cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Виктор Витальевич Цыганков
Карьерасы
Израиль футбол чемпионатында өнер көрсеткен қақпашы Виталий Цыганковтың ұлы. Виктор Израильде дүнеге келген, бірақ әкесі футболшы карьерасын аяқтаған соң тарихи отанына оралды.
Сол жылы оны Украина құрамасының бапкері Андрей Шевченко Ұлттық құрамаға шақырды. Құрамадағы алғашқы ойынын 12 қараша күні Финляндияға қарсы өткізді.
Сілтемелер
Санат:Украина футболшылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Футболдан Гамбия чемпионаты
Гамбия бірінші дивизионы (GFA League First Division) — Гамбиядағы ең басты футбол турнирі, күз-көктем тәсілімен өткізіледі. Тұңғыш рет 1969 жылы ұйымдастырылды. 10 клуб Гамбия чемпиондығы үшін сынға түседі.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Гамбия чемпионаты
Бақыт Тоқсанбайқызы Қарабалина
Бақыт Тоқсанбайқызы Қарабалина (1939, Атырау облысы, Құрманғазы ауданы-1991) - домбырашы, Қазақстанның халық артисі, Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының профессоры.
Дереккөздер
Санат:1939 жылы туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Құрманғазы ауданында туғандар Санат:Домбырашылар Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессорлары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақтың Мемлекеттік халық аспаптар оркестрі домбырашылары
Исаак Дунаевский көшесі (Астана)
Исаак Дунаевский көшесі Бестөбе көшесінен басталып, Михаил Шолохов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 229 м.
Дунаевский Исаак Осипович (1900-1955) - орыс композиторы, РКФСР-ң халық әртісі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
IC 471
IC 471 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21659, UGC 3982, MCG 8-14-35, ZWG 235.33, NPM1G +49.0082.
Сыртқы сілтемелер
IC 471 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Поджофьорито
Поджофьорито (Poggiofiorito) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 976 адамды құрайды. Халық тығыздығы 107 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 66030.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Матфей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
1838 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1838 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1838 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жиренше (шөп)
thumb|right|190px|ЖИРЕНШЕ Жиренше (Arіstolochіa) – жиренше тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда тараған 350-дей түрі белгілі. Қазақстанда өзен жағалауларында, шалғындарда және бұталар арасында өсетін 1 түрі – шырмауықты жиренше(А. clematіtіs) бар. Биіктігі 90 см-дей, төсемелі тамыры бар, сабағы аз имектелген өсімдік. Жапырақтары жүрек тәрізді, өркенге кезектесіп орналасады. Гүлдері бірнешеуден жапырақ қолтығынан жетіледі, қос жынысты, шашақ гүлшоғырынатопталған. Аталығы 6, аналығы 4, алдымен аналығы жетіліп, содан кейін аталығы жетіледі. Сондықтан жиреншелер жәндіктер арқылы айқас тозаңданады. Мамыр – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – алмұрт тәрізді қауашақ. Жиренше улы өсімдік, оның құрамында алкалоидтар, көптеген активті заттар болады. Халық медицинасында жиреншені тыныс алу жолдарының, бүйрек, кейбір қатерлі ісік ауруларын емдеуге, сондай-ақ уын жылан шаққанда пайдаланады. Сәндік өсімдік ретінде де өсіреді.
Дереккөздер
Санат:Жиреншелер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Улы өсімдіктер
Эб
Эб (фр. Haybes) – Франциядағы коммуна. Шампань – Арденны аймағында орналасқан. Департамент – Арденны. Фюме кантонасының құрамына кіреді. Коммунаның округі – Шарлевиль-Мезьер. Коммунаның INSEE коды 08222. Коммуна Парижден 220 км солтүстік-шығыста, Шалон-ан-Шампаниден 120 км солтүстікте, Шарлевиль-Мезьерадан 27 км солтүстікте орналасқан. Эб Бірінші дүниежүзілік соғыста бұзылғкан. 1920 жылы толықтай қайта салынды.
Халқы
2008 жылы коммунаның халқы 2057 адамды қамтыды.
Экономика
2007 жылы 1308 адамның арасында еңбекке жарамды жаста (15-64 жас) 942 адам экономикалық белсенді, 366 – белсенді емес (белсенділік көрсеткіші - 72,0 %, 1999 жылы  68,2 %) болды. 942 белсенді адамдардың 811 адамы (472 еркек және 339 әйел) жұмыс істеді, жұмыссыздар саны 131 (46 еркек және 85 әйел) болды. 366 белсенді еммес адамнан 127 адам оқушы немесе студент, 100 – зейнеткер, 139 адам басқа себептерге байланысты белсенді емес болды.
Көрікті жерлер
•	Домна пеші (XVII ғасыр). 1991 жылдан бері тарихи ескерткіш.
NGC 4152
NGC 4152 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тяр
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Б. з. д. 969 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 969 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 969 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гомеостаз
Гомеостаз (homoios - ұқсас, stasis - тепе-теңдік) - жүйенің қызмет ететін сыртқы ортасының өзгеруіне қатысты тұрақты қалыпта ұстау немесе реттеу үрдісі. Бұл термин әлеуметтік жүйелерге қатысты қолданылады. Әлеуметтік жүйелер өзін-өзі қолдайтындығы немесе өзін тепе-теңдікте ұстайтындығы туралы қағида даулы болып табылады. Тепе-теңдігін бұзуға тырысатын ішкі және сыртқы факторларға қарсы күрес жолымен сақталатын, қандай да бір жүйенің қимылды тепе-теңдікті қалпы.
Гомеостаз ұғымы алғашында физиологияда ішкі ағзаның, өзін-өзі реттеу механизмі арқылы қол жететін оның негізгі физиологиялық қызметтерінің тұрақтылығын түсіндіру мақсатында қолданылды. Бұл ұғымды 1929 жылы америкалық физиолог У. Кеннон енгізді. Ол биологиялық ағзалардағы бірқатар гомеостатикалық процестерді, ең алдымен өз түрақтылығын үздіксіз сақтайтын "тән даналығы жөніндегі" ілімдерінде ашық жүйе ретінде қарастырды. Жүйеге қатер төндіретін өзгерістер жайлы дабыл алған ағза бұрынғы қалыпты жағдайға қайтып оралғанша тынбай жүмыс істейтін құрылымды қосады. Әлеуметтік және саяси ғылымдарда гомеостазис принципі қоғамның әлеуметтік және саяси жүйелерінің, сондай-ақ бірқатар жүйелік үйымдардың (мемлекет, партиялар, кәсіподақтар) қызметі мен дамуын талдауға қолданылады. Саяси және әлеуметтік гомеостазис - саяси және әлеуметтік жүйелердің, оның қүрылымдарының, әлеуметтік топтарының, институттарының тепе-теңдігін бүзуға тырысатын ішкі және сыртқы факторларға қарсы күресетін жолымен сақталатын тепе-тең қозғалмалы қалпы. Макроэкономикада гомеостатикалық тәсіл қолданылатын жалпы экономикалық тепе-теңдік теориялары кеңінен тараған (кейнсиандық және неоклассикалық үлгілер). Гомеостазис принципі әртүрлі құрамдас бөліктері үйлесімді даму тепе-теңдігін сақтайтын, негізінде табиғи ортаны дифференцияланған жүйе ретінде талдау жасайтын әлеуметтік экологияда да қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Гомеостаз Санат:Физиологиялық процесстер
Savireguliacija
Обиньи-о-Бак
Обиньи-о-Бак (Aubigny-au-Bac) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59026, пошта индексі — 59265.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1210 адамды құрады. Халық тығыздығы — 234,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Эльсбетен
Эльсбетен (Elsbethen) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5047 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 24.16 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 09.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Тифенбахер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Құрақсу
Құрақсу — Жетісу облысы Ақсу ауданы, Матай ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін Құрақсу ауылдық округі орталығы болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан солтүстік-батысқа қарай 155 км жерде, Ақсу өзенінің оң жағалауында.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 655 адам (362 ер адам және 293 әйел адам) болса, 2009 жылы 461 адамды (233 ер адам және 228 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1963-1997 жылдары қой өсіретін өзімен аттас кеңшардың орталығы болып келген. Оның негізінде 1997 жылы Құрақсуда бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері
Вой-Вож (Сед-Ю тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Седь-Ю өзенінің сол жағалауынан 75 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Диэдр
Диэдр(ди... және грек. edra – қыр) – кристаллографиядағы бірін-бірі қиып өтетін екі қырдан тұратын қарапайым пішін. Оның барлық қырлары өзара тең, өйткені симметриялық қайталау жолымен бәрі бастапқы бір қырдан шығады.
Жайсаңбай
Жайсаңбай — Ақтөбе облысы Ырғыз ауданындағы ауыл, Жайсаңбай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ырғыз ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 112 км-дей, Жыңғылдыөзексор көлінен солтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 501 адам (261 ер адам және 240 әйел адам) болса, 2009 жылы 535 адамды (248 ер адам және 287 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ырғыз ауданы елді мекендері
Ла-Портельяда
Ла-Портельяда (La Portellada) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Матаррания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 654 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.57 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Штаймке
Штаймке (Steimke) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 432 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 505. Муниципалитеттің басшысы — Олифер Менде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Тербеліс - діріл ауруы
Тербеліс-діріл ауруының диагностикасы қиын, ол ауру табылып, диагноз қойылған жағдайда дәрігерлер көп жағдайда әкімшіліктерге дәлелдеуіне мәжбүр болады, сол себептен диагноз қойылмай әсіресе кәсіптік өндірістер жекешелінген заманда статистикалық тіркеуге алынбайтыны кездеседі. Тербеліс-діріл ауруы XX ғасырдың ауруы, техникалық үдерістердің өндіріске еніп, өрлеуінен дамыған ауру. Тербеліс-діріл ауруы кәсіптік сырқаттардың ішінде бірінші орындардың бірін алады және де оның төмендеуі әліге дейін байқалмайды. Әртүрлі елдердің региондарында тербеліс-діріл ауруы (ТА) тұрғындардың арасында 21-26%-да кездеседі. Бұл ауру әсіресе техникасы жақсы дамыған елдерде көп тараған, Жапонияда, Германияда, Англияда, Швецияда. Бұл елдерде таулы кен өнеркәсіптері жақсы дамыған, әсіресе пневмовиброқұралымен бөлшектерді өңдегенде, шойын балғамен жұмыс істегендерде жиі кездесетіні мәлім. Бүкіл дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында (БДҰ) діріл ауруы бойынша комитет құрылған, оның төрағасы болып Мәскеу медицина университетінің профессоры, гигиена және кәсіптік аурулары институтының директоры Н.Ф.Измеров тағайындалған, құрамына Санкт-Петербург СГМУ кәсіптік аурулар кафедрасының меңгерушісі, профессор В.Г.Артамонова кіреді. Бұл комитеттің құрылуы осы сырқаттың кең таралғандығын дәлелдейді. Көбіне ауру 20-26 жас аралығында байқалады. Осының бәрі бұл аурудың мәселесі бар екенін көрсетеді.
Тарихы.
Бірінші рет 1911 жылы Лорига (Англия) шойын балғамен жұмыс істегендердің арасында саусақтардың ағарғандығы жайында жазды. 1917 жылы Алиса Гамильтон оны «өлген сау-сақтардың неврозы» деп атады. М.Е.Маршак (1924 ж.) әртүрлі бөлшектерді шегелеумен айналысқан жұмысшылардың саусақтарының ағарғандығын байқаған. Е.Ц. Андреева-Галанина (1952 ж. еңбек гигиенасы мен кәсіптік сырқаттар кафедрасының бірінші меңгерушісі) алғашында мынадай диагноздар қойды: «Ангионевроз. Псевдо-Рейно сырқаты» деп. «Тербеліс-діріл сырқаты» деген диагноз қойылғанда, тіпті тербелу мен діріл әсері көрсетілген жағдайда да дәрігерге қиын тиеді. Тек елімізде 1955 жылы «Тербеліс-діріл ауыруы» (вибрационная болезнь) - деген термин пайда болды, бірақ оны дүние жүзінде бірден қабылдай қойған жоқ. Бүгінгі күнге дейін тербеліс сырқаты бірінші мәселелік ауру болып табылады. Қазірде аурудың диагностикасында қателіктер көп болуда, мысалы: кәсіптік әсері бар науқасты клиникаға жібергенде Рейно ауруы, сирингомиелия, жүйелі склеродермия аурулары қойылғандарға клинникалық анализ жүргізгенде, науқастарда тербеліс-діріл ауруы болғаны анықталады.
Этиологиясы
Тербеліс-діріл ауруы өндіріс үдерісіндегі дірілді жұмыстардың әсерінен пайда болатын ерекше кәсіптік ауру. Тербелістің негізгі сипаттары: бұл тербеліс жиілігі мен шайқалуы (амплитудасы) және де оның туындылары - жылдамдық пен шапшаңдылық. Тербеліс жиілігі герцпен өлшенеді (секундына бір тербеліс), ал амплитуда мм/сек өлшенеді. Тербеліс жиілігі 8-16 Гц болса, онда бұны төменгі жиіліктегі тербеліс дейді, ал 31-63 Гц орташа және 125-1000 Гц үлкен жиіліктегі тербелістеріне жатқызады. Тербеліс-діріл ауруын негізінен тудыратын 16-250 Гц жиіліктері. Тербеліс жылдамдығын қабылдау табалдырығы 10-4 м/с, ал ауру сезімінің табалдырығы 1 м/с-на тең. Ілеспелі өндірістік факторлар: шу, тоңу, статистикалық-динамикалық ауыртпалықтар, шарасыз жұмыстар, жалпы иммундық реактивтіліктің төмендеуі патологияның тез дамуына және сырқаттың клиникалық көрінісінің өзгеруіне әсер етеді. Жұмысшының тербеліспен қатысуына қарай:
1) жергілікті;
2) жалпы;
3) үйлестірілген тербелістерді ажыратады. Жергілікті тербеліс діріл ауруы көбіне соқпалы немесе айналмалы механикаландырылған аспаптармен жұмыс істейтіндердің көбіне қолы арқылы беріледі. Ал жұмыс орнының шайқалуы жалпы тербелісті тудырады. Үйлестірілген тербеліс деген жалпы және жергілікті тербелістер қосылғанда болады. Тербеліс-діріл сырқаты көбінесе көлікте, металл өңдеу, машина жасау, таукендерін қопару құрылыс жұмысында жеңіл өнеркәсіптерінде, ауыл шаруашылығында және т.б. жерлерде жұмыс істейтін жұмысшыларда кездеседі. Көптеген көліктердің жұмысы тербеліспен бірге жүреді. Тербеліске келесі мамандықтар ұшырайды: металл құю, металл қысқартушылар, шегелеушілер, бұрғылаушылар, тас кесушілер, жонушылар, өңдеп тегістеушілер, жылтыратушылар, ұштаушылар, зімпарашылар, слесарь құрастырушылар, орман құлатушылар, бетон құюшылар, дәрі жасаушылар, бульдозерді жүргізушілер, тракторшылар, ұшқыштар, теңізшілер т.б.Қарап отырсаңыздар біздің Қазақстанда бұл ауру жиі кездесуі мүмкін. Ол мына өндіріс дамыған қалаларда: Павлодар, Екібастүз, Шымкентте, Өскеменде, Қарағанды, Тараз, Орал, Жаңатас, Жезқазған, т.б. қалаларда жұмыс істеген жұмысшыларда кездеседі. Ал Алматыда мақта-мата комбинатында, ауыр машина жасау зауыты, жиһаз жасау фабрикасы және т.б. өндірістерді айтуға болады.
Патогенезі.
Тербеліс ауыруының патогенезі өзінің дамуымен, полиморфологиялық түрлерімен ерекшеленеді. Ауру нерв, жүрек қан тамырлар жүйесінің, тірек қимыл аппараттарының ішкі органдардың қызметтерінің рефлекторлық бұзылыстарымен өтеді. Оның пайда болуына негізінен нейрогуморалдық, нейрогормоналдық, рефлекторлық және реттеу механизмдерінің бұзылыстары жатады. Тербеліс ағзалардың барлық тінімен қабылданады, негізінен басты нерв және сүйек тіндерімен, кейінгі жақсы өткізгіш және резонатор, діріл тері қабатында, қолдың, табанның, бұлшықеттің тамырларында орналасқан тербеліс сезімталдығымен, яғни Фатер-Пачини денешіктерімен қабылданып, тиісті орталықтарға жеткізіледі. Тербеліс ұзақ уақыт шеткі рецепторларға әсер етсе, тербеліс сезімтал талшықтар арқылы жоғары орталықтарға тез тарайды. Афференттік импульстар рефлекторлық түрде жұлынның вегетативтік симпатикалық түйіндеріндегі тамыр орталығына одан ретикулярлық формация бағаналарына, ми қыртысына өтеді, аймақтық қан айналымы мен гомеостаз бұзылады. Қозу тербеліс орталықтарынан көршілес аймақтарға беріліп, шеткі қанайналымын, ауру сезімін, температуралық және тербеліс сезімдерінің бұзылуына әкеледі. В.Г.Артамонова оның әріптестері (1990), Э.А.Дрогичина, Н.Б.Метлина (1971), Т.Какаду т.б. зерттеулері бойынша орталық нерв жүйесі реттелу қызметінің бұзылуынан тамырлар тонусының, әсіресе шеткі айналымында айқын ангиоспазм немесе атония бұзылыстарына әкеледі. Сонымен қатар катехоламиндердің алмасу үдерістері бұзылады, катехоламиндердің басында көбеюі, кейін азаюы, организмнің бейімделу қабілетінің әлсіреуі байқалады. Бұл да одан сайын микроциркуляцияның капиллярлық алмасу үдерісін жоғарылатып, бұлар оттегінің жетуін және жиналуын, тотығу-тотықсыздану үдерістерін бұзады, тамырлардың өткізгіштігі өте жоғарылайды. Осыдан тербеліс сезімталдығы айқын өзгеріп, тамырдың тарылуы айқындала түседі. Кейіннен дистрофиялық ангиотрофикалық (қантамырлар неврозынан, қантамырлардың қоректену алмауы) патологиялық үдеріс пайда болады. Ангиотрофикалық бұзылыстар негізінен нерв, жүрек-қантамыр, тірек-қимыл аппаратарында, көбінесе бұлшықеттерде, сүйектерде, иық буындарында байқалады. Қазір тербелістің әсерінен вегетативтік-тамырлық реттеудің рефлекторлық бұзылуы да дәлелденген. Осыдан ауру сезімі, тоңу, сүйектердің, бұлшықеттердің ангиотрофикалық, астеновегетативтік бұзылыстар дамиды. Тербелістің гипертония ауруының тез дамуына әсер беретіні де белгілі.
Тербеліс-діріл ауруының жіктелуі
Көріну дәрежесіне қарай бірінші жіктелуін А.А. Дрогичина мен Н.Б. Метлина 1959 ж. ұсынды. Бұнда аурудың 3 дәрежесін ажыратады:
• Бастапқы, айқын емес I кезеңі - жеңіл дәреже.
• Орташа дамыған II кезеңі - орташа дәреже.
• Айқын дамыған III кезеңі - ауыр дәреже.
1963 жылы Е.Ц.Андреева-Галанина, В.Г.Артамонова аурудың жіктелуін ұсынды, онда тербеліс ауруы 3 түрге бөлінген:
1. жергілікті тербеліс әсерінен болған;
2. жалпы тербеліс пен сілкінудің әсерінен болған;
3. үйлестірілген тербеліс әсерінен болған.
1967 ж. Э.А. Дрогичина мен Н.Б. Метлина көбінесе кездесетін 7 клиникалық синдромдардан құрастырған (ангиодистониялық, ангиоспастикалық, вегетативтік-полиневритикалық, невротикалық синдром, вегетомиофасциттік, диэнцефалдық және вестибулярлық) жіктелуді ұсынды. 1971 және 1997 жылдар жіктелуі бойынша Санкт-Петербург қаласындағы санитарлық-гигиеналық институтының кәсіптік аурулар кафедрасы ұсынған тербеліс-діріл ауруымен ауыратын науқастардың құрылымы көрсетілген.
Жалпы тербеліс-дірілден болған тербеліс-діріл ауруының жіктелуі (М.Б.Метлина, В.Г.Артамонова т.б., 1989 ж.).
І-дәрежелі(алғашқы көріністер):
1. ангиодистониялық синдром (церебральді немесе шеткі);
Тхэквондодан Азия чемпионаты
Тхэквондодан Азия чемпионаты Азия тхэквондо кеңесімен ұйымдастырылады.
Тербеліс - діріл ауруы
Тербеліс-діріл ауруының жіктелуі
2. вегетативті-вестибулярлық синдром;
3. сенсорлық (вегетативті-сенсорлық) аяқ-қолдың полиневропатиялық синдромы.
Тхэквондодан Азия чемпионаты
Ерлер үшін алғашқы чемпионат 1974 жылы өткізілді, ал әйелдер үшін 1986 жылы.
Тербеліс - діріл ауруы
Тербеліс-діріл ауруының жіктелуі
ІІ-дәрежелі (орташа ауырлық көріністер): 1. церебралдық-шеткі ангиодистониялық синдром; 2. сенсорлық полиневропатиялық синдром: а) полирадикулярлық бұзылыстармен; б) екіншілік бел-сегізкөз түбірлік синдроммен (бел-сегізкөз остеохондрозының нәтижесінде); в) нерв жүйесінің қызметтік бұзылыстарымен (неврастения синдромы).
Тхэквондодан Азия чемпионаты
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тхэквондодан Азия чемпионаты Санат:Азия чемпионаттары
Тербеліс - діріл ауруы
Тербеліс-діріл ауруының жіктелуі
ІІІ-дәрежелі (ауыр көріністер):
1. сенсорлық-моторлық полиневропатиялық синдром;
2. дисциркуляторлық энцефалопатиялар шеткі полиневропатиямен қосарланған синдром (энцефалополиневропатиялық синдром).
Клиникасы.
Аурудың клиникасы әртүрлі және көптеген ағзалар мен жүйелердің зақымдануымен, оның ішінде көбінесе шеткі қанайналымы, нерв жүйесі, тірек-қозғалыс аппаратының өзгеруімен көрінеді. I. Жергілікті тербеліс әсерінеи пайда болған тербеліс-діріл ауруы механикаландырылған қол аспаптарымен жұмыс істейтін жұмысшыларда кездеседі, ауру бірте-бірте дамиды, негізгі жұмысшыларда жұмыс өтілі көп адамдарда дамиды. Көбінесе тербеліс құрал сайманымен жұмыс жасау өтілі 3 жылдан 6 жылға дейін. Жұмыс өтілінен басқа ауысым кезіндегі түйісу уақыты қолданылған күшке, қуатқа, желдетуге және шуылға байланысты. Тербеліс-діріл ауруының бастапқы көрінісі (І-кезең) шеткері ангиодистониялық синдром немесе қолдардың сенсорлық полиневропатиясы. Бұнда науқастардың негізгі шағымдары: қол саусақтарының сәл ағару «ұстамасы», ол қолды суық сумен жуғанда және жалпы тоңғанда пайда болады, қолдың сыздап, сырқырап ауыруы, қолдың ұюы және жыбырлау сияқты сезімнің пайда болуы, саусақтардың тоңуы және терлеуі. Қарағанда саусақтың сәл ағарғанын байқауға болады. Салқын судан кейін саусақ ұшының мұздауына және бастың ауыратынына шағымданады. Сырқаттың орташа (II - кезең) дамыған кезеңінде айтылған симптомдар үдеп, оған қолдың тырысуы мен әлсіздігі, бастың жайылмалы ауыруы, жүрек соғуының жиілеуі қосылады. Тексеріп қарағанда саусақтарының көгеріп жансыздануы және шамадан тыс тершеңдік, тері қабатының температурасының төмендеуі және саусақтарының сезімталдығының бұзылуы анықталады. Тырнақ орналасқан жерлерге капилляроскопия жасағанда олардың спастикоатониялық немесе атониялық қалыпта болуы көрінеді. Термография жасағанда 10%-ке дейінгі гипотермия немесе саусақтар мен қолдардың кейбір бөліктерінде ауытқуларын байқауға болады. Саусақтың реографиясы артериолдардың физиологиялық жағдайдағы күш қуатының өсуін және оларда қан толымының азаюын байқауға болады. Алдында ангиодистониялық, кейін ангиоспастикалық синдром ретінде көрінеді («өлген саусақтар» симптомы дамиды), онан әрі ангиоспастикалық синдром жоғарылап, ауыру, тербеліс сезімталдығының бұзылуы (гиперстезиялар) немесе кейін төмендеуі (гипостезиялар) өседі (паллестезиометрия әдіспен табылады), ісік пайда болады, ал кейбір науқастарда трофикалық бұзылыстар: шамадан тыс қабыршықтану, тері немесе шырышты қабықтың қалыңдап қатаюы (пахидермия) пайда болады. Тері асты жұмсақ тіндерде де өзгеріс болуы мүмкін, айтқандай жасушалардың ісінуі, бұлшықетінің тартылып ауыруы қысқа немесе ұзын «қолғап» ретінде полиневритикалық синдромы байқалады. Одан басқа да сүйектердің зақымдануы мүмкін - саусақ сүйектерінің қоректенуі нашарлайды, сүйек тіндерінің остеопороздануы, остеолизі, сүйектердің қатаюы (остеосклероз) немесе эностоз, периостоз пайда болады. Басқа буындарда омыртқалардың остеохондрозы тез дамиды. Көбінесе қолдың айқын ауыруы байқалады, вегетативтік-трофикалық, астеноневротикалық, тінде барлық зат алмасу үдерістері бұзылады: ақуыздтық, витаминдік, электролиттік. Олар көптеген ағзалардың зақымдануына септігін тигізеді. Тербеліс-діріл ауруы анық көрсетілген кезеңі - ІІІ дәреже қазіргі уақытта өте сирек кездеседі. Мұнда клиникалық сенсорлық-моторлық полиневропатиялық синдромдар едәуір түрінде байқалады.
Емі.
Тербеліс ауруының түріне және дәрежесіне байланысты салыстырмалы түрде емдеуді қолданады. Емдеуді аурудың этиологиясына, патогенезіне, симптоматикасына байланысты жүргізеді.
1 Этиологиялық - сырқатты тудыратын себепті жоюға арналған. Ең алдымен ағзаға әсер ететін тербелістер және қолайсыз жағдайларды уақытша немесе толығымен тоқтату керек.
2. Патогенетикалық тамыр кеңейткіш және қоректендіруді жақсартатын дәрі-дәрмектер: никотинамид, никотин қышқылы, галидор, ангиотрофин, В1, В6, В12; С; Е витаминдері беріледі;
• ганглиоблокаттарлар мен холинолитиктерді үйлестіре қолдану (бензогексоний, аминазин, пахикарпин, дифацил);
• физиоемдеу тәсілдерін қолдану: 4 немесе 2 камералы ванналар нафталанмен (ангиоспастикалық жағдайда жақсы әсер етеді) және новокаинмен электроферез жасау, балшықпен емдеу, бальноологиялық (родондық, күкіртік сутек, йодты-бромды ванналар), магнезиялық гальваникалық жаға, массаж, кейінгі едәуір спастикалық жағдайда жасамайды.
• Санаторлық-курорттық емге үлкен мән беріледі: Ялта, Белокуриха, Машура, Сары-Ағаш, Жаңа-Қорған, Алма-Арасан және т.б. ұсынылады.
3. Симптоматикалық ем.
МӘС сұрақтары. Алғашқы қызметтік жағдайда жұмысшыға қосымша еңбек ауру қағазы 2 айға беріледі, уақытша басқа жеңіл жұмысқа (тербеліссіз) көшіріледі, осымен бірге кешенді ем тағайындалады. Уақытша қосымша қағазымен науқас 100% айлығын сақтай отырып, еңбекке қабылетсіздігінің дәрежесі анықталады. Емдегеннен кейін халі жақсарған жағдайда, қайта жұмысына жіберіледі, егер де әсері болмаса мүгедектікке МӘСК арқылы шығарылады немесе басқа жұмысқа рационалды орналастырылады. Егер адам мүгедек деп табылса, оған еңбектік оңалту шаралар жасалады. Профилакторий, санаторийге емделуге жіберіліп тұрады.
Дереккөздер
Санат: Медицина
IC 4893
IC 4893 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63726, ESO 46-4, SAO 257736 (5.4) 5.
Сыртқы сілтемелер
IC 4893 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Ягстхаузен
Ягстхаузен (Jagsthausen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Хайльбронн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1551 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 25 048. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Хальтер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Лавесьер (Дордонь)
Лавесьер (Laveyssière) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,70 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24233, пошта индексі — 24130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 118 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,61 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Педру-Гомис
Педру-Гомис (Pedro Gomes) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-Орталық Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Такари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8695 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3651,171 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Монте-Абраан
Монте-Абраан (Monte Abraão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Синтра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 40000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21661,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Fé).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Брешиа (футбол клубы)
«Брешиа» (Brescia Calcio) — Италияның Брешиа провинциясындағы кәсіпқой футбол клубы. 1911 жылы құрылған. 2018/19 жылғы маусымда Б сериясында жеңімпаз атанып, А сериясына жолдама алды.
Сілтемелер
Санат:Италия футбол клубтары
Кемант
Кемант — Эфиопияның солтүстік-шығысында тұратын агау тобына жататын халық. Жалпы саны 188 мыңға жуық адамды құрайды.
Тілі
Тілі - кемант тілі. Сонымен қатар амхар, тигрин немесе тигр тілдерде сөйлейді.
Діні
Дәстүрлі діні синкретикалық иудаизм - пұтқа табынушылық. Діни нанымдар мен әдет-ғұрыптар құпия сақталады, діни жүйе «жабық».
Тарихы
Кеманттардың шығу тегінен олардың жазба тарихының жоқтығы белгілі. Ауызша аңыз бойынша кеманттың негізін қалаушы Анаер есімді адам болған. Аңыз бойынша өз елінде жеті жыл аштықтан кейін ол Эфиопиядағы Тана көлінің аймағына келді. Ол әйелі мен балаларымен бірге сапарлап жүрген кезде, сол бағытта келе жатқан эфиопиялық еврейлердің негізін қалаушымен танысады. XIII ғасырда кеманттар Эфиопия монархиясының құрамына енді. Олар ХІХ ғасырдың соңына дейін олар амхаризацияға сәтті қарсы тұрды, амхар әкімшілігінің үстемдігін мойындай отырып, діни жүйе мен дәстүрлі қоғамдық ұйымды сақтап қалды және негізінен автономды болды. XIX ғасырдың аяғында күштеп амхаризациялау процесі кезінде кеманттардың көпшілігі христиандықты қабылдады.
Кәсібі
Кеманттардың негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік, мал шаруашылығы қосалқы шаруашылық болып табылады.
Өмір салты
Кеманттың дәстүрлі әлеуметтік құрылымы 3 деңгейден тұрады: төменгісі – ақсақалдар кеңесі, орта деңейі – әртүрлі дәрежедегі діни қызметкерлер, ең жоғарғысы – жоғарғы діни және саяси жетекші.
Олар шашыраңқы тұрады, ықшам елді мекендері жоқ, жартылай оқшауланған шаруашылықтарға 1-4 отбасы кіреді. Материалдық мәдениеті жағынан амхараға жақын.
Дереккөздер
Санат:Эфиопия халықтары
Вуанемон
Вуанемон (Voinémont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54591, пошта индексі — 54134.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 355 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,37 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Доброво (Кюстендил облысы)
Доброво (Доброво) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Бобошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 61 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2662. Телефон коды — 07046. ЕКАТТЕ коды — 21565.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Бөкей әулеті
Бөкей әулеті — Бөкей ордасының негізін салушы Бөкей ханның ұрпақтары. Бөкей ханның Тәуке, Әділ, Жәңгір, Меңдікерей атты 4 ұлы болған. Бөкей хан қайтыс болғаннан кейін ұлы Жәңгір хан сайланды. Бірақ Жәңгір жас болғандықтан, ол ер жеткенге дейін хандық билікті Бөкейдің інісі Шығай сұлтан атқарды. Жәңгір хандық билікті 1824 жылы 24 маусымнан бастап атқарды. Жәңгір өлгеннен соң Бөкей Ордасында хандық билік жойылды. Сөйтіп Бөкей әулетінен тек Жәңгір ғана хан дәрежесіне көтерілді. Жәңгірдің Ескендір, Ибрахим, Сейіткерей, Зұлқарнай, Сақыпкерей, Ысмайыл, Ғұбайдолла, Ахметкерей атты балалары болған. Оның ішінде  Зұлқарнай мен Ескендір Жәңгірдің тірі кезінде-ақ қайтыс болған еді. Жәңгірдің балалары ішінде Ғұбайдолла, Ахметкерей және Ибрахим Санкт-Петебургтегі паждар корпусын бітірді. Ахметкерей орыс әскерінің полктік шенін иемденген. Ол 1877 — 78 жылы орыс-түрік соғысына қатысқан. Жәңгірдің сүйікті ұлы — Сейіткерей 1852 жылы ауырып көз жұмды. Оның артында екі ұл қалды. Үлкені — Мұхаммедкерей, кішісі — Шәңгерей Бөкеев. Мұхаммедкерей Орынбордағы кадет корпусында оқыған. Ол ислам діні ілімдерін терең меңгерген, діндар адам ретінде танылған. Мұхаммедкерейдің Ақыш атты бір ұлы, Айша, Зәуреш атты 2 қызы болған. Зәуреш Бөкеева Шәңгерейдің қолында тәрбиеленді. Бөкей әулетінің ішінде Тәукеннің ұлы Нұрмұхамбет 20 ғ-дың басында өзінің белсенділігімен көзге түскен. Ол 1901 жылы Бөкей ордасының 100 жылдық мерейтойын Санкт-Петербургте атап өтуге тікелей ат салысқан. Нұрмұхамбеттің Махамбет, Ғабдол Хакім, Хабир, Баязит деген 4 ұлы болған. Махамбет Бөкейханов күйші-композитор, ал Ғабдол Хакім Нұрмұхамедұлы Бөкейханов мемлекет қайраткері ретінде танымал. Ғабдол-Хакімнің баласы Диас Бөкейханов қазір техника ғылымының докторы, профессор, Тау-кен институтының лаборатория меңгерушісі. Ғабдол Хакімнің немере қызы Ш. Аманжолова тарихи-ағартушылық бағыттағы “Әділет” ұйымы басқармасының мүшесі және “Жаңалық” қорының атқарушы директоры. Бөкейдің үлкен ұлы Тәукеден тараған ұрпақтардың ішінен белгілі дәрігер Хазихан Бөкейханов шыққан.
Дереккөздер
Санат:Бөкей әулеті
Сен-Сильвен-су-Ту
Сен-Сильвен-су-Ту (Saint-Silvain-sous-Toulx) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23243, пошта индексі — 23140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 150 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Арка-Тар-Яха
Арка-Тар-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тар-Яха өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Қазақтың музыкалық мәдениеті
Ұлтымыздың бүкіл рухани игілігі 20 ғасырға дейін жазбасыз түрде дамып, ауыздан-ауызға, әкеден-балаға, ұстаздан - шәкіртке, өткеннен - болашаққа жеткізіліп отырған. Шаруашылықтың көшпенді және көшпенді емес түрі ұлттық    аспаптардың, музыкалық дәстүрлердің ерекшеліктерін, қазақ қоғамының өмірі мен тұрмысының, сөздік және ақындық көркемөнердің біртұтастығын көрсетеді. thumb|right|200px|Алматы мұражайындағы жеті шекті [[жетіген аспабы]]
Анықтаманың метамәліметтері
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Қазақтың музыкалық мәдениеті
Үздіктердің ішіндегі үздігін халық – сал, сері деп атаған. 19 ғасырдағы кәсіби музыканттардың шығармашылық қызметі орындаушылық және композиторлық саламен ғана шектеліп қойған жоқ, олар көркемдік баяндаудың барлық түрін – поэтикалық импровизация, шешендік өнер, нәзік вокальдық техника, музыкалық аспаптың құлағында ойнау, театр  мен цирктік өнер ойынының элементтерін қамтиды, бұл Батыс Европаның орта ғасырлық музыканттары – жонглерлер, трубадурлар, труверлер, мейстер – миннизингерлермен ұқсастығы бар.
20 ғ. қазақ музыкалық мәдениеті жаңа әуендік және жанрлық түрімен байыды. Аз ғана кезеңдік тарихи уақытта Республика европалық классикалық музыканың көпдауыстылығы мен жанрлық арсеналын игерді. Бұл – опера, симфония, балет, аспаптық концерт, кантата,  ораториялық, ансамбльдік, оркестрлік, хорлық орындау түрлері. Шығармашылықтың жазба түрінде қалыптасқан жаңа кәсіби композиторлық мектебі құрылды. Ұлттық мазмұндағы синтездік іріктеу және 20 ғасырдың 30-40 жылдарындағы европалық түрді таңдау нәтижесінде қазақ опералық өнерінің классикалық шығармалары – Е.Брусиловскийдің “Қыз Жібек”, А.Жұбанов, Л.Хамидидің “Абай”, М.Төлебаевтың  “Біржан - Сара”   опералары дүниеге келді. Олардың драматургиялық және музыкалық негізі – қазақ фольклоры мен ауызша кәсіби музыканың шексіз мүмкіндігі арқылы жасалған. Опералық театр сахнасы 19 ғ. ақындары Біржан мен Сара арасындағы қызу айтыс, той дәстүрі. 19 ғасырдағы ұлт - азаттық көтеріліс батырының әндері, ақын және күйші Махамбеттің және ән–жоқтаулар орындалатын аренаға айналды. 60-70 жж. Республикада европалық аспапты музыканың күрделі жанры-симфониялық музыка өнері өте жақсы дамыды. Ғ.Жұбанованың, Қ. Қожамьяровтың симфониялары, симфониялық күй-жаңа жанрлық синтез осылай пайда болды. Ұлттық аудитория қазақтың монодикалық музыкасының оркестрлік және интерпретациясын ерекше қабылдады. “Отырар сазы” фольклорлық-этнографиялық оркестр көпшілікке жақсы танымал өнер ұжымына айналды. Б. Сарыбаев сияқты ғалым - фольклоршы қайта әкелген қазақ музыкалық аспаптары оның құрамына кірді. Күйлердің оркестрлік орындалуында батырлардың бейнелері, бәйге  аттарының шабысы, кең даланың бауыры жазылған бейнесі, халықтық мейрамдар кезіндегі шерулер - барлығы бір арнаға тоғысады. Бұл ұжымның нақты бетінің танылуына осы ансамбльдің жетекшісі және дирижері, композитор және домбырашысы Н. Тілендиевтің аса көп еңбегі сіңді. Қазақстанның қазіргі даму барысында музыка мәдениетінің көп тармақты құрылымы қалыптасты. Республикада Европалық жанрдағы орындаушылық және композиторлық шығармашылықпен қоса, әуенді шығарудың жаңа дәстүрлі, әлемдік көпшілік музыка (рок, эстрада, джаз) және  әлемдік концессиялардың  діни музыкасы,  Қазақстанды мекендеген халықтардың – ұйғырлардың,  кәрістердің, немістердің,   дұнғандардың, орыстардың, татарлардың ауысша кәсіби фольклоры негіз салды. Республикада әртүрлі көркемдік профильдегі орындаушы ұжымдар - Мемлекеттік симфониялық оркестр, Құрманғазы атындағы Қазақтың  халық аспаптар оркестрі, хор капелласы, халық би ансамблі, Мемлекеттік квартет, эстрадалық ансамбльдер, үрмелі және джаздық оркестрі пайда болды.
Қазақстан - әлемдік масштабтағы классикалық музыканы орындаушылар отаны. Ол - Е. Серкебаев, Б. Төлегенқызы, Ғ. Есімов, Ә. Дінішев, Г. Қадырбекова, А. Мұсақожаева, Ж. Әубәкірова, шетелдердегі қазақ музыкалық диаспорасының жұлдыздары – М. Бейсенғалиев, Э.Құрманғалиев, ағайынды Нақыпбековалар.
Бүгінгі күні Республикада К.Байсейітова және А. Жұбанов атындағы арнаулы балалар мектебі, Құрманғазы атындағы Алматы Мемлекеттік Консерваториясы, Астанадағы Ұлттық  музыка Академиясы, Абай атындағы мемлекеттік опера және балет театры, Жамбыл атындағы Қазақ Мемлекеттік филармониясы, Қазақконцерт,  М. Әуезов атындағы әдебиет және  өнер Институты және басқа да музыкалық - біліми, ғылыми және мәдени мекемелер бар. Жыл сайын біздің тәуелсіз республикамыз “Жігер”, “Алтын алма”, “Жаңа музыка күндері”, “Азия дауысы” халықаралық сайысын, ал халық музыканттарын - дәстүрлі музыканың халықаралық фестивалін, жас орындаушылар фестивалін ұйымдастырады. Музыка бүгін мен болашақты, өткенді жалғастырушы алтын буын міндетін атқарып отыр.
Патенттік қабілеттілік шарттары
Патенттік қабілеттілік шарттары - заңмен анықталған өнеркәсіп меншігі объектілерін құқықтық қорғау шарттары.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Қазақстан халықтарының тілдер күні
Қазақстан халқы тілдері күні — 5 қыркүйекте атап өтілетін мемлекеттік мереке. Тілдер күнін белгілеу үшін Қазақстан 20 жылдан астам уақыт бұрын ойлана бастады. Талқылаудың нәтижесі Қазақстан халықтарының тілдері күні деп аталатын мереке құру болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан мейрамдары Санат:5 қыркүйек
Боскесте қалып
Боскесте қалып - қалып нұсқасының зат бетіне түскен бедері. Боскесте қалып тек соқпа қалыппен, яки құйма қалыппен түсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Түлкішек (ойын)
Бұл ойында екі немесе үш атқа мінуші «аңшылар» манежде немесе алаңда, иығында орамал немесе түлкі құйрығы бар «түлкішек» атқа мінушідін ізіне түседі. «Аңшылардың» тапсырмасы - «түлкішектің» оң жақ иығында орналасқан «құйрықты» сол жақтан келіп, ал «құйрық» сол жақтан орналасса, оң жақтан келіп жұлып алу керек. «Түлкішек» әр түрлі қимылдайды, бағытын өзгертеді, бөгеттерді өтеді. Ойын ұзақтығы 5-7 минут. Егер осы уақытта «аңшылар» белгіленген «құйырықты» жұлып алса, «түлкішек» жеңіске жетеді, ал егер «құйырықты» жұлып алса, «түлкішек» ұтылады.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
Ақшам намазы
thumb|250px|Ақшам намазы. [[Қайыр, Мысыр, 1865 жыл]] Ақшам намазы (арапша мағриб) - мұсылмандарға парыз болып тұрған бес намазының бірі. Күнде күн батуынан кейін, іңір басып, кеш қонғанда, қас қараланғанша және түн басқанша яғни құптан намазынан бұрын кешкі кезде оқылады. Үш рақағат намаз. Рамазан айында ораза тұтылған кезде ақшам намазы уақыты ауыз ашар яғни ифтар кезіне сәйкес болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Намаз
Түлкішек (ойын)
Дереккөздер
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Чурчхела
Чурчхела - Грузиялық тағам.
Сипаттамасы
Шам тәрізді жаңғақ кәмпит. Диаметрі 35-40 мм келетін, ұзындығы 250-260 мм түтікше формалы тағамды чурчхела дейді. Сыртында сілікпе массасымен қапталған қабығы болады. Ішіне грек жаңғағы салынады. Чурчхеланың ішіне тек грек жаңғағы дәнінің тең жартысы ғана пайдаланылады. Сондықтан грек жаңғағы мұқият іріктеліп, сұрыпталып, қоспалардан, сынып қалған дәндерінен тазартылады. Жаңғақтың жарты дәні ине-жіппен, жіпті қосып есептегендегі салмағы 50-55 грамм болатындай етіп тізіледі. Жіптің бос ұшы металл ырғаққа ілінеді. Жіпке тізілген жарты жаңғақтар түзулеп қатарластырылып, жіптің ырғаққа ілінген ұшы астаушаның шетінен салбырап тұратындай етіп салынады. Бұл жағдай чурчхела дайындау жұмысын тездетуге мүмкіндік береді.
Б. з. д. 970 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 970 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 970 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
1839 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1839 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Диффузия
right|thumb|200px Диффузия (dіffusіo – таралу, жайылу) – нақтылы дене бөлшектерінің жылулық қозғалыстарға ұшырай отырып, сол дене концентрациясының селдір аудандарына қарай жылжуы; молекула олардың жылулық қозғалысы салдарынан шекаралас орналасқан әртүрлі заттардың бір-біріне өту құбылысы. Диффузия дененің бүкіл көлеміндегі концентрация мөлшерінің бірте-бірте теңелуін, сөйтіп оның бірқалыпты сипат алуын қамтамасыз етеді. Кейбір денелердің өте шағын бөлшектері ғана емес (атомдар, молекулалар, иондар), біршама ірі түйіршіктері де диффузиялық қасиетті иемденуі мүмкін.
Диффузия жылдамдығы температураға тікелей байланысты, алайда бұл процесс газдарда өте тез, сұйықтарда салыстырмалы түрде баяу, ал қатты заттарда өте баяу өтеді.
Диффузияның түрлері
Диффузияның екі түрі бар: қарапайым диффузия жəне жеңілдеген диффузия.
Қарапайым диффузия
Қарапайым диффузия - ол концентрациясы жоғары ортадан концентрациясы төмен ортаға қарай заттардың өтуі, яғни заттардың ауысып өтуі концентрация градиентіне (айырмашылығына) байланысты іске асады
Концентрация градиенті
Жеңілдеген диффузия
Жеңілдеген диффузия - тасымалдаушы ақуыздардың көмегімен заттардың жоғары концентрациялы ортадан төменгі концентрациялы ортаға ауысуы. Тасымалдаушы ақуыздар плазмалық мембранада болады. Бұл процесс те концентрация айырмашылығы бойынша жүреді. Бұл белгілі бір молекулаларға арнаулы тəн болады, қарапайым диффузиямен салыстырғанда тезірек жүреді. Амин қышқылдары, моносахаридтер, нуклеотидтер, глицерол жəне əр түрлі иондар үшін арнаулы тасымалдаушылар бар.
Диффузияның рөлі мен оның қолданылуы
Адам организміндегі диффузияның мәні зор.Оттек ауадан өкпенің қан тамырларына диффузия жолымен альвеол [ауа қапшықтары] қабырғалары арқылы жеңіл өтеді,одан кейін онда ери отырып,бүкіл организмге тарайды.Көмірқышқыл газы араласу арқылы қан қылтамырларынан өкпенің ауа талшықтарына өтеді.Тағамдағы қоректік заттар жасушаның ішінде араласады. Түтікшелі қалқа осмос арқылы өтетін сұйықтардағы диффузия құбылысы жануарлар мен өсімдіктер тіршілігінде маңызды рөл атқарады.Ол өсімдік тамырларының суды сіңіріп,өсімдіктер мен жануарлардың қоректі қорытуына және олардың жасушаларынан қалдықтардың шығуына әсер етеді. Диффузияның әсерінен планеталар атмосферасының химиялық құрамы бірдей болмайды. Диффузия құбылысының практикада қолданылу аясы өте кең.Металдары дәнекерлеу мен балқытып пісіру процестері пісірілген металдардың немесе негізгі метал мен дәнекердің диффузиясына негізделген. Қант қайнату зауыттарындағы қызылшадан қантты шығарып алу да диффузия құбылысына негізделген.Қызылша сумен немесе концентрациясы аз қант ерітіндісімен жуылады.Бұл кезде қант молекулалары қызылшадан ерітіндіге өтеді.
Дереккөздер
Санат:Термодинамикалық құбылыстар Санат:Диффузия
Владимир Иванович Антонов
1991 жылы Украинаның халық әртісі атанған. 1960 жылы Хьков театр институтын бітіреді. 1960 жылдан бастап Харьков балалар театрында актерлік қызмет атқарады. Антонов Балалар театрында (ТЮЗ) қырық жыл еңбек еткен. Ол жерде Антонов балалар қойылымдарын қойған және отыз шақты фильмге түскен. Тәуелсіз Украинаның бірінші халық әртісі. Қазіргі уақытта Антонов Харьковте тұрады.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері
Неміс ұлттық-мәдени орталығы
Неміс ұлттық-мәдени орталығы, («Wіеdergeburt» мәдени орталығы), 1998 жылы 7 қазанында тіркелген. Орталық неміс ұлтының мәдениеті мен тілін қайта өркендету, әлеуметтік қорғау мәселелерімен айналысады. Облыс аумағында 195 таза неміс ұлтының өкілдері тіркелген (2006). Олардың басым бөлігі Қазалы,  Шиелі аудандарында тұрады. 1999 – 2001 ж. аралығында Тараз қаласында өткен неміс жастарының халықар. фестивалінде жүлделі 3-орынды иемденді.
Сілтемелер
"Сыр елі энциклопедиясы"
Санат:Қазақстан мәдениет мекемелері
Гинекомастия
thumb|right|200px|Гинекомастиямен ауратын ер адам Гинекомастия (Gynaecomastia  - женская грудь - әйел емшегі) - Еркектердің емшегінің өсуі нәтижесінде болатын ауру.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Атқылама таужыныстардығы тұрақсыз ассоциациялар
Атқылама таужыныстардағы тұрақты ассоциациялар - түрақтылыгы шектеулі және шамалы сыртқы әсерден түрақтыға айналатын ассоциациялар. Мысалы: жанартаулық шынының ыдырауы, лаваның тез сууынан альбит пен ортоклаздың орнына анорто- клаз бен санидиннің пайда болуы.
Дереккөздер
Санат:Геология