cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зұлпықар
Зұлпықарды қазақ батырларының қолдануы және мәні
thumb|right|200px|Басы екі ұшты үндістандық зұлпықар қылыш. ХIХ ғ. ҚР ҰМ қорынан. Бүкіл Шығыста өте жоғары бағаланған зұлпықар қылыштарды қазақтың хан-батырлары да ұстаған. Фольклорлық деректерде құлпықар қылыштар қазақ жауынгерлерінің қаруы ретінде жиі айтылады. Сонымен бірге, қазақтың дәстүрлі мәдениетіне Ислам дiнiмен енген бұл киелі қылыштың атауы – зұлпықар сөзі қазақ ауыз әдебиетінде асыл қылыштың эпитетіне, теңеуіне де айналған. Орта ғасырларда мұсылман халықтарында «Зұлпықар» жауынгерлік ерліктің және батырлықтың символы болды. Оның бейнесі әскери туларда, жауынгерлердің молаларына салынды. Аңызға айналған атақты семсердің аты мұсылман халықтарында ер адамның кең қолданылатын есіміне де айналды. Жауынгер, батыр болсын деп Зұлпықар есімін ер балаға қазақтар да қойған.
Әдебиеттер
Санат:Қарулар Санат:Мұхаммед Санат:Мифологиялық қарулар
Иберхерн
Иберхерн (Überherrn) — Германия Федеративтік Республикасының Саар жерінде орналасқан муниципалитет. Саарлуис ауданының құрамына енеді.
Маска
thumb|right|200px|Маска
Иберхерн
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11687 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 10 0 44 119. Муниципалитеттің басшысы — Томас Бург.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Маска
Маска — (masdue,maschen) — өзін танытпау үшін және арнайы салт-жоралық мақсатпен киілетін жасанды бет перде. Адамның бет-бейнесі, аңдар мен мифология кейіпкерлердің бас пішіні түрінде жасалады. Әр түрлі салт-жораларда киіледі; қ. Бет перде; Театр маскалары.
Иберхерн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саар елді мекендері
Маска
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Ақбикеш тас мүсіні
Ақбикеш тас мүсіні - қола дәуірінің ескерткіші. Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Ақтау ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 18 км. жерде, Ақсай өзенінің шығысында орналасқан. 1978 ж. Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы зерттеген (жетекшісі Ж.Құрманқұлов). Ұзындығы — 4,4 м, төрт қырлы сынтастың жоғары басына адамның бет-бейнесін шығысқа қаратып бедерлеп салған. Ол төменнен қарағанда әйелдің бет-әлпетіне ұқсайды. Алыстан ағарып көрінгендіктен халық оны "Ақбикеш" атап кеткен. Шын мәнісінде қалың қасты, үлкен дөңгелекше көзді, қыр мұрынды, үшбұрышты, қысқа шоқша сақалы бар ер кісі бейнеленген. Тастың дәл қай кезде қойылғанын анықтайтын белгілер жоқ. Кісі бейнесінің салыну тәсілі түркі мүсіндеріне ұқсас болғанмен, әдеттегі тас қоршау не оба жоқ. Ол Беғазы-Дәндібай сынтастарына ұқсас, солар сияқты тегіс жерге тігінен қадалған. Мүсіннің батыс жағында осы бағытқа созыла салынған "мұрттары" бар үлкен обаның болуына қарап, мүсінтас қола дәуірінен ерте темір дәуіріне өтер кезеңде, б.з.б. 9-7 ғ-да салынған деп болжамдалады.
Сент-Китс және Невис Ұлттық футбол құрамасы
Сент-Китс және Невис Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сент-Китс және Невистің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым - Сент-Китс және Невис футбол қауымдастығы.
ФИФА және КОНКАКАФ мүшесі. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған.
Сілтемелер
Санат:Сент-Китс және Невис Ұлттық футбол құрамасы
Қоңыр қаз
Қоңыр қаз (Anser) — Қазақстанда кездесетін 40 түрлі қазтәрізділердің бірі.
Сипаты
Тығыз денелі ірі қаздың салмағы 3-4 кг, сирек жағдайда 6 кг дейін жетеді. Қауырсындары ашық-сұр үлкен қаздардың бауырында қара дақ болады, тұмсығы біркелкі қызғылт және басы ақ түсті болып келеді. Суда өте жақсы жүзеді және жерде де жақсы жүгіреді. Сүңгу қабілеті де бар. Жылдам ұшып, сирек қанат қағады. Дауысы қатты қаңқылдайды, ұшқан кезде дауысы жұмсақтау шығады. Үй қаздарының көпшілігі қоңыр қаздан таралған.
Жұптары тұрақты. Жастары 3-4 келгенде көбейе бастайды. Ұя салуға ерте ұшып келеді, олар ұшып келген уақытта су айдындарын мұз басып жатады. Ұя салуға ескі қамыс-құрақтарды пайдаланады. Ұяны үлкен етіп салады және оның ішін мамықпен толтырады. Қоңыр қаз - 4-10 дейін ақ жұмыртқа салып, оны 28 күнде басып шығарады. Бұл уақытта ата қаз ұяның қасында болады.
Тағамдары
Негізгі тамағы батпақты және суда өсетін өсімдіктердің жемістері мен сабақтары, астықты шабындық. Күзде ұшардың алдында орылған егіннің орнында қалған тұқымдар мен күздік бидайды жейді.
Аңшылықтың бағалы түрі. Күзде Қазақстанның Солтүстік және Батыс облыстарында үлкен топтасу құрайды. Барлық үлкен су айдындарында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қаздар
Коалесценция
Коалесценция - шашыранды-көлкімелі (дисперсиялы) жүйелердегі эмульсия, тұман және көбік көпіршіктері түріндегі сұйық тамшыларының қосылу	үрдісі. Коалесценция биологиялық зерттеулерде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Coalescence (physique)
Пашич (Пашиһ) Никола
Пашич (Пашиһ) Никола (19. 12. 1845, Заечар, - 10.12. 1926, Белград) - серб,кейінірек югослав саяси және мемл. қайраткері. Радикалдық партияны ұйымдастырушылардың бірі, кейін оның басшысы. 1891-1892 ж. және 1904-18 ж. (үзілістермен) премьер-министр және сыртқы істер министрі. Карагеоргиевшілдердің ұлы сербтік сыртқы саясатын қолдады. 1919-20 ж. Париж бітім конференциясында Сербтер, хорваттар және словендер корольдығының (СХСК) делегациясын басқарды. 1921-26 ж. (үзілістермен) СХСК премьер-министрі; югослав мемлекетінің реакцияшыл ішкі және антисоветтік сыртқы саясатын жүргізушілердің бірі.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Валерий Григорьевич Резанцев
Резанцев Валерий Григорьевич (8.10.1946 ж. т., Ресей, Новомосковск қ.) — палуан, грек-рим күресінен КСРО-ның еңб. сің. спорт шебері (1970).
Жаттықтырушысы — В.А. Псарев. Қазақстан және халықар. жарыстардың жеңімпазы. КСРО-ның ('1969 — 70, 1972 — 73, 1975 — 76), Еуропаның (1970, Берлин, Германия; 1974, Хельсинки, Финляндия; 1973, Мадрид, Испания), әлемнің бес дүркін чемпионы (1970 — 75''). 20 — 21-Олимпиялық ойындардың жеңімпазы (1972, Мюнхен, Германия; 1976, Монреаль, Канада).
2 рет “Құрмет белгісі“ (1970, 1972) және Еңбек Қызыл Ту ордендерімен (1976) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:8 қазанда туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Новомосковскде (Тула облысы) туғандар Санат:КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Ресейдің еңбек сіңірген жаттықтырушылары Санат:Грек-рим күресінен КСРО чемпиондары Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары Санат:Күрестен Олимпиада чемпиондары Санат:1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының балуандары Санат:1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының балуандары Санат:Грек-рим күресінен әлем чемпиондары Санат:Грек-рим күресінен Еуропа чемпиондары Санат:Гиннесстің рекордтар кітабының рекордсмендері Санат:Ауыр салмақтағы палуандар Санат:FILA Даңқ Залының мүшелері Санат:КСРО балуандары Санат:Алфавит бойынша балуандар Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Кенжеш Елмағанбетұлы
Кенжеш Елмағанбетұлы (1924 жылы туған, Маңғыстау ауданы Тұщыбек ауылы) – соғыс ардагері. Ұлы Отан соғысы жылдары Югославия, Балтық бойындағы соғыстарға қатысқан. 1946 – 62 ауданы қаржы бөлімінде инспектор, 1962 – 80 жылы Қызылтаң, Куйбышев ұжымшарларында бухгалтер болып істеді. Соғыстағы ерліктері үшін 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған.
1836-1838 жылдардағы халық-азаттық көтеріліс
Көтерілістің шығу себептері
1836—1838 жылдары Бөкей хандығында аса ірі халық-азаттық көтерілістерінің бірі болып өтті. Ол көтерілістің басты себебі жердің жетіспеушілігі еді. Мәселен, Ішкі Ордадағы 20 мыңға жуық отбасы шаруашылығы жер тапшылығынан зардап шекті. Ең жақын шұрайлы жерлердің бәрін де ірі помещиктер мен байлар өзара бөлісіп алып қойған болатын. Қатардағы қарапайым қазақтар жерді солардан жалға алып пайдаланды. Қазақ ақсүйектері орыс помещиктерінен жалға алған жерлерді өздерінің жеке қалауы бойынша қазақ ауылдарына көтеріңкі қымбат бағаға тағы да қайыра жалға беріп отырды. Сөйтіп қазақтардан әр түрлі айыппұлдар мен алым-салықты еселеп алып тұрды.
Ресей помещиктері Юсупов пен Безбородконың Каспий теңізі жағасында көлемі орасан зор жер телімдері болды. Жайық әскери кеңесі Үлкен және Кіші Өзен бойындағы және Қамыс-Самара көлдерінің төңірегіндегі жерлерді өз пайдасына басып алды. Жайық бойындағы жерлерді Жайық қазақ әскерлері иемденді. Қазақтардың кесіп өтіп, жағалаудағы жайылымдарды пайдалануына қатаң тыйым салынды. Далалық қазақтар ішкі жақ бетке, ішкі жақ қазақтары далалық сыртқы жақ бетке өте алмады. Жердің жеткіліксіздігі салдарынан қазақтар жерді Астрахан губерниясының шаруаларынан, Жайық қазақтарынан, жер иеленуші ірі помещиктер мен қазақ байларынан қымбат бағамен жалға алып пайдалануға мәжбүр болды. Жәңгір хан тарапынан салынатын алым-салық түрлері де еңсені езіп жіберді. Ол өз жеке басының пайдасына жинап алынатын бірыңғай салық түрін енгізді. Патша үкіметі ханның өзі жасап алған фискальдық қаржы жүйесіне араласпады.
1836 жылы халық көтерілісі басталды. Оның қозғаушы күші қатардағы бақташы қазақтар болды. Көтеріліс туының астына бірқатар старшындар да жиналды. Сұлтандар мұның ақыры не болар екен деп, әліптің артын бағып, бейтарап қалды немесе көтерілісшілерге қарсы шықты.
Халық көтерілісін елге белгілі беделді батырлар Исатай Тайманұлы (1791-1838) мен Махамбет Өтемісұлы (1803-1845) басқарды. Оның екеуі де беріш руының жайық атасынан болатын.
Исатай Тайманұлы 1791 жылы дүниеге келген. 1808 жылы Жайықтың сол жағалауында қатты ашаршылық болған кезде оның руы жақсы жағдай іздеп, Ішкі Ордаға өтіп кетуге мәжбүр болған еді. Исатай 21 жасында өз руының жайық атасына старшын болып тағайындалады. Ол өз қандастарының арасында орасан зор бедел мен сый-құрметке бөленді.
Исатай Тайманұлының ең жақын серігі ақын Махамбет Өтемісұлы болды. Ол татар және орыс тілдерін жақсы білетін. Біраз уақыт Орынбор қаласында тұрған. Махамбет Өтемісұлы белгілі орыс жазушысы әрі этнографы В. И. Дальмен жақсы таныс болды. В.И. Даль Орынбор генерал-губернаторының жанындағы ерекше тапсырмалар жөніндегі шенеунік қызметін атқаратын. Махамбет саяхатшы ғалым Г.С. Карелинмен де тығыз қарым-қатынас жасап тұрған. Г.С. Карелин әр кездері Ішкі Ордада және Орынборда қызмет істеген болатын. Махамбеттің патша әкімшілігінің қолшоқпары хан, сұлтандар мен оның төңірегіндегілердің озбырлығын айыптайтын жалынды жырлары барлық қазаққа таныс.
деп Махамбет халық-азаттық күрестің мақсаты туралы шабыттана жырлады.
1836 жылғы көктемде көтерілісшілер қосынына Қарауылқожа Бабажанұлы бастаған қарулы хан жасағы жақын келді. Оған қарсы Исатай Тайманұлы жақсы қаруланған 200 жігітті өзі бастап шықты. Ол қолына ту ұстап шығып еді. Қарсыласын жекпе-жек шайқасқа шақырды. Бірақ Қарауылқожа Бабажанұлы да, оның төңірегіндегілер де жекпе-жек шайқастан бас тартты, батырдың ұсынысын қабыл алмады. Хан жасағы үлкен шайқасқа шығуға бата алмай шегініп кетті. Көтерілісшілер өздерінің қосынына қайтып оралды. Исатай Таймановтың көтерілістің басшысы ретіндегі атағы бүкіл Кіші жүзге мәлім болды.
Жәңгір хан мен оның төңірегіндегілер Исатайға жала жабуға көшті. Бір барымта кезінде сойылға жығылып қаза тапқан бір жылқышы қарттың өліміне Исатайдың және оның адамдарының қатысы бар дегенді дәлелдеуге тырысты. Исатай Тайманұлы бұл жаланы Жәңгір ханның келісімімен Қарауылқожаның ұйымдастырғанын жақсы түсінді. Қарауылқожаның үстінен Жәңгір ханға шағым түсіру ұйғарылды.
1836 және 1837 жылдары шағым мен петиция беру арқылы Исатай Тайманұлы Жәңгір хан және оның төңірегіндегі жандайшаптарды қалың көпшіліктін көз алдында әшкерелемек болды. Шағым-петиция жолдау жаппай наразылық шеруіне ұласты. Мұндай алғашқы шеруге 1836 жылы өте көп адам қатысты, Жәңгір хан халықтың қаһарынан шошып кетті. Исатай батыр халық қалың жиналған Толыбай шатқалында өз өтінішін табыс етті. Жәңгір хан оның айтқан талаптарын түгел тындап шығып, қордаланып қалған проблемаларды 12 күннің ішінде шешуге уәде берді. Бірақ ол уәдесінде тұрмады. Сөйтіп Жәңгір хан халық алдындағы беделінен айырыла бастады.
1836 жылдың күзінде Исатай Тайманұлы әр түрлі рулардың ауылдарын аралап жүріп, Жайық қазақ әскерлерінің иемденіп отырған жерлерін өз беттерінше тартып алуға шақырды. Көтеріліс көсемінің халық арасындағы беделі мен абыройы күн санап арта берді. Көтерілісшілер хан жасағына есеңгірете тойтарыс берді. Ханның төңіресіндегі жандайшаптардың бірі би Б. Құдайбергенұлы серкеш руының қазақтарына шабуыл жасады. Серкештер көтерілісшілердің жағында еді. Исатай серкештерге шабуыл жасағандарды жазалау үшін құрамында 270 сарбазы бар қарулы жасақты жұмсады. Олар әлгі бидің ауылын шауып, толық күйзелтіп кетті.
1837 жылдың бас кезінде көтерілісшілерге байбақты руының бе- делді старшыны Жүніс Жантеліүлының қолы келіп қосылды. Енді көтеріліс аумағының шекарасы кеңейе түсті. Көтерілісшілердің қатары да ұдайы арта берді. Көтеріліс ауқымынан қауіптенген Орынбор шекара комиссиясы Исатай Таймановты ұстап алып, ісін сотта карауға тапсырма береді. Бұған қарсы көтерілісшілердің басшысы генерал-губернатор В.А. Перовскийге шағым жасады. Өлке басшысының қазақтарға деген көзқарасы жаман емес еді. Бірде үйлену тойын өткізіп жатқан қазақтарға шабуыл жасап, тонап кеткені үшін Перовскийдің жүзбасы Бухматов пен бір топ қазақты мың адамдық саптың ортасынан өткізе дүре соққызып, оларды әскери қызметтен біржола қуып жібергені белгілі болатын. Бірақ ол өлке билеушісі ретінде патша үкіметінің отаршылдық саясатын жүргізді.
1837 жылдың жазы мен күзінде көтерілісшілер ірі байлардың ауылдарына шабуылды күшейтті. Сол жылы күзде құрамында 200 сарбазы бар жасақ Қарауылқожа Бабажанұлының ауылын шауып, құл-талқан етіп кетті. 50 адам, соның ішінде 2 сұлтан тұтқынға алынды. Көтерілісшілердің елеулі күші бірте-бірте Хан ордасына жақындап келе жатты. Көтерілісшілер Жәңгір ханды жақтаушылардың мал-мүлкі мен шұрайлы жайылымдарын басып алумен болды.
Көтерілісшілер Астрахан губерниясы Чернояр уезінің аумағын да басып өтті. Онда қалмақтар мен қарақалпақтардың және татарлардың ауылдарына шабуыл жасап, талқандап кетті.
Көтерілісшілердің келесі бір шағын жасағы Балшықты қамалы маңында сұлтан Медетқали Шоқаұлының ауылын шауып кетті. Сұлтанның дүние-мүлкі мен малын олжалады.
Көтерілісшілердің Хан ордасын қамауға алуы
thumb|200px|[[Көтеріліс]] Исатай Тайманұлы бастаған көтерілісшілер 1837 жылғы қазанның аяқ кезінде Хан ордасына он шақырымдай жақын келді. Жәңгір хан да, оның төңірегіндегілер де қоршауда қалды. Көтерілісшілердің жалпы саны екі мың адамнан асатын еді. Алайда Исатайдың Хан ордасын күшпен басып алғысы келмеді. Көтерілісшілер Жәңгір ханнан Балқы және Қарауылқожа билерді өз төңірегінен қуып жіберуді, билікті ру старшындарының қолына беруді талап етті.
Жәңгір ханда үрей қалмады. Ол көтерілісшілермен келіссөз жүргізуге көшті. Ханның қолына жаңа талап-петиция табыс етілді. Онда, егер ханға қойылып отырған талаптар орындалмайтын болса, көтерілісшілердің бүкіл ауыл-аймағымен Ішкі Орданы тастап, көтеріле көшіп кететіні ескертілді. Оған халық арасында ықпалды 300 рубасы мен старшын және батырлар қол қойды. Бұл жағдай Жәңгір ханның жағдайын күрт нашарлатып жіберді.
Патша үкіметінің әкімшілігі де қатты алаңдады. Көтерілісшілер Жайықтан бұзып-жарып сыртқы бетке көшетіндей күн туа қалса, оған қарсы алдын ала шұғыл шаралар қабылдауға кірісті. Шекара бекінісі күшейтіле бастады.
Тастөбе түбіндегі шайқас
Шиеленістің қан майданда шешілетін уақыты таяп келді. 1837 жылғы 15 қарашада Тастөбе деген жерде көтерілісшілер мен жазалаушы отрядтар арасында кескілескен қанды шайқас болып өтті. Көк сүңгіні шебер пайдалана білудің, жарамды жақсы аттарды тандап мінудің, шайқас өткен жер жағдайымен бес саусақтай жақсы таныс болуының нәтижесінде көтерілісшілер ұрыстың алғашқы жартысында басымдық танытып, едәуір жеңіске жетті. Алайда көтерілісшілерді жазалаушылар зеңбірекпен толассыз атқылай бастады. Көтерілісшілер бұған шыдай алмай, кейін шегінуге мәжбүр болды. Олардың соңынан бірнеше шақырымға дейін қуғын жасалды. Ондаған адам қаза тапты. Қуғын кезінде көтерілісшілердің біраз малы жау қолында қалды.
Тастөбе түбіндегі жеңілістен кейін көтерілісшілер шағын топтарға бөлініп, Ішкі Орда аумағына тарап кетті. Көтерілісшілердің күші әлсіреп, моральдық рухы да төмен түсті. Жазалаушы әскер барлық күшті көтерілістің басшысын қолға түсіруге жұмсап бақты. Исатайдың басына 500 сом күміс ақша тігілді.
1837 жылғы 13 желтоқсанға қараған түні көтерілісшілер Жайық өзенін кесіп өтті. Сарайшық бекінісінен сұлтан Баймағамбет Айшуақұлы 80 қазақ және өзінің адамдарымен көтерілісшілердің соңына түсті. Қуғын кезінде бірнеше көтерілісші тұтқынға алынды. Сұлтан Айшуақұлы қанша әрекет жасаса да көтеріліс басшысын қолына түсіре алмады. 1838 жылдың бас кезінде Исатай Тайманұлы өзінің қасына ерген жасағымен бірге Үлкен Борсықты құмындағы Шекті руының шетіне ілікті. Бұл жерде оған басқа да қазақтар топ-тобымен келіп қосылды.
Көтерілісшілердің күшін біріктіру әрекеті
thumb|200px|[[Көтеріліс]] Көктем шығысымен қазақтардың қозғалысы жер-жерде қайтадан күшейе түсті. Мәселен, Елек өзенінің бойында Жоламан Тіленішұлының жасағы іс-қимыл жасады. Арал-Каспий аралығында Жүсіп батырдың жасақтары пайда болды. Ал Орталық Қазақстан далаларында «бүлікшіл сұлтан» аганған Кенесары Қасымұлы бастаған аса қуатты көтеріліс кеңінен құлаш жайды.
Міне, мұндай жағдайда Исатай Тайманұлы Хиуа хандығынан бөлініп шыққан сұлтан Қайыпқали Есімұлымен күш біріктіруге шешім кабылдады. Сұлтан өзін хан деп жариялады. Оның жасағында 3000- га жуық сарбаз бар еді. Бұл екі жасақ бір-бірімен Ойыл өзенінің сағасындағы шекті руының ауылдарында қосылды.
Патша үкіметі үшін өте күрделі қауіпті жағдай қалыптасты. Оның үстіне бүкіл Кіші жүздің көтеріліске шыққан күштерін біріктіру ниеті де байқалды. Сондықтан Орынбор өлкесінің генерал-губернаторы қазақтардың қозғалысын басып-жаншу үшін ірі әскер құрамын аттандырды. Тау бекінісі жағынан бұған қосымша сұлтан Б. Айшуақұлының қосыны шықты. Оның құрамында Жайық полкінің 100 қазағы бар еді. Орынбордан шыққан подполковник Геке бастаған отрядта Орынбор қазақ полкінің екі жүз, Жайық қазақ полкінің жүз елу, шекара шебіндегі бекіністердің елу солдаты мен екі зеңбірегі болатын.
Көтерілістің жеңіліске ұшырауының себептері мен салдары
Жазалаушы отрядтың әскери-техникалық тұрғыдан басымдығы бірден байқалды. 1838 жылғы 2 шілде күні Қиыл және Ақбұлақ өзендерінің бойында көтерілісшілер мен жазалаушылар арасында шешуші шайқас өтті. Оның барысында көтерілістің басшысы Исатай Тайманұлы қаза тапты. Көтерілісшілердің қалған тобы кейін шегініп, дала қойнауына сіңіп кетті. Жазалаушы әскер олардың соңынан қуғын ұйымдастырды. Шайқаста көтерілісшілерден 80-ге жуық адам қаза тапты.
Исатай Тайманұлының қазасынан кейін көтеріліс бәсең тарта бастады. Жекелеген жасақтар Төменгі Жайық шекара шебіне таяу жерлерде, Ойыл өзенінің бойында ғана іс-қимыл көрсетіп жүрді.
Махамбет Өтемісұлы біраз уақыт бой тасалап, жасырынып жүруге мәжбүр болды. Кейінірек қазақтарды Жәңгір ханға және патша үкіметіне қарсы көтерілуге үгіттеді. 1845 жылы билеуші-сүлтан Баймағамбет Айшуақұлының адамдарымен қақтығыс кезінде қапылыста қазаға ұшырады. Көтеріліс басып-жаншылғаннан кейін оған қатысқандарды қуғындау басталды. Көптеген адамдарға өлімші етіп дүре соғылды. Көтерілісшілердің бірқатары каторгаға айдалды, мал-мүлкі тәркіленді. Көтеріліске неғұрлым белсене қатысқандар Шығыс Сібірге біржолата жер аударылды.
Көтерілістің жеңіліске ұшырауының негізгі себептері мынада еді: ең алдымен, қозғалыс алдын ала мұқият ұйымдастырылмады, оның айқын бағдарламасы болмады, көтеріліс жергілікті шашыраңқы сипат алды. Көтерілістің басшылары Кенесары Қасымұлы мен Жоламан Тіленшіұлы бастаған жасақтарымен байланыс жасай алмады. Патша үкіметінің әскерлері мылтық, зеңбіректермен жарақтандырылған еді. Кейде зеңбіректен үсті-үстіне бірнеше оқ атудың өзі көтерілісшілерді кейін шегінуге мәжбүр етті. Қазақтардың қолында ондай қару болған жоқ. Көтерілістің жеңіліп қалуының басты себептерінің бірі бұл жолы да, Сырым Датұлының жасақтары сияқты, екі бағытта — әрі патша үкіметіне, әрі хан билігіне қарсы күрес жүргізілді. Мұның өзі көтеріліске қатысушылардың жағдайын әлде- қайда қиындата түсті. Оның үстіне, көтерілісшілерді казак жасақта- ры мен түрақты орыс армиясы бөлімшелері жан-жағынан түгелдей дерлік қоршауда ұстады. Кіші жүздің далалық бөлігіндегі қазақтардан көмек күту де мүмкін болмады. Өйткені Жайықтың сырт жағындағы қандастармен байланыс жасауға шекара шебіндегі орыс әскерлері жол берген жоқ.
Көтерілістің тарихи маңызы
Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған көтерілістің орасан зор тарихи маңызы болды.
Бұл патша үкіметі құрған жаңа әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қазақтардың отаршылдыққа қарсы ірі баскөтеруі еді. Оның ұлт-азаттық сипаты басым болды. Көтеріліс аяусыздықпен басылғаннан кейін де жалғаса берді. 1842 жылы Жәңгір ханға қарсы Аббас Кошайұлы мен Лаубай Мантайұлы бастаған баскөтерулер болып өтті.
Жәңгір хан көтерілісшілердің кейбір талаптарын орындауға мәжбүр болды. Атап айтқанда, халықтан жиналатын алым-салық көлемін едәуір жеңілдетті. Патша үкіметіне наразылық білдірген старшындардың пікірімен санасу керектігін түсінді.
Дереккөздер
Санат:XIX ғасыр соғыстары Санат:Қазақстандағы наразылықтар Санат:Ресей империясындағы көтерілістер Санат:Бөкей ордасы Санат:1836 жыл Қазақстанда Санат:1837 жыл Қазақстанда Санат:1838 жыл Қазақстанда
NGC 3170
NGC 3170 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 19 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3170 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
55 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:55 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
50er
Бессеж
Бессеж (Bessèges) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30037, пошта индексі — 30160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3169 адамды құрады. Халық тығыздығы — 307,07 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Пахмутова Александра Николаевна
Пахмутова Александра Николаевна (9.11. 1929ж. т., Бекетовка, Волгоград іргесі) - совет композиторы, РКФСР-дің еңбек сің. өнер қайраткері (1971). 1953 ж. Москва консерваториясын В.Я. Шебалиннің композиция класы бойынша, ал 1956ж. аспирантурасын бітірді. 1968 жылдан КСРО Композиторлар одағы басқармасының секретары. П. ән жанрында елеулі еңбек етті. Ол "Гагарин шоқ жұлдызы","Геологтар", "Нәзіктік","Әуен","Кім жауап қатады" атты әндер циклінің,оркестрге арналған концерттің (1972),"Орыс сюитасының" (1953), фильм музыкаларының авторы. КСРО Мемл. сыйлығының лауреатты (1975). 2 орденмен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Алварайнш (Виана-ду-Каштелу)
Алварайнш (Виана-ду-Каштелу) (Alvarães (Viana do Castelo)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Виана-ду-Каштелу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 691 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,24 км² шамасында. Халық тығыздығы — 262,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Лулео
Лулео — Швецияның солтүстік-шығысындағы қала және порт. . Халқының саны – 57 679 адам (2008). Негізі 1621 жылы қаланған. 1887 жылы қалада қатты өрт болып, оның әсерінен ғимараттың жарты бөлігі жойылған. Осыдан кейін қала қайта қалпына келтірілген. Сонымен бірге қалада жаңа готикалық стильде шіркеу салынып, оған монарх Оскар –Фредериктің есімі берілген. 1904 жылы шіркеу кафедралды собор болған. Шіркеу сүмбесінің ұзындығы 67 метр. Бұл шаһардағы ең биік ғимарат саналады. Қала экономикасында қара металлургия, машина жасау, кесілген ағаш дайындамалары мен целлюлозалар өндірісі және Лапландиядан темір рудасын экспорттау жетекші рөл атқарады.
Қала шведтің музыкалық Movits! тобының отаны болып табылады. Дереккөздер
Санат:Швеция қалалары
Лонни-о-Перш
Лонни-о-Перш (Longny-au-Perche) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61230, пошта индексі — 61290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1588 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,58 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Бияк
Бияк (Bilhac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19026, пошта индексі — 19120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 223 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Қалжат ауылдық округі
Қалжат ауылдық округі — Алматы облысы Ұйғыр ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2280 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ауданы ауылдық округтері
Ақтөбе ауылдық округі (Жуалы ауданы)
Ақтөбе ауылдық округі — Жамбыл облысы, Жуалы ауданы құрамындағы ауылдық әкімшілік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бәйтерек, Жаңаталап, Ақтоған (Марьяновка) ауылдары, Күркіреусу темір жол бекеті кіреді. Орталығы - Бәйтерек ауылы. Ауылдық округ оңтүстік-шығысында Қырғызстан Республикасымен шектеседі, батысында Қызыларық ауылдық округімен шектеседі. Ауданның басқа аймақтарына қарағанда қысы жылы, көктем ерте шығады.
Жер көлемі
Жер көлемі 12880 га. 111 шаруа қожалығы, 1 ЖШС жұмыс істейді. Егіншілік пен мал шаруашылығы дамыған. Картоптың элиталық тұқымын өсірумен айналысады. Егіншілікке Көксай өзенінің суы пайдаланылады.
Халқы
Тұрғындар 2693 адам (2009).
Инфрақұрылымы
Округте 2 орта, бастауыш мектеп, балабақша, мәдениет үйі, 2 кітапхана, фельдшерлік пункт, ауылдық амбулатория жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Жуалы ауданы ауылдық округтері
(202) Хрисеида
(202) Хрисеида — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Гомердің «Одиссеясынан» белгілі болған Хрисеида есімді қыздың құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Иффандик
Иффандик (Iffendic) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 73,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35133, пошта индексі — 35750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4204 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Үлкен Минина
Үлкен Минина — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подломка өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Пелуз
Пелуз (Pelouse) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48111, пошта индексі — 48000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 241 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ақбұлақ (зират)
Ақбұлақ  – қола және темір дәуірлерінен сақталған зираттар тобы. Қарағанды облысы Шідерті өзенінің сол жағалауындағы Ақбұлақ деген жерде орналасқан. 1959 жылы Орталық Қазақстан археолог экспедициясы (жетекшісі Ә.Оразбаев) тапқан. Ақбұлақ темір дәуіріне жататын 650 оба бар. Бәрі тастан, топырақтан үйілген (көлемі 8-15 м, биіктігі 0,5-1,5 м). 1997 жылға дейін обалардың 30-ға жуығы зерттелді. Қабірлерден шалқасынан жерленген адам қаңқалары, садақ оғының үш қырлы жебелері, құмыра сынықтары, темір пышақ қалдықтары табылды. Ақбұлақ зираттары б.з.б. 1 мың жылдықтың орта шенінде пайда болған. Бұл обалар Орталық Қазақстанды мекендеген, ғалымдар Тасмола мәдениеті деп атап жүрген ескерткіштерді жасаушы тайпалардан қалған.
Сілтемелер
Санат:Тарих Санат:Архелогия
Резерв
Резерв (лат. reservo — сақтаймын, жинаймын), Сақтық қор — тауарлардың, ақшалай қаражаттың, шетелдік валютаның, т.б. қажет бола қалған жағдайға арналған қосалқы қоры; пайдалануға аса қажеттілік туған жағдайда жұмсау үшін сақталатын ресурстар алынатын бастау көз, қор. Мемлекеттік Резервтер — аса маңызды шикізат түрлерінің, материалдардың, жабдықтың, астықтың мемлекет сақтайтын босалқы қоры. Валюталық Резервтер — мемлекеттің басқа елдермен экспорттық операция жасау кезінде алынған шетел валютасы түріндегі ақшалай қаражаты. Банктердің міндетті Резервтері — елдің қаржылық өкімет орындары (әдетте, орталық банк, Қазақстанда Ұлттық банк) белгілейтін тартылған ресурстардың ең төмен үлесі, оны коммерциялық банктер (кейбір елдерде жинақ инттары) өз қоймаларында нақты ақша нысанында не орталық банктегі депозит нысанында сақтық активтер ретінде ұстауға тиіс. Олардың нормасы салымдардың түрлеріне, олардың шамасына, география және инстиуция айырмашылықтарына байланысты белгіленеді.
Резерв (лат. reservo — сақтау) —
Толықтыру
Санат:Терминология Санат:Әскери іс
Riserva Reservat Rezerwat Reserva
Любовь Ефимовна Дикгоф
Любо́вь Ефи́мовна Ди́кгоф (Э́мма Сторэ́), баронесса. 29 желтоқсан 1896 жыл, Париж — 8 мамыр 1969 жыл, Жданов — Ресейдегі азамат соғысының қатысушысы, А. А. Дикгофа-Деренталя атты эсердің әйелі, Б. В. Савинкованың хатшысы және заңды әйелі. «Халықтық отанды қорғау және бостандық», «Орыс политикалық комитеті» ұйымдарының мүшесі. Василия Ардаматскийдің «Возмездие» (1967 жыл) документальды романының кейіпкері. «Крах» (1968 жыл) және «Синдикат-2» (1983 жыл) әдеби фильмдер кейіпкерінің прототипі.
Өмірбаяны
Эмма 1896 жылы Сторэ деген дәрігердің отбасында Парижде дүниеге келді. Париж лицейлерінің бірінде білім алып, артынша Сорбоннаның әдебиет факультетіне түсті және мұғалім атанды. Анасы Мина Ивановна Одессаның әйелі болатын. Әкесі ерте жасынан қайтыс болды, сондықтан қызды өгей әкесі Ефим Карлович Броуд тәрбиеледі. Ертеректе ол да одессит болаған, дегенмен, Парижде «Русское слово» атты Мәскеу газетінің корреспонденті міндетін атқарды. өгей әкесінің арқасында Эмма тағы бір есімге йе болды-Любовь Ефимовна. Жас кезінен Эмма өзінің түр-тұлғасымен ерекшеленді,оның өмірбааяны ағы да Эмманың хореографиялық училищедегі оқуы жайлы, балетпен айналысқаны, және эстрадағы қойылымдары туралы, сонымен қатар, кино әлеміндегі де кейбір тәжірибелерін де еске түсіреді.
А. А. Дикгофа-Деренталяның эсерлермен сыбайластығы эпизодтық болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Александр Дикгоф, Борис Савинковтың мысалы бойынша, өз еркімен француз армиясының қатарына қосылған. Осы жылдары ол Савинковпен біраз байланыс жасап үлгерді. Николай ІІ-нің биліктен бас тартуынан кейін, А. А. Дикгоф әйелімен бірге революция болып жатқан Петроградқа қоныс аудармақшы болып шешті. left|thumb|Барон Александр Дикгоф (лақапаты Деренталь) —  Любовь Ефимовнаның күйеуі Күйеуінің арқасында Любовь Ефимовна Савинковпен Парижде кездескеніне қарамастан, ол Петроградта Савинковпен жақынырақ танысты. Дикгофтар Савинков өз адьюнтанты Флегонта Клепиковадан Любовьқа «Нева» мейрамханасына жеке шақырту жіберген «Астория» қонақүйінде қоныстады. Осы кездесудің әрбір сәтін Любовь Ефимовна өз өмірінің соңғы сәтіне дейін есте сақтап қалды. Борис Викторовичтің өзі: "бізді сол кеште революцияның өзі қосты" деп жар салды.
Дереккөздер
Орыс википедиясынан аударылған.
Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:1896 жылы туғандар Санат:Парижде туғандар Санат:1969 жылы қайтыс болғандар
Оуэйн Гордон
Оуэйн Омар Гордон (Owayne Omar Gordon;, Кингстон, Ямайка) — ямайкалық футболшы, Ямайка Ұлттық футбол құрамасы  «Монтего-Бей Юнайтед» клубының шабуылшысы.
Клубтық
Кәсіпқой карьерасын 2011 жылы ямайкалық "Арнетт Гарденс" клубында бастап, жарты маусымда 10 кездесуде алаңға шықты. 2012 жылдың басында "Монтего-Бей Юнайтед" клубы 20 жасар футболшыны өздеріне шақырды. Жаңа клубы Оуэйн үшін біршама табысты болды, екі дүркін Ямайка чемпионы атанды.
2017 жылы қаңтарда "Монтего-Бей Юнайтедке" қайта оралды.
Ұлттық құрама
2015 жылы 30 наурызда Кубаға қарсы жолдастық кедесуде тұңғыш рет Ямайка құрамасы сапында алаңға шықты. 2017 жылы КОНКАКАФ Алтын кубогының күміс жүлдегері атанды.
Дереккөздер
Санат:Ямайка футболшылары Санат:Ямайка Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Монтего-Бей Юнайтед ФК ойыншылары
Совет Мешітбайұлы Біттібаев (Биттібаев)
Совет Мешітбайұлы Біттібаев (Биттібаев) - (30 қыркүйек 1933 жылы, Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Тереңөзек кентінде туған) – техника ғылымының докторы (1991 жылы), профессор Мәскеу жоғары техника училищені инженер-механик мамандығы бойынша бітірді (1957 жылы). 1957–61 жылдары Ресей қорғаныс зауытында, 1961–62 жылдары Новосибирск қаласындағы Заельцовский ауданы комсомол комитетінің хатшысы қызметін атқарды. 1962 жылы Қазақстан Ғылым Академиясының Ядролық физика институтында бас инженер, директордың орынбасары, Жоғары қуатты физика институтының бас инженер қызметтерін атқарды. 1975–77 жылдары «Гидромаш» қорғаныс кәсіпорнының құрылуына белсене араласты. 1977 жылдан Алматы темір жолы көлік инженерлері институтында (қазіргі Қазақ көлік және коммуникация академиясы) кафедра меңгерушісі. 400-ден астам ғылыми еңбегі, бірнеше патенті бар.
Руска-Бела (Враца облысы)
Руска-Бела (Руска Бела) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Мездра қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 462 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3148. Телефон коды — 0910. ЕКАТТЕ коды — 63450.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Котиньола
Котиньола  (Cotignola) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Равенна провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6952 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 202 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 48010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano. Жыл сайынғы мерекесі — 26 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Баньолас
Баньолас  (Banyoles) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Жирона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Пла-де-ль’Эстань ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18780 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,1 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Винген-сюр-Модер
Винген-сюр-Модер (Wingen-sur-Moder) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67538, пошта индексі — 67290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1563 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Альваной
250px|thumb|Картада орналасуы Альваной (Alvaneu) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Альбула округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 419 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35.63 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3511, пошта индексі — 7492.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
RIM-116
«RIM-116» - шағын, жеңіл, инфрақызыл барлау кешені. Оны Америка, Германия, Оңтүстік Корея, Грекия, Туркия, Сауд Арабиясы және Египет қолданады. Ол кемеге қарсы қанатты зымыран ретінде қолданылады. Зымыран кешені АҚШ, ГФР және Данияның бірлескен жобасы арқасында дүниеге келген. «RIM-116» 1987 жылы Герман Федеративтік Республикасының теңіз-әуе күштері қаруы қатарына қабылданды. «RIM-116» зымыраны құрылымын жасау кезінде «Стингер» зымыранының инфрақызыл барлау басын пайдаланды. Ал қозғалтқышы мен ұрысқа қатысатын бөлігі және жарылғыш заты – «Сайдуиндер» авиациялық зымыранынан қалған мұра.
Дереккөздер
1100 қызықты деректер.
Саграда-Фамилия (Риу-Гранди-ду-Сул)
Саграда-Фамилия (Риу-Гранди-ду-Сул) (Sagrada Família (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каразинью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
RIM-116
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Саграда-Фамилия (Риу-Гранди-ду-Сул)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 509 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 78,254 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,1 адам/км².
Шығыс Чжоу мемлекеті
Шығыс Чжоу династиясы - Қытай тарихнамасында Шығыс Чжоу кезеңін (б.д.д. 770-221  жж.) екі сатыға бөліп қарастыру қалыптасқан. Орталық биліктің жіктелуі нәтижесінде пайда болған аса қуатты мемлекеттердің бірі және Конфуцийдің туған жері - Лу патшалығының мұрағаттық құжаттарының аталуына лайықталып бірінші саты «көктемдер мен күздер» атауын алған. Бұл жылнама б.д.д 770-479 жылдар аралығын қамтиды және негізгі үш түсініктеменің арқасында осынау қиын кезеңнің тарихын сипаттайтын классикалық жазба деректердің біріне айналды. Кейінгі кезеңде өз атауы үшін біздің дәуірімізге дейінгі 3 ғасыр еншісіндегі «Чжань Го Цэ»,  « Шайқасушы патшалықтар стратегиясы» аталатын тарихи еңбекке қарыздар. Шығыс Чжоу кезеңін екі сатыға бөлу барынша ыңғайлы болғанымен, бұлай бөлу ұдайы пайдаланылып , барынша орныға қалыптасқандықтан , кейде проблемалар туындатады. Қалай болса да, « Шайқасушы патшалықтар» кезеңінде Чжоу өз үстемдігінен толық айырылады , ал бұл кезде едәуір ірі , дәулетті және қуатты бірнеше «патшалық» өздерінен кіші мемлекеттерді басып алу , жаулап алу саясатын жүйелі жүргізе бастаған еді. Дәстүрлі тарихнама бұл уақытта толассыз соғыстар мен шапқыншылықтарға толы қасіретті де сұрқай кезең ретінде сипаттайды. Әйткенмен жергілікті мәдениеттер мен аймақтық дәстүрлер дәл осы аласапыран кезеңде пайда болды. Металл өңдеу ісінде құю технологиясының дамуы арқасында ауыл шаруашылық құралдары мен қару-жарақ жасау ісі жетілді және ұлғайды. Осылайша, ендігі әскер құрамы жақсы жабдықталған. Жаяу сарбаздар мен салт аттылар жасақталды. Экономикалық айырбастың жаңа құралдары - құйма монеталар пайда болып, тарала бастады. Жерді «жеке меншіктену» түрінің енгізілуі шаруалардың іскерлік танытуына жол ашты. Моральдік және әлеуметтік құндылықтар кең ауқымды, пікір-таластардың арқауына айналып , нәтижесінде тылсым күштер ықпалынан азат және қажетті әрі тұрақты рақымдылықты негізге алатын , қоғамның және өзара бағынышты қарым-қатынастардың дұрыс дамуына кепілдік етуге қабілетті өркениет тұжырымдамасының пайда болуына ықпалын тигізді.
Саграда-Фамилия (Риу-Гранди-ду-Сул)
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Шығыс Чжоу мемлекеті
Жергілікті бекзадалар мен қуатты халық - көшпелі жун көсімдері бірігіп, Чжоу әміршсі күштеп өлтіріп , астана Лоянға көшірілгеннен кейін , Чжоу династиясы өзіне тиесілі жерлерге өз бақылауын орната алмай қалмады. Чжоу әулетінің соңғы әміршісі б.д.д 256 жылы биліктен қуылды. Бұл уақытта жергілікті билеушілер өздерін патша атап, үлгерген еді. Шекаралас қуатты Цин мемлекеті жундар басып алған аймақтарға өз ықпалын жүргізді. «Варвар» тайпаларымен ұдайы тайталасып қалатындықтан, Цин өзімен іргелес мемлекеттердің арасындағы ең заманауи және ыңғайлы қаруға ие , саны жағынан көп , өте жақсы даярланған және жақсы жабдықталған әскер жасақтай білді. Тек оңтүстіктегі Чу мемлекеті ғана Цин күшіне қарсы тұра алды. Біздің дәуірізге дейінгі 278-інші жылы Цин қалған алты мемлекетті де өзіне бағындырып, жаулап алуын тоқтатты.Алайда 246-шы жылы Чжен таққа отырған соң , әскери жорықтар қайтадан басталды. 20 жыл шамасында «бүкіл аспан астын» жаулаған соң, Чжен патша атағынан бас тартып , бірінші император ағзам атала бастады. 221 жылы алғашқы б ртұтас Қытай империясы құрылды.
Мәдениет және өнер
Өнер жайына келсек, шығыс Чжоу қоладан бұйымдар жасау дәстүрін жалғастырды және бұл үдерісті жеңілдетті. Қалалық дәстүрлерде батыс Чжоудан мұра болып қалған безендіру мен әшекейлеу орнығып жатқан кезде, аймақтық дәстүрлер біртіндеп қиялдан туған жаратындыларды бейнелеуге ұласқан зооморфтық өрнектерді қолдану стиліне ден қойды.Әдеттегі үлгі айдаһардың стильденген бейнесі болды.Жергілікті ақсүйектер сарайларының арасындағы бәсеке нәзікте әсем нақыштарды іздеуге ықпал етті. Осы кездері Хан және Хуаи өзендерімен шектесетін орталық және оңтүстік,Чу мәдениеті дамыған аудандарды (Хубей провинциясы, Хенань , Хунань және Аньхой провинцияларының оңтүстік бөлігінде),Сондай-ақ Чжецзянь Цзянцу пронвициялары арасындағы У және Юэ мәдениеттерінің аудандарында бірнеше өнер орталықтары бой түзеді.
46-шығыс Шжоу династиясының соңғы тұсындағы «Шайқасушы патшалықтар» кезеніңе тән,көбінесе, алтын және күміспен әдіптелетін қола бұйымдар стилі династиясының бастапқы кезіндегі үлгілерге еш ұқсамайды.
46-47- қола дуи (асқа арналған ыдыс ) күміспен әдіптеліп, ашық өрнектермен безендірілген. Стиль сол заманның талғамына және қоланы рәсімдік үдерістерден тыс қолдану дәстүрлеріне сәйкес келеді. Б.д.д 5 ғасырға жатады. 47- Абыздардың қола құтысы (бяньху)күміспен әдіптелген, «Шайқасушы патшалықтар» кезеңіне жатады, шамамен б.д.д. ІІІ ғ. 48 -49 -  хумадан (Шаньси)т  табылған, «Шайқасушы патшалықтар» кезеңіне жататын күміспен әдіптелген, қоладан  жасалған осы бір ертегі жануары қауіп - қатерден қағатын қанатты мысық би се бейнесі болса керек. 49 - Рәсімдік құрбандық шалуға арналған табақты арқалаған бұл қола жануарды «Шайқасушы патшалықтар» кезеңіне жатқызуға болады. Шаньси профинциясындағы Чанчжиден табылған. Негізінде біздің дәуірімізге дейінгі ҮІ және Ү ғасырлар аралығындағы Цзинь патшалығының астанасы Синьтянь қаласымен іргелес Хума ауданында (қазіргі Шаньси профинциясы) жасалған солтүстік мәдениеттерде қанатты жануар мен өзге де мүсіндер өрнектермен безендірілген. Сонымен қатар, натуралзмге бетбұрылыс күшейе түсті, яғни, балауыз үлгілер бойынша құю әдісімен, үйрек, балық, бауырымен жорғалаушылар мен тасбақалардың үш өлшемді қола мүсіндері дайындалды. Қытайлық сәулет дизайнының алғашқы үлгісі Солтүстіктен Чуншань мемлекетінің (Қазіргі Пекиннің оңтүстік батысы) 308 жылы қайтыс болған бесінші әміршісінің зиратынан табылды. Алтын және күміспен әдептілген. Қоладан жасалған. Осы бір шағын мемлекеттер Қытайлықтардың қонысы болмағанын, және арғы тегінің көшпелі болуы Қытайдың мәдениет үлгілерінің сіңіріп алуына кедергі етпей, керісінше, оларды өздерінің алғашқы мәдениетіне тән ерекшеліктерімен араластырып жіберген бай-ди жұртының шағын ғана мемлекеттік құрылымы болғанын атап өткен жөн. Бұл тұста «варвар тайпалар» атауының өзі (біз қолайлы болу үшін қолданып отырмыз) жиі - жиі қателікке ұрындыратын және мәселелерді шешуден гөрі, сұрақ туындата беретінін ескеру орынды.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Қытай тарихы
Шағала (санаторий)
«Шағала» – негізінен климатпен емдейтін санаторий. Каспий теңізінің жағасында орналасқан. «Шағала» емдік-сауықтыру орталығының іргетасы 1987 ж. қаланған. Санаторийде 21 адамға арналған қонақ бөлмелер, 50 адамға арналған сауықтыру орны, 300 орындық мейрамхана бар (2007). Санаторий ғимаратының жалпы ауданы 6236 м2, көл. 25,8 мың м2. Демалушылар күн сәулесі мен ауа, теңізде шомылу арқылы емделеді. Теңіздің салқын самалы демалушылардың көңіл күйіне жақсы әсер етіп, адамның жүйкесін тыныштандырады. Сондай-ақ емдік-сауықтыру кешенінде бассейн, сауна және спорт ойындарына арналған алаң бар.
Дереккөздер
Санат:География
Сан-Донато-Валь-ди-Комино
Сан-Донато-Валь-ди-Комино (San Donato Val di Comino) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2190 адамды құрайды. Халық тығыздығы 63 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 3046.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері