cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тезек төре
Өмірбаяны
Жастық шағы Ресейдің, Қытайдың және Қоқан хандығының Жетісу жері үшін өзара тайталасқан уақытына сәйкес келді. 19 ғасырдың 40-жылдары Ұлы жүздің албан тайпасына билік жүргізген Хәкімбек сұлтан қайтыс болғаннан кейін билік тізгіні Тезек төреге тиді. Тезек төренің қол астындағы албандар Үйгентас пен Құлжаға дейінгі алқапты қыстайтын болғандықтан, қытайлықтарға салық төлеп тұрды. Қытай өкіметі Тезек төреге 3-дәрежелі тәйжі лауазымын берді. 1847 жылы Тезек төре Ресейдің бодандығын қабылдады. Патша өкіметі оған 1849 жылы алтын жіппен безендірілген шекпен, 1850 жылы “ынталылығы үшін” деген жазуы бар алтын медаль берді. Батыс Сібір генерал-губернаторының ұйғарымымен албандардың аға сұлтаны болып тағайындалды. 1856 жылы Алатау округінің приставы М.Д. Премышльский Тянь-Шаньға сапарға шыққан П.П. Семеновқа көмек көрсетуді Тезек төреге тапсырды. Ол П. П. Семеновтың Тянь-Шаньды тыңғылықты зерттеуіне игі ықпалын тигізді. Шоқан Уәлихановпен тығыз қарым-қатынаста болды. Кейіннен Уәлиханов өмірінің соңғы жылдарын Тезек төренің ауылында өткізді және оның қарындасы Айсараға үйленді. 1858 жылы патша өкіметі Тезек төреге поручик шенін, күміс семсер, қару асынатын алтын белбеу, 1859 жылы капитан шенін берді. 1860 жылы Тезек төре Ұлы жүздегі дулат тайпасының аға сұлтаны Әли Әділовтың ұйымдастыруымен Қарғалы өзен бойында өткен жиынға қатысты. Онда патшалық Ресейдің үстемдігінен құтылу үшін Қоқан хандығына қолдау көрсету, оның көмегіне арқа сүйеу жөнінде шешім қабылдады. Тезек төре мұндай шешімге ниеттес екендігін танытты. Бірақ ол қоқандықтар жағына өте қоймай, Ұзынағаш шайқасы қарсаңында патша өкіметін қолдады. Сондай-ақ ол орыс әскеріне өзінің жасағымен келіп қосылуды қаламай, шайқасқа әдейі кешігіп келді. Бұдан кейін Тезек төре орыс әскерлерінің Пішпек пен Тоқмақты жаулап алуына ат салысты. 1861 жылы подполковник, 1863 жылы полковник шені, 1865 жылы 2-дәрежелі “Святой Станислав” ордені беріледі. Ресей өкіметінің тапсырмасымен 1866 жылы Парижде өткен дүниежүзілік көрмеге қазақтар тұтынатын көптеген бұйымдар жіберді. Ол қырғыздардың сарбағыш пен бұғы рулары арасында 1854 жылы басталып, ұзаққа созылған қантөгісті бейбіт жолмен шешуге араласты. Патша өкіметінің үстемдігіне қарсылық та танытты. Өз ауылымен Қытайға көшуге әрекеттенгені үшін 1868 жылы билік орындары тарапынан айыпталып, 6 ай абақтыға отырғызылды. Патша өкіметі оның соңынан қатаң бақылау қойды және оның ел ішіндегі беделін түсіру жолында әрекеттенді.
Түйе сүті
Дереккөздер
Санат:Сүт
Тезек төре
Өмірбаяны
Тезек төре қайтыс болғанда оның отбасында 700 жылқы, 110 түйе, 90 сиыр, 190 күміс жамбы, 2500 алтын ақша, 50 кілем қалғандығы жайлы мұрағат мәліметі бар. Тезек төре өз заманында айтыскер ақын, белгілі күйші ретінде де танылған. Ол Сүйінбай, Бақтыбай, Түбек, т.б. ақындармен айтысқан.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Төрелер
Пикероби
Пикероби (Piquerobi) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Президенти-Пруденти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3633 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 482,506 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1917 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сале
Сале (Sale) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қазығұрт атындағы көше (Алматы)
right|thumbКөшеге қазақ ұғымындағы киелі мекен, адамзатты топан судан құтқарған қасиетті таудың атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген. Қазығұрт Түркістан облысында. Қазығұрт ауданының таңбасында Нұх пайғамбардың кемесі бейнеленген. Жергілікті аңыз бойынша, Нұх пайғамбардың кемесі топан судан кейін Қазығұрт тауына тоқтаған. Тау беткейінде үлкен қайықтың түбіңе өте ұқсас тас құрылым бар. Екі шыңның арасындағы қазаншұңқырда тастан диаметрі 120 метрлік шеңбер, ортасында 36 метрлік крест қаланған. Зороастризмнің бұл ескерткішіне 2 - 2,5 мыңдай жыл болды. Көше Медеу ауданында Жиренше шешен атындағы көше мен Келес көшелердің аралығында орналасқан. Хантәңірі, Қызылжар, Бішкек көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - 1-ші көше. Кешенін ұзындығы - 1500 метр.
Сале
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4269 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 95 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45 км² шамасында. Пошта индексі — 15045.
Қазығұрт атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Сале
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Anna.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Далан
Далан — бурят, қалмақ халықтарының жылқының жалын, ыстап жасайтын дәмді тамағы. Даланды әруақтарға арнап құрбаңдық шалғанда ритуалдық тағам ретінде қолданады. Далан XIX ғ. ортасынан бастап ритуалдық дәстүр ретінде қолданылып келеді.
Собрал-да-Серра
Собрал-да-Серра (Sobral da Serra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Гуарда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 228 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Россь-Юган
Россь-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сосьва өзенінің сол жағалауынан 194 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Смин (Добрич облысы)
Смин (Смин) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Шабла қауымының құрамына кіреді.
Бәсекелестік
Бәсекелестік
Олимпиялық әдебиет
Олимпиялық әдебиет, Қазақстанда Э. Жолымбетовтың " Мәскеу - XX Олимпиялық ойындарды шақырады" (1979), "Бес шығыршық" (1993 кітаптарымен басталады. Содан кейін П. Матущактың "Казахстанские спортсмены на Олимпийских играх" (1998), Н. Жүнісбаевтың "Олимпийский маршрут" (1999), "Олимпийский маршрут продолжается" (2002), П. Матущак, Д. Тұрлыханов, Қ. Закарьяновтың "Олимпийская гордость Казахстана" (2004), (Олимпиялық алау Алматыда 2007), Э. Жолымбетов, А. Құлназаровтың "от древный Эллады до Афины" (2004), О. Епубаевтың және т.б. авторлардың еңбектері жарық керді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Смин (Добрич облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9679. Телефон коды — 05747. ЕКАТТЕ коды — 67550.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Дүниежүзілік нарық
Дүниежүзілік нарық - тауарлық-ақшалық, валюталық-қаржылық жағдайлармен ұлттық нарықтағы елдердік бір-бірімен байланыстары.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Россь-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Хаверхилл (Массачусетс)
Хаверхилл (Haverhill) — Массачусетс штатының Эссекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 60 879 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92.3 км² шамасында. FIPS коды — 25-29405.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
NGC 3691
NGC 3691 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 14 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3691 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35292, UGC 6464, MCG 3-29-53, ZWG 96.50, ARAK 294, IRAS11255+1711.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Василий Сергеевич Владимиров
Владимиров Василий Сергеевич (9 қаңтар 1923 - 3 қараша, 2012) - кеңестік және ресейлік математик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:9 қаңтарда туғандар Санат:3 қарашада қайтыс болғандар
Аңырақай атындағы көше (Алматы)
Көшеге қазақ тарихындағы аса бір күрделі «Ақтабан шұбырынды Алқакөл сұлама» кезеңіндегі бетбұрыс жасалған киелі аймақтық Абылай ханның басшылығымен қазақ сарбаздарының 1730 жылы жоңғар әскерлеріне күйрете соққы берген жері - Аңырақайдың атауы (Алматы қаласы мәслихатының 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген.
Көше Медеу ауданындағы «Думан-1» шағынауданында орналасқан. Ол Келес көшесінен басталып, Жиренше көшесіне дейін созылып жатыр. Ақмешіт, Ақжайық, Бішкек, Қызылжар көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - 9-шы линия көшесі. Көшенің ұзындығы - 1500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Вель-сюр-Мозель
Вель-сюр-Мозель (Velle-sur-Moselle) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54559, пошта индексі — 54290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 295 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бәрібаев ауданындағы көтеріліс
Кеңес өкіметінің ұжымдастыру, жаппай қуғын-сүргін саясаты мен ашаршылық қаупіне шыдамаған жергілікті шаруалар сол кездегі облыстың Ақсу, Алакөл, Сарқан аудандарында көтеріліс басталғанын біліп, ұйымдасқан қарсылыққа шықты.
Бақалы ауылы тұрғындары – Ахметжанов Құсмади, Ибрагимов Құрамыс, Сауқымбаев Жақыпбай 100-ден астам адамды ұйымдастырып, көрші ауылдарға үгітшілер жіберді. Көтерілісшілер 25 наурызда отрядқа бірігіп, Бақалы коммунасын басып алды, ауылдық кеңесті таратып жіберді. Елден күшпен жиналған 100 пұт астықты, 100 бас жылқыны, басқа да мал мен мүлікті жұртқа таратып берді. Алматы мен Семейден әскер күшін шақыртпау үшін көтерілісшілердің арнайы тобы Балқаш жағындағы телефон байланысының сымдарын үзіп, темір жол табанының алты буынын босатып, алып тастады. Мыңқұм деген жердегі 10-ауылды басып алды. Көтеріліс басшысы Қ. Ахметжанов Қытай шекарасынан өтіп кеткен босқындармен, Ақсу көтерілісшілерімен байланыс жасап, бірлесе қимылдауға тырысты.
Бірақ әскер күштері алдын-ала шекараны нығайтып, оған жол бермеді. Шекарашылар Қытай жағынан көмекке келмек болған қазақ отрядын қолға түсірді. Бәрібаев ауданындағы көтеріліс 1930 жылы сәуірдің бас кезінде ОГПУ-дің 50 адамдық қарулы жедел әскери отрядының күшімен басылды. Ауданға арнайы үкімет комиссиясы барып, жағдайды қалпына келтіру шараларын қарастырды. Көтеріліс басшылары Қ. Ахметжанов, Ж. Сауқымбаев аз топпен Қытайға өтіп кетуге әрекет жасап, бірақ қолға түсті. Бәрібаев ауданындағы көтерілісіне белсенді қатынасқан 29 адам жауапқа тартылып, оның 12-сі ОГПУ “үштігінің” 1930 жылы 12 желтоқсандағы үкімімен атылып, 16 адам 3 жылдан 10 жылға дейін сотталды, 1 адам 3 жылға Сібірге жер аударылды.
Дереккөздер
Санат:Шаруалар көтерілістері Санат:1930 жыл Санат:Наурыз оқиғалары
Веггис
250px|thumb|Картада орналасуы Веггис (Weggis) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Люцерн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3919 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.29 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1069, пошта индексі — 6353.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Аманөткел ауылдық округі
Аманөткел ауылдық округі – Қызылорда облысы Арал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Аманөткел, Аққұлақ, Ақшатау, Хан ауылдары кіреді. Орталығы – Аманөткел ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2760 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы ауылдық округтері
Виланова-де-Сау
Виланова-де-Сау (Vilanova de Sau) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Осона ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Үйректұмсық динозаврлар
right|thumb|300px|Үйректұмсық Динозавр Үйректұмсық Динозаврлар, гадрозаврлар (Gadrosaurіdae) — орнитопод отряд тармағына жататын динозаврлардың бір тұқымдасы. Қазба қалдықтары Солтүстік Америка мен Азияда, аздап Еуропа мен Оңтүстік Америкада жоғары бор кезеңі шөгінділерінен табылған. 25 туысы, 40-қа жуық түрі анықталған. Үйректұмсық Динозаврлардың негізгі өкілі — зауролофтар. Орнитоподтар жалпы денелерінің ұлғаюына, екі аяғымен жүруіне және тістерінің су өсімдіктерімен қоректенуіне бейімделу бағытында дамыған. Соның нәтижесінде алып Үйректұмсық Динозаврлардың биіктігі 10 — 12 м болған. Мойын омыртқаларының саны 15, арқасында 20, сегізкөзде 8, құйрық омыртқалары 90-нан астам болған. Денесінің ірі болуы жауларынан қорғауға мүмкіндік берген. Гадрозаврлар теңіз, көлдің саяз жағалауларында, батпақты жерлерде тіршілік еткен. Басының алдыңғы жағы үйрек тұмсығы тәрізді, аты осыған байланысты аталған. Үйректұмсық Динозаврлар судан тұмсығымен сүзіп алған ұсақ организмдермен, судағы және құрлықтағы шөптесін өсімдіктермен қоректенген. Тістері көп қабатты, бір-біріне өте жақын орналасқан, жалпы саны мыңнан артық болған. Тұмсықтарын көбінесе суда ұстағандықтан, олардың танауы артқа қарай көз аясына жақын орналасқан. Алдыңғы аяқтары 4 саусақты, 2- және 3-саусақтарында тұяқтары болған, оларды қоректенген кезде тіреніш, жүзген кезде ескек ретінде қолданған. Негізгі жүзу қызметін ұзын құйрықтары атқарған. Артқы аяқтарында 1- және 5-бақайлары жоқ, қалғандарында тұяқтары бар. Қазақстанда Үйректұмсық Динозаврлар Қызылорда облысында, әсіресе, Арал теңізінің солтүстігінде, Оңтүстік Қазақстан, Қостанай және Алматы облыстарының бор кезеңінің тұнба қабаттарынан табылған.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Динозаврлар
Ион Николаеску
Ион Николаеску (Ion Nicolăescu; 7 қыркүйек 1998, Кишинёв, Молдова) — молдовалық футболшы, Молдова Ұлттық футбол құрамасы мен "ДАК 1904" клубының шабуылшысы.
Сілтемелер
Санат:Молдова футболшылары Санат:Молдова Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Зимбру ФК ойыншылары Санат:Шахтер Солигорск ФК ойыншылары Санат:ДАК 1904 ФК ойыншылары
Машат (өзен)
Машат – Арыс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Түркістан облысы Түлкібас, Сайрам аудандарының аралығымен ағады. Ұзындығы 60 км, су жиналатын алабы 550 км2.
Бастауы
Алатау, Машат тауларындағы бұлақтардан Иірсу өзені болып басталып, Машат тауының оңтүстік етегінде Машат өзеніне қосылады. Машат ауылы тұсында Арыс өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Арнасы тар, жағасы тік жарлы. Қар, жер асты суымен толығады. Суын егін суғаруға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы өзендері Санат:Сырдария су алабы Санат:Түлкібас ауданы өзендері
Еру (Франция)
Еру (Airoux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11002, пошта индексі — 11320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Наманған облысы
Наманған облысы (уәлаяты, Namangan viloyati) — Өзбекстанның шығысындағы облысы. Жері 7,8 мың шаршы километрге тең, және халық саны 2,867,400 адамға (2021) тең. Әкімшілік орталығы — Наманған қаласы.
Тарихы
Наманған уәлаяты 6 наурыз күні, 1941 жылы Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасының облысы ретінде құрылған. Облысқа Қасансай, Наманған, Нарын, Пап, Төреқорған, Үйші, Үшқорған, Шуст және Жаңақорған аудандары және Наманған және Шуст облыстық бағынысты қалалары кірді.
Лез-Англь-сюр-Коррез
Коммунаның INSEE коды — 19009, пошта индексі — 19000.
Наманған облысы
Тарихы
1950 жылы Шартақ ауданы, және 1952 жылы Задарьинский (Күнгей Дария) ауданы құрылды. 1959 жылы екеуі де ыдыратылған еді. 1960 жылы 25 қаңтарда Наманған облысы таратылып, оның аумағы Әндіжан және Ферғана облыстарының құрамына кірді. Облыс 1967 жылы 18 желтоқсанда қалпына келтірілді.
Лез-Англь-сюр-Коррез
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,99 адам/км².
Наманған облысы
Тарихы
1970 жылы Тұрақорған өңірі, 1973 жылы Қасансай мен Нарын, 1980 жылы Чартақ аудандары құрылды. 1969 жылы Чуст облыстық, 1974 жылы Үшқорған, 1979 жылы Қасансай, 1983 жылы Чартак, 1988 жылы Хаққұлабад қаласы мәртебесін алды.
Лез-Англь-сюр-Коррез
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Наманған облысы
Әкімшілік бөлінісі
thumb|400px|right|Наманған облысының әкімшілік бөлінісі Наманған облысының 12 әкімшілік бірлігі бар: 11 аудан мен орталығы, Наманған қаласы.
IC 4331
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1727130.
Лез-Англь-сюр-Коррез
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
IC 4331
Сыртқы сілтемелер
IC 4331 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Кирина
Кирина — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чушева өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Агатенбург
Агатенбург (Agathenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Штаде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1154 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 59 001. Муниципалитеттің басшысы — Герд Аллерс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Линьян-сюр-Орб
Коммунаның INSEE коды — 34140, пошта индексі — 34490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2906 адамды құрады. Халық тығыздығы — 852,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Григорий Григорьевич Дильдяев
thumb|Григорий Григорьевич Дильдяев
Жастар саябағы (Өскемен)
«Жастар» саябағы
«Жастар» этносаябағы Шығыс Қазақстан архитектуралық– этнографиялық және табиғи-ландшафттық музей-қорығының құрамына кіреді. Революцияға дейінгі кезеңде "Жастар" саябағының территориясы Өскемен қаласының орталығында болып, онда қала базары, Покров соборы және Халық үйі орналасты. Покров соборы көпес Н.М. Михайловтың және басқа да қайрымдылық жасаушылардың қаражаты есебінен 1888 жылы тұрғызылған. Ол тастан жасалған, бес бұрышты, әулие-ана Покров, Иоанна Шоқынушы (оң жағында), Әулие Николай (сол жағында) шектерімен үш тәжді етіп тұрғызылған. Халық үйі 1902 жылы қала тұрғындарының демеушілігінің, сонымен бірге қалаға жер аударушылардың демеушілігінің арқасында салынған. Бұл алғашқы қалалық мәдени-ағарту мекемесінде кітапхана және мұражай бөлмесі, ал 1902 жылдан бастап театр орналасты. Халық үйі мен Покров соборы арасында Өскемен қазынашылығының ғимараты орналасаты. Қазір ол Жамбыл атындағы облыстық драмалық театрының костьюмдер бөлмесі. 1934 жылы Өскеменге С.М.Киров келгенде қала басшыларына аудандық атқару комитетіне (қазіргі қалалық архитектура ғимараты) тура қарама-қарсы жерде базардың орналасқандығынына назар аударуды, оның орнына саябақ салуды ұсынды. 1935 жылдың тамызында саябақтың негізі қаланды. 1935 жылы күзде 4 806 ағаш пен бұталар отырғызылды. 1938 жылы 18 шілдеде саябақтың ортасында С.М. Кировқа арналған ескерткіш қойылды. 2001 жылы мұражайға берілген қалалық саябақта қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізіле бастады. Алтай ботаникалық бағының қызметкерлерінің қатысуымен кәрі және ауру ағаштар орынына біртіндеп жаңа өскіндер отырығызыла бастады. Көбіне облыстық флораға сәйкес келетін ағаштар (самырсын, қарағай, балқарағай, қайың, шетен және т.б.) және қала жағдайында жақсы дамып, өсе алатын және шаң мен газға төзімді болатын ағаштар таңдалып алынды. 2002 жылы Ертістің сол жақ жағалауындағы сәулет-этнографиялық кешен Киров атындағы қалалық саябаққа (Тоқтаров көшесі) ауыстырылды. Киров саябағына ХІХ ғасырдың соңы - ХХ ғасырдың басындағы сәулет ескерткіштері көшіріліп әкелінді. Нәтижесінде ашық аспан астындағы сәулет-этнографиялық қойылым табиғи кешені салынды, онда дәстүрлі шаруашылық құрылыстары бар халықтық өнер ескерткіштері көрсетілген.
Григорий Григорьевич Дильдяев
Григорий Григорьевич Дильдяев - 1948 жылы 2 шілдеде Қырғыз КСР Фрунзе  қаласында туған. Орыс.
Шушпанка (Лесной Воронеж тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронеж өзенінің бастауынан Матыра өзенін қоспағанда Липецк қаласына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Григорий Григорьевич Дильдяев
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (1971), журналист.
Шушпанка (Лесной Воронеж тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Григорий Григорьевич Дильдяев
1966 жылдан - Ош облыстық газетінің корректоры.
1971 жылдан - «Казахстанская правда» газетінің әдеби қызметкері, меншікті тілшісі, бөлім меңгерушісі. 1985 жылдан - «Правда» газетінің тілшісі, тілшілер қосынының меңгерушісі. 1991 жылдан - «Азия» газетінің бас редакторы. 1994-1997 жылдары - «Казахстанская правда» газетінің бас редакторы. 1995-1999 жылдары - «Азия - экономика и жизнь» газетінің бас редакторы.
1999 жылдан бері - «КазИнПресс» РБА президенті. «КазИнПресс» ассоциациясы басқармасының төрағасы (1991 жылдан).
Қазақстан журналистер одағы сыйлығының лауреаты.
Хоббиі - «Әдемі кітаптар шығару».
Үйленген. Жұбайы - Дильдяева Вера Петровна. Ұлы - Ярослав (1969 жылы туған). Немересі бар.
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар Санат:Қырғызстанда туғандар Санат:Орыстар Санат:Қазақстан журналистері
Самоди халықтары
thumb|Самоди халықтардың тұрғылықты мекендеуі: штрихталған - ш. XVII ғ.; жаппай боялғаны - XX ғ. соңы. Төменде оң жақта  Саяндағы самодилердің таралуы. Самоди халықтары немесе самоедтер самоди тілдерінде сөйлейтін : ненец, энец, нганасан, селькуп халықтарының және қазіргі таңда жойылған саян самодилар - қамастар, қайбалы, матор, тайгий, қарақас және сойот, осы халықтардың   жалпы атауы.
Самоди халықтары Архангельск, Түмен, Томск облыстарын, Красноярск өлкесін  мекендейді.
Тіл маманы Г.Н.Прокофьевтің ұсынысымен 1938 жылдан бастап Самоди халықтары деп аталды.
Тарихы
Көптеген зерттеушілердің пікірінше, Самоди халықтарының ата мекені Алтай, Саян таулары болған. Самоди халықтарының құрамындағы қарақас, қамастар, қайбалы тайпалары тілі, әдет-ғұрпы, тұрпаты жағынан татарларға ұқсас болған, олардың бәрі  (Томсктің сейкуптарынан басқасы) рулық қауымда көшпелі тіршілік етті.
Б.з. 1 мың жылдығында олар Солтүстікке қарай қоныс аударып, тілдері ұқсас жергілікті юкагир, саам халықтарымен араласқан.
19 ғасырдаң 2-ші жартысында Самоди халықтары 22 мың түтін.
1929-30 ж. Самоди халықтары мекендейтін Солтүстік облыстары мен өлкелерде Ненец, Ямал-Ненец, Таймыр (Долгано-Ненец) ұлт округтері құрылды.
Самоди тілдері
Самоди тілдері - өзара туыстас тілдер тобы. Бұл топқа тілдері кіреді. Бұлардың ішінде селькуп тіліне қарағанда, Самоди тілдерінің слтүстік-шығыс тармағын құрайтын ненец, энец, және нганасан тілдері сөздік қоры мен грамматикалық құрылысы жағынан бір-біріне жақынырақ.
Самоди тілдері жалғамалы тілдерінің қатарына жатады. Дыбыс алмасуы мен ассимиляция құбылысы  жиі ұшырасады. Мұның грамматикалық формалар тудыруға қатысы бар. Есімдердің септелуі мен етістіктердің  жіктелуі түбірдің соңғы  дыбысына қарай ажыратылады. Самоди тілдері мен фин-угор тілдерінің лексикасында, ішінара грамматикалық құрылысында ортақ белгілер кездеседі.
Бүгінгі күні Ресейде негізгі цивилизация тілі - орыс тілі болып, самоди тілдері - "концертте өлең айтатын" тілі болып қалды. Кейбір жергілікті мектептерде самоди тілін аптасына 2 академиялық сағат сабақ беріледі. Бірақ көп зерттеушілердің пікірі бойынша, бұл уақыт тілді сақтап қалу үшін жеткіліксіз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Халықтар Санат:Ежелгі халықтар Санат:Ресей тілдері Санат:Ресей
Чепурья
Чепурья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катым өзенінің оң жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Егуста
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені бастауынан Долгобродск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері
Дүниежүзілік жүйе теориясы
Дүниежүзілік жүйе теориясы - шағын жүйелер, дүниежүзілік империялар мен дүниежүзілік жүйелер арасындағы өзгешелікті білдіретін әлеуметтік өзгерістер үлгісі; дүниежүзілік жүйе сатысында дүниежүзілік экономика иерархиялық ретке келтірілген орталық, жартылай перифериялық, перифериялық мемлекеттік түзілістер аумақтарына бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бузи (Нор)
Бузи (Bousies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59099, пошта индексі — 59222.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1692 адамды құрады. Халық тығыздығы — 171,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Стяуа (футбол клубы)
ФКСБ (FC FCSB; 1961 — 2017 жылдары Стяуа (Steaua — қаз. Жұлдыз) — румыниялық кәсіпқой футбол клубы. Базасы Бухарест қаласында орналасқан. 1947 жылы құрылған. Румыниядағы ең титулды және атақты клуб. Өз алаңындағы ойындарын "Лия Манолиу" стадионында өткізеді.
Румынияның 26 дүркін чемпионы.
1986 жылы финалда "Барселонаны" пенальтилер сариясы арқылы ұтып, Еуропа чемпиондар кубогының жеңімпазы атанды. 1989 жылы осы турнирдің финалына шығып, "Миланнан" ұтылды. УЕФА Суперкубогын ұтқан румыниялық жалғыз клуб (1986).
Ұлттық
Чемпионат
Кубок
Суперкубок
Лига кубогы
Хорбург-Маслау
Хорбург-Маслау (Horburg-Maßlau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 555 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 3,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 145. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Зайферт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Дюппигайм
Коммунаның INSEE коды — 67108, пошта индексі — 67120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1557 адамды құрады. Халық тығыздығы — 210,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Белгілердің тұқым қуалау заңдылықтары
Генетика — белгілердің мұраға берілу зандылықтары туралы ғылым. Бұл заңдылықты табуға тұңғыш рет Г. Мендельдің қолы жетті. Мендель будандасу әдісі (генетикалык негізгі әдіс) мен математикалық әдісті қолдана отырып тәжірибелер қорытындысын талдау арқылы мынадай заңдар мен ережелер тұжырымдады:
Басымдық толық та, толық емес те болады. Мұндай жағдайда гетерозиготаларда аралық фенотип болады және 1 • 2 : 1 (1AA: 2Аа: 1 аа) формуласы бойынша 2 рет ажырайды. Зерттелетін белгілердің санына байланысты бірбуданды (1 белгісі - түс), қосбуынды (2 белгісі — түс және пішін), үшбуданды, төртбуданды және көпбуданды шағылысулар болады деп бөлінедь Сендер оқыған тарауда тек алғашкы 2 жағдайы ғана сипатталған. Моногетерозиготалы Аа гаметалардың 2 іріктемесін: А және В түрінде береді. Аа дигетерозиготалар гаметалардың 4 іріктемесін: AaBe, АВ, Ав, аВ, ав түрінде береді. Табиғатта кептеген түрлерде дөл сол геннің (адам шашы түстерінің саны) 2 аллелінен артығырағы болады; бұдан басқа гендердің бір мезгілде бірнеше белгілермен өзара әрекеттесуі немесе ықпал етуі мүмкін.
Морган ашқан жаңалықтың дальтонизм және гемофилияға болжам жасауда негізгі мәні зор болды. Бұлар - жыныстық X хромосомада болатын басылыңкы гендер кодталған адам ауруы.
Адамда 44 аутосома (жыныстық емес хромосомалар) - еркекте және әйелде мөлшері мен пішіні бірдей хромосомаларжәне 2 жыныстық хромосомалар: әйелде - XX және еркекте ХУ хромосомалар болады. Ағзаларда мутагендердің әсерінен өткен генетикалық өзгерістер мутация (өзгеру) деп аталады.
Адам генетикасы тұқым қуалайтын аурулардан сақтандырып, емдеу болжамымен шұғылданады. Онда зерттеулердің өзге әдістері: текнамалық, цитогенетикалық, егіздік, биохимиялық және иммунно-генетикалык әдістер қолданылады. Бүгінгі медициналық генетиканың басты міндеті - бұл жеке елдерде және өңірлерде, сондай-ақ тұтас өлемде таза тектік қорларды сақтауға себепші болуы.
Дереккөздер
Санат:Биология
Кевин Даллман
Кевин Даллман (Kevin Dallman; 1981 жылы ақпанның 26, Ниагара-Фоллс, Онтарио, Канада) — кәсіби қазақ-канадалық хоккеист. Амплуасы — қорғаушы. Қазіргі петерборлық СКА ойыншысы. Даллмэн – ҚХЛ-дағы үздік қорғаушылардың бірі. КСРО мен Ресей хоккейінің 25 жыл қаймағы бұзылмай тұрған рекордын жаңартқан.
ҰХЛ «Бостон Брюинз» құрамында алғашқы рет 24 жасында 2005/06 маусымында шыққан. Маусым барысында «Сент-Луис Блюз» командасын ауысқан. 2006/07 маусымында Кевин «Лос-Анджелес Кингз» сапында ойнап 2 жыл ішінде қалыпты чемпионаттарда 87 матч өткізген. ҰХЛ-да барлығы 154 матч ойнап 31 ұпай олжалады (8+23).
ҚХЛ
2008 жылы ҚХЛ-де ойнайтын қазақ Барыс клубы құрамына енеді.
2008/09 маусымында КСРО/Ресей чемпионнаттары қорғаушылар пайдалылығы рекордын жаңартады (53 матчта 58 ұпаймен — 28 шайба. Алдыңғы маусымда 55 матчта 42 ұпай олжалады (14+28). ҚХЛ бірнеше маусымдарында барлық жұлдыздар матчына да қатысқ (2008/09, 2009/10, 2010/11 және  2011/12).
2012 жыл мамырында Даллман СКАмен контрактқа отырады.
2013 жылы қаңтар айында Кевин Даллман Қазақстан азаматтығын алып Қазақстан ұлттық құрамасында алғашқы ойынын 3 ақпанда Аустрия ұлттық құрамасына қарсы жолдастық кездесуде өткізеді.
Дереккөздер
Санат:Канада шайбалы хоккейшілері Санат:ҰХЛ хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккейшілері
Абай ауылдық округі (Келес ауданы)
Абай ауылдық округі — Түркістан облысы Келес ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Абай ауылы кіреді. Орталығы – Абай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 17 700 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы ауылдық округтері
Рахметолла Сүйіндікұлы Ерубаев
ЕПЗБАЕВ Рахметолла Сүйіндікүлы (1924, Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы Камысты а. - 1983, Орал қ.) - акын. 2-дүниежүз. соғысы жылдарында Тынық мұхит әскери-теңіз флотында қызмет еткен. 1949 - 77 ж. Жәнібек ауданы партия к-тінің хатшысы, Приурал ауданынын 2-хатшысы, Жымииты, Жәнібек және Орда ауданы партия к-ттерінің 1-хатшысы. 1977 - 83 ж. облысы кәсіподақтар кеңесінің төрағасы болган. "Қараша қаздар қайтқанда" (1975), "Дала бүлбүлдары" (1980), "іздедім сені" (1985) өлеңдер жинағы және "Шешуші күш" (А, 1970) очерктері жарык көрген.
Дереккөздер
бас әріп
Санат:Әдебиет
Академик Қаныш Сәтбаев (жинақ)
Академик Қаныш Сәтбаев - ғалымды еске түсіруге арналған жинақ. 1965 жылы «Ғылым» баспасынан орыс тілінде жарық көрген. Кітапқа Қаныш Сәтбаевпен бірге қызмет атқарған көрнекті ғалымдардың, оның шәкірттері мен өмірінің әр кезеңінде ғылыми, өндірістік және қоғамдық қызметте болған адамдардың мақалалары енгізілген.
Кітапта Сәтбаевтың Жезқазған мыс кен орнын зерттеу мен игерудегі және Жезказған мыс қорыту комбинатының, Қазақ КСР Ғылым Академиясы Геологиялық ғылымдар институтының құрылысын жүргізудегі қызметіне елеулі орын берілген. Жинаққа Ш.Шокин, Ш.Есенов, П.Антропов, П.Тәжібаева, И.Бок, С.Бәйішев, И.Галузо, тағы басқалары көрнекті ғылымдардың мақалалары мен естеліктері енген.
Жинақ Сәтбаевтың фотосуретімен ашылып, ғалым өмірінің әр кезеңінен елес беретін суреттермен, деректі құжаттармен, қолжазба көшірмелерімен көркемделген. Көлемі 19,3 баспа табақ, таралымы 5000 дана.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Қаныш Сәтбаев
Кака атырабы
Кака атырабы (Kaka etraby) — Түрікменстанның Ахал уәлаятындағы атырап. Әкімшілік орталығы – Кака қаласы.
Тарихы
1925 жылы қаңтарда Түрікмен КСР-нің Полторацк округінің орталығы Гинсбург кенті болатын Гинсбург ауданы ретінде құрылды. 1926 жылы тамызда Полторацк округі таратылып, Гинсбург ауданы Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды.
1927 жылы қаңтарда Гинсбург ауданы Каахка ауданы, ал оның әкімшілік орталығы Каахка болып өзгертілді. 1939 жылы қарашада Каахка ауданы жаңадан құрылған Ашхабад облысына берілді.
1959 жылы мамырда Ашхабад облысы таратылып, аудан қайтадан Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды. 1963 жылдың қаңтарында Каахка ауданы жойылды, бірақ сол жылдың желтоқсанында қалпына келтірілді.
1970 жылы желтоқсанда Мары облысы қайтадан құрылды, оның құрамына Каахка ауданы кірді. 1973 жылы желтоқсанда аудан қайта құрылған Ашхабад облысына берілді.
1988 жылы Ашхабад облысы қайтадан жойылып, аудан Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды. 1992 жылы 14 желтоқсанда Каахка ауданы Кака атырабы болып өзгертіліп, Ахал уәлаятының құрамына енді.
2018 жылдың 5 қаңтарында Түрікменстан Парламентінің Ахал уәлаятының аумағында болған Алтынасыр атырабын жоюына байланысты оның құрамына кіретін Мән және Шаш кеңесшіліктері Какаға берілді.
Сол қаулымен Кака атырабының әкімшілік орталығы — Кака қаласының статусы атырап құқығы бар қаладан атырап құрамындағы қалаға өзгертілді.
Археология
Душақ ауылынан оңтүстікке қарай 4 км және Ашхабадтан солтүстік-шығысқа қарай 175 км жерде ауданы 26 га болатын қола дәуіріне жататын йаз мәдениетінің Ұлықтепе археологиялық ескерткіші орналасқан.
Ол Қаратепе, Намазғатепе, Алтынтепе және Йылғынлытепемен қатар Көпетдақ етегіндегі ежелгі егіншілердің ірі қоныстары жүйесіне кіреді.
Ұлықтепенің ең ерте қабаттары дамыған энеолит кезеңіне жатады. Орталық Азияның оңтүстігіндегі қола дәуірі/темір дәуірі ауысуындағы миграциялардың рөлін зерттеу үшін Ұлықтепеде қазылған 17 қаңқадан митохондриялық ДНҚ зерттелді.
Кейбір митохондриялық гаплотоптар қазіргі Батыс Еуразия популяцияларындағыларға жақын болып шықты.
Дереккөздер
Санат:Ахал уәлаяты атыраптары
Брагулар
Брагулар — (өздік атауы — брагуй) — Пәкістанда (Белуджистан мен Синд), Иран мен Ауғанстанда, біразы Түрікменстанда тұратын халық. Жалпы саны 960 мың адам (1997). Еуропалық нәсілдің Жерортатеңізі тармағына жатады. Бірнеше диалектілерден тұратын дравид тілінде, урду, парсы, дари, араб тілдерінде сөйлейді. 20 ғасырлардың басында латын әліпбиін қолдана бастады. Негізгі ұстанатын діні ислам (сүнниттер). Брагулар этникалық құрылымына белудждар, күрдтер, ауғандар, джаттар, моңғолдар, арабтар кірген. Көпшілігі тау арасында тұрады, үлкен елді мекендер мен қалалардың болмауы олардың этникалық бірігуіне кедергі жасап, белудждарға, синхаларға сіңіп кетуіне соқтырған. Пәкістанда, тау және тау етегіндегі аймақтарда брагулар бидай, тары егумен, қой, ешкі, буйвол, жылқы, түйе өсірумен айналысады. Иран мен Ауғанстанда көшпелі өмір кешеді. Кедейлері ауыл шаруашылығы жұмыстарына жалданады. Пәкістанда төрт тайпалар одағы бар, тайпалар кландарға (таккары]), кландар руларға (фалли) бөлінеді, оларды вабдере (көсемдер) басқарады. Малшылар шатырларда тұрады. Орта дәрежелі брагулар шикі кірпіштен салынған үйлерде, кедейлер пальма жапырағымен жабылған лашықтарда тұрады. Ұлттық киімдері: ерлер ұзын көйлек пен шалбар, киіз қалпақ, сыртынан жеңсіз желет пен шекпен (шал) киеді. Аңыз әңгімелері мен батырлық эпостары көп.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Санат:Халықтар
Максара (Печорская Пижма тармағы)
Максара (Мохсара) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печорская Пижма өзенінің оң жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Акио Морита
Акио Морита (盛田昭夫; 26 қаңтар 1921, Нагоя — 3 қазан 1999, Токио) — Sony корпорациясының негізін қалаушы.
Өмірбаяны
Осака физика-инженерлік университетті бітірді. Физикалық мамаңды бітіргеннен кейін Морита Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып жапон флотында әскери жұмыс жасады. Оның жанұясы «сакэ» шығаруымен айналысқан.
Әскери зерттеу комитетінде ол Масару Ибакамен танысқан. Сол уақытта Ибука өзіннің компаниясына жас пен талантты инженерлерді іздеген болатын. 7 мамыр 1946 жылы олар «Токио телекоммуникациондық инженерлік корпорацияны» (жапон тіліннен 東京通信工業 То:кё: цусин ко:гё:, «Тоцуко», Tokyo Tsushin Kogyo K.K.) ашты. Sony компанияның ізашары, шамамен 20 қызметкерлер және бастапқы капиталы тек 190000 иен болған корпорация ашылды.Сол кезде Ибука 38, ал Морита 25 жасына келді.
1961 жылы Sony Corporation of America Нью - Йорк қаласынның биржасының тізіміне кірген алғаш жапон компаниясы боп аталды. 1989 жылы Sony Columbia Pictures киностудиясын сатып алды
1990 жылдың басында Акио Морита саясаткер Синтаро Исахароның «Япония, которая может сказать нет» эссенің бірлескен авторы болған нәтижесінде өзінің танымалдылығын алды. Исахаро Жапонияны бизнес облысында тәуелсізділікті алуға шақырды.
25 қараша 1994 жылы Морита Sony компаниясын тастап, теннис ойыннын нәтижесінде алған жарақатты бос уақытты емдеуге жұмсаған. Акио Морита 78 жасында пневмония ауруына шалдығып қайтыс болды.
IC 4332
IC 4332 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49081, MCG 4-33-8, ZWG 132.18.
Сыртқы сілтемелер
IC 4332 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Смолница (Добрич облысы)
Смолница (Смолница) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 415 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9383. Телефон коды — 05718. ЕКАТТЕ коды — 67622.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Ротыпь-Хулюм
Ротыпь-Хулюм — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тозам-Ротыпь өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Азуни (Сардиния)
Азуни (Сардиния) (Asuni) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 401 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 9080.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Пикети
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 326 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 175,881 км² шамасында. Халық тығыздығы — 88,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1891 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Беловка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронежот өзені Липецк қаласынан Воронеж су торабына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Камп Ноу
«Камп Ноу» ( L'Estadi Camp Nou, аудармасында «Жаңа алаң») — «Барселона» футбол клубының алаңы. Стадион 1957 жылы құрылған болатын. «Камп Ноу» атауын Барселона клубы ашылғаннан бастап атап кетті. 2000 жылы ол іс жүзінде Камп Ноу атына ие болды. Еуропаның сыйымдылығы жағынан ең үлкен стадионы.
Мұражай
Стадионның өзіндік ерекшелігі ол- музейі, музей клубтың жетістіктері мен марапаттауларын көрсетеді яғни «Барселона» жеңістері, алаңнан киім шешетін бөлмеге дейін барлық жерін қамтиды. Музей Барселонаны саяхаттаушылардың ішінде ереше ыстық ықыласқа бөленген..
Футболдан Еуропа чемпионаты
«Камп Ноу»да және «Сантьяго Бернабеуде» Еуропа чемпионатының финалдары өткізілген. «Камп Ноу»да екі ойын өткізілді.Олар- полуфинал және үшінші орынға таластық ойыны.
Футболдан әлем чемпионаты
1982 жылы 13 маусым — Аргентина 0:1 Бельгия.
Олипиадалық ойындар
8 тамыз 1992 жыл Испания-Польша 3:2
Бұрылыстық изомерия
Бұрылыстық изомерия - молекулаларды байланыстыратын химиялық байланыстарға қатысты молекулалардың жеке бөліктерінің бұрылу бұрышымен ерекшеленетін, молекулалардың бірнеше кеңістіктік қалыптарының өмір сүруі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Камп Ноу
Дереккөздер
Санат:Стадиондар Санат:Стадиондар Санат:Испаниядағы футбол Санат:Испания стадиондары
Байтұрсын Ілияс
Байтұрсын Ілияс (1939, Торғай облысы Торғай елді мекені - 6.11.2003) - ақын. ҚазҰУ-ды бітірген (1963). 1963 жылы Қарағанды облысы "Орталық Қазақстан" газетінде еңбек еткен. Көп жылдар "Социалистік Қазақстан" (􀀃азіргі "Егемен Қазақстан") газетінің Қостанай облысындағы арнаулы тілшісі, Қостанай университетінде доцент қызметтерін аткарған. "Тың түлектері", "Тоғыз перне" кітаптары жарық көрген. Бірнеше топтамалық жинақтарға өлеңдері мен очсрктері енген.
Сан-Джорджо-Монферрато
Сан-Джорджо-Монферрато (San Giorgio Monferrato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1295 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 182 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 15020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Вертенштайн
250px|thumb|Картада орналасуы Вертенштайн (Werthenstein) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Энтлебух округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Газды гидраттар
thumb|right|Метан гидраты жануы Газды гидраттар — сырт көрінісі қарға немесе борпылдақтау мұзға ұқсайтын қатты кристалдық заттар. Өзінің болмысы тұрғысынан газды гидраттар қатты ерітінділерге сәйкес келеді, ондағы еріткіш рөлін су молекулаларынан құралған кристалдық тор, ал еріген заттар рөлін аталған тордың ішкі қуыстарына сорылған газ молекулалары атқарады.
Гидрат құраушы газдар — Аr, Kr, Xe, Ne, O2, CO2, H2S, CH4, C2H6, C3H8, изо-C4H10 ж.б. He, н-C4C10 және олардан жоғары көмірсутектер газды гидраттар құруға жарамсыз, өйткені олардың молекулаларының өлшемі 9 Å асады. Кез-келген газды гидраттар температура мен қысымның арнаулы мөлшерлері жағдайында ғана қалыптаса алады, бұл көрсеткіштер газ бен су құрамына тікелей байланысты.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ Санат:Отын Санат:Табиғи газ
Шетпе ауылдық округі
Шетпе ауылдық округі — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шетпе ауылы кіреді. Орталығы – Шетпе ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 12223 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы ауылдық округтері
Хосе Антонио Рейес
Карьерасы
2006 жылы әлем чемпионатына қатысқан. Еуропа лигасының бес дүркін жеңімпазы. Соның үшеуін "Севилья" сапында (2014, 2015, 2016), екеуін "Атлетико Мадрид" сапында (2010, 2012) жеңіп алды.
2006 жылы "Арсенал" (Лондон) сапында ойнап жүріп Чемпиондар Лигасының финалына шықты. Рейес екінші таймда ойынға қосылды, бірақ "Арсенал" 1:2 есебімен "Барселонадан" ұтылып қалды.
Карьерасында тағы да бір жылдай "Реалда" арендада ойнады және "Эспаньол", "Кордоба" (2018 жылдан бастап) клубтарында доп тепті.
2019 жылы 1 маусым күні туған қаласы Утрерада жол апатынан қайтыс болды.