cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Палёная Рассоха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Трекате
Трекате (Trecate) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19601 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 516 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 28069.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Кассий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
NGC 6
NGC 6 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 20 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 679, NGC 20, UGC 84, MCG 5-1-36, ZWG 498.82, ZWG 499,54.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6 NGC 6
Петр Александрович Буланов
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары
Красный Октябрь (Солтүстік Қазақстан облысы)
Красный Октябрь — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Пригородный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан оңтүстікке қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 128 адам (68 ер адам және 60 әйел адам) болса, 2009 жылы 25 адамды (14 ер адам және 11 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
Дренов (Ловеч облысы)
Дренов (Дренов) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5562. Телефон коды — 06918. ЕКАТТЕ коды — 23666.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Ортогенез
Ортогенез (грек. orthos – түзу және ...генез), ортоэволюция – тірі табиғаттың дамуына ішкі факторлар себепші болып, организмдер эволюциясы қатаң түрде белгілі бір бағытта жүреді деген тұжырым. Ортогенез терминін ғылымға 1893 жылы неміс ғалымы В.Хакке енгізді. Ортогенез туралы ғылыми көзқарас неміс ғалымы Т.Эймердің еңбектері негізінде қалыптасқан (1888 – 97). Ол Ортогенездің мәнін – тіршіліктің эволюциялық дамуының бағыты табиғи сұрыпталудың нәтижесінен емес, қайта өзгергіштіктің бастапқы бағытымен анықталады деп түсіндірді. Ал барлық тірі организмнің өзгеруі – оны қоршаған сыртқы ортаның әсерінің нәтижесінен болады және ол табиғаттың қатаң бір белгілеген бағытымен жүріп отырады, сондай-ақ, тұқым қуалайды. XX ғасырда Ортогенез ілімін жақтаушылар тіршіліктің эволюция дамуының бағытын анықтауда шешуші рөлді организмнің ішкі факторлары (материалдық, бейматериалдық) атқарады деп тұжырымдады. Бірақ бұл факторлар әуел бастан генетикалық кодта жазылады немесе организмнің жалпы физика-химиялық ерекшеліктеріне байланысты қалыптасады. Ортогенез тұжырымдамасы көп жағдайда эволюция процесті автогенездік себептермен түсіндіруге тырысады. Автогенез (грек. autos – өзім және ...генез) – тіршіліктің эволюция дамуын идеалистік тұрғыдан сипаттайтын тұжырымдамаү
Ана Роке де Дюпре
Ана Роке де Дюпре, немесе "Флора дель Валле" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, суфражист және Пуэрто-Рико университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға.
Жас жылдары
Ана (шын есімі: Ана Роке Гейгель) Пуэрто-Рикодағы Агуадильяда дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жаста болғанда, ол қарапайым мектепке жіберіліп, екі жылдан кейін оны бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған география оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдап алған болатын. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды.
Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел
1872 жылы Ана, заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге үйленді. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпремен бірге оның бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка.
1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ананың астрономияға және білімге деген құштарлығы болды. Оның отбасылық үйі астрономия, ботаника және музыка туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - киеуі дүниеден озып, оны кішкентай балаларымен жалғыз қалдырды.
Жасаушы және таратушы
1884 жылы Анаға Аресибода мұғалім орны ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол Губерниялық Институтта ғылым мен философияны бойынша бакалавр дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы Сан-Франциско мен Танка көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол телескоптың көмегімен астрономия туралы конференциялар өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол алгебра пәнінен ,испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды. 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғаш болып "әйелдерге арналған"- La Mujer журналын құрды.El Buscapie, El Imparcial және El Mundo газеттеріне мақалалар жазды. La Evolucion (1902), La Mujer del Siglo XX (1907), Album Puertorriqueño (1918) және Heraldo de la Mujer (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдарды қалаған болатын.
Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: Ла Обрера , Луз и Сомбра , Сара кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық Флора атты кітабы жоғары бағаланып, онымен қоймай Төртінші ғасырдың Христиан Өркениеті Ұйымы марапатына ие болған. Роке Антиль ботаникасын жазды, 20 ғасырдың басында Кариб теңізіндегі өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды.
Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы
Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп құрды. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер академиясын құрған болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана Понсеньо лицейін (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де Маягвес колледжін (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты.
Феминист
1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші феминистік ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді.
Мұра және Құрмет
1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық либералды партияның құрметті президенті лауазымын алды.
1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре Рио-Пьедраста қайтыс болды. Кейін Анаға арнап мемориал тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы Умакао орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы бастауыш мектеп аталды.
2020 жылы Ана Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының лауреаты атанған болатын.
Дереккөздер
Санат:18 сәуірде туғандар Санат:1933 жылы қайтыс болғандар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:жазушылар Санат:ғалымдар Санат:Феминистер Санат:Пуэрто Рико тұлғалары
Арфей-Шатен
Коммунаның INSEE коды — 23005, пошта индексі — 23700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Графикалық режім
ГРАФИКАЛЫҚ РЕЖІМ (Графический режим; graphics mode) — экранға пиксельдерден (нүктелерден) тұратын күрделі графикалық бейнелерді шығаратын дисплей жұмысының режімі. Графикалық кескіндерді шығаруды жасақтайтын дисплей жүмысының режімі. Бұл режімдегі мәліметтерді кескіндеу элементі бейнелік буферде мәндері сақталатын нүктелер болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тоқа Шоңманұлы
Тоқа Шоңманұлы - (лақап аты Сайдалы Сары Тоқа, 1830, қазіргі Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы -1904, сонда) - халық композиторы, Тәттімбет күй тарту мектебін дамытушылардың бірі, шертие күйдің шебері. Арғын тайпасы Қуандық руы Сайдалы бөлімінен шыққан. Тоқа жасынанақ асқан домбырашылық өнерімен ел-жұртына белгілі болды. Оның идеялық мазмұны терең, ойлы, сұлу ырғақты "Сары жайлау", "Ерке қыз", "Бел шешер", "Жалғыз ішек", "Қосбасар" (3 нұсқасы), "Боз торғай", "Теріс қақ-пай", "Аққу", "Сары өзен", "Боз айғыр", "Төрт толғау", ("Естірту", "Арнау", "Ана жүрегі". "Немере жоқтауы" деген 4 бөлімнен тұрады) атты күйлері халық арасына кең тарады. Оларды толық сақтап, насихаттаған туысы әрі шәкірті Үлмағамбет пен оның баласы Асылбек (қазір Қарағанды облысы Жанаарка ауднда тұрады) болды. Осы ауданда тұратын домбырашы М.Тілеухановтың орындауында Тоқаның бірнеше күйлері пластинкаға жазылып алынды.
Жан Огюст Доминик Энгр
Санат:1780 жылы туғандар Санат:1867 жылы қайтыс болғандар
Ла-Трините-сюр-Мер
Ла-Трините-сюр-Мер (La Trinité-sur-Mer) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56258, пошта индексі — 56470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1622 адамды құрады. Халық тығыздығы — 261,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Куз-е-Сен-Фрон
Куз-е-Сен-Фрон (Couze-et-Saint-Front) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24143, пошта индексі — 24150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 775 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Голландиялық гамбит
Голлландиялық гамбит — дебют, келесі жүрістермен  басталады:  '''1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 e7-e6 3. Kb1-c3 Kg8-f6 4. Cc1-g5 c7-c5 5. c4:d5 c5:d4'''
жабық бастамаларға жатады.
Тарихы
Л. Принспен басқа да голландиялық  шеберлерімен құрастырылған өткір жалғасы. Гамбит екіжақты мүмкіндігі бар өткір ойынға апарады. П. Кереспен Д. Бронштейнның партияларында кездескен.
Тағы қараңыз
Санат:Гамбиттер Санат:Жабық дебюттер
Фауналық аудандастыру
right|thumb|400px|Animals Фауналық аудандастыру, белгілі бір аумақта таралған жануарлар дүниесінің түр құрамына, олардың тарихи қалыптасуына, ондағы эндемик түрлердің сақталып қалуына және түрлердің таралу заңдылықтарына байланысты жүргізіледі.
Қазір Жер бетіндегі құрлықтар 4 ірі Фауналық аймаққа бөлінеді:
Мұнда қалталы жануарлар (кенгуру, вомбат, қалталы қасқыр), ұшқыш түлкілер, полинезия егеуқұйрығы, т.б. құстардан казуар, жұмақ құстары, саланган, т.б. мекендейді. Әлемдік мұхиттағы жануарлар дүниесін Фауналық аудандастыруда құрлықтағы Фауналық аудандастырудан басқаша, өзіне тән жүйелеу қағидалары қолданылады. Мысалы, олардың судың әр түрлі қабаттарында және су түбінде таралу ерекшеліктеріне үлкен мән беріледі. Су түбінде тіршілік ететін жануарлар дүниесін Фауналық аудандастыруда литоралды және абиссалды өңірде таралғандар деп бөледі. Жалпы алғанда, фауналық аймақтардың шекарасы көбіне Жер бетіндегі ендіктер бойынша өзгеріп отыратын климаттық белдеулерге сәйкес келеді. Фауналық аудандастыру мәселелерін биогеография және зоогеография ғылымдары зерттейді.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Зоология Санат: Жануарлар
Идяш-Кускар
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вороп-Шор
Вороп-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сибирчата-Яха өзенінің оң жағалауынан 132 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Виламар
Виламар (Vilamar) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Кантаньеде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 770 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,2 км² шамасында. Халық тығыздығы — 124,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Фома (st tomé).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Дұғай сәлем
Дұғай сәлем — дәстүрлі ортада қолданылатын этикалық мәнді дағдылы сөз орамы. Адамның жол жүріп бара жатқан адам арқылы өзінің таныс-біліс, дос-жаран, туыс адамына амандығын немеее бұйымтайын білдіріп игі-ниет жолдауын білдіреді. Егер ісі өте маңызды, шүғыл болса, ондайда сәлем айтушы «Үш қайтара дүгай сәлем де!» деп рең беріп, осы сөз тіркесіне қосымша бүйымтайын қоса айтады. Қалыптасқан дағды бойынша жолаушы айтушының аманат еткен дүғай сәлемін төл сөзі бойынша жеткізуге міндетті.
Егер қүпия, жасырын ойды айтқысы келсе, оны тұспалдап, жүмбақтап, астарлы сөзбен жеткізеді. XX ғ. бас кезіндегі аумалы-төкпелі кезеңде Алашордашылар тарапынан (Ә.Бөкейханов делінеді) шекараға жақын жерде қоныстанған алашшыл азамат Нариман Жабағинге: «Жылцы баласына дүгай сэлем де! Арқада қыс қатты болатын түрі бар, мал мен жанды әріге, алысца отарлатсын!» деген астарлы сәлем жолданған. Осы тұспалды дұғай сәлем коп адамның тағдырына араша болған екен. Хат жазу аркылы да белгілі бір адамдар тобына дұғай сәлем айту XIX ғ. соңынан бастап қазақ зиялылары арасында кең тараған.
Тіптен баспа бетіне жариялау үрдісі орын алды. Шәкәрім «Қазақ» газеті мен «Айқап» журналына сөз салушыларға» деген өлеңінде қауымға арнап: Дұғай дa, дұгай сәлем айт, «Айқап», пенен «Қазақша». Кекеу, сөгіс сөзден қайт, Кез боларсыз қазақша. Қарап жүріп қақтығып, Қатынша сөзбен баптығып, Менікі жөн деп аптығып, Неге түстің азапқа? - деп, басу сөз айтып, басылым беттерін бос айқай-шу, айтыс-тартыс алаңына айналдырмауларын сұраған. Яғни мұндай дұғай сәлем пікір айту, полемикаға бой ұру нышанында жазылған сыни сараптама сипатында болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Франшесс
Франшесс (Franchesse) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03117, пошта индексі — 03160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 447 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Унтергруппенбах
Унтергруппенбах (Untergruppenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Хайльбронн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7861 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 25 098. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Веллер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Безек Бейнлеуми
Безек Бейнлеуми (евр בזק בינלאומי ‎ — Израильдегі компания.
Компания 1996 жылы құрылған. Бұл Bezek телефон компаниясының еншілес кәсіпорны. Байланыс қызметтерін көрсетеді - шетелге қоңырау шалу (коды 014). Жылдам интернет провайдерлерінің бірі. 2007 жылдың маусым айының аяғында Интернет Bezek Beinleumi-де 924 000 тұтынушы бар.
Компания Walla интернет-порталының 37% ие.
Компанияның 2007 жылғы айналымы 1,3 млрд. шекель (250 млн. доллардан астам), таза пайда – 204 млн. шекель.
Сілтемелер
Санат:Pages with unreviewed translations
NGC 4311
NGC 4311 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 19 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4311 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: bright *2 4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Кочеюлка
Кочеюлка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кия өзенінің оң жағалауынан 161 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Күрек тістер
thumb|250px|right|Адамның жоғарғы күрек тістері Күрек тістер   (dentes incisivi; dens— тіс, incisivum — кескіш) — азықты тістеп үзіп алуға маман- данған өткір тістер. Олар тұмсық және төменгі жақ сүйектерінің тіс ұяшықтарында орналасады. Алдыңғы екі күрек тіс — ұстағыш күрек тістер, одан кейінгі тістер — ортаңғы күрек тістер, ал екі шетіндегі тістер — шеткі күрек тістер деп аталады. Күйіс қайтаратын жануарлардың тұмсық сүйектегі жоғарғы күрек тістері болмайды, ал төменгі жақ сүйектерінде төрт-төрттен сегіз күрек тіс болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
قاطعة
Рогю Блаффс (Мэн)
Рогю Блаффс (Roque Bluffs) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Гардэн Сити (Миссури)
Гардэн Сити (Garden City) — Миссури штатының Касс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.5 км². FIPS коды — 29-26434.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1500 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Касс округы (Миссури)
Маникервиль
Маникервиль (Maniquerville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76406, пошта индексі — 76400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 470 адамды құрады. Халық тығыздығы — 184,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Хелицералылар
Хелицералылар (Chelicerata) – буынаяқтылар класының бөлімі.
Жалпы сипаттама
Хелицералылардың жалпы және ерекше белгісі сол, аяқтары біткен бөлімі “баскөкірек” бөлімін құрайтын ауыз бөлімімен тығыз байланысқан. Су шаян тәрізділер мен трилобиттердің бас бөліміне сәйкес “баскөкірек” бөлімінде алты жұп аяқ қолдары болады, бұлардың бірінші жұбы ауыздың алдыңғы жағында жатады және хелицералы деп аталады, осы хелицералылар қашанда жақ сүйектерінің қызметін атқарады, ал соңғы төрт жұбы – үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы жұптары нағыз көкірек аяқ –қолдары болып табылады және өздері, негізіне, хелицералылардың жүретін аяқтары болады. Аяқ –қолдарының екінші жұбы – педипальпалар болатын болса, бұлар әдетте ауыздың арт жағында жатып, кейде аяқтар қызметін атқарады, бірде – жейтін қоректі қысып алушы мүше болып келеді, кейде, тері сезімі органының қызметін атқарады.
Классификациясы
Хелицералылар тип тармағы екі класқа бөлінеді: меростомалықтар (merostomata, s. Palaeostraca) класы және өрмекші тәрізділер (Archnida) класы. 2- тип тармағы. Хелицералылар (Chelicerata)
I – класс. Меростомалықтар (merostomata, s. Palaeostraca)
II – класс Өрмекшітәрізділер (Arachnida)
Ахмад Абугауш
Ахмад Абугауш (أحمد أبو غوش; ; Амман, Иордания) — иорданиялық тхэквондошы, 1996 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы. Тегі палестиндік. Иорданиядан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы.
2017 жылғы Әлем чемпионатың қола жүлдегері. 2019 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 2018 жылғы Азиада ойындарының қола жүлдегері.
Санат:Алфавит бойынша тхэквондошылар Санат:Иордания тхэквондошылары Санат:Тхэквондодан Олимпиада чемпиондары Санат:Иордания Олимпиада чемпиондары Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Санталдар тұқымдасы
Санталдар тұқымдас (Santalaceae) — қос жарнақты, көп жылдық (өте сирек жағдайларда бір жылдық) шөптесін өсімдіктер және ағаштар мен бұталар. Тропиктік, субтропиктік және қоңыржай аймақтарда өсетін 400-ден аса түрі 35 туысқа біріккен. Қазақстанда аса биік тау баурайларында, шабындықтарда, өзен аңғарларында және жазық жерлерде өсетін жалғыз туысы — кендірше (Thesіum), оның 8 түрі бар. Санталдар тұқымдасына жататын түрлердің жапырақтары тұтас және өркенге қарама-қарсы не кезектесе орналасады. Көпшілік түрлерінде тамырында сорғыштары (гаусторийлары) болады, сол арқылы басқа өсімдіктің тамырына, сабағына жабысып паразиттік тіршілік етеді. Мұндай түрлерінде жапырақтары қабыршаққа айналған. Гүлдері өте ұсақ, әдемі емес, қос жынысты, бір (кейде екі, көп) үйлі. Гүлтабанының ортасы сәл ойыстау, бір ұялы аналық жатыны сол ойысқа бекінеді. Тостағанша жапырақшаларының, аталықтарының саны — 4 не 5. Аналығы 3 не 5 жеміс жапырақшаларынан тұрады. Гүлдері жәндіктермен айқас тозаңданады. Мамыр — шілде айларында гүлдеп, маусым — қыркүйекте жеміс салады. Жемісі — қақырап ашылмайтын жаңғақ. Жемістерін құстар, құмырсқалар, кемірушілер таратады. Ұрығы эндосперммен (ұрықтың қоректенуіне қажетті ұлпа) қоршалған. Санталдар тұқымдасның көптеген түрінің сүрегі өте құнды болып саналады. Олардан үй жиһаздарын, сәндік заттар жасайды. Діңі мен тамырынан алынған хош иісті майы парфюмерия мен медицинада қолданылады. Кейбір түрінің жемісі жеуге жарамды. Санталдар тұқымдасның Қазақстанда өсетін — Минквиц кендіршесі (Thesіum mіnkwіtzіanum) Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Санталдар
Санта-Мария-де-Сандо
Санта-Мария-де-Сандо (Santa María de Sando) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Арапоэма
Арапоэма (Arapoema) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арагуаина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6641 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1552,207 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Токантинс елді мекендері
Консо
Консо — Эфиопияның оңтүстігінде тұратын кушиттер тобының ең ірі этникалық топтарының бірі. Олардың саны, әртүрлі деректер бойынша, 170 мыңнан 250 мың адамға дейін.
Тілі
Тілі - консо тілі. төрт диалектіге бөлінеді: холме, дууро, фаша және каратти.
Діні
Көпшілігі дәстүрлі нанымдарды ұстанушылар, бір бөлігі христиандар (лютерандар, монофизиттер).
Тарихы
Олардың алғашқы тұрғылықты жері нақты белгісіз, бірақ аңыз бойынша Консо Эфиопияның оңтүстік-батысына шамамен 5000 жыл бұрын қоныс аударған. Сонымен қатар, олар тас дәуірінің құралдарын пайдалану дағдыларына ие болды.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі - тау беткейлерін суару және қолмен атқарылатын егіншілік. Негізгі дақылдарға құмай мен жүгері, ал тауарлы дақылдарға мақта мен кофе жатады. Ірі қара, қой, ешкі азық-түлік пен сүт үшін өсіріледі.
Өмір салты
Бүгінгі күні Консо мен олардың Оромо көршілері арасындағы әдет-ғұрыптарда айтарлықтай айырмашылықтар болғанымен, Консо қоғамы дәстүрлі Оромо мәдениетімен кейбір ұқсастықтарды сақтап қалды, гадаа ұрпақтарын бөлетін әлеуметтік ұйым жүйесі, ұқсас бас діни қызметкерлер және фаллицизм культі. Көп әйел алу консолар арасында кең таралған әдет. Сондай-ақ топ мүшелері жауды немесе жануарды өлтірген өлген адамды еске алу үшін оюларды (вагалар) орнатады.
Олар үлкен айналасы тас қабырғалармен қоршалған үлкен елді мекендерде («қалаларда») тұрады.
Дереккөздер
Санат:Эфиопия халықтары
Ночиано
Ночиано (Nocciano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Артықшылық режімі
Артықшылық режімі  (Режим пользователя; user state(mode) — артықшылығы бар команданы пайдаланбайтын операциялық жүйенің программасы мен пайдаланушының программасы орындалатын компьютер жұмысының режімі.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Ночиано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1671 адамды құрайды. Халық тығыздығы 129 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 65010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo. Жыл сайынғы мерекесі — 10 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Су өткізбейтін жыныстар
Дереккөздер
Санат:Гидрогеология Санат:Геология
Изен
Ботаникалық сипаттамасы.
Изен (Kochia) – алабұталар тұқымдасынажататын бір немесе көп жылдық бұташық өсімдіктер туысы.
Сабағының биіктігі 10 – 100 см, гүлдері гүлжапырақсыз, қос жынысты, 5 мүшелі, 2 – 4-тен топталып жапырақ қолтығына орналасқан, кейде жеке жапырақты, масақты гүлшоғын құрайды. Аталығы – бесеу. Қазақстанда кең тараған түрі: жатаған Изен (K. prostrata) және сыпыртқы Изен (K. scoparia). Бұлар қуаңшылыққа төзімді, биіктігі 10 – 75 см, сабағы қара қоңыр қабықты бұташықтар. Тамыры жусан, діңгекті келеді. Сабақтары көп, қалың жапырағының сыртын түк басқан. Солғын жасыл, жіңішке гүлі қос жынысты болады. Тамыз – қыркүйекте гүлдеп, қазан айында жемістенеді. Тұқымы – сопақша дән. Изен бағалы жайылымдық, кейде шалғындық жоғары өнімді өсімдік. 1 га-дан 6,2 – 9,8 ц пішен түседі.
Изен – тамыры мықты жетілген, көп жылдық, жабайы бұршақша тәріздес, алабота тұқымына жататын өсімдік. Ол құрғақшылыққа және сортаң жерге өте төзімді келеді оның сабағы қызғылт түсті, жапырақтары өте ұсақ, гүлі реңсіз болады.
Химиялық құрамы.
Гүлдеген кезде құрамында 8,4 – 17,3% протеин, 24,2 – 37,9% жасұнық, 3,5 – 4,3% май болады. Жемісі мен тұқымында 34,9% протеин, 8,2% май, 16,3% жасұнық бар. Изеннің жапырағы мен сабағында нәруіз, көмірсулар, минералды және дәреумен заттар, май бар.
IC 5091
IC 5091 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Изен
Қолданылуы.
Изеннің кейбір түрлері (K. prostrata) әсемдік өсімдік ретінде өсіріледі. Жас өскіні тағамға, емге, сыпырғыш жасауға пайдаланылады.
IC 5091
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66505, ESO 74-27, AM 2112-705.
Савицкий Пётр Николаевич
Биография
XVII ғасырда белгілі болған аз санды орыс дворян тегінен шыққан. Николай Петрович Савицкийдің баласы.
IC 5091
Сыртқы сілтемелер
IC 5091 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Изен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қызылқұйрық тұқымдасы
Савицкий Пётр Николаевич
Биография
Балалық шағы Черниговта өткен. Ұлы Петр атындағы Петроградск политехникалық институтында экономика факультетінде оқыған. Осында Петр Струв басшылығымен ғылыммен айналысуды жалғастырған.
Таужыныстың беріктік шегі
Таужыныстың беріктік шегі - Таужынысты уатуға жеткілікті кернеу мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Бод
Бод — телеграф ақпаратының берілу жылдамдығының бірлігі. Ол байланыс линиясы арқылы 1 секундта берілетін элементар электр сигналының санына тең. Француз өнертапқышы Ж. Бодоның (J. Baudot, 1845 — 1903) құрметіне аталған.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Мера
Мэн (штат)
Мэн (Maine) — АҚШ-тың солтүстік батысындағы штат, халық саны - 1 274 923 адам (2000), Жаңа Англия штаттарының бірі. thumb|250px|right Атлант мұхитының жағалауында орналасқан, Канадамен және Нью-Хэмпширмен шекаралас. Ауданы 85 801 шаршы шақырым. Астанасы — Огаста. Штат Аппалачимен қиылысады, ең жоғарғы нүктесі 1606 м (Катадин қаласы) осы жерде. Жергілікті ойпаттарында көлдер мен аңғарлар көп, Атлант жағалауында көрікті құз-жарлар бар. Алғашқы қоныстанушылар алгонкин үндістері болған. Еуропалықтар өзен аңғарларынан және жағалауларынан пенобскот және пассамакодди тайпаларын анықтады.
200px|thumb|right|Мэн әкімшілік ғимараты, сәулетшісі [[Чарльз Балфинч, 1829–1832 жылдары тұрғызылды]] 1603 жылы француздар Мэнді Акадия провинциясының құрамына енгізді, 1606 жылы ағылшындар бұл жерлерді Плимут компаниясының территориясы деп жариялады. 17 ғасырда ағылшындар мұнда сирек кездесетін мекеннің негізін қалады, бүкіл аймақ 1763 жылы Батыс Канада ағылшын отарына айналғанға дейін ағылшындар мен француздар арасындағы жанжалдардың аймағына айналды.
Мэн 1652 жылдан бастап Массачусетс отарының округы болды. 1820 жылы Миссурий мәмілесіСІ бойынша АҚШ-тың 23-ші штаты болды. 1842 жылы Канада екеуінің арасына шекара қойылды. 19 ғасырдағы Азаматтық соғыс пен Өнеркәсіптік төңкеріс Мэндегі капиталдар мен жұмыс күшінің жылыстауына ықпалын тигізді. 250px|thumb|left|[[Bath Iron Works кеме зауыты.]] 20 ғасырда төменгі қарқынмен болса да, әсіресе, оңтүстік батыстағы көмір қазатын аудандарда экономика дамып жатты. Экономикасы ауыл шаруашылығына және пайдалы қазбаларды шығаруға негізделген. Негізгі өнім – қаңылтыр, орман материалдары, картоп және шаян. Сондай-ақ туризмнің де маңызы зор. right|thumb|[[jetBlue ұшағы Портланд халықаралық джетпортында.]]
Дереккөздер
Санат:Мэн Санат:АҚШ штаттары Санат:Жаңа Англия Санат:1820 жылы құрылған елді мекендер
Леонид Арсеньевич Булаховский
Леонид Арсеньевич Булаховский (14.04.1888, Харьков, - 04.04.1961, Киев)- орыс және украин тілдерінің маманы. УССР ғылым академиясының академигі, КСРО ғылым академиясының корр мүшесі, УССР-жің ғылымға еңбек сіңірген қайраткері. Негізгі еңбектері орыс және украин тіл білімі мәселеріне, тіл білімі саласындағы славистика мен оқыту әдістеріне арналған. Леонид Арсеньевич Булаховский - славян акцентологиясының да көрнекті маманы. Ленин орденімен, 2 рет Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:1888 жылы туғандар Санат:1961 жылы қайтыс болғандар
Мэн о'Уор
Мэн о'Уор (Man o’War) (1917 жылы туған) — американдық таза қанды жүйрік айғыр. .
Екі маусым ішінде (1919-1920) Пикнесс пен Бельмонт стейкстерін қоса алғанда 21 бәйгенің 20-сын жеңіп алды. (Кентукки-дербиге қатысқан жоқ.) Одан Үш тәждің (1937) жеңімпазы Уор Адмирал тәрізді 64 жүйрік айғыр туды. 1950 жылы Асошиэйтед Пресс Мэн о'Уорді XX ғасырдың 1 жартысындағы үздік жүйрік айғыр деп жариялады.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:АҚШ
Ақ сепаратизм
Ақ сепаратизм - сепаратистік саяси қозғалыс, ол ақ адамдар үшін жеке экономикалық және мәдени дамуды құруға тырысады.
Көптеген ақ сепаратистер нәсілдік сепаратизмнің нәсілдік артықшылықтан айырмашылығы сепаратистер барлық нәсілдер мен этникалық топтардың өз мәдениетін бөлек дамытуға құқығы бар және кез келген нәсіл екіншісіне үстемдік етпеуі керек деп санайтынын мәлімдейді. Олар нәсілдік айырмашылықтарды құрметтеу керек деп санайды және нәсілдік араласуға үзілді-кесілді қарсы.
Сыншылар ақ сепаратизм ақ үстемшілдердің «қоғамдық қасбеті» ғана екенін көрсетеді.
Кіші Сарка
Кіші Сарка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің сол жағалауынан 304 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Ринат Жеңісбайұлы Жұматов
Атырау футболының түлегі. 2018 жылдан бері негізгі құрамда ойнап келеді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Атырау ФК ойыншылары
Эйнсварт аспабы
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Аннализ Мерфи
Аннализ Мерфи (Annalise Murphy;) — ирландиялық яхташы, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері.
Анасы Кейти Макаливи де желкенді спорт түрімен айналысқан, 1980 жылғы Олимпиадаға қатысқан.
Санат:Алфавит бойынша яхташылар Санат:Ирландия яхташылары Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Еңбек бөлінісі
Еңбек бөлінісі – еңбек қызметі түрлерінің ара жігін ажырату. Еңбек бөлінісі еңбекті ұйымдастыру жүйесінде қалыптасады. Өндірістің тиімділігін арттырудың тұрақты қолданыстағы факторы болып табылады. Негізгі 3 түрге бөлінеді: Сонымен қатар аумақтық, халықаралық еңбек бөлінісі де болады. Кәсіпорындарда:
Тарихы
Саяси экономияның негізін қалаушылардың бірі Адам Смит «Халықтар байлығы» (1776 ж.) атты еңбегінде, тұрмыстық жағдайдың еңбектің бөлінісімен байланысты болатынына көз жеткізіп, мынадай ой айтады: егер әр адам өздерінің жұмыс орындарында әртүрлі еңбек операцияларын орындауға толық маманданса, онда еңбек өнімділігі көтеріліп, оның бөлінісі тиімді түрде жүзеге асады, ал еңбектің бөлінісі дұрыс болуы үшін барлық өндіріс факторлары мен дайын өнім өзара байланыста болуы шарт.
Осы логиканы ұстанатын болсақ, онда еңбек бөлінісінің «тереңдеуі» алға қойылған өндірістік мақсатқа, оған жеткізу үшін қолданылатын материалдық құрал-жабдықтарға байланысты. Басқаша айтқанда, қоғамның өндіргіш күштерінің дамуы пайдалы еңбектің бөлінісіне тікелей байланысты.
Бір топ (Вильям Петти, Адам Смит, Давид Рикардо, Джон Мейнард Кейнс, Милтон Фридман) ғалымдар еңбектің өндіргіш күшінің дамуының, жетістігінің және ептілік пен зеректілігінің белгілі бір бағытта болуының өзі оның бөлінісінің нәтижесінде көрінеді деген түйін жасайды.
«Неміс идеологиясы» атты еңбегінде К.Маркс және Ф.Энгельс осы байланысқа анықтама бере отырып, ұлттың өндіргіш күштерінің даму деңгейінің көрнектілігін ондағы еңбектің бөлінісі дәрежесінен білуге болады деп көрсетеді. Осы тұжырымға қоса олар еңбек бөлінісі үрдісінің қоғамдық, салалық және аумақтық астарларын да ғылыми тұрғыдан зерделеген болатын. Сонымен қатар, кез келген қоғамдық-экономикалық жүйенің тауарлы шаруашылық жағдайында қоғамдық еңбек жиынтығы жекелеген іс-әрекет және оның қосалқы түрлеріне, сфераларға бөлінетіні туралы да алғашқы дәлелдемелерді ғылыми еңбектерінде келтірген.
К. Маркстың пікірінше, еңбектің аумақтық бөлінісі аудандардың нақты өндіріс салаларына мамандануы болса, аймақтанушы Н.Н. Баранскийдің ұстанымында ол жалпы, жеке және бірыңғай еңбек бөлінісі түрлерінің кеңістіктегі өзарабайланысы. Ал, профессор И.С.Судеревский еңбектің аумақтық бөлінісі оның тек жалпы және жеке даму үрдісін көрсететін аумақтық астары десе, П.М.Алампиев, В.Е.Комаров, В.М.Москвич және басқалар оны тек жеке еңбек бөлінісінің бір түрі деп ұйғарым жасаған.
Осылайша, еңбек бөлінісінің күрделілігі әртүрлі жағдайлармен түсіндіріледі және олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады:
Қоғамдық өндіріс өндірістік күштер мен өндірістік қатынастардан тұрады. Өндірістік күштер жұмыс күшінен, өндіріс технологиясынан, өндіріс құралдарынан (өндіріс заты мен құралы) тұрса, өндірістік қатынастар әлеуметтік-экономикалық, ұйымдастырушылық, техникалық бөліктерден құралады.
Өндірістік қатынастарға кіретін бөліктер еңбектің бөлінісін (қоғамдық, салалық, аймақтық, халықаралық), өндірістің мамандануын (технологиялық, салалық, аймақтық, тораптық және заттық) және өндірістік байланыстардың кооперациясын (қарапайым және күрделі) қалыптастырады.
Соның ішінде еңбектің аумақтық бөлінісі қоғамдық еңбек бөлінісінің түрлері мен нысандарында ерекше орын алып, оның мәні мен қоғамдық ұдайыөндірістегі рөлі қоғамдық еңбек жиынтығының әралуан түрлерін өзарабайланыста қарастыру арқылы толығырақ ашыла түседі.
Сонымен, еңбектің аумақтық бөлінісі аумақты басқарудың объективті негізі ретінде ондағы шаруашылықтардың мамандануы мен маманданушы аумақтар арасында экономикалық байланыстардың даму дәрежесін білдіреді, яғни бұл үрдіс белгілі бір салаға маманданған ауданды қалыптастырудың басты элементі.
Осыдан келіп пайда болатын «маманданған экономикалық аудан» туралы пікірді аймақтанушы-ғалым Н.Н.Колосовский төрт негізгі топқа бөліп көрсетеді:
Сонымен, аудандарда еңбек бөлінісі негізінде экономикалық жүйелердің қалыптасу барысын зерделеудің мақсаты елдің өндіргіш күштерін ұйымдастыруда ең жоғары тиімділікке қол жеткізу болып табылады. Осылайша, еңбектің аумақтық бөлінісі өндірістің жекелеген салаларының белгілі бір аумақтарда болуын және оған тән табиғи, климаттық, экономикалық (географиялық орналасуы, жұмыс күшінің саны мен сапасы, шаруашылықтың қалыптасу тарихы) ерекшеліктерін сипаттайды. Егер осы мәселелерді жергілікті басқару және жергілікті шаруашылықпен байланыстыратын болсақ, онда оның қалыптасу заңдылықтарын еңбектің аумақтық бөлінісімен ұштастыра түсіндіруге тура келеді.
Әрине, еңбектің аумақтық бөлінісін оның салалық бөлінісінен ажырата қарастыру белгілі бір шарттылықты талап етеді. Өйткені еңбек бөлінісінің бұл екі түрі де өзара өте тығыз байланыста өрбитін құбылыс.
Сондықтан жергілікті шаруашылықтың қалыптасуы мен дамуын зерделегенде аумақтық еңбек бөлінісінің «жетекшілік» рөлін ойда ұстағанмен, оның салалық астарын да есепке алып отыру ләзім. Ол екеуінің кемелдену дәрежесі оның еңбек бөлінісі деңгейімен анықталатындығын әлемдік тәжірибеден айқын көруге болады. Осыдан барып еңбек бөлінісінің аталмыш түрлерінің өзі қандай факторлардан туындайтыны жайлы сөз қозғалуға тиіс.
Факторлары
Осы факторлар жергілікті өндіргіш күштер әлеуетін сипаттап қана қоймай, оған қоса сол аумақтағы шаруашылықтың даму болашағы мен құрылымына да үлкен әсер етеді. Айтылғандарға көрнекілік сипат беретін болсақ, онда оны 1-ші сурет арқылы келтіруге болады.
Қарама-қайшылықтар
Сонымен бірге, еңбек бөлінісінде кездесетін кейбір қарама-қайшылықтар да жоқ емес, олардың бірқатары мыналар:
Дамудың басты бағыттары
Осылайша, нарықтық экономикаға көшуге байланысты қоғамдық өндіріс дамуының аумақтық факторларын күшейтпейінше, интенсивті экономикалық өсуге қол жетпейтіні белгілі. Сондықтан еңбектің жоғарыда аталған аумақтық және салалық бөлінісі мынадай басты бағыттарға негізделуі шартты болып табылады: Осыдан келіп, еңбектің аумақтық бөлінісі аймақ өндірісінің басты тетігі ғана емес, қоғамдық өндірістің тиімділігін арттыратын қуатты фактор болып табылады деп қорытынды жасауға болады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Роксбюри (Мэн)
Роксбюри (Roxbury) — Мэн штатының Оксфорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-64185.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Кілегейлі жасуша
Кілегейлі жасуша  (mucocytus; mucosa— кілегей, dens kytos ~ жасуша) — кілегейлі организмнің секрет бөлетін безді жасуша. Кілегейлі клетканың пішіні призма тәрізді болып келеді, оның сопақша келген ядросы негіздік жарғаққа (базальды мембранаға) жақын орналасады. Безді клетка бөлетін кілегейлі бөлінді - жасушаның апикальды ұшына жиналады да, секрет бөлетін бөлім қуысына сүзіліп мерокринді жолмен бөлінеді, яғни секрет бөлу кезінде жасушаның бүтіндігі бұзылмайды. Кілегейлі жасуша — өңештің кілегейлі асты негізіндегі бездердің, жақасты және тіласты сілекей бездерінің соңғы секрет бөлетін бөлімдерін құрайды.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Бутлеровтың құрылыс теориясы
Бутлеровтың құрылыс теориясы – органикалық қосылыстардағы атомдардың өзара байланысу тәртібін көрсететін теория. Оның негізін 1861 жылы Қазан университетінің профессоры А.М. Бутлеров қалаған. Бұл теория бойынша 4 негізгі ережеге сүйенуге болады: 1) молекуладағы атомдар өздерінің валенттілігіне сәйкес өзара белгілі тәртіп бойынша байланысады. Атомдардың байланысу реті химиялық құрылысты береді. Мыс., бутан молекуласында (С4Н10) көміртек атомдары түзу (тармақталмаған) және тармақталған тізбек түзіп, екі түрлі орналасады; 2) заттардың қасиеттері олардың молекулаларының құрамына қандай атомдардың және олардың қандай мөлшерде кіргенінде ғана емес, сонымен қатар олардың өзара қандай ретпен байланысқандығына (хим. құрылысына) да тәуелді болады; 3) молекула түзетін атомдар немесе атомдар тобы өзара бір-біріне әсер етеді, молекуланың химиялық реакцияларға түсу қабілеті осыған байланысты; 4) құрамы мен молекулалық массасы бірдей, бірақ молекула құрылысы әр түрлі, сондықтан да қасиеттері де әр түрлі заттар изомерлер деп аталады. Мыс., изобутан, изопропан, т.б. Атомдар молекулаға біріккенде бір-біріне әсер ететіндігін бейорганикалық заттардан да байқауға болады. Мыс., сутек пен оттек әрекеттесуінен су молекуласы түзілгенде судың құрамындағы сутек атомдары жанбайды, ал оттек жануды қолдамайды. Бутлеровтың құрылыс теориясы зат жөніндегі түсінікті тереңдетті, молекуланың құрылысын түпкілікті зерттеуге жол ашты, табиғаттағы көптеген жаңа заттарды болжауға және синтездеуге мүмкіндік берді.
Исламдағы әйелдердің орны
Ислам дінінде әйелдердің орны ерекше — еркектермен тең болмаса олардан төмен рөл атқармайды, Исламда әйел біріншіден мұсылмандардың, му'миндердің тәрбиешісі. Исламның болашағы му'мин аналардың алтын қолдарында.
Бутлеровтың құрылыс теориясы
Дереккөздер
Санат:Теориялар Санат:Химия
Исламдағы әйелдердің орны
Дегенмен еркек пен әйелдің атқаруы тиіс жұмыс баптары өзгеше. Маңызды ережелер Исламдағы Шариғат заңы бойынша қарастырылады..
Әдеп және инабат
Исламның әйелдерге арналған киім үлгісі бар. Ол жамылғы, орамал тағу және хиджаб деп аталады. Хиджаб (حجاب«қалқан», «шымылдық») - мұсылман әйелінің көшеге шыққанда бетін, денесін жасыру үшін киетін киімі. Ең алғаш Мұхаммедтің әйелдері ғана Хиджабпен жүретін болған, кейін барлық мұсылман әйелдері осы салтты ұстанған. Хиджаб мұсылман қалаларында кең тарады, алайда ауылдық жер мен көшпенді тайпалардың әйелдері көбінесе оны кимеді.
Тағы қараңыз
Санат:Ислам
Ұлттық өзіндік сана
Ұлттық өзіндік сана - белгілі бір ұлттық қауымға енетін адамдардың осы қауымның идеалдарын, мәдени нормаларын, дәстүрлерін, тұрмыстық стереотиптерін меңгеруін, сондай-ақ, олардың жалпы қоғамдағы осы әлеуметтік-этникалық топтың мүдделері мен жағдайларын түсінуді сипаттайтын елестетулер деңгейі.
Ұлттық өзіндік сана - белгілі ұлт өкілі ретінде индивидтің өзі туралы салыстырмалы түрде тұрақты, ұғынылған және қайталанбайтын жүйе. Ұлттық өзіндік сана — ұлттық қоғамдық шындықты өзінше қабылдап, оны салт-дәстүр, ұлт тілі, ұлттық өнер арқылы білдіруі. Сана объективті дүниені және өзінің жеке болмысын ой елегінен өткізуге белсене қатысатын адамның психикалық процестерінің бірлігін көрсетеді. Ол адамның еңбек, қоғамдық-өндірістік қызметі барысында пайда болады және сананың өзі сияқты тілмен тығыз байланысты. Адам объектілерге түсініп ұғына қарайтындықтан, оның дүниеге қатынас тәсілі ғана сана деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Георгий Чичерин қысқа көшесі (Астана)
Г.Чичерин қысқа көшесі Е.Брусиловский көшесінен басталып, А.Жұбанов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 236,5 м.
Георгий Васильевич Чичерин (1872-1836) - мемлекеттік қызметкер, дипломат. КСРО, РКФСР шетел істері жөніндегі халық комитетінің төрағасы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Естірту
Естірту – қаза ға ұшыраған адамның қайғылы хабарын оның жақын туыстарына хабарлау рәсімі. Ауыр қаза, қайғылы оқиғаны жанашырларына, ел-жұртына өлеңмен Естірту дәстүрі қазақ халқында ертеден бар. Ардақты азаматы не батыр-бағланы өлген үйдің жанкүйер жақын, туыстарын азалы хабарға дайындап, әзірлеп алу үшін естірту, көбінесе, “Аққу ұшып көлге кетті, сұңқар ұшып шөлге кетті, ол адасып кеткен жоқ, әркім барар жерге кетті” деген сияқты салыстырулар түрінде болған.
Ауыз әдебиетінде естіртудің мол ұшырасуы қазақ халқының жан дүниесінің тазалығын, қайғы көріп, қаралы болғанға қабырғасы қайысып, ауыртпалықты бірге көтерісетінін танытады. Жалғаншы дүниеде баянды ештеңе жоқ, бәрі де өтеді деген ишарадан кейін барып қана өлең қайғылы халді естіртеді. Яғни "естіртудің" образдық құрылысында пернелеу, тұспалдау басым. Мұнда поэтикалық образ үшін табиғат құбылыстары, жануарлар, тарихи тұспалар алынады, Қайғылы хабар содан кейін барып естіртіледі. Ал өлеңнің соңғы бөлімі "көңіл айтуға" - жұбату жырына ауысады. Мысалы, Байшуақ өлгенде баласы Байғараға Қазбасты шешен келіп: “Алып арыстан құласа, жан беруші бар ма екен. Аққан дария құрыса, су беруші бар ма екен” деп естіртеді. Осы секілді Үмбетей жырау да Бөгембай батырдың өлімін өлеңмен естіртіп, оның жау шебіне жалғыз шапқан ерлігін баяндайды.
"Естіртудің" айрықша бір түрі күй арқылы білдіріледі. Мұнда күйші домбыра сазы, күңіренген күй әуені арқылы тыңдаушыны жаманат хабарды жорып, сезуге даярлайды. "Ақсақ құлан, Жошы хан" тәрізді атақты күй - осының бір мысалы. Естірту тіпті эпоста да ұшырасады. "Қозы Көрпеш - Баян сұлу" жырындағы Тазшаның сұмдық түс көріп естіртуі - ежелден мәлім. "Ер Сайын" жырында қырық жігіттің Аюбикешке күйеуі Сайын қаза тапқанын естірту үшін айтқан хикаясы да бұған дәлел.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, III том
Қазақ Әдебиеті 7 сынып Атамұра баспасы, 2007