cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4225
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Арайлы Ақкелін
Арайлы Ақкелін – Қаныш Сәтбаевтың туған жері Ақкелін ауылының өткені мен бүгіні туралы жазылған кітап. Авторлары – Ж. Бәтенұлы және Б.Әліпбайұлы. Павлодар облысы Баянауыл ауданы Қаныш Сәтбаев атындағы орта мектептің 100 жылдығына арналған.
Қаныш Имантайұлының арғы аталары Қаржас Сәти бидің Ақкелін жеріне алғаш қоныс аударып келген кезінен бастап, Шорман би мен Сәтбайдың халыққа жасаған ізгі істерін, үлкен екі әулеттің тарихын нақтылы деректермен баяндайды.
Кеңес өкіметі кезіндегі елдің экономикасы мен әлеуметтік жағдайы, халыққа қызмет еткен азаматтар, бұл елден туған танымал тұлғалар және қазіргі ауылдың тыныс-тіршілігі мен мектептегі Сәтбаев оқулары, мұражайы, Сәтбаевтану оқу бағдарламасы, мектептің атқарып жатқан жұмыстары туралы толық, нақты мәліметтер берілген. Кітап 234 беттен тұрады, таралымы 300 дана, шартты баспа табақ 5,4. «Торайғыров атындағы ПМУ ҒБО» баспасынан шығарылған.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев Санат:Торайғыров атындағы ПМУ ҒБО баспасы кітаптары Санат:1999 жылы шыққан кітаптар
Кюфелда
Кюфелда — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерица өзенінің оң жағалауынан 146 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көп ретті вотум
Көп ретті вотум - бірқатар елдерде белгілі бір сайлаушылар категориялары сайлауда екі немесе одан да көбірек дауысқа ие болатын тәртіп.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Хуландой-Ахк
Хуландой-Ахк — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шаро-Аргун өзенінің оң жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Адриан Каэтано
Адриан Каэтано ( Israel Adrián Caetano, 1969, Монтевидео) – Уругвай мен Аргентина кинорежиссёрі, сценаришісі,продюссер. . 16 жасында отбасымен бірге Аргентинаға көшіп келеді.
Қысқаметражды видеофильмдер түсірумен айналысқан. Алғаш рет 1998 жылы Бруно Стагнаромен бірлесіп түсірген «Пицца, сыра және шылым» атты фильм арқылы табысқа жеткен. Аргентинада, Уругвайда, Испанияда, Францияда да жұмыс істейді, Буэнос-Айресте тұрады.
Карпиньяно-Сезия
Карпиньяно-Сезия (Carpignano Sesia) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Лизин
thumb|right Лизин — ξ-диаминокапрон қышқылы, алмаспайтын аминқышқылы. Барлық малдар, өсімдіктер және микроорганизмдер белоктары құрамына кіреді. Әсіресе гистондар мен протаминдердің құрамында көп. Вирус белоктарының бәрінде де бар.
Дереккөздер
Санат:Аминқышқылдар
Коалиб
Коалиб ( лгалиге, кандериа, кавама, ларо, моро, оторо, тира, фунгор) — Судан аумағында тұратын жалпы саны 240 мың адамнан тұратын ұлт.
Тілі
Тілі - коалиб-море.
Кәсібі
Негізгі кәсібі суармалы егіншілік (құмай, күнжіт, жержаңғақ, мақта), ірі қара және ұсақ мал өсіру, араб сағызын жинау маңызды роль атқарады.
Өмір салты
Әлеуметтік ұйымның негізгі бірлігі – үлкен отбасы қауымдастығы. Отбасылар тобы ақсақалы бар экзогамдық руды құрайды. Неке патрилокальды. Туыстық есеп патрилинейлік.
Дереккөздер
Санат:Судан халықтары
Мачаспорт (Мэн)
Мачаспорт (Machiasport) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1160 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 161.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-42100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Хильберсдорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 220 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 76 027. Муниципалитеттің басшысы — Эрхард Дёрфер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Логарифмдік сызғыш
thumb|right|400px| alt=A| [[Логарифмдік сызғыш]]
Логарифмдік сызғыш
Логарифмдік сызғыш, есептеуіш сызғыш — сандарға қолданылатын амалдарды (көбейту, бөлу, дәрежеге шығару, түбір табу, т.б.) сол сандардың логарифмдеріне қолданылатын амалдармен алмастыру арқылы қарапайым есептеулерді шығаруға арналған аспап. Логарифмдік сызғыш корпустан, жылжымадан және көздегіш сызығы бар тиектен (шыны не плексигластан жасалған) тұрады. Корпус пен жылжымаға басты С және D шкалалары салынған. Олар кез келген Х санының (1-ден 10-ға дейінгі бүтін не бөлшек сандар) шамасы, шкаланың басынан бастап өлшенгенде lgX-ке тең ( — масштабтық коэффициент, шкала модулі) кесінді ұзындығымен анықталатындай етіп межеленеді. Логарифмдік сызғыштағы жылжыманың корпусқа қатысты орын ауыстыруы арқылы табылған С және D шкалаларындағы кесінділердің геометрия қосындысы (азайтындысы) осы кесінділерге сәйкес келетін сандарды көбейту (бөлу) амалы арқылы есептелінеді. Логарифмдік сызғышқа С және D шкалаларынан басқа Х2(А, В), Х3(К),  ех, lgX(L), тригонометр. функциялар мәнінің шкалалары, т.б. шкалалар енгізіледі. Логарифмдік сызғыштың циркуль арқылы есептелетін алғашқы нұсқасын (гантер сызғышы) логарифм ұғымы пайда болғаннан кейін ағылшын математигі Э.Гантер жасаған (1623). 1630 ж. ағылшын математигі У.Оутред (1574 — 1660) циркульді екінші сызғышпен (қозғалмалы) ауыстырды, одан кейін тек кейбір бөліктері ғана жетілдірілді. thumb|left|200px| alt=A| [[Дөңгелек логарифмдік сызғыш]]
19 ғасырдың 30-жылдары дөңгелек Логарифмдік сызғыш шықты, ал 1850 ж. Логарифмдік сызғышқа тиек (жүгіртпе) қосылды. Қазіргі Логарифмдік сызғыштар — қарапайым және ыңғайлы есептеуіш құрал; инжектор және т.б. есептеулерде қолданылады.
Сілтеме
Санат:Математика
Вальдау (Бургенланд)
Вальдау (Бургенланд) (Waldau (Burgenlandkreis)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 524 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 530. Муниципалитеттің басшысы — Карлхайнц Хопперт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Сан-Жулиан-ду-Тожал
Сан-Жулиан-ду-Тожал (São Julião do Tojal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лореш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Павел Александрович Яковенко
Павел Александрович Яковенко (укр. Павло Олександрович Яковенко; 19 желтоқсан 1964 жыл, Никополь, Украин КСР, КСРО) — КСРО және Украина футболшысы, жартылай қорғаушы.
1986 жылы КСРО құрамасы сапында әлем чемпионатына қатысты. Бірінші турда Мажарстан құрамасының қақпасына бір доп енгізді. Бұл ойында кеңес футболшылары 6:0 есебімен жеңіске жетті.
Футболшылық ғұмырын тәмамдаған соң бапкерлікке кірісті. Екі рет Украина жастар құрамасын жаттықтырды.
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Украина футболшылары Санат:Украина футбол жаттықтырушылары Санат:Металлист ФК ойыншылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Сошо ФК ойыншылары Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Химки ФК жаттықтырушылары Санат:Кубань ФК жаттықтырушылары Санат:Ростов ФК жаттықтырушылары Санат:Металлург Никополь ФК жаттықтырушылары
Инженерлік-авиациялық қамтамасыз ету
Инженерлік-авиациялық қамтамасыз ету
thumb Инженерлік-авиациялық қамтамасыз ету (Инженерно- авиационное обеспечение) — авиациялық техниканың әуедегі сенімділігін, тұрақты әскери даярлығын қамтамасыз ету мақсатында жүргізілетін іс-шаралар жиынтығы. Сонымен қатар, кез келген әскери жағдайда авиациялық техниканы дұрыс пайдалану мен техникалық тұрғыда дұрыс жөндеу жұмыстарына ұшу және инженерлік-техникалық құрамның даярлығын қамтамасыз ету болып табылады.
Инженерлік-авиациялық қызмет
Инженерлік-авиациялық қызмет (Инженерно-авиационная служба) — әскери-әуе күштеріндегі және қарулы күштердің басқа да түрлеріндегі авиацияның әскери қимылдар мен ұрысқа дайындығын инженерлік-авиациялық камтамасыз етуге арналған қызметінің бір түрі. Қазіргі инженерлік авиациялық қызмет әскери-әуе күштерінің, елдің әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлері авиациясының авиациялық бөлімдеріндегі, құрамаларындағы, авиациялық округтері мен орталык басқару органдарындағы инженерлік-техникалық құрамның ұйымдастырушылық-штаттық құрылымы болып табылады. Инженерлік-авиациялық қызметтің негізгі міндеттері: ұшақтарды, тікұшақтарды, планерлерді, авиациялық қозғалтқыштарды, қару-жарақ пен құралсаймандарды дұрыс және пайдалануға дайын қалпында ұстау, авиациялық техниканы техникалық дұрыс пайдалану; ұшқыштар мен инженерлік-техникалық құрамның техникалық дайындығына жетекшілік ету. Инженерлік-авиациялық қызметтің жұмысы тиісті ережелермен, нұсқаулармен, басқа да құжаттармен реттеледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
IC 4987
IC 4987 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жыланды (тау, Абай облысы)
Жыланды – Қараүңгір тауларының солтүстік-шығысындағы тау.
IC 4987
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64428, ESO 233-52, FAIR 891, AM 2013-522.
Жыланды (тау, Абай облысы)
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы жерінде орналасқан.
IC 4987
Сыртқы сілтемелер
IC 4987 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Жыланды (тау, Абай облысы)
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 760 м. Дөңгелек пішінді келген таудың ұзындығы мен ені 2,5 км шамасында. Аласа келген тау беткейлері көлбеуленіп, төңірегіндегі жазық даламен ұласып кетеді.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы төменгі және орта палеогеннің жанартаутекті шөгінділерінен, құмтас, тақтатас, т.б. тау жыныстарынан түзілген.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
Рузбехан
Рузбехан Ғалым, қаласы Әбу-л-Хайр Фазлаллаһ ибн Рузбехан. Рузбехан, Абд ул-Хайр Фазлаллах ибн Рузбехан әл-Хунджи әл-Исфаhани (1457/58 – 1521/24 жылы шамамен) – 15 ғасырдың аяғы мен 16 ғасырдың бас кезінде парсы тілінде жазған тарихшы әрі әдебиетші. Орта Азия мен Қазақстанның тарихы жөніндегі «Михман наме-и Бұхара», («Бұхара мейманының жазбасы») атты шығарманың авторы. Нақты өмірбаяндық мәліметтері жоқ.
Елена Кампурис
Елена Кампурис (1997 жылы 16 қыркүйекте дүниеге келген) — американдық актриса. Ол 2014 жылғы « Еркектер, әйелдер және балалар» драмасындағы Эллисон Досс, NBC телесериалындағы « Американдық Одиссейдегі Майя Декер», 2016 жылғы « Менің үлкен майлы грек тойым 2 » романтикалық комедиясындағы Пэрис Миллер және 2017 жылғы драмадағы Джульетта Сайкс рөлдерімен танымал. Мен құлағанға дейін. 2016 жылы Кампурис Бродвейдегі дебютін Les Liaisons Dangereuses фильмінде Сесиль Воланжес ретінде жасады. Қазіргі уақытта Кампурис Netflix суперқаһармандары Юпитердің мұрасы сериясында Хлоя Сэмпсон рөлінде ойнайды.
Рузбехан
Шығармалары
Рузбеханның әкесі – Жемал әд-Дин Рузбехан ғұлама ғалым болған. Балалық шағы Шираз бен Исфаhанда өтті. Ол 25 жасында Хиджаз бен Египетке аттанып, сол кездегі ғылым ордаларынан дәріс алады. 15 ғ-дың аяғы мен 16 ғ-дың басында Орта Азия мен Иран билеушілерінің сарайларында жоғары лауазымды қызметтер атқарады. Әзербайжандағы Сұлтан Якуб Аққойлының сарайында қызмет етті (1478 – 90). 1491 – 92 ж. Аққойлы әулетіне арналған тарихи шығармасы «Тарих-и Аламар-йи Аминиді» аяқтады. Сұлтан Якуб қайтыс болғаннан кейін ол Әмір Темір әулетінің өкілі Сұлтан Хұсайын мырзаның қол астында қызмет істеді (1496 – 1506). 1504 жылы Қашанға шах Исмаил Сефевидің әскері басып кірді, сүнниттерге ойран салды. Рузбехан Иранды тастап, Мауераннахрдағы Мұхаммед Шайбани ханның сарайына келді. Рузбехан Мұхаммед Шайбани ханның жақын адамы ретінде жорықтарда жанында болды, діни айтыстарға, әңгіме-кеңеске қатысып отырды. 1510 жылы Мұхаммед Шайбани хан қайтыс болған соң, Рузбехан оның жиені Ұбайдолла ханға қызмет етті. 1515 жылы оған «Сулук әл-мулук» атты саяси трактатын арнады. Рузбехан Орта Азия мен Қазақстан тарихнамасына «Михман наме-йи Бұхара» атты кітаптың авторы ретінде енді. Шын мәнінде онда 15 – 16 ғасырлардағы елдің әлеуметтік-экономикалық, мәдени және саяси өмірін, қазақтар мен көшпелі өзбектердің этникалық құрамын дәл сипаттаған. Рузбеханның қазақтардың тұрмысы, шаруашылығы, Оңтүстік Қазақстанның Сырдария бойындағы қалаларының жай-күйі, Орта Азия мен Қазақстанның сауда-экономикалық байланыстары, Қазақ хандығы мен Шайбани әулеті билеушілерінің саяси қарым-қатынасы жөніндегі мәліметтері құнды.
Елена Кампурис
Ерте өмірі
Кампурис Нью-Йоркте дүниеге келген, сән иллюстраторы және дизайнері Айви Барридің қызы және Нью-Джерсидегі Баскинг-Риджде бутик шарап дүкенінің иесі Александр Кампуристің қызы. Оның әкесі грек, Кассос аралынан, ал анасы американдық, ағылшын және француз текті. Кампуристің Эммануэль есімді бір ағасы бар. Ол Нью-Джерси штатындағы Бриджуотер Тауншипте өсті және Гилл Сент-Бернар мектебіне барды, бірақ ол мектепті тастап, орта мектептің соңғы жылдарында дәріс алған.
Мансабы
2014 жылы Кампурис « Еркектер, әйелдер және балалар » комедиялық-драмалық фильмінде Эллисон Доссты ойнады. Кейінірек ол «Етікші» комедиялық-драмалық фильмінде Алексияның бейнесін сомдады.
Рузбехан
Ғалымдар
Рузбехан шығармалары 15 – 16 ғасырлардағы Орта Азия мен Қазақстанның тарихын зерттеушісі ғалымдардың (А.Ю. Якубовский, М.Салье, М.П. Вяткин, П.П. Иванов, А.А. Семенов, С.К. Ибрагимов, М.А. Абдураимов, Б.А. Ахмедов, Р.Джалилова) еңбектеріне арқау болды. «Михман наме-йи Бұхараның» қолжазбасы Ташкент пен Стамбұлда сақтаулы.
Дереккөздер:
Санат:Тұлғалар
Елена Кампурис
Мансабы
2015 жылы ол NBC арнасының американдық Одиссей триллер сериясында Питер Фачинелли кейіпкерінің қызы Майя Декер рөлін сомдады. Сериал бір маусымнан кейін тоқтатылды. Кампурис « Менің үлкен майлы грек үйлену тойым 2 » романтикалық комедиялық фильмінде қосалқы рөлді сомдады.
2016 жылы ол Les Liaisons Dangereuses қойылымында Бродвейдегі дебютін жасады. Кампурис бай және аңғал жасөспірім Сесиль Воланжестің қосалқы рөлін ойнады. Келесі жылы ол « Мен құлағанға дейін » драмалық фильмінде Джульетта Сайкс рөлін сомдады.
2019 жылдың 11 ақпанында Кампуристің Netflix суперқаһармандары « Юпитердің мұрасы» сериясында Хлоя Сэмпсон рөлін сомдағаны жарияланды. Санат:Тірі тұлғалар Санат:АҚШ телевидение актрисалары Санат:АҚШ кинематографы актрисалары Санат:1997 жылы туғандар
Диабон (Миссури)
Диабон (Dearborn) — Миссури штатының Бьюкенен округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.3 км². FIPS коды — 29-18658.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 529 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Бьюкенен округы (Миссури)
Днипро-1 (футбол клубы)
Днипро клубымен шатастырмаңыз
«Днипро-1» — Украинаның Днипро қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 2017 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Днипро-Аренада" өткізеді. 2018/19 жылғы маусымда Украина бірінші лигасында жеңімпаз атанып, Украина суперлигасына жолдама алды.
Клубтың кадрлық саясаты - тек украиналық футболшылардан ғана команда құру.
2017/18 жылғы маусымды екінші лигада өткізіп, екінші орын алды да, бірінші лигаға көтерілді. 2018/19 жылғы маусым қорытындысында Украинаның жоғары дивизионына жолдама алды.
Стадионы
Құрылған кезде "Метеор" стадионында өз алаңындағы ойындарын өткізіп жүрді. Днипролық байырғы клуб "Днипро" 2019 жылы тараған соң, "Дниро-Арена" стадионына ауысты.
"Днипро-Арена" 2008 жылы салынған. 2019 жылға дейін "Днипро" клубының базасы боп келді.
Санат:Украина футбол клубтары
Виктор Семенович Ахромеев
Виктор Семенович Ахромеев (14 қаңтар 1926 жылы туған, қазіргі Ресей, Алтай өлкесі, Усть-Кальманка ауданы Михайловка ауылы) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1961).
Өмірбаяны
1948 ж. Орыс академия драма театры жанындағы театр-студиясын бітірген соң осы театрдың негізгі кұрамына актер болып қабылданды.
Театрда 1974 жылы актер, 1968 жылы М.Әуезов пен Л.С. Соболевтің "Абай" трагедиясы бойынша қойылған спектакльде бас қаһарманның сахналық бейнесін жасады.
Дереккөздер
Санат:14 қаңтарда туғандар Санат:Усть-Кальманка ауданында туғандар Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері Санат:Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театры тұлғалары
Боярка (Кемчуга тармағы)
Боярка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кемчуг өзенінің оң жағалауынан 161 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Лукресия Мартель
Лукресия (Лукреция) Мартель( Lucrecia Martel; 14 желтоқсан 1966, Сальта) – Аргентина кинорежиссёрі, сценариші, продюссер.
Буэнос-Айрес қаласында Ұлттық эксперименталды кино мектебiнде оқыған. Теледидарда жұмыс істеген, қысқаметражды фильмдер түсірген. Берлин қаласында өткен халықаралық кинофестивальінде Лукресияның «Сандэнс» кинофильмі сыйлыққа ие болады.
2002 жылы Берлин халықаралық кинофестивалінде, 2006 жылы «Канн» халықаралық кинофестивалінде қазылар алқасының мүшесі болады.
«La Ciénaga», «La niña santa», «La mujer sin cabeza» фильмдерін түсіріп, халықаралық марапаттарды жеңіп алған.
E Ink Corporation
E Ink Corporation — электронды қағаз немесе электронды сия технологиясы негізінде дисплейлерді жасап шығаратын жеке меншік компания. Компания Массачусетс штаты Кембриджде ораналасып, 1997 жылы MIT Media Lab (Массачусетс технологиялық институты медиалық зертханасының) профессоры Джозеф Якобсон тарапынан негізі қаланған. Екі жыл кейін, E Ink технологияны жасасып нарыққа шығару мақсатында Philips-пен бірігеді. 2005 жылы Philips бизнесінің бөлшегі мен оған қатысты патенттерін Prime View International компаниясына сатып жібереді.
E Ink көптеген компаниялармен келісімге отырысады, мысалға Sony, Motorola және Amazon.com кейіннен осы технология негізінде Sony Reader, MOTOFONE, Kindle сынды құрылғыларын жасап шығару мүмкіндігіне ие болды.
Санат:Компаниялар
Мараба
Мараба (Marabá) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мараба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 200 801 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15 092,268 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1913 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Цанга
150px|right Цанга (Zange) — цилиндр немесе призмалық заттарды қысуға арналған серіппелі тілікті төлке түріндегі айлабұйым. Кей жағдайларда Цанга бағыттағыш элементтің де рөлін атқарады ; цилиндр немесе призма іспетті заттарды қысуға арналған бүйірі қиылған серпімді төлке.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Механика
Үлкен Кеслома
Үлкен Кеслома — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің оң жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 569
IC 569 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28391, MCG 2-25-48, ZWG 63.86, KARA 378, NPM1G +11.0217.
Сыртқы сілтемелер
IC 569 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Скиф тілі
Скиф тілі – ежелгі скифтердің тілі «Скиф тілі» деп, әдетте, иран тілдері тобының солтүстік-шығыс тармағын құрайтын туыстас тілдер екені айтылып жүр. Скиф тілінде сөйлеушілер скифтер, алан, роксолан және тағы басқалар атпен антик авторлардан б. з. б. 1-мың жылдықтың екінші жартысынан белгілі болды. Скиф тілідері Қара теңіздің солтүстігі мен Каспий атырабына, Дунайдан Яксартқа (Сырдария) дейінгі өңірлерге таралған болатын. Скиф тіліне байланысты текстер сақталмаған, бірақ эпиграфтар бар болатын. Ескерткіштер мен антик авторлардың еңбектерінде скиф тіліндегі жалқы есімдер, топонимдік және этнонимдік атаулар мол кездеседі. Скиф-сармат тілдерінің грамматикалық құрылысы және сөздік құрамы аз зерттелген болатын. Скиф-сармат тілдерінен бізге жеткені – Кавказдағы осетин тілі.
Дереккөздер
Санат:Иран тілдері Санат:Ежелгі тілдер Санат:Скифтер
Ламбейёль
Ламбейёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Двойник өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әдет
Әдет— адамның күнбе-күнгі тіршілік қажетіне байланысты қалыптасқан тұрақты мінез, іс-қимыл ерекшелігі. “Ауру қалса да әдет қалмайды” деу, әдеттің тұрақты қажеттілікке айналғанын көрсетеді. Әдеттің ұнамды, ұнамсыз түрлері болады. Жақсы әдет адамның күш-жігерін пайдалы істерге арнауына, уақытын үнемдеп, негізгі ісін тындыруына көмектеседі. Жаман әдетті адам қауымның (отбасының, еңбек ұжымының т.б.) берекесін алып, оғаш қылығымен өзінің де ортадағы қадір-қасиетін төмендетеді. Әдеттің негізгі қалыптасатын кезеңі — балалық шақ. Осы кезеңдегі кез келген нәрсеге еліктей бергіштік қасиет кейде ұнамсыз әдетердің қалыптасуына себепші болады. Ислам дінін ұстанатын халықтардың әдет-ғұрпы, жазылмаған заңы; әдет шариғатқа ретінде қарастырылады.
Әдет - белгілі бір жағдайда адамның қажеттілікке айналып кеткен мінез-құлқы мен жүріс-тұрысы. Әдет стихиялық түрде, сонымен қатар бағытталған тәрбие арқылы пайда болып, мінезінің тұрақты қырына айналуы мүмкін. Тәрбиелі деп сырттан бақылау болмағанның өзін-өзі қалай ұстау керектігін білетін және өзінің әдеттеріне сай басқаша шешім қабылдай алмайтын адамды айтады.
ӘДЕТ- көшпелі ортадағы адамдардың әлеуметтік тәртібінің негізі болып табылатын тарихи қалыптасқан тұрақты әлеуметтік нормалар мен ұстанымдар. Әдет вертикальды ұрпақаралық-этникалық байланыстар арқылы, яғни әкеден балаға әлеуметтік ортада қалыптасқан сан алуан механизмдер арқылы беріліп отырады. Бұл нор¬малар мен ұстанымдар көшпелі социумның барлық мүшелеріне ортақ, үйреншікті, әрі дағдылы болғандықтан әлеуметтік қарекетті реттейтін маңызды функция атқарды. Сонымен бірге әдеттің өзі де дәстүрдің ұрпақаралық- этникалық беріліс үдерісінің ең маңызды тетіктерінің бірі болып табылады. Қалыптасқан жалпыға ортақ әдетті сақтау дәстүрлі социумның қалыпты тіршілігінің негізгі факторларының бірі болды. Сондықтан көшпелілер әдеттің ежелден орныққан нормалары мен ұстанымдарының бұлжымастығын қамтамасыз етуге айырықша мән берді. Әдетті қалыптастыратын және сақтайтың ең басты этномэдени орта, әрине, отбасы болды. Түптеп келгенде, отбасында атқарылатын сан алуан салттар, ғұрыптар, ырым-тыйымдар, жосын-жоралғылар әдеттің ілкімді нормалары мен принциптерінің қолданысын қамтамасыз ететін механизм болып табылады. Және аталмыш үрдістердің өздерінің де әдеттің нормалары мен ұстанымдарына сәйкестілігі олардың дәстүрлі тәртіппен атқарылуының кепілі болып табылады. Яғни олар өзара себеп-салдарлық байланыста болды. Бұл ретте, әлбетте, отбасы иелерінің - ата-ананың, жақын ағайын-туыстардың, жекжат-жұраттардың, әрісі руластардың кісілік қасиеттері мен әрекеттері маңызды рөл атқарды. Осы ретте шежірелік жосынға негізделген және осы жосынмен реттелетін туыстық-рулық қатынастар жүйесінің ерекше маңызды рөл атқарғандығын айтуға бо¬лады. Дәстүрлі ортадағы адамаралық байланыстар - үлкен мен кішінің, әйел мен ер адамның, әйелдер арасындағы және ер адамдардың қарым-қатынасындағы ұстанымдар мен нормалардың әдеттік қалпы бүкіл социумның тіршілігінің бірден бір кепілі болды. Бұл жерде әдеттік қалпы деген сөз тіркесі ата-баба жолының принциптері мен нормаларының қалыпты күйін білдіреді. Сайып келгенде, бүкіл қоғам мүшелері мойындаған әдеттегі нормалар мен ұстанымдар қоғамдық сипатта болды. Ал қоғамдағы әдеттен тыс деп аталатын әрекеттер мен қылықтар әдепсіздік ретінде бағаланды. Осындай әдеттен тыс әрекеттер мен мінез-құлықтардың субъектілері социумның, яғни руластардың қатал сынына ұшырап отырды. Шектен шыққандары болса, тіпті, әдеттік құқықтың принциптері мен нормаларына сәйкес жазаланды. Демек, әдеттен тыс - жағымсыз мінез-құлықтар мен әрекеттер субъектілік сипатта, яғни жеке адамдарға ғана тән қасиет болды. Жалпы алғанда, әдеттің нормалары мен ұстанымдары қоғамдық қатынастардың институттары, нормалары мен принциптері арқылы қамтамасыз етіліп отыр¬ды. Әсіресе, әдеттік құқық пен осы институттың нормалары мен принциптерін жүзеге асыратын механизм - билер соты мен оның шешімдерінің жүзеге асырылу тәсілдері айырықша рөл атқарды.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Торре-лос-Негрос
Торре-лос-Негрос (Torre los Negros) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29.09 км² шамасында.
Кокулло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 280 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 8,86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31,6 км² шамасында. Пошта индексі — 67030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Domenico. Жыл сайынғы мерекесі — 2 мамыр.
Миотерапия
Стоматология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Грейт-Смоки-Маунтинс (ұлттық саябақ)
Грейт-Смоки-Маунтинс ұлттық саябағы (Great Smoky Mountains National Park, ХФӘ ) — Аппалачи тау жүйесініндегі Грейт-Смоки-Маунтинс (сөзбе-сөз Ұлы түтінді таулар деп аударуға болады.) үстіртінің негізгі аумағында орналасқан, биосфералық резерватының құрама бөлігі және ЮНЕСКО бүкіләлемдік мұра тізіміне енген табиғи нысан болып саналатын ұлттық саябақ. Саябақтың әкімшілік орналасуы — Солтүстік Каролина және Теннесси штаттары, үстірттің ортасынан өтетін шекарасы. АҚШ ұлттық саябақтар қызметінің федеральдық ақпаратына қарай, Грейт-Смоки-Маунтинс бұл елдiң аумағындағы келушілер саны бойынша саябақтардың ішінде алдыңғы қатарда. Мысалы, 2007 жылы бұл саябаққа келушілер саны 9,4 миллионға жетті, бұл көрсеткіш Гранд-Каньон саябағына келушілер санынан екі есе көп болып келеді. Қорық аумағында АҚШ-тағы ең танымалылардың бірі болып келетін Аппалач таулы жүйесі арқылы Мэн штатынан Жорджия штатына дейін өтетін әлемдегі ең ұзын үздiксiз жаяу жүргіншілерге арналған Аппалач соқпағы өтеді.
1934 жылы АҚШ Конгресінің қаулысымен саябақ құрылып, 1940 жылы саябақтың салтанатты ашылуын АҚШ президенті Франклин Делано Рузвельт жариялады. Саябақ АҚШ-тың шығыс аймағындағы iрi қорғалатын табиғи аймақтарының бiрi болып табылады. Саябақтың жалпы аумағы, 2108 км² құрайды. Қорықтың ең басты кіре берісінде Гетлинбург және Чероки қалаларын жалғайтын U.S. Highway 441 (саябақтың маңында Newfound Gap Road деп аталады) магистралі өтеді.
Географиялық орналасуы
Грейт-Смоки-Маунтинс ұлттық саябағы, Солтүстік Америка материгінің шығыс бөлігіндегі Аппалачи тау жүйесіндегі өзі аттас үстіртінің бөктерінде орналасқан. thumb|right|400px|Ұлттық саябақтың картасы
Саябақ аумағы Солтүсік Каролина және Теннесси штаттарының бірнеше аймақтарына бағынады: Свейн, Хейвуд, Севьер, Блаунт және Кок. Саябақ шамамен штаттар арасында тең бөлінген: 1118,32 км² (276 344 акра) жері Солтүсік Каролинаға жатса, 990,44  км² жері (244 742 акра) — Теннессиге кіреді. Саябақты басқаруымен федеральды мекеме — АҚШ ұлттық саябақтар қызметі айналысады. Саябақ шығысында және онтүстігінде мемлекеттік қорық мәртебесіне ие National Forest, тағы бірнеше қорық аймақтарымен шектеседі: Чероки, Писга және Нантахала. Оңтүстік-шығысында орталығы Чероки қаласы болып келетін, Куалла-Боундари үндіс резевациясымен шектеседі. Сонымен қатар, саябақтың айналасында Гетлинбург, Пиджон-Фордж, Севьервилл, Таунсенд, Брайсон-Сити және Сылва елді мекендері орналасқан.
Биіктік айырмасы Абрамс-Крик (Abrams Creek) жылғасы маңайында 256 метр (840 фут) бастап, Клингманс-Доум (Clingman’s Dome) тауының шыңы 2025 метрге (6643 фут) дейін. Сонымен қатар, саябақтың басқа шыңдары — Гюйо (Mount Guyot, 2018 м), ЛеКонт (Mount Le Conte, 2010 м), Кефарт (Mount Kephart, 1895 м), Коллинз (Mount Collins, 1886 м).
Саябақта, Теннесси өзені бассейнінің бөлігі болып табылатын, бірнеше өзендермен жылғалар бастау алады. Ең ірі өзендері — Оконалуфти (Oconaluftee), Хейзл-Крик (Hazel Creek), Игл-Крик (Eagle Creek), оңтүстікінде Форни-Крик (Forney Creek), Литл-Пиджн-Ривер (Little Pigeon River) және Литтл-Ривер (Little River), солтүстігінде Абрамс-Крик өзендері.
center|thumb|650px|Гетлинбург жағындағы көрінісі. Суретте ең биік шың — [[ЛеКонт (тау)|ЛеКонт тауы (Mount Le Conte)]]
Геологиясы
Атлант мұхиты және Миссисипи бассейнінің арасындағы су айырығын құрайтын, Грейт-Смоки-Маунтинс Аппалач бөктерінің онтүстік бөлігінде орналасқан. Алайда саябақтың аумағындағы бедердің жетілуі осы тау жүйесінің пайда болуынан миллиардтан астам жыл бұрын бастауын алады. Континенттерге бөлінуі әлі басталмай тұрған кезде, бір шама ғалымдардың пайымдауынша, Родиния атты біркелкі жер қаттысы болған. .
thumb|left|200px|Alum Cave Trail соқпағы маңындағы тасты үңгір. Anakeesta формациясы, геологиялық дәуірі — [[Прекембрий. Тау тұқымы — мусковитті кварциттер, филлиттер, копиапит, галотрихит, гипс және басқалар. ]]
Прекембрийдің аяғында жер қыртыстарының соқтығысу барысында осы орындағы жер көтеріле бастады және тарихтан бұрынғы гранит және гнейс тасты тұқымдарынан тұратын таулы қырат пайда болды. Қазіргі кезде бұл тұқымды Чероки және Брайсон сити қалаларының ортасындағы Рэвен-Форк (Raven Fork) өзені алқабының және Тукасиджи (Tuckasegee) өзені жоғарғы ағысының аудандағы саябақтың онтүстік-шығыс бөлігінде көре аласыз. Уақыт өте келе, эрозияның салдарынан пайда болған үстірт күйрей бастап және шөгінді тұқымдарының жиналуы, пайда болған қоспалары балшық, лай қабаттары, құм, карбонат кальций азды-көпті мөлшері, таяудағы шұңқырлардың түбіне жиналып, 14 км астам қалыңдығы бар бірнеше қатпарлар пайда болды. Саябақтағы ең көне шөгінді қатпар жасы 545—800 млн жылға бағаланады, ал ең соңғы шөгінді қатпар жасы Палеозой дәуірі кезіндегі шамамен 450—545 млн бұрынғы жылға жатады.
thumb|right|200px|[[Чимни-Топс тауының шынындағы ашылған құздар (Chimney Tops)]] thumb|right|200px|Клингманс-Доум тауының көлемді картасы thumb|right|200px|Тау «түтінді» атқа, Мексикалық шығанақ жағынан жылы дымқыл ауаның суытылған түрі келетін, түтінді тұман арқасында иеленді
Климаты
Ұлттық саябақ аумағындағы климат қоңыржай, қысы жұмсақ, ал жазы ыстық әрі ылғалды. . Орташа алғанда, ең жылы ай — шілде, ал ең суық ай — қаңтар. Гетлинбург ауданындағы (саябақтың ең төменгі бөлігі) бақылау бойынша, ең жоғарғы температура — +41,1 °C, 1936 жылы 29 маусымда тіркелді, ең төменгі температура — −27,8 °C, 1985 жылы 21 қаңтарда тіркелді. .
thumb|оң|200px|Наурыздың басы. Жол бағыттауыштары
Қыс мезгілі қарашаның ортасынан ақпанға дейін жалғасады. Қыста күндізгі орташа температура +10 °C не одан жоғары болады. Түнгі уақытта қарапайым суық болады. Кей кезде температура экстрималды −29 °C-ға дейін төмендеуі мүмкін. Әсіресе мұндай жағдай саябақтың жоғарғы бөлігінде орын алады, сонымен қатар жоғарғы шыңдарда қалың қар жауыны болып жатқан кезде таулардың төменгі жағында ауа райы жылы болуы мүмкін. Таудағы қар жамылғысы қаңтар — ақпан аралығында қарапайым, Клингманс-Доум шыңында оның қалыңдығы 660 мм-ге дейін жетуі мүмкін. .
Наурыздан мамырға дейін жалғасатын көктем ауа райының жиі әрі тез өзгеруімен ерекшеленеді, әсіресе наурызда: ашық аспан біренеше сағат ішінде қалың қар жауынына ұласуы мүмкін. Көктемнің алғашқы жартысындағы орташа максимум 16 °C-қа дейін жетеді. Ал түнде температура нөлге дейін төмендейді. Сәуірдің ортасынан бастан күндізгі орташа температура 20 °C не одан жоғары болуы мүмкін, таулардың төменгі аумағында суық сирек құбылысқа айналады, алайда жоғарғы бөлікте олар жиі болып тұрады. Сәуірде бесіндік жаңбырлар жиірек қайталанады, жауын-шашын мөлшері 135 мм-ге дейін жетеді. Мамырда температура одан да жылыйды: күндізгі максимум 20—30 °C шамалары арасында ауытқиды, ал минимум 5—15 °C шамасында. Жауын-шашынның орташа мөлшері сәуірмен шамалас. .
Жаз мезгілі өте ыстық, ылғалды және қалың түтінді тұман жамылғысымен ерекшеленеді. Ол маусымнан тамызға дейін жалғасады (Мексика шығанағындағы жылы ылғалды ауаның сууы нәтижесінде пайда болған ерекше тұмандар арқасында таулар «түтінді» — smoky деген атауға ие болған). Күннің екінші бөлігінде негізінен нөсер жаңбыр мен найзағай болады, айлық жауын-шашын мөлшері 145, ал жоғарғы бөлікте 211 мм. Парктің төменгі бөлігінде температура кейде 30 °C-тан асып түседі, алайда жоғарғы бөлікте ол төмен әрі адамға жайлы болып келеді. Мысалы, ЛеКонт тауының басында (теңіз деңгейінен 2010 м биіктікте) 26 °C-тан жоғары температура ешқашан тіркелмеген. .
Саябақ тарихы
thumb|right|upright|200px|Грейт-Смоки-Маунтинстің байырғы тұрғындары — [[чероки үндістері]]
АҚШ батысымен салыстырғанда, Грейт-Смоки-Маунтинс саябағының ашылуы жұмыстары баснан бастап ірі қаржылық салымдарды қажет етті. Себебі, саябақ құрылған аумақтың көп бөлігі фермерлер мен фирмалардың меншігінде болды.
Ақ нәсілді адамдар келместен бұрын, қазіргі саябақ аумағында чероки халқына жататын солтүстікамерикандық үндістер мекендеген болатын. Ең алғашқы болып Аппалачидің оңтүстік бөлігін 1540 жылы сол жерлерден алтын іздеген испандық теңізші және конкистадор Эрнандо де Сото экспедициясы зерттеген болатын.Экспедиция мүшелері саябақтың өз аумағына аяқ баспаса да, олардың саябақтың көзге түсетін шыңдары — Клингманс-Доум, Гюйо, ЛеКонт және Каммерер шыңдарын көруі анық. Еуропалықтар өздерімен бірге жергілікті халыққа белгісіз болған және оларға көп зардабын тигізген шешек ауруын әкелді.
1775 жылы танымал натуралист Уильям Бартрам оңтүстік Аппалачиді зерттеуді бастады, ал 20 өткен соң Оконалуфти өзені аңғарында алғашқы фремерлік қожалықтар пайда болды. Ең ерте үндістік емес қоныстар 1818-1821 жылдары Кейдс-Коув (Cades Cove) өзені аңғарында пайда болды. XIX — XX бірінші жартысында салынған кейбір үйлер мен шіркеудер қазірге дейін сақталынып қалған және олар туристердің арасында танымал.
thumb|left|upright|200px|Саябақ аумағында оранасқан үйшік. XIX ғасыр ортасында салыған.
Тарихи аудандар және қоныстар
XIX ғасырда - XX ғасырдың бірінші жартысында келешек саябақ территориясында ақ нәсілді адамдардың қоныстары болған, кейін ол қоныстар ресми тарихи аудан дәрежесін алды (historical district). Көптеген тұрғын үйлер, ауыл шаруашылық құрылыстар, шіркелеулер және бейіттер қазіргі кезге дейін сақталып, кіріп көріуге ашық.
Кейдс-Коув тарихи ауданы
thumb|right|250px|Джона Оливер бөрене үйі (John Oliver Cabin, 1822 ж.) Кейдс-Коув (Cades Cove) — толығымен ұлттық саябақтың ішінде орналасқан жабық алқап. Геологиялық тұрғыдан қарағанда ол әктастан құралған тектоникалық терезе - кембрийге дейінгі құмдақ және палеозойлық әктастың эрозиясы нәтижесінде құралған тау жыныстарының оқшауланған бөлігі.
Алқаптың құнарлы топырағы ежелгі диқаншылардың назарын аударған. Жер үстіндегі шөгінділері ордовик кезеніне жатады, олардың жасы 340—570 млн жыл болып саналады. Тарихи аудан ретінде (Cades Cove Historic District) Кейдс-Коув АҚШ тарихи аудандарының ұлттық тізіміне 1977 жылы енді.
Жердің құнарлылығына қарамастан, археологтар колумбқа дейінгі кезеннің үлкен үндіс қоныстарын әлі таба алмады. XVIII ғасырда алқапта тауды онтүстіктен солтүстікке өту үшін үндістер қолданған екі жол тораптың бірі орналасқаны белгілі (қазіргі түсінік бойынша, Теннессиден Солтүстік Каролинаға дейін), бұл жолмен еуропалық саудагерлер 1740-жылдардың басында қолданған. 1797 жылы бұл жерде үндістердің қонысы Цийяхи (Tsiyahi) табылды, аудармасы «қамшаттар өмір сүретін жер» дегенді білдіреді. Алқап чероки көсемі Кэйд (Kade) құрметіне аталды, бірақ іс-жүзінде көсем тұралы ақпарат қалмаған, тек  Питер Снайдер (Peter Snider) атты саудагер жазбаларында кейбір ескертулер кездеседі. 1819 жылғы «Колхон Келісімінен» (Treaty of Calhoun) кейін, жауапкершілік зоналары бекітіліп, қоныс босап қалды, бірақ үндістердің Америка ішіне қарай көшіруіне дейін олар мен келген адамдар арасында өзара қақтығыстар болып тұратын.
right|thumb|350px|Кейдс-Коув алқабының панорамасы Маңайдағы қоныстардың арасынан тек Кейдс-Коув ұлттық саябақтың құрылуына қалғандарынан көбірек наразы болды. Бірінші кезеңде тұрғындар, олардың меншігі реестрге кірмейтін шартқа келіскен еді. Бірақ, 1937 жылы Теннесси әкімшілігі қаражат бөліну тұралы билльге қол қойып, ерекше комиссияға жер экспроприациясына құқық берді. 1937 жылы соңғы жеке меншік иесі алқапты босатқанға дейін бірнеше соттық іс өтті. . Оған қарамастан, осы жерде орналасқан баптистік шіркеу заңға қарсы 1960 жылға дейін діни қауымның мүшелерін жинауын жалғастырды. Әкімшілік тарихи құндық көрсететін құрылыстардан басқа барлығын бұзып тастады. Қазіргі кезде Кейдс-Коув ауданында ақпараттық орталық, кемпинг және демалыс зонасы орналасқан(picnic area).
Элкмонт тарихи ауданы
Элкмонт (Elkmont) — Литтл-Ривер (Little River) өзенінің жоғарғы ағысындағы алқаптағы территория. Әр-түрлі жылдарда од жерде алғашқы қоныс аударғандардың қауымы, ағаш даярлайтын өнеркәсіптік қалашық және курортты қыстақ орналасқан. Тарихи аудандардың ұлттық реестріндегі тарихи аудан дәрежесі Элкмонтке 1994 жылы берілді. . Территория Джейкс-Крик (Jakes Creek) бұлағының Литтл-Ривер өзеніне ұласатын жерінде жінішке және жалпақ алқап болып келеді, үш жағынан тау басының бөктерімен қоршалған, - батыста Мейгс (Meigs Mountain), шығыста Шугарленд  (Sugarland Mountain) және солтүстікте Коув (Cove Mountain).
thumb|left|250px|Ағаш тасымалдауға арналған пойыз. Сол жақтағы қызыл арбаша — құбылған механизм. Саябақ шекарасындағы Таунсенд қаласындағы Little River Railroad and Lumber Company компаниясының мұражайы
Элкмонт бірінші тұрғыны болжаумен Джекоб Хаузер (Jacob Hauser) болды, ол алтын іздеумен айналысып,  1840 жылдары осы жерде мекен ұйымдастырады, кейін ол Литтл-Ривер деп атанады (ағылшыннан аударғанда кішкентай өзен дегенді білдіреді). Маңайдағы қоныстардың тұрғындары сияқты, колонисттер табиғи шаруашылықпен айналысқан - жүгері, алма өсірген, бал араларын өсірген. Сол периодтан тек екі құрылыс сақталып қалды - Авента студиясы (Mayna Treanor Avent Studio, шамамен 1845 жылдар) және Леви Тренхем (Levi Trentham cabin, 1830) үйшігі. Біріншісі тарих ескерткіш ретінде тарихи аудандардың ұлттық реестрінінің тізіміне кіргізілген. .
Орманды сату үшін кесумен айналысқан бірінші кәсіпкер Джон Инглиш (John L. English) деген біреу болды: 1880 жылы ол отынды Джейкс-Крик бұлағының жанында даярлап, Ноксвилл өзені бойымен өзі жасаған бірнеше бөгет арқылы сумен сал ағызған. Пенсильвандық бизнесмен Уилсон Таундсенд (Colonel Wilson B. Townsend) одан асып түсті, 1901 жылы 86 мың акр (34 800 гектар) жер сатып алып Little River Lumber Company фирмасын ашады. Өзеннен ағаш ағызу орнына ол таудың баурайында темір жол салып, ақырғы нүктеде ағаш тілгіш орнатады. Ағаш кесетін жердің жанында кішкентай қала пайда болады, полковник қайтыс болғаннан кейін қала оның атының құрметіне атанды.
thumb|right|250px|Иесіз қалған коттедждер Ақырында темір жол Уолланд (Walland) қаласына дейін салынап, ол жерде Мэривиллден (Maryville) келіп Ноксвиллге баратын басқа жолмен байланысты. Элкмонт сол кезде тек уақытша жұмысшы қалашық болатын, тұрақты құрылыстан тек пошта, азық-түлік дүкені, қонақ үй және ангар болған, қалғандары тек орыннан орынға ауысатын үйшіктерден тұрған. Компания меншігі 1926 жылы ұлттық саябақтар федералды комиссияға сатылды, бірақ келісім бойынша ағаш кесу 1939 жылға дейін жалғасады. Компанияның өмір сүрген уақытында 1,8 млн кубометр ағаш дайындалды. Қазіргі уақытта жұмысшы қалашық орнында кемпинг орналасқан.
Little River Lumber Company компаниясының құрылған кезінен бастап, Уилсон Таундсенд келушілерге аң және балық аулауға рұқсат берді, ал 1909 жылдан бастап Ноксвиллден Элкмонтке пойызбен демалыс серуендерді жарнамалауын бастайды. . Осыдан бір жыл өткен соң, көрші қалалардағы кәсіпкерлер дегдарлы «Аппалач клубын» (Appalachian Club) құрып, кәсіпкерден жұмысшы қалашықтың онтүстігінен жер сатып алады, қазіргі кезде Дейзи-Таун (Daisy Town) деген атпен таңымал. Ол жерде кеңсеге арналған үй, 50 номерлі қонақ үй, Ноксвиллден демалуға келгендерге арнайы оншақты коттеджтер салынған. 1919 жылы тағы да бір клуб пайда болды - «Wonderland Club». Ағаш кесу жұмыстары тоқтап, темір жол бұзылып басқа жерге әкетілгенде клубтарға кіруге мүмкіндік азайды. Бірақ табиғат сүйетіндердің қуанышына қарай, Теннесси губернаторы Остина Пий (Austin Peay) бұйрығы, бойынша 1926 жылы ескі темір жол орнына автомобиль жолы салынды.
Оконалуфти археологиялық ауданы
thumb|right|250px|Оконалуфти өзені Оконалуфти (Oconaluftee) — өзеннің және саябақтың Солтүстік Каролина жағындағы онтүстік-шығыс аумағындағы алқаптың аты. Өзен онтүстікке екі тау қырат ортасынан ағып өтеді - шығысында Ричард-Маунтин (Richland Mountain) және батыста Томас-Ридж (Thomas Ridge), Bradley Fork саласымен қосылу жерінде кең және жатық алқап құрайды. Алқаптың түбіндегі геологиялық формация - АҚШ шығыс бөлігіндегі ең ежелгілерінің бірі: ол ерте кембрийге дейінгі кезенде құралып, оның құрамында 1 миллиард жыл бұрын теңіздік шөгінділердің және магмалық жыныстардың аккумуляциясы нәтижесінде пайда болған гранитты гнейстер бар.
Алқаптағы саябақтың шетінде Чероки (Cherokee) қаласымен Квалла-Боундари (Qualla Boundary) үндіс резервациясы орналасқан. Ол үндіс халқының шығыс тармағының орталығы болып табылады. Саябақтың өзінде келушілерге арналған ақпараттық орталық, Мингус су диірмені және Таулы ферманың мұражайы (Mountain Farm Museum) жұмыс істейді, олар XIX ғасырдағы ауыл тұрғындарының тұрмысын көрсетеді. Алқап территориясының көп бөлігі археологиялық аудан мәртебесіне ие, АҚШ тарихи аудандарының ұлттық реестріне кіреді.
thumb|left|250px|Мингуса диірмені, 1886 Оконалуфти атауы бірінші рет 1775 жылы американдық табиғат зерттеушісі Джона Бартрам күнделігінде кездесті. Мамандардың ойынша, ол алқаптың жанында орналасқан үндіс қонысы Эгуанулти (Egwanulti) атынан шығады, ол чероки тілінен "өзеннің жанында" дегенді білдіреді. Қоныстың нақты орналасқан жері белгісіз, бірақ археологтар өзен бойында тек бір қоныстың іздерін тапты, от саябақтың шекарасында орналасқан. Бұл ауыл егемендік үшін соғыс кезінде генерал Гриффин Рутерфорд әскерімен қиратылды. Үндістер өзен суын қасиетті деп санады.
thumb|right|250px|Амбар Энло (Enloe Barn), 1880 Алқаптың және бүкіл территорияның бірінші ақ тұрғыны болып Джон Мингус (John Jacob Mingus) саналады, ол осы жерде алыпсатар және келешек конгрессмен Феликс Уолкерден (Felix Walker) салып алған. 1831 жылы басқа қоныс аударушы Абрахам Инло (Abraham Enloe) Oconaluftee Turnpike Company компаниясын құрады, олар селитра қорына бай ЛеКонт тауына беттейтін Indian Gap Trail үндіс жолын кеңейтіп, өтім үшін төлем алатын болған. Жолдың бірінші дарбазашысы Роберт Коллинз (Robert Collins) танымал швейцар-американ геологы Арнольд Гюйоның жергілікті тауларды зерртеуге арналған экспедициясында атқосшысы болған (екеуінің құрметіне ұлттық саябақта таудың шыңдары аталған). Қазіргі кезде резервация орналасқан жер, 1830 жылдары тұрғындар қамы үшін үндіс көсемі Йонагушки (Yonaguska) асыранды баласы Томаспен сатып алынған. Бұл чероки тағдырының келешегінде зор роль атқарды: жергілікті тұрғындардың көпшілік қуғынында, Томас өз халқын көшу туралы заңнын тізімінен шығарып тастайды. 1868 жылы отанында қалған чероки шығыс тамыры дербес тайпа болып табылды.
XIX ғасырдың сонында ленталық араның дамуымен Аппалачтың онтүстігінде ағаш дайындайтын бизнес қарқындай түсті. Алқапта екі компания ашылды - Three M Lumber Company және Champion Fibre Company, олар жұмысын 1930 жылдарға дейін жалғастырды, сосын олардың жұмысын ұлттық саябақ комиссиясы тоқтатты. Ағаштардың кесуіне қоса, 1925 жылдың үлкен орман өрті қосылды. 1930 жылдары Қоршаған ортаны қорғау азамат корпусы жол және тораптар сала бастады, Мингус ұрпақтары салған ұн тарту диірменің қалпына келтірді. 1950 жылы Таулық ферма мұражайы ашылды, ол үшін саябақтың басқа бөліктерінен ауылшаруашылық құрылыстар алып келінді.