cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mac mini
Қаңтар 2005
бағасы 599 USD (немесе 589 EUR, немесе 399 GBP, немесе 899 CAD) (* M9687LL/A үлгісі)
Әрбір модель, сондай-ақ қамтыды: Қосымша сатып алынатын параметрлер:
Шілде 2005
1,42 ГГц топ моделі шелдік жүктеу бар DVD+RW жетегімен 699 USD сатылды (M9971LL/B).
Қазан 2005
Кезекті түрлендіруден кейін Mac Mini үлкейтілген видеожад — 64 МБ алды, процессор такттілік жиілігіі — 1,33 ГГц орнына 1,25 ГГцке, және 1,5 ГГц орнына 1,42 ГГцке  үлкейді, және PC-2700 жиілігінде жұмыс істейтін 512 МБ RAM PC-3200 қамтамасыз етілді. Модель 80 GB Seagate Momentus 5400.2 ST9808211A, 5400 айн/мин қатты дискісі, 8 МБ кеші болды. Жаңа сымсыз карта бір микросхемалар ішіндегі Wi-Fi және BlueTooth қамтамасыз етті, бұл ретте, бұл бұрынғы карталарға қарағанда антенна ұясы болмады. MATSHITA DVD-R UJ-845 компакт-дискілер приводы DVD+R DL, және, бейресми, DVD-RAM жазуды қолдады.
Қыркүйек 2006
6 қыркүйек 2006 шықты модельдер үлкейтілген жиілігі процессор: Core Duo T2300 1,66 ГГц (MA607LL/A) 599 USD баға бойынша, Duo T2400 1,83 ГГц (MA608LL/A)] 799 USD.
Mac mini Core 2
Core Solo және Core Duo айырмашылығы Core 2 Duo процессоры 64 биттік жинағы нұсқаулықтарын қолдайды (жұмыс платформасында Intel 64-разрядтік режимінде OS X, 10.5 версиясынан бастап қолдайды).
Наурыз 2009
3 наурыз күні жаңартылған Mac Mini, жаңа бағдарламалық қамтамасыз ету және жаңа аппараттық платформада: Жеткізу жиынтығына iLife '09 пакеті (iPhoto, iMovie, iDVD, iWeb және GarageBand бағдарламаларын қамтиды) кіреді.
Қазан 2009
20 қазан күні жаңартылған Mac Mini, жаңа бағдарламалық қамтамасыз ету және жаңа аппараттық платформада: Жеткізу жиынтығына iLife '09 пакеті (iPhoto, iMovie, iDVD, iWeb және GarageBand бағдарламаларын қамтиды) кіреді.
Сонымен қатар топ конфигурациялы екі қатты дискілер көлемі 500 ГБ бар, оптикалық жетектен және алдын-ала орнатылған Mac OS X Snow Leopard Server Mac mini ерекшеленетін серверлік нұсқасы шықты.
Маусым 2010 (mid 2010)
15 маусым күні жаңартылған Mac Mini, жаңа формфакторде, жаңа бағдарламалық қамтамасыз етумен және жаңа аппараттық платформада:
Шілде 2011 (mid 2011)
20 шілде 2011 жылғы шықты жақсартылған нұсқасы Mac Mini алюминий корпусында. Бұл жолы жасалды қайтару кестесінде от NVIDIA - Intel және AMDжаңартылды, процессор Intel Core 2 Duo дейін Intel Core i5 процессор — Intel Core i7, көлемі қатты диск қосылады жоғары жылдамдықты порт Thunderbolt орнына қосқышы MiniDisplayPort. Сонымен қатар, алғаш рет, Mac Mini алмайсыз оптикалық жетек толық, оның орнына оған пайда бөлік үшін қосымша жартылай өткізгіш қатты дискінің (бұрын оптикалық жетектер болмады, тек серверлік нұсқаларында Mac Mini).
Қазан 2014 (Late 2014)
16 қазан 2014 ж. Apple жаңа желісін Mac mini. Басты айырмашылығы Mac mini 2014 жылғы өз предшественников болды пайдалану кірістірілген ram LPDDR3 SDRAM, ол ауыстырылуы мүмкін немесе ұлғайтылуы пайдаланушы дербес, алдыңғы Mac Mini 2010-2012 жж. Жалпы алғанда, нәтижелері бойынша тестілік өлшеу өнімділік бағдарламасы Geekbench, отындық нұсқасы жаңа Mac Mini i7 процессоры болды 70-80 % - ға қарағанда әлсіздеу, олардың ізашарлары, Mac Mini 2012. Мұндай айырмашылық өнімділігі түсіндіріледі Mac Mini 2012 жасалуы 4-ядролық процессор Core i7, ал Mac Mini 2014 — 2-ядролы.
Бағдарламалық қамтамасыз ету
Макинтоштар үшін стандартты қосымшалар жинағы бағдарламалық қамтамасыз ету бар: OS X операциялық жүйесі, Safari шолғышы, фото- және бейнематериалдарды үшін бағдарламалар топтамасы және DVD iLife құру. Сондай-ақ iWork және Microsoft Office кеңсе пакеттерінің сынақ нұсқалары енгізілген.
Жазушы DVD-жетек болуы (соңғы үлгілеріндегі оның рөлі MacBook Air SuperDrive) және iLife бағдарламалық пакетін сандық бейне және DVD жазу және ойнатуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Apple Inc. жабдықтары Санат:Дербес компьютерлер
Лимфоциттер
thumb|right|Адам лимфоциті Лимфоциттер (лимфа және грек. κύτος — «ыдыс», мұнда — «жасуша») — қанның ақ торшаларының кішірек (6— 10 мкм), дөңгелек түрі. Лимфоциттер адам ағзасында кеңінен тараған жасушалар тобына жатады. Ересек адамның ағзасында 10 лимфоциттер бар, яғни дененің әрбір 10-шы жасушасы – лимфоцит.
Цитоплазмасы жіңішке жиек тәрізді, хроматинге бай, жедел жылжи алады. Иммунитетте басты рөл атқарады. Екі топқа бөлінеді: В- және Т- лимфоциттер. В- лимфоциттер сүйек майынан шығады, қан иммунитетінің сақталу және дамуын қадағалайды. Т- лимфоциттер тимустан шығады, торша иммунитетін қадағалайды. Лимфоциттердің бірнеше түрлі аралас өсінділері де болады: Функционалды түрде лимфоциттер бейімделгіш иммундық жүйемен байланысты. Лимфоциттер сүтқоректілер организміндегі жасушалардың жалғыз түрі болып табылады, олардың дифференциациясы антигенді тану рецепторларын кодтайтын гендердің айтарлықтай қайта құрылуымен жүреді. Антигенді тану рецепторларының қызметі мен құрылымы бойынша лимфоциттер Т-лимфоциттер мен В-лимфоциттерге, табиғи өлтіруші жасушаларға, NKT жасушаларына және иммундық жасушалардың кейбір басқа топтарына да лимфоциттер жатады. Лимфоциттің антигенді тану рецепторының антигенмен байланысуы қажет, бірақ иммундық жауапты іске қосу үшін әлі де жеткіліксіз. Антигенді тану рецепторларынан басқа, лимфоциттерде корецепторлар бар, олардың активтенуі иммундық жауаптың дамуы үшін де қажет. Лимфоциттер антигенді нативті күйде (В-лимфоциттер) немесе антигенді ұсынатын жасушалардың (Т-лимфоциттер) бетінде өзгертілген түрде таниды. Адаптивті иммундық жауаптың іске қосылуы В-лимфоциттердің лимфоидты мүшелерде антиденелерді түзетін плазмалық жасушаларға дифференциациялануымен бірге жүреді. В жасушалары сияқты Т-клеткалар қан ағынын тастап, қабыну ошағына ауысады, онда олар тікелей жұқтырған жасушаларды жояды немесе басқа лейкоциттерді, соның ішінде макрофагтарды, эозинофилдерді және табиғи өлтіруші жасушаларды ынталандыратын цитокиндерді шығарады.
Дереккөздер
Санат:Лейкоциттер Санат:Гематология
Макромаркетинг
Макромаркетинг (грек. makros — үлкен + ағыл. marketіng, market — рынок, өткізім), үлкен маркетинг — маркетингті ұйымдастыру мен басқарудың жалпы нарық үдерістерін зерделеуге негізделген кешенді жүйесі. Ол кәсіпорындар мен ұйымдардың қызметін басқарудың маркетингілік қағидаттарын басшылыққа алады. Макромаркетингте мемлекет органдардың экономикалық тұтқалар мен ынталандырулар жүйесі (несие, салық, инвестиция, т.б. саясат) пайдаланылатын нарық саласындағы қызметі, сондай-ақ бейкоммерция органдардың қызметі қамтылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Магниттік таңбаларды айырып тану
Магниттік таңбаларды айырып тану (Распознавание магнитных знаков; magnetic ink character recognition) — магниттік сиямен жазылған графикалық таңбаларды айырып тану.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Домалақ қалың
ДОМАЛАҚ ҚАЛЫҢ - рәсім талаптарын орындамай- ақ берілетін қалыңмалдың бір түрі. Д. қ.-да қалыңмал кұрамына енетін басжақсы, той малы, сүтацы деген кэде түрлері қарастырылмаған. Қазақ даласына ақша қатынастары ене бастаған кезде Д. қ. ақшалай беретін мөлшерді білдірген. Н.Гродековтің жазуы бойынша, Пе- ровск уезінде 60 саулық пен 60 тоқты 500 рубльге тең болған. Қалыңмал колемі уақыт откен сайын, заманына сай озгеріске еніп отырған. Мысалы, Л.Ф.Баллюзек XIX ғ,- дың екінші жартысында басжацсының мэні өзгеріп, Торғай уезінде бас жақсыға 3-12 жылқы немесе 100- 300, тіпті 600-1000 күміс ақша берілгендігін айтады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Раиса Сәлімқызы Бегімбетова
Раиса Сәлімқызы Бегімбетова (1942 жылы туған, Жамбыл облысы Шу қаласы) – медицина ғылым докторы (1996), профессор (1997). Қарағанды мемлекттік медицина институтында стажер-зерттеуші (1966–1967), Алматы облысы ауруханасында дәрігер (1967–1969), ассистент (1969–1977), Ақтөбе мемлекеттік медицина институтында доцент (1979–1981), госпиталь терапиясы және ішкі ауруларды емханаларда оқыту кафедрасының доценті (1981–1993), 1993 жылдан Қазақ мемл. мед. ун-тінде кафедра меңгерушісі. Бегімбетова 100-ден астам ғыл. еңбектің, оның ішінде 5 оқу құралының авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Перигляциалдық процестер
Перигляциалдық процестер –– перигляциалдық зонаға тән табиғи процестердің жиынтығы. Жақын жатқан мұздық жамылғыларының осы зонаның ландшафтыларына тигізген әсеріне байланысты. Борпылдақ және жарықшақты тау жыныстары арасындағы судың қатуы мен еруі, көмпию, солифлюкция процестерінің дамуына және тонды бедер пішіндерінің қалыптасуына себепші болды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Саяси режим
Саяси режим — саяси билікті жүзеге асырудың түрі, формасы, әдістері, оның салаларын ұйымдастыру қағидалары.
Саяси режимдердiң түрлерi
Саяси режим - саяси билік арқылы орталықтан басқарылатын қоғамның тыныс-тіршілігін қамтамасыз ететін, біртұтас организм ретіндегі күрделі құрылым. Отандық және шетелдік құқықтық және саяси әдебиетерде саяси режим түсінігіне байланысты әр түрлі көзқарастар айтылып жүр. Олардың қатарына саяси режимді Қазақстанда зерттеген заңгерлер С.Н. Сәбікенов, С.Зиманов, Сапарғалиев, А.С. Ибраева, С. Табанов, Г.Сапаргалиев, Баймаханов М.Т., Д.А.Булгакова. Ал шет елдік ғалым заңгерлер А.В.Малько, М.Н.Марченко, Б.А. Страшун, С.С.Алексеев, В.Н.Хропанюк және саясаткерлер америкалық ғалым Д.Истонды, америкалық саясаттанушы Г.Алмондты, Т.Парсонстың теориясын, К.Доичтың теориясын (кибернетикалық теория), Ресейлік саясатанушылар М.Г.Анохинның, Ф.М.Бурлацкийдің, Р.А.Матреевтың және басқалардың теорияларын жатқызуға болады.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Мемлекет және құқық теориясы
Амантай Бозмағанбетұлы
Амантай Бозмағанбетұлы - (1906, Жаңаарқа ауданы - 1972) - домбырашы, әуесқой сазгер.
Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қуандық руының Сайдалы Барқы бұтағынан шыққан.
Шығармалары
Амантайдың сонымен қатар
Ол жөнінде
Қазақ күйлері тарихын зерттеуші Т. Мерғалиев Амантайдың орындауындағы 15 күйді таспаға түсіріп, күйшілік дарынын 1972 ж. жарыққа шыққан «Домбыра сазы» атгы кітабында жоғары бағалады.
Дереккөздер
Санат:1906 жылы туғандар Санат:Жаңаарқа ауданында туғандар Санат:1972 жылы қайтыс болғандар Санат:Домбырашылар Санат:Қазақстан сазгерлері
Бағдарлама (нұсқау)
БАҒДАРЛАМА, программа (грек. programma — хабарландыру, нұсқау)— 1) белгілі бір қызметтің (не әрекеттің), жұмыстың, т.б. мазмұны мен жоспары; 2) саяси партиялар, ұйымдар және жеке қайраткерлер қызметінің негізгі қағидалары мен мақсатының тұжырымдамасы; 3) оқу пәнінің қысқаша тұжырымдамасы; 4) театр, концерт, цирк қойылымдарының, радио және телехабарлардың мазмұны және берілу реті; 5) бағдарламалау тілінде берілген амалдарды орындау алгоритмінің сипаттамасы.
Дереккөздер
Санат:Бағдарлама
Антиклинальдық аңғарлар
Антиклинальдық аңғарлар — мүжіліп төмендеген антиклиналь қатпарларын өзен суының терең етіп қазуы әсерінен пайда болған аңғарлар.
АНТИКЛИНАЛЬДЫҚ АҢҒАРЛАР - антиклиналь күмбездерін бойлай созылған өзен аңғарлары. Өзеннің антиклиналь қатпарларын тереңдей шаюынан қалыптасады. АНТИКЛИНАЛЬДЫҚ АҢҒАРЛАРда тау жыныстары қаттары аңғардың түбіне қарсы жакка шалқаяды да, грунт суының баска жаққа кетуіне себепші болады. Сондықтан мұнда бұлақтар, жылжымалар, опырылымдар сирек болады.
Дереккөздер
Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакңией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.
Санат:География және геодезия Санат:Геология
Рангелей (Мэн)
Рангелей (Rangeley) — Мэн штатының Фрэнклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1052 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 144.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-61840.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Зортөбе (тау)
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданының орта тұсында.
Геологиялық құрылымы, жер бедері
Абсолюттік биіктігі 847 м. Ендік бағытта созылып жатқан таудың ұзындығы 5 км, енді жері 3 км-ге жуық. Жер қыртысы палеозойдың эффузивті жыныстарынан түзілген. Беткейлері көлбеу келген. Таудың батысы мен шығысынан Қарақатын өзенінің салалары ағып өтеді.
Өсімдігі
Бозғылт, қызғылт қоңыр топырағында бұта аралас бетеге, қылқанбоз, т.б. астық тұқымдасты шөптесіндер өседі. Етегі мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
Май інжугүлі
Май інжугүлі - лалагүлдер тұқымдасы.
Қазақстанда сирек кездеседі, тек емен ормандарында Орал мен Елек өзендері аңғарларындағы бұта шіліктерде (Батыс Қазақстан облысы) кездеседі. Республиканың басқа жерлерінде өте танымал мәдени түрінде - бауда, парктерде, саяжайда т.б. жерлерде өсіріледі.
Тамырсабақтарының қатысуымен жылдам көбейеді. Тамырсабақ жүйесі күрделі, бірі ұзын, өрмелегіш, бұтақтанған, көлбеу орналасқан, біреулері қысқа (1,2 см ғана), тіке орналасқан. Олардан жыл сайын жаңа жер беті өскіндері құралады – вегетативті және генеративті. Генеративті өскіндердің сабағы (30 см дейінгі биіктікте) әдетте екі үлбіреген кең ланцет тәрізді жапырақты және бір бүйірлі шашақты аппақ гүлді – жағымды хош иісті. Гүлдері жартылай шар тәрізді – қоңырау пішінді, алты қайырылған тісшелерімен, ұзын гүлтабанындағы гүл шоғырына орналасқан.
NGC 4310
NGC 4310 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4310 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40086, NGC 4338, UGC 7440, MCG 5-29-74, ZWG 158.92, IRAS12199+2929.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Моне Клод Оскар
Моне Клод Оскар (14.2. 1840, Париж – 6.12.1926, Нормандия,Живерни) — француз кескіндемесіші, импрессионизмнің негізін салушылардың бірі. Гаврда Э.Буденнен (1858 – 59) білім алып, Парижде Сюис академиясы (1859 – 60) мен Ш. Гейлер шеберханасында (1862 – 63) оқыды. 1860 жылдан бастап бірыңғай табиғат көрінісін салумен шұғылданды. Моненің пейзаждық картиналарында адам негізгі орын алды. Ол бояуды теңбілдеп жағу арқылы түрлі түстердің өзіне тән қасиетін үлкен шеберлікпен ерекшелендіре білді. Оның пейзаждары үздіксіз өзгеріп жатқан өмірдің бүкіл болмысы мен тынысынан бөлініп алынған табиғаттың жанды бөлшегі немесе мәңгі жас тіршіліктің ықшамдалған шынайы көрінісі секілді (“Париждегі Капуционк бульвары”, 1873, “Бель-Ильдегі құз”, 1886). 90-жылдары суретші нақтылы табиғаттың әр қилы жағдайдағы көрінісін және сол жердегі ауа райының өзгерген сәттеріндегі әуеннің ойнақы құбылыстарын дәл тауып бейнелеген “Мая шөп” (1890 – 91), “Руан соборы” (1893 – 95) атты картиналарын салды. Моненің кейінгі шығармалары нақты өмірдің материалдық жағын қиялдан туындаған ортада кескіндеуімен (“Лондондағы тұман”, 1903) және шартты түрде әсемдеуге айрықша ден қоюымен (“Кішкене көзелер” сериялы панносы (1914 – 22) ерекшеленеді. 70-жылдардағы картиналары кескіндеме жанрының жаңашылдығын танытып (“Аржантей көпірі”, 1874; “Сенлазар вокзалы”, 1877), жаңа заманның хабаршысы болды. 80-жылдары салынған “Фекана жартастары” (1881), “Дьеппедегі айырылысу” (1882,), “Жағадағы серуен” (1882) атты туындыларында өмірдің қуанышы мен үйлесімділігі орнына драмалық тайталас, буырқанған күш-қуат басым көрінді. Бұл кезеңдегі картиналарынан “Этретадағы Манипор дарбазасы” атты туындысының шоқтығы биік (1883). Қайтыс болар алдында Париж мұражайына өзінің “Нимфей” сериясын сыйға тартқан.
Дереккөздер
Письма, (пер. с франц., Н.В. Яворской), в кн.: Мастера искусства об искусстве, т. 5, кн. 1, М., 1969.
Рейтерсверд О., Клод Моне, (пер. со швед.), М., 1965;
К.Моне. Альбом репродукций (Авт. текста и сост. И.Сапего), Л., 1969; Богемская К.Г., Клод Моне, М.,
Санат:Тұлғалар
Бурангүл (Бурангүл ауылдық кеңесі)
Бурангүл — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Бурангул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 774 адамды құрады. Пошта индексі — 453628, ОКАТО коды — 80201816001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лофотен аралдары
Лофотен аралдары (Lofoten) — Скандинавия түбегінен Вест-фьорд бұғазымен бөлінетін Норвег теңізіндегі архипелаг.
IC 656
IC 656 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан C+*3 типті галактика.
Лофотен аралдары
Эствоге, Вествоге, Флакстаде, Москенесе, т.б. көптеген аралдарды біріктіреді; Норвегияға қарайды. Ауданы 1,2 мың км². Биіктігі 1161 м. Жері таулы келеді. Гранит, гнейс, кристалды тақта тастан түзілген. Жағалауы жартасты, ұсақ фьордтармен тілімденген. Климаты ылғалды мұхиттық. Орташа температура қаңтарда 0°C, шілдеде 12°C. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 1000 мм. Лофотен аралдары жағалауы қыста қатпайды. Ірі елді мекені - Свольвер.
IC 656
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1537008, pos/size of gxy, in trapez w *3.
Лофотен аралдары
Санат:Норвегия аралдары Санат:Атлант мұхиты аралдары Санат:Норвег теңізі
IC 656
Сыртқы сілтемелер
IC 656 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Резолюция
Резолюция - съезд, конференция, алқалы жиындарда қандай да болмасын сұрақты талқылаудың нәтижесінде шығарылған шешім.
Дереккөздер
Resolution Résolution 分解能 Resolutie Rezolucja
Анастасия Львовна Темкина
Анастасия Львовна Темкина 1978 жылы 13 қарашада Алматы қаласында туған. Әкесі - Темкин Лев Апександрович, марқум, ҚР Халық әртісі. Анасы - Темкина Татьяна Борисовна, М.Ю. Лермонтов атындағы Мемлекеттік академиялық орыс драма театрының әдеби бөлімінің меңгерушісі. Ягеллон университетінде оқыған (Краков, 1996-1997). Т. Жүргенов атындағы Қазақ мемлекеттік өнер академиясын бітірген (2001), театр және кино актері. 2001 жылдан бері - М.Ю. Лермонтов атындағы Мемлекеттік академиялық орыс драма театрының актері. Келесі спектакльдерде ойнайды: «Ищите женщину» Лaypa Карлье), «Как важно быть серьезным» (Сесили Кардью), «На дне» (Наташа), «Пигмалион» (Элиза), «Дама сердца прежде всего» (Лаура), «Тот, кто получает пощечины» (Консуэлла), «Король Лир» (Гонерилья), «Пожар в сумасшедшем доме во время наводнения» (Ника), «Вишневый сад» (Варя). «Қазақфильм» киностудиясының «Перекресток» (Джейн), «Саранча» (Дана) телехикаяларына; «Мосфильм» киностудиясының «Застава» телехикаясына түскен. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - музыка, кітап оқу. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс және ағылшын классикалық әдебиеті.
Музалар
Музалар-ежелгі грек мифологиясындағы әр салада адамдардың рухани әрекеттерін (поэзия, өнер, ғылым, т.б.) жебеуші құдайлар, Зевс пен Мнемосинаның қыздары. 9 М. алғаш Гесиодтың "Теогониясында" (б.з.б. 7 ғ.) аталады. Мыс., Мельпонема - трагедияның, Талия - комедияның, Терпсихора - бидің, Полигимния - гимндердің жебеушілері саналған. Еуропа кескіндемесінде көрнекті орын алды, ал олардың кейбіреулерінің аттары әр түрлі жанрларда синоним ретінде пайдаланылды.
Сан-Муньос
Сан-Муньос (San Muñoz) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53,90 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 46 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Сәулелі антиденелер
250 px|thumb
Сәулелі антиденелер— сәулеленетін бояумен (флюоресцеин изотиоционатымен) химиялық байланысқан иммуноглобулиндер. Көптеген вирус ауруларына жедел диагноз қою үшін қолданылады. Тканьдердің кесіндісіне немесе шыны бетін жабыстырған торшаларға Сәулелі антиденелер ерітіндісін жақса, ол торша ішіне еніп, ондағы вирустармен ерімейтін және Уф-сәулелерінде жарқырайтын антиген — антидене қүрамасын береді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
IC 5083
IC 5083 — Кіші Ат шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66011, ZWG 425.38.
Сыртқы сілтемелер
IC 5083 Санат:Кіші Ат (шоқжұлдыз)
Оспанәлі Иманәлиев
Оспанәлі Иманәлиев (21 желтоқсан 1927 жыл, Талас ауданы, Ойық ауылы – 1997 жыл, Тараз қаласы) – ақын, жазушы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:21 желтоқсанда туғандар Санат:1927 жылы туғандар Санат:Талас ауданында туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Таразда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ақындары
Нюмлаг
Нюмлаг — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 224 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Коровья (Кемчуга тармағы)
Коровья — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кемчуг (Үлкен Кемчуг) өзенінің сол жағалауынан 265 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Әбдіуақап Қара
Әбдіуақап Қара — ғалым, түрколог, мұстафашоқайтанушы. 1961 жылы 19 қарашада Түркияның Ыстанбұл қаласында туған. Ата-бабалары қазіргі Қазақстанның шығысындағы Марқакөл аймағында мекендеген. Әбдіуақап Қара Есберді батырдың жетінші ұрпағы. Ыстамбұлдың Этилер ауданында тұратын Мұстафа Шоқайдың рухани ұлы Әлім Алмат 2018 жылы 1 ақпан күні 101 жасында дүниеден озды. 1917 жылы Ырғызда дүниеге келген Әлім Алмат дүниежүзілік соғыста немістерге тұтқынға түсіп, Түркістан легионында болған. Соғыстан кейін Париж қаласына барып Шоқайдың зайыбы Мария апамызды тапқан. Музыкант жас жігітке көмектескен Мария оны Түркияға жібереді. Түркияда мемлекеттік консерваторияда ұзақ жылдар скрипкашы болып қызмет атқарды.
Әлім ағамызбен Шоқайтанушы болғаннан кейін араласып тұратынмын. Ақ көңіл, әңгімешіл, кішіпейіл, Мұстафа Шоқай десе ішкен асын жерге қоятын керемет кісі еді. Шоқай немесе легион туралы жаңа еңбек жазғанда міндетті түрде бірінші ағамызға апарып оқып, пікірін алып тұратынмын. Сонда ол жаңа шыққан кітаптарымды көріп қуанып батасын беріп отыратын.
Туған ағамдай жақсы көретін Әлекеңнің өзі де мені жақсы көрді. Үйіне әр барғанымда, телефон соғып, хал-жағдайын сұрағанымда қуанып қалатын. Бірақ өзі ешқашан маған телефон соғып шақырмайтын. Оның себебін “Сен ғалым адамсың, жұмысың көп, телефон соғып үйіме шақырып уақтынды алғым келмейді. Қолы бос болса, өзі келеді деп күтіп отырамын” дейтін.
Оған келіп-кетіп жүрген бір Шоқайтанушы; “Сізше кім мықты Шоқайтанушы Әбекең бе? Мен бе? Оны көбірек жақсы көресіз бе, мені ме?” деп сұраған көрінеді. Сонда ешкімнің көңілін қалдырғысы келмейтін ағамыз “Шоқайды кім зерттесе, азды көпті еңбек жазса, барлығын бірдей жақсы көрем, құрмет тұтам. Олардың ешқайсысын бір-бірінен айырмаймын. Бәрі мен үшін бірдей қымбат” деп жауап берген екен.
Өмірбаяны
1982 жылы Боғазичи университетінің Электроника бөлімін бітірді. Еңбек жолын Стамбул қаласындағы Ататурк әуежайында электроника департаментінде техник маман болудан бастады. 1986 жылы Стамбұл университетінің тарих факультетін бітіреді. 1986-1988 жылдары Стамбұлда «Қазақ түркілері қорында» басқару алқасы мүшелігіне сайланады. 1987-1988 жылдары Стамбұлдағы Осман Мемлекеті мұрағатында жұмыс істейді. 1988- 1995 жылдары Германияның Мюнхен қаласындағы «Азаттық» радиосының қазақ редакциясында жұмыс істеді. 1994 жылдары Мюнхен қаласында «Еуропа Қазақтары» деген атпен кітапша шығарған. 1995 жылы Германиядан Түркияға қайтып, Мимар Синан университетіне оқытушы және ғылыми қызметкер ретінде жұмысқа кірді. 1997 жылы осы университетте «1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары» атты магистрлік, 2002 жылы «Мұстафа Шоқайдың әмірі мен күресі» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Осы жылдың қараша айында докторлык диссертациясы «Түркістан жалыны. Мұстафа Шоқайдың өмірі мен күресі» деген атпен Стамбұлда жарық көрді. 2004 жылы бұл кітап қазақшаға аударылып, «Мұстафа Шоқай. өмірі, күресі, шығармашылығы» деген атпен Алматыда «Арыс» баспасынан жарық көрді.
Еңбектері
Түркия мен Қазақстанда көптеген мақалалары жарық көрді.
Маис (өзен)
Маис — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/486/28 орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Аллювий
thumb|250 px| Аллювийлі шөгінді, [[Такла-Макан, Қытай]] thumb|250 px| Аллювийлі шөгінді, [[Gamtoos Valley, Оңтүстік Африка]]
Аллювий (лат. аlluvіо — тасынды, үйінді) — аллювийлі шөгінділер:
Жалпы мәліметтер
Аллювий (Аллювий шөгінді) — өзен мен жылғалардағы ұдайы немесе уақытша тасқынның нөтижесінде пайда болатын әр түрлі қиыршық тастардың, құм мен балшықтың шөгіндісі. Аллювий, аллювийлік шөгінділер – тау жыныстары үгінділерінің өзен аңғарларында жиналуынан пайда болатын борпылдақ шөгінділер. Аллювий латынша alluvіo, яғни шайма, тосқын дегенді білдіреді.
Құрамы:
Аллювий қабаттары аққан судың күші мен бағытына байланысты және шөгетін бөлшектердің ірі-ұсақтығына қарай жіктеліп орналасады. Аллювий құрамында тұщы су жәндіктерінің, жануарлар сүйектерінің және өсімдіктердің қалдықтары мол ұшырасады. Кесек жыныстардан тұратын арналық аллювий өзендердің бойында көптеп кездеседі. Жазықтағы өзендердегі ұсақ түйіршікті шөгінділерден құралатын жайылмалық аллювий ондағы су деңгейінің маусымдық өзгеруіне байланысты қалыптасады. Өзеннің қазіргі арнасынан бір кезде бөлініп қалған бөлігінде ескі арналық аллювий түзіледі. Ал жайылма сыртында аллювийлік-делювийлік шөгінділер жиналады. Аллювий құрамында құнды таза элементтердің көптеген (алтын, алмас, платина, т.б.) кенқайраңдары ұшырасады. Аллювийлі шөгінділер жиналған тұстарда сапалы жер асты суы және бағалы құрылыс материалдары (құм, қиыршық тас) алынады.
Аллювий суы
thumb|250 px| Реч аңғары (Речная долина)
Аллювий суы — өзен аңғарларының аллювий шөгінділері қабатындағы жер асты суы.
Су тұтқыш қабаттың қалыңдығы аллювий шөгінділерінің қалыңдығына байланысты жазықтағы ірі өзендерде 15 м-ге, кей жерлерінде 30—50 м-ге жетеді. Аллювий суы жер бетіндегі сулардан, атмосфералық ылғалдан, кейде тектоникалық жыра-жарықтар бойымен тереңде жатқан арынды су қабаттарынан келіп қүйылатын сумен толысады. Жер бетіне жақын әрі минералдылығы — төмен (1—3 г/л-ге дейін) болуы себепті Аллювий суы елді мекендерді ауыз сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылады. Тұщы аллювий суының мол қорлары Қазақстанның оңтүстігі мен шығысындағы өзен аңғарларында кездеседі. Соңғы жылдардағы жер беті суларының ластануы аллювий суына да кері әсерін тигізуде.
Аллювиал сулары
Аллювиал сулары (Аллювиальные воды; лат. аlluvіо — үйінде, тасынды) — өзен аңғарларында жиналған борпылдақ шөгінділердің қуыстарында қалыптасқан сулар.
Мұндай сулар арынсыз болады да, деңгейі өзендегі су деңгейінің маусымдық ауытқуына байланысты өзгеріп отырады.
Аллювиал сулары — халық шаруашылығында пайдаланылатын негізгі су көздерінің бірі.
Аллювийлік аңғар
Аллювийлік аңғар (Аллювиальная долина) — табаны өзен тасындыларымен (аллювиймен) жабылған аңғар.
Аллювийлік жазық
thumb|250 px|left| Аллювийлік жазық, Red Rock Canyon State Park (California)
Аллювийлік жазық (Аллювиальные равнины) — жер қыртысының аса кең ойыстарындағы ірі өзендердің аккумуляциялық әрекетінің нәтижесінде пайда болған жазықтар. Қалыңдығы ондаған метрлік аллювийден тұрады. Неғұрлым аумақты аллювийлік жазықтар тектоникалық опырылыс болған өңірлерде, өзендердің "адасуы" барысында пайда болады (Сырдария, Ганг, Брахмапутра, Хуанхэ өзендері аңғарларындағы жазықтар).
Аллювийлік терраса
thumb|250 px| Аллювийлік терраса, Варта өзені, Познань.
Аллювийлік терраса (Аллювиальная терраса) —аллювийден (өзен тасындылары) қалыптасқан өзен террасасы.
Аллювийлік шекпен
(Аллювиальный плащ):
Аллювий, Аллювийлік шөгінділер
(лат. аііиі'іо - тосқын (тасынды), шайынды) — өзен аңғарларының жайылмалары мен террасаларын құрайтын арналық су таскындарының (өзендердің, жылғалардың) шөгінділері. Пайда болуы жағынан таулық және жазықтық өзендердің аллювийі, ал шөгу жағдайлары бойынша арналық, жайылмалық, ескі арналық және тағы да басқалары деп бөлінеді. Түйірөлшемдік құрамы койтастар мен малтатастардан бастап саздарға дейін өзгереді.
Орентан
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1310 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,88 км² шамасында. Халық тығыздығы — 73,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Добревци (Ловеч облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 528 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5762. Телефон коды — 06997. ЕКАТТЕ коды — 21381.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Көк бауыр
250 px|thumb
Көк бауыр – адамның және омыртқалы жануарлардың құрсақ қуысында орналасқан қан түзілу, метаболизм процесіне қатысы бар органы; қараңыз.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Анатомия
Куньоли
Куньоли (Cugnoli) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1666 адамды құрайды. Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 65020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano. Жыл сайынғы мерекесі — 19 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Дефектация
Дефектация (defectus — кемістік, ақау) — әскери техниканың агрегаттары мен бөлшектерінің бұзылған жерін табу, олардың техникалық жағдайын және одан әрі колдануға жарамдылығын айқындау процесі. Жөндеу кезінде Дефектациядан бұрын әдетте алдымен бұйымдар бөлшектеледі, одан кейін агрегаттар мен бөлшектер сырттай қарау және нұсқаулық өлшемдерін бақылау үшін дефектация теліміне беріледі, ал ең маңызды бөлшектерінің жасырын ақаулары зерттеледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сібір қарағайы
Дереккөздер
<"Қазақстан өсімдіктер әлемі" кітабынан/> Санат:Қарағайлар тұқымдастары
Траусниц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 943 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 76 173. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Прёльс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Голамреза Тахти
Голамреза Тахти (27 тамыз 1930, — 7 қаңтар 1968, ) — ирандық балуан, Олимпиада чемпионы.
Жетістіктері
{| class="wikitable" ! colspan="3" |
Олимпиада ойындары
! colspan="3" |
Әлем чемпионаты
! colspan="3" |
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша балуандар Санат:Иран балуандары Санат:1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:Күрестен Олимпиада чемпиондары Санат:Иран Олимпиада чемпиондары Санат:Күрестен әлем чемпиондары Санат:Күрестен Азия ойындары чемпиондары Санат:Иранның Азия ойындары чемпиондары
Тіс қатарының ауытқуы
Тіс қатарының ауытқуы. Бұл тістің сырт формасы ұзындығының өзгеруімен сипатталады. Бұдан тіс орны ауытқып тістердің жымдасуының бұзылуы мүмкін. Тамақ шайнағанда астыңғы- үстіңгі тістердің бір-біріне дұрыс жанаспауы шайнау, сөйлеу қызметін нашарлатып бет пішінін бұзады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
XIX ғасырдағы Қазақстан баспасөзінің дамуы
Пайдаланған әдебиеттер
Санат:Тарих
Антиклинорий
thumb|Антиклинорийдің диаграммасы Антиклинорий (грекше: оρон - тау) - геосинклиндер жүйесінің әр түрлі қатпарлы бірлестіктер қалыптастырып көтерілуі нәтижесінде түзілетін, қүрылысы өте күрделі, ауқымы біршама ірі (жүздеген км-ге созылады), жалпы пішіні антиклинді болып келетін тектоникалық қүрылым атауы.
Антиклинорий - Геосинклинальдар жүйесінің түрлі катпарлар бірлестігінің қалыптастыра отырып көтерілуі нәтижесінде түзілетін, құрылысы өте күрделі, ауқымы біршама ірі (жүздеген шақырымға барады), жалпы пішіні антиклинальды болып келетін құрылым атауы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Айдағы аңғарлардың тізімі
Қабылданған ережелерге сәйкес, аңғарлар атаулары өздеріне жақын орналасқан геологиялық құрылымдар-кратер лер немесе таулар құрметіне қойылған.
Эна департаментінің коммуналары
Төменде Эна департаментінің 816 коммунасы көрсетілген.
Ена *
Ванде-Яха
Ванде-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пыякоя-Яха өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ұрық қапшығы
Ұрық қапшығы (sacculus embryonalіs) — гүлді өсімдіктердің орталық бөлігі. Бұл арада жұмыртқа жасушасы дамып жетіліп, қосарлы ұрықтану процесі жүреді. Ұрық қапшығы шығу тегі және атқаратын қызметі жағынан аналық гаметофит (жыныс ұрпағы) болып есептелінеді. Кәдімгі ұрық қапшығы бір ғана гаплоидты аналық жыныс жасушасынан дамиды. Ол аналық жыныс жасушасының көлемі ұлғая келе үш рет бөліну арқылы белгілі бір реттілікпен орналасқан сегіз ядросы бар жеті жеке клеткаға айналады. Оның бір жасушасы орталық клетка деп аталады, онда екі ядро болады. Ал қалған бір-бір ядросы бар жасушалар үш-үштен бір-біріне қарама-қарсы полюстерде орналасады. Бір полюсінде жақсы дамыған бір ірі жұмыртқа жасушасы және одан біршама нашар дамыған екі қосымша жасуша болады. Ал қарама-қарсы полюсте біркелкі дамыған үш жасуша орналасады. Ұрық дамуының келесі кезеңінде орталық жасушадағы екі ядро бір-бірімен қосылып, ұрық қапшығының екінші реттік диплоидты орталық жасушасына айналады. Ұрықтанғаннан кейін зиготадан ұрық дамып жетіледі. Ал орталық жасушадан (үш ядросы бар тұқымнан) эндосперм (кейбір өсімдіктердің тұқымы мен жемісінде болатын, ұрықтың қоректенуіне қажетті ерекше ұлпа) қалыптасады. Ұрық қапшығының 16-ға жуық тобы бар.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Биология Санат:Адам
Партиялық жүйе
Партиялық жүйе - азаматтармен, мемлекетпен, өзара және басқа саяси институттармен әрекеттесуші әрі осы қоғамда қандай да бір деңгейде саяси-билік қатыстарына араласушы партиялардың жиынтығы; қоғамнын саяси жүйесінің кұрамдас бөлігі.
Партиялық жүйе партиялардың ресми санымен емес, олардың қаншалықты дәрежеде саяси биліктің қызмет етуі және құрылуы тетігіндегі шынайы атқаратын рөліне байланысты анықталады. Партиялық жүйенің қалыптасуына бірқатар факторлар әсер етеді: қоғамдағы экономикалық даму деңгейі, әлеуметтік- таптық күштердің арақатынасы, қоғамдық қатынастардың пісіп-жетілу дәрежесі, халықтың этникалық қүрамы, тарихи және діни дәстүрлер және т.б. Демократиялық саяси тәртіпке саяси партиялардың қызметі ресми шектелмеген көппартиялық жүйе тән. Алайда, көппартиялық жүйелердің нақтылы құрылымы әр елде әрқилы. Осылайша, Жапония мен Италияда бір үстем партиямен көппартиялық жүйе қалыптасты. Жапонияда тек 1993 ж. ғана билік басындағы үстем либералды-демократиялық партияны бірнеше партиялардан қүралған одақ (коалиция) алмастырды. АҚШ, Англия, Канада және т.б. бірқатар елдерде анағұрлым ықпалды екі партия бар партиялық жүйе қалыптасқан. Авторитарлы саяси тәртіпке әдетте бірпартиялық принцип тән. Мұнда елдегі заңды жағдайдағы партиялардың ресми саны емес, бір партияның занды түрде билеуші үстем партия болып бекітілуінде. Ӏс жүзінде бұл партияның рөлі мемлекет жетекшілігіне бұқаралық қолдауды ұйымдастырумен шектеледі. Бірқатар авторитарлық тәртіптер ресми мойындалған нақтылы екі немесе одан да көп партияларға рұқсат беріп, қалғандарына тыйым салады. Бірақ осы жағдайда рұқсат етілген партиялардың қызметі едәуір шектеледі. Саяси өмірде олар қосалқы рөл атқарады, өйткені шынайы мемлекеттік саясатқа ықпал ете алмайды. Тоталитарлық саяси тәртіпке өзіндік партиялық жүйе тән. Мұнда тек қана бір саяси партия қызмет етеді, қалғандары таратылып, тыйым салынады. Алайда, авторитарлыққа қарағанда бұл саяси партия мемлекеттік биліктің басында тұрады, қоғамда үстемдік етеді. Пар¬тияның аппараты мемлекеттік аппаратпен біте қайнасып жатады. Бұл, әдетте партиялық және мемлеттік қызмет шекарасының шайылуына әкеліп соқтырады. Мұндай жүйелердің пайда болуына билікті жүзеге асырудың демократиялық әдістерінің дағдарысы себеп болады. Қазіргі кезде мұндай жүйелер халықаралық қауымдастық алдында және сол қоғам пікірінде өздерін әшкерелеген құрылымдар ретінде саяси сахнадан шығып қалуда.
Партиялардың пайда болуы, қалыптасу эволюциясы
Тарихқа белгілі алғашқы саяси партиялар Ежелгі Грецияда пайда болды. Олардың мүшелері аз, тұрақтылығы шамалы, жөнді ұйымдаспаған шағын топтар болатын. Олар, негізінен, құл иеленушілердің әр түрлі ағымдарының мүдделерін қорғады. Мұндай партиялар феодалдық қоғамда да болады. Бірақ шексіз әкімшілік билеген дәуірде олардың айтарлықтай маңызы болмады. Еңбекші топтар болса экономикалық бытыраңқылық пен рухани езгінің астында еді. Сондықтан олардың саяси партиялар құруға мүмкіндіктері жоқ болатын. Олардың мүддесін ара-тұра билеуші топтың алдыңғы қатарлы мүшелері қорғады. Қазіргі біздің түсінігіміздегідей саяси партиялар Еуропада XIX ғасырдың екінші жартысында пайда бола бастады. Бұған сол кезде болған буржуазиялық революциялар тікелей ықпал етті. Мемлекеттік биліктің ұйымдастырылу түрі және жүзеге асырылу ретінде парламенттер мен парламентаризм дүниеге келді. Жалпыға бірдей сайлау құқығының енгізілуі бұқара халықтың саясатқа қатысу аясын одан әрі кеңейте түсті. Жұмысшы тобының ұйымшылдығы күшейді. Олар парламентте өз мүдделерін қорғайтын көпшілік партияларда құра бастады. Саясатқа көптеген адамдар қосылып, әлеуметтік қайшылықтар шиеленіседі. Осыған байланысты саяси партиялардың рөлі одан әрі өсті. Олар саясаттың негізгі субъектісіне айналды. Бірақ саяси партиялар бірден көпшілік партия бола қалған жоқ. Оның ұзақ тарихы бар. Мысалы, немістің көрнекті саясаттанушы Макс Вебер саяси партиялардың дамуында мынадай кезеңдерді атап көрсетті:
Қасбет
Қасбет-архитектуралық элемент. Сәулет әнерінде ғимараттың не құрылыстың маңдай беті. Оның түрі, жасалу ерекшелігі ғимараттың атқаратын роліне, конструкциялық ерекшелігіне және маңайындағы ансамбль ішінде алатын орнына қарай жасалады. Ол негізгі Қасбет, бүйір Қасбет, т.б. бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Сәулет өнері
Исламнұр Магомедрасулұлы Абдулавов
Исламнұр Магомедрасулович Абдулавов (7 наурыз 1994 жыл, Махачкала, Ресей) — ресейлік футболшы, "Атырау" клубының шабуылшысы. 2020 жылдың басынан бері "Оқжетпесте" ойнайды.
Жетістіктері
«Томь»
Жеке өмірі
Исламнұрдың ұлты — құмық. Үйленген. Діні мұсылман.
Сілтемелер
Санат:Ресей футболшылары Санат:Анжи ФК ойыншылары Санат:Уфа ФК ойыншылары Санат:Томь ФК ойыншылары Санат:Ротор ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Альтернатив
Альтернатив - екі немесе бірнеше өзара жоққа шығаратын мүмкіндіктердің арасынан таңдау кажеттілігі.
Дереккөздер
Санат:Философия
Головизин үйі
Головизин үйі - Алматыдағы архитектуралық ескерткіш, көпес тұрғын үйінің үлгісімен салынған. 1908 ж. ірге көтерген. Ғимарат ағаштан салынған, тұғыр қабаты - кірпіш, Көше бұрышын көмкере, ассиметриялық құрылымды мекен-жай үлгісімен тұрғызылған. Доғаланып келген қабырғаның ортасынан күмбез орнаған. Қасбеттері белдеу және бағаналар жүйесімен әсемделген. Ұлы Октябрь соц. революциясынан кейін мұнда 2-балалар ауруханасы, одан соң балалар бақшасы орналасты. 1930 жылдан ҚазССР Халкомсовының шаруашылық басқармасының қарамағына көшті. Қазір мұнда Советтік балалар қорының Қазақ респ. бөлімшесі орналасқан. Головизин үйі республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттерінің тізіміне енген.
Дереккөздер
↑Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Рейганомика
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Ежелгі герман тайпалары және рим империясы
Герман тайпалары және олардың Батыс Рим империясына басып кіруі
IV ғасырда Рим империясы әлсірей бастады. Оның бірнеше себептері болды. Ең басты себеп - құлдар еңбегінің тиімсіздігі еді. Құлдар өнімді көп өндіруге мүдделі болмады. Еңбегіне ақы алмай, тек тамағы үшін ғана ауыр жұмыс істеуге мәжбүр болған құлдар қасақана еңбек құралдарын бүлдіріп, зиянкестік жасады, жұмыстан жиі бас тартты.
Билік басындағыларды, әскерді азық-түлік, киім-кешек, қару-жарақпен қамтамасыз етіп отыру үшін халыққа салынатын салық мөлшері жылдан-жылға өсе берді. Сөйтіп өкіметке қарсы тек құлдардың ғана емес, карапайым қала халқы мен шаруалардың да наразылығы күшейе түсті. Құлдар мен қарапайым еңбекші халық шіркеуге де сый-сыяпат, зекет ретінде алым-салықтар төлеп тұрды. Тойымсыз дінбасыларға деген наразылық қалың бұқара арасында күпірлер қозғалысын туғызды.
Қатты күйзеліске ұшыраған Батыс империяға Герман тайпалары - вандалдар, вестготтар(батыс готтар), остготтар (шығыс готтар), ағылшын-сакстер, франктер және тағы басқалар шабуылдарын күшейтті. Бұл тайпалардың қоғамдық даму деңгейі біркелкі емес еді. Кейбіреулері отырықшылық өмір сүріп, егіншілікпен шұғылданса, екіншілері мал шаруашылығымен айналысып, қоныс аударып отырды. Германдық тайпалардың негізгі шаруашылық ұясы қауым болды. Қауым мүшелері топқа бөлінбей, жерді бірлесіп өңдеді. Германдықтарда мемлекет болмады. Қауымдарды сайланып қойылатын көсемдер басқарды. Дау-дамай, талас-тартыстарға ру ақсақалдары қазылық етті. Тайпалар өзара соғысып, бірін-бірі бағындырып отырды. Соғыс кезінде батырлығымен көзге түскен тайпа көсемі әскербасы болып сайланатын.
IV ғасырдың аяғынан бастап герман тайпалары Батыс Рим империясына басып кіріп, қоныстана бастағаны сендерге «Ежелгі дүние тарихынан» белгілі. Оларды шығыстан көшпелі ғұндар ығыстырған болатын. 378 жылы Адрианополь қаласы маңында германдық вестготтар император Валенттің өзі басқарған Рим әскерін талқандады. Осы жеңілістен кейін Империя оңала алмады. 410 жылы Аларих бастаған вестготтар Римді басып алды. Вестготтарқаланы үш күн бойы тонады. Бірак олар Римде тұрақтап қала алмады, азық-түлік қоры таусылды, оның үстіне Империя тұрғындары варварларға қарсы күресін тоқтатқан жоқ еді. Сол себепті вестготтарОңтүстік Галлияға өтіп кетті. 418 жылы Оңтүстік-Батыс Галлияда Вестгот корольдігі пайда болды.
429 жылы вандалдар ғұндармен бірге келген аландармен коса Солтүстік Африкаға өтті. вандалдарды король Гейзерих басқарды. Ол Солтүстік Африканың едәуір бөлігін басып алып, 429 жылы Вандал корольдігін құрды. V ғасырдың аяғына карай ғұндардың ығыстыруымен Рим империясының жеріне басып кірген франктер - Галлияда, остготтар - Италияда, ағылшын-сакстер Британия аралдарында өз мемлекеттерін құрды. 476 жылы Батыс Рим империясы әскербасыларының бірі Одоакр (Өдекер) Герман тайпаларынан құрылған әскермен көтеріліске шықты. Ол императорды тақтан құлатып, жер аударды. Одоакр өз жауынгерлеріне және көмекке келген құлдарға байлардан тартып алынған жерлерді бөліп берді. Осы жыл тарихта құл иеленушілік құрылыстың жойылу жылы деп саналды.
IV-V ғасырлардағы ғұндар
476 жылы құл иеленуші Батыс Рим империясының құлады. Оның құлауына ғұндардың себепкер болғаны белгілі. Осы ғұндардың кім болғанын, қайдан, қашан келгендерін тағы да естеріңе сала кетейік. Себебі олар түркі халықтарының арғы аталары деген пікір айтылып жүр. Қалай болғанда да олар бізге жақын халық болған.
Б.з.б. 50-жылдары Қытайдан жеңіліп, ғұндардың бір бөлігі Орал тауының оңтүстігіне коныс аударған. Ал IV ғасырдың 70-жылдары ғұндардың Батысқа қарай жаппай жөңкіле көшуі басталды. Олардың осы Батысқа қарай жылжуы тарихта «Халықтардың ұлы қоныс аударуы» деп аталды.
Ғұндар Еуропаға келіп, рулық қоғамда өмір сүріп жатқан Герман тайпаларын батысқа қарай ығыстырды. Осы ғұндардың Одоакр (Өдекер) деген батыры Герман тайпаларының әскерін басқаратын. Сол әскермен ол 476 жылы күл иеленуші Батыс Рим империясын басып алып, құлдықтың жойылғандығын жариялады.
Сөйтіп 476 жыл құл иеленуші қоғамның жойылып, феодалдық қоғамға көшу жылы деп саналады. Аттила (Еділ) басқарған ғұндардың 451 жылы Рим әскерін талқандады. Олар сол кездегі озық технологияның арқасында жеңді. Ол технология - ер-тоқымның үзеңгісі болатын. Ал рим әскері ол кезде үзеңгіні пайдалануға көшкен жоқ еді.
Франк мемлекетінің құрылуы
thumb|500px|Франк империясы (481-814 жж) thumb|left|Франк мемлекетінің саяси шекара өзгерісі Варварлар корольдігі жаңа феодалдық мемлекеттердің қалыптасуына негіз болды. Ол мемлекеттердің ішіндегі ең қуаттысы 486 жылы Солтүстік Галлияда құрылған Франк мемлекеті еді. Оны салий франктерінің меровей руынан шыққан көсемі Хлодвиг басқарды. Хлодвиг барлық франк тайпаларын кол астына біріктіріп, Римнің карамағындағы көрші Галлияның құнарлы жеріне жорыққа аттанды. 486 жылы Суассон қаласының маңында франктер римдіктерді талқандап, Солтүстік Галлияны басып алды. Бұдан соң Хлодвиг вестготтардан Галлияның оңтүстігін де жаулап алды. Сөйтіп Рим империясының осы провинциясының орнына өзінің корольдігін құрды.