cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Владимир Иванович Даль
Дереккөздер
Санат:22 қарашада туғандар Санат:1801 жылы туғандар Санат:Луганскде туғандар Санат:4 қазанда қайтыс болғандар Санат:1872 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Бантты 4 дәрежелі Әулие Владимир орденінің иегерлері Санат:Константинов медалінің иегерлері Санат:XIX ғасыр лингвистері Санат:Русисттер Санат:Диалектологтар Санат:XIX ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:XIX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:Фольклор жинаушылары Санат:Ресей империясы филологтары Санат:Ресей империясы лексикографтары Санат:Ресей империясы әскери дәрігерлері Санат:1830-1831 жж. Поляк көтерілісін жаншуға қатысушылар Санат:Орта Азия жорықтарының қатысушылары Санат:Ломоносов сыйлығының (Ресей империясы) иегерлері Санат:Орыс географиялық қоғамының 1917 жылға дейінгі мүшелері Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының құрметті мүшелері Санат:Энциклопедиялық лексикон құрастырушылары Санат:XIX ғасыр ертегішілері Санат:Топонимистер Санат:Толық статтық кеңесшілер Санат:Ваганка зиратында жерленгендер Санат:Тарту университеті түлектері
Фрассинетто
Фрассинетто (Frassinetto) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 287 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Варфоломей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 385
IC 385 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15746, NPM1G -07.0165.
Сыртқы сілтемелер
IC 385 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Рухия Байдүкенова
Рухия Байдүкенова (27 тамыз, 1998 жыл,, Алматы облысы) — қазақстандық , 2021 жылғы "Славян базарының" гран-при иегері. «Дарын» жастар сыйлығының иегері (2021 ж). «Шапағат» медалінің иегері (2021 ж). Қазақ Ұлттық Өнер Университетінің студенті (2015-2022 жж).
Өмірбаяны
1998 жылы Алматы облысында дүниеге келген. Тоғыз жасынан бастап өнер мектебінде вокалмен айналыса бастаған. Тұңғыш халықаралық жүлдесіне 2010 жылы "Ақ көгершін" байқауында қол жеткізіп, екінші орын алды. Кейін "Бозторғай" (2011), "Ғұмырдария" (2012), "Жас қанат" (2014), "Еуразия жұлдыздары" (2015), "Астана даусы" секілді байқауларда да жарқырады.
Нұр-Сұлтан қаласындағы Қазақ Ұлттық Университетіне оқуға түсті.. Сондай-ақ "Егіз-лебіз" шоуында музыкалық әрлеуші боп та жұмыс істейді. Даусының диапазоны бес октаваға еркін жетеді.
Рухия — "Славян базарында" аталмыш додада топ жарған төртінші қазақстандық. 2014 жылы Димаш Құдайберген, 2019 жылы Әділхан Макин жеңіске жеткен болатын. Сондай-ақ 2015 жылы балалар арасындағы байқауда Луиза Нұрқуатова жеңіп шыққан.
2021 жылы қыркүйекте "Қазақконцерт" солисі атанды
Поршдорф
Поршдорф (Porschdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Саксондық Швейцария ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1239 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 87 300. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Эггерт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Б. з. д. 807 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 807 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 807 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қаршыға Ахмедьяров
Қаршыға Ахмедьяров (25.03.1946 - 06.06.2010) - күйші-домбырашы, Қазақстанның халық әртісі.
Өмірбаяны
Қаршыға Ахмедьяров 1946 жылы 25 наурызда Атырау облысы, Махамбет ауданы, Таңдай ауылында дүниеге келген. 1972 жылы Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. 1967-1991 жылдар аралығында Құрманғазы атындағы қазақ академиялық халық аспаптар оркестрінде домбырашы, кейіннен концертмейстер, жеке домбырашы және дирижер қызметтерін атқарды. Ахмедьяровтың репертуарында отандық композиторлардың күйлері, сондай-ақ шетел композиторларының шығармалары бар. 1974 жылдан Алматы мемлекеттік консерваториясында педагогтық қызметпен шұғылданып, ғылыми зерттеу жұмыстарымен айналысады. Қаршыға Ахмедьяров гастрольдік сапармен АҚШ, Франция, Италия, Үндістан, Венгрия т.б. көптеген елдерде болды.
Дәулескер күйшінің жүрегі 2010 жылы 65 жасына қараған шағында тоқтады. Қаршыға ағаның соңғы демі туған жері Атырауда шығыпты. Бойында Сейтектің сынығы, Махаббеттің өрлігі бар Қаршыға ағаны әркез халқы тамсана тыңдайтын. Өнерсүйер қауым оны «Күй қаршығасы», «Саңлық күйші», «Күй аспанының Қаршығасы», «Ғасырдың күйшісі» деп мадақтайтын. 1981 жылы АҚШ-қа барып күй тартқанда, американдықтар қазақтың Қаршығасын сахнадан жібермей тұрып алғаны да есте. Қаршыға Ахмедияровпен қоштасу Мұхтар Әуезов атындағы академиялық театрында өтті. Телеканал АЛМАТЫ
Талантты музыкант гастрольді сапармен дүние жүзінің көптеген елдерінде болып, қазақтың қара домбырасының әсем сазын танытты. Қазақ музыка өнерін дамытудағы жоғары шығармашылық жетістіктері үшін Қ.Ахмедьяровқа 1982 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы, 1992 жылы Қазақстан Республикасының халық әртісі атақтары берілді. 2000 жылы «Парасат» ордені мен марапатталды.
Шығармалары
«Шашақты найза, шалқар күй» атты кітабы, «Нарын», «Қуаныш», «Сағыныш», «Нұрғиса», «Қыз-ғұмыр», «Аққайың», «Желдірме», «Алтын ұя», т.б. күйлері бар. Сонымен қатар, Құрманғазы, Дәулеткерей, Дина сында атақты күйшілердің күйлерін жинап, "Атырау" деген күйлер жинағын жарыққа шығарды. «Сарыарқа», «Жігер», «Әсем қоңыр», «Шынар», «Табыну» атты күйлер жинағы жарық көрді. 500-ден аса күйлері радио, теледидар мұрағаттарында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:2010 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Күйшілер Санат:Тұлғалар
Хербертинген
Хербертинген (Herbertingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Зигмаринген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4855 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 38,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 37 044. Муниципалитеттің басшысы — Михель Шренк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Жатаған ортотрихум
Жатаған ортотрихум (Orthotrіchum laevіgatum) – ортотрихалар тұқымдасына жататын мүк. Қазақстанда Іле Алатауының Кетпен жотасында кездеседі. Шымы бос, үстіңгі қабаты қоңыр жасыл, асты қара қоңыр топырақта өседі. Сабағының биіктігі 1 – 4 см, жапырақтарының ұзындығы 3 мм, ені 0,8 – 1 мм, ұзынша қандауыр тәрізді. Қорапшасының пішіні ұзынша, дөңес, жұқа, сырты тегіс болады. Жапырақты мүктің спорасы бар қауашағындағы тесіктің айналасындағы тісшелері (перистомдары) қарапайым; жұп тісшелері бар; кірпікшелері болмайды. Мүк қалпақшасының сыртын қалың папиллозды қылтандар жапқан. Спораларының мөлшері 15 – 20 мкм, қызыл қоңыр түсті. Бір үйлі өсімдік, споралары арқылы көбейеді. Маусым – тамыз айларында спорасы пісіп-жетіледі. Жатаған ортотрихум – өте сирек кездесетін мүк түрі, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Мүктәрізділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Жантақсай
Жантақсай — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Еңбекші ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен оңтүстікке қарай 2,5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 515 адам (260 ер адам және 255 әйел адам) болса, 2009 жылы 665 адамды (341 ер адам және 324 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Чак Норрис
Чак Норрис (Chuck Norris, шын аты кіші Карлос Рэй Норрис, Carlos Ray Norris Jr.; 10 наурыз 1940 жыл, Райан, Оклахома, АҚШ) – америка киноактері.
Голливуд жұлдызы, өзінің туған ағасы Аарон Норристің танымал боевик-фильмдерінде басты рөлдерді сомдаған. Каратэден қара белдіктің иегері 1963 жылы алғашқы каратэ мектебін ашады. 1965 жылы Лос-Анджелесте өткен чемпионатқа қатысып, жеңімпаз атанады. 1968 жылы бірнеше каратэ мектебін ашады (барлығы 32).
Кино әлеміне оны актер Стив МакКуин алып келеді. Алғашқы рөлін Брюс Лидің қатысуымен түсірілген «Путь дракона» фильмінде сомдаған. Осыдан кейін оның мансабы шарықтай түседі.
=Өмірбаяны= Карлос Рей Норрис кіші 10 наурызда 1940 жылда Райан желбіре қалашықта,Оклахома штатында дүниеге келді.Әкесі автомеханик,ал ана чероки үндістерден болды.Чактың атасы ирландық болды.
Бернли (футбол клубы)
Екі дүркін Англия чемпионы. Англияның төрт кәсіби лигасының бәрінде жеңіске жеткен бес клубтың бірі (қалған төртеуі — «Вулверхэмптон Уондерерс », «Престон Норт Энд », «Портсмут » және "Шеффилд Юнайтед").
Бітіспес қарсыласы — "Блэкберн Роверс". Бұл екі клубтың арасындағы ойындар "Ланкашир дербиі" деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Англия футбол клубтары
Айналадағы табиғи ортаны қорғау жөніндегі халықаралық келісімдер
Айналадағы табиғи ортаны қорғау жөніндегі халықаралық келісімдер — адамзаттың СЭС және  АЭС-ларын пайдалану, ядролық сынақтар жасау, қоршаған табиғи ортаны (ауаны, жер асты байлықтарын, теңіз, көл, өзендерді т.б.). зиянды салдарлы жолдармен игеру әрекеттерінен туған қиын экологиялық мәселелерді бірлесіп шешу мақсатында жасалған келісімдер.
Капан
Капа́н  — Арменияның оңтүстігіндегі қала. Администраторлық орталығы Сюник облысы.
Айналадағы табиғи ортаны қорғау жөніндегі халықаралық келісімдер
Олар мемлекеттер арасында, бүтін бір аймақ шеңберінде немесе маңыздылығына қарай БҰҰ аясында жасалды. Бұл келісімдер өзінің реттеу объектісіне қарай аспан, теңіз, ядролық т.б. болып бөлінеді. Мысалы, атом қуатын пайдалануда қауіпсіздікке қол жеткізу үшін бірқатар конвенция түріндегі келісімдер жасалған. Мысалы, ядролық қауіпсіздік жөнінде. Екі елдің атом энергиясын пайдалануда үшінші жақтың алдындағы жауапкершілігі туралы Париж конвенциясы (1960), Ядролық реактормен жүретін кемелер операторларының жауапкершілігі туралы Брюссель конвенциясы (1962), Ядролық нұқсан келтіргені үшін азаматтық жауапкершілік жөніндегі Вена конвенциясы (1963), Ядролық материалдарды физикалық қорғау жөніндегі Вена конвенциясы (1979), Ядролық апат жөніндегі алдын-ала ескерту және апат жағдайында көмек көрсету туралы Вена конвенциясы (1986). Т е ң і з жөнінде: Жерорта теңізін ластанудан сақтау (1976), теңізді ластанудан қорғау (1978) туралы Кувейт аймақтық келісімдері және Теңіз жөніндегі (табиғатты қорғау туралы бөлімі бар) құқ конвенциясы (1982). Ғ а л а м д ы қ  м ә с е л е л е р  бойынша: ғаламдық конвенция (1974), Стратосферадағы озон қабатын қорғау жөніндегі конвенцияны (1985), Стокгольм конференциясы (1972), Ауаның көп жақты трансшекаралық ластануы туралы конвенциялар (1975 — 79) қабылданды. Қазақстан қатысқан бұл сипаттағы келісімдер қатарында Арал теңізі жөніндегі Қызылорда келісімін (1993) атауға болады.
Капан
Географиясы
left|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|260x260px|Капандағы Гарегина Нжде мемориалы. Артындағы Хуступ таулары. Капан айналасы орманмен жабылған, ол Сюник марзасының шығысында, Зангезур хребтарының оңтүстік- шығысындағы баурайында орналасқан. Хуступ тауына оңтүстіктен орналасқан. Ереваннан 316 км және Кашатагадан шамамен 1 км орналасқан.
Айналадағы табиғи ортаны қорғау жөніндегі халықаралық келісімдер
Сілтемелер
Санат: Қоғам
Капан
Географиясы
Қаланың климаты дымқыл, субтропикалық.
Жоғары дымқыл ауамен жазғы кезеңде, қысқы кезеңде түнгі температура -15- тен төмен қарай түстеді. с Ақпан айларында температура +18-ден жоғары болады.
Этимологиясы
Капан армян тілінен аударғанда "өтуге қиын жіңішке аңғар" деген мағынаны білдіреді.
Тарихы
thumb|Капан Арменияның тарихында Капан V ғасырдағы қарапайым ауыл болып айтылады.
Транспорт
Қала арқылы Иран мен Арменияны байланыстырушы жол бар.
Қаладан  Капан—Ковсакан—Миджнаван теміржолы өтеді.
Жақын әуежай солтүстікке 62 км жерде орналасқан.
Бауырлас қалалар
<center class="cx-linter-disallow cx-linter-warn" style="min-height: 630px;">
Примечания
Санат:Армения қалалары Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
IC 4815
IC 4815 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62778, ESO 141-26.
Сыртқы сілтемелер
IC 4815 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Субэкваторлық белдеу
Субэкваторлық белдеу – Солтүстік және Оңтүстік жарты шарлардағы тропиктік және экваторлық белдеулер аралығындағы аймақ.
Қыста тропиктік пассаттар әсерінен ауасы құрғақ, қуаң; жазы ылғалды экваторлық муссондық климатпен сипатталады. Күн сәулесі жер бетіне тік түсуіне байланысты жыл бойы бір қалыпты жоғары температура сақталады. Жылдық радиациялық баланс 70 – 80 ккал/см2, айлық орташа температура 20 – 30С. Суының температурасы үнемі жоғары (25С). Жылдық жауын-шашын мөлшері 250 – 2000 мм (негізгі бөлігі ылғалды кезеңде түседі). Экватордан тропиктік белдеуге қарай ұзаған сайын 2 – 3 айдан 8 – 10 айға дейін құрғақшылық кезеңдер болады. Осы бағыт бойынша табиғи өсімдік жамылғысы да тұрақты ылғалды орман, маусымдық ылғалды орман, саванналар және сирек ормандар болып ауысады. Топырағы қызыл, қоңыр күлгін. Жыртқыштар, тақтұяқтылар, бауырымен жорғалаушылар, т.б. мекендейді. Күріш, мақта, тропиктік дақылдар өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:географиялық белдеулер
Бэйтс Сити (Миссури)
Бэйтс Сити (Bates City) — Миссури штатының Лафайетт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.3 км². FIPS коды — 29-03556.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 245 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Лафайет округі елді мекендері
Красная Поляна (Солтүстік Қазақстан облысы)
Красная Поляна — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл, Краснополян ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан солтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 983 адам (464 ер адам және 519 әйел адам) болса, 2009 жылы 696 адамды (337 ер адам және 359 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Қазақ мәдениет және өнертану ғылыми - зерттеу институты
Қазақ мәдениет және өнертану ғылыми - зерттеу институты - ғылыми-зерттеу мекемесі. 1998 жылы 24 наурызда құрылды.
1934 - 36 ж. жұмыс істеген "Қазақ ұлттық мәдениеті ғылыми-зерттеу институты"ның заңды мұрагері.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Блыб
Блыб — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Лаба өзенінің сол жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Лаба бастауынан Чамлык өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бауэрбанк (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 122.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-06400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Әуестік
Әуестік — өмірдегі әр түрлі құбылыстарды көруге, сырын білуге қызыққан адам талабының нақтылы айқындалмаған бастапқы көрінісі. Әуестік сипаты мен орнықтылығына байланысты ұнамды не ұнамсыз болып келеді. Кейбір ұсақ-түйек жайттарға (біреудің жеке басының жағдайына, үй тұрмысының қандай екенін білуге) Әуестік жағымсыз, ұнамсыз қасиетке жатады. Адамға рухани азық боларлық нәрселерге (білімді молайта түсу, шеберлікті арттыру, т.б.) Әуестік жағымды  болып табылады. Бұлардың қай-қайсысы да іштен туа бітетін қасиет емес, тәлім-тәрбиенің, адамның өзіндік санасының қалыптасуынан туындайтын ерекшеліктер. Әуестікті құштарлықтан ажырата білу қажет. Адамның ойы мен әрекетінің негізгі бағыт-бағдарына өзек болатын құштарлық қана оны көздеген мақсатына жетелейді.
Әуестік — бейімділік, құштарлық, зауықтану. Әуестік субъектінің сараланбаған, санада аңғарылмаған немесе санада жеткілікті түрде аңғарылмаған қажеттілігін білдіретін күй. Әуестік өтпелі құбылыс болып табылады, өйткені ондағы қажеттілік не өшеді, не санамен аңғарылып, нақты ниетке, арманға айналады. Әуестік психологиялық талдаудың өзекті ұғымдарының бірі. Әуестік — кісінің айналасындағы әртүрлі құбылыстарды көргісі, білгісі келген кезде туындайтын сана-сезімнің әлде де айқын аңғарыла қоймаған бастапқы көрінісі. Әуестік мазмұны мен даму деңгейі жағынан ұнамды не ұнамсыз болып келеді. Кейбір ұсақ-түйек жайттарға (біреудің жеке басының көпшілігіне, үй тұрмысының қандай екенін білуге әуестік — жағымсыз, ұнамсыз қарым-қатынастағы әдептілікке қайшылық туғызатын әуестік екендігі белгілі). Адамға рухани азық боларға қажетті нәрселерге әуестіктер (білімді дамытып қалыптастыру, іс-әрекетке шеберлікті арттыра беру, шаруашылыққа ептілікті, икемділікті және отбасындағы әдепті дағдыларды молайту, құрбы-құрдастар арасындағы байланысты нығайту сияқты т.б.) жағымды әрі қолайлы әуестіктер болып табылады. Бұлардың қай-қайсысы да іштен туа бітетін қасиет емес, бұлар тәлім-тәрбиенің, адамның өзіндік санасының қалыптасуынан туындайтын ерекшеліктер. Әуестікті адам жанын көп жағдайда нұрландырып, құлпыртуға демеу болатын құмарлықтан ажырата білуіміз қажет. Өмірлік мәні терең, адамның ойы мен әрекетінің негізгі бағыт-бағдарына елеулі із қалдыратын құмарлық қана көздеген мақсатқа жетуге итермелейтін түрткі болады.
Эчер
Эчер - бұл Мажарстанда, Будапешттан жақында Пешт ауданда орналасқан ауыл.
Тарихы
Сөз ‘Эчер’ мажар тілден ‘ағаш’ белгілейді. Ауылдын тарихы 896 ж. бастайды, бірақ бірінші жазған атау тек қана 1315 жылда болды.
Южное
Елді мекендер:
Арседиано
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,48 км² шамасында.
Триндади (Гояс)
Триндади (Гояс) (Trindade (Goiás)) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гояния экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 599 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 713,280 км² шамасында. Халық тығыздығы — 143,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1940 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Мамандандыру
Мамандандыру (Специализация) — берілген өндірісте өнім номенклатурасын қысқартуды және оның сериялылығын үлкейтуді қамтамасыз ететін өндірісті рационалды ұйымдастыру категориясы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жылжымалы мектептер
Жылжымалы мектептер - байтақ аз қонысғанған аудандары бар кейбір елдерде (XX ғасыр басында) Ресейде, Италияда, Канадада, Австралияда пайда болған мектептердің ерекше тұрі. Канадада темір жолда, мұғалімге және сынып сабақтарына арналған «вагон мектептер» құрған. Мектеп-вагон жақын аудандағы балалар жиналатын алдын-ала белгіленген пункттарда аялдамалары бар, белгілі кесте бойынша жүреді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Дана Хикар Сөзі
Дана Хикар Сөзі– армян әліпбиімен жазылған қыпшақ ескерткіші (16 – 18 ғ.). Нұсқалары Вена кітапханасында сақтаулы. Француз ғалымы Ж. Дени мен поляк зерттеушісі Э.Трыярский Дана Хикар тарихының армян-қыпшақ нұсқасы деген атпен бастырып шығарған (1964). Фотокөшірмені зерт
Санат:Тарих
Адреналин
thumb| alt=A. thumb| alt=A.| [[Адреналин құрылымы.]] Адреналин (adrenalinum; ad - маңында, қасында; ren — бүйрек) — бүйрекүсті безінің бозғылт затын құрайтын хромаффинді жасушалар тобының адреноциттері (адренонефроциттер) бөлетін гормон; бүйрек үсті бездерінің қабатында болатын ми тәрізді заттан түзілетін гормон.
Адреналин негізгі зат алмасу процесін күшейтеді: көмірсулар–майлар алмасуын жүрек қан тамырлары және бұлшық еттер жұмысын реттейді. Оқыс түскен үлкен физикалық немесе психологиялық ауыртпалықтар жағдайында ағзаның оларды тез жеңуіне көмектеседі. Адреналиннің өте аз мөлшерінің өзі жүрек жұмысын күшейтеді, сүтқоректілердің бас миының кейбір нейрондары синтездейтін катехаломин тобына кіретін медиатор. Адреналиннің секрециясы ағзаның жаңа жағдайларға бейімделуге байланысты өзгерістерге ұшырауы кезінде күшейіп тыныс алуды шапшаңдатады қандағы глюкоза мен бұлшық еттердегі сүт қышқылын көбейтеді.
Адреноциттер түрі өзгерген симпатикалық жүйке жүйесінің нейроциттері болғандықтан, адреналинді қозу кезіндегі постганглионды симпатикалық жүйке талшықтарының ұштары да бөледі. Адреналин катехоламиндерге жатады. Адреналиннің әсерінен құрсақ қуысындағы қан тамырларының арнасы тарылып, көкбауыр мен бауыр қан тамырларындағы қанның қоры қан тамырларына шығарылады да, қан айналымындагы қанның мөлшері көбейеді; жүрек пен ми қан тамырларының арналары кеңейеді; жүректің жұмысын күшейтеді; көмірсудың организмдегі алмасуын реттеуге қатысады (бауыр жасушалары мен бұлшықеттер талшықтарында қорланған гликогеннің глюкозаға айналуын қамтамасыз етеді).
Дереккөздер
Санат:Алкалоидтар Санат:Нейромедиаторлар Санат:Катехоламиндер Санат:Гормондар
Глубокое
Елді мекендер:
Сарыжағал қараторғай
Сарыжағал қараторғай – қараторғайлар тұқымдасына жататын басқа туыс өкілі. Бұл туыстың латынша аты Acridotheres, яғни «шегіртке жегіш» деп аталғанымен, ол басқа жағынан атағы шығып отыр – дауыс пен ән үніне барып тұрған еліктегіш және кенеттен қоныс аударғыш түрдің нақтылы мысалы болып табылады. Осыдан 100 жыл бұрын ол «фуған қараторғайы» деп аталған. Бұрын бұл құс Орта Азияда кездеспейтін, алғаш рет оны Термез қаласында кездестірді. Келесі 50 жылда ол бүкіл Өзбекстанда қоныстанды. Қазақстанның оңтүстік шекарасында 1959 жылы пайда болды, сөйтіп соңғы 40 жылда Тянь-Шань тау бөктері мен шөлді аймақ – Жезқазғаннан Аягөз, Алакөлге дейінгі жерлерді қоныстанды. Бұл құстың пайда болуы және санының тез өсуінен, кей жерлерде кәдімгі қараторғай жоғалып кетті. Ол тіршілікке бейімді, әрі ірі бұл құспен бәсекені көтере алмады. Бұл құстың дыбысқа еліктегіштік дарыны бұрыннан белгілі болған. Өзбекстанда оларды шайханаларда келушілердің санын көбейту үшін ұстаған. Құстар тез 1-2 сөйлемді жаттап алып, адамдарды шақыратын болған. Бізде тіршілік ететін сарыжағал қараторғай оңай музыкалық шығармаларды, көбіне әйгілі әндердің әуенін керемет дәлдікпен орындайды.
Санат:Қараторғайлар
Садовое (Ақтөбе облысы)
Садовое — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Благодар ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды.
Географиялық орны
Ақтөбе қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Меңдікерей Бөкейханов
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Бөкей әулеті Санат:Төрелер
Вешарка
Вешарка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колпь өзенінің сол жағалауынан 115 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Суда бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Ленинград облысы өзендері
Алаша
Алаша — әртүрлі түске боялған мақта, жүн жіптерінен өрмекпен тоқылатын төсеніш мүлік. Екі әдіспен тоқылады. Алғашқысын қақпа Алаша деп, соңғысын терме Алаша деп, кейде кілем Алаша деп те атайды. Алашадан төсеніш, тұс кілем, қоржындар жасайды. Алаша — қазақ тұрмысында ең жиі қолданылатын мүлік.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Тұрмыстық бұйымдар
Мексикалық пирамидалар
Пирамидалар негізі
Майялар колумбқа дейінгі Американың ең үздік сәулетшілері болды. Қазір Майя пирамидалары бүкіл әлемге әйгілі. Пирамида неғұрлым биік болған сайын, абыздар да соғұрлым көкке жақындай түсуге мүмкіндік туып, ғибадатханалардың негізгі қызметін атқарды. Баспалдақтар өте тіп-тік, тепкішектерінің биіктігі түрлі өлшемде болғандықтан,таяныш мүлдем болмағандықтан, оған көтерілу де оңай шаруа болмайтын. Кей-кейде мұндай баспалдақтар пирамиданың төрт жағында да болатын. Майялар стадиондар - доппен ойнауға арналған алаңқайларды да салған. Тикаль, Ушмаль, Паленке, Майяпан, Чичен-Ица тәрізді қалалардың қираған майя қалаларының жұрттары сақталып қалған.
Әйгілі пирамидалар
Чичен-Ица әлемнің жаңа кереметтерінің тізіміне кірген. Юкатан түбегінің солтүстігінде орналасқан  Чичен-Ица өзінің пирамида-ғибадатханаларымен әйгілі. Тоғыз тепкішекті, 24 метрлік, әр жағында кең баспалдағы бар пирамида "Кукулькана храмы" деп аталады. Сол сияқты, "Жауынгерлер храмы" (аса биік емес төрт баспалдақты пираида), таңқаларлық ежелгі бедерлі "Теңбілшер храмы", алып тікбұрышты бейнелейтін, төрт колоннаданың қирандысынан тұратын жұмбақ "Мың ұстынның тобы" сынды нысандар сақталып қалған.
Қаракөл обсерваториясы
Майялар астрономиямен қатты әуестеніп, жарық жұлдыздардың қозғалыстарын бақылап, күнтізбелер жасаған. Майялардың әрбір қаласында түнгі аспанды бақылайтын орын - обсерваториялар юолса керек. Мұндай Бақылаулармен абыздар айналысқан. Чичен - Ицада кезінде "Қаракөл" обсерваториясы орналасқан қираған дөңгелек храмның үйінісі сақталған.
Дереккөздер
2012 "Мәскеу Росмэн" "Әлем ғажайыптары" ISBN 978-5-353-06044-4 УДК 087,5 ББК 92
Геодезиялық марка
Геодезиялық марка - ғимараттардың іргетастарына орнатылған шойынды нивелирлеу пункттері. Маркаларда геодезиялық пункттің түрі және нөмірі көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Б. з. д. 808 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 808 жылы туғандар
Иван Тимофеевич Галочкин
Галочкин Иван Тимофеевич (12,11,1909 жылы туған) – зоотехник- селекционер, 1944 жылдан КОКП мүшесі. Галочкин 1931 жылы Қазақтың өлкелік зоотех.-мал дәрігерлік ин-тын бітірді. Галочкин республикасының әр түрлі а.ш. орындарында зоотех. жұмыстарға басшылық етті және ҚазССР а.ш. министрінің орынбасары болды. 1957-61 жылдары Ақмола облысы атқару комитеті председателінің орынбасары, 1961-62 жылдары Тың өлкелік жоспарлау комитетінің председателі, 1962-63 жылдары Алматы облысы атқару комитеті председателінің орынбасары. 1965 жылдан «Қазглавптицпромның» бастығы.
Марапаттар
1951 жылы Алтау сиырын шығаруда ғылыми жұмысқа қатысқаны үшін КСРО Мемл. сыйлығының лауреаты деген атақ берілді. Галочкин 3 рет «Құрмет Белгісі» орденімен (1950,1957,1971) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1842 жылы туғандар Санат:1908 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Б. з. д. 808 жыл
Түсініктемелер
*
Исфаһан (остан)
Исфахан останы —  Иран ның 31 останының бірі. Иранның орталық бөлігінде орналасқан, Құм, Орталық, Лұрстан, Чахармақал және Бахтияри, Кугилуя және Буйир-Аһмад, Парс, Язд, Оңтүстік Қорасан, Симнан остандарымен шекаралас. Әкімшілік орталығы - Исфаһан қаласы.
Тарихы
Исфаһан облысы ғасырлар бойы әртүрлі өркениеттер мен үкіметтерге, сонымен қатар оқиғаларға куә болды. Бұл облыстағы тарихи ескерткіштер мен ғимараттар өнер иелерінің күнделікті талпыныстары мен олардың әдемі де атақты туындыларынан сыр шертіп, бұларды сипаттаған тарихшылар мен саяхатшылардың және археологтардың жағымды естеліктерін қайта жандандырады.
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов(1976 жылы 14 маусымда Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шошанай ауылында туған) — кино және театр актері, эстрада әншісі. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2011). Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театрының актері (1998 жылдан).
Исфаһан (остан)
Тарихы
Исфаһан останы Иранның халық көп қоныстанған остандарының бірі болып саналады. Исфаханның тарихы б.з.д. 3-мыңжылдықтан басталады. Сондықтан бұл жерде әртүрлі тарихи кезеңдерден құнды естеліктер қалған. Исфаһан останында белгілі бір дәуірлерде салынған 6 мың тарихи еркерткіш бар көрінеді. Олар сол заманның салтанатты көрінісі болып табылады. "Нақш-е джахан" алаңы сияқты тарихи ғимараттарының құнды архитектурасының арқасында Исфаһанның кейбір тарихи ескерткіштері БҰҰ-на қарасты ЮНЕСКО ұйымының мәдени мұра тізіміне тіркелді. Мешіттер, тарихи сарайлар, ежелгі отқа табыну орындары, салтанатты бақтар, тарихи керуен сарайлар, ежелгі үйлер мен бірегей ғимараттар, көптеген базарлар сияқты тарихи құнды ескерткіштер Исфаһан останының көрнекті орындары болып табылады. Ескерткіштер осы останның әртүрлі аудандарында шашырай орналасқан және олар мәдениет сүюшілер мен саяхатшылардың назарын аударуда.
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов
Сахнадағы негізгі рөлдері
Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры сахнасында:
Исфаһан (остан)
Табиғаты мен географиясы
Исфахан останының тарихи және табиғи көрнекті жерлерінің көптігі оны басқа остандардан ерекшелендіреді. Сөйтіп оның басқа остандар арасында шоқтығын биіктетіп, тартымды етіп көрсетеді. Исфаһан останының орталығы Исфаһан қаласының остан тарихындағы маңызы өте жоғары.
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов
Сахнадағы негізгі рөлдері
Ғ. Мүсірепов
Фресс-Кабардес
Фресс-Кабардес (Fraisse-Cabardès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11156, пошта индексі — 11600.
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов
Сахнадағы негізгі рөлдері
Ш.Айтматов Ж. Мольер Б. Ұзақов У. Шекспир Дж. Патрик М. Фриш Е. Жуасбек Ә. Нүрпейісов И. Штраус У. Шекспир А. Вальехо Ж. Ануй В. Ежов М. Әуезов, Қ. Ысқақ
Исфаһан (остан)
Табиғаты мен географиясы
Исфаһан останы ауа райы тұрғысынан үш белдікке бөлінеді: жерортатеңіздік, далалық және жартылай далалық. Мұндағы жылдық жауын-шашын мөлшері 150-350 мм-ді құрайды. Бұл остан табиғат жағынан Иранның орталық таулы қыраты мен Иранның солтүстік-батысынан басталатын Загрос тауларының шығыс етегінің арасында орналасқан. Онда бірнеше таулы және жазықты аудандар бар.
Фресс-Кабардес
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,43 адам/км².
Нұркен Әшімханұлы Өтеуілов
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры тұлғалары Санат:Қазақ ұлттық өнер университеті оқытушылары Санат:14 маусымда туғандар Санат:Қазақстан театр актерлері
Исфаһан (остан)
Табиғаты мен географиясы
Исфаһан останы тау, дала мен алқаптардан тұратын әртүрлі географиялық жағдайға ие. Бұл жерлер ерекше тіршілік ортасын қалыптастырумен қатар, табиғи әдемілік тұрғысынан Иранның өте тартымды көрнекті жерлерінің қатарына жатады. Натанздағы Каркас таулары, Фаридандағы таулы қыраттардың шыңдары, Феридуншахр мен Самирам таулары, Исфаһанның оңтүстік‑шығысындағы Кулаһқази таулары, Исфаһанның солтүстік‑батысындағы Құмешлу және Муте қорықтары, Исфаһанның шығысындағы Гавхуни көлшігі – осының барлығы Исфаһан останындағы ең маңызды табиғи тіршілік орталары болып саналады. Бұл жерлерде экономикалық жұмыстар жүргізілмеген. Олар табиғи экосистема ретінде сақталып қалған.
Фресс-Кабардес
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Исфаһан (остан)
Табиғи қорықтар
Құмешлу қорығы қысы салыстырмалы түрде суық, жартылай ылғалды аймақта шамамен 50 мың га жерді алып жатыр. Бұл қорық топографиялық құрылым жағынан көптеген биіктіктер мен сайлы төбелерден тұрады. Бұл төбелерді әртүрлі бұталар мен шөптер басып жатыр. Құмшелу қорығы жабайы арқарлар мен қойлардың мекендейтін негізгі аймағы болғандықтан, ерекше маңызды. Бірақ бұл қорықта қырғи, құзғын, қаршыға сияқты құстарды көруге болады.
Кулаһқази қорығы қысы салыстырмалы түрде суық, ыстық әрі құрғақ аймақта шамамен 50 мың га жерді алып жатыр. Бұл қорық топографиялық құрылымы жағынан "Кулаһқази" және "Маһнешан" деп аталатын екі өркешті қырат пен салыстырмалы түрде жазық бірнеше алқаптан тұрады. Бұл қорықта да әртүрлі бұталар, дәрілік шөптер, дәнді-дақылдар мен ағаштар өседі. Кулаһқази қорығы қабылан пен бөкеннің мекендейтін негізгі аймағы болғандықтан, ерекше маңызды. Бірақ онда басқа да әртүрлі аңдар мен құстар тіршілік етеді.
Остан халқы
Исфахһан останында әртүрлі ұлттар өмір сүреді. Остан халқының көбі басқа да орталық остандардағы сияқты парсы тілдес болып табылады. Останда тұратын бахтиярлар мен әзірбайжандықтар өздерінің лур және әзери тілдерінде сөйлейді. Осы останда яхуди, армян және зартушт сияқты діни азшылықтар өмір сүреді. Исфаһан останының ауа райы қолайлы, жасыл алқапты жерлері мол болғандықтан, жылдың 4-5 айында онда Иранның кейбір көшпелі тайпалары қоныс тебеді. Бахтияр мен қашқай тайпалары жыл сайын ерте көктемнен бастап Исфаһан останының жасыл алқаптарында киіз үй тигіп, мал жайлайды.
Шаруашылығы мен өнеркәсібі
Исфаһанның Иранның оңтүстігі мен солтүстігін бір-біріне жалғастырып тұратын географиялық орталықта орналасуы останға ерекше жағдай сыйлады. Табиғи және стратегиялық ерекшеліктеріне байланысты бұл остан жоғары өнеркәсіптік мүмкіндіктерге ие. Остандағы өнеркәсіп түрлерінің көптігі Исфаһанды Иранның ең үлкен өнеркәсіп орталықтарының біріне айналдырды. Исфаһан өнеркәсіп саласы бойынша Ирандағы екінші остан болып табылады.
Осы останда Иранның темір балқытатын ең маңызды зауыты, "Мүбараке" болат өндіру кешені, Иранның полиакриль өнеркәсібі, мата тоқу және тері илеу фабрикалары, азық-түлік, дәрі-дәрмек, гигиеналық заттар өндірісінің цехтары мен бөлімшелері орналасқан.
Исфаһан останы өнеркәсіптік қабілетпен қоса, ауыл шаруашылығы саласында жоғары мүмкіндікке ие. Исфаһанда бау-бақшалар мен егіс алқаптары жақсы дамыған. Чахармахал және Бахтияри останындағы Кухрангтан бастау алатын Заяндеруд өзені Исфаһан қаласындағы егін шаруашылығының сапасы мен санын айқындайтын ең маңызды фактор болып саналады. Исфаһан останындағы дәнді-дақылдар, күріш, темекі, шафран, жүзім, қарбыз, қауын, анар, алма, айва, шабдалы сияқты ауылшаруашылық өнімдер баршаға әйгілі. Исфаһан жеміс-жидектерді экспортқа шығаратын остандардың бірі болып табылады. Айва, алмұрт, алма мен шие осы останның экспортқа шығарылатын тауарларының қатарына жататын ең маңызды жемістер болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иран
Пьеррле
Пьеррле (Pierrelaye) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95488, пошта индексі — 95480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7920 адамды құрады. Халық тығыздығы — 859,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Табиғи тозу
Табиғи тозу - негізгі қорлардың пайдаланылу барысында да, жұмыс істемей тұрган кезеңінде де материалдық тозуы. Алғашқы үдеріс қорлардың өндірісте тұтынылуымен байланысты жағдайда, ал екінші үдеріс қорларды тікелей пайдаланумен байланысты емес жағдайда, түрлі жауын-шашынның, температураның өзгеруінің әсерімен болады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Курнон
Курнон (Cournon) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56044, пошта индексі — 56200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 746 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Жатаған өсімдіктер
Жатаған өсімдіктер– сабақтары жерге төселе не жер бауырлап тырбиып өсетін өсімдіктер. Оның кейбір түрлерін төсемелі не желі сабақты (мысалы, асқабақ, қауын, қарбыз, қияр, бүлдірген) өсімдіктер деп те атайды. Жатаған өсімдіктердің сабақ буындарынан қосалқы тамырлар өсіп, кейін желі сабақ ескіріп үзіледі. Сөйтіп, бір өсімдіктен вегетативтік даму жолымен бірнеше жаңа өсімдік пайда болады. Тамыр сабақты жатаған өсімдіктердің қосалқы тамырының үстіңгі жағынан тік сабақ дамитындары да (жатаған қияқ) бар. Жатаған өсімдіктерге ақбас жоңышқа, жатаған, ешкімия, эспарцет, сабыншөп, ебелек, ажырық, т.б. өсімдік түрлері жатады. Жатаған өсімдіктердің табиғатта да, шаруашылықта да үлкен маңызы бар. Көп жылдық жатаған өсімдіктермен құмды, сай-салалар ернеуін, өзен-көл жиегін бекітеді, топырақты шымдандырады. Жатаған өсімдіктердің жайылымға көнбісті, мал азықтық түрлері (жатаған жоңышқа, жатаған бидайық, т.б.), тағамдық және витаминді түрлері бар.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер
IC 387
IC 387 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15831, MCG -1-12-44, IRAS04393-0710.
Сыртқы сілтемелер
IC 387 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Ыджыд-Ёль (Үлкен Сойюи тармағы)
Ыджыд-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сойю өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Красная Поляна
Елді мекендер:
Қазақстан:
Ресей:
Протопласт
thumb|right|200px| Протопласт(πρῶτος — «алғаш» + ) —өсімдік клеткасы (қабығынан басқа) ішіндегі заттарының жалпы атауы. Протопластқа клетканың структуралық жүйесі — цитоплазма, клетканың зат алмасу процесіне қатысты маңызды құрамы — ядро, ақуыздық заттар — пластидтер, митохондрилер жатады. Цитоплазмада бұл органеллалардан басқа физиологиялық маңызы зор ұсақ органеллалар да болады. Бұған Гольджи аппараты, эндоплазмалық тор, рибосома, сферосома т. б. органеллалар жатады. Жалпы алғанда протопласт кілегейге ұқсас, химиялық құрамы органикалық және органик емес заттар қосылысы, бұнда клетканың тірі компоненттері орналасады, зат алмасу процесі өтеді. Протопласт элементтерін екі топқа бөлуге болады. Бұның бірі — ядро, цитоплазма және оның құрамдары, екіншісі—цитоплазма емес немесе эргастикалық (метоболит) заттар. Ядро мен цитоплазма және бұлардың құрамдары клетканың тірі бөлігін, ал эргастикалық заттар тірі емес бөлігін құрайды.
Дереккөздер
Санат:Химия
Бүктемелі домбыра
Бүктемелі домбыра – екі шекті көне нұсқа. Ішектері белгілі бір тұрақты (кепілді) дыбысқа лайықталып бұралады. Мойны шанақ сағалығынан босатылып бүктеледі. Мойны тұғырға бұранда арқылы отырғызылады. Бұл – алыс жолға шыққанда алып жүруге ыңғайлы болу үшін жасалған әдіс. Ел арасында мұндай домбыра «алмалы-салмалы», «кепілді бұраулы», «жалғамалы» деп те аталады. Мұндай домбыра қазір өте сирек жасалады. Екі жақты (аша) домбыраның әр бетіне екіден ішек тағылатындықтан төрт ішекті деп аталады. Домбыраның бір жақ беті теріс бұрауда, екінші жағы оң бұрауда орнатылады және үлкен шеберлікті қажет етеді. Ертеде күй сайысына түскен домбырашылар арасында бұл нұсқа «аша», «әмбебеп», «қос бет» домбыра деп аталған. Бұл нұсқадағы домбыраны көбінесе солақай ойнайтын күйшілер қолданады. Шанағы текше, қалыңдығы 5-7 см ұзындығы 85 см болып келеді.
Санат:Қазақтың саз аспаптары
Қазақ телеграф агенттігі
ҚазТАГ (Қазақ Телеграф АГенттігі) — Қазақстанның халықаралық ақпарат агенттігі.
1937 жылы Алматы қаласында орналасты. 1972 жылдан бастап - Қазақ КСРО министрелер кеңесінің ақпараттық агенттігі.
1997 жылы ҚазТАГ Қазақ ақпарат агенттігі, ал 2002 жылы «ҚазАқпарат» атауына ауыстырылды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан ақпарат агенттіктері
IC 4816
IC 4816 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4816 Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
8 наурыз көшесі (Астана)
8 наурыз көшесі Жерұйық көшесінен басталып, Шәңгерей Бөкеев, Өрнек көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 484 м.
8 наурыз - Халықаралық әйелдер күні деп аталады. 8 наурыз Халықаралық әйелдер күні 1911 жылы Германияда. Австралияда, Швейцарияда, Данияда, ал 1913 жылы Ресейде өткізілді. 8 наурыз Халықаралық әйелдер күнін мерекелеу дәстүрі 1914 жылдан кейін барлық елд ерле осы күні өткізілетін болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бейсенбілік (бағыштау)
Бейсенбілік - дұға бағыштау ғұрпы. Адамы қайтқан үй қазаның артын күтіп, бақилық болған адамның қырқына дейін әр аптаның бейсенбі күні тамақ беріп, дұға бағыштайды. Әсіресе оңтүстік өңірде үлкен маңызға ие болған бұл ғұрыптың өзіндік мәні бар. Ғұрып бейсенбінің түсінен кейінгі мезгіл қасиетті жұма күніне өтеді деген жосын бойынша атқарылады. Ас тартылар алдында және астан кейін дұға оқылып, Құран бағышталады. Қатысқан жұрт «қабыл болсын» айтысады.
Сондықтан байырғы ортада бейсенбі және жұма күндері аруаққа бағыштап Құран оқу салты берік қалыптасқан. Осы күндері үйде кір жуылмайды, басқа да нанымға жат деп табылатын істер атқарылмайды. Кір жуылса, үйге дәмете келген аруақтар кір суын ішіп, бос кетеді дейді. Қазақтың «тірлігіңде жақсылық қыл, көпке игі іс жаса» деп атадан балаға өсиет қалдыруының бір мәні осында болса керек. Бұ дүниеде иненің жасуындай болса да жақсылық қылсаң, ертең жақсылығыңды ұмытпаған пенделер артыңнан дұға оқып, атыңды атап, Құран бағыштайды дейді.
Бонток
Бонток игорот (өз атауы – bon­toc, igo­rot – тау адамдары) — Филиппиндегі халық, Филиппин таулы халықтарының бірі. Олар Лусон аралында тұрақтанған, негізгі орталықтары - Бонток және Сагада. Саны 57,2 мың адам (2005).
Бейсенбілік (бағыштау)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бонток
Тілі
Олар бонток тілінде сөйлейді, Орталық, батыс, кадаклан-барлинг, байо диалектілерімен ерекшеленеді. Сонымен қатар канканай, инибалои, тагал, илокан, ағылшын тілдері де кең таралған. Жазуы латын әліпбиіне негізделген.
Галогендеу
Галогендеу – органикалық қосылыстардың сутек атомдарын галоген атомдарына тікелей алмастыру процесі. Галогендеу нәтижесінде құрамында әр түрлі көмірсутек радикалдарымен байланысқан галоген атомдары (F, Cl, Br, J) бар органикалық қосылыстар тобы түзіледі. Олар галоген алмасқан көмірсутектер деп аталады. Органикалық қосылыстарды галогендеу үшін бос күйіндегі галогендер, оң зарядталған галоген атомы бар заттар (гипохлорит, хлорлы сульфурил т.б.) қолданылады. Бастапқы көмірсутектің түріне, галогеннің немесе галоген қосылысының табиғатына қарай галогендеудің әр түрлі әдістері бар: 1) тікелей галогендеу, яғни сутек атомын галогенге алмастыру; 2) галогендердің және галоген сутектердің еселі байланыстарға қосылу реакциясы; 3) ОН топты галогенге алмастыру; 4) ароматты ядродағы амин топты галогенге алмастыру т.б.
Бонток
Діні
Бонтоктардың бір бөлігі христиандар (католиктер мен протестанттар), олар Лусон халықтарының мәдени құндылықтарын қабылдаған, бір бөлігі дәстүрлі нанымдар мен әдет-ғұрыптарды сақтайды.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – суармалы егістік және егін шаруашылығы (күріш, көкөністер), бамбуктан, ротаннан, пальма жапырақтарынан тоқу, ағаш ою, металл өңдеу (қару жасау -жауынгерлік балта, найзаға арналған ұштықтар жасау, мыс құю), қыш өңдеу, сауда т.б. Ерлер террассаларды, суару жүйелерін жөндейді, жаңа егістіктерге арналған орман алқаптарын тазартады, жер жыртады. Егін егу мен жинауды ерлер мен әйелдер бірлесіп атқарады. Буйволдар, шошқалар, тауықтар өсіріледі. Қант қамысы мен күріштен алкогольді сусындар дайындалады.
Өмір салты
нобай|солға|200px|Дәстүрлі бонток үйі 1903 ж. Бонток байлықтарының өлшемі негізінен күріш егістігі мен мал болып есептеледі. Заттар да, қытай фарфоры, зергерлік бұйымдар және басқалары байлықтың көрсеткіші болып табылады. Неке – патрилокальды, 1930 жылдарға дейін бас аулау дәстүрі болды.
Галогендеу
Дереккөздер
Санат:Химиялық процестер
Бонток
Өмір салты
Бонток елді мекендері туыстарымен тұратын бірнеше кварталға (ато) бөлінген. Олар өз қалауы бойынша елді мекен шегінде тұрғылықты жерін өзгерте алады. Әр кварталда өзіндік қоғамдық орталық бар — ақсақалдар кеңесі өтетін жер деңгейінен сәл көтерілген тас алаң, ауа — райының қолайсыздығы кезінде кеңестер өтетін қоғамдық үй, барлық үйленбеген ер адамдар мен жесірлер түнейтін бойдақтар үйі және 8 жастан асқан қыздар мен тұрмысқа шықпаған әйелдер түнейтін үй. Ато Кеңесі әкімшілік және діни функцияларды орындайды. Бонток елді мекендері үлкен, ықшам орналасқан, бірнеше мың тұрғыны бар.
Дәстүрлі ерлер киімі - белдемше (3 м-дей мата кесіндісі белдікке оралып, содан кейін аяқтың арасына өткізіледі) және жауырынға жеңсіз жамылғы, тоқыма қалпақ (сукланг), әйелдер - өрнектермен әшекейленген қызыл, ақ және қара түсті, белге белдікпен бекітілген тігілмеген белдемше (тапис) киген. Мойын әшекейлері, сырғалар кең таралған. Әйелдер қолдарына білектен иыққа немесе шынтаққа дейін татуировка жасайды.
Негізгі тағамы – күріш, көкөніс, жеміс-жидек, ет (шошқа еті, тауық еті) мереке күндері.
Дереккөздер
Санат:Филиппин этникалық топтары
Даңқ Мемориалы
Даңқ Мемориалы – 28 панфиловшылар саябағында 1975 жылы орнатылған ескерткіш-кешен. Сәулетшілері Т.Бәсенов, '''Г.Сейдалин, В.Н. Ким және мүсіншілері В.В. Андрющенко, Р.Е. Артимович. Панфиловшы''' жауынгерлер бейнеленген.
Ұлы Отан соғысында қаза тапқандар ескерткіші — Жеңістің 40 жылдығы қарсаңында Қаратөбе ауылында орнатылған. Ол соғыстан оралмаған жерлестердің құрметіне арналды. Ескерткіш төңірегіндегі парктің көлемі 1,5, га. Мемориал гвардиялық лента түрінде (бір-біріне жалғасқан үш жарты шеңбер), киіз үй бейнесін елестететін композициядан тұрады. Ортасында қызыл жұлдыз кескіні, мәңгілік алау оты жағылатын орны бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Температура аралығы
Температура аралығы (Интервал температурный) — металдарды қысыммен өндейтін температуралық аралық.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Адайдың жеті қайқысы
“Адайдың жеті қайқысы” — 19 ғасырдың 2- жартысы мен 20 ғасырдың бас кезінде Маңқыстау түбегінде өмір сүрген халық өнерпаздары, сал-серілер.