоидтар мекендеген Орталык Азияның тікелей түкпірінен ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның шығысына жапсарлас жатқан неғұрлым жақын жерлерден — нәсілдік жағьшан храниологиялық сериялары неғұрлым алдыңғы кезеңдерде де белгілі Таулы Алтай мен Оңтүстік Сібірден келуі мүмкін. Сақтардың Таулы Алтай тайпаларымен неғұрлым тығыз қарым-қатысына Оңтүстік Қазақстаннан (Түгіскен, Ұйғарақ, Молалы қорымдарынан) алынған храниологиялық материалдар дәлел болуы мүмкін. Антропологиялық тұрғы- дан алғанда, бұл ескерткіштерден табылған сақтар заманындағы бас сүйектерін жалпы морфологиялық ерекшеліктер біріктіреді. Олар мыналар болып табылады: бет әлпеті өте биік, бұл орайда едәуір жалпақ, оның еуропеоидтермен салыстырғанда көлденеңінен, әсіресе бет әлпетінің жоғарғы бөлігінде толықтығы айқынырақ, көз ұясы жоғары болып келеді, бұған ұйғарақ сериясы қосылмайды. Белгілердің суреттелген шамалары бас сүйектердің қаралып отырған сериялары құрамында монголоидтік элементтер үлесінің едәуір елеулі екенін және Таулы Алтайдын сондай тұрғындарының морфологиялык белгілерімен ұқсастығы бар екенін дәлелдейді51. Молалы сияқты, археологиялық ескерткіштердің бір тобьша жататын Шұбарат қорымынан алынған бас сүйектердің храниологиялық сериясының физикалық бітімі Қазақстан, Оңтүстік Арал өңірі далаларының, сондай-ақ Тянь-Шаньның сақ тайпаларының көпшілігіне тән тұрпатта екенін, бұл орайда монголоидтік қоспа мейлінше әлсіз аңғарылатынын атап өтеміз. Нақ сол кезенде Қазақстанның батысында, археологиялық деректерге қарағанда, алдндағы дәуірдің қимашылары мен андроновтықтардың өзара әсері негізінде қалыптасқан савроматтар тайпалары мекендеген. Савроматтардың храниологиялық материалдарың зерттеу олардың Батыс Қазақстанның қима халқымен генетикалық сабактастығын көрсетті, ал оның құрамында Еділ бойының қима халқына тән андроновтық пішіннің компоненттері ұштасып жатқан. Ертедегі темір дәуірінде батыс аймақ тұрғындарының Қазақстанның солтүстік, орталық және оңтүстік бөліктерімен қарым- қатынасы, тегінде, бұрынғысынан да күшейе түссе керек. Бұл олардың дене бітіміне едәуір айқын әсер еткен.
Батыс Қазақстанның қима тайпаларымен салыстырғанда, савроматтардың бас сүйектерінде бас сүйек көрсеткіші үлкен, мезокрания жағына ойысқан, онша биік емес және неғұрлым жалпақ, бет әлпетінің пішінделуі қолденеңінен қарағанда онша айқын емес, мұрын сүйектері сәл ғана дөңестеу, кеңсірік үсті онша биік емес, көз ұясы неғұрлым биік болады52. Бұл өзгерістер олардың нәсілдік тұрпатындағы андронов компоненттерінің ұлғаюы жағына қарай болғанын ескерте кеткен жөн. Ол былай тұрсын, соңғы жылдардағы храниологиялық материалдар ішінде савромат- тардың бас сүйек сериялары езінің нәсілдік тұрпаты жағынан Жетісудағы үйсіндердің кейбір серияларына ұқсайды деуге болады.
Савроматтардың храниологиялық деректерін Қазақстанның батысымен, сондай-ақ Төменгі Еділ бойын Қазақстанның қалған аумағындағы сақтармен салыстыру нәтижелері, кейбір айырмашылықтарына қарамастан, олардың морфологиялық жағынан өте жақын екендігі туралы тезисті растайды. Бұл жақындықты савроматтар мен сақтардың нәсілдік құрамына енген арғы ататектерінің ортақтығымен ғана емес, сонымен қатар олардьщ ертедегі темір дәуірінде нәсіл болып калыптасу жолдарының да жалпы ортақтығымен түсіндіруге болады.
Үйсіндердің антропологиялық тұрпаты
Үйсіндердің антропологиялық тұрпаты — Орталық және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан тұрғындарының өздерінің алдындағы сақ тайпаларымен мәдениет жағынан да, генетикалық жағынан да сабақтастығы үйсісіндер заманында (б. з. б. III ғасыр — б. з. III ғасыр) едәуір айқын аңғарылады. Үйсіндерге бас сүйектін ұзындығы мен биіктігі орташа, бірақ ені үлкен, брахикарлы (езокранияға жақын), мандайының біршама тайқылығы, кенсірігінің шығыңқы және қабақ доғасының орташа дөңес, мұрнының көлемі орташа болуы тән. Жетісудан табылған ер адам бас сүйегінің М.М. Герасимов жасаған пластикалық реконструкциясы үйсіндердің жалпы жинақталған кескінін көз алдыға келтіруге мүмкіндік береді. Антропологиялық тұрпаты жағынан үйсіндердің бас сүйегі біршама монғолоидтік қоспасы бар еуропеоидтік нәсілге жатады.
Cавромат-сарматтардың генетикалық сабақтастығы
Cавромат-сарматтардың — Б. з. б. III ғасырдан бастап сармат тайпаларының Батыс Қазақстан аумағында савроматтардың мирасқоры болып, олармен бірге савромат-сармат этникалық-мәдени қауымын кұрғаны мәлім. Олардың генетикалық сабақтастығьш палеоантропологиялық материалдар да растайды. Савроматтардың дене бітімінің негізгі сипаттары қандай да болсын елеу- лі өзгерістерге ұшыраған жоқ - Савроматтардағы сияқты сарматтарда да сол аймақ- тағы жалпы еуропалық сарын сақтады, оған андроновтық бітім компоненттері қосылып, ертедегі Жерорта теңізі нәсілінің белгілері әлсірей түсті. Сонымен бірге олардың антропологиялық құрамында монғолоидтік элементтер өте аз, бірақ ол біртіндеп көбейе берді. Дықылтас қорымынан алынған ер адамның бас сүйегі бойынша жасалған пластикалық реконструкция сарматтардың дене бітімі туралы жалпы түсінік береді.
Батыс Қазақстан ауқымында савромат-сармат дәуіріндегі дене сипатының өзгеруіндегі белгілі бір әркелкілік аңғарылады. Бубенны қорымынан (Батыс Қазақстан облысы) алынған б. з. б. II — біздің заманымыздағы IV ғасырлардағы саны жағынан аз храниологиялық серияда нақ сол аймақтағы қола дәуірінің қима тұрғындарының антропологиялық бітіміне барып тірелетін морфологиялық элементтер сақталған. Алайда Батыс Қазақстанның савромат-сармат тайпаларының антропологиялық құрамындағы аса күрделі өзгерістердің қарқыны мен дәрежесіне неғұрлым негізделген баға беру үшін саны жағынан әлдеқайда қомақты храниологиялық материалдар керек.
Олар өздерінің қоныс аударған жолында ертедегі еуропеоид тектес тұрғындардың жергілікті ұрпақтарымен араласуы әбден мүмкін, ал олардың ұрпақтарында да өз кезегінде сол кездің өзінде ғұндар шапқыншылығының алдындағы дәуірдегі монголоид топтармен көбінесе қан араластыру іздері болған54. Бұрын ғұндарға телініп келген бас сүйекті әдейі бұзу жөніндегі мәдени дәстүрге келетін болсақ, казіргі уақытта Ферғана алқабындағы б. з. б. V—III ғасырлардағы қорымдардың материалдарынан әлгі құбылыстың ол жерге біздің заманымыз шебінде ғұн тайпаларының келуінен әлде- қайда көп уақыт бұрын пайда болғаны мәлім болып отыр.
Памендуй
Памендуй (Памендуй-Сё) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Перевозная кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Гюнсберг
250px|thumb|Картада орналасуы Гюнсберг (Günsberg) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Леберн округінің құрамына кіреді.
Памендуй
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Гюнсберг
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1143 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.28 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2547, пошта индексі — 4524.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Памендуй
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Пунта-Умбриа
Пунта-Умбриа (Punta Umbría) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Үлкен Уэльва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 714 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 25 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Карсанак
Карсанак — Ресейдегі өзен. Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфа өзенінің сол жағалауынан 846 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері
Амангелді Ыбрайұлы Тәжібаев
Амангелді Ыбрайұлы Тәжібаев
1942 жылы 19 ақпанда РКФСР Астрахан облысы Марфинский ауданы Мултаново ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Тәжібаев Ыбрай Дәулеталыұлы, ұжымшарда жұмыс істеген. Анасы - Тәжібаева Дәметкен Қыдыралықызы, ұжымшарда жұмыс істеген.
Құрманғазы атындағы Театр-көркемсурет институтының актерлік факультетін (1965) актер мамандығы бойынша; КСРО Мемкиносы жанындағы кинорежиссерлердің Жоғары курстарын (1980) көркем фильмдердің қоюшы режиссері мамандығы бойынша бітірген.
«Құланның өлімі», «Нан» киносценарийлерінің, сондай-ақ театр мен кино жайындағы 15-20 мақаланың авторы. «Ақырғы асу» - Серікбай (1981), «¥зақ құс жолы» - Тұраш (1983), «Қадам» (КСРО, Жапония, 1988) фильмдеріне түскен.
«Нан мен тұз» (киноальманах, режиссер және сценарийшы, 1977), «Сыңғырық аптап мерзімі» (1980), «Ақырғы асу» (1981), «¥зақ құс жолы» (1983), «Кімсің сен, шабандоз?» (1987) фильмдерінің режиссері.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясының қоюшы режиссері. Кинорежиссер.
«Демократиялық таңдау» Дөңгелек үстелінің мүшесі. КСРО Кинематографистер одағының мүшесі (1981).
«Құрмет белгісі» орденімен, «Еңбектегі ерлігі үшін», Вьетнам Демократиялық Республикасының Халықтар достығы медальдарымен марапатталған. «Қорғаныс бастығы» көркем фильмі үшін - Республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты. «¥зақ құсжолы» толық метражды көркем фильмі үшін - Бүкілодақтық фестивальдың лауреаты.
Діни көзқарасы - құдайға сенетін мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - В.В. Путин.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жақсы өзгерістерге үміттенемін».
Хоббиі - ағашпен жұмыс, аңшылық, балық аулау.
Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет, детективтік жанр.
Үйленген. Жұбайы - Тәжібаева Қаракөз, үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Айгүл (1968 жылы туған), Дина (1969 жылы туған), Айман (1972 жылы туған), Шолпан (1982 жылы туған).
Юрцевка
Юрцевка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Танга өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хартфорд (Кентукки)
Хартфорд (Hartford) — Кентукки штатының Охио округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2571 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.7 км² шамасында. FIPS коды — 21-35020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ала жіп айыбы
Ала жіп айыбы - қазақтың дәстүрлі ғұрыптық құқығында бидің шешімімен ұры деп танылған адамның төлейтін айыбы. Ала жіп айыбы бір қой немесе бір шапанмен шектелген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бүйрек поликистозы
Бүйрек поликистозы — тұқым қуалаумен жүретін, екі бүйректі зақымдайтын ауру. Бүйрек поликистозының екі түрін анықтайды (балалық кездегі және ересектік).
Клиникалық көрінісі
Бүйрек поликистозының көрінісі кистозды дисплазия таралғандығы мен көлемімен көрініс береді. Қатерлі түрімен кездесетін балаларда ауру ерте көрініс беріп, тұрақты түрде лейкоцитурия, транзиторлы гематурия, протеинурия, гипоизостенуриямен көрінеді. Кейбір жағдайларда артериалды гипертензия дамиды. Дамып келе жатқан ауру өте тез Бүйрек созылмалы жетіспеушілігіне алып келеді.
Баяу дамып келе жатқан поликистоз ересек жаста көрінеді. Науқастар бел аумағындағы тұйық (тупой) ауырсынуға, тез шаршағыштыққа шағымданады. Асқынған жағдайда, пиелонефрит және артериалді гипертензия белгілері пайда болады. Науқастың жанұялық анамнезін толықтай алып, тексеру көп жағдайда дұрыс диагноз қоюға көмектеседі.
Диагностика
Эхограммада бүйрек паренхимасының проекциясында көптеген эхотеріс (эхонегативные) көлеңкелер көрінеді. Олар сопақша тәрізді пішінде, және бүйректің коллекторлы жүйесімен байланыссыз орналасады. Поликистозға күдік туғанда тек қана бүйректі тексермей, қосымша бауыр, ұйқы безі, жыныс бездеріне де УДЗ жүргізу керек.
Урограммаларда бүйрек функциясының сақталуымен бірге оның көлемінің үлкеюін көреміз. Бірақ дерттің алғашқы бастапқы кездерінде урограммада көрініс бермеуі мүмкін.
Емі
Консервативті емнің бағыты –дертке қосылған пиелонефрит пен артериалді гипертезниямен күресіп, су-электролиттік балансты түзету. Бүйректің созылмалы жетіспеушілігі табылса, гемодиализ және бүйректің трансплантациясы қажет болады.
Кисталардың жоғары жылдамдықпен үлкейгенін байқасақ –хирургиялық ем қолдану керек. Ол –кисталарға пункция жасау. Бұл процедура, Ультрадыбыстық бақылумен немесе лапароскопиялық техникамен жасалады. Бұл ем кисталардың көлемін азайтып, қанайналымды жақсартады. Науқас жағдайы тұрақталады.
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат:Аурулар
Термобаригравиөлшемдік талдама
Термобаригравиөлшемдік талдама - газды тарамды бөліп шығаруға қабілетті нысандардағы заттарды және сол арада етек алған үдерістерді зерттеу мақсатында қолданылатын талдау әдісі. Зат құрамындағы газдың бөлініп шығу қарқыны сыртқы ортаның температурасына тікелей тәуелді болатындығы және жабық жүйеден газдың арылуы сол жүйенің қысым көрсеткішін өзгертетіндігі ескеріле отырып, температуралық, термосалмақтық және қысым өзгерістерінің қисық сызықтарын тұтас тіркеп отыру көмегімен жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Ширлинг (Жоғарғы Пфальц)
Ширлинг (Жоғарғы Пфальц) (Schierling (Oberpfalz)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Регенсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7225 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 77,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 75 196. Муниципалитеттің басшысы — Христиан Киндль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 16 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ансфельден
Ансфельден (Ansfelden) — Аустриядағы қала. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Линц округінің құрамына енеді.
747 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:747 жылы туғандар
Ансфельден
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16 107 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 31.33 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LL, ресми идентификациялық коды — 4 10 02.
747 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:747 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ансфельден
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Эрнхард (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Иссирак
Иссирак (Issirac) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30134, пошта индексі — 30760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 220 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Терезе (көлік)
Жіберуші, кіргізуші терезе - қақпақшасыз таратқышты екі тактілі қозғағыш цилиндрінің төменгі бөлігіне жану қоспасын кіргізуге арналған тесік.
Шығаратын терезе - қақпақшасыз таратқышты екі тактілі қозғағыш цилиндрінен пайдаланылған газдарды шығаруға арналған тесік.
Үрлегіш терезе - қақпақшасыз таратқышты екі тактілі қозғағыш цилиндрінің жоғарғы бөлігінен пайдаланылған газдарды үрлеп шығаруға және жанар-жағармайды цилиндрдің төменгі бөлігінен жоғары бөлігіне кіргізуге арналған тесік.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Фитцен
Фитцен (Fitzen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 370 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 029. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Фос.
Сьюзан Шторм
Шығарылымының тарихы
Алғаш рет кейіпкер Fantastic Four № 1 пайда болған. Ол автор Стэн Ли және суретші Джек Кирбидің жұмысы. Көрінбейтін әйел комикстардың күміс ғасырындағы алғашқы пайда болған қаһарман әйел.
Аркадий Борисович Райз
Аркадий Борисович Райз (27.7.1899, Украина, Одесса облысы Балта қаласы – 23.2.1995, Алматы қ.) – медицина ғылымының докторы (1943), профессор (1945), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961).
Сьюзан Шторм
Ойдан шығарылған өмірбаян
Сьюзан физик Франклин Шторм және биолог Мэри Штормның отбаында дүниеге келген. Ата-анасы она байқамағандықтан, оның ата-анасымен қарым-қатынасы қиын болған. Сондықтан Сьюзан бар бос уақытын өзінің кенже інісіне арнаған. Жол апатының кесірінен 14 жасында Сью өз анасын жоғалтады. Әкесі іше бастап, соңында түрмеге түсті. Сьюзан және Джонни (оның інісі) тәтелерінің үйіне көшті. Тәтесінің үйі Рид Ричардс оқитын университеттің жанында орналасқан. Сью және Рид кездейсоқ кездесіп, бір-бірін ұнатып қалады. Сол кездерден кейін олар бірге. Рид Ричардс ғылыми экспедиция ұйымдастырған кезде, Сьюзан онымен бірге ғарышқа аттанады. Сьюзанның көрінбейтін қабілеті пайда болды. Жаңа фантасиқалық төрттіктің басқа мүшелері – резеңке секілді созыла алатын күйеу баласы Рид Ричардс, отты басқарып, ұша алатын інісі Джонни Шторм және тас сияқты мықты бола алатын досы Бен Гриммге қарғанда Сьюзан ең әлсізі болып көрінеді. Алғашқы комикстарда Сьюзан зұлымдардың құрбаны болып көрсетілетін. Топтың қалған мүшелері оны кұтқаруға тиісті тұғын. Бірақ қаһармандарға Психо-Адам шабуыл жасағанда, Сью өзінің басқа қабілеттерін ашты. Ол энергетиқалық өрістерді басқара алатыны анықталды. Осы қабілет Шторм ханымға ұшу, жақсы қорғану және қарсыластарына шабуыл жасау мүмкіндігін берген. Негізінде, Сьюзан өз достарын және кінәсіз адамдарды құтқару рөлін атқарады. Сол кезден бері Сьюзанды ешкім осал әйел деп атай алмаған. Бірақ отбасында ол әрдайым қамқор ана бола білген.
Аркадий Борисович Райз
Ғылыми еңбектер
Негізгі ғылыми еңбектері хирургия мәселелеріне арналған. Райз асқазанға, өңешке түскен ойық жаралар мен өкпе-бауырдағы уытты ісіктердің пайда болуы мен таралу ерекшеліктерін анықтап, одан сақтану әдістерін жетілдірді. Қатерлі ісікті хирургиялық жолмен емдеудің тәсілдерін ұсынды. 110 ғыл. жарияланым мен 4 монографияның авторы. 2-
Сьюзан Шторм
Күштері және қабілеттері
•	Басты қабілеті – көрінбейтін бола алатыны. Соның арқасында ол қарсыласына кенеттен соққы бере алады. Ол өзін ғана емес, басқа жандарды, тіпті тірі емес заттарды да көрінбейтін қыла алады. •	Сью шторм вакуумды күш өрістерін жасай алады. Күш өрістерін өзін немесе жақын адамды мысалы жарылыстан қорғау үшін жасайды. Сол өрістердің пайдасымен ол ұшып – қона алады, белгілі бір қашықтыққа қозғала алады. •	Бір кезде зұлымдар Сьюдың қолын балқыта жаздаған, сондықтан ол өзін қорғау ушін күш өрісін қолданған. Сонымен қатар, Көрінбейтін Әйел Алау-Адаммен уақытқа қүшімен алмасты. Көрінбейтін Әйел комикстардан тыс Көрінбейтін Әйел «Фантастикалық төрттіктің» бірнеше түрлі мүльфильмдеріне қатысады. Оның қатысымен тағыда кино, компьютер ойындары жіне түрлі пародиялар бар.
Аркадий Борисович Райз
Марапаттар
Дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдармен марапатталған.
Саяси еркіндік
thumb|right|200px|АҚШ–тағы [[Азаттық мүсіні — еркіндіктердің және демократияның символы]] Саяси еркіндік - мемлекет конституңиясы кепілдік беріп, заң бойынша қамтамасыз етілетін азаматтардың, демократиялық түрде еркін саяси үрдістерге қатысу құқықтары. Оларға сайлау және сайлану құқығы, сөз, ақпарат алу бостандығы, еркін, тең, жүйелі өткізілетін сайлау құқығы, саяси ұйымдар құру, азаматтардың өз мақсат-мүдделеріне қарай іс-әрекет жасау және т.б. жатады. Саяси еркіндіктер БҰҰ Бас Ассамблеясының 1948 жылы 10 желтоқсанда қабылданған Адам құқықтарының жалпыға бірдей Деклараңиясында толық қарастырылған.
Дереккөздер
Санат:Саясат
(1025) Рима
(1025) Рима — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1923 жылы 12 тамызда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Неміс астрономы Иоганн Римнің құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Қозүй
Қозүй Жәнібекұлы (1699, Сайрам маңы – 1771, Шу бойы) – жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте ерлігімен көзге түскен батыр. Ұлы жүздің Ботбай руынан. Жастайынан атқа қонып, қазақ жасақтары қатарында жоңғарлармен күреске қатысқан. 1718 жылы болған шайқаста жоңғарлар қолына түсіп қалады. Жоңғарлар қол-аяғын байлатып, дүре соқтырып, ағаш қалыппен қысқанда да ол тістеніп отырып алған. Сонда жоңғар қонтайшысы: «Қазақтың талай батырын көріп едім, мынандай хас батырын көрмедім, қол-аяғын босатып, зынданға тастаңдар» депті. Содан Қозүй батыр 3 жыл зынданда жатып, жоңғардың бір қызының көмегімен зынданнан қашып шығады. Босанып шығысымен қол жинап Өтеген батырдың сарбаздарына келіп қосылады. Өтеген батырмен үнемі бірге болып, талай көзсіз ерліктер істеген. Жорықтардың бірінде жоңғар ауылын шауып, жоңғар шонжарының қолға түскен үш қызының бірін немере інісі Жаналыға, екіншісін ағасы Амандыққа, үшіншісін туысы Жиембетке қосады. Жасы ұлғайғанда өзімен ілесіп келген Ботбай руының балаларын Іле, Қаскелең, Жиренайғыр өзендерінің бойларына орналастырады. Кейін бұл жерден көшіп, Шу мен Қарабалта өзендері бойына келіп орналасады. Бұл жер әлі күнге дейін «Қозүй батыр қонысы» деп аталады.
Дереккөздер
“Тараз энциклопедиясы”
Санат:Тұлғалар
Ақмол ауылдық округі
Ақмол ауылдық округі – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Малиновка ауылдық округі деп аталды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6143 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы ауылдық округтері
Борис Немцовтың өлтірілуі
Танымал ресейлік саясаткер, «Республиканская партия России — Партия народной свободы» (РПР-ПАРНАС) партиясының төрағаларының бірі, Ярославль облыстық Думасының депутаты Борис Немцовты 2015 жылдың 27 ақпан күнінің кешінде белгісіз адамдар тапаншадан атып кетті. Қастандық Мәскеудегі Васильев еңісінде орын алған. Тергеушілердің мәлімдемесіне сәйкес, ақ түсті көлік мінген қылмыскерлер Немцовқа қарай алты оқ жаудырып, оның төртеуі саясаткерге тиген екен.
Борис Немцов 2015 жылдың 1 мамыр күні өтетін Ресей оппозициясының кризиске қарсы «Весна» маршының алдында қаза тапты (ол осы шара ұйымдастырушыларының бірі болған еді). Немцов өлтірілгеннен кейін марш ұйымдастырушылары
антикризистік марштың орнына Мәскеу қаласында қаралы шеру өткізуге бел буды. нобай|Үлкен Москворецкий көпірі, Немцов тұрған Малая Ордынка көшесіне қарай көрініс нобай|Борис Немцовтың зираты Мәскеудегі Троекуровский зиратында
Дереккөздер
Санат:Ресей саясаты
Жалтырату
Жалтырату— кез келген заттың бетін жылтырату үшін ысқылап өндеу. Жиһаздардың бетін жылтырату үшін паста, сұйық және эмульсия түріндегі арнаулы жылтыратқыш заттар қолданылады. Олардың құрамына силикондар, эмульсияландырғыш, тұрақтандырғыш гидрофобияландырғыш қоспалар қосады. Балауыздар мен балауыз тәріздес заттар жиһаздардың бетіне жылтырайтын, тұтынуға төзімді қабыршақтар түзеді, силикондардың суға төзімділігі мен жылтырағыштығын арттырады.
Дереккөздер
Санат:Жиһаз
Олистостромдар
Олистостромдар. Ұсақтүйірлі массамен дәнекерленген, мөлшеі бірнеше текше метрге дейінгі аралықтағы әр түрлі тау жынысы көсектерінің (олистолиттердің) бір-бірімен ешбір ретсіз астасу пішіні. Олистостромдардың қалыптасуы өте қарқынды тектоникалық қозғалыстардың, яғни бірінші аймақта бөлшектеніп дербестелген блоктардың екінші аймаққа жылжытылып жеткізулуінің нәтижесі деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Сен-Женес-де-Ломбо
Сен-Женес-де-Ломбо (Saint-Genès-de-Lombaud) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33408, пошта индексі — 33670.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 309 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :