cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молодёжное (Арқалық қалалық әкімдігі)
Инфрақұрылымы
Орталау мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт бар.
Дереккөздер
Санат:Арқалық қалалық әкімдігі елді мекендері
Сілеусін
Сілеусін – мысық тұқымдасына жататын жыртқыш.
Тұрқының ұзындығы 87 – 104, құйрығы 20 – 31 см, салмағы 13 – 23 кг. Қазақстанда 3 түр тармағы бар, соның ішінде Түркістан сілеусіні Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.Сілеусін-былайша ұқсастығы онша болмағанымен кәдiмгі үй мысығының бір туысы.Сонымен қатар Сілеусіннің мысыққа қарағанда бітімі шомбал сирақты келетіні тағы да бар.Сілеусіннің құлағында қылшықты шашағы, ал екі ұртында сәнді сақалы болады.Сілеусін – –сүтқоректілер класы жыртқыштар отрядының мысықтар тұқымдасына жататын жыртқыш аң. Оның Қазақстан аумағында 3 түр тармағы (еуропа, алтай және түркістан) кездеседі. Олардың таралу аумағы шағын алқапты қамтиды әрі саны да аз болғандықтан, Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының және Қазақстанның қызыл кітабына (2010) тіркелген. Сілеусіннің еуропа түр тармағы – Орталық Қазақстанда, алтай түр тармағы – Оңтүстік Алтай тау сілемдерінде, ал түркістан түр тармағы еліміздің оңтүстік және оңтүстік-шығыс алқаптарындағы тау тізбектерін мекендейді.
Тістері
Көптеген етқоректілермен салыстырғанда мысықтардың тістері азырақ болады. Олардың жақтарының алдында және артында үшкір күрек тістердің кішкене қатары бар. Олардың үлкен және ұзын иттістері құрбанын жұлып, тістеуге мүмкіндік береді. Иттістерінің артында үстіңгі және астыңғы жақтарда азу тістер болады. Азу тістері қайшы секілді бір-бірімен үйлесіп орналасып, құрбанының қалың терісін жұлмалап жыртуға көмектеседі.
Жылдамдығы
Сілеусіндер сағатына 110 км-ге дейін жүгіре алады. Олардың ұзын аяқтары мен ықшамды денелері құрбандарына жету үшін жоғары жылдамдыққа жүгіруге бейімделген.
Дереккөздер
Санат:Мысықтәрізділер
Қара сөз
Қара сөз (проза) - көркем әдебиеттің үлкен бір саласы. Өлең поэзиядан бір айырмасы - онда сөз ырғағы еркін, әдебиеттегі сөз саптау қалпына сәйкес келеді, өлеңдегідей қандай да белгілі өлшемдер сақталмайды. Қара сөзбен жазылған көркем шығармада өмір құбылыстарын, әр түрлі оқиғаларды баяндау тәсілі айрықша болады. Сөйтіп, әдебиетте өлең мен қара сөздің бір-біріне қарағанда жасалу жолдары да, мәні де, әсері де өзгеше келеді. Біраз уақыт поэзияға қарағанда қара сөз көркем шығармаға жатпайды дегендерде болды. Қара сөздің нақты сөз өнері екені орыс әдебиетінде Пушкин заманында терең таныла бастады. Расында поэзияға қарағанда қара сөздің кеш дамығаны белгілі. Сөйтсе де, ежелгі және орта ғасырда оның алғашқы белгілері болған. Ертегі, аңыздар қара сөз түрінде туған.
Кейін өлең-жырлардан қалыспай, қара сөзбен жазылған драма дүниеге келді. Мұның өзі әдебиеттің жаңа құбылысын танытумен бірге, сөз өнеріндегі сыртқы формалық және ішкі мазмұндық өзгерістерді де дүниеге әкелді. Кейде көркем сөз қара сөздің ауызекі әңгімеден, немесе жазба сөзден айырмасы шамалы деген пікірлер айтылған. Алайда, зерттеушілер пікіріне қарағанда және көркем сөз өнерімен айналысатын шеберлердің айтуына қарағанда, өлгіндей пікірлердің біржақты екені байқалады. Қара сөзбен жазылған шығарманың көркемдік қуаты ерекше көрінеді. Ойлау, бейнелеу, суреттеу арқылы қара сөздің ішкі мәні ашылады. Жазушы шығармасын оқи отырып, қара сөздің тапқыр да, ұтқыр қолданғанының куәсі боламыз. Жинақтап айтқанда, қара сөз арқылы эпикалық жанрлар туындайтынын байқаймыз. Арғы-бергі әдебиет классиктері көркем сөз арқылы адамзаттың рухани азығы боларлық туындылар жазып қалдырған. Әңгіме, повесть, роман-эпопеялар қара сөздің тікелей жемісі болып табылады. Абайдың қара сөзінің өзгешелігі бар, ол нақыл әңгіме түрінде алынған. Қара сөздер саясат, публицистика, философия тұрғысында жазыла береді. Ал қазіргі заманғы жазба әдебиетті алсақ, роман, повесть, көркем әңгіме сияқты алуан түрлі прозалық жанрлардың сөз өнерінің аса құнды, өнімді саласы ретінде жан-жақты дамып келеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Шие
Шие (Prunus subgen. Cerasus) – раушангүл тұқымдасына жататын ағаш және бұта типтес өсімдік.
Гүлі ақ, кейде қызғылт. Гүл шоғыры шатырша. Етжең, шырынды жемісінің сүйегі бар. Жер жүзінде шиенің 150 түрі, Қазақстанда 7 түрі таралған. Шиенің жемісінде 7,3 – 17,5% қант, 0,8 – 2,4% әр түрлі органикалық қышқылдар, 0,15 – 0,88% илік заттар мен витаминдер болады. Жемісінен тосап, компот, шарап жасайды және кондитер тағамдарына қосады.
Шие көшет, екпе шыбықтарын телітушіге ұластыру арқылы көбейтіледі. Тұқымы арқылы көбейту селекция саласында жаңа сорттар шығару үшін қолданылады. Шие құнарлы саздақ топырақта жақсы өседі.
Бұлардан басқа далалық және орманды далалық шие (Cerasus frutіcosa), құмдық шие (Cerasus pumіla) деген түрлері бар. Қытай түкті шиесі Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақмола, Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарында өсіріледі.
Өсімдік туралы
Шие – раушангүлдер тұқымдасы, сүйекті жемістер тобына жататын ағаш және бұталы өсімдік. Отаны – солтүстік Парсы жері мен Қара теңіз жағалауы. Шие тұқымдасында 200 жуық түрі бар. Тропикалық және субтропикалық аймақтарда өседі. Ағаштың биіктігі 3-7 м аралығында. Жапырақтары жалпақтау келген ұзын, ұштары сүйір, жиектері аратісті. Гүлі сұрыпына қарай ақ және күлгін, хош иісті. Жемістері тегіс-домалақ пішінді, орташа салмағы 35 грамм, түсі күңгірт-қызыл, қанық қызыл және ашық қызыл болады. Жемістері дәміне қарай тәтті және қышқыл болып екіге бөлінеді. Еті тығыз, шырынды. Сүйегінің үлкендігі 15 мм-дей. Сәуір-мамыр айларында гүлдейді, маусым-шілде айында жемісі піседі. Шиені тұқым, тамырлары, қалемшелері, көшеттерін ұластыру арқылы көбейтеді. Шие ағашы 30 жылдай өмір сүреді. Отырғызылғаннан кейін 3-4 жылда жеміс бере бастайды. 8-10 жылдары толық жеміс салу кезеңі. Бір ағаш 100 кг-нан астам жеміс береді. 20-25 жылда сему (жеміс салуының бәсеңдеуі, негізгі бұтақтары  ұшының қурауы) кезеңі басталады.
Шие желсіз, ық және күн көзі мол түсетін жерде жақсы өседі. Шиені көктемде отырғызған жөн. Күзде отырғызылған көшет, қыс суық болса, ауырып қалады. Отырғызғаннан кейін 1-ші жылдан бастап жылда қырқу-кесу жұмыстарын жүргізу керек. Шие тез тармақталып өсетіндіктен, бұтақтарының арасы тығыз болып, бір-біріне кедергі жасайды. Қырқу-кесуді ерте көктемде, өсімдік әлі «ұйықтап» жатқанда жасайды.
Қолданылуы
Шие ағашының жемісі өте пайдалы әрі тәтті. Шие қантқа, органикалық қышқылдарға, ферменттерге, илік, азотты және пектинді заттарға, С, В, РР дәрумендеріне, каротинге, сонымен қатар минералдар мен кальций, темір, фосфор, магний, калий мен микроэлементтерге бай, әсіресе, мыстың мөлшері көп. Шиені медицинада гемоглобинді көтеру, қан тоқтату, суық тигенде ыстықты басуға, іш тоқтатуға, қан аздыққа, жүйке ауруларына, бронхитта жөтел мен қақырық шығаруға қолданады. Шиеден шырын, тосап, компот, джем, шәрбәт жасайды. Шие аспаздықта түрлі десерттер жасауға қолданылады.
Шие туралы тақпақ
Шие пісіп төгілді,
Түсі қандай қып-қызыл,
Жоса қылды жеңімді.
Орындалды тілегім,
Піссе екен деп жүр едім.
Сорып алып шырынын,
Лақтырамын сүйегін
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жемістер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8
Санат:Шиелер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Раушангүлділер
Kirsche (Frucht) كرز Albalı Vīšnė Череша སེའུ། Kerez ᎩᏔᏯ Chjarasgia Třešně Ceiriosen Kirsebær (frugt) eml:Sirësa Cherry Ĉerizo Cerasus Kirsipuu Gereziondo fa:گیلاس Cerasus Cerise Silín Cereixa דובדבן आलूबालू hsb:Wišnja Seriz Cseresznye Ceri Cerizo Ciliegia サクランボ ალუბალი kaa:Shiye Cerasus (pomum) Kiischt Çëxa Vyšnia Ķirši mdf:Атямарь ചെറി Интоор चेरी mrj:Вишняву Ceri mwl:Cereija Cerasa पैयुँ Kers (fruit) Morell Didzéchííʼ Cerièra Cherry pcd:Chrisse Wiśnia pnb:شاہ دانہ Cerejeira Вишня Cirasa Cherry Cherry Körsbär เชอร์รี่ Вишня آلو بالو Anh đào Ceréjhe 樱 車厘子
Шіріген жемір
thumb|250px|Өліктермен қоректенетін жәндік- Көң қоңызы Шіріген жемір
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Жәндіктер
566 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:566 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:566 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ла-Вантруз
Ла-Вантруз (La Ventrouze) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61500, пошта индексі — 61190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Деформациялау
Деформациялау (Деформирование) — дайындаманың массасы өзгермей өлшемі және түрін өзгертетін процесс.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Авиациялық қалқалау
Авиациялық қалқалау   қарсыластың әскерлерге және тыл объектілеріне әуеден шабуылдауына және оларды әуеден барлауына жол бермеу мақсатымен жойғыш авиация орындайтын маңызды тапсырмалардың бірі. Сонымен бірге авиациялық қалқалау авиацияның басқа түрлерінің бөлімдерін қорғау үшін де жүргізіледі. Авиациялық қалқалау ӘШҚҚтың зениттік құратдарының топтарымен бірлікте атқарылады. Ұлы Отан соғысында авиациялық қалқалауды ұйымдастырушы жойғыш авиация әуедегі кезекшілік немесе аэродромдағы кезекшілік жұмыстарын да атқарған.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Хаммар
Хаммар, Әл-Хаммар — Месопотамия ойпатының оңтүстік-шығысында, Евфрат және Шатт-әл-Араб өзендерінің алабында орналасқан, Ирак жеріндегі көл. Ұзындығы 120 километр, ені 20 километр, ауданы 1950 шаршы метр, тереңдігі 1 — 2 метр Ойпатты жағалауын қалың құрақ өскен батпақ алып жатыр. Хаммарға батысынан Евфраттың бір тармағы құяды. Сәуір — мамыр айларында Евфрат өз-ндегі тасқын кезінде ауданы 5 мың шаршы километрге, тереңдігі 15 метрге жетеді. Оңтүстік бөлігінде кеме жүзеді. Хаммар көлі 5 ғасырда Евфрат өзендегі қатты тасқын кезінде Басра және Сук-эш-Шуюх қалаларының аралығындағы ойпатты су басудан пайда болған.
Санат:Ирак Санат:Азия көлдері
Октябрьдің 70 жылдығы көшесі (Астана)
Октябрьдің 70 жылдығы көшесі «Заречное» тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 503,7 м.
Октябрьдің 70 жылдығы - 1917 жылы 25 қазанда (7 қараша) Ресейдің Петроград қаласында болған Қазан төңкерісіне 1987 жылы 70 жыл толуына байланысты қойылған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Табан Әл-Хайуан
Табан Әл-Хайуан(Жануарлар табиғаты) – Таһир әл-Маруазидің еңбегі. 1120 ж. жазылған. Негізінен жан-жануарлар туралы жаза отырып, автор кейбір түркі тайпалары (қарлұқ, қимақ, хазар, т.б.) жөнінде арнайы мәліметтер береді.
Сарыбел (жайлау)
Сарыбел - Жетісу (Жоңғар) Алатауының оңтүстік жоталар тобына кіретін жайлау.
Географиялық орны
Алматы облысы Панфилов ауданы жерінде, Тышқантау, Шақпақтастау және Алмалы тауларының оңтүстік-батыс етегінде, Тышқан өзенінің бойында, теңіз деңгейінен 1367 м биіктікте орналасқан. Оңтүстікке қарай аласара түсетін сатылы тауалды аңғары 1736 м-ден 1367 м-ге дейін төмендейді.
Геологиялық құрылымы
Палеозой дәуірінің герцин тау жасалу кезеңінде пайда болған. Беті саздақтан, шақпақтастардан, құмнан тұратын төрттік шөгінділермен көмкерілген. Жайлауды солтүстіктен оңтүстікке қарай бірнеше өзен кесіп өтеді.
Өсімдігі
Жайлаудың өсімдік жамылғысын негізінен альпілік шалғындар мен жемісті бұталар құрайды.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы Санат:Жайлаулар
Тастегілік талдау
Тастегілік талдау - Шөгінді (тұнба) жыныстардың түзілу және өзгерістерге ұшырау жағдайын қалпына келтіру мақсатында олардың өзіне тән ерекшеліктерін жан-жаңты зерттеу әдістері.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Мұнайдың және газдың тектоникалық тұрғыдан қалқаланған жатыны
Мұнайдың және газдың тектоникалық тұрғыдан қалқаланған жатыны "Мұнайдың және газдың дизъюнктивтік қалқаланған жатыны" терминінің синонимі.
Мәліметтерді агрегативті талдау
Мәліметтерді агрегативті талдау - халықты сипаттауға немесе ұқсас тұлғалар жиынтығын бейнелеуге негізделген оңай табылатын, баспаға шығарылған немесе басқа мәліметтерге жасалатын талдау түрі. Бұл тәсілдің артықшылығы ақпараттың үлкен мөлшерлерін арзан бағаға сатып алуға болады, ал кемшілігі- ғалымдар алғашқы мәліметтерді сұрыптаудың әдістемесін елестете алмайды.
Мұнайдың және газдың тектоникалық тұрғыдан қалқаланған жатыны
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Жатындарды іздеу және барлау жүйесі
Жатындарды іздеу және барлау жүйесі - кенорынның өнімді түзілімдері қимасындағы өндірістік мұнай мен газ жатындарын анықтау мен бағалау реттілігі. Жоғарыдан төмен және төменнен жоғары қарай бағытталған жүйелер болуы ықтимал. Өндірістік мұнай және газ жатындары бар екендігі дәлелденбеген, бірақ мүмкіндігі бар деп есептелетін алқаптардан кен жатындарын іздеу төменнен жоғары қарай жүргізіледі. Бұл жүйені пайдалану барысында ұңғымалар кристалдық іргетасқа шейін немесе техникалық тұрғыдан қазіргі тақда мүмкін болған тереңдіктерге шейін бұрғыланады, сөйтіп әр түрлі деңгейлер төменнен жоғары қарай кезек-кезек тексеріледі. Қазірдің өзінде белгілі кенорындар өңірінің терең горизонттарынан жаңа жатындарды іздеу жұмыстары жоғарыдан төмен қарай жүргізіледі. Ең ұтымды жүйені таңдап алу жұмыстардың іздеу сатысы нәтижелерімен анықталады және бұл орайда зерттелген өңірдің геологиялық жағдайы, техникалық мүмкіндіктер және экономикалық факторлар мұқият ескеріледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Тоголика
Тоголика — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 547 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 200 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бернсайд (Кентукки)
Бернсайд (Burnside) — Кентукки штатының Пуласки округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 637 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-11278.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Астық майқандау
Астық майқандау - астықты таптаған кезде оның дәнегі астына түсіп, бетіне шыққан сабанын сыпырып алу үрдісі. Астықты қол орақпен орып бір жерге жинағаннан кейін, оның сабағынан дәнін бөліп алу үшін, тұлықтаспен және ат тұяғымен арлы-берлі таптайды. Ертеде майқандалған сабақты астықтың бір шетіне жағып, түнде жарық ретінде пайдаланып, жұмысты әрмен қарай жалғастыра берген.Қырман басындағы шаруашылық харекеттерге байланысты ежелден өзіндік ғұрыптар, ырымдар және жосын-жоралғылар қалыптасты. Бұлар, түптеп келгенде, шаруашылық харекетін үйлесімді және тиімді атқаруды қамтамасыз етуге бағытталды. Қырманға келгендер жұмыс істеп жатқан егіншілерді Қырман тасысын! Диқан дарысын! Обаны ассын! деп құттықтайды. Дән суырушылар құттықтаушылардың алғашқыларына бір кеусен дән берген. Кейде әйелдер қырман басына ыдысқа пісірілген ет салып әкелетін, ал егіншілер ауыз тиіп, ыдыстарын бос қайтармайтын. Барлық өңірінде қуаңшылық пен су тасқындарының болып тұруына байланысты құдайға жалбарыну, тасаттық, беру мен дұға оқу ұстанымдары атқарылып отырды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сан-Пайю-де-Жолда
Сан-Пайю-де-Жолда (São Paio de Jolda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Аркуш-де-Валдевеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 421 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 239,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Пасяковка
Пасяковка — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Шингак-Куль ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 42 адамды құрады. Пошта индексі — 452159, ОКАТО коды — 80257875012.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сіріңке
Сіріңке – бір жақ ұшына оңай жанатын қоспа жағылған жіңішке ағаш таяқша (шырпы). Сіріңке қорабына жағылатын қоспа құрамында қызыл фосфор, күкіртті сүрме, темір жосасы, пиролюзит, тері желімі, бор, декстрин және гуммитрагант болады.
Ертедегі ашылуы
Тарихи химиялық өнертабыстар мен ашылымдар, XVIII соңында — ХІХ ғасырдың басында, өнертабысқа түрлі сіріңкелердің қосылуына әкеліп соқты.
Шығу тарихы
Сіріңкені XIX ғасырдың басында ағылшын өнертапқышы Джон Уолкердің ойлап тапқандығын біреу білсе, біреу білмес.
Бір қызығы әуел басында Джон дәрігер болып жұмыс істеген. Кейіннен химия саласына қызығып, сол салаға түбегейлі бет бұрған. Отты алудың жолдарын табу оны көп ойландырған. Күндердің күнінде ол сульфид пен сүрменің қоспасымен тәжірибе жасауды ұйғарады. Қоспаны араластырып жатып, Джон қолындағы таяғын абайсызда қабырғаға жанып жібергенде таяқтағы қоспа қалдығы жанып кетеді. Осылайша сіріңке зертханада ойлап табылған екен.
Дереккөздер
Санат:Жарық көздері Санат:От
Гомологтық қатарлар заңы
Гомологтық қатарлар заңы, организмнің жақын туыстары мен түрлеріндегі тұқым қуалаушылық өзгергіштігіндегі қатарластықты (параллелизмді) сипаттайды. Тірі табиғатта әр түрлі бағыттағы мутациялық өзгерістер үздіксіз жүріп жатады. Осы өзгерістердің қалыптасуы - нақты бір заңдылыққа бағынады.
Дереккөздер
Қазақстан Ұлттық Энциклопедия. 3 том. ISBN 5-89800-149-2 Вавилов Н.И., Закон гомологических рядов в наследственной изменчивости, М., 1987.
567 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:567 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:567 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Азиаго
Азиаго — сиыр сүтінен дайындалған хош иісті итальян сыры.
Қыземшек (Абай облысы)
Қыземшек — Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты Көкентау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Бернар II Торпақ
Бернар II Торпақ немесе Тулузалық Бернар II (Bernard le Veau; 872/877 жылы өлтірілді) — 865 жылдан Руэрг, Лимож, Тулуза, 872 жылдан Ним, Каркассон, Разес және Альби графы, Тулуза графы Раймунд I және Берттің ұлы.
Қыземшек (Абай облысы)
Географиялық орны
Семей қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 48 км-дей жерде орналасқан.
Бернар II Торпақ
Раймунд I 865 жылы өлімінен кейін, Карл II оның баласы Бернарды Тулуза мен Руэрг графы етіп тағайындады. Оның иелігіне Пальярс, Рибагорсу мен Лимож кіруі де мүмкін. 872 жылы Каркассон графы Олиб II орнынан алынғаннан кейін Альби, Ним, Каркасон және Разені де иелігіне қосты. 872 жылы (басқа деректерде 877 жылы) ол Бернар Плантвелюдің вассалының қолынан өлді. Бернар Плантвелю оның өлімінен соң оның иелігінің үлкен бөлігін алды, бірақ Лимож Бернардың бауыры Фулькоальдқа тиді. Фулькольд виконт атағын алып, Лимож виконттарының негізін салушыға айналды. Пальярс пен Рибагорса Тулузадан бөлініп, Рамон I иелігіне өтті, ал Олиба II өз иеліктерін қайтарып алды.
Қыземшек (Абай облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 288 адам (156 ер адам және 132 әйел адам) болса, 2009 жылы 250 адамды (144 ер адам және 106 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері
Бернар II Торпақ
Дереккөздер
Санат:IX ғасырда туғандар Санат:IX ғасырдағы Еуропа билеушілері Санат:Тулуза графтары Санат:Руэрг графтары Санат:Альби графтары Санат:Ним графтары Санат:Разес графтары Санат:Каркассон графтары Санат:Лимож графтары мен виконттары
NGC 3407
NGC 3407 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3407 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32626, UGC 5978, MCG 10-16-17, ZWG 291,7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Табыс салығы
Табыс Салығы– мемлекеттік, кооперативтік, қоғамдық және басқа кәсіпорындар мен ұйымдардан алынған жалақы мен басқа да табыстардан ұсталатын салық. Ол төлеушілердің топтары мен табыстың мөлшері бойынша сараланып, үдемелі ставка бойынша төленеді.
Ножерите (Габрово облысы)
Ножерите (Ножерите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
Челлио
Челлио (Cellio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 903 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 05 км² шамасында. Пошта индексі — 13024.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Гиздер
Гиздер (фр. Guise) — Лотарин үйінің бүйірлік бөлімі, 1360 жылы Гиз иелігін алып, кейінірек Гиз бен Эльбёф деп екі жаққа бөлінген француздық әулет.
Ножерите (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 адамды құрайды.
Гиздер
Тағы қараңыз
Санат:Франция тарихы Санат:Францияның ақсүйек әулиеттері
Катигуа
Катигуа (Catiguá) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Катандува экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ножерите (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5360. ЕКАТТЕ коды — 52355.
Катигуа
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 772 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 145,431 км² шамасында. Халық тығыздығы — 46,6 адам/км².
Ножерите (Габрово облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Катигуа
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Лас-Лаборес
Лас-Лаборес (Las Labores) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Сан-Хуан ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 659 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында.
Қала қамқоршысы ұлы Карлос Борромео және ұлы дель Саграрио болып саналады.
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Пшевка
Пшевка — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калужа облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зуша өзенінің сол жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Орёл қаласынан Белёв қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жайлау (Қарасай ауданы)
Халқы
1999 жылы халық саны 267 адам болса, 2009 жылы 342 адамды құраған.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданының таратылған елді мекендері
Монтичелли-д'Онджина
Монтичелли-д'Онджина (Monticelli d'Ongina) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Пьяченца провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Бельковская
Бельковская — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бельковская кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Тайваньның ең биік ғимараттары
Осы мақалада Тайваньнің ең биік ғимараттары көрсетілген.
Ең биік ғимараттар Тайваньнің
* Тайвань Санат: Тізім: Тайвань
Жатын биіктігі
Жатын биіктігі. Жинауыш жабынының гипсометрлік тұрғыдан биік нүктесінен су-мұнай (газ-су) жапсарына дейінгі, немесе, аталған жапсар жазықтыққа сәйкес келген жағдайда, сол жапсардың нақ орта тұсына дейінгі бағытта өлшенген қашықтық мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Черемошня
Черемошня — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің сол жағалауынан 3191 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Зубцов қаласынан Тверь өзенін қоспағанда, Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мальсфельд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4066 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 34 013. Муниципалитеттің басшысы — Херберт Фаупель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Дәуд ибн Әли
Әбу Суләйман ибн Әли ибн Халаф әз-Заһири әл-Бағдати  (200/815-270/883) — имам, муджтаһид, фақиһ, Исламның алтын дәуірінде өмір сүрген. Әһл әс-Сунна мұсылмандары еретін бесінші мазһаб — заһири мазһабының негізін салушы саналады, бірақ ол да, оның ізбасарлары да өздерін бұлай атамаған. Оның нисбасы «әл-Асбаһани» болғанымен, кей ғалымдар оның Исфаһаннан емес, Ирактың Бағдат қаласынан екенін айтқан, ал Исфаһаннан оның шешесі шыққан.
Ғалымдардың ол туралы сөздері
Дәуд (ибн Әлидің) артықшылықтары, зуһды, тақуалығы, Сүннетке еруі белгілі.
Имам, білгір, өз уақытының ғалымы ... Заһирилердің басшысы... Фиқһте көреген, Құранның ғалымы, асардың сақтаушысы (хафиз), қайшылықтарды білудің басшысы, ғылымның сақшысы (ыдысы), үлкен ақылдың иесі, онда үлкен діндарлық болды.
Тағы қараңыз
Санат:Ислам тұлғалары Санат:Мухаддистер Санат:Заһирилер
IC 4026
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44749, ZWG 160.250, DRCG 27-170.
Сыртқы сілтемелер
IC 4026 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Дағды (спортта)
Дағды (спортта) - қимыл-қозғалыстын әсерлілігі, пайдалылығы, күшті ретімен жұмсау арқылы жоғары нәтижелікке қол жеткізу.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Шохта
Шохта — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің оң жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Тағамтану
Тағамтану, нутрициология (көне лат. nutrіtіo – тағам және logos – ілім) – адамдар мен жануарлар тағам ын зерттейтін ғылым саласы. Қазақстанда Т-мен Тағамтану академиясы ЖАҚ айналысады. Санат:Ғылым
Деформациялаушы күш
Деформациялаушы күш (Сила деформирующая) — дайындаманың түрін және өлшемін өзгертуге әкелетін күш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Херсберг
250px|thumb|Картада орналасуы Херсберг (Hersberg) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Листаль округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Тағар мәдениеті
Тағар Мәдениеті– б.з.б. 7 – 3 ғ-ларда Сібір жерін мекендеген тайпалар мәдениеті (темір дәуірі). Минусинск ойпаты, Енисей өз-нің орта ағысы, Красноярск ауданы мен Кемерово облысының шығыс жағында орналасқан. Қазақстан мен Орта Азияны мекендеген сақ тайпаларының мәдениетіне ө
Кавказ
thumb|right Кавказ (Қап тау) — батыста Қара теңіз бен Азов теңізінен, шығыста Каспий теңізіне дейін созылып жатқан таулы өлке. Солтүстігінде Кума-Маныч ойпатымен шектеледі. Оңтүстігінде шекара айқын емес – Алдыңғы Азия таулы қыраттарына ұласып жатады. Ресей, Грузия, Әзірбайжан және Армения мемлекеттері жерінде орналасқан. Негізгі бөлігі – Үлкен Кавказ тау жүйесі (Эльбрус тауы, 5642 м). Оның Солтүстік етегінен Кума-Маныч ойпаңына дейінгі жер Кавказ алды деп аталады. Оңтүстік Колхида ойпаты мен Кура ойпаты Үлкен Кавказды Кавказ сырты таулы қыратынан бөледі. Таулы қыраттың Солтүстік және Солтүстік-шығыс шеткі тізбектері Кіші Кавказ тау жүйесін құрайды, Оңтүстік ішкі бөлігі Армян (Джавахет-Армян) жанартаулы қыратына жатады (Арагац тауы, 4090 м). Кавказ – альпілік қатпарлану кезеңінде көтерілген тау. Климаты қоңыржай және субтропиктік белдеулердің шекарасындағы орнымен тығыз байланысты. Кавказдың батыс бөлігінде – қоңыржай континенттік, далалық шығысында – құрғақ, континенттік, Колхида мен Ленкорань ойпаттарында – ылғалды субтропиктік, Кура – Аракс ойпатында – құрғақ субтропиктік, биік тау бастарында – биік таулық салқын белдеулер қалыптасқан. Үлкен Кавказдағы мұздықтардың жалпы ауданы 1428 км². Өзендері Каспий т. (Кура, Сулак, Терек, Кума), Қара теңіз (Риони, Ингури) және Азов т. (Кубань) алаптарына жатады. Ең ірі көлі – Севан. Үлкен Кавказ бен Кіші Кавказдың беткейлерін орман алып жатыр (емен, шәмшат, граб, шырша, майқарағай). Одан жоғарыда субальпілік және альпілік шалғындар, Джавахет – Армян таулы қыратында тау даласы қалыптасқан. Колхида мен Ленкорань ойпаттарына ылғалды субтропиктік орман тән. Кавказ мұнай, газ, қара және түсті металл кендеріне, минералдық су көздеріне бай. “Севан” ұлттық саябағы және бірнеше қорықтар бар. Кавказдың курорттық маңызы зор және альпинизм мен туризм дамыған аймақ.
Жағрапиялық орны мен құрамы
thumb|200px|Физикалық карта Кавказ — Қара және Каспий теңіздері аралығында орналасқан Еуразиядағы тарихи-жағрапиялық өңір. Мұнда ТМД құрамына өнетін екі ел орналасқан.
Аймақтың геосаяси жағдайының сипаты да, ең алдымен, жағрапиялық орнымен анықталады. Кавказ арқылы шығыс пен батысты, солтүстік пен оңтүстікті жалғастыратын аса маңызды көлік жолдары өтеді. Сол себепті бұл аймақты "Еуразияның басты жол қиылысы" деп те атайды. Мұнда Ресей мен Орта Азия елдерінің, Иран мен Түркияның экономикалық және саяси мүдделері тоғысады. Қара теңіз бен Каспий теңізі жағалаулары бойымен маңызды көлік дәліздері етеді. Алайда бұл қолайлы мүмкіндіктерді толық пайдалануға белгілі дәрежеде аймақтағы саяси және экономикалық тұрақсыздық кедергі келтіруде. Сол себепті Каспий теңізі мұнайын Иранға, Еуропаға тасымалдау жобалары жүзеге аспай отыр.
Саяси картасының қалыптасу кезеңдері
thumb|260px|right Біздің жыл санауымыздан мыңдаған жыл бұрын мұнда егіншілік пен мал шаруашылығы дамып, металдан бұйымдар жасау өркендей бастады. Бағзы замандардан бері өркениет ошағы болған бұл аумақта ежелгі дүниенің қуатты мемлекеттері (Урарту, Иберия, Колхида жәну т.б.) пайда болып, дамудың шарықтау шегіне жетті.
Табиғат ресурстарына бай және географиялық жағдайы қолайлы аймақты жаулап алып, бағындыруға тырысқандар аз болған жоқ. Рим империясы мен Араб халифаты, Иран мен Түркия ұзақ уақыт бойы Кавказды ықпал аймағына бөлісумен болды. Ұзақ жылдарға созылған соғыстар мен халықтардың көші-қоны, ұлттар мен ұлыстардың араласуы жүрді. Сол себепті шағын аумақты қамтып жаткан Кавказ жерінде халықтың ұлттық құрамы аса күрделі. Кавказда мемлекеттің ерте кезден қалыптасып, қоғамның салыстырмалы түрде жоғары деңгейде дамуы қайталанбас ұлттық мәдениет негіздерінің сақталып қалуына себепші болды. Кавказ халықтарының тағдырында солтүстіктегі қуатты көршісі Ресеймен қарым-қатынасы да елеулі рөл атқарды.
Тау халықтары ұзаққа созылған (1816—1864 жылдары) Кавказ соғысы барысында Ресей әскеріне жан аямай қарсылық көрсеткенімен, ұлы көрші дегеніне жетті. Жалпы алғанда, Кавказ елдерінің Ресейге қосылуы XIX ғасырдың соңына қарай аяқталды.
Қазан революциясынан соң Ресей империясының ыдырауы, Кеңес үкіметінің орнауы нәтижесінде алғашқы жылдары жеке ұлттық мемлекеттер қалыптасып дамыды. 1922 жылы Әзірбайжан, Грузия және Армения Кавказ сырты Кеңестік Социалистік Федерациялық Республикасының құрамына енді. Бұл федерациялық құрылым 1936 жылы ыдырап, әр республика КСРО құрамына жеке мемлекет ретінде енді. КСРО кұрамында бірге болған жылдарында Одаққа енген басқа республикалармен тағдырлас Кавказ елдері 1991 жылы дамудың жаңа кезеңіне өтті. Қаншама ғасыр бойы жүздеген ұлттардың бесігі болған Кавказ жерін тәуелсіздік таңы атқанда терең экономикалық дағдарыс жайлап, ұлтаралық кикілжіңдер көбейді. Қазіргі кезде Кавказдың оңтүстігінде ТМД құрамына өнетін тәуелсіз мемлекеттер — Әзірбайжан және Армения Республикалары мен 2009 жылы 18 тамызда ТМД құрамынан шыққан Грузия мемлекеті орналасқан.
Табиғат жағдайлары мен ресурстары
Кавказ жерінің табиғаты алуан түрлі, мұнда таулы ландшафтылар басым келеді. Кавказ аумағында Ежелгі Орыс платформасы мен жер кыртысының қозғалмалы бөлігі болып табылатын Кавказ қатпарлы аймағы түйіседі.
Аймақтың солтүстігіндегі Үлкен Кавказ біртұтас тау жүйесі ретінде солтүстік- батыстан оңтүстік-шығысқа қарай Қара теңіз бен Каспий теңізі аралығында 1100 км-ге созылып жатыр, ені шамамен 180 км. Орталық бөлігі арқылы өтетін Бас Суайрық жота мен Бүйірлік жотаға ұзына бойьша және кесе-көлденең жатқан көптеген басқа жоталар келіп қосылады. Үлкен Кавказдың орталық бөлігінде оның ең биік нүктесі — Эльбрус тауы (5642 м) орналасқан. Үлкен Кавказдағы тау асуларының өзі 2000 м-ден жоғарыда орналасқан. Қолайлы тау асулары арқылы аса маңызды тасжолдар өтеді. Кавказ тауларында қарстық үңгірлер өте көп. Үлкен Кавказдың тік жартасты аңғарлары мен биік шыңдары альпинистер назарын ұдайы өзіне аударып келеді, мұнда қазақстандық альпинистер де жиі болады.
Үлкен Кавказдың карлы жоталары Сурам жотасы арқылы оңтүстіктегі Кіші Кавказбен жалғасады. Кіші Кавказ одан әрі жанартаулық Армян таулы қыратына ұласады. Сөнген ежелгі жанартауларды қалың базальт қабаты жауып жатыр, олардың ең биігі — Арагац жанартауы (4090 м). Алып Арагацтың көрінісін Армения астанасы — Ереванның тұрғындары күн сайын тамашалайды деуге болады, мұндағы ең әдемі үйлер мен ғимараттар Арагацтан өндірілетін алқызыл туфпен қапталған.
Жалпы, Кавказдың Қара теңіз жаралауындағы жіңішке алабы ойпатты келеді, мұнда әйгілі емдеу-сауықтыру және демалыс орындары орналасқан. Сурам жотасынан шығысқа қарай Кура-Аракс ойпаты жатыр, ол оңтүстігінде Талыш тауларымен шектеседі.
Кенді пайдалы қазбалардың коры Кавказдың қатпарлы құрылымымен байланысты болады. Темір, кобальт кендері Дашкесанда (Әзірбайжан), мыс Армениядағы Кафан, Алаверди кең орындарында өндіріледі. Кавказ алуан түрлі құрылыс материалдарына (цемент шикізаты, мәрмәр, пемза, туф және т.б.) да бай.
Дереккөздер
Санат:Кавказ
568 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:568 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:568 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тазкира-И Ходжа Хан
Тазкира-И Ходжа Хан, (Тазкирян Ходжагян) – тарихи шығарма. Шығыс Түркістандағы қожалар тарихын баяндайды. 1768 ж. Мұхаммед Садық Қашғари жазған. Бұл шығарманы Ш.Уәлиханов Қашқариядан алып келіп, ғыл. айналымға кіргізген.
Темир-Зингейка
Темир-Зингейка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тимиркуна өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Харбах (Альтенкирхен)
Харбах (Альтенкирхен) (Harbach (Landkreis Altenkirchen)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 551 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 045. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Буттгерайт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Брусиловский атындағы көше (Алматы)
Көшеге қазақ саз өнерінің дамуына өпшеусіз үлес қосқан өнерпаз, Қазақстанның халық артисі, композитор Евгений Брусиловскийдің есімі (Алматы қаласы әкімінің 23.10.1991 № 15/398 қаулысы) берілген.
Брусиловский Евгений (1905-1981) Ресейдің Ростов облысында дүниеге келген. Ол - «Қыз Жібек», «Ер Тарғын», «Жалбыр», «Дудар-ай» опералық шығармаларының авторы. Опера және балет театрының музыка жетекшісі, Композиторлар Одағының төрағасы қызметтерін атқарған.
Көше солтүстіктен оңтүстікке қарай Райымбек даңғылынан басталып, Сәтпаев көшесіне дейін созылып жатыр. Қаланың Төле би, Есжанов, Қарасай батыр көшелері мен Абай даңғылын қиып өтеді.
Бұрынғы атауы - Руднев көшесі.
Көшенің ұзындығы - 3600 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Батлэр (Кентукки)
Батлэр (Butler) — Кентукки штатының Пендлетон (Кентукки) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 613 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 21-11530.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Конно
Конно (Connaux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30092, пошта индексі — 30330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1583 адамды құрады. Халық тығыздығы — 165,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Дүниежүзілік экологиялық ұйымдар
ВВФ - ғаламшар тоғайларын қорғаудың халықаралық интернационалды жастар қоры; Даниядағы жастардың «жасылдар қозғалысы» - Некст стол.
Гринпис («Жасыл әлем») - Бүкіл дүниежүзілік табиғат қорғау ұйымы. 1970 жылы кұрылған. 17 мемлекетте топтары бар, 2,5 млн адам мүше.
«Робин Вуд» - германиялық жастардың «қышқыл жаңбырларға» қарсы күрес жүргізетін экологиялық қоғамы.
ФАО - Біріккен Ұлттар Ұйымының ауыл шаруашылық және азық-түлік проблемаларымен айналысатын органы. Өзінің тікелей міндетінен басқа жануарлар дүниесі мен ормандарды қорғау ісімен және қоғамдық табиғатты қорғау ұйымдары мен ұлттық парктердін қызметкерлерінің білімі мәселесімен айналысады.
ВОЗ - Бүкіл дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы. Ғаламшардағы адамдардың денсаулығын сақтау, қоршаған ортаны қорғау мәселесімен және медициналық қызметкерлердің білімімен айналысады.
МСОП - Халықаралық табиғатты қорғау және табиғат ресурстары ұйымы.
ВФОП - Бүкіл дүниежүзілік табиғатты қорғау қоры. Дүниежүзілік фауна мен экожүйені сақтау проблемасымен айналысады; халықаралық жастар курсын, лагерьлер мен табиғат қорғау клубтарын және т. б. шараларды ұйымдастырады.
Дереккөздер
Санат:География
Атансор (көл)
Атансор — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы тұзды көл. Еңбекшілдер ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км жерде, Атансор ауылының солтүстік-шығысында орналасқан. Теңіз деңгейінен 221,2 м биіктікте.
Гидрографикасы
Аумағы 26,7 км 2, ұзындығы 7,7 км, ені 6,1 км жағалауының ұзындығы 27,2 км, су жиналатын алабы 1160 км 2. Көл суы, негізінен, еріген қар суымен толысады. Жазда құрғап қалады. Көлге Макинка ауылының жанынан бастау алатын Атан өзені құяды.
Жағалау сипаты
Түбі кедір-бұдыр, шөгінділі. Жағалауы ашық, кей жерлері жарлауытты, құламалы. Су жиналатын алабының 30%-ы жыртылған, қалған бөлігінде жусан, боз, бетеге өседі. Алабы мал жайылымына пайдаланылады. Атансор атауы кезінде көлге түйе батып кетуіне байланысты қойылса керек. Ертеректе көл суы ауыз суға пайдаланылған, суында балық болған.
Санат:Біржан сал ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Астықты бөлу
Астықты бөлу — бұл үрдісті басқару беделді адамға тапсырылған. Ертеде дәстүрлі ортада қырманға жиналған астықты болу сәтті күндердің бірінде тыныш ымыртта жасалған. Бұл - тіл мен көзден сақтауды ырымдағаны. Егіншілер дәрет алып, таза киім киіп келуге тиіс. Намаз білетіндері намазын өтеген соң қырманға келеді. Бір адам тазартылып үйілген қызыл деп аталатын бидай үйіндісінің шетін ала айналдыра бір пұттай астықты сеуіп шығады. Ағаш күректі қолға алған диқан бисмилла деп кірісіп, үйіндінің орта тұсынан жүргізілген сызықты оңға қарай айналдырып шығады. Бұл жосынды белбеулеу деп атайды. Бұл - Диқан баба қырман басына келгенде, астықты айналып, өзінің шапағатына бөлесін деген ырымның көрінісі. Мұнан кейін үйіндінің үстімен белбеуге дейін жететін қосымша екі сызықты айқыштап сызады. Екі сызықтың бірі құбылаға бағытталуы тиіс және ондағы астыққа сабымен төмен қаратып күрек, айыр және сыпырғышты шаншиды. Үйілген бидайдың иесі етегінде кұбылаға қарап отырып: Бісміллэ деп аяқ-ыдысқа бидайды толтырып алады. Оны кеусен немесе ақұла деп атайды. Ол - кем-кетік, жетім-жесірлерге берілетін астықтың бөлігі. Малшы малдан зекет беретіні сияқты астықтың иесі де әлеуметтік жағдайы төмен топтарға астықтан ғұшыр береді. Астықтың бидай, сұлы, арпа, тары сияқты түрлерін жеке-жеке үйіп, бөлектеп қаптайды. Қырмандағы астық бір адамға ғана тиесілі болса, туысқандары мен көмекшілерінің көмегімен бидайды елеуішпен есептеп, сыйымдылығы бірдей қаптарға салып, арнайы қамбаға немесе ұраға тасыған. Егер астық бірнеше адамға ортақ болса, оларға өндірілген астықтың тең жартысы тиесілі болды. Қалған жартысы көбінесе, жалданған адамдарға бөлініп беріледі. Астық бөлуді оны басқарушы адам мен оның екі көмекшісі атқарды. Басқарушы адам өлшеуіш шараны (Сыр бойындагы егіншілер ағаш керсенмен өлшеген) бидайға толтырып алып, көмекшілеріне кезек-кезек беріп отырады. Олар бидайды алдын ала белгіленген жерге апарып төгіп отырды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Маңғыстау өнеркәсібі
Облыста өнеркәсіп саласының негізі 19 ғ-дың 50-жылдарынан бастап қалыптаса бастады. Ол кезде балық, маусымдық итбалық аулау кәсіпшілігі және олардың негізінде бірнеше шағын балық өңдеу, тұз өндіру цехтары болды. Балық аулауды жолға қою үшін Каспий теңізі жағалауында 10-нан астам елді мекендер салынды. Ал өнеркәсіптің нағыз дамуы, осы аймақтың жер қойнауынан мұнай, газ кен орындарының табылуынан (Оңтстік Маңғыстау мұнай-газ кен орны) және оны игеруден басталды.
Абидос (Атлантикалық Пиреней)
Абидос (Abidos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64003, пошта индексі — 64150.
Маңғыстау өнеркәсібі
Маңғыстау жер қойнауын зерттеп, мұнай-газ байлықтарын ашуда жүргізілген қыруар жұмыстарды негізінен төрт кезеңге бөлуге болады.
1-кезең 1887 – 1949 ж. аралығындағы жалпы геологиялық зерттеулерді қамтиды. 1887 ж. тН.И. Андрусовтың басшылығымен алғаш рет Маңғыстаудың геолгиялық картасы жасалды. Кейінгі жылдары өлкенің стратиграфиялық сұлбасы мен тектоникалық құрылымдары анықталды. 1911 ж. және 1926 – 1927 ж. М.В. Баярунас Маңғыстау жерінің стратиграфиясы мен тектоникасын зерттеп, бұрынғы Андрусовтың ұсынған болжамдарын, сондай-ақ Қарасаз – Тасбас және Қошақ антиклинальді құрылымдарын анықтады. Қарасаз – Тасбас алаңдарының мұнай белгілерінің барлығын байқады. 1926 ж. В.Соколов Маңғыстауда мұнай көздерін іздестіру жұмыстарын жүргізу керектігі жөнінде пікір айтты. 1932 – 1933 ж. С.И. Алексейчик Қанға, Түбіжік, Мыңсуалмас (Маңсуалмас) алаңдарында зерттеу жүргізіп, олардың геологиялық картасын жасап, бұл жерлерде мұнай қорларының болу мүмкіндіктерінің жоғары екендігі туралы тоқтамға келді. 1933 – 1937 ж. Маңғыстау, Үстірт аймақтарына геофизикалық жұмыстары жүргізілді. Осы жасалған зерттеу жұмыстарының нәтижесінде Орталық Маңғыстауда ірі жер асты құрылымдардың барлығы анықталды. 1937 – 1940 ж. түбекті зерттеу ісін Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу геологиялы барлау институты (БҒЗГБИ) қолға алды, зерттеу жұмыстарын Алексейчик, А.В. Фурсенко, Е.И. Соколова, Е.В. Мятлюк, т.б. ғылыми қызметкерлер жүргізді. Бұлар бұрынғы жасалған геологиялық зерттеу жұмыстарына тыңғылықты шолу жасап, түбектің стратиграфиялық түзілімдерін, тектоникасын, палеогеографиясын анықтап, түзілімдердің мұнайлылығы жөнінде ғылыми болжамдар айтты. Соғыстан кейінгі жылдары да Маңғыстау геологиясын зерттеу жұмыстары жедел жүргізіле бастады. 1946 ж. В.В. Мокринскийдің басшылығымен БҒЗГБИ-дің геологиялық экспедициясы соғыс кезінде уақытша тоқтатылған ізденіс жұмыстарын қайта жалғастырды. Сөйтіп, ол өзінің көп жылғы зерттеу еңбектерін қорытындылады. Қаратаудың геологиялық құрылымын, көмірлілігін, пермь, триас, юра, бор, т.б. жас шөгінділердің стратиграфиялық түзілімдерін, құрамдарын, тектоник., палеогеографиялық ерекшеліктері мен қасиеттерін талдады. 1947 – 1950 ж. БҒЗГБИ геологтары А.А. Савельев, Н.Ф. Кузнецова Солтүстік Ақтау жотасына геологиялық түсіру мен Бозащы түбегіне шолу жұмыстарын жасап, нәтижесінде Солтүстік Ақтауда бірнеше шағын құрылымдар бар екені анықталды.
Абидос (Атлантикалық Пиреней)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 233 адамды құрады. Халық тығыздығы — 76,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Маңғыстау өнеркәсібі
2-кезең 1950 – 1957 ж. қамтылып, арнайы геологиялық-геофизикалық зерттеу жұмыстарының кең көлемде жүргізілгенін көрсетеді. БҒЗГБИ экспедициясы Маңғыстауға орнығып, түбектің мұнай, газ іздестіру сияқты жұмыстардың ғылыми негізін (Б.Ф. Дьяков, Н.Н. Черепанов, Н.К. Трифонов, Д.С. Несвит, В.Г. Юров, А.И. Димаков, А.Б. Кочан, т.б.) құрды. Зерттеу жұмыстарының барысында стратиграфия, литология, белгілі горизонттар, юра, бор және палеоген-неоген дәуіріндегі тау жыныстарының коллекторлық сипаттамалары анықталды. Маңғыстаудың геологиялық құрылысы, гидрогеологиясы, мұнай мен газдың геохимиясы, әр түрлі карталар тұрғызылды; геологиялық, тектоник., мұнай мен газдың перспективалық, т.б. арнаулы зерттеулері жүргізілді.