cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казталов ауданы
Географиялық орны, жер бедері
Шығысында Ақжайық, оңтүстігінде Жаңақала, Бөкейорда, батысында Жәнібек, солтүстігінде Тасқала аудандарымен Ресейдің Саратов облысы, Александров-Гай ауданымен шектеседі. Аудан жері жазық. Каспий теңізінің Солтүстік бөлігін қамтиды. Ең биік жері ауданның батысында (абсолюттік биіктігі 42 м). Жер қойнауынан құрылыс материалдары өндіріледі.
Халқы
Халқының саны 2019 жылы 29 129 адамды құрады. Ұлттық құрамы: қазақтар — 98,78%, басқалары — 1,22%.
Әкімшілік бөлінісі
center|300px 47 елді мекен 16 ауылдық округке біріктірілген:
Климаты, өсімідігі мен жануарлар дүниесі
Климаты тым континенттік: қысы суық, жазы ыстық, қуаң. Ауданның орташа температурасы қаңтарда –13 – 13,50С, шілдеде 240С. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 200 – 250 мм. Аудан жерімен Қараөзен, Сарыөзен, Ащыөзек, Жайықтың Көшім тармағы және олардың салалары ағып өтеді. Ірі көлдері: Мерекекөл, Қаракөл, Сарышығанақ, Балықты Сарқыл. Жері, негізінен, қызыл қоңыр, қоңыр, сортаң, сор топырақты. Онда боз, жусан, бетеге, еркек шөп, өзен жайылымдарында және көлдерді жағалай қамыс, құрақ аралас шалғынды шөптер өседі. Жабайы аңдардан қасқыр, түлкі, қарсақ, қоян, доңыз, ақбөкен, борсық, сарышұнақ, аламан тышқаны, өзендерде шортан, алабұға, сазан, т.б. балықтар кездеседі. Құстардан қаз, үйрек, аққу мекендейді.
Шаруашылығы, инфрақұрылымы
Аудан етті-сүтті мал, қой, жылқы және астық өсіруге маманданған. Ауыл шаруашылығына жарамды жері 1,78 млн. га, оның ішінде егістігі 25,7 мың га, шабындығы 200,9 мың га, жайылымы 1,47 млн. га-ны құрайды. Аудан аумағындағы бұрынғы (1997 жылға дейінгі) 2 ұжымшар, 14 кеңшар, 2 бордақылау бірлестіктері 30-дан астам шаруа қожалықтарына қайта біріктірілген. Жалпы білім беретін 54 мектеп, оның ішінде 25 орта, 6 орталау, 23 бастауыш, 1 кәсіптік-тех. мектептер бар. 2 мәдениет үйі, 37 кітапхана, 39 клуб, 4 кинотеатр, 2 музей жұмыс істейді. Емдеу орындарынан ауданы аурухана мен 2 емхана, 14 фельдшер-акушерлік пункт бар. Аудан жерімен Жәнібек – Казталовка, Жалпақтал – Чапаев – Казталовка, Жалпақтал – Талдыбұлақ автомобиль жолдары өтеді.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы
Мальгенак
Мальгенак (Malguénac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56125, пошта индексі — 56300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1738 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Имиджмейкинг
Имиджмейкинг – имиджелогиядағы әдістердің бірі.
Саясаткер, бизнесмен, конгрессмен, лидердің ұнамды бейнесін одан әрі жетілдіру мақсатында әрекет жасау. Саяси жарнама имиджмейкингтен бастау алады. Ол саясаткерлердің жағымды бейнесін қолдан жасау үшін дүниежүзінде кеңінен қолданылып жүр.
Саяси жарнама, БАҚ, үгіт-насихат арқылы кейіпкердің әлеуметтік көңіл-күйі, келісімді бейнесін кеңірек насихаттау. Көпшіліктің көңіл-күйіне психологиялық тұрғыдан әсер ету мақсатында имиджмейкинг түрлі тәсілдер пайдаланады. .
Қима
Қима —
Алтын қима — ~a санын немесе ұзындығы ~a-ға тең кесіндіні үлкен қосылғышы кіші қосылғышы мен бүтін қосылғышының геометриялық ортасы болатындай екі оң: ~x және ~a - x қосылғыштарына жіктеу, яғни
Дедекинд қимасы — бірінің (жоғары немесе оң) әрбір саны өзге кластың (төменгі және сол) әрбір санынан үлкен болатындай етіп рационал сандар жиындарын екі класқа ажырату.
Конустық қима — дөңгелек конустық беттің жазықтықпен қиылысу сызығы; бұл сызық жазықтықтың орналасуына тәуелді түрде гипербола, парабола, эллипс, шеңбер немесе екі түзудің жиынтығы болады.
Нормал қима — беттің берілген нүктесінде оны нормал арқылы өтетін жазықтықпен қиюдан пайда болатын қима.
Шаймерден Қосшығұлұлы
right|250px|thumb Шәймерден Қосшығұлұлы (Көкшетау уезі, Қотыркөл болысы 1874-1932) - Көкшетау мешіті жанындағы интернаттың мұғалімі. 19 ғ-дың 90-жылдары - 20 ғ-дың бас кезінде патша үкіметі қазақ өлкесін уысында берік ұстау үшін оны басқарудың дін мекемелері мен мектептерді де қамтитын жаңа тәртіптерін енгізді. 1901 ж. патша әкімшілігінің жарлығы бойынша Петропавл, Көкшетау, Павлодар өңірінде мешіттер жабылып, молдалардың мұсылман дінінің заңы - шариғат жолымен қызмет атқаруына тыйым салынды. Мұндай әрекеттер халық арасында наразылық тудырып, ел ішінде дүмпулер туғызды. Патшалық Россияның қазақ даласындағы бүл отарлық саясатына қарсы Көкшетау молдасы Наурызбай Тала сұлы және оның көмекшісі Шәймерден қауым арасында белең ала бастаған демокр. озық ой-пікірді, азаттық қозғалысты біріктіріп өлкені тұтас қамтитын мүфтиге бағынатын, дербес діни панисламдық ұйым құруды көздеді. Өз қимыл-әрекеттерінің пәрменділігін, ықпалын арттыру үшін қазақ жұртына құрметті де беделді адамдарға иек арту мақсатымен ол Абайға екі рет хат жолдаған. Ол хатында Абайды: «Баяғы дәурен етті де, өлетін заман жетті де... Барлық жай-жапсарды айтып, ақылдасуға... қазақтың мүддесін шағып ойласуға...» (Абай тағылымы. - А., 1986, 424-6.) шақырып, ақынды ел қамын ойлайтын, қалың елге мұратты жол нұсқайтын кемеңгер ақылшы, ақ ниет қамқоршысы ретінде таныған. Бұл хаттар патша әкімшілігінің қолына түсіп, Ш. 1903ж. тұтқындалып, 5 жылға түрмеге қамалады.
Көрнекті Алаш қайраткері, діндар Шаймерден Қосшығұлұлы 1874 жылы Ақмола облысы Көкшетау уезі Қотыркөл болысында туған.
Керей руының Ақсары бөлімінен шыққан. Жас шағында ауыл молдасынан хат таниды, кейін Көкшетаудағы Науан хазірет медресесінде және Бұхарада оқиды. Мұнан соң осы қалада 1886 жылы жұртшылық қаржысымен салынған, Мезгіл болысының азаматы Наурызбай (Науан хазірет) Таласұлы ұстаған мешіт жанындағы интернаттың мұғалімі болады. Бұл кезде ол ұстазымен бірігіп, Ресейдің шоқындыру саясатына ашық қарсы тұрады. 1903 жылы Абай Құнанбайұлы сынды қазақтың білікті, сыйлы азаматтарына патшалық режимнің оспадар әрекеті туралы және осыған байланысты бас қосу жөнінде екі мәрте хат жазады. Осы күресі үшін имам Н.Таласұлы екеуі абақтыға жабылады. Жандармерия тексергенде, Көкшетау мешітінен «цензура» өткізбеген 164 кітап және күмәнді қолжазбалар шығады. Ақыры патша өкіметі 1903 жылы шілдеде Шаймерденге - 5 жыл, Науанға - 3 жыл кесіп, Үркіт генерал-губернаторының бақылауына Батыс Сібірге жіберіледі. Бұл жерден оларды Якутияға жер аударады. Осы заңсыздықты Ә.Бөкейхан мен М.Сералин жауапты орындарға, орыс зиялыларына дәлелдеп айта жүріп, бірнеше министрдің қабылдауында болып, оларды 1905 жылы наурызда босатып алады. Осы жылы М.Тынышбайұлы, С.Шипабекұлы секілді қайраткерлермен бірге Петерборға барып, патша өкіметіне қарсы шеруге қатынасады. Сонан соң Нижний Новгородта ашылған жалпыресейлік мұсылмандар сиезіне қатысады. Елге келген соң күрескер азаматты халық 1906 жылғы I Мемлекеттік Думаға депутат етіп сайлайды. Бірақ ол бүл жолы «орыс тілін білмейді» деген желеумен депутаттыққа тіркелмеген. Ресми өкімет, халықты сатып жүрген тілмаштар қайраткер туралы неше түрлі алыпқашпа сөз таратқан. Бұл шақта қайраткер Балықты көлдегі алты бөлмелі ағаштан қиып салған үйін мектепке айналдырып, орыс мұғалімін жалдап, балалардың оқу шығынын өзі көтерген. I Мемлекеттік Дума таратылған соң, патша II Думаға сайлау жарлығын шығарғанда қайраткерді халық тағы да парламентке ұсынады. Ол Петерборға аттанады. Дума мүшесі болады. Бұл Дума да таратылғанда қайраткер өз қаржысымен астанада татардың «Улфат» (Бірлесу) газетіне қосымша ретінде «Серке» газетін шығарады. Қазақтан кісі сайланбаған III Думаға «Жер туралы» Заң жөнінде сұрау (запрос) салады. 1907 жылы Алаш көсемі Ә.Бөкейханның тапсырмасымен Түркияға барып, үкімет, парламент басшыларымен кездеседі. Түріктің бір газеті арқылы II Николайға мәлімдеме жасайды. Діндар 1917-1919 жылдардағы Алаш қозғалысынан да шет қалмайды. Кеңес өкіметі оны 1931 жылы Петропавл түрмесіне жабады. Әбден қиналған, саясаттан теперіш көрген қайраткер 1932 жылы Омбы жерінде қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:1874 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:1932 жылы қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Ресей Мемлекеттік Думасының депутаттары
Мазаган
Мазаган  (Mazagão) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мазаган экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14259 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13 131 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,08 адам/км².
Санат:Амапа елді мекендері
Қырымбет
Қырымбет — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл, Қырымбет ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 545 адам (270 ер адам және 275 әйел адам) болса, 2009 жылы 291 адамды (159 ер адам және 132 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Масляная (Утлан тармағы)
Масляная — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Утлан өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нойхаус-на-Клаузенбахе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 950 адамды құрайды (2016). Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JE, ресми идентификациялық коды — 1 05 07.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Зампт (АҰП) саналады.
Личчана-Нарди
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4975 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 54016.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giacomo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Питер Брук
Дереккөздер
Санат:Англия тұлғалары
Ламинария тұқымдасы
Ламинария тұқымдасы — қоңыр балдырлар қатарына жататын теңіз өсімдіктері. Құрамында қоректік зат полисахарид — лампнарни болғандықтан, ол қоныр түсті болады. Талломдарының ұз. 10— 50 м, кейде 100 м-ге жететіндері де болады. Бұтақты өсімдіктерге ұқсас, өзегі флоэма клеткалары тәрізді фото-синтез қызметін атқарады. Ламинария тұқымдасының су тұбіне бекінген бөлігі мен діңі көп жылдық, ал «жапырақ» пішінді пластинкасы жыл сайын түседі. Ламинария тұқымдасы жы-нысты (оогамия) және жыныссыз (зооспоралары арқылы) жолмен кө-бейеді. Ламинария тұқымдасының 30 тутлсы (100 турі), оның ішінде Ресейде Солг. және Қиыр Шығыс теңіздерінде екі түрі кездеседі. Ламинария тұқымдасы медицинада (йод), тамақ өнеркнсібінде (геңіз капустасы), а. ш-нда (мал азыгы және тыңайтқыш),калий тұзін алу үшін қолданылады.
Александра Алексеевна Зайцева
Зайцева Александра Алексеевна (1900, Краснодар өлкесі, Николаевская станицасы – 1981, Шортанды кенті) – агроном-топырақтанушы, Зайцева – 10 монографияның авторы.
Педагогикалық шығармашылық
Педагогикалық шығармашылық - мұғалімнің оқу-тәрбие міндеттерін, жоғары тиімділікпен шешуі; тәрбие мен оқыту теориясы мен тәжірибесін байытуы.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Морлэй (Миссури)
Морлэй (Morley) — Миссури штатының Скотт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.9 км². FIPS коды — 29-49988.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 792 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Скотт округы (Миссури)
Реттік толып кетудің ерекше жағдайы
Реттік толып кетудің ерекше жағдайы Рефераттық ақпарат (Реферативная информация; abstract information) — құжаттардың қорытынды мазмұны мен қажетті тізімді ұсынатын ақпарат.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Индия Пресс Эйдженси
Оны 1957 жылы прогресшіл журналистер тобы құрған. Агенттік ағылшын тілінде бюллетеньдер шығарумен айналысады. Сонымен қатар елдегі жаңалықтарды жылдам халыққа ұсынуға бейім. Онда жұмыс жасайтын журналистер батылдығымен, қайсарлығымен ерекшеленеді. Сондықтан олар өте қатал іріктеуден өтіп, арнайы таңдалынып алады.
Дереккөздер
Санат:Журналистика
Фрунзе (Қамысты ауданы)
Фрунзе — Қостанай облысы Қамысты ауданы, Қамысты ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019 жылға дейін Фрунзе ауылдық әкімдігі орталығы болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қамысты ауылынан оңтүстікке қарай 40 км жерде, Тобыл өзенінің аңғарында орналасқан.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 947 адам (450 ер адам және 497 әйел адам) болса, 2009 жылы 601 адамды (290 ер адам және 311 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1955 жылы Жітіқара ауылындағы Шевченко атындағы ұжымшардың екіге бөлінуіне байланысты қаланған. 1955-1994 жылдары астық өсіретін кеңшардың орталығы болды. 1994 жылы мұнда өзімен аттас ұжымдық кәсіпорын құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданы елді мекендері
Хоса
Хоса (Josa) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнкас-Минерас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.05 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Ласси (Валь-д'Уаз)
Ласси (Lassy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95331, пошта индексі — 95270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,88 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Өрістілік
Өрістілік, перспектива (реrsресtivе - анық көріп тұрмын) немесе Аксонометрия ( axon — ось және metreo — өлшеймін ) - кеңістіктегі көлемді денелерді бейнелейтін әрі олардың кеңістіктегі құрылымын ескере отырыи орталық жобалау өзгерістеріне негіздейтін тәсіл. Өрістілік Ежелгі Египет (Мысыр) пен Грекияда пайда болды. Кейіннен Қайта өркендеу дәуірінің суретшілері Пьеро делла Франческа, Леонардо да Винчи, А.Дюрер, т.б. еңбектерінде өрістілік жүйесі дами түсті. Аксонометрия — тікбұрышты координаталар жүйесімен байланыстырьшған бұйымның жазықтықтағы кескіні. Аксонометрияда бұйыммен бірге координаталар жүйесі де кескінделеді. Аксонометрияны тұрғызу үшін бұйым координаталық жазықтықтардың біреуіне тікбұрыштап проекцияланады. Одан кейін бұйымның, оның тікбұрышты проекциясының және координаталар жүйесінің аксонометриялық проекциялар жазыктығындағы проекциялары салынады. Сондықтан аксонометрияны аксонометриялық проекциялар дейді. Бұйымның аксонометриясына түсіну, оның өзара перпендикуляр жазықтықтардағы проекцияларынан тұратын сызбасына Караганда, оңай. Осыған байланысты Аксонометрияны көрнекі кескіндер қатарына жатқызады. Аксонометрияны қиғашбұрышты, параллель, стандарт, тікбұрышты және центрлік деп ажыратады.
Аксонометрия- параллельді проекциялау аркылы елшемдерді проекция естерінің бағытымен белгілі бір шамаға өзгерте отырып заттардың бейнесін сызып көрсету әдісі.
Дереккөздер
Санат:Табиғи құбылыстар Санат:Бейнелеу өнері
Жоғарғы николь
Жоғарғы николь — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Аскин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 15 адамды құрады. Пошта индексі — 452894, ОКАТО коды — 80204804007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Туркел
Туркел (Turquel) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Алкобаса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 342 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,25 км² шамасында. Халық тығыздығы — 107,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Conceição).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Референциалық тұтастық
нобай|Референциалық тұтастықтың бұзылу мысалы Референциалық тұтастық (Референциальная целостность) — мәліметтердің хабарламалық базасындағы ақпараттың тұтастық ережесі. Ереже мәліметтер базасының алуан түрлі қатынастарының өзара байланысын жасақтайды.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану
Новаженка
Новаженка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пьяна өзенінің сол жағалауынан 329 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Инжул (өзен)
Инжул — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черный Июс өзенінің сол жағалауынан 128 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Ланьчжоу
Ланьчжоу, Гаолань — Қытайдағы қала, Ганьсу провинциясының экімш. орталығы, маңызды жол тора-бы. Хуанхэ ө. бойыпда. Халқы 1,5 млн. (1970). Ірі мұнай айыру з-ды, машина жасау, химия, цемент, шыны өнеркәсіп орындары және жеңіл, тамақ кә-сіпорындары жұмыс істейді. Университет, пед., мал дәрігерлік, мұнай, т. ж. транспорты ин-ттары, Қытай ғылым академиясының Солт.-Бат. филиалы бар. Ланьчжоуда археол. қазба жұмысы жүргізілді. Соның нәтижесінде неолит және қола дәуіріне жататын көптеген қоныстардың орны мен обалар табылды. Археол. зерттеулер Солт. Қытайда неолит заманында бір-бірінен біраз апырмашылығы бар 2 негізгі аймақ ; негізінен Хуанхэ алабын қамтитын Хэнань және Хуанхэ ө-дерінің жоғ. ағысы алабын қамтитын Гань-суй) болганын дәлелдеуге мүмкіндік берді.
Әдебиет
Васильев Л. С., 0 роли внешних влияннй в возникновении китайской цивилизации, «Народы Азии и Африки», 5364, № 2; Крюков М. В., У истоков древних культур Вотсточной Азии, там же, 1364. № 6.
Мүсәпір
Мүсәпір. Бүгінгі күнде қазақтар қолданып жүрген мағынасы — жоқшылық зардабын көп тартқан, бейшара, қарып-қасер, сорлы; қайыршы. «...мүсәпір шалдың алдына аудара салып, жүріп кетеді» (А. Жұбанов, Замана.).
Сөздің шыққан тегі араб тілі мусафыр — 1) саяқатшы; 2) жолаушы; 3) қонақ. Араб тілінің өзінде бұл оның алғашқы мағынасы емес. Бұл жерде сөздің мағынасымен бірге дыбыстық құрамына да өзгеріс кірген. Сөз түбірі «сафар» (жол, жорық, саяқат мағыналарында қолданылады). Осы түбірдің алдына сол тілге тән -мү қосымшасы (префикс) қосылып, «мүсәпір» туынды сөзі пайда болған. Қазіргі тілімізде «сафар» сөзі «сапар» қалпында дыбысталып «жол, жолға шығу» мағыналарында да, адам аты қалпында да қолданылатынын білеміз. Сөйтіп, тілімізде «мүсәпір» сөзінің шамадан тыс мағына өзгерісіне түскендігі байқалады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Файзолла Жантеміров
Файзолла Жантеміров (1899, қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданы Баянауыл ауылы - 1978, Алматы қаласы) – Қаныш Сәтбаевтың замандасы. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Алғаш сауатын Баянауылдағы қазақ-орыс мектебінде ашқан. 1914 жылы Қаныш Сәтбаевпен бірге Павлодар мектебінде, Семей мұғалімдер семинариясында оқыған. Семей губерниясы комитетінде жұмыс істеді. 1920 жылы туған жеріне оралып, РК(б)П-ның Баянауыл ұясында қазақ-татар секциясының жастар мәдени-ағарту ұйымына мүше болды.
Сәтбаев бастаған топ елге шығып сот ісін қараумен бірге ойын-сауық қойып жүргенде оған Жантеміров домбырашы, әнші ретінде қатысқан. Оның айтуымен қазақтың бірнеше әнін А.В.Затаевич нотаға түсіріп алды. 1925-29 жылы БРОАК жанындағы Қазақ өкілдігінің жауапты хатшысы болды. Осы қызметте Әміре Қашаубаевтың Париж сапарына байланысты құжаттарын дайындап берді. Жантеміров кейін Қарағанды облысы финанс бөлімінде, Қазақ КСР ауыл шаруашылық министрлігінің жауапты хатшысы болып қызмет атқарған.
Жаратылыстану және техника қайраткерлерінің биографиялық сөздігі
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Николай Леонтьевич Бродский
Николай Леонтьевич Бродский (27.11.1881, Ярославль, - 05.06.1951, Мәскеу) совет әдебиет зерттеушісі.
1926 жылдан Мәскеу университетінің профессоры, өзі сол университетті бітірген. Ол РКФСР ПҒА-ның толық мүшесі. Николай Леонтьевич Бродский еңбектері негізінен 19 ғасырдағы орыс әдебиетін, орыстың алдыңғы қатарлы ойшылдарының (А.И.Герцен, В.Г.Белинский, М.Ю.Лермонтов, И.С.Тургенев) шығармашылығын, славянофилдер, батысшыларды зерттеуге арналған.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:1881 жылы туғандар Санат:1951 жылы қайтыс болғандар
Қазақстан әуежайлары тізімі
Қазақстан әуежайларының ішіндегі ең ірісі Алматы әуежайы болып саналады. Әуежай өзінің тарихын 1935 жылдан бері жүргізіп келеді, ал 2012 жылы ТМД-дағы ең үздік деп танылды. Бұл әуежай жылына төрт миллионнан астам жолаушыға қызмет көрсетеді.
Төменгі Амбой
Төменгі Амбой — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мет өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Қазақстан әуежайлары тізімі
Қазақстан әуежайларынан ішкі авиатасымалдар саны бойынша екінші орынды Астанадағы елордалық авиатасымалдар алады. Бүгінгі таңда әуежай жаңартылды және әуе кемелерінің барлық түрлерін қабылдауға қабілетті. 2012 жылы Астана әуежайы екі миллионнан астам туристке, оның ішінде жақын және алыс шетелдерден келген туристерге қызмет көрсетті.
Төменгі Амбой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Қазақстан әуежайлары тізімі
Қазақстанның ірі әуежайлары ғана емес, мемлекет азырақ әуежайларға да назар аударады. Осылайша, 2011 жылы жүргізілген жаңғыртудың арқасында Ақтау әуежайы ТМД-ның ең үздік әуежайы болды, ол 2009 жылы "ТМД елдерінің перспективалы дамып келе жатқан әуежайы" атағына ие болды. Атырау әуежайы да қайта жаңартылуда, ұшу-қону жолақтарын кеңейту, сондай-ақ жаңа жарық-техникалық жүйені орнату жоспарланған.
Төменгі Амбой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қазақстан әуежайлары тізімі
Қазақстанның өңірлік әуежайларының тізімі
Ескерту: Ақтау, Балқаш, Қарағанды, Нұрсұлтан Назарбаев, Тараз, Талдықорған, Шымкент, Боралдай әуежайларын әскери авиация — Қазақстан Республикасының әуе қорғанысы күштері де пайдаланады.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан әуежайлары
Күнтізбелік жоспарлау
thumb|Уақыт Күнтізбелік жоспарлау – жалпы кәсіпорын және оның жеке құрылымдық бөлімшелері (цехтар, телімдер, бригадалар, жұмыс орындары) үшін қысқа мерзімге (айға, тәулікке, ауысымға, сағатқа) арналған нақты өндірістік тапсырмаларды әзірлеуді қоса оралымды-өндірістік жоспарлаудың бір бөлігі. Жоспарлы тапсырмалар нормалар мен нормативтердің, шарттық міндеттемелер мен мемлекеттік тапсырыстардың негізінде әзірленеді, мұнда сондай-ақ оларды іске асырудың сол сәтте қалыптасқан нақты жағдайлары ескеріледі. Күнтізбелік жоспарлар, әдетте үш кезеңде жүзеге асырылады. Бірінші кезеңде көлемді жоспарлау орындалады, яғни тапсырмалар тәптіштеліп, цехтарға бөлінеді. Әрбір цехқа (телімге) берілетін тапсырма заттай, еңбек және құндық өлшемдермен белгіленеді. Екінші кезең – өндірістің күнтізбелік жоспарларын әрбір цех үшін мерзім мен объектілер бойынша жасау және күнтізбелік нормативтерді әзірлеу. Үшінші кезең жоспарлы тапсырмаларды әрбір жұмыс орнына жеткізуді қамтиды. Осы мақсатпен күнтізбелік жоспарлар орындаушылар арасындағы жеке тапсырмаларға бөлінеді, сөйтіп, ауысымдағы әрбір жұмысшыға берілетін жеке тапсырмалар көрсетілетін жоспар жасалады.
Дереккөздер
Санат:Уақыт
Шеңгелді (Сарыағаш ауданы)
Шеңгелді — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Жылға ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан солтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1764 адам (900 ер адам және 864 әйел адам) болса, 2009 жылы 1864 адамды (947 ер адам және 917 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
NGC 4530
NGC 4530 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 мамырда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4530 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: Beta CVn.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
IC 5354-2
IC 5354-2 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 85759, DRCG 54-57.
Рефлекстік қатынас
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Математикалық қатынастар
Аргей
Аргей (Argueil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76025, пошта индексі — 76780.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
IC 916
IC 916 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 916 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Интервизия
Интервизия – өзара телевизиялық өнімдер алмасу мақсатында құрылған халықаралық телеұйым. .
1960 жылы негізі қаланған. Интервизия ұйымының басқарма орталығы Прагада орналасқан. Интервизия жүйесі арқылы әртүрлі бағыттағы телехабарлар Ресей, Польша, Германия, Румыния, Чехословакия, Венгрия, Болгария т.б. елдерде көрсетіледі.
1961 жылдан бастап ұйым радиорелелі және кабельді байланыс жүйесін іске қосады. Интервизия Еуровизиямен өзара хабар алмасу жөнінде үнемі келіссөздер жүргізіп отырады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Ақпаратты өңдеу
Ақпаратты өңдеу (information processing) —
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
معالجة البيانات উপাত্ত প্রক্রিয়াকরণ Datenverarbeitung Επεξεργασία πληροφοριών Information processing Andmesisestus fa:پردازش اطلاعات Tietojenkäsittely Traitement de l'information עיבוד נתונים Obrada informacija Adatfeldolgozás Pemrosesan data Elaborazione dati 情報処理 정보 처리 Informacijos apdorojimas Przetwarzanie danych Processamento de dados Обработка данных การประมวลผลสารสนเทศ Обробка інформації
NGC 197
NGC 197 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 16 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 197 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2365, UGC 406, MCG 0-2-107, ZWG 383.53, HCG 7D, NPM1G +00.0016.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Вэст Хартфорд (Коннектикут)
Вэст Хартфорд (West Hartford) — Коннектикут штатының Hartford округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Силова-Яха
Силова-Яха (Силовая) — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 75 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 192 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Футболдан Латвия чемпионаты
Футболдан Латвия жоғары лигасы (Latvijas Virslīgas čempionāts futbolā) — Латвиядағы басты футбол турнирі, 1927 жылы іргесі қаланды. 1945-1991 жылдары Латыш КСР чемпионаты деп аталды да, 1992 жылы қайта құрылды.
Форматы
Қазір бұл лигада тоғыз клуб ойнайды, бір маусымда төрт айналым өткізіледі. Өткізілу мерзімі — "көктем-күз" жүйесі. 1992-2004 жылдары Риганың "Сконто" клубы қатарынан 13 рет Латвия чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Латвия чемпионаты
Қымыран
Қымыран — сүттен ашытылып жасалған сұйық тамақ — айранның бір түрі немесе түйенің шұбаты мен сиыр сүтінің араласы. Қазақ тілінде «қырсыққанда қымыран іриді» деген мәтел бар. Егер қымыранның бастапқы мағынасы осындай болса, оның іруі заңды. Бірақ оңай іритін затты, қазақтың сөз саптаудағы дәстүрі бойынша, қырсықтың сипатына сай деп ұғынып, идиома ішіне кіргізе қоймаса керек еді. Сондықтан да «қымыран» — құрамы жағынан басқа бір сұйық тағам болуы керек деген ой туады. Бұл ойдың онша оқшау еместігіне тува тілінің дерегі куә: хымыраан — өте қою емес, болмашы ғана сүтпен ағартылған сұйық шай. Ой елегінен өткізе бағдарласақ, шайдың іри қоюының өзі екі талай. Осы себептен де асқынған қырсықты бейнелеуге сүттен жасалған сусыннан гөрі, іри қоймайтын шайдың балама ретінде алынуы нанымды.
Дереккөздер
Санат:Сүт тағамдары
Сокологоровка
Сокологоровка — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Қырымбет ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 105 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 667 адам (321 ер адам және 346 әйел адам) болса, 2009 жылы 465 адамды (238 ер адам және 227 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Қозғалыс қауіпсіздігі
Қозғалыс қауіпсіздігі - жол қозғалысына қатысушылардың жол көліктік оқиғасыз жүруге мүмкіндік беретін техникалық және құқықтық шаралар кешені.
Дереккөздер
Санат:Қауіпсіздік Санат:Техника
Добровница (Пазарджик облысы)
Добровница (Добровница) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 364 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4405. Телефон коды — 035254. ЕКАТТЕ коды — 21556.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Лопь-Ю (Лоптюга тармағы)
Лопь-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лоптюга өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Магазиндеу
Магазиндеу (франц. magazіn – қойма), гидротехникада – жер асты суының қорын қолдан толықтыру тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Гидротехника
Беллинген (Альтмарк)
Беллинген (Альтмарк) (Bellingen (Altmark)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 274 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 11,76 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 045. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Арндт.
Витория-ду-Жари
Витория-ду-Жари (Vitória do Jari) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мазаган экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Беллинген (Альтмарк)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Витория-ду-Жари
Тарихы
Қала 1997 жылы құрылған.
Санат:Амапа елді мекендері
Раддуза
Раддуза (Raddusa) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3531 адамды құрайды. Халық тығыздығы 154 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 95040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иосиф. Жыл сайынғы мерекесі — 19Қыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Ақселеу көшесі (Астана қаласы)
Бұрынғы атауы Степной көшесі. «Заречное» тұрғын алабы. Ақселеу көшесі Қаратөбе көшесінен басталып, Жиделі көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 224,4 м. Ақселеу - Сарыарқа даласында ең көп өсетін шөп атауы. Түсі ақшыл сары, биіктігі 20 ем шамасындағы өсімдік.
Үңгірлі
Үңгірлі – Шу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Шу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 71 км, су жиналатын алабы 278 км2.
Бастауы
Кіндіктас жотасының батыс беткейіндегі бұлақтан басталып, Қонақбай елді мекені тұсында Шуға жетпей тартылып қалады.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы өзендері Санат:Шу су алабы
Ризограф
Ризограф — аз тиражды басылымдарды дайындауға арналған полиграфиялық жабдық. Ол басылымды кәдімгі баспаханада басып шығару тиімсіз болған жағдайларда ғана қолданылады.
Жарық жұлдыз. Академик Сәтбаев замандастарының естеліктерінде (кітап)
'''Жарық жұлдыз. Академик Сәтбаев замандастарының естеліктерінде''' — Алматыдағы «Ғылым» баспасынан 2000 жылы орыс тілінде жарық көрген кітап. Халықаралық Қаныш Сәтбаев коры дайындап, шығарған. Еңбекте белгілі ғалымдардың, мемлекет қайраткерлерінің, жазушылардың, халық шаруашылық мамандарының көрнекті ғалым, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым Академиясының тұңғыш президенті академик Қаныш Сәтбаев туралы естеліктері, берген бағалары және терең алғыс сезімдері жарияланған. Кейбір материалдар алғаш рет берілген. Көпшілікке арналған. Көлемі 17,25 баспа табақ. Таралымы 300 дана.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары Санат:Кітаптар
Матка-Ёль
Матка-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Саръю өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Нота жазуы
Нота жазуы, нотация (notatio - жазу, белгі) - музыканы жазу үшін қолданылатын графикалық белгілер жүйесі. Нота жазуы көне заманда әріптік және невмалық нотация түрінде (сызықшалар, нүктелер, үтірлер, т.б.) болды. Ежелгі Грекияда дыбысты белгілеу үшін әріптік жүйе қолданылды. Бұл жүйе дыбыс жоғарылығын ғана көрсетіп, оның ұзақтығын көрсете алмады. Сондықтан бұл нотаңия 10 ғасырға дейін яғни диатоник. гамманың ноталарын латын әрпі мен белгілегенше сақталып келді. Орта ғасырда музыканы ерекше белгілермен (невмалар) жазу тәсілінің кеңінен тарауы нота жазуының дамуында ерекше роль атқарды. Кейіннін дыбыс жоғарылығын дәлме-дәл көрсету үшін көлденең сызықтарды пайдалана бастады. 11 ғасырда итальян музыка теоретигі Гвидо д'Ареңгер 4 сызықты нота жүйесін қолданды. Сызықтардың басына дыбыстардың жоғарылығын айқындайтын әріптік белгілерді орналастырды; бұл әріп-белгілер осы күнгі музыка кілттердің нұсқасы еді. 14 ғасырда нота жазуына 5-сызық қосылып, невмалық белгілер невмалық белгілердің орнын төртбұрышты бүркеншігі бар ноталар қолданылды. Григориандық хоралды жазуда кеңінен қолданылған бұл жүйе хоралдық нотаңия деп аталды. Бұдан кейінгі кезеңде дыбыстың жоғарылығымен қатар оның үзақтығының де көрсететін жүйе мен зуралық нотация пайда болды. Ресейде 5 сызықты нота жүйесі 16 ғасырдың басында Киевте, 17 ғасырда Мәскеуде пайда болды. 18 ғасырға дейін аспаптық музыканы нотаға түсіру үшін табулатура деп аталатын цифрлық бас қолданылды. Өзінің өте қысқа түрде белгілеу қасиетіне байланысты әріптік нота жазуы музыка-теор. еңбектерде әлі күнге дейін қолданылады. Нотанядағы әріптік әдіс белгілі бір өз-герістермен Үндістанда қазір де қолданылады. Нота жазуындағы цифрлық жүйе халық аспаптарына (балалайка, домбыра, т.б.) арналған әдебиеттерде қолданылады. Сокыр адамдар үшін де нота жазуы бар. Нота жазуында қысқарту белгілері қолданылады.
Дереккөздер
Нотация
Матка-Ёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көксу ауданы
Көксу ауданы — Жетісу облысының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Аудан орталығы – Балпық би.
Жер бедері
Ауданның шығыс, оңтүстік-шығыс бөлігі таулы-қыратты. Оңтүстік-шығысында Шаған тауы, шығысында Албасу (Лабасы), Қызылауыз, Сарыбастау, Жуантөбе, оңтүстігінде Ашудасты, Достар, Ақшоқы таулары, батыс бөлігінде Көкшиелі жотасы орналасқан. Батысын Мойынқұм, Аралқұм, Жетіжал құмдары алып жатыр. Ауданның ең биік жері Шаған тауларында (2551 м). Кен байлықтарынан Желдіқара кен орнында алтын және күміс кендерінің қоры барланған, сондай-ақ құрылыс материалдарының қоры бар.
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Көксу ауданының климаты тым континенттік, қысы біршама суық, жазы ыстық. Қаңтар айының жылдық орташа температурасы –9 – 11°С, қыс айларының кейбір күндерінде ауа температурасы –35°С-қа дейін төмендейді. Шілде айының жылдық орташа температурасы 22 – 24°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері жазық өңірлерде 150 – 250 мм, шығысындағы таулы өңірлерде 400 – 550 мм. Аудан жерімен Көксу, Быжы, Қарасу, Мұқыр өзендері ағып өтеді. Батысының топырағы сұр, құмдақты сұр, сортаң, орталық бөлігінде қоңыр, қызғылт қоңыр, тау өңірлерінде қара қоңыр, қара топырақтар таралған. Жазық және құмды өңірде эфемерлі өсімдіктер, жусан, ши, ақ сексеуіл, теріскен, сүттіген, бұйырғын, баялыш, жүзгін, тау бөктерлері мен өзен аңғарында итмұрын, тобылғы, долана, тал, жабайы алма, тау шатқалдарында терек, шырша, қарағаш, т.б. өседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қоян, елік, жабайы шошқа, шиебөрі, суыр, сарышұнақ, қосаяқ, құстардан кекілік, бұлдырық, бүркіт, қырғауыл, дуадақ, шіл, бозторғай, бөдене, т.б. кездеседі.
Шаруашылығы
Аудандағы ірі өнеркәсіп кәсіпорны – «Көксу-Шекер» АҚ қант зауыты. Ауыл шаруашылығына жарамды жерінің жалпы аумағы 638,2 мың га (2008), оның ішінде жыртылған жері 29,8 мың га, шабындығы 9,3 мың га, жайылымдары 600 мың га. Өсімдік шаруашылығында астық дақылдары басым (13,3 мың га).
Халқы
Аудан халқының саны 41 578 адам (2019), ұлттық құрамы: қазақтар (82,18%), орыстар (10,65%), ұйғырлар (0,49%), әзірбайжандар (3,22%), татарлар (0,91%), шешендер (0,38%), немістер (0,44%), корейлер (0,95%), басқалары (0,78%).
Ауылдық округтер
Аудандағы 34 елді мекен 10 ауылдық округке біріктірілген:
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы
Монтиньозо
Монтиньозо (Montignoso) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Масса-Каррара провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — святой Вит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Көксу бұлақтары
Көксу бұлақтары– Алматы облысында, Көксу өзенінің аңғарында, Текелі қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан.
Олар шығыс (2800 м биіктікте) және батыс (2200 м биіктікте) бұлақтар деп бөлінеді. «Кремнийлі жылы су» минералды тұмалар қатарына жатады. Кей жерлерде аллювийлі шөгінділердің жұқа қабаты жапқан гранит жарықшаларынан шығады. Жиынтық шығымы тәулігіне 210 м3. Суы мөлдір, температурасы 25,5°С, минералдылығы 0,25 – 0,30 г/л, құрамы жағынан гидрокарбонатты сульфатты-натрийлі, сәл сілтілі (рН 8,2), әлсіз радиоактивті, радонының мөлшері 17,6 эман (Е), кремний қышқылы 57 мг/л. Газының құрамында азот басымырақ (98,5%). Бальнеол. мақсатта пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан бұлақтары Санат:Текелі қалалық әкімдігі географиясы
Исаак Израилевич Бродский
Исаак Израилевич Бродский - совет суретшісі, график. РКФСР -дің еңбек сіңірген өнер қайраткері.
Еңбек жолы
1902 ж. Одесса көркемсурет училищесін бітірген. 1902-1908 ж. Петербургтегі Көркемсурет академиясында И.Е.Репиннен оқыған. 1924 жылдан АХРР мүшесі. 1905-1907 ж. самодердавиеге қарсы бірнеше карикатуралар салды. Революцияға дейін негізінен табиғат көріністері мен портреттер жазды. Исаак Израилевич Бродскийдің тарихи картиналары нақты дерекке, терең мазмұнға  құрылған. В.И.Лениннің бейнесін жасауда Исаак  көп еңбек етті. Ол партия мен үкімет басшыларының, А.М.Горкийдің портретін жасады.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары
Дақты саламандра
Дақты саламандра  – құйрықты қосмекенділердің ішіндегі жер бетінде көбірек таралған түрі.
Негізгі сипаттамасы
Дақты саламандра Орталық және Оңтүстік Еуропадан бастап Солтүстік Африка, Кіші Азия мен Украинаның батыс бөлігінде кездеседі. Дене ұзындығы 25-28см, аяқтары қысқа, алдыңғы аяғы 4, артқы аяғы 5 саусақты, саусақтарының арасында жүзу жарғақтары болмайды. Реңі ашық-сары дақтары бар жылтыр қара түсті. Күндіз ормандағы мүктердің, жапырақтардың, індердің, тастардың, шіріген томардың астына тығылып жатады. Қорегін іздеуге ымырт жабылғанда түнге қарай шығады.
Қоректенуі
Негізгі қорегі: шұбалшаң, жалаңаш шырыш (улы), жәндіктер. Қыста тастардың арасында, үңгірлерде, томардың қуысында топтанып қыстайды. Төменгі температура -2, -4 градусқа жеткенде қысқы ұйқыға кетеді. Топырақтың температурасы 9 градусқа көтерілгенде тіршілігін жалғастырады. Тікелей түскен күн сәулесіне төзбейді, дереу қараңғы жер іздейді.
Көбеюі
Саламандралар суда да, құрлықта да көбейеді. Суда көбейер кезде аталық саамандра тұқым сұйықтығын суға жіберген кезде жақын тұрған аналық саламандра дереу клоакасын жинайды. Жұмыртқалары аналығының жұмыртқа жолында ұрықтанып, сол орында 10 ай сақталады. Демек, саламандралар биыл ұрықтанса дерәсілдері келесі жылы дамып шығады. Саламандралардың құрлықта көбеюі басқаша. Аталық және аналық саламандралар клоакаларын түйістіргенде аталығының сперматофоры аналығының жұмыртқа жолына енеді., осылайша іштей ұрықтанады. Демек, саламандралар іштей ұрықтану үшін керекті орта- құрлық. Уақыты жеткенде аналық саламандра жұмыртқа жолындағы уылдырықтың ағысы баяу бұлақ, өзен немесе шұңқырдағы жиналған тоқтау суға жібереді. Жетілген дернәсілдер дереу бостандыққа шығып өз бетінше тіршілігін жалғастырады. Дернәсілдердің жыныстық жетілуіне 3- 4 жыл керек.
Дереккөздер
Санат:Құйрықты қосмекенділер Санат:Еуропа қосмекенділері Санат:Саламандралар
Интерғарыш
Интерғарыш – екіжақты және көпжақты келіссөздер негізінде ғарыш кеңістігін зерттеу және игеру жөнінде КСРО ҒА жанынан құрылған халықаралық ынтымақтастық кеңесі. .
Бұл кеңеске мүше елдер: Болгария, Венгрия, Германия, Куба, Моңғолия, Польша, Румыния, Ресей және Чехословакия. Ынтымақтасу бағдарламасы бойынша ұшырылған ең алғашқы Жерсерігі – «Космос» (20.12.1968 жыл). Ал кеңеске мүше елдер аппаратураларымен жабдықталған тұңғыш «Интеркосмос-1» Жерсерігі 1969 жылдың 14 қазанында ұшырылды.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Ақпаратты өңдеу жүйесі
Ақпаратты өңдеу жүйесі (Система обработки информации; informa¬tion processing system) — ақпаратты автоматты түрде өңдеудің аппараттық программалық құралдары мен әдістерінің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Эль-Вальесильо
Эль-Вальесильо (El Vallecillo) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.58 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Гинандроморфизм
Гинандроморфизм — жәндік денесінің әр жерінде теңбілденген аталық және аналық жыныс белгілері бар бөлімдердің болуы. Мұны гермафродитизмнің бір түрі деп атауға болады. Гинандроморфизм төменгі сатыдағы шаянтәрізділерде (су бүргесінде, дафнияда), насекомдарда (бал арасында, құмырсқада, көбелекте және тағы басқаларда) болады.
Дереккөздер
Санат:Зоология
Ночна (Урга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Вештиария
Вештиария (Vestiaria) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Алкобаса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 262 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,31 км² шамасында. Халық тығыздығы — 200,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Талог
Талог — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Аскин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 33 адамды құрады. Пошта индексі — 452894, ОКАТО коды — 80204804008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Алмұрт
Алмұрт (Pyrus) —
thumb|center|750px|Алмұрттың әр түрлі сорттары