cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қырғызстандағы туризм
Мәдени көрікті жерлері
Ыстықкөлдің солтүстік жағалауындағы курорттық қала Шолпаната маңындағы көне дәуірлердің ең үлкен тобы тасқа қашап салынған суреттер - петроглифтер. Бұл тастың немесе жартастың күн сәулесі жағында таспен немесе металл құралмен түсірілген сызбалар.
Шаңғы
Қырғызстан таулары-бұл демалыс түрін сүйетіндер үшін нағыз жұмақ. Шаңғышылар арасында ең танымал-Чоң-Алай және Кичик-алай жоталарының беткейлеріндегі жолдар. Дәл осы жерде ең қызықты тау шаңғысы курорттары орналасқан. Жергілікті жолдар күрделілігі, ұзындығы мен жайлылығы жағынан өте ерекшеленеді. Қазіргі уақыттағы туристік орталықтар: Норус, Орловка, Қаракөл, Тоо-Ашуу, Тоғызбұлақ, Кашка-Суу, Оруу-Сай, Ақташ, Политех, Эдельвейс, ЗиЛ, Қызыл-Белес, Сұлу-тор, Ұзынбұлақ т.б.
Ат туризмі
Жергілікті тұрғындардың көзқарасы бойынша: «Қырғызстанға қараудың ең жақсы тәсілі - ат үстінде», сондықтан республиканың кез-келген аймағында атпен серуендеу ұйымдастырылады. Маршрут нұсқаларының көптігі соншалық, кейде біреуін таңдау мүмкін емес.
Шымтезек сулары
Шымтезек сулары — шымтезекті батпақтармен байланысты сулар, әдетте, түсі күңгірт-қызыл қоңыр, гуминдік қышқылдарға бай болады. Шымтезекті батпақтардан шығатын олар "қара өзендер" мен "кара көлдер" түзеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Қырғызстандағы туризм
Ат туризмі
Ат спорты туры бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін созылуы мүмкін. Мұның бәрі шабандоздардың тәжірибесіне, маршруттың күрделілігіне және туристердің қалауына байланысты.
Ат туризмі - бұл ландшафттарды, тың табиғатты көру мүмкіндігі ғана емес, сонымен бірге жылқылармен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, соңғы кездегі жануарлармен емдеудің жаңа моделі - «жануарлар терапиясы».
"Ұлы Жібек жолымен", "Семень Тянь-Шаньский және Пржевальскийдің орыс экспедицияларының ізімен" сияқты бағыттардың ұсынылған тақырыптары көптеген туристерге қызықты бола алады.
Тәтиұлы Ораз
Тәтиұлы Ораз (1856, бұрынғы Торғай облысы Ырғыз уезі, Қабырға болысы – 1917) – би, болыс. 19 ғ-дың 80 – 90-жылдарында екі дүркін Қабырға өңірінде болыстыққа сайланған. Алаш партиясының 1-съезінде елдегі алауыздықты жою және отарлау саясатына қарсы жұмылу қажеттігін ұсынған. Осы съезде Мәскеуде өткен Бүкілресейлік мұсылмандар съезіне делегат болып сайланған.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Қырғызстандағы туризм
Бүркітпен аң аулау
Үлкен бүркіттер елікке, қасқырға, арқарға шабуыл жасай алады. Құстарды 10 жылдан артық ұстамайды. Бүркіттердің күнделікті рационына 1 кг. ет кіреді, бірақ құспен аң аулау құны 50 долларға дейін болатындығына байланысты, бүркітшілер оларды керемет күйде ұстауға мүмкіндік алады.
Тәтиұлы Ораз
Сілтемелер
ताजिक 타지크족
Қырғызстандағы туризм
Альпинизм
Альпинизмді жаңа түрдегі туризм немесе «экзотикалық» деп атауға болмайды, бірақ бұл спорт түріне деген сұранысқа сәйкес, ол жаңа дамып келе жатқан қозғалыстардың арасында өз орнына ие. Қырғызстан-әр түрлі деңгейдегі көптеген шыңдары бар ел. Мұнда биіктігі 7000 метрден асатын тау шыңдары бар, сондықтан ел-бұл әуесқойлар үшін өте әдемі және сонымен бірге қауіпті спорт түрі. Қырғызстанда альпинизммен айналысу үшін ең маңыздысы-8 аудан, оның 5-і Тянь-Шань тауларында, ал қалған 3-і Памирде. Тянь-Шань да: Ала-Арча, Ақ-шырақ, Орталық Тянь-Шань, Теріскей Ала-Тоо, Батыс Көкшаал-Тоо, ал Памирде альпинистерді келесі аудандар қызықтыруы мүмкін: Заалай, Алай және Түркістан.
Сондай-ақ, елдің басқа таулы аймақтарындағы аласалау болғанмен, бірақ күрделі мұздықтар мен жартастардың тік қабырғалары техникалық өрлеу үшін өте қызықты.
Балық аулау
Қырғызстан-балықшы үшін нағыз қазына. Шағын ауданда осындай уақыт өткізуге жарамды 923 көл мен 3500 өзендер мен бұлақтар бар.
Елдің таулы өзендерінде Амудария форелі, өзен османы және маринканың бірнеше түрлері өте көп кездеседі. Ағынды су қоймаларында сазан, шортан, қызылқанат балық, торта балық, бозша мөңке және Балқаш алабұғаларын аулауға болады. Алайда, 2008 жылдан бастап Президенттің жарлығымен биік таулы Сон-Көл мен Ыстықкөлде балық аулау 5 жыл мерзімге тоқтатылды. Бірақ балық шаруашылығының дамуымен балық аулауды ұнататындар жеке су қоймаларында балық аулауға мүмкіндік алады, тәулігіне аулау нормасы бір балықшыға 5 кг-нан аспауы керек.
Рафтинг
Рафтингке ең қолайлы өзендер: Шу, Нарын, Суусамыр, Шатқал, Сары-Жаз, Кекемерен.
Жаяу туризм
Шытырман оқиғалы туризмнің түрі бүгінде Қырғызстанда өте танымал. Көбіне туристер өздерімен бірге ең қажетті жеке заттарды ғана алып келеді. Жаяу серуендеу ыңғайлы, тек ауыртпалықты өзіңіз көтеруіңіз керек. Треккинг үшін назар аударатын аудандар: Алай және Түркістан жоталарының солтүстік беткейлері, оның ішінде Кичик-Алай жоталары; Қырғыз жотасының орталық және шығыс бөлігі; Сандалаш, Таласс және Шатқал жоталары, сондай-ақ Сандалаш және Шатқал өзендерінің бассейндері; Кіші және Чон-Кемин өзендерінің алабы, Күнгей Ала-Тоо жотасы; Теріскей Ала-Тоо жотасының шығыс бөлігі мен Ферғана жотасының солтүстік-батыс бөлігінің солтүстік беткейлері.
Қырғызстандағы көлік қозғалысы
Қырғызстанның қалалары мен ауылдары арасында жүрудің ең танымал көлік түрі - автобустар мен тұрақты маршруттық таксилер. Біріншілері кесте бойынша кетеді, ал іс жүзінде - салон толған кезде жүреді, екіншілері барлық жолаушылар орындары толғанда ғана жолға шығады. Такси шағын автобустарға қарағанда қымбатырақ. Егер сіз дереу жолға шыққыңыз келсе, қалған орындардың ақысын төлей аласыз. Сол принцип бойынша шағын автобусты келісілген бағамен күні бойына жалға алуға болады. "Қырғызстан әуе жолдарының" ішкі рейстері Бішкекті Ошпен байланыстырады (күніне төрт рет, рейсте 1 сағат), Жалалабат және Баткен арасын да жалғастырады. Теміржол көлігімен сіз Балықшы, Тоқмақ, Бішкек және Қарабалта арасында жүре аласыз. Пойыздар - бұл шағын автобустар бағасының жартысы, бірақ сапар уақыты екі есе ұзағырақ. Қырғызстанның қалаларында таксимен жүру керек - олар мүлдем қымбат емес.
Қырғызстан кәдесыйлары (сувенирлер)
Қырғызстаннан киізден жасалған қалпақ бас киімдері мен ұлттық киімдерді алуыңызға болады. Оның ішінде сырылған шапандар, кең шалбарлар мен белдемшелер, былғары аяқ киімдер, дәстүрлі былғарыдан жасалған сауыттар мен қаптарды ала аласыз. Оларды мысалы, қымызды дайындауға, сақтауға және ұсынуға пайдалануға болады. Қырғызстандағы ең танымал қолөнер бұйымдарының бірі – қой жүнінен сырылған, ұлттық ою-өрнектермен әсемделген киіз кілем.
Дереккөздер
Санат:Қырғызстандағы туризм
Үлкен Нюгуса
Үлкен Нюгуса — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Игиша өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Ишмұхамет (Бала-Четырман ауылдық кеңесі)
Ишмұхамет — Башқұртстанның Федор ауданындағы ауыл, Бала-Четырман ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 88 адамды құрады. Пошта индексі — 453295, ОКАТО коды — 80254805004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Төменгі Кострома
Төменгі Кострома — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков өзенінің сол жағалауынан 2547 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақжайқын
Ақжайқын – Түркістан облысы Созақ ауданының солтүстік-батысындағы тұзды көл. Созақ ауылынан 100 км жерде.
Аумағы
Орташа аумағы 48,2 км2, тереңдігі 3 м. Жағалауы жазық. Суы сортаң. Көлден балық ауланады.
60 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:60 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:60 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
60er
Резина
Резина (лат. resіna — шайыр), вулканизаттар — каучукты вулкандау нәтижесінде алынатын өнімдер. Резина алынатын қоспаның құрамында каучуктан өзге вулкандауды реттейтін заттар — толықтырғыш, жұмсартқыш, бояғыш, тұрақтандырғыш, т.б. болады. Оның сапасы каучуктың құрамы мен құрылысына байланысты. Каучуктың Резинаға айналу процесін вулкандаушы зат (күкірт, органик. пероксидтер, диаминдер, т.б.), үдеткіш, белсендіргіш реттеп отырады. Вулкандау кезінде үзілген қанықпаған хим. байланыстардың орнына күкірт атомдары орналасып, каучуктың сызықты макромолекулалары кеңістік құрылымды полимерге айналады. Бұдан каучуктың серпімділігі артады. Күкірттің мөлш. 32%-дан асқанда қатты Резина — эбонит түзіледі. Каучуктың беріктілігін, мықтылығын, созылғыштығын, т.б. қасиеттерін арттыру мақсатында күшейткіш толықтырғыштар (күйе, мырыш оксиді, кремний қышқылы) және бейтарап толықтырғыштар (бор, саз) қосылады. Соңғысы каучуктың мех. қасиеттерін өзгертпей Резина қоспасын өңдеуді жеңілдетеді. Іоспаны өңдеу кезінде молекулалардың өзара әсерін бәсеңдету үшін жұмсартқыштар (көмірсутектер, органик. қышқылдар, шайыр), каучуктың пластикалығын сақтау мақсатында тұрақтандырғыш (фенил b-нафтиламин) қосылады. Қоспа құрамын реттеу және өңдеу технологияларын жетілдіру арқылы сыртқы орта әсеріне тұрақты, қасиеті әр түрлі Резина алынады. Оларға жұмсақ, жартылай жұмсақ, қатты, ыстыққа (120 — 200ӘС-тан жоғары), суыққа (–50ӘС-тан төмен), буға, отқа, жарыққа, радиоактивті сәулелерге төзімді Резиналар жатады. Өнеркәсіпте өндірілетін Резинаның басым көпшілігі көлік дөңгелектерін, электр кабелдерінің сыртын, түтіктер, аяқ киім, медицинада жүрек клапандарын, т.б. дайындауда қолданылады. Қазақстанда Резина өндірісімен Шымкент қ-ндағы “ИнтеркомШина” АІ айналысады.
Толықтыру
Санат:Терминология
Дәнектілер
Дәнектілер (Bruchidae немесе Lariidae) — түрлі жегіш отряд тармағының тұқымдастарының қоңызы. Денесі қысқа, дөңестеу, 2-6 мм, қара немесе қоңыр, ақшыл, түкті. Дернәсілдері ірi, аяқсыз, ақ басы қоңыр. 1200 түрі белгілі, олардың 120 ТМД-да таралған. Фитофагтарға жатады. Бұршаққаптылардың, шырмауықтардың, шатыршагүлділердің және т. б. дәнінде дамиды. Ересектері жұмыртқаларын бұршақтылардың гүліне немесе бұршаққапқа салады, ал дернәсілдері дәнге еніп, дамиды.
Дереккөздер
Санат:Қатты қанаттылар
99 (сан)
99 Бөлінгіштік белгісі
Санды топтарға бөлу үшін 2 санды оңнан солға қарай (бір сан сол жақтағы топта болуы мүмкін) және оларды ондық сан ретінді алып топтардың сомасын табыңыз. Бұл сан 99 cанына бөлінеді, егер сол сан 99 cанының өзіне бөлінсе.
Дұрыстығын тексеру, қолмен есептеу
99 санының бөліндісінен қалған қалдық, айырымда немесе екі санды көбейткенде 99 cанының қалдығына тең, қалдықтың айырылымы немесе көбейтіндісі 99 санының бөліндісіне тең. Егер есептің шешімі қолмен есептегенде дұрыс жауапты қанағаттандырса, онда бұл ереже немесе теорияны дұрыс деп есептеуге болады.
Түрлендіру
Сурет саны 99 санының айналық теріс көрінісінен қараса 66 саны шығады (ось бойымен, жоғарғы жағындағы сурет).
Дін
Ислам дініне қатысты таспиқта 99 моншақ бар.Олар Алла атына байланысты циклдік санды көрсетеді. Ал Алла есіміне қатысты 100-ші моншақ тек жұмақта ғана иеленуге болады.
Басқа облыстарда
Санат:Натурал сандар
Мийо Виадугы
Мийо Виадугы (le Viaduc de Millau) — Францияның Мийо қаласында орналасқан әлемге әйгілі көпірлердің бірі. Виадук Мийодағы Тан өзенін басып өтеді. Бұл көпір өзінің шедеврлі биіктігі үшін Гиннес рекордтар кітабына енгізілді. Биіктігі – 343 метр. Сәулет өнері саласында атақты дәрежелердің бірі Outstanding Structure Award–ты алған болатын. «The New York Times » оны «инженерлік триумф» деп атаса, Би-Би-Си «ХХІ ғасырдың инженерлік кереметі» деген мәртебе берді.
Кори Бёрк
Кори Берк (Cory Burke; 28 желтоқсан 1991 жыл, Кингстон, Ямайка) — ямайкалық футболшы, Ямайка Ұлттық футбол құрамасы мен "Бетлехем Стиль" (АҚШ) клубының шабуылшысы.
2017 жылы КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысып, күміс жүлдегер атанды.
"Филадельфия Юнион" клубының фарм-клубы саналатын "Бетлехем Стил" клубында 2016 жылдан бері доп теуіп келеді. Тек 2018 жылы ғана негізгі команда сапында 20-дан аса ойын өткізді.
Оған дейінг 2013-16 жылдары ямайкалық "Риволи Юнайтед" клубында ойнаған.
Сілтемелер
Санат:Ямайка футболшылары Санат:Ямайка Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Риволи Юнайтед ФК ойыншылары
Резистор
Толықтыру
Санат:Физика
Ислам дінінде Ахлақ: Әдеп
Ислам дінінде Ахлақ: Әдеп — 2008 жылы Алматы қаласы «Хикмет» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Сейфеддин Языжы. Беттер саны — 48.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7100-00-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2008 жылы шыққан кітаптар Санат:Хикмет баспасының кітаптары
Бирюса
Бирюса — Ресейдегі Иркутск облысы Тайшет ауданында орналасқан ауыл. Бирюсинск муниципалдық білімнің әкімшілік ортасы. Аудан орталығынан солтүстік-батысында 10 км алыстықта орналасқан.
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс — 1916 ж. шілде айының бас кезінде пайда болды.
Бирюса
Халқы
2010 жылдың есептеуі бойынша бұл ауылда 561 адам(270 ер адамдар және 291 әйел адамдары) өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Иркутск облысы елді мекендері
Бривзак
Бривзак (Brivezac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,24 км² шамасында.
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс
Көтерілістің шығу себебі
Көтерілістің шығу себебі әлеуметтік-экономикалық және саяси сипаттағы факторлар еді. Яғни отарлық езгінің соғыс кезінде барынша күшеюі, жерді тартып алу, орыстандыру саясаты және т.б. Көтерілістің басталуына патшаның 1916 ж. 25 маусымда армияның қара жұмысына Түркістан өлкесінің және ішінара Сібірдің 19-дан 43-жасқа дейінгі ер-азаматтарын шақыру жөніндегі жарлығы түрткі болды.
Бривзак
Коммунаның INSEE коды — 19032, пошта индексі — 19120.
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс
Көтерілістің шығу себебі
Шілденің басында қазақ даласында көп кешікпей қарулы көтеріліске айналған стихиялық бас көтерулер басталды. Ол біртіндеп ұйымдасқан сипат алды: Торғай мен Жетісуда оның танылған жетекшілері А. Иманов, Ә. Жанкелдин, Т. Бокин, Б. Әшекеев, Ө. Саурықов басшылық еткен ірі ошақтары пайда болды.
Бривзак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,57 адам/км².
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс
Көтерілістің шығу себебі
Қазақ қоғамында патша жарлығы мен көтеріліске деген көзқарас бір мәнді болған жоқ: бай-феодалдардың бір бөлігі, жергілікті әкімшіліктің кейбір шенеуніктері патша жарлығын қолдап, оны орындауға шақырды. Қазақ интеллигенциясының кейбірі (Бокин, Ниязбеков, Жүнісов) жарлыққа қарсы шығып, оны орындауға қарсыластық көрсетуге шақырса, «Қазақ» гәзеті төңірегіндегі зиялылар (Ә. Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынұлы, М. Дулатов және т.б.) күші басым үкіметке қарсы шығудың халықты қырғынға ұшыратарын ескертіп, сабыр сақтауға шақырды.
Бривзак
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс
Көтерілістің шығу себебі
Көтерілістің аса ірі ошақтары Жетісу, Торғай болды. Жетісу облысында қарулы қарсыластық шілде-тамыз айларында жаппай қарқын алды. Шілденің 17 Жетісу мен Түркістан өлкесінде әскери жағдай жарияланды. Патша үкіметі мұнда ірі әскери күштерді жібере бастады. Қыркүйек, қазан айының басында жетісулық көтерілісшілер шегініп, Шығыс Түркістанға өтіп кетуге мәжбүр болды.
Торғай көтерілісі (басшылары А. Иманов, Ә. Жанкелдин) 50 мыңдай адам қамтыған ірі қозғалыс болды. А. Иманов көтерілісшілерді ондыққа, елулікке, жүздікке, мыңдыққа бөлді. Арнайы мергендер бөлімшесі құрылды. А. Иманов бас сардар болды. Оның жанында әскери кеңес жұмыс істеді.
Торғай облысындағы көтеріліс патша үкіметі құлатылғаннан кейін ғана тоқтады.
1916 ж. көтеріліс қазақ халқының көп ғасырлық ұлт-азаттық қозғалысының тарихында маңызды орын алды. Ол отарлауға және империалистік саясатқа қарсы өрбіді.
Патшалық Ресейдің XX ғасырдың басында Орта Азияның шығыс аудандарын отарлауы өте күшті қарқынмен жүргізілді. Тек 1907 – 1912 жылдары империянның еуропалық бөліктерін бұл жаққа 2 млн 400 мың адам келіп қоныстанды. Әсіресе, Қазақстанда отарлау кең ауқымда жүргізілді. Қазақтардың жерлерінде патша өкіметі шаруаларды қоныстандыру үшін жер қорын жасап, 1916 жылға дейін олардың 45 млн десятина ең шұрайлы жерлерін тартып алды, сөйтіп жергілікті халықтар таулар мен шөл далаларға ығысуға мәжбүр болды. Бұл жерлерде не су, не мал жаятын жеткілікті шабындық болмады.
ХІХ ғасырдың аяғы XX ғасырдың басында бұрынғы Түркістан аймағында (Хиуа мен Бұқараны қоспағанда) 941 жаңадан қоныстанған поселкелер пайда болды. Бұл кезде Түркістанда орыс посекілерінің әрбір тұрғынына 3,17 десятина егін егетін жерден келсе, жергілікті тұрғындарға (қазақ, өзбек, қырғыз, және т.б.) 0,21 десятинадан ғана жер келді. Сөйтіп, ешқандай жері жоқ қазақ–қырғыз тақыр кедейлерінің үлкен тобы құрылды. Жетісу губерниясында көшіп келген орыс кулак шаруашылықтарының 90 проценттен астамы қазақ кедейлерінің жалдамалы еңбегін пайдалнады. Қазақ жерлерін күшпен тартып алу жергілікті халықтар мен орыс–украин қоныстанушыларының арасындағы қайшылықтарды шиеленістерді, жер мәселесі жөніндегі күштеу саясаты шеткі аймақтарда да кеңінен тарады.
1914 жылы патшалық Ресей дүниежүзілік соғысқа тартылды. Бұл Бірінші дүниежүзілік империалистік соғыс барлық халықтарға, соның ішінде Қазақстанға да асар ауыр зардаптарын тигізді. Ол патша чиновниктері мен жергілікті әкімдерінің және байлардың зорлық–зомбылығы мен озбырлығын күшейтті. Соғыс қажетіне Қазақстаннан орасан көп жылқы, ауыл шаруашылық өнімдері жөнетілді. Жергілікті халықтан алынатын салық 3 – 4 есе көбейді, шаруалардың ірі қара малы мен мал азығын соғыс қажетіне алу күшейді. Осынның бәрі егістік жердің қысқаруына, ірі қара мал басынның азаюына әкеп соқтырды. Елдің өнеркәсібіндегі жалпы күйзеліс пен ауыл шаруашылығының күйзелуі Қазақстан экономикасын құлдыратты. Қалалар мен ауылдардағы еңбекші бұқараның жағдайы күрт төмендеді.
Соғыс жылдары тек Түркістаннан майдандағы әскерлердің қажеті үшін 40, 899, 044 пұт мақта, 38 мың шаршы метр киіз, 3 млн пұт мақта майы, 229 мың пұт сабын, 300 мың пұт ет, 473,928 пұт балық, 70 мың жылқы, 12797 түйе күштеп алынып, майдан аймақтарына жіберілді. Қазақ шаруаларын кәсіпорындарға, кулак шаруашылықтарына жалдап жұмыс істету күшейді.
Дүниежүзілік империалистік соғыс елде өнеркәсіптің қирауына, ауыл шаруашылығының тоқырауына (дағдарысына), халық арасындағы аштыққа алып келді. Жергілікті жерлерде шенеуніктер мен әкімшіліктердің зорлап алымсалық жинауы өсті, халықтар арасындағы ұлттық бөлунішілік күшейді. Қазақ даласында жалпы ұлттық дағдарыспісіп жетілді.
Соғыс ауртпалығы Қазақстанда жұмысшылар мен шаруалар қозғалысының өуіне түрткі болды. 1915 жылы маусым айында Екібастұз, Байқоңыр көмір кендерінде, Спасск мыс кен руднитінде, Орынбор –Ташкент темір жолында жұмысшылардың қозғалысы бой көтерді.
Соғысқа қарсы, қымбатшылыққа және етек алып келе жатқан аштыққа қарсы қалалар мен деревняларда қала кедейлері мен майданға кеткен солдаттардың әйелдері ереуілге шықты. 1916 жылы қаңтар айында мұндай тоқулар Верный, Семей қалаларында болды.
Орынбор облысы Ақ Бұлақ поселкесінің, Жетісу облысы Лепсі уезінің бірқатар селоларының кедейлері мен майданға кеткен әскерлердің әйелдері жергілікті саудагерлер мен көпестердің дүкендерін талқандады. Сөйтіп, қоғамдағы қанаушы таптар арасындағы қарама–қарсылық, бір–біріне қарсы шығу жалпы бұқаралық сипат алды.
Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың зорлық – зомбылығы
1916 жылы 25 мусымда патша  өкіметінің «Бұратана халықты мемлекеттік қорғаныс жұмыстарына пайдалану тәртібі туралы ереже» қабылдауына байланысты тіпті күшейе түсті. Жұмыстан немесе әкімшілік ережелері мен талаптарын орындаудан бас тартқан жұмысшыларды түрмеге отырғызуға, немесе үш ай мерзімге тұтқынға алуға, болмаса айып ретінде ақша өндіріп алуға кесетін болды. Азық – түлік екі – үш есе қымбаттауы да халықтың наразлығына өршіте түсті.
Қазақ жастарын майданға тыл жұмысына алу жөніндегі патшаның 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы халықтың шыдамын тауысып, олардың отарлау езгісі мен орта ғасырлық қанауға қарсы көтерліуіне себеп болды. Жарлық бойынша Түркістан мен Дала өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, соның ішінде Қазақстанның далалық облыстарынан – 100 мыңнан астам, Жетісудан 87 мың адам жіберу көзделді. Қазақтардың тууы туралы куәлігінің жоғын пайдаланып болыстық басқармалар мен ауыл старшындары жастарының асқандығына қарамастан кедей жігіттері майданға жұмысқа алынатын «қара тізімге қосты», ал феодалдар балаларының жасын өз бетінше үлкейтіп, немесе кішірейтіп көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын жасап бақты. Мәселен, 60 жастағы кедей шалдары 30 жаста болып, 25 – 30 жастағы бай балаларды 50 жастағы болып болып жазылды.
Майдан жұмысына қазақ жастарын алу туралы жарлық қазақ халқының зор наразлығына тудырды. Елде болыстық басқармаларды талқандау, ауыл старшындарын, қатігез байларды өлтіру, ірі феодалдардың иеліктеріне шабуыл жасау, жер сату жөніндегі құжаттарды, алым–салық қағаздарын т.б. жойып жіберу секілді ашу–ыза әрекеттері кең орын алды. Сойыл, кетпен, шалғы, мылтық, қылышпен қаруланған ел адамдары байлардың ауылдарын өртеп, малдарын әкетеуі жиілей түсті.
Қазақстандағы бұл қозғалыс көпшілік аудандарында ұлт–азаттық сипатта болып, патша өкіметіне, отаршылдыққа, империалстік соғысқа және жергілікті жерлерде патша өкіметінің сүйеніш болып отырған феодал – байларға қарсы бағытталды. Бұл қозғалыста еңбекші халықтың өкілдері басқарды. Торғай даласында қазақ жастарын Әліби Жангелдин мен Амангелді Иманов, Орал облысы мен Бөкей ордасында Сейітқали Мендешев, Әбдірахман Әйтиев, Маңғыстауда – Жалау Мыңбаев, Ақтөбе даласында - Әділбек Майкөтев, Жетісуда – Тоқаш Бокин, Бекболат Әшекеев, ұзақ Саурықов, Тұрар Рысқұлов т.б. басқарды.
Бір сөзбен айтқанда, стихиялық халық көтерілісінен ұлт-азаттық қозғалыстың көсемдері бөлініп қалды. Өмір олардың болжамы дұрыс екендігін дәлелдеді. Қазақ халқы тағы бір қырғынды басынан өткізді, ал 1917 жыл 27 ақпанда бас–аяғы бірнеше айдан кейін патша да тағынан құлады. Осындай жағдайды ескермей кейінгі зерттеушілер тарапынан болашақ « Алаш » партиямының өкілдері 1916 жылы патшаны жақтады, тіпті көтерілісті басып, жанышты деген ұшқары жалған сөздер айтылды. Алашордалық көтеріліс кезіндегі тактикасын түсінбеді.
Ал көтеріліс басылып, қазақ жігіттері майдандарға окоп қазуға жіберіле бастаған кезде, оларға бас – көз болып, кейін аман–есен оларды ауылға жеткізу қажет болған жағдайда Әлихан Бөкейхановтың өзі бастаған қазақ зиялылары (оқытушылар, заңгер т.б. ) серіктерімен бірге майданға (реквизициаланғандармен) атанды. Бұны нағыз патриотизм деп түсіну керек. Өйтпегенде сауатсыз, орыс тілін түсінбейтін көптеген қазақ жігітерінің елге оралуыекі талай еді.
Көтерілісті басу үшін патша үкіметі өзінің ескі «бөліп ал да билей бер»деген тактикасында кеңінен қолданады. 1916 жылғы 23 тамызда Түркістан генерал–губернаторы Куропаткиннің жарлығымен майдан жұмыстарына шақырылуларудан қанаушы таптардың бірқатар өкілдері босатылды. Олар: Басқару органдарының (облыстық, ауылдық) қызметкерлері, жергілікті (бұратана) халықтың төменгі полицияда істеп жүргендері, имамдар, молдалар, медреседе істейтіндер, мекемелерде қаражат мәселесімен айналасатын бухгалтерлер мен есепшілер, мемлекеттік мекемелелерде қызмет істеп жүрген бұратана әкімшілігінің бұратана халықтың өкілдері, дворян және құрметті азаматтар әулетінен шыққан бұратана халықтық қозғалыстан бұратана әкімшілігінің, байлар мен мұсылман діні өкілдерінің аздаған тобын бөліп алуға мүнкіндік берді.
Көтерілістің Жетісудағы орталығы
1916 жылғы ұлт–азаттық көтерілістің аса ірі орталығы Жетісу болды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты 1916 жылғы 20 шілдеде генерал Куропаткин Түркістан өлкесінің генерал–губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде орасан зор аймақты түгелдей халық революциясының от–жалыны шарпыған еді. Мәселен, шілденнің 12–сінде Верный уезі Қорам болысының 68 жігіті А. Абдурасуловты, ал шілденің 16–сында көтерілісшілер Құрам болысының болысын өлтірді. Тамыздың 3 – інде Асы өзенінің аңғарында көтерілісшілердің 2 мың адамнан тұратын отряды уезд бастығының көмекшісі Хлыновскийдың отрядына шабуыл жасады. Тамыздың 6 – сында самсы аңғарында Ботбай, Шығыс және Батыс Қастек, Тайторов, Ырғайты болыстарының 5 мың адамдық көтерілісші жігіттері жазалау торядын қоршап алды. Сол күні Самсы станасасы көтерісшілердің қолында болды,тамыздың 8 – нде Ақсу жайлауында қазақ – қырғыз сьезі өтті. Олар Қордай көтерілісшілерін қолдауға, нарындықтарға ұран тастауға, қазақ көтерілісшілері көмекке өздерінің қарулы жігіттерінің жартысын жіберуге шешім қабылдады. Қазақ және қырғыз еңбекшілері қимылдары патша әкімшілігін мазасыздандырмай қоймайды.
Генерал Куропаткин «Қандай амалды болса да қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді бағындыруға», «Лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырғы халықтың рулық немесе тайпалық араздығын» пайдалануға бұйрық берді.
Өз кезеңінде Жетісу болысының генерал – губернаторы М.А. Фольбаум жергілікті казактардан жазалау отрядтарын ұйымдасытру үшін казак станциаларына асығыс түрде винтовкалар мен патрондар жіберді. Мұнымен шектелмей, генерал Куропаткинің тамыздың 12 – сіндегі нұсқауы бойынша қоныстанушылар ауылдарындағы орыс кулактары қаруландырылды.
Жазалау отрядтарының жанынан, облыстың уездік қалаларында әскери дала соттары құрылды.
Азғана уақыт ішінде көтеріліс Шу өзені мен Ыстықкөлге жаспарлас жатқан бүкіл аумақты қамтыды. Көтерілісшілер Қастек тауы өңіріне, Үлкен және кіші Кебен, Асы, Шілік, Сусамыр өзендерінің аңғарына, Талас өзенінің жоғарғы ағысына топталды. Олар телеграф желілерін қиратып, почта стансаларына, болыс ауылдарына шабуыл жасады.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы
Ла-Шапель-Туаро
Ла-Шапель-Туаро (La Chapelle-Thouarault) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35065, пошта индексі — 35590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1931 адамды құрады. Халық тығыздығы — 252,75 адам/км².
Суринам Ұлттық футбол құрамасы
Суринам Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Суринамның намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган - Суринам футбол федерациясы.
Ла-Шапель-Туаро
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Суринам Ұлттық футбол құрамасы
Тарихы
1975 жылы тәуелсіздік алғанша Нидерланд Гвианасы деген атпен сынға түсті. Оңтүстік Америкада орналасқанына қарамастан, КОНКАКАФ-қа мүше боп саналады.
Суринам жұлдыздары
Суринам — футболшылар зауыты боп есептеледі. Көптеген футболшылары Нидерланд құрамасында ойнау үшін Еуропаға кетті де, Суринам құрамасында ойнауға оларға тыйым салынды. Нидерланд құрамасында жарқыраған Ройстон Дренте, Рууд Гуллит, Франк Райкаард, Эдгар Давидс, Кларенс Зеедорф, Патрик Клюйверт, Райан Бабель, Арон Винтер, Андвеле Слори, Ромео Кастелен, Джимми Флойд Хассельбайнк, Джермейн Ленс, Михаэл Райзигер, Винстон Богард, Гастон Таумент, Реджи Блинкер секілді футболшылардың барлығы Суринамда дүниеге келген.
Құрама әлем чемпионаты мен КОНКАКАФ турнирінің финалдық турниріне қатыспаған.
Сілтемелер
Санат:Суринам Ұлттық футбол құрамасы
(205) Марфа
(205) Марфа — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1879 жылы 13 қазанда Иоганн Пализа Хорватиядағы Пула теңіз обсерваториясында ашты.
Библия кейіпкерлерінің бірі Марфаның құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Марфаның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Ганьер
Ганьер (Gagnières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30120, пошта индексі — 30160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1090 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Рахат (Ұйғыр ауданы)
Рахат — Алматы облысы Ұйғыр ауданы, Қырғызсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шонжы ауылынан солтүстікке қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 314 адам (160 ер адам және 154 әйел адам) болса, 2009 жылы 211 адамды (117 ер адам және 94 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ауданы елді мекендері
Рашит Қайыржанұлы Әкімов
Рашит Қайыржанұлы Әкімов (15.03.1954 жыл, Павлодар облысы Ертіс ауданының Үлгілі ауылы) - Ветеринария ғылымдарының кандидаты (1988).
Әкесі - Әкімов Қайыржан, марқұм. Анасы - Әкімова Кәрима, марқұм. Арғын тайпасы Қанжығалы руынан шыққан.
Қыздары - Әкімова Шынар (1979 ж. т.), Әкімова Гүлнәр (1982 ж. т.), Әкімова Назгүл (1990 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:15 наурызда туғандар Санат:1954 жылы туғандар Санат:Ертіс ауданында туғандар Санат:Қазақстан ветеринарлары Санат:Ветеринария ғылымдарының кандидаттары Санат:Целиноград ауданының әкімдері Санат:Бурабай ауданының әкімдері Санат:Астрахан ауданының әкімдері Санат:Көкшетау әкімдері
Санат:КСРО подполковниктері Санат:КОКП мүшелері Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Сейфуллин атындағы қазақ агротехникалық университеті түлектері Санат:Витебск ветеринарлық институты түлектері Санат:Фемида Заң академиясы түлектері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Ақкөл ауданының әкімдері
Мариус Никулае
Мариус Никулае (Marius Niculae; 16 мамыр 1981, Бухарест, Румыния) — румыниялық футболшы, шабуылшы. 2008 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан.
Карьерасы
"Динамо" (Бухарест) клубының түлегі. 1996 жылы 15 жасында-ақ клубтағы тұңғыш ресми ойынын өткізді.
2001 жылы 3 млн долларға "Спортингке" ауысты. Португалиялық клуб сапында 4 маусым ойнап, 14 гол соқты, УЕФА кубогының финалисі атанды.
2015 жылы карьерасын осы "Динамода" аяқтады.
Сілтемелер
Санат:Румыния футболшылары Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары Санат:Васлуй ФК ойыншылары
Селановци (Враца облысы)
Селановци (Селановци) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Оряхово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 866 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3301. Телефон коды — 09172. ЕКАТТЕ коды — 70723.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
NGC 3176
NGC 3176 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3176 деген нөмірге ие болды.
IC 3725
IC 3725 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42956, IC 3721, UGC 7923, MCG 3-33-2, ZWG 100.5, IRAS12423+1901.
Сыртқы сілтемелер
IC 3725 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
NGC 7733
NGC 7733 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7733 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72177, ESO 110-22, ESO 78-1, AM 2339-661.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Тюнгур (Катунь тармағы)
Тюнгур — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 428 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Адорф
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Каунтри Лэйк Эстэйтс (Нью-Джерси)
Каунтри Лэйк Эстэйтс (Country Lake Estates) — Нью-Джерси штатының Бёрлингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4012 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.5 км² шамасында. FIPS коды — 34-15250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Белькайре
Белькайре (Bellcaire) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баш-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 673 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68,5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Манд
Манд (Mende) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48095, пошта индексі — 48000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12285 адамды құрады. Халық тығыздығы — 336,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Сант'Амброджо-суль-Гарильяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 993 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 3040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Biagio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Салту-ду-Жакуи
Салту-ду-Жакуи (Salto do Jacuí) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Крус-Алта экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 898 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 519,197 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Чеча
Чеча (Огой) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чарыш өзенінің оң жағалауынан 478 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монтичелло-д'Альба
Монтичелло-д'Альба (Monticello d'Alba) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Масса-Ломбарда
Масса-Ломбарда (Massa Lombarda) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Равенна провинциясында орналасқан.
Монтичелло-д'Альба
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2079 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 208 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 12066.
Масса-Ломбарда
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8506 адамды құрайды. Халық тығыздығы 230 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 48024.
Монтичелло-д'Альба
Елді мекеннің қамқоршысы — San Felice.
Масса-Ломбарда
Жыл сайынғы мерекесі — 25 қаңтар.
Монтичелло-д'Альба
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Масса-Ломбарда
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Пасьма (Нельша тармағы)
Пасьма — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нельша өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Кось
Кось — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сара өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Халықаралық жария құқық
Халықаралық жария құқық — бұл құқық субъектілерінің еріктерін үйлестіру жолымен жасалатын, әрі заңдық тұрғыдан міндетті деп танылатын және қажетті жағдайларда мәжбүрлеу жолымен қамтамасыз етілетін заң нормаларының жүйесі және мемлекеттер арасындағы әр түрлі саяси, экономикалық және өзге де қатынастарды, сондай-ақ халықаралық қатынастарға қатысушы басқа да құрылымдарды реттейтін құқықтың бір бөлімі. Халықаралық жария құқық негізінен мемлекетаралық қатынастарды реттейді. Осы замаңғы халықаралық құқық халықаралық жария және халықаралық жеке құқық болып екіге бөлінеді.
Халықаралық жария құқықтың қызмет етуі үшін мынадай мәселелер өзекті болып табылады:
Халықаралық жария құқықтың қызмет етуінің оңды жақтарымен қатар, халықаралық ынтымақтастықтың, халықаралық бірлестік субъектілерінің уақыт өткізбей назарын аударатын шараларды да айта кету керек. Олар:
Халықаралық құқық дамуының аталған бағыттары мұнымен шектелмейді.
Халықаралық жария құқығының субъектілері
Алғашқы топқа тәуелсіздігі бар мемлекеттер, өз тәуелсіздіктері үшін күресуші халықтар мен ұлттар кіреді. Соңғылары өзінің мемлекеттік құрылысын өзі шешу құқығын жүзеге асырады. Субъектінің бұл екі тобы алғашқы топқа жалпы белгілері – тәуелсіздігі арқылы біріккен. Мемлекетте ол белгі – мемлекеттік болса, өз тәуелсіздігі үшін күресуші ұлттар мен халықтарда – ұлттық белгі болады.
Халықаралық құқық субъектіліктің ерекшеліктері
Мемлекеттер – халықаралық құқықтың негізгі субъектілері. Мемлекет өз туелсіздігінің күші бойынша құқық субъектілікке ipso-facto-ға ие, яғни өзінің өмір сүру фактісінің нәтижесінде ие болады. Халықаралық құқық субъектілік кез-келген тәуелсіз мемлекетке тән және өзінің шығу тегі мен сипатына қарай алғашқы және негізгі болып табылады. Құқық субъектілік халықаралық құқықтық қатынастарға қатысудың алғышарты болады, ал мемлекеттер құқықтық мәретебені өзара айқындайды, құқықтар мен міндеттерді нақтылайды.
Халықаралық ұйымдардың құқық субъектілігі. 1986 ж. Вена конвенциясының 3-бабына сәйкес, халықаралық ұйымдар халықаралық құқықтың субъектілері болып табылады. Халықаралық ұйымдарда құқық субъектілік XX ғасырдың 20-жылдарында пайда болды. Мемлекет көлемінің құзыреті қандай да бір халықаралық ұйым құрамындағы мемлекеттің құзыретінен әлдеқайда кең болатын атап өткен жөн.
Мемлекет тәрізді құрылымдардың халықаралық құқық субъектілігі. Ерекше саяси-аумақтық құрылымдарға «Еркін қалалар», Батыс Берлин мен қазіргі кезде Ватикан жатқызылып жүр. Халықаралық құқықтың аталмыш субъектілері көптеген халықаралық конференцияларға қатысады, көптарапты конвенциялардың қатысушысы болып табылады.
Жеке тұлғалардың халықаралық құқық субъектілігі. Көпке дейін халықаралық-құқықтық әдебиеттерде индивидтің құқық субъектілігі жоққа шығарылып келді. XX ғ. 80-жылдарының аяғында индивидтің халықаралық құқық субъектілігінің жеке элементтерін мойындайтын еңбектер алғаш рет жариялана бастады. Жеке тұлға құқықтарының орындалуын бақылау мақсатында БҰҰ шеңберінде қосымша институттар құрылды. Сөйтіп, жеке тұлғаның халықаралық құқық субъектілігін үзілді-кесілді жоққа шығару қазіргі кезде ескірді деуге болады. Бүгінгі таңдағы халықаралық қатынастарда жеке тұлғалардың халықаралық құқық субъектілерінің көлемі кеңеюде.
Internasionalereg Public international law Droit international public משפט בינלאומי Ius gentium Международное публичное право Folkrätt Folkrätten
Поляк карминді сымыры
Поляк карминді сымыры (Porphyrophora polonica) — Жәндіктер класы (Insecta)  Жартылай қатты қанаттылар‎ отряды (Homoptera), кокцидтер немесе сымырлар отряд тармағы (Coccіnea), алып және кармин сымырлары (Margarodіdae) тұқымдасына жатады. Бұл — кең таралған, көп кездесетін, көпқоректі түр. Табиғи бояу — карминнің табиғи көзі.
Ол Еуразияның Орталық Еуропадан Шығыс Моңғолияға дейін және оңтүстікте Солтүстік және Батыс Тянь-Шань арқылы Гиссар жоталарына дейінгі далалы, орманды далалы табиғи аймақтарының көп жерлерінде тіршілік етеді. Солтүстік-Батыс, Оңтүстік-Шығыс Қазақстанда да таралған. Батыс Еуропа, Украина, Белоруссия, Ресейде белгілі. Алтайда орманды далалы, Қазақстанның басқа аудандарында әртүрлі типті далалы жерлерде кездеседі.
Поляк кармин сымырының алғашқы ғылыми сипаттамасын 1724 жылы Берлин энтомологы Фиш берген болатын. Осыған қарамастан, поляк сымырын алғаш ашқан ұлы Карл Линней болып табылады. Ол бұл түрді өзінің 1758 жылы жарық көрген «Табиғат жүйесі» (Systema Naturae) атты фундаментальды еңбегінде сипаттап жазды. Бұған себеп дүние жүзі зоологтарымен қабылданған Зоология номенклатурасының кодексі. Осы Кодекске сәйкес, 1758 жыл зоология жүйеленуінің «туған жылы» болып есептелінеді. Өйткені Карл Линней бірінші рет сол уақытқа дейін белгілі тірі организмдердің бәрін сипаттап жазды. Ол жануарлар мен өсімдіктерді сипаттап жазып қана қойған жоқ, оларды арнайы құрылған жүйе — тип, класс, отряд, тұқымдас,туыс, түр бойынша реттеп орналастырды. Сондықтан 1758 жылға дейін ғылыми сипатталынып жазылған жануарлар қабылданбады. Карл Линней сол уақыттағы барлық ғалымдарға түсінікті латын тілін пайдаланды. Сондықтан қазіргі кезде жануарлардың барлық жаңа атаулары, ең алдымен, латын тілінде беріледі.
Карл Линней бұл түрді сипаттап жазғанда, оның қолында Польшадан жиналған аналығының бірнеше данасы ғана болды. Сондықтан ол бұл насекомды Coccus polonіcus, яғни Поляк коккусы деп атады. Линнейдің Coccus туысына денесінің пішіні піллә тәрізді көптеген әр түрлі насекомдар енді. Сондықтан кейінірек зоологтар бұл туысты бірнеше басқа туыстарға бөліп, оларға басқа атаулар берді. Сонымен, атақты орыс ғалымы Брандт 1835 жылы Porphyrophora жаңа туысының негізін салды. Coccus polonіcus-ті бірінші рет сипаттап жазған Карл Линней болғандықтан, бұл түрдің авторы болып сол қалды.
Жер астында аз қозғалып тіршілік етеді. Potentіlla Fragatіa, Sі lene, Gatatella, Sіbbaldіanthe,Me landryum тамырларымен қоректе неді. Ересегі шілденің екінші жартысы мен тамыздың бірінші жартысында пайда болады. Жер жырту, малды шектен тыс бағу, өрттер, су ағысын реттеу нәтижесінде өзен жайылмасында өсімдіктердің азаюы және т. б. жағдайларға байланысты түр саны төмендеп кетті. Түрді қорғау үшін тіршілік ету ортасында шағын қорықтар ұйымдастыру керек. Ересек аналықтардың сыртқы пішіні есек құртқа ұқсас. Оның денесі қою қызыл түсті, сопақша, ұзындығы 8 мм-ге дейін, денесі бас, кеуде, құрсаққа бөлінбеген, бунақтары анық. Алдыңғы аяқтары қазуға бейімделген, ортаңғы және артқы аяқтарына қарағанда ірілеу. Аталығы қою қызыл күрең түсті, ұзындығы 4 мм-ге дейін, денесі бас, кеуде және құрсаққа анық бөлінген. Алдыңғы қанаттары жақсы жетілген, артқы қанаттары толық жетілмеген, құрсағының соңында ұзын, ақ, шыны тәрізді шоқ құйрық жіпшелері болады.
Дереккөздер
Санат:Сымырлар
Сәлбен
Өсімдік туралы
Сәлбен - тауқалақай туысына жатады. Тұқымдасында 700-ге жуық түрі бар. Жер шарының барлық тропикалық жылы аймақтарында таралған. Біржылдық, көпжылдық және жартылай бұталы түрлері бар. Тропикалық аймақтарда ол көпжылдық өсімдік болғанымен, біздің климаттық жағдайда тек біржылдық гүлдер. Биіктігі 20-50 см аралығында. Молынан гүлдейтін кезі шілде айынан бастап алғашқы суық түскенге дейінгі аралық. Түріне қарай гүлінің түсі ақ, күлгін, күрең, қызыл, қызғылтым болады.