cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Апперцепция
Апперцепция сөзінің бірнеше мағынасы бар: – апперцептио деген лат.сөздерінен алынған. (Лат. «ап» - үстеме жұрнақ, «перцепцио» - қабылдау. Қаз. қабылдауға қосымша деген мағынаны білдіреді). Адамның психологиялық ахуалы мен оның өткендегі өмір тәжірибесінің мазмұнын қабылдауда мұның маңызы ерекше. Бұрынғы тәжірибелер жаңа нәрселерді қабылдауда танымдық өлшем қызметін атқарады. А. тұрақты және уақытша деп еіге бөлінеді. Тұрақты А. адамның қызығуы мен дүниетанымына, мамандығы мен білімдеңгейіне байланысты болып отырады. Мыс., «түбір» деген сөзді филолог пен биологтың, математик пен химиктің қабылдауы түрліше. Уақытша А. адамның әртүрлі алдануы (иллюзия) салдарынан жаңсақ пікірлер туғызады. Мұнда мәселені зерттеген неміс ғалымы Г.Лейбниц. А.ұғымы бір нәрсеге сананың шоғырланып анық ерекше айқындайтын ахуалын білдіреді. Ал келесі неміс ғалымы В.Вундтың пайымдауынша, ойлаудың және психикалық үрдістердің барысын бағдарлайтын ішкі күшті білдіреді. А. – қабылдаудың адамның өткен тәжірибесінен, психикалық іс-әрекетінің жалпы мазмұны мен оның жеке-дара ерекшеліктерінен тәуелділігін бейнелейтін қабылдау процесінің қасиеті. А. қабылдаудың тұлғалық деңгейін сиаттайды. А. қабылданатын объекттің мағыналық қабылдануын қамтамасыз ететін және оның ерекшеліктері жөнінде болжамды туғызуға мүмкіндік беретін индивидтің өмірлік тәжірибесінің нәтижесі ретінде сипатталады. А. келесі түрлері ажыратылады: 1) тұрақты А. – қабылдаудың тұлғаның тұрақты ерекшеліктерінен: дүниетанымы, сенімдері, білім деңгейі және т.б. тәуелділігі; уақытша А. – жағдаяттық пайда болатын психикалық қалыптар: эмоциялар, экспектациялар, бағдарлар және т.б. көрініс табады. Әр түрлі иллюзиялардың негізінде адам жаңсақ пікірде болады, мұны уақытша апперцепция дейді. А.-ның уақытша түріне А.С.Пушкиннің «Вурдалак» деген өлеңі жақсы мысал бола алады. Осы өлеңінде ваня қорқақ бала түнде зират арқылы жүріп бара жатады. Ол қорыққанынан қара терге түседі, сүйек кеміріп жатқан итті қабырдан шыққан өлікке балайды. Өйткені, оның өзі осындай кереметтердің «болатындығына» сенетін. М.Әуезов «Қыр әңгімелерінде» Жортар қарттың басынан кешкен бір оқиғаны былайша суреттейді. «Бейіттің іші әлгіден де жарық болып кетіп, артынан бәсеңдегендей болды... құдай көрсетпесін – көзіме бұрын түсін көрмеген, атын естімеген бір пәле көрінді. Алғашқы көрген кезде «жалмауыз» дедім. Нобайы адамға ұқсамайды. Қап-қара, тырдай жалаңаш. Бойы еңгезердей, үлкен, биіктігі кісі бойы – қол сұғымдай шашы бұрқырап тұр.. Көзіме түскен әсіресе қоқынышты жері – аузы. Ырсиып, от болып, тістері ақсиып, сойдиып тұр екен. Аузынан кәдімгідей от бүркіп тұр... өзге еш жері көрінбейді. Қараңғы бұрышта қып-қызыл от болып жанып тұрған ырсиған ауыз, ақсиған тіс қана көрінгендей болды.., тұрайын десем, буынымды баса алатын емеспін... ақырып келіп, иығымнанбас салды...». Жын-шайтан, пері, албасты дейтін ұғымдарға қатты сенетін адамға бейіт ішінде осындай «керемет» көріністерді туғызған жауыннан паналап жүрген екінші бір аданың әлсін-әлі жағып жүрген сіріңкесі екен. «Қорыққанға қос көрінеді» деген мәтел осындай адамдардың психологиясын өте жақсы көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Эпистемология
Трезье
Трезье (Tréziers) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11400, пошта индексі — 11230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Анатолий Мубәрякзянович Ғаисин
Анатолий Мубәрякзянович Ғаисин - 1952 жылы 12 маусымда РКФСР Бурятия Республикасының Улан-Удэ қаласында туған. Орыс.
Әкесі - Гаийсин Мубарякзян Сабирович. Анасы - Ануфриева Любовь Ивановна, зейнеткер.
М.И. Глинка Атындағы Новосібір мемлекеттік консерваториясының халық аспаптар факультетін бітірген (1976), концерттік орындаушы, педагог, халық аспаптар оркестрінің дирижері; М.И. Глинка атындағы Новосібір мемлекеттік консерваториясының ассистентура-машықтануынан өткен (1978). Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры (1997 жылдан).
«Баянда ойнаудың прогрессивті мектебі» кітабының тең авторы (1988), жинақтарда жарияланған оқыту әдістемесі мен орындау теориясы мәселелері бойынша мақалалардың авторы.
Орыс, ағылшын және неміс тілдерін біледі.
1969 жылдан - Улан-Удэ қалалық №2 музыка мектебінің оқытушысы. 1971 жылдан - М.И. Глинка атындағы Новосібір мемлекеттік консерваториясының студенті. 1976 жылдың қыркүйек айынан - Улан-Удэ қалалық музыка училищесінің оқытушысы. 1976 жылдың қараша айынан М.И. Глинка атындағы Новосібір мемлекеттік консерваториясында ассистент-машықтанушы. 1978 жылдан - Жамбыл қаласындағы облыстық филармонияның солисі, сонымен бір уақытта Жамбыл қаласындағы Д. Нұрпейісова атындағы БММ оқытушысы.
1980 жылдан бері - Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының аға оқытушысы, доценті, профессоры. 1983-1990 жылдары - «Қазақконцерт» Қазақ мемлекеттік концерттік бірлестігінің солисі, Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының солисі.
«Әлем кубогы» халықаралық конкурсының лауреаты (Гамбург, 1982). Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты (1988). 1-ші Бүкілодақтық баяншы-аккордеоншылар конкурсының дипломанты (Новосібір, 1979).
ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1993).
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М.К. Ататүрік.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өте жақсы».
Хоббиі - тау шаңғысы.
Сүйіп оқитын әдебиеті - О. де Бальзак, Б. Пастернак.
Үйленген. Жұбайы - Гаийсина Ольга Михайловна. Қызы - Гаийсина София (1977 ж.т.); ұлы - Гаийсин Дмитрий (1987 ж.т.).
Вера Менчик
Вера Менчик (чех. Věra Menčíková, ағылш. Vera Menchik; 16.02.1906, Ресей, Мәскеу қаласы – 27.06.1944, Англия, Лондон) – шахматтан әйелдер арасындағы әлемнің тұңғыш чемпионы.
Биографиясы
Ұлты чехиялық 1923 жылдан бастап Гастингс қаласындағы шахмат клубына мүше болып, ерлер арасындағы турнирлерге қатысты. Бапкері Дрюйттің жетекшілігімен теориялық білім алды. Неміс шахматшысы С.Графпен екі рет матчтық кездесуде (1934, Роттердамда) 3:1, (1937 Заммерин) 11,5:4,5 есебімен ұтып әлем чемпионы атағын сақтап қалды (1927 – 1944).
Қаржымен қамтамасыз ету
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
У қайтаратын дәрілер
У қайтаратын дәрілер - уланғанда пайдаланатын шипалы заттар. У қайтаратын дәрілер удың зәрін және токсиндік қасиетін жояды. Бұл дәрілер у организмге сіңіп үлгіргенше де, сондай-ақ қаңға араласқаннан кейін де қолданылады. Кейбір улы заттар ішек-қарыңға өткенімен ерімейді, не өте баяу еріп организмге тез тарамайтындықтан организм уланбайды. Осы кездегі жиі қолданылатын у қайтаратын дәрілердің бірі - унитиол. Адам мышьяк, сынап, хром, висмут т.б. уланғанда унитиолдың 5%-тік ерітіндісін тері астына егеді. Унитиолға ұқсас антилюизит, дикаптол, дитиоглицерин т.б дәрілер организмдегі улы заттармен қосылып ауыр металдардың тұздары түзіледі, ол несеппен сыртқа шығады. Уланғанда белгілі дәрімен қатар ішек-қарынды жуу, қан құю, қолдан тыныс алдыру керек.
Хоббит (кинотрилогия)
«Хоббит» — Дж. Р. Р. Толкиннің «Хоббит немесе барып, керi қайту» кітабы бойынша режиссёр Питер Джексонның түсірген, үш бөлімнен тұратын фильмі.
Трилогияның бөлімдері:
Трилогия
Фильм желісі Толкиннің «Хоббит немесе барып, керi қайту» кітабы бойынша экранға шықты. Бұл фильм кішкентай бойлы хоббит - Бильбо Бэггинстің және 13 гномның "Жалғыз тауға" аттанар жолындағы бастан кешкен оқиғаларын көрсетеді. Сонымен қатар, атақты «Сақиналар әміршісі» кинотрилогиясы "Хоббит" фильмі арқылы жалғасады.
Барлық фильмдер 12 жастан асқан балаларға көруге арналған.
«Хоббит: Күтпеген саяхат»
Фильмнің алғашқы көрсетілімі 2012 жылдың 28 қараша күні Веллингтон (Жаңа Зеландия) қаласында болды. Ал Қазақстан, кинотеатрларында осы жылдың 17 желтоқсанында көрсетіле бастады. . Бұл фильм секундына 48 кадрмен, 5K сапасында түсіретін "RED Epic" камерасымен түсірілген ең алғашқы фильм болып табылады.
Туынды "Сақианалар Әміршісі" секілді басталады. Кино Бильбо Бэггинс өзінің 111-ге толу туған күнін атап өтіп жатқан кезінде, фильмнің негізі болып табылатын өткен оқиғаны еске түсіруімен басталады.
«Хоббит: Смаугтың мекені»
Фильмнің желісі таудан өте отырып, арттарынан аңдып жүрген орктардан (бастап жүрген қорқынышты Болг) құтылып, Беорнның үйін паналаған гномдардың, Гендальф Сұрдың және Бильбоның жаңа оқиғалары жайлы пайымдайды. Гномдар мен хоббитті аман-есен солтүстікке шығарып салып, сиқыршы Дол Гулдур корғанына жол тартады. Сол жерде ол қара күштің иесі Некромантпен кездеседі, кейінірек ол "Сақианалар Әміршісіндегі" басты зұлым Саурон болып шығады. Осы уақытта гномдар мен Бильбо Қара орманда адасып жүреді. Бұл жерде олар алып өрмекшілермен алысады, содан кейін Трандуильдін эльфтеріне тұтқынға түседі. Бильбоның тапқырлығының арқасында бәрі абақтыдан қашып, өзен жағалауында орналасқан Эсгарот қаласына жетеді.
Көптеген қиыншылықтардан кейін гномдар бұрынғы әмірліктері - Эреборға жетеді. Бильбо айдаһар Смаугтың қорғауындағы байлық орналасқан үңгірге кіреді. Сиқырлы сақина хоббитке айдаһар Смаугтан құтылыуға көмектеседі.
«Хоббит: Бестіктің шайқасы»
Айдаһар Смауг өзеннің жағалауындағы қалаға ұшып келе жатыр, ал Азог басқарған орктардың үлкен қолы жақындап келеді, жуырда үлкен бестіктің шайқасы басталады.
Үшінші бөлімнің әлемдік көрсетілімі 2014 жылдың 1 желтоқсанында болды, ал Қазақстан көрермендері фильмдң 11 желтоқсанда тамашалады.
Режиссёр
Фильмнің режиссері болып, алдынғы трилогияның,"Сақиналар Әміршісінің" режисері Питер Джексон тағайындалмақшы болды. Алайда оның New Line Cinema компаниясымен қаражат жағынана келіспеушіліктері бұл ойды болдырмады. Джексон жобадан қуылды, ал студияда фильмді түсіру үшін уақыт та, сценарий да жетіспеді. Толкинның еңбектерін экранға шығару құқығы бар продюссер Сол Зэнц Джексонның жағына шығып, егер New Line 2009 жылға дейін түсірілім жұмыстарын бастамаса, оларды түсіру құқығынан айырып, Джексонмен бірге жаңа студия іздестіретінін жариялайды.
сүрмелі|Питер Джексон - фильмнің режиссері 2008 жылы екі жақ ымыраға келеді. Джексонға продюсердің орнын ұсынады, бұған екі жақта ырза болады. Ал режисер болып Гильермо дель Торо тағайындалды. Ол «Фавнның лабиринті» фильмінің, сонымен қатар «Хэллбой» дилогиясының авторы. Бұған дейін дель Торо Дж. Р.Р. Толкиннің стилінде жазылған шығармаларға селсоқ қарайтын еді, бірақ режиссер болып тағайындалғаннан кейін жұмысқа зор ынтамен кірісетіні туралы уәде берді.
2010 жылдың 30 мамырында, фильмнің бар құқығын сатып алған, Metro-Goldwyn-Mayer компаниясының түсірілімді бастауға қаражаты жетпей,  Гильермо дель Торо  жобадан шығады.
"«Түсірілімнің уақытының тұрақсыз ауысып отыруына байланысты, өмірімдегі ең қиын шешімді қабылдауға мәжбүр болдым. Мен Толкинның бай әлемінде 2 жылдай өмір сүрдім, мен онымен тыныс алдым және қалпына келтіру жұмыстарымен айналыстым, бірақ та үлкен өкінішпен мынандай керемет фильмдерді жарыққа шығарудан бас тартуға мәжбүрмін. Мен Питерге, Фрэнге және Филиппа Бойенске, New Line, Warner Bros. пен жұмыс жасаған тобыма үлкен ризашылығымды білдіремін! Маған бұндай әсем елде, ең жақсы кино түсірудің мамандарымен жұмыс істеу мәртебесі бұйырғанына мың алғыс айтамын, сондықтан да менің өмірім бұрынғыдай болмайды.»"
Дель Торо кетісімен, бастапқы жоба бойынша, режиссер орындығына Питер Джексон отырды.
Актерлық құрамы
Иэн Маккеллен және Энди Серкис алдыңғы жобада ойнаған Гэндальф және Голлумның рөлдерін ойнауға, ал Хьюго Уивинг Элрондты тағы да ойнауға келіседі.
Бильбо Бэггинсті ойнайтын басты үміткер болып, «Нарния естеліктері: Арыстан, мыстан және сиқырлы шкаф» фильмінде фавн Тумнустың рөлін ойнаған Джеймс Макэвой бекітілді. Бұл актермен көптеген келіссөздер жүргізіледі, бірақ та актер бұл рөлден бас тартты. 2010 жылдың қазан айында бұл рөл, британдық «Шерлок» сериалында «Дәрігер Ватсоннның рөлін ойнаған, Мартин Фрименге бұйырады. Бұл актермен де келісім сөздер бұрыннан жүргізіліп келген еді, ол бұл рөлден "Шерлок" сериалына байланысты баст тартып келді. Бірақ та "Хоббиттың" түсірілім уақыты өзгертіліп, актер осы рөлді алды. Сонымен қатар басқа да актерлік құрам анықталған болатын. (төменнен қараңыз).
Түсірілім барысы
21 наурыз 2011 жыл. Жаңа Зеландияда фильмнің екі бөлімінің түсірілімі басталды. Түсірілім периоды 250 күндей уақытты алып 2012 жылдың ортасында бітуі керек болды. Маусым айының соңында бірінші түсірілім бөлігі аяқталды. 5 қыркүйек күні түсірілім кері басталып 15 желтоқсанға дейін жалғасты. Екінші бөлігі біткеннен кейін жұмысшылар 2013 жылдың қаңтарына дейін қысқы демалысқа кетті.
6 шілде, 2012 жыл. Питер Джексонның Facebook-тағы жеке парақшасында жаңа мақала пайда болды. Бұл мақалада режиссер басты түсірілімнің аяқталғаны туралы жазды, сонымен қатар, түсірілім тобына алғысын білдірді (cөзіне қарағанда түсірілім күні 266 күнге дейін ұзартылған).
15 мамыр күні «Хоббит: Смаугтың мекені», «Хоббит: Бестіктің шайқасы» фильмдерінің қосалқы түсірілім күндері басталды, түсірілім 2014 жылдың соңында бітті.
Трилогияның бюджеті
2007 жылы Warner жобадағы әрбір фильмге 150 миллион доллар жұмсаймыз деп болжады, бұл кезде Хоббит әлі дилогия еді (2 фильм). Жұмыс барысында Warner Bros. 3 Foot 7 Ltd. кинокомпаниясын шығарған еді. Бұл компанияның құжаттарына сүйінетін болсақ, жаңазеландиялық салық төлеушілер фильмнің өндірілуіне 98 миллион Жаңа Зеландия долларын жұмсаған екен. 2013 жылдың қазан айында фильмнің продюссерлері "Хоббит" трилогиясына "Сақиналар Әміршісі" трилогиясына кеткен қаражаттан екі-үш есе көп қаржы кетеінін жариялады ("Әміршінің" түсірілуіне 280 миллион, ал маркетингіне 145 миллион кеткен болатын). Бұл режиссердің фильмді 3D форматында және кадрдың жылдамдығын арттырып, 48 fps-пен түсіруіне байланысты болды. Студия фильмнің жасалуына 561 миллион доллар кеткені туралы жариялады, ал жұмыс әлі жүріп жатыр. 2014 жылдың наурыз айына қарай фильмге кеткен қаражат 745 млн. долларға дейін жетті. Компания Жаңа Зеландиядағы салықтың жеңілдіктеріне орай 122 млн. долларын қайтарып алды.
Дизайны
Дель Торо «Хэллбой» және «Фавн лабиринті» фильмдерінде жұмыс жасай отырып мол тәжірбие жинаған болатын.
Қару-жарақтар
Қару жарақтардың дизайны бұрын болған қаруларға сүйене отырып жасалынған. Басқа қарулармен қатар, бұрын "Сақиналар Әміршісі" фильмінде қолданылған "Бізгек" қанжары бар. Бұл қаруды қартайғаннан кейін, Бильбо немересі Фродоға береді, сонымен қатар Гэндальфтын қылышы Гламдрингте бар.
Екі қылыштың да тарихи прототипі бар: Бізгек ежелгі "спарта" жауынгерлерінің қылышына ұқсайды, ал Гэндальфтың қаруы қола дәуіріндегі және Батыс Еуропадағы қылышқа ұқсайды.
Басты рөлдерде
Төменде фильмге түскен актерлер тізімі көрсетілген :
Патша үкіметінің отаршылдық қоныс аудару саясаты
''XIX ғасырдың 60-90-жылдарында жүргізілген әкімшілік реформалар қазақтардың жерін түгелдей мемлекеттің меншігі деп жариялады. Ол реформалар Қазақстанды шаруалар арқылы кең көлемде отарлап алуға берік негіз қалады. Орыс шаруаларын шикі Ресейден қоныс аудару көп жағдайда қазақтарды ежелгі атамекенінен, қонысынан жаппай қуу және ең құнарлы жерлерін күштеп тартып алу арқылы жузеге асырылды.''
Шаруаларды Қазақстан аумағына қоныс аудару себептері
Егер XIX ғасырдың ортасына дейін Қазақстанға көбінесе Ресейден әскери топ пен казактар ғана қоныс аударып келсе, ғасырдың екінші жартысынан бастап жағдай түбегейлі өзгерді. Ресей шаруаларын қазақ даласына бұрын-соңды болып көрмеген кең көлемде жаппай қоныс аудару ісі мемлекеттік тұрғыда қолға алынды.
Мұның бірқатар себептері болды:
Біріншіден, 1861 жылы Ресейде шаруаларды басыбайлы езгіде ұстау жойылды. Шаруалар басыбайлы тәуелділіктен құтылды. Бірақ олар жаппай жерсіз қалды немесе ұлтарақтай шағын жерге ғана ие болды. Мұның өзі шаруалардың толқуын туғызды. Патша үкіметі шаруалар бүліншілігінің өрши түсуін болдырмау үшін оларды Қазақстан мен Сібір аумағына жаппай қоныс аударту шараларын ұйымдастыру жөнінде шешім қабылдады.
Үшіншіден, патша үкіметі орыс шаруаларын жаппай қоныс аудару арқылы қазақтарды егіншілікпен айналысатын отырықшы өмір салтына көшіруді ойлады. Өйткені ондай жағдайда қыруар көп жер босап қалып, жергілікті халықты қатаң бақылауда ұстаудың тамаша мүмкіндігі туар еді.
Төртіншіден, патша үкіметінің жергілікті халықты христиан дініне енгізу және орыстандыру жөнінде арам пиғылы да болатын.
Бесіншіден, қоныс аударушы шаруалар Қазақстанды орыс империясының сарқылмас мол астығы бар алып қоймасына айналдыруы тиіс деп үміттенді. Өлкені казактар арқылы отарлау экономикалық тұрғыдан ойдағыдай онды нәтиже бермеді. Әскери қызметте жүрген казактар өлкедегі әскери гарнизондар мен шенеуніктер тобының өзін де азық-түлікпен жартымды қамтамасыз ете алған жоқ.
Шаруалардың жаппай қоныс аудара бастауы
1866 жылы Батыс Сібір бас басқармасы шаруалардың Қазақстан аумағына өз беттерінше қоныс аударуына рұқсат етті. Алғашқы қоныс аударушылар Сібірдің әр түрлі қалаларындағы мещандар және Тобыл губерниясындағы Қорған және Есіл округтарындағы шаруалар болды. Олар Көкшетау округының аумағындағы Саумалкөл деген жерге келіп орналасты. Қоныс аударушылардың бір бөлігі казак станицаларына жайғасты. XIX ғасырдың 70-80-жылдарында олар жергілікті қазақтардың жерлерін жалға алып, өз беттерінше орналаса бастады.
Қазақстанға қоныс аударғысы келген орыс шаруалары, әдетте, ең алдымен жер көріп қайтушыларды (ходоқтарды) жіберді. Олар өздеріне қолайлы деген жерлерді таңдап, қазақтардан жалға алды, жыртып, тұқым септі. Жердің құнарлы екеніне көздерін жеткізген олар ұзақ мерзімді жалға алу жөнінде келісімшарттар жасасты, өздерінің жерлестерін неғұрлым тезірек жетуге шақырып, жанталаса әрекет етті. Орыстардың елді мекендері пайда бола бастады. Кейін ол жерлер өзінің бұрынғы иелерінен тартып алынып, қоныс аударып келген орыс шаруаларының иелігіне заңдастырылып берілді. Мұндай жағдайда облыстық отаршылдық билік әрқашан орыс шаруаларының жағында болды.
Шаруаларды ішкі Ресейден Қазақстанға қоныс аудару жөнінде алғаш рет бастама көтерушілердің бірі Жетісудың әскери губернаторы Г.А. Колпаковский еді. 1868 жылы оның тікелей басшылығымен «Жетісуга шаруалардың қоныс аударуы туралы уақытша Ережелер» жасалды. Онда қоныс аударушы шаруаларға бірқатар жеңілдіктер мен артықшылықтар беру көзделді. Шаруалардың әрбір ер азаматына 30 десятинадан жер телімі бөлінді. Олар барлық алым-салық түрлерін төлеу мен міндетті борыштарды атқарудан он бес жыл бойы босатылатын болды. Қоныс аударушы шаруаларға пайыздық өсімсіз қарыз берілді. 80-жылдардың ортасына қарай Жетісуда жер тапшылығы сезіле бастады. Сондықтан жер телімдерінің мөлшерін 10 десятинаға кемітуге, әр түрлі жеңілдіктер беру мерзімін 5 жылға дейін қысқартуға тура келді.
1889 жылы «Село тұрғындары мен мещандардың қазыналық жерлерге өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже» бекітілді. Онда олардың қоныс аударуына Ішкі істер министрлігі мен Мемлекеттік мүлік министрлігінің рұқсаты міндетті түрде қажет болды. Ондай рұқсат патша үкіметіне «сенімді» және «елге еңбегі сіңген» құрметті адамдарға ғана берілетіні алдын ала арнайы көрсетілді. Бірақ қатардағы шаруалар бұл ережеге қараған жоқ. Олар өз еріктерімен жаппай қоныс аударуын тоқтатпады.
Шаруалардың қоныс аудару қарқынының күшейе түсуі
1892 жылы Транссібір темір жолының құрылысы басталды. Ол Қазақстанның солтүстік өңірін басып өтті. Мұның өзі қазақтардың иелігіндегі жердің 4,2 миллион десятинасын қосымша тартып алуға жеткізді. Темір жол құрылысы шаруалардың қоныс аударуына неғұрлым ұйымдасқан сипат берді. Шаруалардың темір жол құрылысы аумағына (оның оңтүстігіне қарай 100 шақырым жерге дейін) қоныс аударуына Сібір темір жол комитеті де мүдделі болды.
Қоныс аударушы шаруалар адам тасуға бейімделмеген қолайсыз вагондарда тасып әкелінді. Петропавл және Омбы сияқты қалалардың темір жол торабы бекеттерінде ондаған мың қоныс аударушы шоғырланды. Олар ашық аспан астында жатты, кейде ауа райының қолайсыз күндерін де сонда өткізді. Азық-түліктің жетіспеушілігі мен дәрігерлік көмектің болмауы салдарынан адамдардың арасында ауру-сырқау көбейді, тіпті өлім-жітім де аз болған жоқ. Сондықтан да Омбы мен Петропавлда қоныс аударушылар пункттері мен аурухана барактары жедел түрде салына бастады.
1903 жылы «Сырдария, Фергана және Самарқанд облыстарындағы қазыналық жерлерге шаруалардың өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже» бекітілді. Ол ереже бойынша жергілікті халықтың «басы артық» жерлерін, ондағы суару жүйесі мен су көздерін қоса жаппай тартып алу көзделді. Тап сол жылы «Сібірге (Алтай округынан өзге) және Дала генерал-губернаторлығына қоныс аударушыларға үкімет атынан берілетін жәрдем түрлері туралы Ереже» бекітілді.
1904 жылы патша үкіметі «Егін егумен айналысатын село тұрғындары мен мещандардың қоныс аударуы туралы уақытша Ереже» шығарды. Бұл ереже бойынша жергілікті отаршыл өкімет билігіне шаруалардың Ресей империясының азиялық бөлігіне қоныс аударуына ешқандай кедергі келтірмей, рұқсат етуіне құқық берілді.
1904-1905 жылдары патша үкіметі Қазақстан аумағын қоныс аударушылардың бес аймағына бөлді. Олар Торғай-Жайық, Ақмола, Семей, Сырдария және Жетісу аймақтары еді. Оларды құрғандағы күктелген негізгі міндет қоныс аударушыларға арналған қор құру үшін «басы артық» жерлерді іздеп табу болды. Патша үкіметі қоныс аудару басқармаларына қазақтардың жерлерін тартып алуына және оларды ғасырлар бойы ежелгі отырған атамекенінен күштеп қуып шығуына толық ерік берді.
1870—1914 жылдар аралығында Ақмола, Семей, Жетісу, Сырдария, Торғай және Орал облыстарының аумағына 1,4 миллионға жуық шаруа қоныстандырылды. Олардың тең жартысына жуығы (721 мың адам) Ақмола облысына жайғастырылды. Өйткені бұл облыстың жері өте құнарлы болатын. Қоныс аударып келген шаруалар өз алдарына жеке болыстарға біріктірілді. Алғашқы кезде олар уезд бастығына бағындырылды. 1902 жылдан бастап шаруалар бастығы деген лауазымды қызмет пайда болды.
Столыпиннің 1906 жылғы аграрлық реформасы
Қазақ халқының занды құқығын мүлде елеп-ескермеудің бір белгісі қоныс аударушы шаруалар санының одан әрі арта түсуі болды. Бұл ретте жергілікті халықтың өкілдерімен алдын ала кеңесу, ақылдасу деген атымен болған жоқ. 1906 жылы Ресей Министрлер Кеңесінің төрағасы П.А. Столыпин шаруаларды Ресейдің азиялық бөлігіне жаппай қоныс аудару туралы шешім қабылдады. Шаруалар қауымын ыдырату, оларды Қазақстанға қоныс аудару жөніндегі реформа Столыпиннің аграрлық реформасы деп аталды.
Бұл реформаның көздеген негізгі бағыты қоныс аударушы шаруалар қозғалысының кеңінен етек алуын қамтамасыз ету болатын. Шаруалардың шығысқа карай атап айтқанда, Қазақстан аумағына қоныстануға құқық берілді. Ал олардың бұрынғы жерлеріне қайтып оралуына елеулі түрде шек қойылды. Шаруаларды жер телімдерімен қамтамасыз ету қазақтардан тартып алынған жерлердің есебінен құрылған отаршылдық қоныс аудару қорынан жүзеге асырылды.
Жергілікті қоныс аудару мекемелері шаруаларға хутор салу үшін 45 десятинадан, егін егуге 15 десятинадан жер бөліп беруге міндеттелінді. Жер бөлумен айналысатын мекемелерге жергілікті халықтың жерін тартып алып, олардың жеріне келімсек шаруаларды орналастыруына рұқсат етілді. Қазақстанның оңтүстік аймақтарында қазақтардың егін суару құрылыстары да тартып алынды.
Шаруаларға ең құнарлы жерлерді іздеп тауып, көріп келетін адамдарды кедергісіз жіберіп тұру құқығы берілді. Шаруалардың темір жолмен жүруге де жеңілдіктері болды. Оның үстіне, патша үкіметі шаруалардың Қазақ жеріне емін-еркін қоныс аударуын кеңінен насихаттады. Мәселен, 1907 жылы Ресейдің орталық губернияларындағы шаруалар арасында осы тақырыпқа арналған 6,5 миллион дана кітапша мен парақша таратылған. Оларда үкімет шаруаларды Ресейдін азиялық бөлігіне неғұрлым көбірек қоныс аударуға шақырды. Ол басылымдарда Қазақстан мен Сібір аумағында қалай ыңғайлы орналасуға болатыны жөнінде практикалық ұсыныстар мен кеңестер берілді.
1917 жылға қарай жергілікті байырғы халықтың пайдалануындағы 45 миллион десятина жер тартып алынды. Бұл кезде Қазақстанға қоныс аударған шаруалардың жалпы саны 1,5 миллионға жуықтап қалған болатын.
Жергілікті халық жағдайының нашарлай түсуі
Ішкі Ресейдегі шаруалардың Қазақстан аумағына қоныс аудару тасқыны мұндағы байырғы халықтың жерін жаппай тартып алуға ұласты. Қазақтар өздері ғасырлар бойы отырған ежелгі қоныстарын, ондағы қыстауларын, ата-баба зираттарын тастап, қиыр шеттегі әрі құнарсыз жерлерге көшуге мәжбүр болды. Отаршылдық саясат келімсек орыс шаруалары мен жергілікті қазақтардың арасында ғана емес, қазақтардың өз араларында да жанжалды дау-дамайлар тудырды.
Тартып алынған жерлердің ең жоғары мөлшері Қазақстанның солтүстік аймақтарындағы неғұрлым құнарлы жерлер еді. Мәселен, қоныс аударып келген шаруалар қорына деп Омбы уезінде бүкіл жердің 52%-ы, Қостанай уезінде - 54%-ы, Ақмола уезінде - 73%-ы тартып алынды.
Мұның өзі көшпелі және жартылай көшпелі шаруашылықтарды күйзелтті. Кедейленіп, қайыршыланған қазақтардың күнкөріс қамымен түрлі кәсіпшіліктерге, соның ішінде тау-кен өнеркәсібіне жұмыс іздеп кетуіне тура келді. Олар жатақтар деп аталды.
XIX ғасырдың аяғына қарай жатақтардың қалалар мен казактар поселкелеріне қарай ағылуы күшейді. Осыған байланысты патша үкіметінің жергілікті өкімет билігі Дала генерал-губернаторының алдына оларды бұрынғы тұрғын орындарына қайтару мәселесін қойды. Жатақтар аянышты хал кешті, бір күндік ұсақ-түйек жұмыстар атқаруға жалданып күн көрді. Ондаған мың қазақтар зауыттар мен фабриктерге, кен орындарына, тұз өндіру кәсіпшіліктеріне жұмыс іздеп кетті. Қазақстанмен көршілес Томск және Тобыл губернияларының аумағында 50 мыңға жуық қазақ билет бойынша тұрып жатты. Олардың көпшілігі маусымдық жұмыстар атқаруға жалданды. Іс жүзінде Батыс Сібірдегі қоныс аударушы орыс шаруаларының малын тақыр кедейге айналып, әбден қайыршыланған қазақтар бақты. Олар өздерінің жүрген жерлерінде түтін салығын да, жалгерлік жұмыс істеу үшін жиналатын алымдарды да толық көлемінде төлеп тұрды.
Күн көру, тіршілік ету және өздерінің жерлерін аман сақтап қалу мақсатымен қазақтар отырықшы өмір салтына көшуге мәжбүр болды. Оларды бұл жағдай да құтқара алмады. Дәстүрлі бақташылықтан бірден егіншілік кәсібіне көшу оңай тиген жоқ. Қазақтардың көпшілігінде егіншілікпен айналысуға қажетті құрал-саймандар болмады, тұқымдық дән де жеткіліксіз еді. Оның үстіне, жер өңдеудің дағдылы әдістерін де білмеді.
Столыпиннің агрардық реформасы қазақтардың мал шаруашылығын дағдарысқа ұшыратты. Аймақтағы демографиялық жағдайда өзгерді. Бір жағынан, қазақтардың, екінші жағынан, шаруалар мен казактардың арасындағы қарама-қайшылық шиеленісе түсті. Түркістан өлкесінің генерал-губернаторы Куропаткин былай деп мойындауға мәжбүр болды: ''«Қырғыздар (қазақтар. - авт.) соңғы 30 жылда, әсіресе соңғы 12 жылда барлық жағынан да қыспаққа алынды. 1904 жылдан бастап тек Жетісу облысы бойынша ғана олардан бірнеше миллион десятина жер тартып алынды».''
Патша үкіметінің отаршылдық саясатына қарсы қазақ халқының қарсылығы
Бірінші орыс революциясынан кейін қазақ халқы патша үкіметі жүргізіп отырған отаршылдық саясатқа қарсы күресті күшейте түсті. Алым-салықтар төлеуден және міндетті борыштарды атқарудан ашықтан-ашық бас тартты. Отаршылдардың сенімді тірегі — әскер құрамаларына шабуыл жасау да жиілей түсті. Қазақтар мен келімсек орыс шаруалары арасындағы шиеленісті оқиғалар орын алды. Отаршыл өкімет билігінің органдары тарапынан ұлтаралық араздықты ұшықтыра түсу әрекеттері жиілеп кетті. Мәселен, 1914 жылғы 9 қазанда Жетісу облысының әскери губернаторы уезд бастықтарын жинап алып, оларға қоныс аударушы шаруалар қатарынан сенімді қарулы отрядтар құруды міндеттеді. Олар ел арасында шолғыншылық қызмет атқаруға тиісті болды. Жалпы жағдай шиеленісе қалған кезде олар өлкедегі мұсылман халқына қарсы соғысуға міндетті еді. Әскерилендірілген қарулы шаруалар қазақ ауылдарына шабуыл жасаумен айналысты. Олардың малдарын айдап әкетті. Ал ертерек келіп орналасып қалған шаруалардың көпшілігі ондай озбырлықты ашықтан-ашық айыптады. Өйткені өлкеде бұрыннан тұратын шаруалар жергілікті қазақтармен едәуір достасып, аралас-құралас байланыс орнатып та үлгерген еді. Олар бір-бірінің тілдерін, әдет- ғұрыптарын және салт-саналарын жап-жақсы біліп қалған болатын.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Инвертор (IT)
Инвертор (Inverter) — шығыс сигналы кіріс сигналына қарама-қарсы болатын қызметтік элемент.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кеңгір жағасында. Жезқазғанның адамдары мен олардың істері (очерк)
'''Кеңгір жағасында. Жезқазғанның адамдары мен олардың істері''' - Алматы қаласындағы Қазақстан Ғылым Академиясының баспасынан 1950 жылы орыс тілінде жарық көрген очерк; көлемі 6,5 баспа табақ. Авторы - А.Весин-Харченко, Жезқазғанда 12 жыл жұмыс істеген кен инженері. Кітапша 14 тараудан тұрады. Жезқазған тарихы, оның өсіп, өркендеу кезеңі, өнеркәсіптің дамуы, кеншілердің ауыр еңбегі, сондай-ақ Қаныш Сәтбаевтың Жезқазғандағы еңбек жолы, қарапайым геолог-инженерден Қазақстан Ғылым Академиясының президентіне дейінгі өмір жолы жан-жақты баяндалады. Кітапта ғалымның суреті беріліп, Жезқазған көріністері туралы 23 сурет қамтылған.
Абтсгмюнд
Абтсгмюнд (Abtsgmünd) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Восточный Альб ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Өліара (пьеса)
"Өліара" - С.Жүнісовтің деректі драмасы.
Премьерасы 1982 ж. 23 сәуірде Қарағанды облыстық драма театрында болды. Спектакльде Қазақстандағы Петропавл - Көкшетау (Петракок) т.ж. құрылысына қатысты тарихи бір кезең өзінің көркем сахналық көрінісін тапты. Спектакльге қатысушылардың бір тобына Қазақстан Мемлекеттік сыйлық берілді (1986). Олар: қоюшы реж. Е.Тәпенов, суретші М.Мақсұтов, орындаушылар К.Жұмабеков пен С.Қажымұратов.
Дереккөздер
Санат:Пьесалар
Көлсай өзені
Географиялық орны
Алматы облысы Ұйғыр ауданындағы Қалжат ауылының батысынан ағады.
Гидрологиясы, бастауы
Ұзындығы 40 км, су жиналатын алабы 134 км2. Бастауын Кетпен жотасының баурайынан алып, Іле өзеніне 10 км жетпей жерге сіңіп кетеді. Көктем айларында суы тасиды. Суы егін шаруашылығына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ауданы өзендері Санат:Іле су алабы
Салыстырмалы кезең
Салыстырмалы кезең - бұл кезеңде бірінші бөлім екінші бөліммен салыстыру арқылы талданады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ничкурюп
Ничкурюп — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Берешь өзенінің оң жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Темпья
Темпья — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Манская Волосница өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Торнадо
thumb|250px|[[Анадарко, Оклахома жанындағы торнадо]] Торнадо (tornado «құйын») — атмосферадағы ауаның айналмалы қозғалысы. Тромб диаметрі ондаған метрге жетеді. Тромб желінің жылдамдығы 50—100 м/с, ал талқандау жолағының ені жүздеген метрге жетуі мүмкін. Ауа райы ыстық кезде атмосфераның тұрақсыз стратификациясы кезінде қалыптасады. Құйын, торнадо деп те аталады.
Сипаттамасы
Торнадоның үлкендігі мен пішіні алуан түрлі болады. Көбіне диаметрі жүздеген метр шұңқыр пішінді, жер беті жағында қоқыс бүлты бар болады. Кейде торнадо жаңбыр немесе шаңнан метеорологтарға көрінбей қалуы мүмкін. Бұл жағдай күтпегендіктен көптеген шығындар мен зардапқа соқтырады.
Тромб
Тромб (trombe, tromba — қарақұйын, сөзбе-сөз — құбыр) - Торнадодан айырмашылығы қалыптасу жағдайларының интесивтілігінің төмендігінде. Желдің жылдамдығында тромб пен торнадода елеулі айырмашылық болады. Тромбта желдің бағыттануы көбіне басымды вертикальді болады, торнадода жел вертикальді түрғанымен бірге сол қуатымен бірдей үйірленіп құйындалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дауылдар Санат:Атмосфералық құбылыстар
Егор Иванович Азовский
Егор Иванович Азовский (10 ақпан 1985, ) — қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Луи Маль
Маль Луи (Louis Malle; 30 қазан 1932, Тюмери, Франция) - 23 қараша 1995, Беверли Хилл, Калифорния штаты, АҚШ) - француздық кинорежиссер.
Егор Иванович Азовский
Карьерасы
2008 жылы Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
2005 жылы 29 қаңтарда Жапонияға қарсы жолдастық ойында ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. Бұл ойында Қазақстан 0:4 есебімен ұтылды.
2006-07 жылдары ЕУРО-2008 іріктеуінде бірнеше ойынға қатысты.
2008 жылы ӘЧ-2010 іріктеуінде бір ойынға қатысты, бұл ойын 2008 жылы 10 қыркүйекте Украинаға қарсы өтті. Бұл құрама сапындағы соңғы ойыны болатын.
Отбасы
Інісі Максим Азовский де футболшы, Қазақстан Ұлттық құрамасында ойнаған.
Командалық
Астана
Қайсар
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары Санат:Алматы ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары Санат:Жеңіс ФК жаттықтырушылары
Хобыжық
Хобыжықтар (Хоббит + құбыжық (гоблин), орыс. хобгоблин) – ағылшын фольклорында кішкентай жын (үй перісі мен орман перісі секілді) деген мағынаны береді.
Олар үйлерінен өте сирек шығады, оттың қасында жылынғанды жақсы көреді. Өте ренжігіш, өкпешіл болып келеді. Егер ренжіп қалса, қожайындарын көп әуреге салады. Ең алдымен - сүт ашып кетеді, киімдер өздігінен секілді жыртыла бастайды, жуылған еден кері лас болып қалады. Бір өкпелі хобыжық өзімен бірге барлық кілттерді алып кетіп, сүйікті құймағын пісіріп бергенше беруден бас тартқан деседі. Олардың бойы 2 фут, терісі қоңырқай, тыр жалаңаш немесе қара киім киіп жүреді. Ақкөңілділігі мен әрқашанда көмекке келуге дайын тұратынындықтарына қарамастан, хобоқұбыжықтар күмәнді абыройға ие болды. Көбіне оларды әзәзілдермен, жындармен шатастырды. Мысалыға, Джон Беньянның "Қажыға барушының жолы" атты кітабында «және жексұрын пері хобоқұбыжық» деген сөзді кездестіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Англия әдебиеті Санат:Кейіпкерлер Санат:Мифология
Интерпункция
Интерпункция (лат.interpunctio - сөзді нүктелермен бөлу) — жазба тілде, жазбада тыныс белтілерін кою.
Подора
Подора — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 967 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Липари аралдары
Липари аралдары, Эолды аралдар — Тиррен теңізіндегі вулкандық аралдар тобы. Италияға қарайды.
Жалпы ауданы 117 км². 10 ірі және 7 ұсақ аралдардан тұрады. Базальт лавалардан және туфтардан түзілген. Вулькано және Стромболи аралдарында әрекетті, сөнбеген вулкандар бар. Биіктігі Салина аралдарында 962 м. Зәйтүн, жүзім өсіріледі. Күкірт кені бар. Липари аралдарынан экспортқа шарап шығарылады.
Санат:Липари аралдары
Дунга
Карлос Каэтано Бледорн Верри ( Carlos Caetano Bledorn Verri; 31 қазан 1963 ж., Ижуй, Рио-Гранде-ду-Сул, Дунга деген атпен танымал ( Dunga) — Бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы және футбол жаттықтырушысы, 1994 жылғы әлем чемпионы, 1998 жылғы әлем күміс жүлдегері. Бразилия Ұлттық футбол құрамасының экс футболшысы. 1994 және 1998 жылғы әлем чемпионаттарындағы құрама капитаны.
Футболшылық
Карьерасын 1980 жылы "Интернасьонал" сапында бастады. 20 жыл бойы Бразилия, Италия, Германия, Жапония клубтарында ойнады.
Ұлттық құрама сапында 1987 жылы тұңғыш рет алаңға шықты. 1994 жылғы әлем чемпионаты барысында капитан боп тағайындалды. Бразилия финалда Италияны пенальтилер сериясында ұтып, пенальтилердің бірін Дунга соқты.
1998 жылғы әлем чемпионатынан соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды. Екі жылдан соң футбол ойнауды мүлде доғарды.
Бапкерлік
2006–2010 және 2014–2016 жылдары Бразилия ұлттық құрамасында бас бапкер қызметін атқарды. 2010 жылғы әлем біріншілігінде Бразилия ширек финалда Нидерландтан 1:2 есебімен ұтылды да, Дунга қызметінен босады.
Сабуртало
«Сабуртало» (საფეხბურთო კლუბი საბურთალო) — Грузияның Тбилиси қаласындағы футбол клубы, 1999 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Михаил Месхи атындағы стадионда өткізеді, сыйымдылығы 24 мың адам.
Дунга
Бапкерлік
2014 жылғы әлем біріншілігінен соң тағы да құрама тізгінін ұстады. 2015, 2016 жылдары Америка кубогында Бразилия сәтсіз өнер көрсетіп, тағы да ол қызметтен кетті.
Сабуртало
2015/16 жылдан бері тек жоғары лигада ойнап келеді.
Сілтемелер
Санат:Грузия футбол клубтары Санат:1999 жылы құрылған футбол клубтары
Дунга
Сілтемелер
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары Санат:Джубило Ивата ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Сантос ФК ойыншылары Санат:Коринтианс ФК ойыншылары Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар Санат:1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Көлтай
КӨЛТАЙ– Жайық және Қалдығайты өзендерінің аралығындағы сор. Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы Базартөбе а-ның оңт.-шығысында 35 км жерде орналасқан. Солт-тен оңт-ке қарай 6 км-ге созылып жатыр, енді жері 2,5 км. Сордың беті тегіс келген. Солт-нде Жиенбайсор соры, Қырықжылдық қыстауы, шығысында Батабай, Бабатай қыстаулары, оңт-нде Көне және Жаңа Көлтай қыстаулары, батысында Шүмен, Сарыдала қыстаулары орналасқан. Сордың беткі тұз қабаты қабыршақталған.‎
Пурбах-ам-Нойзидлер-Зе
Пурбах-ам-Нойзидлер-Зе (Purbach am Neusiedler See) — Аустриядағы қала. Бургенланд федералды жеріне қарасты Айзенштадт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2637 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45,84 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — EU, ресми идентификациялық коды — 1 03 12.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рихард Херман (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Венг (Изар)
Венг (Изар) (Weng (Isar)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсхут ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Зюйдкоот
Зюйдкоот (Zuydcoote) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59668, пошта индексі — 59123.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Зонд енгізу
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Карвальял (Бомбаррал)
Карвальял (Бомбаррал) (Carvalhal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Бомбаррал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2,934 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 91,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Оррик (Миссури)
Оррик (Orrick) — Миссури штатының Рэй округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.5 км². FIPS коды — 29-54938.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 799 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Рэй округы (Миссури)
Майнц-Бинген (аудан)
Майнц-Бинген (Landkreis Mainz-Bingen) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ингельхайм-на-Рейне қаласы. Аудан Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан. Рейнланд-Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 605,85 км² шамасында. Тұрғыны 200 317 адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 331 адам/км². Ауданның ресми коды — 07 1 43.
Аудан 66 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц аудандары
Джованни Сартори
Сартори Джованни (Giovanni Sartori; 13 мамыр 1924, Флоренция — 4 сәуір 2017, Рим) — итальяндық саясаттанушы, саяси компаративистика, саяси партиялар социологиясы, демократия теориясы, элиталар теориясы саласындағы ірі зерттеушілердің бірі. Дж.Сартори өзінің "Демократиялық теория" атты еңбегінде көп жақтан полиархия тұжырымдамасына ұқсас демократия теориясын ұсынады. Итальяндық ғалым тұжырымдамасының басты белгісі - оның демократиялық жүйелердің тұрақтылық мәселесіне ерекше назар аударатыны. Сарторидің ойынша, демократиялық идеал саяси тәртіптің ең басты деген негіздемелерін бағалаудың дерексіз белгісі қызметін атқара алады, алайда оны шын мәнісінде қолдану әрекеттері айтарлықтай шектеулі болуы қажет. Осы орайда мүлдем парадоксалды жағдай қалыптасады. Демократиялық идеал қоғамдық әрекеттестіктің осы жүйесінің ең жоғары деңгейінде жүзеге асырылуы тиіс. Бірақ демократиялық жүйе орнығып, тұрақтылыққа ие болғаннан соң-ақ идеал екінші орынға шығуы керек. Демократиялық идеал демократиялық саясаттың шынайы мәселелерін шешуде көмек көрсете алмайды. Керісінше, шынайы мәселелер идеалдың абсолютті талаптарынан көріне бастаған кезде демократияның жойылу қаупі төнеді. Сарторидің пайымдауынша, демократияға ең көп қауіп төндіретін әлдебір "ақсүйектердің" олигархиялық дәмеленулеріне төтеп беруге қабілет- сіздік емес, демократиялық бірыңғай күшті жетекшілердің орнын әлеуметтік- саяси бағыты авторитарлы немесе тоталитарлы сипатқа ие демократиялық емес қауым топтарының басу мүмкіндігі болып табылады. Сартори саяси партияларды "қоғам мен өкімет арасындағы басты дәнекерші" ретінде қарастырған. Ол қазіргі партиялық жүйелерді партиялық бәсекелестік негізінде 7 түрге бөлген:
1) бірпартиялық жүйе; 2) гегемон партиясы бар жүйе; 3) басым партиясы бар жүйе; 4) екіпартиялық жүйе; 5) шектелген плюрализм; 6) шектен шыққан плюрализм; 7) бөлшектенген жүйе.
Марапаттары
* 2005 — Әлеуметтік ғылымдар Астурия сыйлығының ханзада». лауреаты
Дереккөздер
Санат:АҚШ философтары Санат:Италия философтары Санат:Италия саясаттанушылары
Тибейто-Се
Тибейто-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вары-Яха тармағының оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Транспортир
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері Санат:Сызу құралдары
Рахат (Маңғыстау облысы)
Рахат — Маңғыстау облысы Жаңаөзен қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Рахат ауылдық әкімдігі орталығы.
Тарихы
Іргесі 2012 жылы Жаңаөзен қаласынан «Рахат», «Ақсу», «Жұлдыз» және «Мерей» шағынаудандарын бөлу арқылы құрылған.
Халқы
Тұрғыны: