cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Махамбет Демешұлы Батырбаев
Еңбектері мен марапаттары
Ғылыми мақалалар мен 35 өнертабыстың авторы.
Дереккөздер
<References/>
Чхусок
Чхусок (кор. 추석,秋夕, дословно осенний вечер) — ұлттық корей мейрамы. Сегізінші айдың 15-і күні тойланады. Чхусок мерекесінің алдыңғы күні де, одан кейінгі күні де корей халқы демалады. Бұл мейрам кезінде корей халқы өзі туған отанына туған-туыстарымен көрісу үшін барады.
Махамбет Демешұлы Батырбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1943 жылы туғандар Санат:Атырау облысының құрметті азаматтары
Чхусок
Мейрам күндері
Чхусок келесі күндерде тойланады:
2006: 6 қазан
2007: 25 қыркүйек
2008: 14 қыркүйек
2009: 3 қазан
2010: 22 қыркүйек
2011: 12 қыркүйек
2012: 30 қыркүйек
2013: 19 қыркүйек
2014: 8 қыркүйек
2015: 27 қыркүйек
Тракторшы
thumb Тракторшы, Тракторист — тракторды басқаратын және жүргізіп, жөндейтін адам.
Дереккөздер
Санат:Мамандықтар
Қылаудың қалдығы
Қылаудың қалдығы (Остаток заусенца) — қылауды қиюшы баспақта қиғаннан кейін қалатын қалдық.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Синэкология
Синэкология (грекше syn — бірге және экология) — популяцияның, табиғи бірлестіктердің және экожүйенің бір-бірімен өзара және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі. Синэкология Брюссельде өткен ІІІ Халықаралық ботаникалық конгресте (1910) экологияның жеке бөлімі ретінде танылды. Синэкология қазіргі фитоценология ғылымының баламасы ретінде қолданылады. Кейіннен синэкологияның зерттейтін нысандарының құрамына микроорганизмдер, саңырауқұлақтар және жануарлар жатқызылды. Қазіргі кезде синэкология биоэкологияның бір саласы деп қарастырылады. Бұл терминді алғаш рет ұсынған швейцариялық ботаник К.Шретер болды. Синэкологияның қалыптасуына даниялық гидробиолог К.Мебиустың (1825 — 1908) Солтүстік теңіздің таяз жағалауын мекендейтін устрица ұлуларының тіршілігін жан-жақты зерттеуі үлкен әсер етті. Ол устрица ұлуларының тіршілік әрекетіне судың тұздылығы, температурасы, мекен ететін ортасы, сондай-ақ ұлулармен бірге тіршілік ететін басқа да организмдердің бір-біріне әсері туралы қорытынды жасай отырып, ондай табиғи бірлестікті “bіocenosіs” деп атауды ұсынды. Қазіргі уақытта синэкология табиғи бірлестіктердегі энергия алмасу, қоректік тізбек, кеңістік пен уақытқа тікелей қатысы бар биологиялық сан алуан тіршілік, биогенді элементтердің айналымы, эволюциясы, организмдердің бір-бірімен қарым-қатынасы, табиғи бірлестіктерді басқару, т.б. көптеген мәселелерді зерттейді.
Биом
thumb|right|400px| Биом (био... лат. omat, oma – жиынтық, жинақталған, біріккен деген мағынаны білдіретін жалғау) — белгілі бір ландшафтылық-географиялық аймақта мекендейтін өсімдіктер мен жануарлар түрлері мен олардың тіршілік ету ортасының жиынтығы (мысалы, тундра, қылқанжапырақты орманды алқап, т.б.)
Әрбір биом өзіне ғана тән климатымен, өсімдіктер және жануарлар әлемімен сипатталады. Биомдардың таралуы келесі заңдылықтар бойынша жүреді: ендік зоналық (температуралық белдік) және вертикальды зоналық (теңіз деңгейі ұлғаюы кезінде температураның төмендеуімен байланысты болатын биіктік белдеулік), сондай-ақ секторлық (жауын-шашын бөлу бойынша).
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Биогеография
Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі (финал)
Футболдан 1966 жылғы әлем чемпионатының финалында Англия мен Германия құрамалары кездесіп, ағылшындар 4:2 есебімен жеңіске жетті. Ойын 30 шілдеде Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтті. Негізгі уақыт 2:2 есебімен тең аяқталды.
Матчқа дейін
Англия құрамасы бірінші рет финалға шықты. Немістер 1954 жылы финалға жетіп, Венгрияны 3:2 есебімен ұтқан болатын. Финалға дейін ағылшындар Уругвай, Франция, Мексика, Аргентина, Португалия құрамаларымен кездессе, Германия тиісінше, Аргентина, Испания, Швейцария, Уругвай, КСРО құрамаларымен ойнаған-ды. Екеуі де финалға дейін ешкімнен жеңілген жоқ. Финалдық матчқа Ұлыбритания ханшасы Елизавета құрметті қонақ ретінде келіп, ойынды бастан-аяқ тамашалады.
Матч
Матчтың негізгі уақыты тең дәрежеде өтті. Әуелі 12-минутта неміс Хельмут Халлер есеп ашты. Қорғаушылардың бірі допты қайтарам деп дәл Халлердің аяғына салып берді — 0:1. Немістер ұзақ қуана алмады, 19-минутта Бобби Мурдың асырған айып добын Джеффри Херст қақпаға баспен дәл бағыттады — 1:1.
Екінші таймның 33-минутында Мартин Питерс қақпа алдындағы қарбаласта жеті метр жерден гол соғып, ағылшындарды алға шығарды. Ағылшындар осы есепті ұстап тұра алмады. Соңғы минутта немістер айып добын орындауға мүмкіндік алды. Доп бірнеше рикошеттен соң Вебердің алдына келіп түсті. Вебер үш метр жерден қақпаны дәл көздеді — 2:2.
Бахрамовтың қателігі немесе УЭМБЛИ-ГОЛ
Командалар тағы да 30 минут ойнайтын болды. Қосымша таймдардың алғашқысында ағылшындар бірнеше шабуыл жасады. Сонның бірінде футбол тарихындағы ең даулы голдардың бірі соғылды. Оң қанаттан асырған допты Херст иеленіп алды да, қақпаға қатты соқты. Доп маңдайшаға тиіп, қақпа сызығының үстіне түсті де, қайта алаңға шоршыды. Қорғаушылардың бірі допты сыртқа қағып жіберді. Ағылшын футболшылары "гол болды" деп төрешіге шағым жасады. Бас төреші қапталдағы көмекшісі Тофик Бахрамовпен ақылдасты да, "Гол! Ортадан бастаңдар!" деген белгі берді. Немістердің әлсіз қарсылығы еленбеді. Ойын бітер тұста Херст тағы бір гол соғып, финалда хет-трик жасаған тарихтағы тұңғыш футболшы атанды — 4:2. Осылайша Англия құрама командасы бірінші рет Әлем чемпионы атанды.
Матчтан соң
Ағылшындар соққан үшінші гол көп жылдарға дейін дауласуға себеп болды. Футболдағы ереже бойынша, "гол деп есептеу үшін, доп сызықты толық кесіп өтуі тиіс" қой. Сол үшін де немістерді жақтайтын тарап әлі күнге дейін қапталдағы әзербайжандық төреші Т. Бахрамовты айыпты санайды. Өмірден өтерінің алдында "сол кезде расымен де гол болды ма?" деген сұраққа Бахрамов "Сталинград!" (Сталинград шайқасын меңзеген) деп бір ғана сөзбен жауап беріпті.
1996 жылы Оксфорд университетінің инженерлік бөлімі заманауи технологиямен Херсттің голын сараптамадан өткізіп, "гол болған жоқ" деген қорытындыға келеді.
Арада 43 жыл өткен соң
Ол кездегі ереже бойынша, тек финалдық матчта алаңда ойнаған футболшыларға ғана алтын алқа тағылатын еді. Кейін финалда алаңға шықпаса да, чемпионатқа құрама сапында барған футболшының бәріне де жүлде берілетін ереже күшіне мінді. Солайша ФИФА 1930-74 жж финалда ойнай алмаған көзі тірі чемпиондарды марапаттауға шешім қабылдады. Осылайша, 2009 жылы Лондонда 1966 жылы алтын алқа тимей қалған футболшыларды марапаттау рәсімі өтті.
Вольвера
Вольвера (Volvera) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жұлдыз (Мақтаарал ауданы)
Жұлдыз — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Мақтаарал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 208 адам (109 ер адам және 99 әйел адам) болса, 2009 жылы 393 адамды (198 ер адам және 195 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Жылу электр станциясы
нобай|300px|Қарағанды МАЭС Жылу электр станциясы — жылу қозғалтқыштары көмегімен жылу энергиясын электр энергиясына айналдыратын энергетикалық өндіріс орны.
Жағылатын отын түріне қарай қатты отынды (көмір, ағаш, шымтезек, жанғыш тақтатас), газды немесе сұйық отынды (мазут, мұнай) жағатын станция болып ажыратылады. Жылу энергиясы жылу қозғалтқышында механикалық энергияға айналдырылады, соңынан электр генераторы арқылы электр энергиясына түрленеді. Пайдаланылатын жылу қозғалтқышының түріне орай жылу электр станциясы бу турбиналы, газ турбиналы, бу-газ турбиналы болып бөлінеді.
Тек электр энергиясын өндіретін ЖЭС конденсациялық турбинамен жабдықталып, конденсациялық электр станциясы (КЭС) деп аталады. Жоғары қуатты КЭС қондырғылары бірнеше блоктардан құралады, блок құрамында бу қазаны, бу турбинасы, электр генераторы және трансформатор болады. Станцияның жалпы қуаты жеке блоктардың қуатына және олардың санына тәуелді. Егер электр энергиясын өндірумен қатар жұмыс жасап шыққан бу жылыту мақсатында пайдаланылатын болса, ол жылу электр орталығы деп аталады.
Қазақстандағы қуатты жылу электр станцияларының қатарына Қарағанды МАЭС және Жамбыл МАЭС станциялары жатады. Республика бойынша өндірілетін электр энергиясының 80%-на жуығы жылу электр станцияларының үлесіне тиеді.
Дереккөздер
Санат:Электр станциялары
Олеу
Олеу (Óleo) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Ассис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ориньюс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 197,974 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1917 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Ковело
Ковело (Covelo) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Параданта ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3341 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 124 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
NGC 3878
NGC 3878 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ант (ғұрып)
Ант (ғұрып). Ант, серт, уәде - халқымыздағы сенім кепілінің көрінісі. Ант жаудан өш алу, ел аралық уәде, келісім, адалдықтан айнымау сияқты маңызы жоғары жағдайларда ғана айтылады. «Уа айтылған ант, серттескен, уәде, алысқан қол қайда?!» деген жерде еш адам анттан аттап кете алмаған. Ел ішінде ант бұзған адамды «ант атқан» деп жек көреді. Ант – адалдық сөзі. Бірақ «адал болсаң да ант ішпе» дейді қазақ.
NGC 3878
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ант (ғұрып)
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Ант пен серт
NGC 3878
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 29 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3878 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36708, MCG 6-26-32, ZWG 186.42, NPM1G +33.0229.
Северный Тылай
Северный Тылай — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тылай өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Косьва бастауынан Широков су торабынаКосьва бастауынан Широков су торабына дейін, ауданы)|ИсадыКосьва бастауынан Широков су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Китна (Кырджали облысы)
Китна (Китна) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 214 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6868. Телефон коды — 03676. ЕКАТТЕ коды — 37071.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Безендіру
Безендіру (сәндеу, көркемдеу) - сән өнерінің бір саласы. Әдетте, көрме, мереке, спорт ойындары, т.б. өтетін орындар безендіріледі. Безендіру сәулет, мүсін, кескіндеме, графика, театр, киноөнерінің көркемдеу құралдарын, жарық беру техникасын пайдалана отырып жүзеге асырылады. Ол, көбінесе, үгіт-насихаттық мазмұнда болып келеді. Безендіру өнердің театр декорациясы саласымен туыстас. Безендіруді монументальдық өнер туындыларымен шатастыруға болмайды. Монументальдық өнер тұтас бір дәуірдің рухын бейнелен, ұзақ уақыт сақталатын заттардан (тас, металл, т.б.) жасалса, Безендіру дәл бүгінгі күннің тынысын тез, өткір, әсерлі түрде суреттеп, мата, плакат, түрлі-түсті таспалар, шарлар, гүлдер сияқты жеңіл материалдарды қолданумен, кеңістікті меңгеру мен түрлі түстерді пайдаланудағы күрт, ұтымды шешімдерімен ерек-шеленеді. Безендіру тарихы көне ғұрыптық және діни рәсімдерден бастау алады. Қазақ топырағында алғашқы нышандары жыл басы Наурызға арнап көпшілік жиналатын орындарды қызылды-жасылды желеңге бөлеу, үзатылатын қыздың отауын, көш керуенін, т.б. Безендіру түрінде болды. Безендірудің кәсіби өнер шотындағы бір түрі - дизайн.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан мәдениеті
IC 169
IC 169 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 949241, NPM1G -12.0076.
Сыртқы сілтемелер
IC 169 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Балтакөл орамы (Астана)
Балтакөл орамы (Астана) - бұрынғы атауы Узкий қысқа көшесі. Балтакөл орамы М.Шолохов көшесінен басталады. Ұзындығы - 121,6 м.
Балтакөл - көл, елді мекен аты. Балта - көне түркіше «тас», ал Балтакөл - «тастақ көл», «түбі тасты көл» мағынасындағы атаұлар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Орташа тарифтік коэффициент
Орташа тарифтік коэффициент - тарифтік мөлшерлемелер бойынша ақы төленетін қызметкерлер біліктілігінің орташа деңгейінің керсеткіші; тарифтік коэффициенттердің орташа арифметикалық шамасы.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Тайыр Молдағалиұлы Күлтелеев
Тайыр Молдағалиұлы Күлтелеев (1 шілде 1911 — 15 ақпан 1953) — көрнекті қазақ кеңес заңгері, Қазақстандағы заң ғылымы мен заң білімін ұйымдастырушылардың бірі, қазақ әдет-ғұрып құқығының ірі зерттеушісі.
Өмірбаяны
Патшалық Ресейде Астрахан губерниясының Марфин ауданы (қазіргі Володар ауданы) Шаған ауылында туған.
Құқықтық тәрбие саласындағы ұйымдастырушылық қызметі
Сонымен бірге, Алматыда КСРО ХКК қаулысы мен Қазақ КСР ХКК 1938 жылғы 28 сәуірдегі өкіміне сәйкес Қазақстандағы заң профиліндегі тұңғыш жоғары оқу орны — Алматы мемлекеттік заң институты (қазіргі — Қазақ ұлттық университетінің заң факультеті) құрылды. Институттың ғылыми базасы елдің ең көне жоғары оқу орындарының бірі – Қазан университеті тарапынан жомарттықпен бөлінген заң факультетінің құнды кітапханасы болды. Мәскеу мен Ленинград институтқа көмекке жас ғалымдарды жіберді. Олардың ішінде Т.М.Күлтелеев те болды.
Еңбек жолын АМЗИ қылмыстық құқық кафедрасының доценті болып бастады. 1940 жылдың сәуір айынан бастап Т.М.Күлтелеев АМЗИ директоры болып тағайындалды.
1941 жылы 28 қарашада КСРО ХКК қаулысымен АМЗИ мен Алматыға эвакуацияланған Мәскеу заң институтының негізінде КСРО Әділет халық комиссариаты қарамағында тұңғыш мемлекеттік заң институты құрылды.
1942 жылы Т.М.Күлтелеев Кеңес Әскері қатарына шақырылып, 1942 жылы желтоқсанда нұсқаулы бұйрықпен әскерден қайтарылып, Қазақстан Компартиясы (б) Орталық Комитетінің лекторы болып тағайындалды. Онымен қатар қайтадан заң институты қылмыстық құқық кафедрасының доценті қызметін атқарды.
1943 жылдың қыркүйегінде АМЗИ қалпына келтірілуіне байланысты оның директоры болып қайтадан Т.М.Күлтелеев тағайындалды. Бұл қызметте 1946 жылдың қарашасына дейін жұмыс істеді.
1947-1948 жж. Қазақ КСР Жоғарғы Сотының мүшесі болды.
КСРО ҒА Қазақ филиалының Қазақ КСР Ғылым академиясына айналуымен (1946 ж.) Қазақстанда тұңғыш ғылыми-зерттеу заң мекемесі – Қазақ Ғылым академиясының заң секторы (кейіннен Философия және құқық институты, одан кейін ҚР ҰҒА Мемлекет және құқық институты болып өзгертілді) құрылды. Құқық секторының меңгерушісі, оның бірінші жетекшісі болып Т.М.Күлтелеев тағайындалды. Мұнда ол өмірінің соңына дейін жұмыс істеді. Т.М.Күлтелеев ғылыми-педагогикалық іс-әрекетін практикалық қызметпен ұштастырды. Республикалық әділет халық комиссариатында жұмыс істеп, Қазақ КСР Жоғарғы Сотының мүшесі болып сайланды.
Оның дарынды ұйымдастырушы, ұстаз, ғалым ретіндегі еңбегінің арқасында Қазақстанда заң білімі мен заң ғылымының негізі қаланды. Оның белсенді атсалысуымен республикада алғаш рет білікті заңгерлерді даярлау қолға алынды.
Тарихшылар үшін республикадағы ғылым мен білімнің дамуы туралы «Қазақ КСР-дегі заң ғылымы мен білімі және біздің міндеттеріміз» (1948), «Қазақстандағы заң ғылымдарының маңызды міндеттері» (1951), т.б. мақалалары құнды болып табылады.
Т.М.Құлтелеевтің белсенді жәрдемімен жемісті қызметін С.Я.Булатов, Л.В.Дюков және Ә.Е.Еренов бастады. Оның жетекшілігімен және оның қолдауымен С.З.Зиманов, М.Г.Масевич, У.Д.Құдайбергенов, А.А.Филимонова, М.А.Биндер, В.А.Ким және басқа да белгілі ғалымдар жұмыс істеді.
Дереккөздер
Санат:КСРО заңгерлері
Б. з. д. 310 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 310 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 310 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Алматы граммофондық жазу студиясы
Алматы граммофондық жазу студиясы - Қазақстан өнер шеберлері орындаған ұлттық, классик. музыка шығармалардың озық үлгілерін магнитофон таспасына жазу, бұрын жазылып алынғандарын қайта қалпына келтіру, музыка мен әдебиет саласынан антология жасау жұмысымен айналысатын мәдени мекемесі.
Студия Р. Абдуллиннің орындауында «Қор болды жаным», «Көзімнің қарасы», «Абай» операсынан ақынның әні мен ариясын, Е. Серкебаевтың, М. Мұсабаевтың орындауында «Айттым сәлем, Қаламқас», Қ.Байбосыновтың орындауында «Қараңғы түнде тау қалғып», А. Сембиннің орындауында «Жарқ етпес қара көңлім не қылса да» әндерін күйтабаққа жазып шығарды. Құрманғазы атындағы академиялық ұлт-аспаптар оркестрінің орындауында А. Жұбановтың «Абай» сюитасы, Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы драма театрында қойылған «Абай» спектаклі, Ғ. Мүсірепов атыңд. жастар мен балалар театрының «Жас Абай» пьесасынан үзінділер күйтабаққа жазылған.
Дереккөздер
Санат:Алматы мекемелері Санат:Қазақстан музыкасы
Қазақстандағы тұз кен орындары
Қазақстандағы тұз кен орындары - Қазақстан аумағында тұз қоры өте мол.
Бұрыш (геометрия)
thumb|WorkAlphaGT90 Бұрыш–— бір нүктеден шыққан әр түрлі екі сәуледен құралған геометриялық фигура. Сәулелер бұрыштың қабырғалары, ал олардың ортақ нүктесі бұрыштың төбесі деп аталады. Егер екі бұрыштың сәйкес қабырғалары мен төбелерін беттестірген кезде дәл келсе, онда мұндай бұрыштар тең (конгруэнтті) бұрыштар делінеді. Егер екі бұрыштың төбесі мен бір қабырғасы ортақ болып, ал қалған екі қабырғасы түзу құраса, онда мұндай бұрыштар сыбайлас бұрыштар деп аталады. Жалпы айтқанда, төбесі мен бір қабырғасы ортақ бұрыштар іргелес (жапсарлас) бұрыштар делінеді. Егер бір бұрыштың қабырғалары бұрыш төбесінен бастап екінші бұрыштың қабырғаларының созындылары болса, онда ондай бұрыштар вертикаль бұрыштар деп аталады. Вертикаль бұрыштар өзара тең болады. thumb|Бұрышты өлшеу нобай Бұрыштың өлшем бірлігіне тік бұрыштың 1/90 үлесі алынады, ол градус деп аталады. Сондай-ақ, бұрыштың тағы бір өлшем бірлігі — радиан. Бір жазықтықта жатқан екі түзу үшінші түзумен қиылысқанда шығатын: 1 және 5, 2 және 6, 4 және 8, 3 және 7 бұрыштарын сәйкес бұрыштар; 2 және 5, 3 және 8 бұрыштарын ішкі тұстас бұрыштар; 1 және 6, 4 және 7 бұрыштарын сыртқы тұстас бұрыштар; 3 және 5, 2 және 8 бұрыштарын ішкі айқыш бұрыштар; 1 және 7, 4 және 6 бұрыштарын сыртқы айқыш бұрыштар дейді. Бұрыштар кейде бір нүктенің төңірегінде сәуленің бастапқы қалыптан белгілі бір қалыпқа бұрылу (айналу) өлшемі ретінде де қарастырылады. Бұл жағдайда бұрыш бұрылу бағытына сәйкес оң не теріс мән алады. Нүктелі-векторлық аксиоматикаға негізделген геометриялық жүйелерде  Бұрыштары a және b векторларының (a, b) скалярлық көбейтіндісі арқылы анықталады: cos, мұндағы a және b — a және b векторларының модульдері. thumb|241px|Сыбайлас бұрыштар — сүйір ( a ) бен дөңес бұрыш ( b ). Развёрнутый угол ( c )
Қазақстандағы тұз кен орындары
Әсіресе тұзға Каспий маңы ойпаты бай. Ондағы кей жерлерде тұз қабатының қалыңдығы 2 километрден асады. Кейбір қабаттарда ас тұзына қоса калий сияқты тұздар кездеседі. Сондай – ақ Каспий маңы оойпаты мен Батыс Сібір жазығында және республиканың басқа да аудандарында көптеген тұзды көлдерде тұнба тұздар жиналған.
Бұрыш (геометрия)
thumb|right|100px|Вертикал бұрыштар Әр түрлі геометриялық жүйелерде “Бұрыш” ұғымы жазық фигура ретінде де, сандық шама ретінде де қолданылады және бұрыш арнаулы жолмен анықталады. Мысалы, қиылысу нүктесінде белгілі бір жанамалары бар қисықтардың арасындағы бұрыш деп осы жанамалар арасындағы бұрышты айтса, түзу мен жазықтық арасындағы бұрыш деп түзу мен сол түзудің жазықтықтағы тікбұрышты проекциясы арасындағы бұрышты айтады. Айқас түзулердің арасындағы бұрыш деп айқасқан түзулерге параллель жүргізілген әрі бір нүктеден шыққан екі түзудің арасындағы бұрыш түсініледі. Денелік бұрыш деп белгілі бір конустық бетпен шектелген кеңістіктің бөлігі айтылады. Денелік бұрыштың дербес жағдайы болып көпжақты бұрыш есептеледі. Екі жақты бұрышты сызықтық бұрышпен өлшейді. Сызықтық бұрыш — екі жақты бұрыштың жақтарынан қырына түсірілген перпендикулярлар арасындағы бұрышқа тең.
Роккетта-Палафеа
Роккетта-Палафеа (Rocchetta Palafea) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 371 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 14040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бұрыш (геометрия)
Екіжақты бұрыш
нобай|солға|Екіжақты бұрыш Екіжақты бұрыш — бір түзу сызықтан басталатын екі жарты жазықтық жасайтын кеңістіктік пішін (фигура), әлгі жарты жазықтармен шектелген кеңістіктің бөлігі. Жарты жазықтық екіжақты бұрыштың жағы, ал ортақ түзу екіжақты бұрыштың қыры деп аталған. Екіжақты бұрыш қырының бір нүктесінен шығатын және де әр жақта жататын перпендикулярлар арасындағы сызықты (α) бұрышпен өлшенеді
Жазық бұрыш
Жазық бұрыш - қабырғалары бір түзуді құрайтын бұрыш. Жазық бұрыштың бұрыштық өлшемі ~180^0 - қа,  радиандық өлшемі -  ~\pi - ге тең. Жазық бұрыш екі тікбұрышты ( ~180^0 ) құрайды.
Вертикаль бұрыш
Вертикаль бұрыштар - бір бұрыштың қабырғаларының созындысы(жалғасы) екінші бұрыштың қабырғалары болып табылатын, екі түзу сызықтың қиылысуынан пайда болатын төбесі ортақ бұрыштар жұбы.
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Геометрия Санат:Бұрыштар
Вой-Вож (Лиственничныйтармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лиственничная өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оксфорд (Массачусетс)
Оксфорд (Oxford) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13 709 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.3 км² шамасында. FIPS коды — 25-51825.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Явсорская Виска
Явсорская Виска — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ома өзенінің оң жағалауынан 227 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сионшылдық
Сионшылдық, сионизм (Иерусалим қаласындағы Сион жотасының атауынан шыққан) — еврейлердің халықаралық саяси қозғалысы. 19 ғасырдың соңында пайда болды. Қозғалыстың мақсаты Палестина жерін толық қамтитын Израиль мемлекетін құру. Олардың жоспары бойынша мемлекет орталығы еврей халқы үшін қасиетті Иерусалим сарайының қалдығы тұрған Сион жотасы болу керек. Сионшылдық палестиналық арабтарға қарсы геноцидтік саясатты уағыздайды, түпкілікті мақсаты — Иерусалим мен бүкіл Палестина жерін арабтардан тазарту. Сионшылдықтың шығуына бір жағынан Еуропа елдерінде еврейлерді қуғындаудың, ұрып-соғудың етек алуы түрткі болды. 19 ғасырдың аяғында еврейлерді жазалау, жаппай қуғындау Ресей мен Польша елдерінде орын алды. 20 ғасырдың 1-жартысында антисемитизм Германияда күшейді. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін еврейлердің ұлттық мемлекет құру қозғалысы жеңіске жетті. Алайда 1948 жылы БҰҰ шешімімен Палестина жерінде екі тәуелсіз араб және еврей мемлекеті құрылды. Содан бері палестиналық арабтар мен еврейлер арасында жер дауынан туған қарулы қақтығыстар үздіксіз жалғасып келеді.
Михаил Михайлович Мордкин
Михаил Михайлович Мордкин (1880 жылы 9 желтоқсанда дүниеге келіп, 1944 жылы 5 шілдеде дүниеден өткен) – XX ғасырдағы орыс балет әртісі. 1899 жылы Үлкен театр балет мектебін бітіргеннен кейін 1900-1910 жылдарда Үлкен театрда үздік классикалық рөлдерді орындаған. 1910 жылдарда АҚШ пен Англияда Анна Павловамен бірге гастролдік сапарларда болған. 1944 жылға дейін Нью-Йоркте өзінің жеке хореография мектебінде топ жетекшісі болып 20 жыл жұмыс атқарған. 1926 жылы «Мордкин балетінің» негізін қалаған.
Дереккөздер
Санат:КСРО балет әртістері Санат:1880 жылы туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар
Майнерзен
Майнерзен (Meinersen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Гифхорн ауданының құрамына енеді.
Груб
250px|thumb|Картада орналасуы Груб (Grub AR) — Швейцарияның Аппенцелль-Ауссерроден кантонында орналасқан коммуна.
Майнерзен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8215 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 51 017. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Вреде.
Груб
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1001 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.26 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3031, пошта индексі — 9035.
Майнерзен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Груб
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аппенцелль-Ауссерроден елді мекендері
Ембі халық театры
Ембі халық театры - драмалық әуесқойлар ұжымы. Атырау облысының Ембі Мәдениет үйі жанынан 1954 жылы музикалық драма ұжымы ретінде құрылды, 1960 жылы халық театры атағына ие болды. Театр ұжымы Алматыда (1967, 1972) өнер көрсетті. Спектакльдері: М.Әуезовтің "Айман - Шолпаны", Ғ.Мүсіреповтің "Қыз Жібегі", Б.Майлиннің "Жалбыры", Ш.Құсайыновтың "Біздің Ғани", Ә.Нұрпейісовтің "Қан мен тері", т.б. Еңбекшілер көркемөнерпаздық шығармғы фестивалінің (1967) және Республикалық халық театрлары байқауының (1972) лауреаты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары
Биометрия
Биометрия (био және грек. metreo — өлшеу, есептеу) — жүргізілетін биологиялық тәжірибелердің санын анықтайтын және оларға математикалық, статистикалық әдіспен дәл, дұрыс қорытынды беретін биология ғылымының бір саласы. Биометрияның негізін XIX ғасырдың аяғында ағылшын ғалымдары Ф. Гальтон мен К. Пирсон қалады. Биологияда математикалық, статистикалық әдістер белгілі бір статистикалық үлгі жасау арқылы қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Казал-Комба
Казал-Комба (Casal Comba) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Меальяда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Шпайнсхарт
Шпайнсхарт (Speinshart) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Нойштадт (Вальднаб) ауданының құрамына енеді.
Казал-Комба
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3298 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,20 км² шамасында. Халық тығыздығы — 171,8 адам/км².
Шпайнсхарт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1138 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,76 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 74 157. Муниципалитеттің басшысы — Альберт Никль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Казал-Комба
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Бэннокбёрн түбіндегі шайқас
Бэннокбёрн түбіндегі шайқас (Battle of Bannockburn) — 1314 жылы 23-24 маусымда Бэннокбёрн өзенінің маңында өткен XIII-XVI ғасырлардағы ағылшын-шотланд соғысындағы ең маңызды шайқастардың бірі. Ағылшын әскерінің Бэннокбёрн түбіндегі жеңілісі Шотландияның тәуелсіздігін қалпына келтіруін қамтамасыз етті.
Шайқас алдындағы әскери іс-әрекеттер
thumb|right|200px|Бэннокбёрн түбіндегі шайқас. Холкхэмның Киелі кітабынан алынған миниатюралар, 1327—1335 1309-1312 жылдары Шотландия королі Роберт I Брюстің елдің солтүстік және батыс бөліктерін ағылшындық оккупациядан босатутағы табысты әрекеттері төменгі Шотландияның ірі қалаларын қоршаудан босатуға ауысуға мүмкіндік берді. 1313 жылы шотланд жасақтарының қолбасшылары Джеймс Дуглас пен Томас Рэндолф Роксборо мен Эдинбургтегі ағылшын гарнизондарын қуып шығарды. 1314 жылдың көктемінде Роберт I-нің әскері батыс Шотландиядағы ең маңызды стратегиялық нүктені - Стерлинг қамалын қоршауға алды. Стерлингтің ағылшын губернаторы Филипп Мобрей, 1314 жылғы 24 маусымға дейін қоршау алынбаған жағдайда, шотландықтарға қамалды беруге келісті. Англия королі Эдуард II бірден Шотландияға жаңа шабуылдарына дайындала бастады. Алайда, Англияның магнаты болған жанжал тұрғысынан алғанда, ол лорд-ордайнерлердің маңызды әскери бөлімдерін жорыққа тарта алмады. Дегенмен, Эдуард II бастаған 25 мыңдық ағылшын әскері Шотландияға кедергісіз кіріп, Стерлингке бет бұрды.
Екі жақтың ұстанымдары. Әскердің құрамы
23 маусымда ағылшын әскері Стерлингтен оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Бэннокбёрн өзеніне жетті. Шотланд әскері Роберт I-нің жетекшілігімен жолдың айналасындағы орманды төбелерде орналасқан. Шотланд әскерінің саны бойынша (түрлі бағалау бойынша - 5 мыңнан 10 мың адамға дейін) ағылшын әскерінен аз болды, бірақ тәжірибелі қолбасшылар басқарып, жақсы жерде орналасқан: Роберт I, Эдуард Брюс, Джеймс Дуглас пен Томас Рэндолф (19 ғасырдан бері көптеген заманауи тарихшылар ағылшын әскерінде сандық артықшылығына, әсіресе, жаяу әскердің болуы туралы дауласады).
Жекпе-жек
thumb|left|200px|Г. Э. Маршаллдың Scotland’s story : a history of Scotland for boys and girls (1906 г.) кітабындағы суреттер
Шабуыл Роберт Брюстің Херефорд графының жиені, Генри де Бохунның ағылшын жасағымен күтпеген қақтығысынан басталды. Өз жасағын бастап келе жатқан Генри де Бохун, кенеттен өз әскерін бастаған шотланд патшасын көрді. Бохун найзасын алдыға шығарып, дереу атақты қарсыласына шабуылдады. Патша кішігірім жүйрік атына мінген, сауыт-сайманы жоқ, тек қана балтамен қаруланған болатын. Шапшаң шапқан барон патшадан бірнеше фут қашықтықта болғанда, соңғысы атын бұрып, үзеңгіні басып, көтеріліп тұрып, дулығасын тесіп, рыцарьдың басын бөлшектеген балтамен ойсырататын соққы жасады. Бухон өлім құшты. Патшаның ағылшын баронын жекпе-жекте жеңу шотланд әскеріне жалпы шабуылдауға белгі болды. Бұл жекпе-жек шотланд тарихының ең керемет беттерінің бірі болды.
Шайқастың бірінші күні
thumb|right|250px|Шайқастың бірінші күні
Бірінші күні шайқас шотландықтардың айқын артықшылығымен жалғасты. Төбешік жер және қолбасшылықтың қателіктері ағылшындарға атты әскер мен садақшылардың белсенді пайдаланылуына жол бермеді. Ағылшын авангардының рыцарлары шотланд әскерінің қысымымен шегінуге тура келді. Сонымен қатар, Роберт де Клиффорд пен Генри де Бомон бастаған тағы бір ағылшын атты жасағы шотландықтардың позицияларын айналып өтетіп, Стерлингке беттеді. Ағылшындардың маневрін ұққан Роберт Брюс аттанып бара жатқан жасақтың алдын кесе-көлденең жүгіріп өту үшін Томас Рэндольфтың шилтронын жіберді. Садақшылардың қолдауынан айырылған ағылшын рыцарлары мықты және жылжымалы құрылыстарға біріккен шотландық найзалы сарбаздарына қарсы тұра алмады. Ағылшын жасағы тас-талқан болды.
Шайқастың екінші күні
Сол уақытта ағылшын әскері Стерлингке шабуылын жалғастырды. Шотланд патшасы қалаға апаратын барлық тікелей бағыттарды кесіп тастады, бірақ Эдуард II Бэннокбёрн деген жайсыз және ең қауіпті жерді таңдады. Кешке Англия королі Бэннокбёрн мен Форт өзендерінің арасындағы жазықтықта әскерді қайта орналастыруды бұйырды. Нәтижесінде, ағылшындықтар өте шектеулі, батпақты жерде тап болды. Көп ұзамай келесі күні таң атқанна кейін, үш баталийге біріккен шотландық найзалы сарбаздар ағылшындық позицияларға шабуыл жасады. Эдуард шотланд әскерінің орманнан пайда болғанына таң қалды. Дегенмен, Роберт I Брюстің жауынгерлері, ағылшындарға жақындағанда, тізерлеп тұрып дұғаларын оқыды. Аңызға сәйкес, таң қалған ағылшын патшасы мейірімділік сұрап жатқанын айтты, бірақ оның серіктестерінің бірі шотландықтардың ағылшын королінің емес, Құдайдың мейірімін сұрап тұрғандарын айтқан.
Эдуард II тұтқындалудан құтылып, Данбарға өзінің жеке күзетшісімен қаша жөнелді, осылайша әскердегі қатар мен тәртіптің түпкілікті күйреуіне ықпал етті. Аянбай қашуға тырысып, ағылшын әскерінің қалдықтары жаппай қырғын ұрыс аймағынан 90 миль оңтүстікке қарай орналасқан ағылшын-шотланд шекарасына қарай қашты. Көптеген ағылшындар шотландықтармен немесе жергілікті тұрғындармен өлтірілді. Ұйымдастырылған тәртіпте және артық шығынсыз қауіпсіз жерге жеткен жалғыз жасақ - уэлстік найзалы сарбаздар жасағы болды. Шайқас кезінде 10 мыңнан астам ағылшын жауынгері қаза тапты. Шотландияның шығыны салыстырмалы түрде аз болды.
Бэннокбёрн түбіндегі шайқастың маңызы
Бэннокбёрн түбіндегі жеңіліске қарамастан, Англия Шотландияның тәуелсіздігін мойындауына мәжбүр еткізген жоқ және әскери әрекеттер он жылдан астам уақыт бойы (үзілістермен) жалғасты, бұл шайқас Шотландияны азат ету үшін күресте шешуші болатын.
Бэннокбёрннен кейін Роберт Брюс қарсы шабуылмен айналысып, әскери операциялардың барлық ауырлығын Англия мен Ирландияда бастады. Шотландия босатылып, елдің қайта құрылуы басталды. Бэннокбёрн түбіндегі жеңіс шотланд ұлтының қалыптасуына айтарлықтай әсер еткен, шотландық бірліктің және тәуелсіздік үшін күрестің нышаны болды.
Сонымен қатар, Шотландияда ағылшын үстемдігін орнату жоспарларының құлдырауы Англиядағы ішкі саяси дағдарыстың күрделілігі, 1327 жылы Эдуард II-ні тақтан тайдырумен аяқталды және 1328 жылдың 1 наурызында Шотландияның тәуелсіздігін мойындаған Нортгемптондық келісімсөзге қол қойылды.
Танымал мәдениеттегі бейнесі
thumb|right|250px|Бэннокбёрн түбіндегі шайқасқа арналған ескерткіш
Негізгі дереккөздер
Vita Edwardi Secundi (Life of Edward the Second). Ed. N. Denholm-Young. London, 1957.
Сілтеме
Санат:Шайқастар Санат:Шотландия шайқастары Санат:Англия шайқастары
IC 4577
IC 4577 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55848, ZWG 136.61, NPM1G +23.0407.
Сыртқы сілтемелер
IC 4577 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Шөгінді
Шөгінді - тік беткейлер мен таулы жерлердегі ұсақ тастардағы (жыралардағы) мыңдаған жылдар бойы табиғи жағдайға қатысты ұсақталып бөлінген тау жыныстары соққан желдің немесе басқа бір себептерге байланысты тік құламалы беткейлерден төмен жылжиды. Осындай кулуарлармен таудан темен түсуге болмайды. Өйткені құламалы тастар кез келген уақытта туристерге зақым келтіруі мүмкін. Сондықтан осындай қауіпті жерлерін тікелей кесіп еткен дұрыс. Егерде сапар бағытында басқа ыңғайлы жер болмаған жағдайда жорыққа қатысқан туристер үшін қауіпсіздендіру жұмыстары ұйымдастырылады. Қауіпті кулуарларды айналып өтуге мүмкіндік болмаған жағдайда құлаған тастардан сақтандыруға арнаулы бақылаушы адам тағайындалады. Тек, қауіпсіздік шаралары ұйымдастырылғаннан кейін туристердің жүруіне рұқсат беріледі.
Ана мен бала
«Ана мен бала» — қысқа метражды көркем фильм. 1955 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.
Сюжеті
Гриша анасының рұқсатынсыз тың игеруге кетеді. Жігіт жаңа жағдайларға тез үйреніп, жасына қарамай бригадир атанады. Гришаның анасы, Пелагея Максимовна ұлын алып кету үшін тың совхозына келеді. Бірақ, кейін ол аналық махаббатымен ұлындай туған болып кеткен жас тың игерушілерге тамақ дайындауға қалады.
Дереккөздер
Санат:КСРО қысқа метражды фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Бретт Дин
Бретт Дин (ағыл. Brett Dean; 23 қазан 1961) – аустралиялық композитор және альтист.
Өмірбаяны
Брисбенде оқып, Квинслендтегі консерваторияны бітірді. 1984-2000 жылдары Берлиннің филармоникалық  оркестрінде ойнаған. Әртүрлі елдерде оркестрмен неместе өзі жалғыз ойнаған. Хиндемитты, Хенце, Вольфгангты, Римды керемет орындайды. Бірнеше таспа жазған. Содан кейін қайтадан Аустралияға қайтады. 2010 жылға дейін Аустралияндық музыкалық академиясының басшысы болды, осыдан кейін оның орнына ағасы Пол Дин келді.
Шығармалары
Санат:Сазгерлер Санат:Аустралия сазгерлері
Пожег-Шор
Пожёг-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пожёг өзенінің оң жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Калтроп
thumb|Римдік калтроп
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Б. з. д. 311 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 311 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 311 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ваебыж
Ваебыж — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепца өзенінің сол жағалауынан 280 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Баланы қиып емдеу
Баланы қиып емдеу - баланың тамырларын күміс теңгемен баса отырып, қиып емдеу. Балаға шыр бітпей, ыстығы біресе көтеріліп, біресе түсіп, іші өтіп мазасызданады. Баланың ұйқысы бұзылғандықтан, тәбеті де нашарлайды. Көз арасындағы, білектеріндегі, алақан, жауырын, бел омыртқаларының екі жанындағы, тобық асты және өкше тамырлары нәрестенің нәзік терісінен шодырайып көрініп тұрады. Қазақы ортада қариялар бұлай ауырған баланы «қой ауруына» шалдыққан деседі. Мұндай ауруға көбінесе бір жас пен үш жас аралығындағы балалар шалдығады.
Дәстүрлі ортада «қой ауруын» жоғарыда айтылғандай, күміс теңгенің көмегімен тамырларды баса отырып, қиып емдейді. Ем жел тимейтіндей жылы үйде, бір жақ қыры аздап егелген күміс теңгенің көмегімен жасалады. Баланы жөргегіне етбетінен жатқызып, жауырын омыртқаларының екі жағын жағалай және өкше тамырларын, содан соң шалқасынан жатқызып, екі көз аралық, алақан, тобық үстіндегі тамырларына күміс теңгені батыра басып шығады. Ем жасалып болғаннан соң, жел тисе жел ауруына ұласуы мүмкін болғандықтан, тез арада жылы орап, терлетуге тырысады. Егер бала терлесе, ауруынан тез айығып кетеді. Баланы қиып емдеу жаз айларында, күннің ыстық кездерінде жасалады. Мұндай емді емшіліктің қыр-сырын жақсы меңгерген, емшілік қасиеті бар дәстүрлі емшілер жасайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қошан сері
Қошан сері (т.ө.ж. б., Көкшетау өңірі) - 19 ғасырдың орта тұсында өмір сүрген ақын, әнші, сері. Омбыда Зілқараның Әлібегі аға сұлтан болып сайланғанда құтты болсын айтуға келген билермен бірге еріп жүрген Қошан сері құттықтаудың орнына төренің мінін бетіне басады. Көкшетаулық Қазыбеков пен Тастан Тілеубековтен жазып алынған Қошан сері өлеңдері Орталық ғылымының кітапхана қорында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Сен-Фрежу
Сен-Фрежу (Saint-Fréjoux) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19204, пошта индексі — 19200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Андларош
Андларош (Andelaroche) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03004, пошта индексі — 03120.
Бұрыштістілер
thumb| БҰРЫШТІСТІЛЕР Бұрыштістілер (Hynobiidae) — құйрықтылар отрядына жататын қосмекенділер. Қазақстанда 2 түрі cібір бұрыштістілері, жетісу аяқтыбалығы бар. Қазақстанның солтүстік облыстарының қайыңды, орманды дала аймағында кездеседі. Денесінің ұзындығы 60 — 75 см, құйрығының ұзындығы 4 — 5 см. Құйрығы екі бүйірінен қысыңқы келеді. Бүйірі мен қарнында 12 — 15 көлденең сызықтары бар. Терісі жалаң, аяғы қысқа, 4 тармақты. Түсі қоңыр, тек арқа жағы сары жылтыр болады. Көбею кезінен басқа уақытта ересектері тіршілігін құрғақ жерде өткізеді. Күндіз құлаған ағаш, шіріген түбір астында, ағаш қуысында жасырынып жатады. Көбіне жемін аулауға кешкілік, түнде шығады, құрттармен, моллюскілермен, жәндіктермен қоректенеді. Бұрыштістілер ағаш түбінде жеке, кейде топтанып бір жерде қыстайды. Көктем шығысымен бұрыштістілер тайыз көлдерге уылдырық шашады, 3 — 4 жетіден кейін уылдырықтан кішкентай дернәсілдер шығады. Бұрыштістілер жыныстық жағынан 3 жасында жетіледі. Бұрыштістілердің жаулары — қарғалар. Сондай-ақ, қар аз түскен жылдары жер қатып қалып, олардың көпшілігі өледі, көл таязданған кезде бұрыштістілердің уылдырақтары дамымай қалады.
Андларош
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Футболдан Англия суперкубогы 2019
Футболдан Англия суперкубогы 2019 (2019 FA Community Shield) — Англия суперкубогының 97-ші жарысы. 2018/19 жылғы Англия чемпионы "Манчестер Сити" мен Англия кубогы иегері "Ливерпуль" өзара кездесті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Англия суперкубогы Санат:2019 жылғы футбол Санат:Манчестер Сити ФК ойындары Санат:Ливерпуль ФК ойындары
Бефстроганов
thumb|right|200px| thumb|right|200px| Бефстроганов (boeuf — сиыр еті және Строганов) — сиыр етінен дайындалатын тағам. Бефстроганды екі әдіспен дайындауға болады.
Бірінші әдіс
Алдан-ала бөлшектенген етті жаныштайды да, жіңішкелеп кеседі. Алдымен ұсақтап туралған пиязды табада құырады. Етті 6—7 минут қуырып, оған жаңағы пиязды салып, томат немесе томат соусын қосып тағы да 5—7 минут қуыру керек, содан кейін ұн сеуіп, үстіне қаймақ және сорпа құяды. 2-3 минут қайнағаннан кейін тұз, бұрыш салады.
Екінші әдіс
Бір жарым — екі сағат бұрын етті кесіп, тұз бен бұрыш сеуіп, ұсақтап туралған пиязбен араластырып даярлап қою керек. Май мен ұнды араластырып, аздап қуырғаннан кейін оған сорпа немесе су құйып, содан кейін бір шай қасық дайын қыша қосып, араластыра отырып қайнатып, үстіне қаймақ және алдын-ала қуырылған томат-пюре қосады.
Дереккөздер
Санат:Орыс асханасы Санат:Сиыр еті тағамдары Санат:Ет тағамдары
Суперстрат
Суперстрат (super - үстінгі,stratum - қабат, қатпар) — байырғы тұрғындардың тілінде сақталып қалған келімсектер тілінін іздері. Суперстрат ұғымын субстратқа антоним ретінде В. фон Вартбург енгізген. Субстрат сиякты суперстрат тілдін ең алдымен фонетикасы мен грамматикасында, аз дәрежеде лексикасында кездеседі. Тілдік ықпалдың бұл екі түрін ауысқан кірме элементтерден айыру қиын. Субстрат ұғымына қарағанда Суперстрат тіл білімінде сирек қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Stratum (linguistics)
Флеш-жад
ФЛЕШ-ЖАД (ағылшынша flesh — жарқыл) — электрлік жолмен жазылған мәліметтерді есте сақтай алатын микросұлба (чип) түрінде жасалған жад түрі. Мәліметтерді өшіру электр разряды арқылы орындалады да, оған қайта жаңасын жазып, ұзақ уақыт сақтауға болады. Қазіргі кезде флеш-карта (flesh-cards) түрінде жасалған Флеж-Жад кез келген компьютерде, цифрлы фотокамераларда пайдаланылады. Флеш-картаның кең тараған, Sony фирмасы шығарған MemoryStіck нұсқасы 1998 жылдан шығарыла бастады, ол басқаларына — SmartMedіa, CompactFlesh нұсқаларына қарағанда шағындау, мыс.:, 5021,52,8 мм көлеміндегі MemoryStіck картасының салмағы 4 г. Intel фирмасы флеш-жадының екі есе жоғары тығыздықпен мәлімет жаза алатын көп деңгейлі түрлерін жасады. Флеш-карталардағы сақталатын мәліметтер көлемі 2 Гбайт және одан да көп болып шығарылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы" 9 том
Темірғали Нәренұлы Мирманов
Темірғали Нәренұлы Мирманов (рус. Мирманов Темиргали Наренович, 1 сәуір 1932 жылы — 5 ақпан 2000 жылы) — Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері.
Өмірбаяны
Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері Темірғали Нәренұлы Мирманов 1932 жылы 1 сәуір күні Қарақалпақстанның Кегейлі ауданында дүниеге келді.