cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Таллоч Битси
Өмірбаяны
Элизабет Таллоч Калифорния штатындағы Сан-Диего қаласында туды, бірақ-та жас шағын Испания, Уругвай және Аргентинада өткізді. Битси есімі Элизабеттің қысқартуы емес, атасының лақап атына кұрметі, себебі оның атасы Екінші Дүниежүзілік соғысының ұщақ бомбылаушысы еді. Оның әкесі Эндрю Таллоч Латын Америка елдерінде банкир болып жұмыс істейді, сондықтан ол Еуропа мен Оңтүстік Америкада балалық шағын өткізген. АҚШ - қа оралған сон, Элизабет Таллоч Бедфорд қаласының орта мектебінде оқуын жалғастырады. Кейін ол Гарвард университетіне түсіп, оны екі пән бойынша үздік болып бітіреді.
Элизабет Таллоч әкесі жағынан Шотландық, ал анасы жағынан Испандық қанға ие .
Фёлькермаркт
Фёлькермаркт (Völkermarkt) — Аустриядағы қала. Картинтия федералды жеріне қарасты Фёлькермаркт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11440 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 137,3 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VK, ресми идентификациялық коды — 2 08 17.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фалентин Блашиц саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Картинтия елді мекендері
Тоскана
Тоска́на (Toscana, T(h)uscia, Hetruria) — Италияның облысы (ауданы). Облыс астанасы — Флоренция. Территориясы — 22,990 км², Халқы — 3 516 296 адам.
Географиялық жағдайы
Солтүстік-батысында Тоскана Лигуриямен, солтүстігінде Эмилия-Романьямен, шығысында Маркемен және Умбриямен, оңтүстігінде Лациомен шектеседі. Батысында 320 км жағалауын Тиррен теңізі алып жатыр. Территориясының үштен екісі дөңді және бір ширегі таулы. Тек 8,4 % территориясы жазық дала, Арно өзенінің тұсында.
Негізгі таулы жүйесі - Апеннин таулары, олар Тоскананы солтүстігінде және шығысында қоршап жатыр. Басқа маңызды рельефтері - Масса-Каррара және Лукка провинцияларындағы Апуандық Альпі тауы. Бұл жақта танымал каррарлық мәрмәрді және циполинді өндіреді. Аудан ортасындағы Металды дөңдер; Пиза мен Лукканың арасындағы Пиза таулары; Амиата тауы, ескі сөнген жанартау және Флоренция провинциясындағы Пратоманьо.
Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Тоскана 10 провинцияға бөлінеді:
left|thumb|350px|Тоскана провинциялары
Апенниндік және Вилланова мәдениеті
Ауданның этрустарға дейінгі тарихы сол уақыттың Грекияның тарихымен байланысты. Б.з.б. 2-ші мыңжылдықтың (1350—1150 б.з.б.) екінші жартысына дейін, Тоскана ауданында Эгей теңізінің миной өркениетімен сауда жасасқан, Апеннин мәдениетінің халқы өмір сүрген. Содан кейін Виллан мәдениеті (1100—800 б.з.б.) гүлденді, бірақ Этрускалардың өркениетінің өркенденуінен, болмаса келуінен бітті.
Этрустар өркениеті
Этрускалар солтүстік Италиядағы бірінші ірі өркениет болды. Олар көлік инфрақұрылымын құрды, кен жұмысы мен егін шаруашылын нығайттып, жарқын өнер туындыларын салды. Этрускаладың бұл жерлерде тарихқа дейінгі уақыттардан бері тұрғанын немесе басқа елден шыққанын ғалымдар білмейді. Өркениет б.з.б. VII ғасырда Арно және Тибр өзендерінің арасындағы территорияларда өсіп, б.з.б. VI ғасырда мықты мемлекет болып, кейін өз мұрасын және территориясын III ғасырда римдіктерге қалдырды. Римдіктер этрускалардың өркениетін жоймай, өзіне ассимиляциялады.
Қайта өрлеу дәуірі (Ренессанс)
Тоскана - италияндық қайта өрлеу дәуірінің басталған жері және оның көркемөнері өзіне сәулет-өнерді, сурет өнерін және мүсіндеуді оның бүкіл ауданның мұражайындағы көптеген туындылары, соның ішіндегі ең танымалдары - Флоренциядағы "Уффици және Барджелло кіреді. Тоскана Леонардо Да Винчи, Микеланджело және Данте Алигьеридің (итальян тілінің әкесі'') Отаны. Ежелгі тоскандық патрициандық Ингирами әулеті әлемге үш атақты ғалымды сыйлады, олар: Джованни, Франческо және Томмазо Ингирами.
Экономикасы
300px|thumb|[[Кастильончелло]] Тоскана біріншіден өзінің шараптарымен, олардың ішіндегі ең танымалдары - Кьянти, Брунелло ди Монтальчино, Вино Нобиле ди Монтепульчано және «супертоскандық» Sassicaia, Ornellaia, Masseto-мен белгілі. Тағы, мұнда 120 табиғи қорық бар. Ауыл шаруашылығының басқа салаларына мал өсіру (Кьянтиде) мен Лукка дөңдеріндегі зәйтүн майын өндіру жатады. Өнеркәсіптерге мотоцикл, мотороллер, ұшақтар жасау, Пратодағы тоқыма округі, Ливорнодағы мұнай химиясы объектілері және Пьомбинодағы болат зауыттары жатады. Туризм "Өнер қалаларына" (Флоренция, Пиза, Лукка, Сиена, Сан Джиминьяно) және басқа да жағалау және аралдарға (Эльба) өте маңызды. Мәрмәрді Апуандық Альпіде (Каррара) өндіреді.
Экономиканың негізгі салалары - ауыл шаруашылығы (талшын, саңырауқұлаңтар, шараптар), мал өсіру (сиыр, жылқы), тағам, химиялық, металлургиялық, тоқыма, мұнай химиясы.
Сілтемелер
Санат:Тоскана
Мишеляк
Мишеляк — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Қорған облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теча өзенінің оң жағалауынан 226 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Теча. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Азия теледидары
Азия теледидары - өткен ғасырдың 1960 жылдың басында пайда болған теларна. Ол кезде теледидар 13 елде, 1970 жылдың ортасында 30 елде, 1990 жылы 43 елде тұрақты хабар таратты. Осындай кқұбылыс радио ісінде де байқалды.
Соңғы онжылдықта Азиядағы радиоқабылдағыштар саны әлденеше еселеніп, көбейді. Радиохабары Азияда басқа елдермен салыстырғанда қарқынды дамыды. Азияда телевизор саны үшінші онжылдықта 3 есе өсті. Азияда бір жылда тележүйеге 15 млрд. доллар жұмсалды. Алайда радио мен теледидардың дамуы мен деңгейі Азия континентіндегі елдерге байланысты әртүрлі болып келеді. Мысалы, Азияның 18 елінде 1000 адамға 6-дан (Бангладеш), 100 қабылдағыштан келеді (Түркия). 1000 тұрғынға 100 газет, 50 радиоқабылдағыш, кинотеатрдан екі орын, 20 телевизордан келеді. Азияның тоғыз елінде радиоқабылдағыш саны 1000 адамға шаққанда 120 (Малайзия, Таиланд), 170 (Ирак), 331 (Кипр), 400-ге дейін (Оңтүстік Корея), 356 (Гонконг), 571 (Жапония), Қытай мен Үндістан сияқты ірі Азия елдерінде қоғамдық жерлерде, дауыс үдейткіш ұжымдық хабар тарату өріс алды.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қызылтас (ауыл)
Қызылтас — Қарағанды облысы Осакаров ауданы, Жансары ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Осакаровка кентінен солтүстік-шығысқа қарай 105 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 246 адам (114 ер адам және 132 әйел адам) болса, 2009 жылы 197 адамды (94 ер адам және 103 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
Хесен
Хесен (Heeßen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Шаумбург ауданының құрамына енеді.
Азия хабар тарату одағы
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Хесен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1513 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,9 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 57 012. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Брюммель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Оулд Таун (Мэн)
Оулд Таун (Old Town) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 110.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-55225.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы
Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы (ABU) - ең ірі де ықпалды халықаралық медиаұйым, көлемі жөнінен әлемдегі хабар таратушы сегіз одақтың ішінде үшінші орында. Оған АзияТынық мұхит өңірінің 52 елінен 102 жетекші телерадио хабарларын таратушы компаниялар мүше. ABU телерадио хабарларын таратуды жетілдіру және оның мүшелері арасында ынтымақтастықты дамыту мақсатында 1984 жылы кұрылған. 1998 жылы "Хабар" агенттігі хабар тарату одағының толық құқылы мүшесі болды, ал 2003 жылы ABU-ның басшылық органы құрамына әкімшілік құрамына енді. "Хабар" агенттігі ұйымдастырған ABU-ның 41-ші Бас ассамблеясы 2004 жылы қыркүйегінде Алматыда өтті. Оның жұмысына ірі-ірі азиялық және халықаралық электрондық БАҚ-тың 350-ден астам басшысы мен жетекші мамандары, соның ішінде NHK (Жапония), KBS (Корея), ABC (Австралия) өкілдері де катысты. .
Рэймонд (Небраска)
Рэймонд (Raymond) — Небраска штатының Lancaster округіне жататын АҚШ қаласы.
Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Рэймонд (Небраска)
Қала тұрғындарының саны 186 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 31-40780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
NGC 1304
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 5 қазанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1304 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12575, NGC 1307, MCG -1-9-30, NPM1G -04.0146.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Малый Кипчак
Малый Кипчак — Башқұртстанның Бурзян ауданындағы          ауыл,       Кипчак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 65 адамды құрады. Пошта индексі — 453583, ОКАТО коды — 80219820004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қызылсоқ
Елді мекен:
Таулар:
Аида
Аида - жарнамалық хабарландыруларды таратудың ескі әдістерінің бірі. Ағылшын сөзінің аббревиатурасы: назар, мүдде, ықылас, ықпал. 1896 жылы Э.Левис ұсынған. Қазір сирек колданылады. .
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Венесуэла Ұлттық футбол құрамасы
Венесуэла Ұлттық футбол құрама командасы — Венесуэланы халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Венесуэла футбол федерациясының қол астында бақылауда болады. Венесуэла — барлық Оңтүстік Америкадағы дәстүрлі футбол даму деңгейі ең төмен мемлекет. Венесуэла — әлем чемпионатының финалды кезеңіне ешқашан өтпеген КОНМЕБОЛ-ға кіретін жалғыз Ұлттық құрама.
Сілтемелер
Санат:Венесуэла Ұлттық футбол құрамасы
Байырғы қазақ өлшемдері
Байырғы қазақ өлшемдері – қазақ халқының тұрмыс-салт ерекшеліктеріне, кәсіптік қажеттілігіне байланысты қалыптасқан өлшем бірліктері. Қазақтардың көне заманнан бастау алатын халықтық өлшем жүйесіне ұзындық, қашықтық,аумақ, көлем, салмақ, уақыт, мезгіл өлшемі түрлері кіреді. Мысалы, «бір қыдыру жер», «түстік жер», «айшылық жол» деген сөз тіркестері қашықтықты білдіреді. Шығыс халықтарының көбісінде ең кіші салмақ өлшеміне арпа дәні алынған. Кейбір жазба әдебиеттерде сақталған мәліметтер бойынша арпа дәні алтын мен асыл тастардың салмағын теңеуге арналған қазыналық өлшем ретінде қолданылған. Оған қарағанда бір арпа дәні шамамен 45 мг болған. Басқа жерде осы арпа дәні ұзындық өлшемі ретінде де пайдаланылған. Ал арпаның алты дәнінің еніне тең өлшем бармақ деп аталған.
Сондай-ақ уақыт мөлшерін болжауға Күннің, Айдың немесе басқа да аспан шырақтарының көкжиекпен салыстырғандағы орны алынған. Егін шаруашылығымен айналысатын аймақтарда уақыт мөлшерін судың белгілі бір ыдыстан ығысып шығу мерзімі бойынша анықтаған. Жетілдіріле келе бұл ыдыстар су сағатына айналған. Мұндай бірліктердің басым көпшілігі адамның көзбен шамалауымен, жұмсалған күш сезімімен, белгілі бір қашықтықты жүріп өту мерзімімен мөлшерленген. Сондықтан халық арасында жылқыға байланысты «ат шаптырым жер», «бие сауым уақыт», «екі елі қазы» тәрізді қашықтықты, уақытты, қалыңдықты білдіретін өлшемдік мәні бар сөздер жиі айтылады. Халық арасында сұйықтықты (қымыз, шұбат, т.б.) сақтайтын көнек, жанторсық, торсық, мес, саба тәрізді мал терісінен жасалған ыдыстар сол сұйықтықтың мөлшерін шамалауға жиі қолданылған. Мысалы, торсыққа жеті – сегіз аяқ (литр) қымыз сыйса, местің сыйымдылығы екі жарым – үш торсыққа тең.
Заманында ата-бабаларымыздың кеңінен қолданған «қолдың қары» өлшемі ағылшын «ярдымен» шамалас. Ал Ресейде 17 – 20 ғасырларда қолданылып келген ағылшын футы (foot – табан) байырғы қазақ өлшемі «табанға» жуықтау келеді: «табан» өлшеміне қазақ табанның енін алса, ағылшын футы – табан тұрқына тең. Сондай-ақ ағылшынның дюйм (голландша – үлкен саусақ) өлшемі қазақ халқының байырғы «бармақ» өлшеміне («Бармақ елі қазы») сәйкес келеді. Орыстың «верстасы» мен қазақтың «шақырымы», орыстың «долясы» мен қазақтың «мысқалы», сондай-ақ ағылшынның «фунты» мен қазақтың «қадағы» шығу төркіні, атқаратын қызметі жағынан төркіндес, тектес деуге әбден болады.
Ұзындық өлшемдері
Қазақтарда бұл өлшем бірліктер: елі, бармақ, шынашақ, буын, алақан, тұтам, қарыс, сүйем, шынтақ, кез, құлаш деп аталады.
Елі — сұқ саусақтың еніне тең ұзындық бірлігі, шамамен 2 см тең өлшем. Қатар орналасқан екі саусақтың қалыңдығы - екі елі, үш саусақтың қалыңдығы - 3 елі, төрт саусақтың қалыңдығы - 4 елі болып аталады.
Буын – ортаңғы саусақтың ұшынан оның ортаңғы буынына дейінгі аралыққа тең ұзындық (шамамен 5 – 6 см) бірлігі. Сәулетті сарайлар мен түрлі ғимараттардағы ою-өрнектің мөлшері осы буынмен өлшенген. Ол тігін, киім пішу жұмыстарында да қолданылған.
Қадам – адамның бір адымына тең ұзындық (шамамен 60 – 70 см) бірлігі.
Алақан - төрт еліден сәл үлкендеу өлшем, ашылған алақанның еніне тең.
Тұтам - таяқ немесе арқанды ұстап жұмылған жұдырықтың ені, шамамен 8-см-ге тең ұзындық, төрт еліден сәл үлкен.
Қарыс – толық жазғандағы бас бармақ пен шынашақ ұштарының арасына тең ұзындық (шамамен 19 – 20 см) бірлігі. Ол тұрмыста, құрылыс жұмыстарында пайдаланылған. Мысалы, киіз үйдің уығы он екі – он алты қарыс мөлшерінде жасалады.
Қарыстың туынды бірлігі – сүйем, ол кере созылған бас бармақ пен сұқ саусақ ұштарының арасына тең (шамамен 17 – 18 см). Ал бармақ пен бүгілген сұқ саусақтың арасына тең өлшемді сынық сүйем дейді. Сүйем – шамамен аршынның ширегіне (төрттен бір бөлігіне) тең. Елі – сұқ саусақтың еніне тең ұзындық бірлігі (шамамен 2 см). Қазы майының қалыңдығы, ою-өрнектің мөлшері, т.б. елімен өлшенген.
Шынтақ - шынтақтан саусақтың ұшына дейінгі аралықты білдіреді, шамамен 70см-ге тең болған.
Қолдың қары немесе қары – кеуденің орта тұсынан кере созылған қолдың ортаңғы саусағының ұшына дейінгі аралыққа (80 – 85 см шамасы) тең ұзындық бірлігі. Кейде оң иықтан бүкіл кеудені бойлай өтіп, кере созылған сол қолдың ортаңғы саусағының ұшына дейінгі аралық та (шамамен 1 м) қары ретінде алынады.
Құлаш - иық деңгейінде екі жаққа кере созылған екі қол ұшының арасы, шамамен 165-175 см тең.
Қашықтық өлшемдері
Қашықтық өлшемдерінің ең көне әдісі - қашықтық бөліктерін уақыт бөліктерімен салыстыру арқылы анықтау тәсілі. Соның негізінде халықтық өлшемдер жүйесінде қашықтыққа қатысты түстік жол, түстік жер, күншілік жер/жол, айшылық жер/жол деген өлшемдік ұғымдар пайда болған.
Түстік жер - салт атпен түске дейін жүріп өтетін қашықтықты білдіретін өлшем. Шамамен 40-50 км болады.
Күншілік жол - атпен бір күнде жүріп өтетін қашықтық - 60-80 км-ге тең болған.
Айшылық жол - атпен жүргенде бір айда жетуге болатын қашықтықты білдіретін өлшем. Шамамен 2500-3000 км.
Көш жер - көштің бір күнде жүріп өтетін қашықтығы, шамамен 20-30 км.
Қозы көш жер - көш кезінде қозылардың өз жүрісімен жүріп өтетін аралығы, шамамен 5-6 км болады.
Салмақ өлшемдері
Орта Азия мен Қазақстанда кеңінен тараған кейбір салмақ өлшемдері:
Табақ – шамамен он екі орыс фунтына тең салмақ бірлігі. Ол үлкен табақ (шамамен 11,7 – 12 кг) және кіші табақ (шамамен 3,9 – 4 кг) болып екіге бөлінеді. Үлкен табақ астық салығын төлеу кезінде, ал кіші табақ сауда-саттық, алыс-беріс жұмыстарында қолданылған. Қап – негізінен астық мөлшерін өлшеуге арналған салмақ бірлігі. Ол Орта Азия мен Қазақстанның оңтүстік, оңтүстік-шығыс аудандарында шамамен 65 – 66 кг-ға, ал кей жерлерінде алты пұтқа (96 кг), тең болған.
Батпан – Ресейдің шет аймақтарында (негізінен азиялық бөлігінде) пайдаланылған салмақ бірлігі. Көне орыс жазбаларында ол 10 фунтқа тең делінеді.
Қадақ – ертедегі шығыс елдерінің көбісінде қолданылған салмақ бірлігі. Ол Еуропада кең тараған фунт өлшеміне сәйкес келеді.
Уақыт, мезгіл өлшемі
Қазақта уақыт мезгілдерін анықтайтын, жіктеп айыратын халық теңеулері мен өлшемдері өте бай. Ғалым Н.Уалиев өз еңбегінде мынадай атауларды келтіреді: таң, таң атқанда, таң құланиектенгенде, таң бозарып атқанда, таң сімірі, ереуіл таң, көгала таң, рауан таң, сабах, құлқын сәрі, сәскемәл, сәске, ерте сәске, ұлы сәске, қан сәске, сиыр түс, қозы түс, түс әлеті, түсімәлі, талма түс, талмау түс, анық түс, тал түс, шалқар түс, түс қия, бесін, айна бесін, қожа бесін, екінді, іңір, іңір қараңғысы, намазшам, ақсам батпай, құптан мезгіл, түннің бір ұйқысында, түннің екі ұйқысында, түн жарым, түн ортасы, түн ортасы ауған кез, таң қараңғысы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Югославия
Югославия (сербо-хорват: Jugoslavija / Југославија; словен: Jugoslavija; македон: Југославија) — Еуропадағы мемлекет, Балқан түбегінде 1918 жылдан 2003 жылға дейін болған. Оның Адриат теңізіне шығуы болды.
Үлкен Югославия - 1947 жылға дейін біртұтас мемлекет (KSKhS, Югославия Корольдігі), 1947 жылдан бастап федералдық мемлекеттік (FPRY, SFRY) - 6 республикалар енгізілген Сербия, Хорватия, Словения, Македония, Черногория және Босния және Герцеговина, қазір барлық тәуелсіз. Кішкентай Югославия - (FRY) - құрамына қазіргі тәуелсіз Черногория мен Сербия мемлекеттері кірді.
Оңтүстік славян этностарының мемлекеттік-саяси бірігу идеясы 17 ғасырда Славония мен Хорватия территориясында пайда болды және 19 ғасырда хорват иллиристік интеллектуалдарың арқасында дамытылды. Югославия (сондай-ақ Корольдігіндегі Сербия, Хорватия және Словенцев) Бірінші дүниежүзілік соғыс пен Австро-Венгрия империясының 20-ғасырдың басында ыдырығаннан кейін құрылды. ХХ аяғы - ХХІ ғасырдың басында ел бірнеше штатқа бөлінді.
Сербиялық және хорватиялық лингвистердің ынтымақтастығы нәтижесінде ресми тіл бастапқыда сербо-хорват немесе хорват-серб тілінде болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін одақтас республикалардың тілдері тең мемлекеттік тіл деп жарияланды, дегенмен серб-хорват және сербия тілдері салыстырмалы түрде артықшылыққа ие болды. Негізгі халқы оңтүстік славяндар : босниялаықтар, сербтер, хорваттар, словендер, македондықтар, черногориялықтар, сонымен қатар славян емес халықтар - албандар мен венгрлер. Кішігірім қауымдастықтар түріктер, орыстар, словактар, румындар, болгарлар, итальяндықтар, чехтар және сығандар болды.
Югославия Корольдігі (1918-1945)
солға|нобай|300x300 нүкте| 1929-1939 жж. Югославияның бананиндерге әкімшілік-аумақтық бөлінуі. 1918 жылы Австрия-Венгрия ыдырағаннан кейін Югославия жері Хорватия, Словения, Босния және Герцеговина, Далматия, Сербия және Черногория Сербтер, Хорваттар және Словения Корольдігі (KSHS) деп аталатын мемлекетке біріктірілді. 1929 жылы мемлекеттік төңкерістен кейін ол Югославия Корольдігі (KY) деп аталды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
оңға|нобай|332x332 нүкте|"Оси" мемлекеттерінің Югославияға басқыншылығы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Югославия антигитлерлік коалиция жағында шайқасты, Сәуір соғысының нәтижесінде фашистік Германия жаулап алды. Науқан 1941 жылдың 6 сәуірінде қорғалмаған Белградты жаппай бомбалаудан басталды. Югославия авиациясы және қаланың әуе қорғанысы алғашқы рейдтер кезінде жойылды, Белградтың едәуір бөлігі қирандыларға айналды, ал бейбіт тұрғындар мыңдаған шығынға ұшырады. Майдандағы жоғары әскери қолбасшылық пен бөлімдер арасындағы байланыс үзілді және бұл науқанның нәтижесін алдын-ала анықтады: корольдіктің миллиондық армиясы бытырап кетті, кем дегенде 250 мың тұтқын тұтқынға алынды. Фашистердің шығындары 151 өлтірілген, 392 жараланған және 15 жоғалған адамдарды тұтастырды.
Оккупациядан кейін кең ауқымды партизандық қозғалыс Югославия аумағында дамыды, ол Еуропадағы ауқымы жағынан ең үлкен (КСРО-ны есептемегенде). Елдегі оккупациялық билік Гитлершіл Тәуелсіз Хорватия мемлекетін құрды (Хорватия, Босния және Герцеговина). Алайда, оккупацияланған Югославияда фашистер партизандарды ұстау үшін 35-тен астам дивизия ұстауға мәжбүр болды - бұл кез-келген басқа еуропалық елдерге қарағанда көп болды (мысалы, Францияда Германияның оккупациялық күштері 28 дивизияны құрды). Нацистермен күрескен коммунистік қозғалыстың басшысы Иосип Броз Тито Батыспен де, алдымен КСРО-мен де ортақ тіл тапты. Басқа қозғалыстар моноұлттық болуына салыстырғанда Титоның артықшылығы оның қозғалысының құрымы көпұлтты болды.
Сәтсіз «Ұлы Югославия»
Соғыстан кейін Иосип Броз Тито Балқан Федерациясын құру жоспарларын іске асыру шеңберінде Ұлы Югославия құруды көздеді, оны Сталинмен және Димитровпен бірге қарастырды. Тито Белградтың орталық үкіметімен Бірінші Югославия территориясынан, сондай-ақ федеративтік республикалар ретінде Болгария мен Албаниядан социалистік федерация құруға үмітті. Алғашында Албания экономикасының Югославия экономикасына интеграциялануымен Югославия-Албания және Югославия-Болгария экономикалық және кеден одақтары құрылды, бірақ содан кейін Ұлы Югославия да, ең болмағанда Албанияның Югославияға қосылуы да Албания мен Болгария басшылығымен келіспеушіліктер, Сталинмен үзілісунен де жүзеге асырылмады.
Социалистік Югославия (1945-1991)
солға|нобай|300x300 нүкте| ҚФҚБ әкімшілік бөлімдері Югославия алты социалистік республикалардан құрылған федерация болды: Демократиялық Федеративті Югославия (1945 жылдан), Югославия Федеративтік Халық Республикасы (1946 жылдан), Югославия Социалистік Федеративті Республикасы (1963 жылдан).
Федерализм социалистік Югославияда ұлттық құрылыстың үлгісі ретінде таңдалды. 1974 жылы қабылданған SFRY Конституциясына сәйкес федерацияның субъектілері алты социалистік республика және екі автономиялық социалистік аймақ болды. Югославияның барлық халықтары тең деп танылды. Титоның ұлттық-мемлекеттік реформасы белгілі бір жетістіктерге әкелді: соғыс жылдарындағы этникалық тазарту біртіндеп ұмытыла бастады, елдегі ұлтаралық қатынастардың қарқындылығы төмендеді. Ел басшылығы жаңа ұлтүстілік этникалық қауымдастық - югославия халқы пайда болды деп жариялады. Өздерін югославиялық санайтындардың саны (аралас некеде туылған адамдар) санақтан санаққа дейін өсті, Югославия ыдыраған кезде олардың елдегі үлесі 5% -дан асты.
Югославия Коммунистік партиясының жетекшісі Иосип Броз Тито мен Сталин арасындағы келіспеушіліктер КСРО-мен қатынастардың үзілуіне алып келді, 1948 жылы Югославия Коммунистік партиясы Ақпараттық бюроның құрамынан шығарылды. 1949 жылы Кеңес басшылығы Югославиямен достық, өзара көмек және соғыстан кейінгі ынтымақтастық туралы шартты бұзды. Югославия басшылығының беделін түсіретін үгіт-насихат науқаны басталды. Сталин қайтыс болғаннан кейін ол өзінің бұрынғы қызметін жоғалтқанымен, Югославия Варшава Шартына мүше болған жоқ, керісінше, өзіне де, НАТО-ға да қарсы Қосылмаған Қозғалысты құрды, оның құрамына негізінен отарланған елдер кірді. Тито кезінде Югославия Батыс пен кейбір коммунистік режимдер (мысалы, маоисттік Қытай ) арасындағы делдал рөлін атқарды.
Иосип Броз Титоның режимі Батыс пен Шығыс блоктары арасындағы қайшылықтарда ойнады, бұл Югославияға соғыстан кейінгі онжылдықтарда қарқынды дамуға мүмкіндік берді.
Югославиядағы орталықсыздандыру процестері
Соғыстан кейінгі Югославияның экономикалық және саяси жүйелері кеңестік модель бойынша құрыла бастады, бірақ 1949 жылы орын алған Ақпараттық бюроның қақтығысы салынып жатқан құрылымды өзгертудің алғышарты болды. Осы қақтығыстан кейін Югославия қоғамының алдағы онжылдықтарға даму тенденциясын белгілейтін заң қабылданды - «Мемлекеттік экономикалық кәсіпорындар мен жоғары экономикалық бірлестіктерді еңбек ұжымдарының басқаруы туралы негізгі заң». Ресми түрде бұл заң тек жұмыс күші ұжымына тек кәсіпорында толық билікке ие жұмысшылар кеңесін сайлау құқығын берді, алайда, екінші жағынан, Югославияны орталықсыздандыруға жол ашты.
Бұл жолдағы келесі қадам «өзін-өзі басқару» принциптерін бекіткен және оларды ішінара кеңейтетін «Югославия Федеративті Халық Республикасының әлеуметтік-саяси құрылымының негіздері және федералды үкімет органдары туралы» саяси сала. Белгіленген бағыт 1952 жылы өткізілген Югославия Коммунистік партиясының 6-съезінің жұмысшылардың өзін-өзі басқару принциптеріне негізделген жаңа қоғамдық-саяси жүйеде партияның басты міндеті бұқараны тәрбиелеу жөніндегі идеялық-саяси жұмыс екендігі туралы қаулыларымен нығайтылды. Бұл тұжырымдама осы съезде қабылданған ОҚУ-нің жаңа жарғысында бекітілді.
Қоғамдық санадағы мемлекетті орталықсыздандыру бағыты көрнекті саясаткер Милован Джиластың «Борба» газетінде 1953/54 жылдың қысында шыққан бірқатар мақалаларымен нығайтылды, онда автор елді демократияландыруды жалғастыруды талап етті. Бұл мақалалар қоғамдық пікірді жарып жіберді және сол себепті де елдің жоғарғы басшылығындағы кейбір күмәндарға қарамастан жүргізілген бағыт ішінара жалғасын тапты.
Югославияда әлеуметтік және ұлттық қайшылықтар біртіндеп өсті. 1968 жылы мамырда. 1968 жылы қарашада Косовода косоварлық албандардың алғашқы ұлтшылдық демонстрациясы өтті. 1971 жылы Хорватияда федерациядағы Хорватияның құқықтарын кеңейту, сондай-ақ демократиялық және экономикалық реформаларды (Хорват көктемі деп аталатын) жүзеге асыру мақсатында қозғалыс пайда болды. Бірақ Хорватиядағы демонстрациялар тоқтатылды, содан кейін Хорватия мен Сербияның партия басшылығы арасында тазартулар болды.
1974 жылы қабылданған ЮСФР жаңа конституциясы одақтас республикалардың өкілеттіктерін едәуір кеңейтті және Сербияның автономды облыстары - Войводина мен Косовоға бірдей құқықтар берді.
Югославияның ыдырауы
нобай|300x300 нүкте|Югославияның ыдырауы Югославия Федерациясының ыдырау факторлары Титоның қайтыс болуы және оның ізбасарлары жүргізген экономикалық және ұлттық саясаттың сәтсіздігі, әлемдік социалистік жүйенің күйреуі, Еуропадағы ұлтшылдықтың күшеюі (тек Орталық-Шығыс аймақ елдерінде ғана емес). 1990 жылы ЮСФР-дің барлық алты республикасында жергілікті сайлау өтті. Ұлтшыл күштер барлық жерде жеңіске жетті.
Тито қайтыс болғаннан кейін оның өсиеті туралы ұлттық келіспеушіліктердің күшеюін ескере отырып, ел президентінің қызметі жойылып, төралқа мүшелері (одақтас республикалар мен автономиялы облыстардың басшылары) бірін-бірі жыл сайын алмастыратын елдің басшысы болды. 1980 жылдардың ортасындағы қысқа мерзімді экономикалық ғажайып. Жедел инфляциямен және экономиканың күйреуімен аяқталды, бұл экономикалық жағынан неғұрлым дамыған Сербия, Хорватия мен Словения және қалған республикалар арасындағы қатынастардың шиеленісуіне әкелді.
1991 жылғы саяси дағдарыс кезінде алты республиканың төртеуі бөлінді: Словения, Хорватия, Босния және Герцеговина және Македония. БҰҰ-ның бітімгершілік күштері алдымен Босния мен Герцеговина аумағына, содан кейін Косово автономиялық провинциясына орналастырылды. БҰҰ шешіміне сәйкес, Косовоның сербиялық және албаниялық тұрғындары арасындағы ұлтаралық қақтығысты шешу үшін аймақ БҰҰ протекторатына берілді (НАТО-ның Югославияға қарсы соғысы (1999)). Бұл арада ХХІ ғасырдың басында екі республика болған: Югославия 2003 жылы Сербия мен Черногорияға айналды. Соңғы ыдырау 2006 жылы Сербиядан тәуелсіздік алу туралы Черногория референдумынан кейін орын алды.
Югославия Федеративтік Халық Республикасы, Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы
Социалистік Югославия социалистік республикалардан (1963 жылға дейін - халық республикалары) тұрды; сонымен қатар, Сербияда екі социалистік автономиялы шеттер (1963 жылға дейін - автономиялы облыстар) болды.
Сілтемелер
*
Трофимовка (Сельда тармағы)
Трофимовка (Сиучка) — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сельда өзенінің сол жағалауынан 26,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Свияга бастауынан Альшеево ауылына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хулынг-Соим
Хулынг-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юхыт-Егарт өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылсоқ (тау, Жамбыл облысы)
Қызылсоқ – Айтау тауларының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі аласа шоқылы тау.
Географиялық орны
Жамбыл облысы, Шу ауданы, Бабасай ауылының солтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан. Солтүстігінде Тесік, Тамшы, оңтүстігінде Құрғақшолақ қыстаулары, оңтүстік-батысында Дегерес тауы, сотүстік-шығысында Ақмолақұдық құдығы бар. Таудың саздақты бозғылт топырағында шөл өсімдіктері өскен.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 743 м. Салыстырмалы биіктігі 30-40 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 4 км-ге созылған, енді жері 2 км. Беткейі көлбеу, сай-жыралармен тілімденген.
Реццато
Реццато (Rezzato) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қызылсоқ (тау, Жамбыл облысы)
Геологиялық құрылымы
Палеозойдың гнейстерінен, кристаллды тақтатастан, каледондық граниттен түзілген.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы таулары
Реццато
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12851 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 682 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 25086.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Игос-Сен-Сатюрнен
Игос-Сен-Сатюрнен (Ygos-Saint-Saturnin) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 57,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40333, пошта индексі — 40110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1187 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Продановци (София облысы)
Продановци (Продановци) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Самоков қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 504 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2007. Телефон коды — 0722. ЕКАТТЕ коды — 58548.
Beam me up, Scotty
Scotty - Star Trek сериалдарында қарапайым физикалық нысандардың телепорт технологиясымен орын алмастыруын қамтамасыз ететін автономды құрылғы.
Тарихы
Жұлдызды жол фильмінен белгілі физикалық нысанды телепортациялық жолмен тасымалдау идеясы жүзеге асты. Құрастырушылар бұл жолы да 3D-басылым технологиясын қолданған. Daily Mail газетінің жазуына қарағанда, Scotty («Жұлдызды жол» фантастикалық сериялының кейіпкері құрметіне) атауына ие аппарат жылдам тасымалдауға берілген нысанды сканерлеу кезінде жойып, оның екінші қабылдап алушы аппараты жойылған нысанның көшірмесін жасайды. Нақтырақ айтсақ, нысан сканерленгенде құрылымы машинаға тән тілге өңделіп, оның дәл көшірмесі 3D-принтердің көмегімен жасалады. Белгілі бір затты көшіру үшін ол алдымен құрылғының ішіне салынады. Одан кейін қабылдап алушы таңдалып, құрылғының негізгі батырмасы басылады. Смарт аппарат автоматты түрде берілген нысанды белгіленген орынға көшіру арқылы жеткізеді.
Мақсаты
Құрастырушылар нысанның түпнұсқасы жойылғанымен, оның көшірмесі дәл сол іспетті боларына кепілдік береді. Нақтырақ айтқанда, бұл аппараттың мақсаты нысанды көшіру емес, оны бір орыннан екінші орынға жылдам жеткізу болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Star Trek
Хавьер Акиньо
Хавьер Игнасио Акино Кармона (Javier Ignacio Aquino Carmona; 11 ақпан 1990 жыл, Оахака-де-Хуарес) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасы мен "УАНЛ Тигрес" клубының жартылай қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Мексика футболшылары Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары Санат:Райо Вальекано ФК ойыншылары Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Мексика Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Умбрия
У́мбрия (Umbria) — Италиядағы административті аудан (облыс).
Административті орталығы — Перуджа қаласы. Умбрия провинциялары: Перуджа және Терни.
Халқы 815 мың адам, соның 600 мыңы Перуджа провинциясында тұрады.
Физико-географиялық сипаттамасы
left|Перуджа|thumb|Ветторе тауы right|thumb|250px|Умбрия провинциясы Батыснда Тосканамен, шығысында Маркемен және оңтүстігінде Лациомен шектеседі.
Умбрияның батысында Тразимено көлі, шығысында Умбро-Маркстік Апенниндар, сол жақта, Маркемен шекарасында биіктігі 2476 м. Умбрияның ең биік нүктесі - Ветторе тауы орналасқан. Ең төмен нүктесі теңіз деңгейінен 96 метр биіктігінде, Терни провинциясының Лациомен шекарасында, Тибр өзенінің жазық даласында орналасқан. Сонымен қоса Терни провинциясында делле-Марморе сарқырамасы орналасқан, олардың қосынды биіктігі 165 метрге дейін жетеді.
Тарихы
Умбрияның қазіргі шекаралары 1927 жылы, Терни провинциясы құрылып, Лациоға қосылған Риети провинциясы бөлінген кезде орнатылды.
Экономикасы
2009 жылы Умбрия ЖІӨ көрсеткіші 21 006 млн. еуроны, жуық шамамен Италия ЖІӨ көрсеткішінің 1,1%-ы. . Адам басына шаққандағы ЖІӨ көрсеткіші - 23 703 еуро. "кономиканың маңызды салалары — ауыл шарушалығы (зәйтүн, жүзім, темекі), туризм, тамақ және химия өнеркәсіптері.
Ауыл шаруашылығы
Умбрияда негізінен зәйтүн, жүзім, бидай, темекі өсіреді
Өнеркәсіп
Химиялық өнеркәсіптегі алғашқы орынды ең ірі химиялық концерндерінің бірі - «Монтэдисон» Италияның экономикасында маңызды рөлді ойнайды. «Монтэдисон» Италиядағы танымал сауда «Станда», кеме жүздіретін «Санта-Кристина» компанияларын сатып алып, өзінің мұнай флотын құрды. Мұнай химиясының басты орталығы Италияның орталығындағы Терни қаласы.
Климаты
Умбрия климаты — континентальді, ыстық жазды және салқын қысты. Облыстың батыс бөлігінің климаты жұмсағырақ. Перуджадағы қаңтардың орташа температурасы +1,6 °С, шілдеде +21,6 °С.
Дереккөздер
*
Іле-Балқаш (резерват)
«Іле-Балқаш» мемлекеттік табиғи резерваты — Қазақстан Республикасы Алматы облысы Балқаш ауданында орналасқан заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ. ҚР Үкіметінің 2018 жылғы 27 маусымдағы № 381 қаулысына сәйкес қалыптастырылды.
Қаржыландыру
Алаңдарды орналастыруға мемлекет 120 миллион теңге бөлді. Алдын ала болжам бойынша, жұмыстың алғашқы он жылдығына 50 миллион доллар қажет. Бағдарламаны халықаралық ұйымдар, меценаттар және Ди Каприо қаржыландырады. Жалпы, Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры жобаға 10 миллион еуро бөледі. Жыл сайын Нидерландының Қазақстандағы елшілігі жобаға қосымша 200 мың доллар бөледі.
Жолбарысты қайта жерсіндіру
Қазақстанда Амур жолбарыстарын Іле атырауына және Балқаш көліне құятын басқа да өзендерге енгізу жобасын қолға алды. Қорықты құрудағы мақсат – жолбарыстарды Қазақстанға қайта жерсіндіру.
Қазақстанда жолбарыс 1948 жылы барлық жерде жойылып кетті. Қорықта жалпы ауданы 415 164,2 гектар жер бөлінді, бірақ ғалымдар бір миллион гектарды жабайы табиғатта түрді толық қалпына келтірудің тамаша нұсқасы деп атайды. Қазақстанда 50 жылдан кейін жолбарыстардың санын 150-180 жыртқышқа жеткізу жобасы бар. Жетім қалған Амур жолбарысының шөнжіктерін әкелу жоспарлануда.
Қазіргі уақытта басымдық ретінде алдағы 5-7 жылда жолбарыстар үшін азық базасын құру жоспарлануда, ол үшін жыл сайын болашақ жерсіндіру аумағына шамамен 50-60 тоғай кермаралын әкелу қажет.
Тоғай кермаралын қайта жерсіндіру
2018 жылдың желтоқсан айында Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының қолдауымен Сырдария-Түркістан өңірлік паркінің тәлімбағынан бес кермаралдан тұратын алғашқы топ (үш аналық және екі аталық) қорыққа келді. Олар бейімделу қаумалына орналастырылып, 2019 жылдың 24 қыркүйегінде жабайы табиғатқа жіберілді. Кермаралдардың қозғалысын әрі қарай бақылау үшін екі аналыққа спутниктік байланыс чиптері бар қарғыбаулар орнатылды. Бірнеше ай бойы аналықтар қоршаудың жанында болды, бірақ қыстың ортасында аталықтардың бірімен олар қоршалған аймақтан 100 шақырым жерге қоныс аударды.
Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры генетикалық қорды кеңейту үшін Төменгі Әмудария биосфералық резерватынан (Өзбекстан) Қазақстанның әртүрлі популяцияларына, соның ішінде Іле-Балқашқа кермаралдарды көшіру жобасын әзірлеуде. 2020 жылдың басында Қарашеңгел аңшылық шаруашылығынан қаумалға 13 аналық және 1 аталық әкелінсе, келесі жылдары көп жануар әкелу жоспарлануда.
2020 жылдың қыркүйек айының соңында екінші топтың 15 жануары, оның ішінде қаумалда туған бұғышақ шығарылды. Бірінші шығарылым кермаралдардың төлдері болды: бір бұғышақ фототұзақтың жақтауына түсіп қалды.
2021 жылдың шілде айында қорықта 61 дара тоғай кермаралының үшінші шығарылымы өтті. Босату аймағындағы кермаралдарды қадағалау және бақылау үшін фототұзақтар мен спутниктік қарғыбаулар қолданылады.
2022 жылдың шілде айында тағы 61 кермарал босатылды. Бұрынғы топтарды есепке алғанда, резерваттағы даралардың саны 150-ден асты.
Гаммертинген
Гаммертинген (Gammertingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Зигмаринген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6451 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 52,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 37 031. Қаланың басшысы — Хольгер Ерг.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Сугомак
Сугомак — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Қорған облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №744 Сугомак көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
NGC 5432
NGC 5432 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Сугомак
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Теча. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
NGC 5432
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сугомак
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 5432
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5432 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Жансары (ауыл)
Жансары — Қарағанды облысы Осакаров ауданы, Жансары ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Осакаровка кентінен солтүстік-шығысқа қарай 111 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 182 адам (100 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 88 адамды (46 ер адам және 42 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
Мантвиль
Мантвиль (Mentheville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Ле-Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76425, пошта индексі — 76110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 247 адамды құрады. Халық тығыздығы — 80,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Семизла
Семизла — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ик өзенінің сол жағалауынан 503 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ик бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қобан мәдениеті
thumb|right|200px|Кобан мәдениетінің нышаны - б.з.б. 813 ж. әшекейлік бұйым. Қобан мәдениеті — Солтүстік Кавказдың орталық бөлігіне тараған археологиялық мәдениет (б.з.б. 2-1 мыңжылдықтар - 1-мыңжылдықтың ортасы, яғни қола дәуірінен темір дәуіріне өтер кезең).
Кобан мәдениетіне тән заттардың бастылары: әсем қола балталар, белдік айыл бастары, жұмыр білезіктер, түйреуіштер. Олардың беттері геометриялық және [қошқар мүйіз өрнектермен безендірілген. Қыш ыдыстарға да осындай өрнектер салынған. Өліктер төрт бұрышты тас жәшіктердің ішіне бүктүстіріп қойылған. Кобан мәдениеті тұсындағы халықтар мал бағып, егін еккен, Скифиямен, Кавказ сыртымен, Алдыңғы Азиямен тайпа аралық кең байланыс жасаған.
Дереккөздер
Санат:Кавказ Санат:Тарих Санат:Қола дәуірі Санат:Кавказ тарихы Санат:Темір дәуірі Санат:Ресей археологиялық мәдениеті‎
Марей-ле-Гвион
Марей-ле-Гвион (Mareil-le-Guyon) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Рамбуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,00 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78366, пошта индексі — 78490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 418 адамды құрады. Халық тығыздығы — 104,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Репабликан Сити (Небраска)
Репабликан Сити (Republican City) — Небраска штатының Харлан округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 209 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.9 км² шамасында. FIPS коды — 31-41130.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Портланд (Мэн)
Портланд (Portland) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 66 194 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 136.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-60545.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Глатиньи (Мозель)
Глатиньи (Glatigny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57249, пошта индексі — 57530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 280 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ай (журнал)
“Ай” - тоқсан сайын шығатын көркем-публицистикалық журнал. Таралымы 500 дана. Мәдениет, психология жайлы материалдар, естеліктер, өлеңдер жариялайды. Негізін калаушы Фариза Оңғарсынова. Бас редактор М. Қожахметова. . Ай — жасөспірімдерге арналған әдеби-көркем журнал. Құрылтайшысы — Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігі.1994 жылы “Ақ желкен” журналының қосымшасы ретінде орыс тілінде, Алматыда жарық көрді. Тоқсан сайын шығады. Көлемі — 8 бет. Тұңғыш бас редакторы Фариза Оңғарсынова болған. Журналда жасөспірімдерге арналған тарихи, ғылым-танымдық және тәрбиелік мәні мол материалдар, сондай-ақ талапкер мектеп оқушыларының әдеби шығармалары жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналдары Санат:1994 жыл
Ай-айна
“Ай-айна” - Шымкент қаласы мен облыс тұрғындарына күн сайын қазақ және орыс тілдерінде әуе толқындары арқылы хабарлар тарататын радио желісі. Меншік иесі “Айна” телерадиокомпаниясы” ЖШС. Қала мен облыс аумағындағы жаңалықтарға талдау жасап, көрермендермен ой бөліседі. Студия қонақтары да алуан саланың мамандары. Облыстық статусқа ие. Бас редакторы - Еркін Досымбай. Мекенжайы: Шымкент қ. Иляев к-сі, 29-үй. Байланыс тел: 8 (7252)-213-611. .
Рафаэль Кориока
Рафаэл де Соуза Перейра (Rafael de Souza Pereira; 18 маусым 1989 жыл, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Фейеноорд
Фейеноорд (нидерл. Feyenoord [ˈfɛi̯əˌnoːrt]) — Роттердам қаласындағы Нидерланд футбол клубы. "Аякс" және ПСВ клубтарымен бірге елдегі үздік үш команданың бірі. Өз алаңындағы матчтарын Роттердамдағы "Фейеноорд" стадионында өткізеді.
Тарихы
Клуб 1908 жылы құрылды. Әуелі "Вильхелминал" Роттердам деп аталды, сосын "Хиллеслейсе", одан соң РВВ «Селеритас» боп өзгерді. 1912 жылы Роттердам ауданының құрметіне "Фейеноорд" деп атала бастады. Тұңғыш рет 1917 жылы Нидерландының жоғары тобына жолдама алды. Жеті жыл өткен соң ел чемпионы атанды.
Еуротурнирлерде бірнеше рет топ жарды: 1970 жылы УЕФА Чемпиондар кубогін ұтып алды, 1974, 2002 жылы УЕФА Кубогінде топ жарды. Айта кетейік, 2002 жылғы УЕФА Кубогінің финалы "Де Кейп" стадионына белгіленген болатын. Осылайша финалды өз алаңында өткізген роттердамдықтар "Боруссия Дортмундпен" өткен тартысты ойында 3:2 есебімен жеңіске жетіп, екінші рет УЕФА Кубогін иемденді.
Сол жылы тамызда Еуропа Суперкубогінде Мадридтің "Реалынан" 1:3 есебімен ұтылып қалды. Ал, әлемдің деңгейдегі табысы ретінде, 1970 жылғы Құрлықаралық кубогын айтуға болады.
Клер Дени
Клер Дени (Claire Denis; туған жылы 21 Сәуір 1948, Париж) — француз кинорежиссері және жазушысы. Оның толық метражды "Beau Travail" (1999) фильмі 1990 жылдағы ең үздік фильмдердің бірі деп аталды. Басқа танымал туындылары арасында "Trouble Every Day" (2001), "35 Rum Shots" (2008), "White Material" (2009) және "High Life" (2018) бар.
Фейеноорд
Жетістіктері
1968/69, 1970/71, 1973/74, 1983/84, 1992/93, 1998/99, 2016/17