cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өзектілік қағидасы
Литосфералық плиталардың козғалуы
Көнебайкалдык магмалық кезеңде (0.57-0.52 млрд жыл бұрын) Оңтүстік-Америкалық, Африко-Аравиялық, ндістан, Австралиялық және Антарктикалық платформалар оңтүстік суперконтинент – Гондвананы құрады, бұл кезде Европалық және Солтүстік-Америкалық платформалар теңіздермен шектелген болатын. Каледон тектоникалық-магмалық кезеңінде (0.46-0.41 млрд жыл бұрын) Евразия, Солтүстік Америка және Гренландия Гондванадан Палео-Тетис мұхиты арқылы бөлінген біртұтас суперконтинент - Лавразияны құрады. Лавразияға 0.33-0.23 млрд жыл бұрын азиялық платформалар қосылды, кейіннен Солтүстік – Батыс Африка Солтүстік Америкамен қосылып Палео – Тетисті мүлдем жауып тастады, ал өз кезегінде Гондвана мен Лавразия Пангеяны құрды.Пангея 90 млн жыл тіршілік етіп, мезозойдың соңына қарай (230-67 млн. жыл), яғни 170 млн жыл бұрын ыдырай бастады.Литосфералық плиталардың қозғалу жылдамдықтарын ескерген есептеулер бойынша, енді 250 млн жылдан соң материктер қайтадан қосылып, солтүстік полюсте аса ірі суперматерик құруы мүмкін деп жорамалдауға болады Санат:Биология
Үлкен Сарышығанақ
Үлкен Сарышығанақ – шығанақ, Кіші Аралдың солтүстігіндегі құрлыққа бойлай еніп жатқан су айдыны. Ұзындығы 29 км, ені 10,5 км.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданы, Арал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км жерде орналасқан.
Сипаты
Ұзындығы 29 км, ені 10,5 км. Батыс жағалауын құмды-төбелі келген Көктырнақ түбегі алып жатыр. Шығыс, оңтүстік-шығысын түгелдей дерлік Арал Қарақұмы құмды алқабы қамтыған. Солтүстігінде Үлкен Сарышығанақ атты бұта аралас сораң шөп басқан қоныс жатыр. Сарышығанақтың жағалауларында бірнеше қыстаулар бар.
Дереккөздер
Санат:Арал теңізі шығанақтары Санат:Қызылорда облысы географиясы
Эшебург
Эшебург (Escheburg) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3354 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 028. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Борк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Авиациялық тәжірибелік бомба
Авиациялық тәжірибелік бомба  (АГІБ) — ұшқыштар құрамын бомба тастауға үйретуге арналған бомба түрі. Бомбаның пиротехникалық құраммен жабдықталған шойын немесе цемент (керамикалық) корпусы бар. Авиациялық тәжірибелік бомбаның түсу нүктесін күндіз түтінді бұлттың пайда болуы немесе түнде фотоқұрамның жануы арқылы белгілейді. Кейбір авиациялық тәжірибелік бомбалар траекторияны белгілеу үшін трассерленген құраммен жабдықталады.
Дереккөздер
Санат:Авиациялық бомбалар
Тожига
Тожига — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуя өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құран тарихы
Құран тарихы — мұсылмандардың қасиетті кітабы Құран Кәрімнің Мұхаммед пайғамбардың және әділетті халифа Әбу Бәкрдің кезінде парақтарға жиналуы туралы және үшінші халифа Осман ибн Аффанның кезінде Құранның бір нұсқа ретінде қабылдануы туралы баяндайды.
Аянның басталуы
Алланың елшісі Мұхаммедтің пайғамбарлығы ол 40 жасқа толғанда басталып, келесі 23 жыл бойы өмірінің ақырына шейін созылды. Ол пайғамбарлық кезеңінің алғашқы 13 жылын Меккеде, қалған 10 жылын Медине қаласында өткізді.
Ең алғашқы уахи Мекке маңындағы Нұр тауындағы Хира үңгірінде дүйсенбі күні, 17, 21 немесе 24 рамазанда (милади күнтізбе бойынша 620 жылдың 10 тамызын) және шииттердің пайымдаунша Раджаб айының 27 жұлдызында түскен.
Иман келтіргендердің анасы Айша айтқан: Аллаһтың елшісіне уахидың түсуі түсіндегі жақсы аяндардан басталды. Және ол (аянды) көргенде, олар таң шапағы сияқты келетін еді. Одан кейін оның жүрегіне оңашалануға деген сүйіспеншілік орнатылды да, ол отбасына қайтқысы келгенше Хира тауындағы үңгірде Аллаһқа құлшылық ету арқылы көп түндер бойы салихалы амалдар жасап, оңашалана бастады. Әдеткіде ол керек-жарақтарын алып, олар біткенде Хадишаға қайтып келіп келесі оңашалануға керек-жарақты алатын еді. Сонымен, ол Хира үңгірінде болғанда, оған ақиқат ашылды. Оған періште келіп: «Оқы» деді. Ол: «Мен оқу білмеймін» деп жауап қатты. Пайғамбар айтатын еді: «Сонда ол мені ұстап алды да, мен булыққанша қысты. Сосын ол мені жіберіп „Оқы!“ деп айтты. Мен: „Мен оқу білмеймін“ деп айттым. Сонда ол мені екінші қайтара булыққанша қысып, сосын жіберіп қайтадан: „Оқы“ деп айтты. Мен қайтадан: „Мен оқу білмеймін“ деп айттым. Сонда ол мені үшінші мәрте қысып, сосын жіберіп: „Жаратқан Раббыңның атымен оқы! Ол адамды ұйыған қаннан жаратты. Оқы, сенің Раббың Ең Жомарт“ ». Жүрегі қорқынышқа толған Аллаһтың елшісі Хадишаға оралып: «Мені бүркеңдер! Мені бүркеңдер!» деді. Оны бүркеп, қорқынышы кеткен соң, ол Хадишаға болған оқиғаны айтып: «Мен өзім үшін қорқамын» деді. Хадиша оған: «Жоқ! Аллаһ сізді ешқашан масқара қылмайды! Себебі сен туыстық қатынасты үзбейсіз, ауырлықты жеңіл етесіз, жоқ-жітіктеге көмектесесіз, адамдарға қонақжайлық көрсетесің және қиыншылықты көтеруге көмектесесіз» деді. Бұл оқиғадан кейін Хадиша Мұхаммед пайғамбармен бірге немере ағасы Уарақа ибн Нәуфалға барады. Ол христиан дінін қабылдап, Інжілден яһудилердің жазуы арқылы керек нәрселерін жазатын болған. Бұл кезде ол жасы үлкен қарт еді. Мұхаммед пайғамбардан болған оқиғаның сипатын естіген соң, ол оған Мұса пайғамбарға жіберілген құпиялардың сақшысы (Намус) келген екенін айтады. Сонымен қоса ол болашақта халқынан қуғын-сүргінге ұшырайтынын ескертеді, себебі кімде кім бұндай затпен халқына келсе, олар онымен жауласатын еді.
Бірінші аяннан кейін Мұхаммед пайғамбарға біршама уақыт бойы уахи түспейді. Кейбір ғалымдар бұл үзіліс үш жылға созылды дейді, бірақ оның алты ай екенін тұжырымдаған ғалымдар да болған. Бірақ уахидың түспеуі деген Құранның аяттарының түспегенін білдіреді, ал Жәбірейіл оған келген жоқ дегенді емес. Джабир ибн Абдуллаһтан келген хадисте Пайғамбар айтқан: Бірде мен жолда келе жатып аспаннан дауыс естідім. Мен басымды көтеріп, маған Хира тауында келген періштенің аспан мен жердің арасында тақ үстінде отырғанын көрдім. Мен одан қорықтым да, үйіме қайтып: «Мені ораңдар, мені ораңдар» дедім. Содан кейін Аллаһ «Йә оранған! Тұр да ескерт! Раббыңды ұлықта! Киіміңді тазала! Және жамандықтан аулақ бол!» (Муззәммил сүресі) деген аяттарды түсірді. Бұл аяттар Хира үңгіріндегі Аләқ сүресінің алғашқы аяттарынан кейінгі алғашқы аян болды. Ғалымдар Мұхаммед пайғамбар Аләқ сүресінің алғашқы аяттарының түсуімен пайғамбар, Муззәммил сүресінің аяттарының түсумен елші (расул) болды деп есептейді.
Мұхаммед пайғамбардың Меккеде өмір сүрген 13 жылда 83 немесе 85 сүре түскен, олардың ең алғашқысы Аләқ сүресі, ал ең соңғысы әл-Муминун немесе әл-Анкәбут сүресі саналады.
Құрайыш тайпасының қысымы төзімсіз болып кеткесін Мұхаммед пайғамбар Ясриб қаласына һижра жасауға мәжбүр болады. Содан бері ол қала «Мәдина ән-нәбәуийа» (Медине) деп аталатын болды. Мединеде түскен сүрелер саны 31 немесе 29 сүре деп есептеледі. Мединеде түскен алғашқы сүре әл-Мутаффифин сүресі, ал соңғы сүре Тәубе сүресі болды. Бірақ Ибн Хаджар әл-Асқаланидің «Сахих әл-Бұхариге» жазған түсініктемесінде Мединедегі ең алғашқы сүре Бақара сүресі болғаны айтылған, ал ән-Насафидің тәпсірінде ең алғашқы Мединелік сүре Қадр сүресі делінген.
Құран түсірілуінің сипаты
Уахи Мұхаммед пайғамбарға Аллаһтан әртүрлі сипатта келетін болған. Ең алғашқы аяндарды ол түсінде көріп, олар таңның атуы секілді орындалатын болған. Уахидың бұл түрі оған пайғамбарлық міндеті жүктелмей тұрып келген.
Уахидың екінші кейіпі — иландыру. Жәбірейіл періште уахиды Мұхаммед пайғамбарға иландырып, ол оның ақылы мен жүрегіне жететін болған. Әбу Умамадан келген хадисте Мұхаммед пайғамбар айтқан: Шын мәнінде қасиетті рух маған адамның өз пешенесіне жазылған ризығын бітірмейінше өлмейтінін иландырды...
Үшінші түрі — періштенің адам кейібінде келіп, Аллаһтың аянын жеткізуі. Оның мысалы ретінде Омар ибн әл-Хаттабтан имам Муслим келтіретін «Жәбірейіл хадисы» деген атпен танымал хадис. Ол хадисте Жәбірейіл періштенің Мұхаммед пайғамбарға аппақ киім киген, қара шашты ер адам түрінде келгені туралы айтылған. Ән-Нәсәи жеткізген хадисте Жәбірейіл Дихйа әл-Кәлбидің түрінде келгені туралы айтылған.
Төртінші түрі — періштенің қоңыраудың үні сияқты дауыспен бірге келуі. Айша Мұхаммед пайғамбардан уахидың қалай түсетіні туралы сұрағанда ол былай жауап берген: Кейде ол маған қоңыраудың үні сияқты келеді — бұл маған ең ауыр түрі. Ол мен оны жадыма сақтағаннан кейін кетеді. Кейде періште маған ер адамның кейібінде келеді. Ол менімен сөйлеседі де, мен оның айтқандарын есте сақтаймын Айша айтқан: «Мен оған уахидың қатты суық күні келгенін көрдім — уахи тоқтағанда оның маңдайынан тер құйылып тұратын еді» (Сахих әл-Бұхари). Аянның бұл түрінің ауырлығы соншалықты Айшадан келген тағы бір хадисте айтылған: «Пайғамбар түйенің үстінде отырып аян алғанда, ол түйе тізерлеп отырып, қозғала алмай қалатын еді».
Бесінші түрі — Жәбірейілдің шынайы түрінде келуі. Бұл Мұхаммед пайғамбардың өмірінде екі рет болған. Ол туралы Құранның өзінде және Айшадан келетін хадисте айтылған.
Алтыншы түрі — Аллаһтың ешбір делдалсыз Мұхаммед пайғамбарға тікелей аян беруі. Бұған мысал ретінде бес уақыт намаздың парыз болған кезін айтуға болады.
Жетінші түрі — Мұхаммед пайғамбардың Аллаһпен жамылғының артынан тікелей сөйлесуі. Бұл секілді Мұса пайғамбар да Аллаһпен сөйлескен. Бұл туралы Мұхаммед пайғамбардың Миғраж түніндегі саяхаты туоралы мәшһүр хадисте айтылған.
Кейбір тәпсір ғалымдары Мұхаммед пайғамбардың Аллаһты ешбір жамылғысыз тікелей көріп, сөйлесуі туралы айтып, соны уахидың сегізінші түрі деген. Бірақ бұл пікір Айшадан келген хадиске және Аллаһты бұл дүниеде ешкім көре алмайтыны туралы аяттарға қайшы. Барлық сахабалар Айшаның хадисіндегідей пікірді ұстанған.
Сыр (бояу)
Су эмульсиялы сырлар (эмульсиялы). Сыртқы, сондай-ақ ішкі жұмыстарға қолданылады. Эмульсиялы сырлармен ағашты, сылақты, бетонды, тасты, бұрын майлы сыр не эмаль жағылған бұйымдарды, бір қабат сырланған металл бұйымдарды сырлауға болады. Оларды желім сырдың не лактың үстінен жағуға келмейді. Сыр валикпен, сыр жаққышпен немесе пульверизатормен жағылады. 1 шаршы метрге 20 г сыр кетеді. Сауда орындарына әр түрлі сырлар түседі. Сырлы қажетті түске келтіру үшін бір-біріне араластыруға болады. Мұндай сырлармен сырланған жер сумен оңай жуылады. Сырлау жұмыстары деген мақаланы қараңыз). Эмальды сырлар. (эмальдар). Қолдануға дайын түрінде шығарылады. Эмальмен қапталған жерлер жалтырап, суға, температураның өзгерулеріне төзімді болады. Майлы лактағы, глифталь лактағы, майлы-фенолды лактағы және басқа жалпы тұтынылатын лактағы эмальдар қолданылады. Эмаль белгісінде бірінші цифр оның қандай мақсатқа арналғанын көрсетеді: 1 және 5— сыртқы және ішкі жұмыстар үшін, 2— тек қана ішкі жұмыстар үшін, 0— бір қабат жағу үшін, 00— шпательдеу үшін.
Құран тарихы
Құранның «Лаух әл-Махфуз»-дан түсірілуі
Құран Лаух әл-Махфуздан Рамазан айындағы Қадір түнінде түсірілген. Аллаһ айтады: Шын мәнінде Біз оны Қадір түнінде түсірдік Ибн Касир өзінің тәпсірінде бұл аят туралы былай жазған: Ұлы Аллаһ Құранды Қадір түнінде түсіргенін хабарлады. Ол — қасиетті түн, ол туралы Аллаһ айтады: «Рамазан айында Құран түсірілді — ол адамдарға тура жол, тура жолдың дәлелдері мен айырушы (фурқан)». Ибн Аббас және басқа муфассирлер айтқан: «Аллаһ Құранды толығымен Лаух әл-Махфуздан жақын аспандағы Байт әл-Иззаға түсірілді. Содан кейін ол Пайғамбарға жағдайына қарай бөлек-бөлек болып 23 жыл бойы түсірілген». Хафиз әс-Сахауи айтады: Құранның түгелімен аспанға түсірілуі — адамдарға деген құрметті және оларды періштелердің алдында ұлықтауды білдіреді, бұл Аллаһтың адамдар туралы ойлайтынын, оларға Меірімді екенін білдіреді.
Сыр (бояу)
Эмаль мына мөлшерде (1 шаршы метрге грамм есебінен) жұмсалады: ақ—130, бозаң түс — 170, сары—165, қоңыр—80, қызыл—130, сұр —70, қара —65. Майлы эмальдармен бірге нитроэмальдар да (нитролакқа ерітілген) кең тараған. Нитроэмальдың негізгі артықшылығы — тез кебетіндігі (15—30 минут). Эмальды сыр жаққышпен не бүріккіш-пистолетпен жағалы. Металдың беті алдымен біркелкі тегістеледі. Эмальды еріткішпен тым сұйылтып ерітуге болмайды, өйткені мұндайда сыр жалтырамай қалады. Эмальмен сырланған жерлерді кеп-кеннен, кейін арнайы пасталармен жалтыратқан жөн.
Құран тарихы
Құранның «Лаух әл-Махфуз»-дан түсірілуі
Қадір түнінің нақты қай күні екені белгісіз. Ибн Хаджар әл-Асқалани өзінің «Сахих әл-Бұхари» кітабының түсіндірмесінде бұл туралы қырықтан астам пікі келтіріп, ең дұрыс пікір бойынша Қадір түні Рамазан айының соңғы он күнінің тақ күндерінде әр жылы әр түрлі күндерде келетінін тұжырымдаған.
Сыр (бояу)
Дереккөздер
Pintor
Құран тарихы
Құранның жиналуының қысқаша тарихы
Қасиетті Құран Мұхаммед пайғамбарға 23 жыл бойы үзік-үзік болып түсірілген — бұл оның бірден түсірілген басқа қасиетті кітаптардан айырмашылығы боп табылады. Пайғамбарға аят түскен сайын, ол қасындағы хатшы сахабаларға оларды оқитын болған. Олардың саны қырыққа дейін жетіп, тіпті пайғамбарлықтың ең ауыр кезеңінде де олар Пайғамбардың қасында жүріп, Құранды жазуды тоқтатпаған.
Меккедегі Құранды ең бірінші болып жаза бастаған адам Абдуллаһ ибн Сағд ибн Сарх болған. Ал Мединеде ең бірінші жаза бастаған адам Убәй ибн Кағб болған. Құранды хатқа түсірушілердің ішінде Әбу Бәкір, Омар ибн әл-Хаттаб, Осман ибн Аффан, Әли ибн Әбу Талиб, әз-Зубайр ибн әл-Аууам, Халид ибн Сағид ибн әл-Ас және т.б. болған.
Құран түсіп жатқан заманда оны құрма ағашының жапырақтарына, тастарға, теріге және т.б. материалдарға жазатын болған. Бұл жазбалар аяттардың түсуіне байланысты жасалатын болған. Сүрелер мен аяттар аралас түсетін болғасын, Мұхаммед пайғамбар сахабаларына қай аятты қай сүреге жазу керек екендігі туралф айтатын болған. Ибн Аббас Осман ибн Аффаннан жеткізген хадисте айтылған: Бірнеше сүре бірден түсіп, Аллаһтың елшісіне уахи келгенде, ол өзіне хатшыларының бірін шақырып айтатын еді: «Бұны мынандай да мынандай зат туралы айтылатын сүреге орналастырыңдар»
Әскери Округ
Әскери Округ– әскери әкімшілік-аумақтық бөлік. Оның құрамына әскери құрамалар, әскери бөлімдер, әскери оқу орындары және әр түрлі жергілікті әскери мекемелер біріктіріледі. Ел территориясын әскери округтарға болу Қарулы Күштердің құрылымын тиімді ұйымдастыру мақсатында жүзеге асырылады. Әскери округтар, әдетте, шекараға жақын жерде, сондай-ақ ішкі аймақтарда да құрылады. Олар негізінен басқармалары орналасқан қала атымен немесе жергілікті жер атауымен аталады, ал кейде нөмірленеді. 1983-89 ж. КСРО-да 16 әскери округ болды. Оларға әскери округ қолбасшылары басшылық етті. Соның бірі - Орта Азия әскери округі негізінде ҚР-ның ҚК құрылды (1992).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Құран тарихы
Құранның жиналуының қысқаша тарихы
Жазуға түсірумен қатар Құранды сақтауда оны жаттап алған адамдар үкен роль атқарды. Құранды жатқа білетін, оны оқитын адамдарға уәде етілген сауап турасында көптеген аяттар мен хадистер келеді. Аллаһ айтады (әл-Анкәбут сүресі, 49 аят): Бірақ ол — білім берілгендердің жүректеріндегі анық аяттар және тек қана залымдар ғана Біздің аяттарды жоққа шығарады
Сонымен Мұхаммед пайғамбар жыл сайын Құранды Жәбірейіл періштеге оқып, тексеретін болған. Әбу Һурайрадан жеткен хадисте Жәбірейілдің осы үшін жыл сайын бір рет, ал Пайғамбар қайтыс болатын жылы ек рет келіп тексергені айтылған. Фатимадан келген хадисте Мұхаммед пайғамбардың сол жылы Құранды екі рет тексерілгенін айтып, өмірінің соңы жеткенін сезгені туралы айтылған.
Мұхаммед пайғамбардың тірі кезінде Құранның жазбалары бір қалыпқа бекітілмегенмен, сахабалар сүрелерді өздері хатқа түсіріп, арнайы тізімдер жасайтын болған. Бұндай тізімдер Абдуллаһ ибн Масғұдта, Убәй ибн Кағбта, Зәйд ибн Сабитта және т.б. сахабаларда болған. Абдуллаһ ибн Амр ибн әл-Астан келген хадисте айтылған: Құранды төрт адаман алыңдар: Абдуллаһ ибн Масғұдтан, Салимнан, Муаз ибн Жәбәлдан және Убәй ибн Кағбтан
Бұл аталған есімдермен қатар Құранды жатқа білген және оның сақтаушысы (хафиз) болған адамдардың қатарына Әбу Бәкірді, Омар ибн әл-Хаттабты, Осман ибн Аффанды, Әбу Мұса әл-Ашғариды, Сағд ибн Әбу Уаққасты, Хузайфа ибн әл-Йаманды, Әбу Һурайраны, Амр ибн әл-Асты және т.б. сахабаларды атайды. Әйелдердің арасынан Құранды Айша, Хафса бинт Омар, Умм Сәләмә және т.б. жатқа білген. Мұхаммед пайғамбардың кезіндегі көптігінің мысалы ретінде Маун құдығының қасындағы шайқасты атауға болады. Бұл шайқаста мушриктердің қолынан 70-тен аса Құранды тоығымен жатқа білетін сахаба қайтыс болған.
Әбу Бәкр нұсқасы
Әбу Бәкр әс-Сиддиқтың халифалығы кезінде мұсылмандар өзін пайғамбармын деп жариялаған Мусайлиманың жақтастарымен Халид ибн Уәлидтің басшылығымен «өлім бағының» қасында шайқасады. Әл-Йамаманың тұрғындарымен болған бұл шайқаста 700-ден астам сахаба мерт болады. Көптеген хафиздердің өлімін көріп, Құранның жоғалуынан қорыққан Омар ибн әл-Хаттаб халифа Әбу Бәкрге Құранды толығымен жазып жинауға ұсыныс айтады. Онымен келіскен Әбу Бәкр Мұхаммед пайғамбардан Құранды жазып жүрген Зәйд ибн Сабитке осы ұсынысты айтады. Зәйд ибн Сабиттің айтуы бойынша «оның ұсынысы бойынша Құран жинағаннан гөрі тауды орнынан қозғалту оңайырақ еді». Бұл істе жақсылық бар екеніне келіскен ол құрма ағашының жапырақтарына, тегіс тастарға және адамдардың жүрегіне сақталған Құранды жинай бастайды. Бұл парақтар бірінші Әбу Бәкрде, сосын Омарда, оның өлімінен кейін Хафса бинт Омарда сқатаулы болды. Ибн Әбу Дәуд «әл-Масахиф» кітабында Әли ибн Әбу Талибтың мынадай сөзін келтірген: Құранның нұсқаларын таратқан үшін ең үлкен сауапты Әбу Бәкр алады. Аллаһ Әбу Бәкрге рахым етсін! Ол Аллаһтың кітабын жинаған алғашқы адам болды. Құранның Мұхаммед пайғамбардың кезінде-ақ жинала бастағаны туралы Құранның өзінде айтылған: «...Тазартылған парақтарды оқитын Аллаһтың елшісі» (әл-Бәйинә сүресі, 2 аят). Қазы әл-Бақиллани айтады: Омар Пайғамбардың Құранды бір кітапқа жинамауы бұл істің тыйым салынғандыңын білдірмейтінін түсінді. Бұл ойдың дұрыстығын түсінген Әбу Бәкр да осыған келіседі. Қасиетті мәтіндер де, ақыл-парасат та бұған еш қайшы келген жоқ. Оған қоса бір кітаптың болмауы уахидың бір бөлігінің жоғалуына алып келуі мүмкін еді. Содан соң олардың ойымен Зәйд және басқа сахабалар келісті
Осман нұсқасы
Мұхаммед пайғамбардың өлімінен кейін сахабалар өздері білген әдіске сәйкес жеті түрлі оқитын болған. Бірақ Ислам діні әлемге таралып, мұсылмандардың қоластына көптеген жаңа жерлер енгесін, сол сахабалар дінді қабылдағандарға Құранды өз әдісімен үйретіп, ол оқушы Құранның басқа әдіспен оқылуын естігенде жанжалдар пайда бола бастады. Мысалға Ирактың мұсылмандары Құранды Абдуллаһ ибн Масғұдтың әдісімен, ал Шамның тұрғындары Убәй ибн Кағбтың әдісімен оқыитын болған.
Һижра жыл санағы бойынша 14 немесе 15 жылы халифа Османның әскерлері Арменияны бағындыруға аттанады. Халифаның әмірімен Ирақ пен Шамны әскерлері бір-бірімен қосылады. Ирақ әскерлерінің құрамындағы әл-Мадаинның әскерінің қолбасшысы болған Хузайфа ибн әл-Йаман осы жерде жиналған қолдың арасында Құранды оқу әдісінің кесірінен болған жанжалдың куәгері болады.
Османның бұл шешімі тек атақты да сыйлы сахабалармен болған келісімнен кейін іске асты. Әли ибн Әбу Талиб айтқан: Осман туралы тек жақсылық айтыңдар. Аллаһпен ант етемін, ол Құран парақтарымен істеген ісін тек бізбен ақылдасқаннан кейін ғана іске асырды. Ол бізге айтты: «Бұл оқылу туралы не айтасыңдар? Маған сендердің кейбіреулерің өзінің оқуы басқа оқылулардан артық деп айтатыны туралы қауесет жетті. Бұл сөздер күпірлік болуға жақын». Біз айттық: «Сен не ұсынасың?». Ол айтты: «Мен адамдарға өзгешелік пен қарама-қайшылықтар болмауы үшін (Құранның) бір нұсқасын қабылдауын ұсынам». Біз айттық: «Сенің ұсынысың қандай жақсы!»
Ақыр соңында Зәйд ибн Сабиттың және басқа да сахабалардың атқарған үлкен еңбегінен кейін Құран бір қалыпқа келіп, оның жалғыз оқу әдісі болып құрайыштардың диалекті танылады. Осман жинаған Құран нұсқаларының саны жөнінде әртүрлі пікірлер бар: олардың саны төрт, бес немесе жетеу болған деген пікірлер бар. Ибн Әбу Дәуд Әбу Хатим әс-Сиджистанидің мынадай сөзін жеткізген: «Құранның Мекке, Шам, Йемен, Бахрейн, Басра және Куфа үшін жазылған және Медине қаласында қалған жеті нұсқасы жазылды».
Ал осы нұсқалардын басқа Құранның нұсқалары өртелуге немесе өшіруліге бұйырылды. Әли ибн Әбу Талиб айтқан: «Османның Құранның нұсқаларын жағу шешімі туралы жақсылықтан басқа ештеңе айтпаңдар!».
Әбу Бәкр нұсқасының арғы тарихы
Құранның бір нұсқасы бекітіліп, халифа Осман басқа барлық Құран нұсқаларын жоюға бұйырғанымен, Хафса бинт Омарда Әбу Бәкр кезінде жиналған Құран нұсқасы сақтаулы қалып қойды. Медине қаласының әмірі болып Маруан ибн әл-Хакам тағайындалғанда ол Хафсадан сол парақтарды өзіне беруін сұрайды, бірақ Хафса оған келісімін бермейді. Тек Хафсаның қайтыс болуынан кейін ғана Абдуллаһ ибн Омар сол нұсқаны Маруанға беріп, ол өз кезегінде оның жазуын сумен шайып, жойды (немесе басқа риуаятта: жағып жіберді).
Көк Құран
Көк Құран (المصحف الأزرق) — IX ғасырдың аяғы X ғасырдың басында араб каллиграфиясының куфалық үлгісімен жазылған Тунистік Құран нұсқасы. Оның ерекшелігі — ол көк түсті (индиго) пергаментке алтынмен жазылған (кризография). Бұл Құран нұсқасы Ислам өнерінің ең танымал туындысы және тарихтағы ең ерекше, әрі бай қолжазба саналады. Бұл қолжазба Осман империясы кезінде бөлшектелініп, көп бөлігі Тунистің өнер және археология Ұлттық Институтының мұражайында сақталған. Бөлек фолианттары әлем мұражайларының мұрағатында бар. Олардың кей бөлігі Раққададағы Ислам өнерінің Ұлттық Мұражайында көрмеге қойылған.
Дереккөздер
Санат:Құран Санат:Ислам Санат:Құран тарихы
Карникайнш
Карникайнш (Carnicães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Транкозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 192 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Кіші Тусту
Кіші Тусту — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урал өзенінің оң жағалауынан 2361 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Сыпайы бейтараптық
Шетел азаматы, әлдебір шетел мемлекетінде болған кезінде, сол мемлекеттің тұрғындарын қорлап, тіл тигізбеуі үшін өз таңдауы бойынша сол елдің салттары мен дәстүрлерін ұстануға (немесе ұстанбауға) бел байлаған мінез-құлық. мәнері мен іскерлік этикасы. Мәселен, іскер еуропалық, Жапонияда болғанда, қолмен амандасудың орнына, өзінің жапондық әріптесіне иіліп сәлемдесе алады.
Кіші Тусту
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені бастауынан Жоғарғы Урал су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ежелгі үйсіндердің әлеуметтік-экономикалық қатынастары
Ежелгі үйсіндердің әлеуметтік - экономикалық қатыныастары — Үйсінндер мал шаруашылығының даму ерекшелігіне көбіне-көп Жетісудың географиялық жағдайы себеп болды. Мұндағы ерекшелік сол, «классикалық» егіншілік немесе көшпелі мал шаруашылығы аудандарынан өзгеше мұнда мал шаруашылығы егіншілікпен ұштастырыла жүргізілді, ал көшпелі тұрмыс салты жартылай отырықшылықпен ұштасты. Үйсіндердің шаруашылығы туралы жазбаша деректемелердің мәліметтері үздік-создық және олардың шаруашылығының бағытын бір жағынан ғана көрсетеді. Ежелгі заман авторларының үйсіндердің шаруашылығы мен тұрмысына берген сипаттамасы малға азық пен су іздеп, бір жерден екінші жерге көшіп жүреді деп барынша қысқа қайырылады. Бұл - көшпелі және мал шаруашылығымен айналысатын халықтардың көпшілігі үшін дәстүрлі және ортақ тұжырым.
Ертедегі Қазақстан аумағындағы мал шаруашылығы бірнеше кезеңнен өтті. Оның алғашқы кезеңі б. з. б. II мыңжылдыктың бірінші жартысынан бастап қола дәуіріндегі тайпалардың үй жанындағы бақташылық мал шаруашылығы болды. Б. з. б. IX—VIII ғасырларда ғана ол көшпелі мал шаруашылығына айналды. Бұл кезенде жайылымдар мен су көздерін маусымдық пайдалану қалыптасты, табында алысқа көшуге және қыс кезінде тебіндеп жайылуға мейлінше бейімделген қой мен жылқы басым болды. Мұндай жайылымдық-көшпелі жүйе тұрақты сипат алды. Ғасырлар бойы қоныстардың, қыстаулардың және жерлеу құрылыстарының белгілі бір жерлерде орналасуы нақ осыны дәлелдейді. Сан алуан үлгідегі ескерткіштерден тұратын үлкен зираттар мен көп кабатты қыстау-қоныстар осылайша пайда болды. Атап айтқанда, үйсіндер заманынан бастау алған осындай зираттар әсіресе Жетісудағы қыстаулы аймақтарда көп кездеседі.
Ежелгі үйсіндердің қоныстары мен қабірлерінен табылған мал сүйектерінің калдықтарына жасалған статистикалық талдау оларда қандай мал табындары мен малдың қандай түліктері болғанын айырып білуге мүмкіндік береді. Өз кезегінде, мал түліктерінің осындай арасалмағына қарап, мал шаруашылығының формасы туралы және тайпалардың түрмыс салты туралы қорытынды шығаруға болады. Ақтас-2 (Шығыс Жетісу) және Луговое-холм (Батыс Жетісу) қыстау- қоныстарын қазғанда алынған остеологиялык материал үйсіндердегі малдың тәуліктік құрамы мал өсіруге негізделген жартылай көшпелі шаруашылыққа тән екендігін көрсетті.
Луговое-холм қонысындағы ірі қараның (33,1%) және Ақтас қыстау конысындағы қой (48,4%) мен жылқының (32,7%) пайызы назар аудартады. Мал түліктерінің мұндай арақатынасы шығыс үйсіндеріне қарағанда батыс Жетісу үйсіндеріне көбінесе отырықшылықтән болғанын айқын көрсетеді. Мұндай айырмашылы Талас және Шу өзендерінің аңғарларындағы отырықшы егіншілікке жарамды жазық жерлердің ерекшеліктерінен. Орта Азия мен Оңтүстік Қазақстанның егіншілік орталықтарының батыс Жетісуға ықпалынан туындайды. Бүкіл Жетісу үйсіндерінің мал құрамында үй малдарыньщ барлық түрлері: қой, жылқы, сиыр, қос өркешті түйе, ешкі, есек болғанын статистика көрсетіп отыр.
Хань әулеттік хроникаларында үйсіндерде жылқы шаруашылығының дамығаны атап өтілген. Байларындағы жылқы саны бес мыңға дейін жеткен, ал ұлы және кіші гуньмолардың жасағы 30 мың атты әскерден тұрған. Усун гуньмолары қытай ханшаларына үйленген кезде сөз байласу сыйы ретінде мындап жылқы мен қашыр айдатып жібереді. Таулы аудан- дарда қашырлар жүк артатын көлік ретінде пайдаланылған. Жетісуда асыл тұқымды жүйрік жылқы өсірген көрші елдердің білгірлері оларды төзімділігі мен жүйріктігі үшін бағалап, Даванның «қантерлі аспан» аттарынан кейінгі орынға қойған. Бір ғажабы, үйсіндердің жылқысы «батыс шек» деп аталған.
Егіншілік және отырықшылық
Ақтас қыстау-қонысын қазып ашқанда үйсіндерде егіншілік болғанын тікелей дәлелдейтін олжалар табылды. Бұл жер өндеу құралы — тас кетпендер және егін жинау құралы — қола орақ (сынығы). Тастан жасалған дән үгіткіштер өсімдік тағамының тұракты тамақ кұрамына кіргенін айқын көрсетті. Ақтас кыстау-қонысынын үйлерінде 11 бүтін дәнүгіткіш және 15 дәнүгіткіштің сынықтары табылған; олардың бәрі де ұзақ уақыт пайдаланудан әбден тозған. Ақтас кыстау-қонысының төңірегін зерттеген кезде үйсіндерде қарапайым суармалы егіншілік болғандығының белгілері байқалды. Мұнда арық-ардың және аумагы 60 шаршы метрден 150 шаршы метрге дейін өнделген шағын танаптардың іздері табылды, бұларда, шамасы бақша дақылдарын өсірген болуы керек. Өнделген алаптар су ездігінен ағып баратын жерлерде орналасқан; арықтардың арнасы жердің табиғи көлбеулігін есепке ала отырып жүргізілген. Қарапайым суарма жүйелерінің мұндай іздері Жоңғар Алатауы, Толақ (Іле аңғарында) және Шу-Іле (Шу анғары) тауларының қойнаулары мен баурайларында, Қырғыз Алатауының (Талас анғары) солтүстік баурайларында кездеседі. Үйсіндерде бақша егу егіншіліктін бір түрі ғана болып қоймайды. Егер тас кетпендер бақша дақылдарын күтуге жұмсалса, қола орақтар дәнді дақылдарды оруға пайдаланылған. Ол кезде кандай дәнді дақылдар өсірілгенін анықтайтын деректер әзірше аз. Тары мен арпа егілгені жөнінде ғана айтуға болады, мұны Солтүстік Қырғызстанның үйсіндер зиратында бір ыдыстың түбінен табылған осы дақылдардың дән калдықтары дәлелдейді. Жетісудың жерасты суына қаныққан сарғылт-сұр топырағы дәнді дақылдар еккен кезде суаруды кажет етпейді, артық ылғал тек зиянды болуы мүмкін. Жетісуда суармалы егіншілік кана емес, сонымен қатар тәлімі егіншілік те дамыған. Жауын-шашынның біршама көп болуы, топырақтың табиғи ылғалы жақсы болуы жағдайында тәлімі егіншіліктің өнімі түсімді болған. Сірә, егіске пайдаланылған жер көлемі шағын болса керек, өйткені егіншілік құралдарының (кетпен) сипаты егіс көлемін ұлғайтуға мүмкіндік бермеген. Ежелгі үйсіндерде егіншілік пен отырықшылық болғаны жазбаша деректемелерде айтылған. Мәселен, хань тарихшысы Бань Гу былай деп жазады: үйсін гуньмосына ұзатылған қытай ханшасына қызмет ететін сарай әйелі Фынь Чигу астанасында немесе оның төңірегінде тұратын үйсіннің «отырықшы шонжарларына» сыйлықтар үлестірген. Хэ Цю-Тао ежелгі деректемелерге сүйене отырып, ежелгі үйсіндер жер өңдемеген, бірақ «агаш егетін болган» деп жазады. «Ханьшуды» түсіндіруші Янь Ши-Гу - б. з. VII ғасырдьщ тарихшысы — «ағаш егеді» деген сөз «агаш отырғызады» деген сөз» — деп, бұл хабарды дәлелдей түседі. Тарихшы Суй Сун үйсіндер «су мен шөп іздеп жүретін» (көшетін) болса да, «дегенмен қалалары мен қала төңірегіндегі мекендері болған» деп тура айтады. Ертедегі қытай деректемелеріне сенбеуге негіз жоқ. Ресми тарихнама империяның «солтүстік» және «батыс» тайпалар жөніндегі дәстүрлі үльщержавалық сая- сатынан туындап, олардың даму кезеңін боліп көрсеткеннен гөрі, көшпелі мешеулігін атап көрсетуге неғұрлым бейім болды.
Меншік қатынастары
Көшпелі мал шаруашылығына көшу қоғамның өндіргіш күштері дамуында ілгері басқан кадам болды. Осы негізде малга жеке меншік қалыптасты, кауымдык, тайпалық және рулық жайылымдарды тайпанын үстем топтарының озбырлықпен иемденіп алу процесі жеделдеп, тайпааралық айырбас өрістеді. Сол кездің өзінде-ақ әлі аз болса да рулық-тайпалық аксүйектердің қоғамның үстем тобы болғаны даусыз. Археологиялык материалдардын көрсетіп отырғанындай, рулық зираттарда құрылымының алыптығымен және жерлеу рәсімінің байлығымен қайран қалдыратын аксүйектер зираттарының табылуы кездейсоқ емес. Бір ғажабы олар енді бірлі-жарым немесе тіпті топтық кұрылыстар емес, қайта ондаған тас немесе топырақ обалардан туратын қорымдар. Олар үйсіндерге дейін-ақ пайда болып, үйсіндер заманында барған сайын көбірек таралған. Қандай формада болса да — рулық па, қауымдық па немесе жеке ме — меншіктің болғанының бір белгісі онын ерекше бір белгімен таңбалануы. Ерекше белгілерді ойлап тауып, оларды пайдалану ең алдымен әлеуметтік- экономикалық себептерге байланысты болды, мұның өзі таңбалардын пайда болған кезінен бастап меншік белгісіне дейінгі эволюциясын жоққа шығармайды.
Құлдық және әлеуметтік қатынастар
Ежелгі үйсін қоғамында құлдық бола тұрса да, ұл еңбегі өндіріс негізі болған жоқ. Сол кездегі дүние жүзінің көптеген халықтарындағыдай, үйсіндерде де құлдықтың негізгі көздерінің бірі соғыс тұтқындары болды. Мысалы, жазбаша деректемелерде мынадай оқиға келтірілген: б. з. б. I ғасырда үйсін гуньмосы Вэн Гуйми (Фэйван) ғүндарға тұтқиылдан шабуыл жасап, 40 мың адамды тұтқынға алады да, қайтқанда өзімен бірге алып кетеді. Құлдардың шығуынын борышқорларды, кейбір жағдайларда өздерінің туысқандарын құлға айналдыру сияқты көздері де болуы мүмкін. Бірақ бұл көздердің тым шектеулі болғаны анық, өйткені патриархаттык-рулық қалдықтар күшті болған қоғамда еркін ұсақ өндірушіні құлға айналдыру өте сирек кездесетін еді. Әдетге, мырзаны, оның отбасы мүшелерін күтетін малай ретінде құлдар пайдаланылды. Бірақ, қолонерші-кұлдар, малшы-құлдар немесе егінші-құлдар да болды.
Жазбаша деректемелер мен археологиялык материал үйсн қоғамындағы әлеуметтік теңсіздік фактісін анықтауға ғана емес, сонымен қатар оны ең басты әлеуметтік топтарға шартты түрде белуге де мүмкіндік береді. Бұл мәселенің археологиялық негіздемесін келтіре кетейік. Жетісу аумағындағы үйсін заманынан қалған мындаған обалар үш тұрпатқа бөлінеді. Олардың біріншісі — диаметрі 50—80 м және биіктігі 8—10—12 м үлкен жер обалар. Үйінді астында, әдетте еркектер мен әйелдер жерленген бір-екі мола шығады.Үлкен обаларда атақты адамдар — ірі меншік иелері мен олардың әйелдері немесе көңілдес әйелдері қойылған деп айтуға әбден болады. Орташа обаларда өз алдына бөлек шаруашылық жүргізетін, халыктың көпшілігін құрайтын ерікті, катардағы қауым адамдары, ал ұсақ обаларда — тәуелді ұсақ өндірушілер мен құлдар жерленген.
Кіші Тусту
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ежелгі үйсіндердің әлеуметтік-экономикалық қатынастары
Дереккөздер
Санат:Үйсіндер Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы
Кіші Тусту
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Сыпайы бейтараптық
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Себекур
Себекур (Sébécourt) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27618, пошта индексі — 27190.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Биоценоздар тұрақтылығы
Биоценоздар тұрақтылығы (Устойчивость биоценозов) — сыртқы әрекеттерге қарсы тұрып, өзінің құрамын, тіршілігін сақтап қалу қасиеті. Мұндай қасиеттерге кебіне қалыптасып, жетілген биоценоздар тұрақты бола алады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Беген
Беген — Абай облысы Бесқарағай ауданындағы ауыл, Беген ауылдық округі орталығы.
Халқы
Бұрынғы “Беген“ қой кеңшарының негізінде акционерлік қоғам, шаруа (фермер) қожалықтары құрылған. Ауылда тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, мәдени-ағарту, денсаулық сақтау мекемелері бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат: Бесқарағай ауданы елді мекендері
IC 4115
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45036, MCG 6-29-20, KUG 1300+374.
Сыртқы сілтемелер
IC 4115 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Калахари
'Калахари (kalaharі, бечуа тілінде karrі – жан азабы деген сөз) – Оңтүстік Африканың орталық бөлігіндегі табиғи атырап. Африка платформасының Калахари синеклизасында орналасқан. Ангола, Замбия, Намибия, Ботсвана, Зимбабве және ОАР жерінде, батысы мен шығысында баспалдақты үстірттермен, солтүстігінде Луанда – Катанга жақпарлы тауларымен шектелген аса кең ойпаң. Солт-тен оңтүстікке қарай 2000 км-ге, батыстан-шығысқа қарай 1200 км-ге созылған, аум. 630 мың км². Абсалют биіктігі 1000 м. Ойпаңды басып жатқан құм төбелердің биіктігі 100 м-ге жетеді. Климаты, негізінен, тропиктік. Жылдық жауын-шашын оңтүстігінде 150 мм-ден солтүстігінде 1000 мм-ге дейін. Калахаридың солтүстігінен Замбези, оңтсүтігінен Оранж өзендері орай ағады. Көпшілік бөлігі ағынсыз, тұйық. Ішкі бөлігіндегі ең ірі өзені – Окаванго. Неғұрлым ылғалды Солтүстік бөлігінде (1000 мм-ге дейін) сирек орман, орталығында саванна, оңтүстігінде шөлейт пен шөл ландшафтысы орын алады. Оңтүстігіндегі Бакалахари көтеріңкі жазығын астық тұқымдас өсімдіктер мен жабайы қарбыз (тсамма), жабайы зәйтүн, сүттіген және сирек те болса қарағаннан тұратын құрғақ саванна алып жатыр. Аса ірі Калахари – Хемсбок, Ботсвана және Этоша ұлттық саябақтары бар. Жануарлар дүниесі Эфиопия биогеографиялық аймағының Оңтүстік Африка тармағына жатады. Халық өте сирек қоныстанған (1 км²-ге 1 адамнан келеді). Көпшілігі бушмендер.
Сілтемелер
Санат:Африка шөлдері
Сұлтанәлі
Сұлтанәлі – түркі жұрты ислам дінін қабылдағаннан кейін ел ішінде кең тараған есім. Арабтың «султе» (билік) және «а‘ли» (жоғары, асқақ) сөздерінің бірігуінен құралған. Жаңа туған сәбиге мерейі үстем, асқақ, абыройлы болсын деп осындай есім береді. Сұлтанәлі – қазақ арасындағы айрықша есімдердің бірі.
Санат:Қазақ есімдері
Сарран (Коррез)
Сарран (Sarran) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19251, пошта индексі — 19800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Велес Сарсфилд
Велес Сарсфилд (испан. Club Atlético Vélez Sársfield) — Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы футбол лубы. 1910 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын «Хосе Амальфитани» стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 49 мың адам. Қазіргі күнде Аргентина примерасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:Аргентина футбол клубтары Санат:1910 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Велес Сарсфилд ФК
Альтенфельден
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2183 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26,33 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — RO, ресми идентификациялық коды — 4 13 04.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Траутендорфер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Жұбанов атындағы көше (Алматы)
thumb|200px Жұбанов атындағы көше. Көшеге қазақтың кәсіби музыка өнері мен музыкатану саласының негізін салушылардың бірі, композитор, музыкатанушы, дирижер, тарихшы, Қазақстанның халық әртісі, Қазақстан Ғылым академиясының академигі Ахмет Қуанұлы Жұбановтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 10.03.1969 №81 шешімі) берілді. Жұбанов Ахмет Қуанұлы (1906-1968) Ақтөбе облысында дүниеге келген. Ол - «Абай», «Құрманғазы» операларының, бірнеше аспапты және вокалды шығармалардың авторы. А. Жұбанов ондаған спектакльдер мен фильмдерге музыка жазған. Құрманғазы атындағы Мемлекеттік оркестрді құрып, сол ұжымда дирижерлік еткен.
Көше қаланың шығысынан батысына қарай 1 және 2-шағынаудандарды жанай өтіп, Мате-Залка көшесінен басталып, Сайын көшесіне дейін созылып жатыр. Көше Алатау, Әуезов аудандарын қиып өтеді. Бұрынғы атауы - №6 магистраль. Кешенін ұзындығы - 1400 метр.
Көше бойында «Қарлығаш» рестораны, Әуезов ауданының Неке сарайы, шағын сауда орталықтары орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Кабриер (Гар)
Кабриер (Cabrières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30057, пошта индексі — 30210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1324 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Элективтік принцип
Элективтік принцип - оқушылардың өзі оқу пәндерін таңдап алу принципі. Оқудың белгілі жылынан бастап пәндердің кейбіреуі ғана міндетті болып табылады, басқаларын оқушылар ұсынылған пәндер санынан таңдап алады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Софиевка ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Софиевка, Жабай ауылдары кіреді. Орталығы – Софиевка ауылы. Округ құрамында болған Апполоновка ауылы 2009 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2082 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы ауылдық округтері
Сәуле Мағазбекқызы Досжан
Сәуле Мағазбекқызы Досжан (1959 жылы 2 қыркүйекте Алматы облысы Ұйғыр ауданы Ақтам ауылында туған) — ақын, жазушы, журналист, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, халықаралық және республикалық әдеби байқаулардың жүлдегері, Қазақстан Жазушылар одағының, Журналистер Одағының және Халықаралық жазушы әйелдер гильдиясының мүшесі. 2020 жылы Халықаралық «АЛАШ» әдеби сыйлығының иегері.
Кітаптары
«Маймақ қаз». мультфильмі мен ертегілер және 20 шақты әндер текстінің авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақ жазушылары
Герстайм
Герстайм (Gerstheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67154, пошта индексі — 67150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3164 адамды құрады. Халық тығыздығы — 192,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
718 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:718 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:718 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Муанвиль
Муанвиль (Moineville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54371, пошта индексі — 54580.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
(1001) Гауссия
Неміс математигі Карл Фридрих Гаусстың құрметіне орай аталды. Ол алғашқы астероид Церераның орбитасын анықтауға зор үлес қосқан.
thumb|450px|center|Гауссияның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Сен-Жермен-де-Кальберт
Сен-Жермен-де-Кальберт (Saint-Germain-de-Calberte) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48155, пошта индексі — 48370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 455 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Герцен атындағы көше (Алматы)
thumb|150px Көшеге философ әрі публицист, орыстың ұлы жазушысы Александр Иванович Герценнің есімі (1956 жылы) берілген. Александр Иванович Герцен (1812-1870) Мәскеу қаласында дүниеге келген. Ол материалистік философияны дамытқан. «Былое и думы», «Кто виноват?» шығармаларын жазды.
Көше Жетісу және Түрксіб аудандарында орналасқан. Көше Д.Бедный көшесінен басталып, Кожедуб көшесіне дейін созылып жатыр. Читинская, Кожедуб, Шаумян, Рысқұлов, Абаканская көшелерімен қиылысады. Кешенін ұзындығы - 3480 метр.
Элементарлық мектеп
Элементарлық мектеп - бастауыш мектеп синонимі. «Элементарлық мектеп» термині шет елдерінде кең тараған. «Элементарлық мектеп» атауы орта оқу орындарының мектептердің айрықша типі ретінде рәсімделуіне байланысты қолданысқа енді. Оқыту мазмұны барлық елдерде шамамен біркелкі: ана тілі (оқу, жазу), арифметика, тарих, табиғаттану, сурет, ән және басқалар.
Дереккөздер
Санат:Мектептер
Кемел
Кемел – арабтың «камал» (толық, кең) деген сөзінен шыққан. Сондықтан да күллі мұсылман жұртына ортақ есім. Қазақ сәбидің ақыл-ойы кемел, мінезі көркем, болашағы жарқын болсын деп осы есімді береді. Кемел – ел ішінде сирек кездесетін есімдердің бірі.
Дереккөздер
Санат:Қазақ есімдері Санат:Сөз таптары
Әскери Полигон
Әскери Полигон– қару-жарақ пен әскери техниканы сынақтан өткізу, әскерлердің жауынгерлік даярлығын анықтау және соғыс өнерін дамыту мақсатына арнайы бөлінген және жабдықталған орын. Кейбір ғылыми-зертттеу мекемелерін де әскери полигон деп атайды. (мыс., Семей ядролық полигоны). Әскери полигонның тұрақты және уақытша түрлері болады. Алдына қойылған мақсаттарына байланысты ғылыми-зерттемелік әскери полигон, оқу-үйрену әскери полигоны (әскерлік, теңіздік, зауыттық), ал сынақтан өтетіе құралдар түрлеріне байланысты ракеталық әскери полигон, артиллериялык әскери полигон, авиациялық әскери полигон, теңіздік әскери полигон т.б. болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Тыныс алу жиілігі
Тыныстың патологиялық жиілеуі  келесі жағдайларда байқалады:
1.	Дене қызуы көтерілгенде. Бұл жағдайда тыныстың жиілеуі қызған қанмен тыныс орталығының тітіркенуімен байланысты.
2.	Өкпенің әртүрлі ауруларында. Тахипноэның бұл кездегі себебі  қанда көмірқышқылдың ( гиперкопния ) жиналуына әкелетін, сонымен қатар тыныс алу орталығының тітіркендіргіші  болып табылатын өкпедегі газалмасу бұзылыстары болып табылады. Ол шектен тыс тітіркеніп тахипноэға әкеліп соқтырады.
3.	Плевралық қуыста сұйықтықтың немесе ауаның жиналуымен жүретін жағдайлар, ол өкпенің сығылуына әкеледі, тыныс беткейінің азаюына, гиперкопнияға және тыныс алу орталығының шектен тыс тітіркенуіне әкеледі.
5.	Жүрек –қантамыр жүйесінің кейбір аурулары.
6.	Ауыр анемиялар. Эритроциттер саны –оттегіні тасымалдаушылар –бұл кезде азаяды. Бұл гипоксемияға  және гиперкопнияға  әкеледі, тыныс орталығына әсер етеді және тахипноэ.
Жиі тахипноэ
Жиі тахипноэ бірнеше  себептердің  қосарлануынан  негізделген. Мысалыға, өкпенің крупозды  қабынуы кезінде тыныстың жиілеу себептері өкпе тінінің  зақымдалуы  болып табылады, тыныс алғанда ауырсыну плевриттің қосарлануынан, қызған қанның тыныс орталығына  әсер етуі.
1.	Бас миының және оның қабықшаларының кейбір ауыр аурулары ( миға қан құйылу, ми ісігі, менингит).
2.	Бүйректің ауыр зақымдалуынан туындайтын уремия (қанды зәр). Бұл кезде қанда жиналған токсикалық өнімдердің тыныс орталығына тежегіш әсері орын алады.
3.	Бауырдың залалсыздандыру функциясының бұзылысына әкелетін ауыр аурулары, салдары тыныс орталығының тежелуіне әкелетін токсикалық  өнімдердің қанда жиналып қалуы.
4.	Ауыр инфекциялық аурулар. Мұндай жағдайларда тыныс орталығының тежелуі айналымдағы қандағы токсиндерден болады.
5.	Өзімен бірге тыныс орталығын тежейтін кейбір уланулар (мысалы, морфиймен улану).
6.	Нәтижесінде демді алу  ұзақтығы ұзаратын, өкпеге ауа кіруін қиындататын ірі тыныс жолдарының тарылуынан болатын айтарлықтай кедергілері  (бадамша бездердің қатты ұлғаюы, кеңірдектің ісіктермен басылуы және т.б.) Тыныс алу тереңдігі. Тыныс алу жиілігінің өзгерісі әдетте оның тереңдігінің  өзгерістерімен  қосарланады. Тыныстың жиіленуі жиі беткейлік болады. Баяу тыныс керісінше терең. Бірақ бұл ережеден де басқалар кездеседі. Қалыптымен салыстырғанда ерекше тереңдік гипергликемиялық, уремиялық және бауырлық комалар кезінде байқалатын «Куссмауль тынысы»  жиналып қалған қышқыл өнімдерімен ( ацидоз) қатты тітіркенуімен  байланысты. Бұл кезде тыныс шулы, арақашықтан естіледі.