cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александр Исаевич Солженицын
Қуғын
1974 жылы 14 ақпанда КСРО Министрлер Кеңесі жанындағы Баспасөзде мемлекеттік құпияларды қорғау бас басқармасы бастығының «А.И.Солженицынның шығармаларын кітапханалар мен кітап сатушылардан алу туралы» бұйрығы шықты. Осы бұйрыққа сәйкес «Новый мир» журналдарының нөмірлері жойылды: 1962 жылғы № 11 (онда «Иван Денисовичтің өмірінің бір күні» әңгімесі жарияланған), 1963 жылғы № 1 («Матрёнин двор» және «Кречетовка вокзалындағы оқиға» әңгімелерімен), 1963 жылғы №7 («Игілікті іс үшін» повесімен) және 1966 жылғы No1 («Захар-Калита» повесі); «Роман-газета» 1963 жылғы № 1 және «Иван Денисовичтің» жеке басылымдары («Советский писатель», Гослитиздат және Учпедгиз баспалары – зағиптарға арналған басылым, сондай-ақ литва және эстон тілдеріндегі басылымдар). Солженицын шығармалары бар шетелдік басылымдар (соның ішінде журналдар мен газеттер) де тәркіленді. Басылымдар «ұсақтап кесу» арқылы жойылды, ол журналдарды жойған кітапхана меңгерушісі мен оның қызметкерлері қол қойған тиісті актімен бекітілді.
29 наурызда Солженицынның отбасы КСРО-дан кетті. Мұрағат пен жазушының әскери марапаттарын АҚШ әскери атташесінің көмекшісі Уильям Одом елден заңсыз алып кеткен. Ол қуылғаннан кейін көп ұзамай Солженицын Солтүстік Еуропаға қысқа сапарға шықты, нәтижесінде Швейцарияның Цюрих қаласында уақытша тұруға шешім қабылдады.
1974 жылы 3 наурызда Парижде «Кеңес Одағының басшыларына хат» жарияланды; жетекші батыс басылымдары және КСРО-дағы көптеген демократиялық көзқарастағы диссиденттер, соның ішінде Андрей Сахаров пен Рой Медведев «Хатты» демократияға қарсы, ұлтшыл және «қауіпті адасушылықтар» деп бағалады; Солженицынның Батыс баспасөзімен қарым-қатынасы одан әрі нашарлай берді.
1974-1975 жылдары Цюрихте Лениннің эмиграциядағы өмірі туралы материалдар жинады («Қызыл доңғалақ» эпопеясы үшін), «Еменге ұсталған бұзау» естеліктерін аяқтап, басып шығарды.
1975 жылы сәуірде ол отбасымен Батыс Еуропаға, содан кейін Канада мен АҚШ-қа барды. 1975 жылдың маусым-шілде айларында Солженицын Вашингтон мен Нью-Йоркте болды, кәсіподақтар конгресінде және АҚШ конгресінде баяндама жасады. Солженицын өз сөздерінде коммунистік режимдер мен коммунистік идеологияны қатаң сынға алды, АҚШ-тың Вьетнамдағы әрекеттерін қолдады, АҚШ-ты КСРО-мен ынтымақтастықтан және детенттік саясаттан бас тартуға шақырды; сонымен бірге жазушы КСРО-да демократияға тез көшкен жағдайда ұлтаралық қақтығыстар өрши түсуі мүмкін деп қауіптенсе де, Батысты Ресейді «коммунистік тоталитаризмнен » азат етудегі одақтас ретінде қабылдауды жалғастырды.
1975 жылы тамызда Цюрихке оралып, «Қызыл доңғалақ» эпопеясымен жұмысын жалғастырды.
1976 жылы ақпанда ол Ұлыбритания мен Францияға гастрольдік сапармен барды, сол кезде оның сөйлеген сөздерінде Батысқа қарсы түрткілер байқала бастады. 1976 жылы наурызда жазушы Испанияға барды. Испандық теледидардағы сенсациялық сөзінде ол жақында Франко режимін құптап, Испанияны «демократияға қарай тым жылдам жүруден» сақтандырды. Батыс баспасөзінде Солженицынды сынау күшейді, кейбір жетекші еуропалық және американдық саясаткерлер оның көзқарастарымен келіспейтіндерін мәлімдеді.
Батысқа келгеннен кейін көп ұзамай ол ескі эмигрант ұйымдарымен және ИМКА-Пресс баспасымен жақын болды, оның ресми жетекшісі болмай-ақ, ол басым жағдайды иеленді. Ол баспаны 30 жылға жуық басқарған эмигрант қоғам қайраткері Морозовты баспа басшылығынан шеттету туралы шешімі үшін эмигранттар ортасында абайлап сынға ұшырады.
Солженицынның «үшінші толқынның» эмиграциясымен (яғни, 1970 жылдары КСРО-дан кеткендер) және «қырғи-қабақ соғыстың » батыс белсенділерімен идеологиялық келіспеушіліктері оның «Екі диірменнің арасына дән түсті» естеліктерінде, сондай-ақ көптеген эмигрант басылымдары жазылған.
1976 жылдың сәуір айында ол отбасымен Америка Құрама Штаттарына көшіп, Кавендиш қаласына (Вермонт штаты) қоныстанды. Келгеннен кейін жазушы «Қызыл доңғалақ» жұмысына қайта оралды, ол үшін Гувер институтындағы орыс эмигранттарының мұрағатында екі ай болды.
Ол баспасөзбен және жұртшылықпен сирек сөйлеседі, сондықтан оны «Вермонттың сопысы» немесе «вермонт диуанасы» деп атады. Баспасөзде сирек кездесетін көріністерінде ол кеңестік тәртіпті де, американдық шындықты да сынап, американдық баспасөздің рақметі жоқтығын және кез келген жүйемен үйлеспейтіндігі туралы жауап айыптауларын тудырды.
Ремиграция алдында
Қайта құрудың келуімен КСРО-да Солженицынның шығармашылығы мен қызметіне ресми көзқарас өзгере бастады. Оның көптеген шығармалары жарияланды, атап айтқанда, 1989 жылы «Новый мир» журналында, «ГУЛАГ архипелагының» жеке тараулары жарияланды. 1990 жылы КСРО-да «ГУЛАГ архипелагы» көп таралыммен жарық көрді. Сонымен, Солженицынның «Кіші жинақ шығармаларының» бесінші томының («ГУЛАГ архипелагының» 1 және 2 бөлімдері) таралымы 1990 жылы 3 миллион дана таралыммен жарық көрді.
1990 жылы 18 қыркүйекте «Литературная газета» мен «Комсомольская правда» газеттерінде бір мезгілде Солженицынның елді жаңғырту жолдары, оның пікірінше, халық пен мемлекет өмірін құрудың парасатты негіздері туралы мақаласы жарияланды. «Біз Ресейді қалай жабдықтай аламыз?». Мақалада Солженицынның бұрынғы «Кеңес Одағының басшыларына хатында» айтылған ескі ойлары мен публицистикалық еңбектері, атап айтқанда, «Жартас астынан» жинағына енген. Осы мақаланың авторлық қаламақысы Солженицын Чернобыль атом электр станциясындағы апаттан зардап шеккендердің қорына аударылды. Мақала үлкен толқыныс тудырды.
1990 жылы Солженицын Кеңес азаматтығына қайтарылды артынан РКФСР Қылмыстық кодексінің 64 бабы бойынша қылмыстық іс тоқтатылды, сол жылдың желтоқсанында «ГУЛАГ архипелагы» үшін РКФСР Мемлекеттік сыйлығымен марапатталды.
Вячеслав Костиковтың әңгімесіне сәйкес, Борис Ельциннің 1992 жылы АҚШ-қа алғашқы ресми сапары кезінде, Вашингтонға келген бойда Ельцин қонақүйден Солженицынға телефон соғып, онымен «ұзақ», атап айтқанда, Курил туралы әңгімелеседі. Аралдар. «Жазушының пікірі көпшілік үшін күтпеген және таң қалдырды: "Мен аралдардың бүкіл тарихын XII ғасырдан бері зерттедім. Бұлар біздің аралдар емес, Борис Николаевич. Беру керек. Бірақ бұл қымбат..."».
1992 жылы 27—30 сәуірде режиссер Станислав Говорухин Солженицынның Вермонттағы үйінде болып, Александр Солженицынның екі бөлімді телефильмін түсірді.
Ресейге қайтуы
Солженицын отбасымен бірге 1994 жылы 27 мамырда АҚШ-тан Магаданға ұшып келіп, отанына оралды. Одан кейін Владивостоктан пойызбен ел аралап, елордада сапарымды аяқтадым. Солженицынды Мәскеудегі Ярославский вокзалында бірнеше мың азамат қарсы алды. Мемлекеттік Думада сөз сөйледі. Солженицынға демократтар қарсы болды – «Ресейдің демократиялық таңдауы» фракциясы жазушының Мемлекеттік Дума ғимаратында сөйлеген сөзіне қарсы дауыс берді.
1993 жылы наурызда президент Борис Ельциннің жеке бұйрығымен, оған Тройце-Лыководағы Сосновка-2 мемлекеттік саяжайының бөлігі (өмір бойына мұрагерлік құқығы негізінде) сыйға берілді. Солженицындар үлкен залы, жылтыратылған галереясы, камині бар қонақ бөлмесі, концерттік пианино және Петр Столыпин мен Александр Колчактың портреттері ілулі тұрған кітапханасы бар екі қабатты кірпіш үйді жобалап, салды. Солженицынның Мәскеудегі пәтері Козицкий жолағында орналасқан.
1997 жылы Ресей Ғылым академиясының толық мүшесі болып сайланды.
1998 жылы ол Бірінші шақырылған Қасиетті Андрей апостол орденімен марапатталды, бірақ марапаттан бас тартты: «Мен Ресейді қазіргі апатты жағдайға әкелген жоғарғы күштің марапатын қабылдай алмаймын» (мен әкімшілікті алдын ала ескерттім ). Сол жылы ол 1990 жылдардағы Ресейде болған өзгерістер және реформаларды (атап айтқанда, жекешелендіру) Ельцин — Гайдар — Чубайс үкіметі жүргізген және Ресей билігінің Шешенстандағы әрекеттерін қатаң айыптаған елдің жағдайы туралы ойлардан тұратын «Ресей күйреуде» атты көлемді тарихи-публицистикалық очеркін жариялады.
Ломоносов атындағы Үлкен алтын медалімен марапатталған (1998).
Гуманитарлық қызмет саласындағы көрнекті жетістіктері үшін Ресей Федерациясының Мемлекеттік сыйлығымен марапатталды (2007). нобай 2007 жылы 12 маусымда президент Владимир Путин Солженицынға барып, оны Мемлекеттік сыйлықтың иегері болуымен құттықтады.
Жазушы елге оралғаннан кейін көп ұзамай «шығармашылығы жоғары көркемдік қасиеті бар, Ресейдің өзін-өзі тануына үлес қосқан, орыс әдебиетінің дәстүрін сақтау мен ұқыпты дамытуға зор үлес қосқан жазушыларды марапаттау үшін» оның атындағы әдеби сыйлық тағайындалды.
Ол өмірінің соңғы жылдарын Мәскеуде және Мәскеу сыртындағы саяжайда өткізді. 2002 жылдың аяғында ол ауыр гипертониялық дағдарысты бастан кешірді, өмірінің соңғы жылдарында ол қатты ауырды, бірақ жазуды жалғастырды. Ол Александр Солженицын атындағы қордың президенті зайыбы Наталья Дмитриевнамен бірге оның ең толық, 30 томдық жинағын дайындап, басып шығарумен айналысты. Ауыр отадан кейін оның оң қолы ғана жұмыс істеді.
Қайтыс болуы және жерлеу
оңға|нобай|300x300 нүкте| Ресей президенті Дмитрий Медведев Солженицынның зиратында. 2008 жылғы 6 тамыз Александр Исаевич Солженицын 2008 жылы 3 тамызда 90 жасында Тройце-Лыководағы үйінде, Мәскеу уақытымен 23:45-те жедел жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
5 тамызда Солженицын толық мүшесі болған Ресей Ғылым академиясының ғимаратында азаматтық жаназа және марқұммен қоштасу рәсімі өтті. Бұл аза тұту рәсіміне КСРО бұрынғы президенті Михаил Горбачев, Ресей премьер-министрі Владимир Путин, Ресей ғылым академиясының президенті Юрий Осипов, Мәскеу мемлекеттік университетінің ректоры Виктор Садовничий, Ресейдің бұрынғы премьер-министрі Евгений Примаков, орыс мәдениеті қайраткерлері және бірнеше мың азаматтар қатысты.
2008 жылдың 6 тамызында Орехово-Зуевский архиепископы Алексий (Фролов) Мәскеу Донской монастырының Ұлы соборында жерлеу литургиясын және жерлеу рәсімін өткізді. Сол күні Александр Солженицынның денесі әскери құрметпен (соғыс ардагері ретінде) Донской монастырының қорымында Иоанн Баспалдақ шіркеуінің альтарының артында, Василий Ключевский бейітінің жанына жерленді.
Естелік
оңға|нобай|360x360 нүкте| Ресей президенті Владимир Путин Мәскеуде Солженицын ескерткішінің ашылуында. 2018 жылдың 11 желтоқсаны Жерлеу күні Ресей президенті Дмитрий Медведев «А.И.Солженицынның есімін мәңгілік қалдыру туралы» жарлыққа қол қойды, оған сәйкес 2009 жылдан бастап Ресейдің жоғары оқу орындарының студенттері үшін Солженицын атындағы жеке шәкіртақы тағайындалып, Мәскеу үкіметіне ұсынылды. қала көшелерінің біріне Солженицын есімін беру, ал Ставрополь өлкесінің үкіметі мен Ростов облысының әкімшілігі - Кисловодск және Ростов-на-Дону қалаларында Солженицынның есімін мәңгілікке қалдыру шараларын жүргізу. 1990 жылы 20 қыркүйекте Рязань қалалық кеңесі Солженицынға Рязань қаласының құрметті азаматы атағын берді. Қаладағы № 2 мектеп ғимараты мен Урицкий көшесіндегі № 17 тұрғын үйге қаламгердің шығармашылығына арналған мемориалдық тақталар орнатылған.
2003 жылы Черноморскоедағы Зубовтар үйіне мемориалдық тақта орнатылды.
2008 жылғы 11 желтоқсанда Кисловодск қаласында орталық қалалық кітапхана ғимаратында мемориалдық тақта ашылды, оған Кисловодск қаласының құрметті азаматы (2003 жылдан) Солженицынның есімі берілді.
2009 жылғы 9 қыркүйекте Ресей Білім және ғылым министрінің бұйрығымен 20 ғасырдағы орыс әдебиеті бойынша негізгі білім беру бағдарламаларының міндетті минимум мазмұны Александр Солженицынның «ГУЛАГ архипелагы» көркемдік зерттеуінің үзінділерін зерттеумен толықтырылды. Шығарманың құрылымын толық сақтай отырып, төрт рет қысқартылған «мектеп» нұсқасын жазушының жесірі баспаға дайындаған. Бұған дейін «Иван Денисовичтің өміріндегі бір күн» повесі мен «Матрёнин ауласы» әңгімесі мектеп бағдарламасына ендіріліп қойған болатын. Жазушының өмірбаяны тарих сабағында оқытылады.
2010 жылдың 3 тамызында Солженицынның қайтыс болғанының екі жылдығында Донской монастырының аббаты, Павловск-Посад епископы Кирилл монастырь ағайындарымен бірге жазушының зиратында еске алу рәсімін өткізді. Еске алу рәсімі басталғанға дейін Кирилл мүсінші Дмитрий Шаховскийдің жобасы бойынша Солженицынның бейітіне орнатылған жаңа тас крестті бағыштады.
Дереккөздер
Санат:XX ғасыр көсемсөзшілері Санат:II дәрежелі Әулие әділ князь Мәскеулік Даниил (ОПШ) орденінің иегерлері Санат:Жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Ұлы Отан соғысы артиллеристері Санат:Ташкент тұлғалары Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Ресей филологтары Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Ресей мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Ресей ғылым академиясының толық мүшелері Санат:Ресей көсемсөзшілері Санат:КСРО көсемсөзшілері Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Көкпар
300 px|thumb|Қыстыгүні ойналып жатқан көкпар
Көкпар - ұлттық ат спорты ойындарының бірі. Ойын атауының шығу тегіне байланысты бірнеше нұсқалар бар: “көк бөрі” немесе "көк бөрте". Тағы бір нұсқасында "көкпар" сөзіндегі "пар" бөлшегі паршалау, пәрелеу деген сөздерден шыққандығы айтылады.
Дәстүрлі қазақ қоғамында Көкпарға жасқа толған серкенің семізі таңдалған. Семіз серке терісі жыртылмайды. Орташа салмағы 20-30кг-дай келеді. Басқа малдың терісі жыртылғыш болғандықтан Көкпарға тартпайды.
Көкпар – Орталық Азия халықтары арасында кең тараған ойын түрі. Ол қырғыз тілінде "көк бөрү", “улак тартыш (тартуу)”, тәжік тілінде “бузкаши” деп аталады. Көкпар тарту сияқты ұлттық ат спорты ойындары басқа да Шығыс елдерінде де бар. Ауғанстанда кең тараған бузавиш ойыны Көкпарға өте ұқсас. Сондай-ақ, Аргентина халқының да Көкпарға ұқсас ат спорты ойыны болған.
Көкпар жігіттердің күш-жігерін, төзімділігін, батылдығы мен ептілігін, ат үстінде мығым отыруын қалыптастырады. Сонымен қатар Көкпар – аттың қалай бапталып үйретілгенін, жүйріктігін де сынайтын спорт. Көкпар жаппай және дода тартыс болып екіге бөлінеді. Жаппай тартыста әркім Көкпарды өзі иелік етуге тырысады. Дода тартыста құрамы бірдей екі топ сынға түседі. Мұны кейде марта тарту деп те атайды.
Қазақстанда 1949 ж. Көкпар жарысының жаңа ережесі бекітілді. Осыған сәйкес Көкпар жарысын арнаулы алаңда, командалық сипатта өткізу белгіленді. Ал 1958 жылдан Көкпар бәйге алаңдарда (ипподромдарда) өткізіліп келеді. Алаң көлемі қатысушылар санына байланысты. Егер әр команда 5 адамнан болса, ұзындығы 300 м, ені 100 м, 10 адам болса – 500х200 м, 15 адамнан болса – 700х300 м, 20 адамнан болса – 1000х500 м болады. Алаңның әр бұрышына қызыл жалаушалар ілініп, ал оның екі жағында диаметрі 10 м-лік шеңбер (“отау”) сызылады. Алаң ортасында диаметрі 6 м-лік шеңбердің дәл ортасына Көкпар қойылады. Жарыс басталар сәтте командалар орталық шеңбердің сыртында тұрады. Жарыс алаңындағы төрешінің хабары бойынша басталады. Көкпар тарту қатысушылардың санына байланысты 8 – 15 мин аралығында өтеді. Көкпаршылардың мақсаты – орталық шеңберде жатқан Көкпарды өз командасының “отауына” жеткізу. Көкпар “отауға” жеткізілгеннен кейін, ойын алаң ортасынан қайта басталады. Белгіленген уақыт ішінде қай команда Көкпарды өз “отауына” көп жеткізсе, сол жеңіске жетеді.
Ойын тәртібі
Ойын екі нұсқада - классикалық тәжік, кейде (көпіршіде) қазақ командасымен ойнауға болады. Ойынның классикалық нұсқасында әрбір ойыншы әр ойыншымен ойнайды. Жеңімпаз тек басты жүлдені алады. Командалық ойында барлық қатысушылардың рөлі қатаң бөлінді. Олардың форвардтары, қорғаушылары, командалардың капитаны бар. Ешкі тек ешкілерге арналған ешкінің қаңқасы пайдаланылмайды, өйткені ешкі терісі өте берік және түрлі бағыттарда ойыншылардың тартқан кезде кернеуіне төтеп береді. Қазіргі заманғы нұсқаларда моделі қолданылуы мүмкін. Шабандоздар ешкілердің қаны үшін күресіп жатыр - бұл оны иемденіп қана қоймай, оны мүмкіндігінше ұзағырақ сақтауға немесе басқа ережелер бойынша белгілі бір сайтқа қол жеткізу үшін, оның ішінде қарсыластар үшін күресуге құқығы жоқ. Бұл күресте аттар ойнайды. Олар арнайы таңдап алынған, білімді, білімді. Жақсы жылқы қасбеттерге жақындауға кімнің жақсырақ екенін білу үшін, шабандозды алудың оңай болуы, қарсыластың иығына итеріп, бүйіріне соғып, соққыларын, қоршаған ортаны бұзып, жеңіске жеткенде, көрермен алдында әдемі шапалақтап, тіпті тағзым ете алады. Көкпар ережелеріне сәйкес ойынға тек айғырлар мен жылқылар қатысады
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары Санат:Спорт
NGC 2641
NGC 2641 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1802 жылы 30 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2641 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24722, UGC 4577, MCG 12-9-12, ZWG 331.65, ZWG 332.12, NPM1G +73.0042.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Сомтума
Сомтума — түпкі және шашылымды кенорындардағы саф металл (алтын, күміс, платина және тағы басқа) түйірлерінің арасындагы біршама ірі табиғи оқшауланған түйір не кесек; массасы 0,1-0,2 г-нан ондаған килограмға шейін жетуі мүмкін.
Созылмалы лимфолейкоз
Созылмалы лимфолейкоз - имунокомпонентті клеткалардың қатерсіз өспелеріне жатады. Бұл аурумен көбінесе 45 жастан асқан ер адамдар ауырады.
Аурудың негізінде В-Т лимфоциттердің әр түрлерінің көбейіп, жиналуы жатады. Лимфоциттер барлық жүйелерді зақымдайды. Жалпы бұл ауру көп уақыт бойы байқалмауы мүмкін. Алғашқы белгілері: жалпы әлсіздік, тез шаршап қалу, көңілдің тез өзгеруі. Біртіндеп әлсіздік артып дене қызуы субфебрильды, қабырға астылық ауырсыну сезімі, тершеңдік қосылады. Бұл аурудың клиникалық көріністері айқындалған кезеңінде науқастың перифериялық лимфобездері үлкейе түседі 2-3 см. Қосымша шағымдар лимфоидты сүзгісінің орналасқан жерііне байланысты болады: диспепсия және іш өту, ентігу және демікпе терінің құрғауы және қышуы, қызаруы және т.б. Лейкемиялық инфильтраттың сүйек миында орналасқан кезінде геморрагиялық көріністер мен анемия туындайды. Науқасты көріп қарау кезінде - үлкейген ақ лимфобездерін байқауға болады, ол I топтан II топқа жайылады. Тері инфильтрациясы оның тығыздалуын, қызаруын, құрғап қабыршақтануын туындатады. Науқастар терминальды кезеңде қатты жүдейді. Пальпация әдісі үлкейген лимфобездерін, олардың жағдайын, сипатын анықтауға мүмкіндік береді. Лимфобездер қамыр тәрізді консис тенциялы, бір-бірімен және терімен жабыспаған, көбінесе ауырмайды. Мөлшері тауық жұмыртқасындай, бірақ қанша үлкейгенмен іріңдемейді, кейін жараға айналмайды. Бұл ауруларда бауыр мен көкбауыр үлкейген, тығыздалған. Көкбауыр инфаркті дамыған уақытта ауыру сезімі пайда болады. Аурудың лейкемиялық түрінде қанда лейкоциттер саны 300х10^9 г/л және одан да көпке дейін көтеріледі, ақ қанның құрамы 80-95% лимфоциттерден тұрады. Кейде олардың ядросы мен цитоплазмасы өзгеше болып келеді: клеткалар нәзік, жағынды дайындаған кезде ыдырап, ”Боткин-Гумпрехт денешіктерін” түзеді. Жас клеткалар - пролимфоциттер және лимфобласттар-аурудың өрбу кезеңінде көбейеді. Нейтрофильдердің саны - шамамен 4-20%-ға азаяды.Терминалды кезеңінде аутоиммунды анемиямен тромбоцитопения қосылады.
Сүйек миы пунктатында лимфоидты метаплазия көріністері 50%,кейде 90% лимфоидты қатардың клеткалары, гранулоциттер мен эритроциттер санының азайғанын анықтауға болады. Лимфобездер пунктаты айтарлықтай мәлімет бермейді.
Эпидемиологиясы
СЛЛ созылмалы лимфопролиферативті аурулардың кең таралған түріне жатады. Ол Жер шарының Солтүстік жартысында орналасқан елдерде барлық лейкоздардың 25-30 % және барлық қатерлі ісіктер туындататын аурулардың  9 % құрайды. Азия еліндегі тұрғындармен салыстырғанда Еуропа мен АҚШ халқында СЛЛ жиірек кездеседі.
Аурудың тіркелу жиілігі 100 000 тұрғынға шаққанда жылына 2,7 жаңа жағдайды құрайды. Соңғы жылдары СЛЛ-мен аурушаңдық көрсеткішінің өсуі байқалады. СЛЛ негізінен 50-60 жастағы адамдарда жиі, 25 жасқа дейінгі жас адамдарда сирек кездеседі. Ол 60 жастан асқан қарттарда      100 000 адамға жылына 20 жаңа жағдай құрайды екен. Әйелдермен салыстырғанда ерлер екі есе жиі ауырады.
Этиологиясы мен патогенезі
Қазіргі кезде СЛЛ-ның дамуын иондаушы радиация, дәрі-дәрмектер, химиялық заттармен байланыстырылмайды.
Вирустық инфекциялардың (ретровирустар) қызметі дәлелденген.
Flodens, Stone СЛЛ-ның дамуына төмен жиіліктегі электромагниттік толқындар әсер ететінің көрсеткен.
Генетикалық факторлардың СЛЛ-ның пайда болуына маңызы зор. Науқастардың жартысында 12-, 13-, 14- хромосомада ақаулар табылады. В-жасушалы СЛЛ-да 12- хромосоманың трисомиясы анықталады, онда RBI протоонкогені орналасады. Бұл ген ісіктік өсудің супессор-гені екен. 14- хромосоманың ұзын иығында патологиялық генетикалық заттардың көп жиналуы науқастардың болжамын нашарлатады. Оларда лейкоциттер саны бірнеше есе артып, пролимфоцитарлық лейкемияның даму мүмкіндігі жоғары болады және стандарттық ем нәтиже бермейді.
Сондай-ақ СЛЛ-дың жанұялық түрлері бар, оларда бірнеше ұрпақтар бойынша тұқым қуалайтын бейімділік табылады.
СЛЛ кезінде бөлініп жатқан жасушалар беткейінде иммуногло-булиндердің жеңіл және ауыр тізбектерінің бір ғана классы болады. Лейкоздық жасушалардан табылған бірдей фенотиптегі Г-6-ФДГ ферменті мен иммуноглобулиндер В-жасушалы СЛЛ-дың клондық сипатын көрсетеді.
Сирек кездесетін Т-жасушалы СЛЛ кезінде лейкоздық жасушалар беткейінде иммуноглобулиндер болмайды. Бұл жасушалардың беткейіндегі Т-антигендердің тығыздығы дені сау адамдармен салыстырғанда жоғары гомогенді болады (қалыптыда олар өте әртүрлі). Барлық лейкоздық жасушалардағы Т-антигендердің бірдей жоғары тығыздығы олардың клондық шығу тегін көрсетеді.
СЛЛ-да пайда болған патологиялық жасушалар клоны біртіндеп ісіктік прогрессия заңы бойынша дами береді, бірақ жедел лейкозбен салыстырғанда біршама баяу жүреді. СЛЛ-дың жасушалық субстратын негізінен морфологиялық жетілген лимфоциттер құрайды. Лимфоциттер бастапқы кезде лимфа түйіндерінде, көкбауырда, бауырда жиналады және олар іріленеді. Сүйек миында лимфоцитарлық көбею үдемелі дами береді. Біртіндеп, аурудың өршуіне байланысты гемопоэздің бұзылыстары анықталады: анемия, гранулоцитопения, тромбоцитопения, иммуноглобулиндер өндірілуінің бұзылыстарымен байқалатын иммундық тапшылық айқындала түседі. СЛЛ-да лимфоциттер өз қызметтерін толық атқара алмағандықтан әртүрлі аутоиммундық қарама-қайшылықтар (аутоиммундық гемолиздік анемия, тромбоцитопения, васкулиттер және т.б.) пайда болады.
Лимфоидты жүйе ісіктерінің ДДҰ жіктемесі (2001)
В – жасушалық ісіктер
1. В-лимфоциттердің ізашарынан пайда болатын ісіктер:
2. Жетілген лимфоциттер фенотипі бар В-жасуша ісіктері:
Т-жасушалы ісіктер
1. Т-лимфоцит ізашарынан пайда болған ісіктер:
2.	Жетілген лимфоциттер фенотипі бар Т және NK-жасушалы ісіктер:
3. Ісіктік потенциалы белгісіз Т-жасушалы лимфопролиферативті үрдістер
Клиникалық көріністері
СЛЛ-ның клиникалық көріністері біркелкі емес, А. И. Воробьев (1999) келесі клиникалық түрлерін ажыратады:
•	қатерсіз;
•	үдемелі;
•	көкбауырлық  (спленомегалиялық);
•	абдоминальдық;
•	ісіктік;
•	сүйек миылық;
•	пролимфоцитарлық.
СЛЛ-ның қатерсіз және үдемелі түрлерін қосып, қатерсіз және үдемелі ағымдағы типтік формасына біріктіреді.
Барлық лейкоздар сияқты СЛЛ-ның клиникалық көріністері «бастапқы, айқын көріністер және соңғы» деп 3 кезеңге  бөлінеді.
Бастапқы кезең
Типтік формасының қатерсіз және үдемелі ағымының бастапқы кезеңдері бірдей. Бастапқы кезеңде науқас әдетте шағым айтпайды, бірақ кейбір адамдар әлсіздікке, тершеңдікке, жиі-жиі суықтауына шағым айтады. Негізінен басым көп науқастарда дәрігерге басқа аурумен не медициналық байқаудан өту барысында кездейсоқ СЛЛ анықталады.
Қарау барысында науқаста ноқат не лобия өлшеміне дейін ұлғайған лимфа түйіндері табылады және ол негізгі клиникалық белгісі болып саналады. Лимфа түйіндері бірінен кейін бірі, кезектесіп ұлғаяды, әдетте ең бірінші мойын, содан кейін қолтық асты, ал аурудың айқын кезеңінде басқа топтардың лимфа түйіндерінің ұлғаюы байқалады. Олар сипалағанда қамыр тәрізді жұмсақ, эластикалық, ауырсынбайды, бір-бірімен және терімен жабыспайды. Көкбауыр қалыпты не аз ғана үлкейеді, эластикалық консистенциялы, көлемі өзгермейді.
Басқа мүшелер мен жүйелердің қызметтері бұзылмауының нәтижесінде науқастардың жалпы жағдайы қанағаттанарлық болады.
Дерттің қатерсіз ағымында, бастапқы кезеңі бірнеше жылға созылады. Лейкоцитоздың жоғарылауы баяу (2-3 жыл) жүреді. Инфекциялық қабынулардың дамуына байланысты қандағы лейкоциттер және лимфоциттер саны біршама жоғарылайды, бірақ инфекцияны емдесе, бұрынғы санға қайта келеді.
СЛЛ үдемелі ағымында аурудың бастапқы кезеңі ұзаққа созылмайды. Науқастың жалпы жағдайы ай сайын нашарлайды, лимфа түйіндері айтарлықтай үлкейеді. Көкбауыр алғашқыда қолға сезілмесе немесе аз ғана үлкейсе, кейін оның көлемі айтарлықтай көлемге жетеді. Лейкоциттер және лимфоциттер саны тоқтаусыз жоғарылайды.
Клиникалық көріністердің айқындалу кезеңі
Бұл кезеңде СЛЛ-ның клиникалық көріністері айқын байқалады. Науқастар әлсіздіктің күшеюіне, жұмысқа деген қабілеттің төмендеуіне, азуына, дене қызуының жоғарылауына, түнгі уақытта терлеуіне, лимфа түйіндердің үлкеюіне шағымданады.
Қарағанда лимфаденопатия байқалады және барлық топтағы шеткі лимфа түйіндердің (иек асты, мойын, бұғана үсті мен бұғана асты, шап және т.б.) үлкейгені анықталады.
Олардың консистенциясы қамыр тәрізді, бір-бірімен және терімен жабыспаған, өлшемдері ноқаттан тауық жұмыртқасына дейін болуы мүмкін. Кейде (СЛЛ-ның ісіктік түрі) бір топтағы ұлғайған лимфа түйіндері конгломерат тәрізді болып көрінеді. Аурудың классикалық түрінде кеуде аралық және іш пердесі лимфа түйіндерінің ұлғаюына қарамастан ішкі мүшелердің қысылу белгілері байқалмайды.
СЛЛ-ның Т-жасушалық түрінде лимфоидтық инфильтрат терінің бейспецификалық өзгерістерімен жүреді. Аурудың типтік түрінде псориаз, экзема жиі байқалады. Сонымен қатар СЛЛ-да эритродермия, белдеме ұшық (кейде жайылмалы түрде), есекжем, нейродермит, терінің микоздық зақымданулары кездесуі мүмкін.
СЛЛ-да бауыр мен көкбауыр үлкейеді, бірақ олардың көлемі СМЛ кезіндегі деңгейге жетпейді. Дерттің спленомегалиялық түрінде көкбауыр біршама ұлғайып, бүкіл ішті алып жатады. Оның үлкеюі жиі инфарктпен, периспленитпен асқынуы мүмкін және ол сол жақ қабырға астының ауырсынуы, іш пердесінің үйкеліс шуымен көрінеді. Үлкейген көкбауыр қатты, беткейі тегіс болады. Спленомегалия (гиперспленизм нәтижесінде) тромбоцитопенияға, анемияға, кейде панцитопенияға алып келуі мүмкін. Сирек бауырдың лейкемиялық инфильтрациясы салдарынан гепатомегалия байқалады. Пальпацияда бауыр қыры дөңгеленген, қаттылау, беткейі тегіс болады. Жергілікті лимфа түйіндердің үлкеюіне байланысты өт жолдарының бітелуі қосылса, онда холестазды сарғаю дамуы мүмкін. Қақпа көк тамыры аймағындағы лимфа түйіндері үлкейгенде порталды гипертензия асцитпен бірге көрінеді, бірақ бұл синдромдар СЛЛ-ның ісіктік түріне ғана тән.
Кейде асқазан мен 12 елі ішектің ойық жарасы, асқазан-ішектерден қан кетулер, мальабсорбция синдромы кездесуі мүмкін. Кейін оларда фолий қышқылы мен темір жетіспеушілігі анықталады.
Нақаста өкпенің инфильтрациясы нәтижесінде ентігу, жөтел, сирек қан түкіру, крепитация, сондай-ақ рестриктивті тыныс жетіспеушіліктің белгілері байқалады. Өкпедегі ошақты инфильтраттың клиникалық көріністері болмаса да, олар рентгендік зерттеуде анықталады. Лейкемиялық инфильтраттар өкпе қабығында болса, фиброзды не экссудативті плеврит дамиды. Науқастар тыныс мүшелерінің инфекциялық-қабыну ауруларына бейім болады және оларда пневмония, жедел бронхит, фарингит, трахеит жиі табылады.
Жүректің зақымдануы СЛЛ кезінде сирек кездеседі. Ол әртүрлі жүрек ырғағы және АВ өткізгіштігінің бұзылыстарымен, жүрек шекараларының кеңеюімен, жүрек жетіспеушілігімен байқалады. Миокардтың бейспецификалық зақымдануы анемияға, интоксикацияға байланысты дамыған кардиомиопатия түрінде кездеседі. Оны – физикалық күш түскендегі ентігу, жүректің жиі соғуы, жүрек тондарының әлсіреуі, ЭКГ-да аласа Т-тісшесі дәлелдейді.
Әртүрлі калибрдағы тамырлардың лейкоздық инфильтрациясы нәтижесінде олардың өткізгіштіктері артады. Осындай ұсақ қан тамырларының зақымдануы терідегі қанталауларға алып келуі мүмкін.
Бүйрек паренхималарының лейкемиялық инфильтрациясы науқастардың жартысында кездеседі, бірақ көріністері айқын болмайды. Әдетте ол протеинуриямен, кейде микрогематуриямен байқалады. Бүйрек қызметінің өте ауыр бұзылыстары әдетте кездеспейді.
ООЖ-ның зақымдануы айқын клиникалық кезеңінде сирек кездеседі, бірақ ол СЛЛ соңғы кезеңінде барлық науқастарда болады.
Соңғы кезеңі
СЛЛ-ның соңғы кезеңінде науқастардың жалпы жағдайы үдемелі нашарлап, жүдеуі, айқын улану белгілері, тәбеттің жоғалуы және дене қызуының жоғарылауы байқалады.
Қызба тек СЛЛ-ға байланысты емес, сондай-ақ ол бактериялық пневмония, туберкулездің қабаттасуынан да болуы мүмкін. Инфекция-қабыну үрдістері иммундық жүйенің бұзып, гипогаммаглобулинемияны дамытады. Ауыр, кең жайылған инфекциялар өлімге алып келеді. Ұшық СЛЛ-ның кез келген кезеңінде, әсіресе соңғы кезеңде ауыр асқынуларға алып келіп, науқастың тері, ауыз қуысы, асқазан-ішек, несеп шығару жолдарының сілемей қабаттарын зақымдайды.
Соңғы кезеңнің ең қауіпті клиникалық көріністердің біріне ауыр бүйрек жетіспеушілігі жатады. Ол бүйрек тіндерінің лейкоздық жасушаларымен инфильтрациясы нәтижесінде олигоанурияның дамуымен, қанда несепнәрі, креатининнің жоғарылауымен байқалады. Ауыр бүйрек жетіспеушілігі өлімнің себебі бола алады.
СЛЛ-ның соңғы кезеңінде бас миы қабықтарының жас лимфоциттермен инфильтрациясы салдарынан нейролейкемия дамиды. Ол бастың қатты ауырсынуы, құсу, параличтер, парездер және менингиальды синдромдармен көрінеді.
Осы кезеңде кардиомиопатия, қан айналымының жетіспеушілігі, тыныс жетіспеушілігі, экссудативті плеврит айқын дамуы мүмкін.
Сондай-ақ бұл кезеңде өте ауыр анемия, тромбоцитопения дамып, геморрагиялық синдром терідегі қанталаулармен, мұрын, асқазан-ішек пен жыныс жолдарынан қан кетулермен байқалады. Лимфа түйіндері, көкбауыр, бауыр ұлғая және қатая түседі.
Кейбір науқастарда бластық криз болады. Ол қанда бласт санының күрт жоғарылауын және соңғы кезеңнің соңын көрсетеді.
СЛЛ-ның соңғы кезеңінде Рихтер синдромына, пролимфоцитарлы лейкозға, жедел лимфобласты лейкозға, көптеген миеломаға өтуі байқалады.
Рихтер синдромына өту
СЛЛ-ның «Рихтер синдромына трансформациясы» деп ірі                    В-лимфоциттен тұратын жайылмалы, агрессивті ірі жасушалы иммунобласты лимфомаға (лимфосаркомаға) өтуін айтады. Алғашқы рет оны Рихтер (1928 ж) жазды. СЛЛ үдемелі түрімен ауыратындардың 3-10 % Рихтер синдромына өтеді екен. Бұл синдромның дамуына р53 геннің мутациясы әсер етеді.
Рихтер синдромында лимфа түйіндері үдемелі ұлғайып, тас сияқты қатайып, көрші тіндерді және лимфа жолдарын басып, ауырсыну мен ісінуді туындатады. Көптеген науқастарда ретроперитонеалды лимфаденопатия дамиды, дене қызуы жоғарылайды, жүдейді, гепатомегалия, өте үлкен спленомегалия табылады. ОЖЖ-ның патологиялық үрдіске қосылуына байланысты неврологиялық симптомдар көрінеді. Асқазан-ішек жолы, өкпе, бүйрек және басқа да мүшелерде лейкоз жасушаларының инфильтрациясы әсерінен сәйкес клиникалық белгілер пайда болады. Қан сарысуында ЛДГ мен моноклондық гаммапатия деңгейі жоғарылайды.
Рихтер синдромына өту диагнозы лимфа түйінінің биопсиясымен дәлелденеді. Биоптатта цитоплазмасы айқын базофильді, ядросы дұрыс емес пішінді, нуклеолалары бар ірі иммунобластар табылады. Сүйек миында осы жетілмеген жасушалардың инфильтрациясы көрініп, остеолиз ошақтары байқалады. Рихтер синдромы дамыған науқастардың орташа өмір сүру ұзақтығы шамамен 6-12 ай.
Жедел лейкозға өтуі
СЛЛ өте сирек (2 %) жағдайда жедел лимфобласты лейкозға өтеді. Қазіргі заманда СЛЛ кезіндегі лейкоздық клон В-жасушалы бағыттағы клоннан шығатыны анықталған. Бластық трансформация негізіне иммуноглобулиндердің синтезіне жауап беретін гендер мен с-МVС гені жабысуының артуымен басталады. Лейкемиялық бласт жасушалары соңғы дезоксинуклеотидтрансферазаға (TdT), жоғары деңгейлі беткейлік иммуноглобулиндерге және HLA–DR-ге жабысады. Дерттің клиникалық көрінісі жедел лимфобласты лейкозға сәйкес келеді.
Көптеген миеломаға өтуі
Өте сирек жағдайда СЛЛ көптеген миеломаға өтуі байқалады. Бұл кезде сүйек миында плазмалық жасушалардың жеке патологиялық клоны болады деген жорамал бар.
Зертханалық және құрал-саймандық зерттеулер
Жалпы қан талдауы. СЛЛ-ның бастапқы сатысында жалпы қан талдауында орташа лейкоцитоз (15-30х109/л, кейде 50х109/л-ге дейін) және 60-80 %-ға жететін лимфоцитоз анықталады. СЛЛ кезіндегі лейкоздық лимфоциттер қалыпты лимфоциттерден ешқандай айырмашылығы жоқ, олар жетілген ұсақ жасушалар болып көрінеді. СЛЛ-ның қатерсіз түрінде лимфоцит өлшемі 10-12 мм, дөңгелек не сопақ пішінді, ядролары дөңгелек, хроматині гомогенді, жарық арықтармен бөлінген, цитоплазмасы ашық-көгілдір, кең емес.
Қанда кейде жетілмеген, көлемі үлкен, ядросы жоқ лимфоциттер немесе Ридер жасушалары (бүршік тәрізді не екі бөлшекті ядросы бар лимфоциттер) болуы мүмкін. СЛЛ-ның ерекше белгісіне Боткин-Гумпрехт жасушалары – ядросы жартылай бүлінген лимфоциттердің табылуы жатады. Олар жұғынды жасау барысында артефакт ретінде бүлінген лейколизді жасушалар.
СЛЛ-ның айқын клиникалық көріністер кезеңінде әртүрлі дәрежедегі лейкоцитоз табылады, әдетте лейкоциттер саны 50х109/л-ден жоғары, 100х109/л, кейде 200х109/л дейін жетуі мүмкін. Қанда лимфоциттер санының күрт жоғарылауы тән. Егер абсолюттік лимфоциттер саны 10х109/л және одан жоғары болса, онда СЛЛ диагнозын жоғарғы айқындылықпен қойылады, ал лимфоциттер саны 5х109/л-ге дейін болса, бұл ауру туралы күмәндану керек. Лейкоцитарлы формулада лимфоциттер 80-90 % құрайды. СЛЛ-ның өршу кезеңіне қанда бірен-саран пролимфоциттер және лимфобластар пайда болады.
Пролимфоциттер санының күрт көбеюі СЛЛ-ның пролимфоцитарлық түріне тән, ал айқын бластемия соңғы кезеңнің бластық кризінде байқалады. Науқастардың жартысында нормохромды нормоцитарлы анемия кездеседі, ретикулоциттер қалыпты не жоғары болуы мүмкін. Анемияның айқындық дәрежесі әртүрлі, ол аурудың ұзақтығына тікілей байланысты.
Анемияның негізгі себептері:
•	сүйек миында лейкоздық инфильтрация ауданының өсуіне сәйкес қан өндірілудің қызыл өскіншесінің қысқаруы. Анемия 3-7 жылдан кейін байқалады және гемолиз, гиперлейкоцитоз бен тромбоцитопения белгілері табылады;
•	эритроциттерге қарсы JgG сыныбының антиденелері пайда болуы. 8- 20 % науқастарда аутоиммундық гемолиздік анемия табылады. Эритроциттерге қарсы антидененің барын Кумбс реакциясы және глюкокортикоидтардың оң емі дәлелдейді. Гемолизді анемия гипербилирубинемиямен және ретикулоцитозбен жүреді.
•	көкбауырда эритроциттердің ыдырауының жоғарылауы. Көкбауыр ұлғаяды және онда микроциркуляцияның бұзылыстары табылады. Бұл жағдайда эритроциттердің өмір сүру ұзақтығы қысқарады және оны спленэктомияның оң нәтижесі дәлелдейді.
Тромбоцитопения жиі (ұзақ жылдар бойы ауырғандарда) кездеседі. Тромбоцитопения лейкозды үрдістің үдеуіне, сүйек миының лейкоздық жасушаларымен инфильтрациясына, мегакариоцитарлық өскіншенің қысқаруына, сондай-ақ тромбоциттерге қарсы аутоантиденелердің пайда болуына байланысты. Оның аутоиммундық сипатын кортикостероид-тардың оң әсері дәлелдейді. Сонымен қатар оған тромбоциттердің көкбауырда көптеп бұзылуы да себеп болады.
Көп жағдайларда ЭТЖ жоғарылайды.
Миелограммада айқын лимфоидты инфильтрация анықталады. Жалпы лимфоциттер 30 % (кейде 50-60 %)  құрайды. Гранулоциттердің саны айтарлықтай төмендейді. Дерттің үдемелі ауыр өтетін түрінде сүйек миының жаппай лимфоидты метаплазиясын көруге болады. СЛЛ-ның шынайы клиникалық белгілері және қанда сәйкес өзгерістер табылған жағдайда төс пункциясын жасаудың қажеті жоқ.
Сүйек миының трепанобиоптатын зерттеу. Бұл зерттеу тәсілі сирек қолданылады. 30-35 % науқастардың сүйек миында жайылмалы лимфоидты инфильтрация анықталады және ол дерттің бастапқы сатысына тән. 25 % науқастарда нодулярлық жайылмалы инфильтрация байқалады, әдетте бұндай адамдардың болжамы едәуір жақсырақ болады. Ал 25 % науқастардың сүйек миында лимфоциттердің тоқтаусыз көбеюі анықталады және оның болжамы «қолайсыз» – деп саналады. Сүйек миында май жасушаларының ауданы азаяды.
Лимфа түйіндерінің пункциясы диагнозды қою барысында қиындық туындаған жағдайда жүргізіледі. СЛЛ-ға лимфоцитті пролиферациясы тән және пунктат негізінен жетілген ұсақ лимфоциттерден тұрады. Дерттің ауыр ағымында және айқын өршу кезеңінде пролимфоциттер және лимфобластар санының жоғарылауы мүмкін.
Көкбауыр пункциясын лимфа түйіндері ұлғаймаған алейкемиялық лимфолейкозда, төс пункциясында СЛЛ-ға тән морфологиялық өзгерістер табылмағанда, клиникалық көрінісінде спленомегалия басым болғанда ажыратпалы диагностикасын жүргізу үшін жасалады. СЛЛ кезінде көкбауырдың цитограммасында лимфоциттер және пролимфоциттер санының айтарлықтай жоғарылауы (90-98 %) табылады. Дәл осы өзгешелік «алейкемиялық лимфолейкоз» диагнозын анықтаудағы ең маңызды белгісі болады. Сонымен бірге бластар саны да жоғарылайды.
Қанның биохимиялық талдауы. Науқастардың жартысында гипогаммаглобулинемия дамиды, ол аурудың өршуіне байланысты тереңдейді. СЛЛ-да гепатоциттердің цитолизін көрсететін ферменттердің (АлАТ, фруктозо-1-фосфатальдолаза, орнитин-карбамонилтрансфераза) белсенділігі артады, билирубин мөлшері аз ғана жоғарылауы мүмкін. Бауыр қақпасы аймағында үлкейген лимфа түйіндері өт жолдарын қысуы мүмкін, сол себептен билирубин жоғарылайды. Әдетте қандағы несеп қышқылының мөлшері қалыпты.
Қанның иммунологиялық талдауы. СЛЛ-ның типтік түрінде (94-95 %-да) ісік субстрактын В-жасушалар құрайды. Бірақ кейде қан мен көкбауырда Т-лимфоциттер-супрессорлар жоғарылап, Т-лимфоциттер-хелперлер / Т-лимфоциттер-супрессорлар қатынасы бұзылады.
Дереккөздер
Санат:Созылмалы лимфоидті лейкоздар
Санта-Барбара-ду-Монти-Верди
Санта-Барбара-ду-Монти-Верди (Santa Bárbara do Monte Verde) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 206 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 416,081 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Мегень-Игол
Мегень-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Глубокий Сабун өзенінің сол жағалауынан 112 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Электрлі ойнатқыш құрылғылар
Электрлі ойнатқыш құрылғылар граммофон табағында жазылған сигналды электр сигналына айналдыратын құрылғы; электрофон,— радиола сияқты дыбыс жаңғырту комплекстерінің негізгі құрамды бөлігі. Басты тораптарына электр двигателімен айналатын дискі, дыбысалғыш, оған граммофон табағының керек тұсына қоюға және ойнап біткеннен кейін көтеруге (микролифт),табақты тазалауға арналған құрылғылар жатады. Сапалық және пайдалану тиімділігі көрсеткіштеріне байланысты электрлі ойнатқыш құрылғылар: жоғары, I, және ІІІ кластарға бөлінеді. Жоғары, I, кейде ІІ класты электрлі ойнатқыш құрылғылар дискінің айналу жиілігін орнатылған индикациямен үйлестіргіш, дыбысалғышты статикалық теңестіргіш, тонармның салмағын реттегіш сияқты қосалқы жүйелермен жабдықтал ады. Электрлі ойнатқыш құрылғылардың жұмыс сапасын тексеру мақсатында «Мелодия» фирмасы арнайы сынақ күйтабағын шығарады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Прамаджоре
Прамаджоре (Pramaggiore) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3985 адамды құрайды. Халық тығыздығы 166 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 30020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Қапыш Бижанұлы Қалиев
Дереккөздер
Санат:1934 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Көктал (Балқаш ауданы)
Көктал — Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл, Көктал ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бақанас ауылынан солтүстік-батысқа қарай 101 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1165 адам (589 ер адам және 576 әйел адам) болса, 2009 жылы 1247 адамды (641 ер адам және 606 әйел адам) құрады.
Қарабатыр ауылдық округі
Қарабатыр ауылдық округі – Қостанай облысы Қамысты ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарабатыр ауылы кіреді. Орталығы – Қарабатыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1025 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданы ауылдық округтері
Катя Винтер
Катя Винтер (ағыл. Katia Winter, туған. 13 қазан 1983, Стокгольм, Швеция) — шведтік актриса. Әлемге көбінесе «Сонная лощина» телесериалындағы Катрина Крэйн рөлімен әйгілі.
Өмірбаян мен мансап
Винтер Швецияның Стокгольм қаласында өмірге келген. Жастық шағында Лондон қаласына отбасымен көшіп кетеді.
АҚШ-тан көшіп келгеннен кейін Винтер "Арена" атты фильмде Келлан Латс және Сэмюэл Л. Джексонмен бірге ойнаған. 2012 жылы "Декстер" сериалының актерлік құрамасына енді. 2013 жылдан бастап «Сонная лощина» атты телесериалда басты кейіпкер - Икабод Крейннің әйелі, Катрина Крэйн атты мыстанның рөлін ойнап жүр.
Пёльсфельд
Пёльсфельд (Pölsfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зангерхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 427 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 315. Муниципалитеттің басшысы — Хольгер Реппин.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
IC 3095
IC 3095 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39357, MCG 4-29-59, ZWG 128.69, KAZ 381, KUG 1214+242.
Сыртқы сілтемелер
IC 3095 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Сары май кремі
250px|торт
Сары май кремі. Құмшекер мен жұмыртқаны ұнтақтып, үздіксіз араластыра отырып, қайнаған соң оттан түсіріп, сосын суытады. Сары майды жақсылап шайқап, оған дайын қоспаны үздік-үздік құяды да, мұқият араластырады. Кремге хош иіс беру үшін ванилин немесе ликер қосуға болады. 200 г тұздалмаған сары майға : 1 стакан құмшекер, жарты стакан сүт, 1 жұмыртқа, ¼ванилин ұнтағы немесе 1 рюмка ликер қажет.
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Локате-Варезино
Локате-Варезино (Locate Varesino) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3958 адамды құрайды. Халық тығыздығы 792 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 22070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Иффиньяк
Иффиньяк (Yffiniac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22389, пошта индексі — 22120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4814 адамды құрады. Халық тығыздығы — 276,03 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
1958 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1958 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1958 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Юсьва (Иньва тармағы)
Юсьва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иньва өзенінің оң жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 78 км-ді құрайды.