cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пеллагра
Пеллагра (итал. pelle agra — бұжыр тері) — витамин жетіспеушіліктен болатын ауру. Адам организмінде РР витамині (никотин қышқылы) жетіспесе, Пеллагра ауруына ұшырайды. Сондай-ақ бұл аурудың пайда болуына организмде РР витаминінің алмасуына қажетті триптофан (амин қышқылы) мен рибофлавиннің (В2 – витамині) аз болуы да әсер етеді.
Аурудың белгісі:
Емі: никотин қышқылы мол тағамдарды ішу; әсіресе құрамында В витаминіне бай тағамдар (малдың бауыры,ашытқы,жұмыртқа, бұршақ) мен триптофаны мол сүтті тағамдарды күнделікті рационда көбірек пайдалану.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Баллерштедт
Баллерштедт (Ballerstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 308 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 11,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 030. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Пирау.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Паскальдің есептеуіш машинасы
1642 жылы Блез паскальмен жасалған арифметикалық машина. нобай
Киша (Киша №3912 тармағы)
Киша — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №3912 Киша өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Өзара қимылдың жоспарлы кестесі
Өзара қимылдың жоспарлы кестесі — әскерлердің жауынгерлік міндетгерін атқару барысында бірлескен қимылдары бекітілетін ұрыс жоспары құжатының бірі. Оны қоса берілген және қолдаушы бөлімдер мен бөлімшелер штабымен бірлесе отырып кұрама (бөлім) штабы жасайды. Өзара қимылдың жоспарлы кестесісі негізгі тапсырмаларды, олардың орындалу тәртібін, бөлімдер мен бөлімшелердің орындайтын тапсырмаларын, орындары мен уакыты бойынша қимыл тәртібі; байланыс және өзара хабар алысуды, тануды, хабарлауды, нысананы көрсетуді, дәлдеуді ұйымдастыру жоспарларын қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Санго-Шор
Санго-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нярма-Яха өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ақмола көшесі (Астана)
«Көктал» тұрғын алабы. Ақмола көшесі Баршын көшесі (Астана), Ұлытау көшесі (Астана), Мыңжылқы көшесі (Астана), Қайнар көшесі (Астана), Мойылды көшесі (Астана), Сарыөзен көшесі (Астана), Зайсан көшесі (Астана), Ақсуат көшесі (Астана) көшелерін қиып өтіп, Ұлытау көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 2114 м.
Ақмола - Есіл өзенінің бойында, ескі керуен жолы өтетін Қараөткелде болған. «Мола» деген сөз ғұндар тілінде «биік қорған, қамал» деген ұғымды білдіреді. Есіл бойына дуан орталығы салынғаннан кейін Ақмола сол дуанның, одан соң Ақмола қаласының ресми атына айналды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Өзін-өзі тәрбиелеу
Дереккөздер
Санат:Педагогика
NGC 182
NGC 182 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 25 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 182 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2279, UGC 382, MCG 0-2-95, ZWG 383,45.
Артқы сілекей бөлу орталығы
Артқы сілекей бөлу орталығы (nucleus salvatorius caudalis) - сопақша мидың сұр затында, ми жүйкелерінің IX жұбы - тілжұтқыншақ жүйкесінің ядросы маңында орналасады. Орталықтың нейроциттері аксондарынан түзілген түйінадцы (преганглионды) жүйке талшықтары тілжұтқыншақ жүйкесі құрамында мидан шығып, жырымдалған тесік маңындағы құлақтық ганглий (ganglion oticum) нейроциттерінің дендриттерінде аяқталады. Қүлақтық ганглий нейроциттерінің аксондарынан түзілген түйінсоңы (постганглионды) жүйке талшықтары — құлақтүбі (шықшыт), ұрт және ерін сілекей бездерін жүйкелендіреді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Үлкен Талсай
Үлкен Талсай — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Шөптікөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстікке қарай 80 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 73 адам (40 ер адам және 33 әйел адам) болса, 2009 жылы 18 адамды (9 ер адам және 9 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Поркари
Поркари (Porcari) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8121 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 477 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 55016.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giusto.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Фройндшафт
“Фройндшафт” — неміс тілінде шығатын республикалық саяси газет. Алғашқы саны 1966 жылғы 1 қаңтарда Целиноград (қазіргі Астана) қаласында жарық көрді. Тұңғыш редакторы — А.Дебольский. Газет бетінде одақтық және шетелдік ақпараттар, саяси экономикалық және мәдени тақырыпқа арналған комментарийлер мен мақалалар жарияланды. Ол өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы социалдық жарысты ұйымдастыру мәселесін кеңінен жазып, озық тәжірибені насихаттап отырды. Сондай-ақ ғылым, мәдениет және өнер жаңалықтары туралы жазылды. Аптасына бір рет әдебиет беті беріліп, онда неміс тілінде жазатын кеңес жазушылары мен ақындары сөз алды. Газет ең алдымен Қазақстанда тұратын немістерге арналды. Аптасына бір рет шығады.
1987 жылдан Алматыда басылып, 1991 жылдан «Дойче Альгемайне» деген атпен тарай бастады. Газетте Абайдың өмірі мен шығармашылығына қатысты бірқатар материалдар басылды. И. Варкентиннің «Гете және Абай» атты лирик. очеркі, соның аудармасымен М. Құрмановтың «Гетеге» өлеңі (1966. 18.12)басылған. 1971ж. Г. К. Бельгердің Абай, Лермонтов, Гетенің рухани байланысын сөз еткен «Биік тұлғалар» очерк-эссесі жарияланды. Газетте Р. Лфлюгтің аудармасымен Абайдың «Ғылым таппай мақтанба...» өлеңі (29. 5. 1982), сондай-ақ, Бельгердің Абай мен М. О. Әуезовтың рухани-тарихи байланыстарын, шығармашылығын сез ететін «Шыңғыстау бөктерінде» атты көркем очеркі жарияланған.
Сілтемелер
Қазақ ЭнциклопедиясыҚазақ Энциклопедиясы, 9 том
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Неміс тілді газеттер
Мор-Ю
Мор-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Локчим өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Маңырақ
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысындағы Тарбағатай және Зайсан аудандары жерінде. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 65-70 км-ге созылып жатыр, енді жері 15-25 км. Биік жері Шөрбас тауы - 2035 м.
Геологиялық құрылымы
Тау үсті жайпақ Маңырақ жоғарғы палеозой жыныстарынан түзілген.
Жер бедері
Жотаның солтүстік беткейі түйетайлы, аласа келген тау кертпештермен, Еспе, Құсты, Үйдене өзен аңғарларының терең шатқалдарымен тілімденген. Оңтүстік беткейі тік құлама болып келеді де, Шілікті аңғарына ұласады.
Өсімдігі
Беткейі мен баурайында бұта аралас жусан, қараған, сұлыбас, қылқан боз, бидайық, бетеге, көде т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Зайсан ауданы таулары Санат:Тарбағатай ауданы таулары
Көкөніс шаруашылығы
Қай заманда болсын, адам ағзасына өсімдік өнімдерінің тағамдық жағына қоса емдік, шипалық қасиеттеріне де назар аударған. Қазіргі кезде топыраққа (жерге) айрықша көңіл аударылып, жерді экономикалық тиімді пайдалана отырып, «денсаулықтың қайнар көзі», және «тағамның музыкасы» атанған көкөніс дақылдарын көптеп өндіру басты мақсаттардың бірі. Көкөніс шаруашылығы– ашық және қорғаулы топырақтарда көкөністерді өндірумен айналысатын ауыл шаруашылығының бір саласы, сонымен қатар көкөніс дақылдарының биологиясы мен олардың өнімділігін арттыру мен сапасын жақсартуға бағытталған прогрессивті өсіру технологияларын, еңбек шығыны мен өнімнің өзіндік құнын төмендетуді зерттеумен айналысатын ғылым. Көкөнісші ғалымдар сонымен қатар жаңа көкөніс дақылдарының жақсартылған сорттары мен оларды көбейтудің жаңа әдістемелерін, басқа да сала өкілдерімен бірлесе отырып, көкөніс шаруашылығының экономикасына, ұйымдастыру жұмыстарына және механизациясына жаңалықтар енгізумен айналысады. Көкөніс шаруашылығы ауыл шаруашылығының саласы ретінде өзіндік ерекшеліктерге ие; солардың ең бастылары: - Көкөністерді егістік жағдайында өсіру (ашық топырақтағы көкөніс шаруашылығы) және жасанды микроклимат жағдайында өсіру (қорғалған топырақтағы көкөніс шаруашылығы); - Көшетпен өсіру әдісі кеңінен қолданылады, өсімдіктер алдын ала оңтайлы қоректік алаңда (аз көлемдегі) өсіріліп, кейіннен көшеттерліп отырғызылады, сондай-ақ көктету, тежеу, өсіру және дозалау жұмыстары жүргізіледі; - Көкөністерді егу қалалар мен өндірістік орталықтар маңайындағы онша үлкен емес жерлерде шоғырланлырылады, сонымен қатар жерді тиімді пайдаланумен қатар, арасында қайталап және тығыздап егу жөнінен өндіріс егістік жұмыстарына қарағанда жоғары өнімді болып келеді. Адамзаттың тағамына пайдалану үшін өсірілетін екпе өсімдіктердің жалпы түрлері 200-дің шамасында. Осының ішінде 100 ден астамы көкөніс дақылдары. ТМД елдерінде көкөніс дакылдарының 70-тен астамы, ал Қазақстанда 50-ге жуығы өсіріледі. ҚР Тағамтану Академиясының мәліметтеріне сай, әр адам жылына орта есеппен 126 кг түрлі көкөніс дақылдарын пайдалану қажет екен. Қазақстандағы көкөніс дақылдарының жыл сайынғы егістік көлемі 110-115 мың га шамасында, оның – 20-22 мың га оңтүстік облыстардың еншісінде. Көкөністердің барлық түрлерінен алынатын жалпы түсім 2,2-2,5 млн.тоннаға дейін. Көкөніс дақылдарының орташа өнімділігі - 17-20 т/га аралығында, бұл көрсеткіш олардың өсіру аймақтарына, түріне, сорттық ерекшеліктері мен агротехнологиясына байланысты 10-12-ден 30-35 т/га дейінгі аралықта ауытқиды.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы Санат:Көкөністер
МФМ (футбол клубы)
МФМ футбол клубы (Мәскеу футбол мектебі) — 1954 жылы құрылған Мәскеудегі "Лужники" спроткомплексіндегіі футбол ошағы. Қазіргі таңда ол жерде 500-ге тарта жасөспірім футбол ойнаудың қыр-сырын үйреніп жатыр. Мектептің атынан Ресей түрлі лигаларында екі команда сынға түседі. Бірі бірінші дивизионда, екіншісі аймақтық футбол лигаларында.
Сілтемелер
Санат:КСРО футбол клубтары Санат:Ресей футбол клубтары
Мёнххоф
Мёнххоф (Mönchhof) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Нойзидль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2268 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 33,6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ND, ресми идентификациялық коды — 1 07 12.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Кольби (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Реттелмеген қателік, қайталанбайтын қателік
Реттелмеген қателік, қайталанбайтын қателік (Нерегулярная ошибка, неповторяющаяся ошибка) болжамдалмайтын аралықтарда кездесетін қателік.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Өздігінен білім алу
Өздігінен білім алу - күндізгі оқу орнында жүйелі курстан өтпей-ақ өздігінен жұмыс істеу үрдісінде алынан білім. Өздігінен білім алудың ең кең тараған формалары әдебиет оқу және зерделеу болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Мендига
Мендига (Mendiga) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Порту-де-Мош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1016 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,01 км² шамасында. Халық тығыздығы — 50,8 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Төбе би
Төбе би - негізгі шешімді айтатын басты би.
«...жауаптылықты арнаулы төбе биге беретін» (С. Бегалин, Замана.). Ертедегі жазба ескерткіштерде «төпү» сөзінің адам басының төбесінен басқа, «шың», «шоқы» сияқты мағыналары кездеседі. «Төбе би» -дегі «төбе» сөзін бұл мағыналармен жанастыру ыңғайсыз. Алайда, ерте кездегі «төпү» тұлғасының үшінші мағынасы — «бас». «Бас» сөзінің көп мағыналығын ескерсек, «төбе би» тіркесіне жуық болуы заңды. Қазіргі түркі тілдері ішінде якуттарда да «төбе» сөзі біздің түсінігіміздегі «бас» мағынасында қолданылады. Бұдан әрегірек барсақ, моңғол тілінде «тойв», бурят тілінің бір диалектісінде «томо» дыбыстық құрамдағы сөздер «үлкен», «ірі» ұғымдарында айтылады. Деректерде келтірілген «бас, үлкен, ірі» мағыналарын беретін «төпү», «төбе», «томо» сөздерінің бірімен «би» сөзі тіркеске түсіп, «төбе би» тұрақты тіркесі қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Лауазымдар
Халықаралық Чодиев Қоры
Халықаралық Чодиев Қоры — 1996 жылы орнатылған Ресей мен Өзбекстанда өкілдіктері бар халықаралық қайырымдылық ұйымы.
Шолу
Қорды 1996 жылы доктор Фаттах Шодиев құрды.
Қор балалар үйлері мен интернаттарды қаржыландырады, орыс-жапон қарым-қатынасын дамыту үшін мәдени шаралар ұйымдастырады.
2017 жылы Өзбекстанда өкілдік ашылды.
Мәдени жобалар
1998 жылы Қор Токиода Шостакович музыкалық фестивалін өткізді.
2009 жылдан бастап Халықаралық Шодиев Қоры жыл сайын Ресейде өтетін заманауи жапон мәдениетіне арналған J-Fest фестиваліне демеушілік етеді.
2011 жылы Фаттах Шодиев пен Қор жапондық тоқыма суретшісі Итику Куботаның 104 кимоно коллекциясын сатып алды (Кубота топтамасы) және Кубота коллекциясын бүкіл әлем бойынша насихаттауды бастады (Қазақстан мен Ресей 2013-2014 жж., Еуропа мен Азия 2015 ж., Солтүстік Америка 2018-2019 жж.)
2015 жылдан бастап Қор Жапониядағы орыс мәдениеті күндерінің демеушісі болып табылады.
2018 жылы Қор Кабуки театрының Ресей бойынша гастрольдік сапарына қолдау көрсетті.
Әлеуметтік жобалар
2002 жылы Қор аутизм мен церебралды сал ауруына шалдыққан балаларды емдейтін және оларға қолдау көрсететін Украинаның Одесса қаласындағы «Періштесі бар үй» оңалту орталығына қамқорлық көрсете бастады.
2010 жылы Шодиев Қоры Қазақстандағы Астана қаласындағы балалар үйінің меценаты болды.
2017 жылдан бастап Қор Өзбекстандағы мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мектептерге, балалар үйіне және медициналық мекемелерге көмек көрсетті. Қор Қарши, Джизак және Чиракчи қалаларындағы интернаттардың меценаты болды.
Дереккөздер:
Санат:Қоғамдық қорлар
Орловка (Архангел ауданы)
Орловка — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Орл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 321 адамды құрады. Пошта индексі — 453033, ОКАТО коды — 80203840001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кыдж-Иоль
Кыдж-Иоль — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зырянская Ежуга өзенінің оң жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Битятка
Битятка — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 1211 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Көкөсім
Көкөсім, Көгесім – Қарынжарық ойпатының солтүстік-шығысындағы оқшауланған төбе. Маңғыстау облысы Қарақия ауданында орналасқан.
Абсолют биіктігі 262 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Батыс Үстірт кемерінің орталық бөлігінде, құрғақ өзен арналары мен жыраларының тілімденген бөлігінде жатыр. Беткі қабаты неогендік әктастан, гипстен түзілген. Беткейлерінің әр түрлі пішіндері эрозиялық және денудациялық процестерден түзілген. Сортаң, сор топырақ жамылғысында бұйырғын, көкбуын, баялыш, жусан өседі.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Төбелер
Сезре
Сезре (Saizerais) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54490, пошта индексі — 54380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1501 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
5 қараша
Қарашаның 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 309-шы күні (кібісе жылдарда 310-шы). Жылдың аяғына 56 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:5 қараша
Соусингтон (Коннектикут)
Соусингтон (Southington) — Коннектикут штатының Hartford округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 42077 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 94.8 км² шамасында. FIPS коды — 09-70550.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Нуттельн (Гольштейн)
Нуттельн (Гольштейн) (Nutteln (Holstein)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Альцай-Вормс (аудан)
Альцай-Вормс (Landkreis Alzey-Worms) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Альцай қаласы. Аудан Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан. Жер аумағы 588 км² шамасында. Тұрғыны 126 381 адамды құрайды. Халық тығыздығы 215 адам/км². Ауданның ресми коды — 07 3 31.
Аудан 69 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц аудандары
Александр Абрамович Воскресенский
Александр Абрамович Воскресенский (25 қараша 1809, Торжок — 21 қаңтар 1880, Санкт-Петербург)- орыс химигі, орыс химия атасы ретінде танылған.
Өмірбаяны
"Орыс химиясы мен орыс химиктерінің атасы" атанған атақты химик Александр Абромович Воскресенский 1809 жылы 25 - қарашада Тверь губерниясы Торжок қаласында Торжок шіркеу қызметкері Абрамий Ивановтың отбасысында дүниеге келді. Александр алтыға қадам басқан шағында оның әкесі (1814) дүние салды да, анасы үш бірдей жас баламен жесір қалды. Ол кезде тұрмыстың ауыр кезеңдері болатын, оның анасы өмірдің бар ауыртпалығын арқалай жүріп, жас балаларын тәрбиеледі. 1818 жылы Александр інісі екеуі Торжок діни училищесіне қабылданып, бұл училищені 1823 жылы ойдағыдай бітірді де сол жылы Тверь діни семинариясына көшірілді. Мұнда да ол "қазына есебінен" оқыды. 1832 жылы А.А.Восресенский діни семинарияныүздік бітірді. Оны алда діни мансап күтіп тұрған болатын, егер оқуын ілгері жалғастырамын десе, діни академияға және басқа оқу орындарына түсуге де толық ерікті еді. Діни семинарияны үздік бітіргендіктен, оған діни академияға және басқа оқу орындарына түсуге де толық ерікті еді. Діни семинарияны үздік бітіргендіктен, оған діни академиға түсуге де кеңес берілді. Бірақ ол дін долын қумай, 1832 ж күзде жолдастары мен жанашыр жақындарының кеңесі бойынша жалпы білімін жалғастыру мақсатында Петербургке келді.
Ол халыққа білім беру мәселесін жатайынан армандап, мұғалімдік мамандықты ұнататын. 1832 жылы А.А. Воскресенский Петербург Бас педогогтік институтына оқуға түсіп, жоқшылық пен өмір ауыртпалығын арқалай жүре, 1836 жылы оны бірінші разряд бойынша алтын медальмен бітірді. Оны озат студент есебінде институтта қалдырып, профессорлық атаққа дайындау және ғылымға жетілу үшін шетелге жіберді. Ол Германияға барады, алғаш Берлинде болып, атақты Э. Митчерлихтың, Г.Розенің және Р. Магнустың лекцияларын тыңдады.
Қосөткел (Түркістан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 274 адам (144 ер адам және 130 әйел адам) болса, 2009 жылы 204 адамды (102 ер адам және 102 әйел адам) құрады.
Александр Абрамович Воскресенский
Өмірбаяны
А.А.Воскресенский химиядан Петербургте дайындалған бірінші професоор еді. Оның үстіне ол бірқатар тамаша ғылыми жаңалықтар ашуы нәтижесінде даңқы жайылған адам. Атап айтқанда ол хинион мен шай құрамындағы негізгі заттың бірі - теоброминді ашты.
Қосөткел (Түркістан облысы)
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Александр Абрамович Воскресенский
Өмірбаяны
1861жылдан бастап А.А.Восресенский университетте физика - математика факультетінің деканы болып сайланды.
А.А.Воскресенский педагогтік және әкімшілік жұмыстардың көптігіне қарамастан, өндірістік мәні бар отандық табиғи байлықтарды зерттеу мәселесіне үлкен мән берді, Россияны әр жерінен шығатын тас көмірді зерттеу жұмыстарымен айналысып, оны тиімді өндіру жөнінде көптеген құнды ұсыныстар жасады.
А.А.Воскресеский Ресейде жергілікті химик кадрлерін дайындауда зор еңбек етті.
1880 жылы 21 - қаңтарда А.А.Воскресенский Петербургте қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Ресей химиктері Санат:Профессорлар
Кривильен
Кривильен (Crivillén) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Андорра-Сьерра-де-Аркос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42.04 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Маңғыстаумұнайгазбарлау
«Маңғыстаумұнайгаз барлау» тресі - Маңғыстауда мұнай-газ кендерін іздестіру мен барлауға мамандандырылып, «Қазақстан мұнай» бірлестігінің қарамағында 1957 жылы ұйымдасты. Форт-Шевченко қаласында орналасты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары Санат:1957 жылы құрылған компаниялар
NGC 4515
NGC 4515 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Скерцо
thumb|right|200px|Соната Солнца. Скерцо.1907.
Скерцо (scherzo, дәлме-дәл — әзіл) —
NGC 4515
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Скерцо
Скерцо қазақ музыкасында 1930 жылдан пайда бола бастады. Мысалы, М.А. Штейнбергтің “Түрксібі” (1933) мен А.А. Зильбердің “Жаңарған Қазақстан” (1938) симфонияларының 3-бөлімдері; В.В. Великановтың скрипка мен фортепьяно үшін жазылған скерцосы (1964); Е.Рахмадиевтің труба мен оркестрге арналған скерцосы (1966); М.Сағатовтың труба мен фортепьяно үшін жазылған скерцосы (1965). Скерцо жанрында елеулі еңбек еткен композиторлар — Е.Г. Брусиловский, Қ.Қожамияров, Ғ.Жұбанова, С.Мұхамеджанов, т.б.
Дереккөздер
Санат:Музыкалық нұсқалар Санат:Музыка жанрлары
Жоғары білім
200px|thumb|rightЖоғарғы білім – толық орта білім негізінде жоғары оқу орындарында берілетін және тиісті дипломмен куәландырылатын маманның кәсіби біліктілік дәрежесі. Ежелгі Шығыс елдерінде (Қытай, Мысыр, Вавилон, Ассирия, т.б.) б.з.б. түрлі сатылы мектептер пайда болды. Ежелгі Грекия философтары білім беру жүйесін жете зерттеу мәселесіне көп көңіл бөлді. Платон (б.з.б. 428 - 348) өзінің үш сатылы білім беру жүйесінде абстракциялы ойлау қабілеті байқалған жастар үшін жоғары – үшінші сатыны ұсынды. Аристотель адамның табиғи қабілеті үш сатылы тәжірибенің нәтижесінде жүзеге асатындығын және оның соңғы сатысы жоғары дәрежелі мектеп екендігін айтқан. Ежелгі Грекияда ғылымның сала-салаға бөлінуіне байланысты соңғы сатылы мектептерде философия, филология, медицина, математика ғылымдары өз алдына жеке оқытылды. Ғылымның, техниканың, мәдениеттің дамуына байланысты әр білім беру сатысының мазмұны, ғылыми дәрежесі артты. Алайда, “Жоғарғы білім ” ұғымы орта ғасырларда ғана қалыптаса бастады. 11 – 12 ғ-ларда оқыту мен ғылыми жұмыс тығыз байланыстырылып, бірыңғай оқу процесінде жүзеге асырылды. Оқу процесінде теориялық зерттеулермен бірге бақылау, тәжірибе, сынақ жұмыстары да жүргізілді. 12 – 13 ғ-ларда Батыс Еуропа елдерінде (Италия, Испания, Франция, Англия) дін иелерін, дәрігерлерді, заңгерлерді даярлайтын алғашқы ортағасырлық университеттер мен институттар (оқу мерзімі 5 – 6 жыл) пайда болды. 14 – 16 ғ-ларда Батыс Еуропада оннан астам университет жұмыс істеді. Қайта өркендеу дәуірінде математика, механика, астрономия саласында ірі жаңалықтардың ашылуы (Леонардо да Винчи, Н.Коперник, И.Кеплер, Г.Галилей, Р.Декарт, Исаак Ньютон, Готфрид Вильгельм Лейбниц) Жоғарғы білім беру ісінің шіркеу ықпалынан және қасаң түсініктерден арылуына жағдай жасады. Педагогтар, жазушы-гуманистер жастардың еркін ойлауын, зердесін, дағдыларын жетілдіру принципіне және табиғат заңдарын байыпты зерттеуге негізделген оқыту әдістемелерін ұсынды.
Ежелгі шығыстық білім беру жүйесінде Жоғарғы білім беру, негізінен, жеке ұстаз бен шәкірт қарым-қатынасы негізінде қалыптасты. Оның ішінде Конфуций, Будда ілімдеріне негізделген білім сатыларындағы Жоғарғы білім арнаулы мектептерден өткен шәкірттерге ғана берілді. Сондай-ақ, мұсылмандық оқу бағдарламаларына сүйенетін исламдық білім беру жүйесіндегі Жоғарғы білім беру ісіне де өзіндік ерекшеліктер тән болды. Жоғарғы білім беретін медреселерде араб тілі (лексика, этимология, синтаксис), риторика, тарих, дін (Құран Кәрім мен фикһ ілімін оқып үйрену, аяттар мен хадистерді талдау), философия, логика, математика, география, астрономия, медицина, табиғаттану негіздері оқытылды. Оларда ерте орта ғасырларда молла, халфелермен қатар астроном, тарихшы, лингвистер, т.б. сабақ берді. Әбу Райхан әл-Бируни, Әбу Әли ибн Сина, Әбу Наср әл-Фараби, Омар Һайям, Әлішер Науаи, Махмұт Қашқари, Әбу Абдаллаї әл-Хорезми, Ұлықбек тәрізді атақты ғалымдар негізгі білімді осы медреселерден алды.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Білім беру Санат:Жоғарғы оқу орындары
Монетье (Дордонь)
Монетье (Monestier) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24276, пошта индексі — 24240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 377 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Монбеньи
Монбеньи (Montbeugny) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03180, пошта индексі — 03340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 662 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Социологиялық зерттеулердің тиімділігі
Социологиялық зерттеулердің тиімділігі - әлеуметтік зерттеулердін қоғамдық пайдалылығын,	тәжірибелік және теориялық маңыздылығын бейнелейтін сандық-сапалық критерий.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Ляга-Вож (Үлкен Ляга тармағы)
Ляга-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ляга өзенінің оң жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пегги Макэлпайн
Пегги Макэлпайн - парашютпен секірген әлемдегі ең жасы үлкен әйел адам.
Алғашқы рет
Ол ең алғаш рет 2006 жылы 98 жасында парашютпен секіріп, өз рекордың жасады. Бірақ 2011 жылы Мэри Аллен Хардисон оның рекордын жаңартты. Қазір Пегги 104 жасында биіктігі 731 Кипр аралығындағы пика тауынан секіріп, өзінің жаңа рекордын жасады. Пегги журналисттерге: "Мен әрбір минутымды лязаттана өткіздім. Бұл алғаш секіргенімнен де жақсырақ болды. Егер менің рекордымды басқалар жаңартқысы келсе, мен, әрине, қуана-қуана өз ісімді қайталаймын."
Биографиясы
Қазіргі кезде Пегги Макэлпайн Кипр аралында тұрып жатыр. Оның 2 баласы, 4 немересі және 2 шөбересі бар. Пегги немерелерінің сұрауы бойынша ең алғаш рет бұл спорт түрімен 80 жасында қызыға бастады. Пегги жерге түскен соң өзінің жаңа рекордын шампан бокалымен тойлады.
Дереккөздер
Санат:Парашют спорты Санат:АҚШ әйелдері
IC 896
IC 896 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47794, UGC 8545, MCG 1-35-7, ZWG 45.27, NPM1G +05.0391.
Сыртқы сілтемелер
IC 896 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сент-Уан-су-Баи
Сент-Уан-су-Баи (Saint-Ouen-sous-Bailly) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76630, пошта индексі — 76630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 221 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Қошанкөл
Қошанкөл — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы ауыл, Қошанкөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 40 км-дей жерде, Сарыөзеннің (Кіші Өзен) оң жағалық аңғарындағы бетеге, боз, көкпек өскен сортаңды, бозғылт қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1619 адам (836 ер адам және 783 әйел адам) болса, 2009 жылы 1473 адамды (777 ер адам және 696 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Орта, бастауыш мектептер, мәдениет үйі, кітапхана, емхана, дәрігерлік пункт бар. Тұрғындары елді мекендермен автомобильдік жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
Киша (өзен)
Киша — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/206 орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Тікенбас құрт
Тікенбас құрттар (Acanthocephanla) Грек ἄκανθος— алғаш қуысты құрттардың (немательминттердің) паразиттік тіршілікке бейімделген бір класы. 500-дей түрі белгілі. Т.қ. балық, құс, сүт қоректілердің ішек паразиттері, ұзындығы 1,5 - 600мм. Денесінің алды ішек қабырғасына жабысуға бейімделген. Ас қорыту жүйесі жоқ. Нерв жүйесі қарапайым құрылысты. Аралық иесі - моллюскілер, шаян тәрізділер, бунақденелер. Осы организмдер ішіне түскен жұмыртқадан личинка дамиды, ол күрделі 3 даму сатысынан өтеді және мұның ақырғы личинкасы - акантелла омыртқалы жануарлар оргазміне тұскенде тез өседі, дамиді. Т.қ. балықты помфоринхоз, эхиноринхоз, үйректі полиморфоз, филиколлез, шошқаны макраканторинхоз сияқты қауіпті ауруларға шалдықтырады.
Дереккөздер
Санат:Құрттар
Артрология
Артрология (arthon — буын, logos — ілім) — буындар мен олардағы түрлі ауруларды зерттейтін медицина және ветеринария бөлімдері.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Артрология
Величково (Пазарджик облысы)
Величково (Величково) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1015 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4413. Телефон коды — 03519. ЕКАТТЕ коды — 10505.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Фейжо
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 31288 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24202,027 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1906 жылы құрылған.
Санат:Акри елді мекендері
Шөптікөл (Солтүстік Қазақстан облысы)
Шөптікөл — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл, Шөптікөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстікке қарай 83 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 802 адам (409 ер адам және 393 әйел адам) болса, 2009 жылы 777 адамды (406 ер адам және 371 әйел адам) құрады.
IC 5336-1
IC 5336-1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 5336,01 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Реттеу қатынасы
Реттеу қатынасы (Отношение упорядочение; ordering relation) — сорттау кезінде — реттелетін жиым элементтері қанағаттандыруы тиіс қатынас. Егер а реттеу нышаны болса, онда келесі нұсқалар болуы мүмкін: а < а — өсуі бойынша, а > а — кемуі бойынша, а <= а — кемімеуі бойынша, а >= а — өспеуі бойынша.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бандау
Бандау (Bandau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 511 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 15,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 040. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Фезе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Емеурін
«Тіке айтпаса да, емеурінен белгілі» (3. Шашкин, Тоқаш Бокин).
Мысал ішіндегі «емеурін» мағынасын — мақсат, ниетті аңғартатын тұспал сөз, бет-ауыздың қимылы, ишара деп түсінуге болады. Ниет, ойды айтып жеткізбей-ақ сездіру көп жағдайда бет-ауыз қимылы арқылы болатыны белгілі. Оны, әсіресе, ауыз қимылы аңғартатынын еске алсақ, сөз төркінін іздеп табуға көмектесері анық. Осыған орайлас якут тілінен мынадай деректі ұшыратамыз: эмэрэйдэн — ерін шығару дегенді ұғындырса, бұл етістік түбірі «ерін» мағынасын беретін «эмэрэй» сөзінің туындысы екендігін байқаймыз. Бұл жерде түркі тілдерінде «ерін» мағынасында қолданылатын тағы бір дыбыстық құрамдағы сөзге кездесіп отырамыз. Мұның өзі басқа бір тілдік деректерде кездеспей, тек якут тілінде ғана кездессе, кездейсоқ құбылыс болар дер едік. Дәл осыған сәйкес тұлғаны және «ерін» мағынасын беретін сөзді тунгус-маньчжур тобына жататын тілдердің бәрінен кездестіреміз: һэмун — ерін мағынасын береді. Егер дыбыс сәйкестіктері мен «р»—дыбысының тұрақсыздығын еске алсақ, мынадай схемаға жол береміз: эмэрэй>һэмэрэй>һэмэ(р)эй>һэмээ(й) >һэмэ + н>һэмэн>һэмун. Мұның езі «р» дыбысы түсірілмеген «ерін»— мен тұлғалас екендігі байқалады. Осы топшылау негізінен алып қарағанда, «емеурінен белгілі» тіркесі —«ернінен белгілі» деген ұғымды аңғартпақ.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Кешеуілдеген хлороз
Кешеуілдеген хлороз — қан құрамында темірдің жетіспеуінен болатын қаны аздық. Тіс эмалініц жылтырлығының болмауы, тістің қажалғыштығы, тіске құрт түсуі, тілдің күйдіріп ауруы, ауыздың құргауы, дәмнің өзгеруі — осы ауруға тән белгілер.
Бөгеттер жиілігі
Бөгеттер жиілігі — жалпы бөгеттер ұзындығының (км бойынша) тасаланатын бағыттағы (алқаптағы, шептегі) майданшебінің еніне катынасы. Әдетте Бөгеттер жиілігі түсінігі мина жарылгыш бөгеттерге ғана қолданылады және танкіге карсы және жаяу әскерге қарсы миналар үшін жеке-жеке анықталады. Олар, әдетте, санмен (0,1; 0,3; ... 1,0; 1,3 және т.б.) белгіленеді. Мыс., танктің жүруіне қолайлы ені 20 км бағытга қорғанысты дайындауда корғаныстың бірінші алқабыныц тереңдігі бойынша жалпы ұзындығы 18 километр болатын танкіге қарсы және жаяу әскерге қарсы ұзындығы 15 км миналанған алаңдар орнатылса, онда танкіге қарсы бөгеттер жиілігі 18:20 = 0,9 ал жаяу әскерге қарсы бөгеттер жиілігі — 15:20 = 0,75 сай келеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Көкпекқолат
Көкпекқолат – Абай облысы Абай ауданындағы Ащысу өзенінің ескі аңғары.
Жер бедері
Бойлық бағытта 40 км-ге созылып жатыр, ені жалпақ жерінде 10 км. Аңғардың орта және жоғарғы бөлігі антропогендік малтатас, қиыршықтас, құм, саз, т.б. өзен шөгінділерінен түзілген. Беткейлері Сарыарқаның ұсақ шоқылы аласа тауларына ұласады. Табанындағы жер асты сулары жер бетіне таяу (1 – 2 м), кейбір жерінен бұлақтар шығып жатады. Сұр топырағында жусан, сораң шөп өседі.
Дереккөздер
Санат:Абай облысы географиясы Санат:Қазақстан аңғарлары
Лағыл
нобай|оңға|Шпинель Лағыл - минерал, корунд тың бір түрі; Сr+3 – мен қоспасы оған қою қызғылт түс береді.нобай|солға|Пироп І класты асыл тас. Лағыл тобына қызыл жақұт, шпинель, пироп, турмалин т.б. жатады. Лағылдыӊ басқа атауы - рубин. нобай|Турмалин Лағылдың жасанды түрлері 19 ғ.-дың соңынан шығарыла бастады. Лағыл асыл тас ретінде сағат өнеркәсібінде, кванттық генераторларда пайдаланылады.
Дереккөздер
«Қазақстан табиғаты» энциклопедиясы; 3 том Қ-М, Алматы 2011;
Авангард спорт клубы
«Авангард» - спорт клубы. 1967 жылы Орал қаласында ашылған. 2 спортзалы мен «Дельфин» бассейні бар. Велоспорт, күрес, т.б. спорт түрлерінен облысқа белгілі көптеген шеберлер осы клубта даярланды, олардың ішінде А.Гайдашов пен Р.Хайрутдиновтар - биатлон бойынша Қазақстан мен ТМД елдерінің бірнеше дүркін чемпиондары.
Дереккөздер
Санат:1967 жылы пайда болғандар Санат:Қазақстан спорт клубтары Санат:Биатлон Қазақстанда
Сара Әділгерейқызы Күзембаева
Сара Әділгерейқызы Күзембаева (24 наурыз, 1937 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданы, Іргеліде туған) — музыкатанушы ғалым. Өнертану ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының корреспондент – мүшесі. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген өнер қайраткері. Қазақстан Білім Беру ісінің Үздігі.
Дереккөздер
Санат:Өнертану докторлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Шаңырақ оқиғасы (2006 жыл)
Шаңырақ ықшам ауданындағы жаппай тәртіпсіздік — 2006 жылдың 14 шілдесінде Алматы қаласының Шаңырақ ықшам ауданында орын алған оқиға. нобай|Шаңырақ оқиғасы|жиекті|400x400 нүкте
Себептері
Тәртіпсіздіктердің себебі заңсыз салынған құрылыстарды бұзуға қатысты болды.
Салдары
2006 жылғы 14 шілдеде арнайы мақсаттағы жасақпен бекітілген Алматы полициясы Алматы қаласының Шаңырақ кенті тұрғындарының заңсыз салынған үйлерін бұзу мақсатында өзін-өзі қорғауды бұзуға тырысты. Жергілікті тұрғындардың полициямен қақтығысы қайғылы жағдаймен аяқталды. Бір полицей – Әсет Бейсенов тірідей өртелді.
Тұтқындаулар
Тәртіпсіздіктерді ұйымдастырғаны үшін Арон Атабек 18 жылға сотталды. Сондай-ақ Ерғанат Тараншиев (15 жыл), Құрманғазы Өтегенов (16 жыл) және Рүстем Тұяқов (14 жыл) сотталды. "Шаңырақтың" тағы 20 тұрғынын сот кінәлі деп танып, оларға шартты жаза тағайындады.
Сілтемелер
Санат:Алматы тарихы Санат:14 шілде Санат:2006 жылдың шілдесі Санат:Жаппай тәртіпсіздіктер
Санди-Яха (Я-Яха тармағы)
Санди-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Я-Яха өзенінің сол жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Майами (Миссури)
Майами (Miami) — Миссури штатының Салин округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.6 км². FIPS коды — 29-47684.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 160 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Салин округы (Миссури)
Кандирлеу
Кандирлеу — қанттың кристалдануы және— кең мағынада кондитерлік іспен айналысу, қантты қайнатып кондитерлік өнімдерді жасау. Тура мағынада "кандирлеу" — тосап қайнату немесе белгілі бір өнімді қайнап жатқан қантқа батырып қажетті түс, дәм беру.
Мирабелла-Имбаккари
Мирабелла-Имбаккари (Mirabella Imbaccari) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9980 адамды құрайды. Халық тығыздығы 420 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 95040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe e Maria SS. delle Grazie.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Пьеве-Фошиана
Пьеве-Фошиана (Pieve Fosciana) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Ниссин
Ниссин – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батысындағы қала. .
1906 жылы Ниссин кентіне жақын жатқан бірнеше ауылдарды біріктіруі арқылы пайда болған. 1994 жылы 1 қазанда кентке қала мәртебесі берілді.
Қала ауданы 34,90км², халық саны 84 189 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
Емін-еркін
Қос сөз қалпындағы мағынасы — ешбір қағажу көрмеу, бетімен, қалауынша сияқты ұғымда керінеді. «Ыдырыс келіп, столдың бір шетіне емін-еркін жантайды» (С. Шарипов).
Қос сөздің екінші сыңары — «еркін» сөзінің төркіні жұмбақ емес, бізге бірінші сыңары —«емін» тұлғасының сырын білу қажет. Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде тұлғасы осыған сәйкес «әмін» сөзі ұшырасады да, мағынасы — сенімді, батыл деп түсіндіріледі және араб тілінен ауысқандығы белгіленген. Осыған алданып, төркіні араб тілі деуге, екінші бір тіл дерегі ырық бермейді әрі осы-соңғы мәлімет дұрысырақ болар деген ойға тоқталғандаймыз. Тува тілінде: «эмин эрттир» тіркесі біздегі «аса, өте, тіпті» сияқты үстеулер мағынасында қолданылады. Қазақ тіліндегідей тұлғада, қос сөз қалпында (эмин-эркин) түркі тілдері ішінен қырғыз тілінен табамыз. Осы деректерге қарағанда «эмин эрттир» тіркесі түркі тілдерінде ертеден бар тіркес болса керек. Бері келе қырғыз, қазақ тілдерінде соңғы тіркес түсіріліп, оның орнына сонымен үндес «еркін» сөзі қосарлану нәтижесінде осы кездегі мағынаға, анығырақ айтқанда «өте еркін» түсінігін беретін болса керек.
Реттік жоғалу, теріс толып кету
Реттік жоғалу, теріс толып кету (Исчезновение порядка, отрицательное переполнение) — арифметикалық операцияның нәтижесі өзі сақталуы қажет жадтың ұяшығында да көрінбейтін өте аз шама болып табылатын кезде туындайтын жағдай.
Санат: Математика Санат: Алгебра
Мира-де-Айре
Мира-де-Айре (Mira de Aire) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Порту-де-Мош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3951 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 235,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora do Amparo).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Көкпекті төбесі
Көкпекті – Сам құмды алқабының солтүстік-батысындағы төбе. Маңғыстау облысы Бейнеу ауданы Бейнеу ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 119 м. Пішіні дөңгелек тәрізді келген. Солтүстігін Сайқұдық құдығы мен сор алқабы алып жатыр, шығысында Аманқұл төбесі, оңтүстігінде Ұялы құмы мен Тасқұдық, Борқұдық құдықтары, батысында Ашықтайпақ соры орналасқан. Төбенің баурайын сексеуіл шоғырлары мен қалың бұталар қоршаған.
Дереккөздер
Санат:Төбелер Санат:Маңғыстау облысы географиясы
Кыдьма
Кыдьма — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Челас өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 61 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері