cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александр Порфирьевич Бородин
Көп уақытын Бородин студенттермен жұмыс жасауға бөлді, өзінің дәрежесін пайдалана отырып. Оларды Александр ІІ императорының өлтірілгенінен кейінгі кезде үкіметтің саяси қуғындарынан қорғады.
Ресей мәдениетінің халықаралық мойындауы кезінде Бородиннің музыкалық шығармалары маңызды рөл атқарды, осының арқасында өмірінің тең жартысын арнаған ғылым адамы ретінде емес, композитор ретінде ол өзі де әлемге танымал бола бастады. =Негізгі шығармалары=
•	Млада (1872 жыл, басқа композиторлармен бірігіп жазылған)
•	Симфония № 1 Es-dur (1866)
•	Симфония № 2 h-moll «Батырлық» (1876)
•	Симфония № 3 a-moll (1887, Глазунов аяқтап, оркестрледі)
Бала шақтан болашаққа...'''
1833 жылы Петербургте дүниеге келген Александр бала кезінен француз, неміс , ағылшын , италиян тілдерін үйренеді. Оның анасы музыканы жақсы көретін. Тіпті, гитарада ойнайтын өнері болған. Александр жасында фортепиано ойнады. 1850 ж. дәрігерлік – хирургиялық оқуға түседі. 1858 жылы «ғылым докторы» атағын иеленеді. 1859 жылы Германияға келеді. Осы кезде Шопен, Шуман , Лист сияқты композиторлардың музыкаларын сүйіп тыңдайды. 1862 ж. Петербургке келіп, музыкамен айналысады. Оның 1-ші симфониясы 1869 жылы қойылды. «Спящая княжна», «Морская царевна», « Фольшивая нота» әндерімен қатар, романстарын жазды.1876 жылы «Князь Игорь» операсын жазуды бастайды. Бірақ бұл операсын өкінішке орай аяқтай алмай қалады. Оны композитор Римский-Корсаков аяқтады. Сөйтіп 1887 жылы о дүниеге аттанады.
Дереккөздер
•	«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
•	"Орыс музыка әдебиеті" М.И.Александров
•	В. В. Стасов. Александр Порфирьевич Бородин, С.-Петербург, 1887.
•	Александр Порфирьевич Бородин. Его жизнь, переписка и музыкальные статьи (с предисловием и биографическим очерком В. В. Стасова), СПб., 1889.
•	Письма А. П. Бородина. Полное собрание, критически сверенное с подлинными текстами. С предисловием и примечаниями С. А. Дианина. Вып. 1-4. М.-Л., 1927-50:
Санат:Ресей сазгерлері
Виана-ду-Алентежу (фрегезия)
Виана-ду-Алентежу (фрегезия) (Viana do Alentejo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Эвора округінің құрамына кіреді. Виана-ду-Алентежу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 828 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 97,98 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,9 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эвора округінің елді мекендері
Монреаль-де-Ариса
Монреаль-де-Ариса (Monreal de Ariza) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Комунидад-де-Калатаюд ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 189 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61.68 км² шамасында.
Морьенн
Морьенн (Morienne) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76606, пошта индексі — 76390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 172 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Сен-Лон-ле-Мин
Сен-Лон-ле-Мин (Saint-Lon-les-Mines) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40269, пошта индексі — 40300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі — Түркістан қаласында XIV ғасырдың соңында тұрғызылған архитектуралық ғимарат. Қожа Ахмет Ясауи дүние салғаннан кейін халықтың көп жиылуымен өзіне арнап соғылған кішкене мазарға жерленеді. Кейін бұл кесене мұсылмандардың жаппай тәуеп ету орнына айналды.
Тарихы
1396 жылы Орта Азияның билеушісі Ақсақ Темір Қожа-Ахмет Яссауидің ескі мазарының орнына жаңа кесене салу жайлы бұйрық береді. Орта ғасырларда бой көтерген ең керемет сәулет өнерінің бірі саналатын аталмыш кесенеде Қазақтың 21 ханы жерленген деседі. Кесене салынып жатқан кезде қайта-қайта құлап қала берген екен. Сонда Ұлы Билеушінің түсінде бір ақсақал аян беріп, "Қожа-Ахметтің Арыстан атты ұстазы болған. Сондықтан әуелі Арыстанға, сосын ғана шәкіртіне кесене салыңдар" депті. Бұл түсті көрген Әмір Темір көріпкелдерін шақыртып алып, түсін жорытады. "Арыстанның қабірін қалай табамын?" деп олардан ақыл сұрайды. Көріпкелдері "Жұма намаздан соң Қожа Ахмет Яссауидің қабірінің басына екі құс келіп қонақтайды, сол құс ұшып, ұстазы Арыстанбабтың басына барады, осылайша табасың" деп айтқан екен. Арыстанбабтың сүйегі жерленген жер осылайша табылғанға ұқсайды.
Арыстанбабтың жерленген жері жөнінде тағы да бір қызық аңыз бар. Арыстанбаб қайтыс болмай тұрып, тірі кезінде Қожа Ахмет Ясауиге "Менің саған айтар аманатым, жасым келді, қартайдым. Қайтыс болсам жаназамды сен оқисың. Жас та болсаң сен тегін адам емессің. Пайғамбарымыздың (с. ғ. с) аманат жіберген адамысың. Менің жаназамды оқысымен күн батыс жақтан бір ақ түйе келеді. Соған денемді артып, басын бос қоя сал. Түйе қайда барып шөксе, сол жерге сүйегімді жерле" деп айтыпты. Сол аманат бойынша Арыстанбабтың жаназасына жиылған адамдар ақ түйенің соңынан ереді де отырады. Түйе Отырар өңірінің батыс жағына келіп шөгеді де, сол жерге Арыстанбабтың сүйегі қойылады. Арыстанбаб Түркістанда қайтыс болғанымен Отырарда жерленген.
Жоғарыдағы әңгімеге қайта оралайық. Әмір Темір Түркістаннан кірпіштерді тасытып, Арыстанбабтың басына үлкен күмбезді кесене салдырыпты. Содан кейін ғана Қожа-Ахметке арнап салынып жатқан кесене құламапты да, әміршінің тірлігі алға басыпты.
Сипаттамасы
thumb|right|200px|Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің сызбасы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі — аса үлкен порталды күмбезді құрылыс. Оның ені — 46,5 м, ұзындығы — 65 м. Ғимараттың орасан зор порталы (ені — 50 метрге жуық, порталдық аркасының ұзындығы — 18,2 м) және бірнеше күмбезі бар. Оның орталық залының төңірегіне түрлі мақсатқа арналған 35 бөлме салынған. Жамағатхана (мұнда қазан тұруы себепті қазандық деп аталған) күмбезінің ұшар басына дейін есептегендегі ғимараттың биіктігі — 37,5 метр. Сыртқы қабырғалардың қалындығы — 1,8—2 м, қазандық қабырғаларының қалындығы — 3 метр. Жалпы тұрқы симметриялы, жеке бөлшектері — ассиметриялы болып келетін бұл зәулім ғимарат 8 түрлі бөлмелер тобынан тұрады:
Негізгі және қосалқы бөлмелері
Ол порталы оңтүстік-шығысқа, ал бүйір беттері тиісінше оңтүстік-батыс пен солтүстік-шығысқа қарайтын етіп салынған. Келген адам орталық залға бас порталдың сәнді есігі арқылы кіреді. Қазандық Қазақстан мен Орта Азиядағы кірпіштен өрген күмбездердің ішіндегі ең үлкені, диаметрі 18,3 метрлік күмбезбен көмкерілген. Бұл бөлмеден өткен соң оюмен өрнектелген ағаш есік арқылы Қожа Ахмет Ясауи мүрдесі жатқан бөлмеге кіруге болады. Көрхананың қос қабат күмбезін кейде Мұхаммед Ханафия порталы деп те атайды. Қазандықтан өзге бөлмелерге қарай қос қатарлы сегіз дәліз тарайды. Бұл дәліздер ғимаратты сегіз дара блокқа бөледі. Әр блокта архитектурасы да, пайдаланатын мақсаты да әр қилы бөлмелер бар. Оңтүстік-батыс блокта мешіт орналасқан. Ал оңтүстік-шығыс блокта халимкана бар. Халимканада дүйсенбі мен жұма күндері кедей-кепшік пен дәруіштерге тегін үлестірілетін тағам — халим әзірленетін болған. Солтүстік-шығыс блокта құдықхана, ал солтүстік-батыс блокта Үлкен Ақсарай орналасқан. Оңтүстік-батыс және солтүстік-шығыс жақтарының орта тұсында өзінің архитектуралық тұрқы жағынан біртектес, қабатты залдар — Кіші Ақсарай мен кітапхана бар. Кесенедегі сегіз дәліздің алтауы өтпелі де, екеуі — тұйық. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі тек зират болумен шектелмей, мешіт-медреселік қызметтерді де атқарған. Түрлі мақсаттағы бөлмелердің басын осылайша біріктіру өз заманының тамаша үлгісі болып табылады. Кітапхана мен Ақсарай бөлмелері көлденең аркалармен жабылған. Төбені осылайша жабу түрлі пішімдағы күмбездерге, тұрқы шаңырақ тәрізді иықтар мен жаппаларға негіз болып тұр. Бұл жаппаларда көтеруші аркалардың өзара қиылысу элементтері Орталық Азия архитектурасында сол кезге дейін кездеспеген елеулі жаңалық болып табылады. Негізгі бөлмелер — қазандықта, көрхана мен мешітте қос қабатты арқалар жоқ, олардың әрқайсысының қабырғаларынан төрт- төрттен ойықшалар жасалған. Күмбездердің ішкі беті алуан тұрпаттағы сталакиттермен көмкерілген. Бұлар арша ағашынан жасалған білезіктермен бекітілген. Кесененің сырт қабырғаларының көмкерілуі үш бөлікке жіктеледі.
Қожамұрат Нарымбетов
Қожамұрат Нарымбетов (1930 жылы туған, Шәуілдір ауданы Овцевод ұжымшары) – Социалистік Еңбек Ері (12.7.1949). 1944–53 жылдары Овцевод ұжымшарында аға шопан, 1953–58 жылдары қой фермасының меңгерушісі, 1958–62 жылдары Арыс кеңшарында жұмысшы, 1963 жылдан Қызылқұм ауданындағы Талапты кеңшарында жүгері өсірушілер бригадасының бригадирі болды.
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі
Негізгі және қосалқы бөлмелері
thumb|right|200px|Өрнектелген жазулар Оның орта бөлігіне үлкен көлемдегі өрнектелген жазулар түсірілген, жоғары жағына — эпиграфтық фриз, төменгі жағына (ірге бөлігіне) биіктігі — 1,85 м тас кенере жүргізілген. Ӏрге бөлігі қашалған тас тақталармен дәнекерленген. Кесененің үш қабырғасының үстіңгі жағымен өтетін эпиграфтық фризде Құраннан алынған сөздер жазылған. Эпиграфтық фриздің жазулары терракоталық фонда құйма кірпіштермен өрнектелген. Фриздің биіктігі — 2,37 м. Жазулар көгілдір қышпен өрнектеліп, қара көк түсті кірпіштермен көлеңке түсірілген. Ғимараттың солтүстік бетіндегі екі бұрыштың екеуінде циллиндр түріндегі діңгектер бар. Бұл діңгектерге де куфа қарпімен жазылған жазулар мен ою-өрнектер түсірілген. Жазулардың арасынан "Алла", "Мұхаммед", "О, жарылқаушы", "Билік Аллада", "Алла менің әміршім" деген секілді, т.б. сөздерді оқуға болады. Кесененің солтүстік-шығыс бетінде Ӏлияс хан ойығының үстіндегі фриз соңында "Шираздық Қожа Хасан" деген сөз және "һиджраның 800 жылы" деп жазылған. Көрхананың қатпарлы күмбезінің жоғары жақтауы мен алты бұрышты тақтайшада куфалық стильмен шираздық мозаикашы Шемс Әбд әл-Уақабтың есімі жазылған. Ол күмбездің қатпарлы қабырғаларына өрнектер жасаған шебер еді. Бас порталдың екі жағында биік мұнарамен жиектелген зәулім аркасы бар. Оның ені — 50 метрге, ішінің ұзындығы — 18,2 метрге, биіктігі — 37,5 метрге тең. Порталдың салынып бітпей қалған қос қанаты үстінен арка үш бұрыш тәрізденіп көрінеді. Әмір Темірдің кезінде бас порталдың тек нұсқасы ғана бар-ды, оның құрылысын 1583—98 ж. Бұхарды билеген Абдолла хан аяқтады. Абдолла хан заманындағы жөндеу жұмыстарына арналған ағаш діңгектер бүгінге дейін сақталған. XIX ғасырда Қоқан билігі тұсында мұнаралар мен порталға қарабайыр корғану орындары салынып, қам кесекпен қоршалып, кесене қамалға айналдырылған.
Қожамұрат Нарымбетов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі
Негізгі және қосалқы бөлмелері
thumb|left|300px| [[Тайқазан (Қазандықта(Орталық зал) орналасқан)]] Орталық зал — қазандық төбесі жалаң қабат күмбезбен көмкерілген төртбұрышты бөлме. Қазандық күмбезі сегіз қырлы, діңгек үстіндегі желкенге табан тірейді. Қазандық күмбезінің ішкі жағы — 18,2 метрге, сырты — 20,5 метрге тең. Қазандық көрхана және мешіт кабырғаларының теменгі жағы алты бұрышты көгілдір тақтайлардан тұратын биіктігі — 1,5 метрлік майолика тыстамамен қапталып, мозаикалық өрнектермен әшекейленген. Әрі мозаикалық бедермен көлеңкелендірілген. Ал еденге жанасар тұста бетіне өсімдік өрнегі салынып, тастан қашалған белдеушелер жүргізілген. Қоладан соғылып, алтын, күміс жалатылған есік тұтқалары мен алты шырағдан да халық өнерінің лағыл-маржандарының қатарына жатады. Бұларда да оны жасаушы исфаһандық шебер Тадж әд-Дин Изеддиннің есімі жазылған. Қола шырағдандағы жазулар һиджраның 799 жылы 20 рамазанында жасалғандығын көрсетеді. Бүкіл құрылыстың мағыналық кіндігі — әулиенің көрханасы болып табылады. Бұл — қабырғаларының ұзындығы — 7,15 метрлік төртбұрышты бөлме. Қабырғаларында сталактиттермен әшекейленген тайыздау ойықтары бар. Көрхананың төбесі қос қабатты күмбезбен көмкерілген. Ішкі күмбезі — құрылыстық, сыртқы күмбезі — көркемдік міндет атқарады. Көрхана күмбезі бұрыш-бұрыштағы төрт білікке тіреліп, биік мойындықпен көтерілген. Сыртқы күмбезі қатпарлы. Бұл қатпарлар өсімдік өрнекті пішіндес мозаикамен қапталған. Солтүстік портал қабырғаларының көркемдігі көрген жанды таң қалдырады. Үш ширектік діңгекшелері алты қырлы тақталармен қапталған, көгілдір түсті бояулармен айшықталған. Көрхананың дәл ортасында Қожа Ахмет Ясауидің сағана-құлпытасы орнатылған. Ол жасыл түсті яшмадан жасалған, ернеуіне нәзік өрнектер салынған. Қазандық пен көрханадағы Сафар шебер өрнектеп жасалған ағаш есіктер көркемдігімен көз жауын алады. Көрхана есігінің ою-өрнектері сүйекпен ерекше нақышталған. Есік жұқа темірмен қақталып, оған алтынмен жазулар түсірілген. Есіктің үстіндегі тас тақтайға көрхана Әмір Темірдің бұйрығымен тұрғызылғандығы жайында жазылған. Кесененің мешіті де аса бір тамаша архитектуралық құрылыс.
thumb|right|200px|Кесене ішіндегі [[Құдықхана]] Ол мойындығында 16 терезесі бар, шағындау қос қабат күмбезді сопақшалау келген зал. Оған қазандық бөлмесінен Жолбарыс хан дәлізі арқылы өтуге болады. Мешіттің батыс жақ кабырғасына Меккедегі Қағба сияқтандырып 3,5x2,5 метрлік мозаикалық михраб орнатылған. Михраб мешітке ерекше көрік беріп тұр. Оның беті мозаикамен және өсімдік суретімен әшекейленген. Михраб — жебе ұшты арқасы бар ойық. Бұл ойық көгілдір түсті мозаикамен көркемделген, тік бұрышты сәндік белдеумен қоршалған, оған ақ әріптермен Құран сөздері жазылған. Әр жерден әсемдік үшін жалатылған алтынның сілемі көзге шалынады. Кесененің оңтүстік-батыс жағында діншілдердің ораза ұстауына және Құдайға құлшылық етуіне арналған жер асты мінажатханалары Қожа Ахмет Ясауидің көзі тірі кезінде жасалып, қайта жаңғыртылған. XVI ғасырда мешітке іргелес қосалқы бөлмелер тұрғызылған. Бұлар: батыс беткейдегі дәрет алатын тахаратхана мен Үлкен Ақсарайдың солтүстік- шығысындағы "балхи" тәсіліндегі иықпен көмкерілген жер асты зираты. XVI ғасырдан кесененің жекелеген бөлмелеріне әйгілі адамдардың сүйектері қойыла бастады.
thumb|left|200px|Есім хан кесенесі 1864 ж. Черняев бастаған Ресей әскерлері Түркістан қаласын алған кезде полковник Веревкин қала қорғаушылары бас сауғалаған Қожа Ахмет Ясауи кесенесін зеңбірекпен атқылады. Оның снарядтары кесенені 11 жерден опырып кетті. 1871—72 жылдары А. Кун 7 дана фотосуретті "Түркістан" альбомын құрастырды. Бұл әлем жұртшылығының пікірін Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне бұруға белгілі дәрежеде әсер етті. Соның нәтижесінде Ресей өкімет орындары Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне көңіл бөле бастады. 1884 ж. патша үкіметі кесенені жөндеуге 15 мың сом қаржы бөлді. XIX ғасырдың соңына қарай ғалымдар Қожа Ахмет Ясауи кесенесі— эпиграфикасын зерттеуге ден қоя бастады.
Кесенемен байланысты аңыздар
Аңызда айтылғандай, Темірланның бұйрығымен Қожа Ахмет Ясауи (1396-1405) бейітінің үстіне мешіт құрылысы басталды. Қабырғаларды салудың барлық әрекеттері сәтсіз аяқталады, өйткені оларды күшті дауыл оларды бұзады, басқа нұсқа бойынша, бәрін жоятын жасыл бұқа болған. Темірге түсінде көрінген әулие алдымен Арыстан-Баба әулиенің бейітінің басына, одан кейін Қожа Ахмет Ясауи бейітінің басына кесене тұрғызу керектігін айтады. Тимур дәл солай істеді. Сондықтан қажылар алдымен Арыстан-Баба кесенесіне, одан кейін Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне барады.
Жылдам дем шығарудағы қисық сызық
Жылдам дем шығарудағы қисық сызық — алдын-ала барынша дем жұтқаннаң кейін орындалатын шегіне жеткен жылдам, күшті дем шығаруда адамның өкпесіне кіріп-шығатын ауа көлемін жазу, өкпе қабынуының жылдамдығын жазу немесе екі үйлесім діліктің өзін-өзі жазу көмегімен алынатын қисық сызық.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Хоббит немесе барып қайту (роман)
«Хоббит немесе барып қайту» (The Hobbit, or There and Back Again) — ағылшын жазушысы Джон Р. Р. Толкиннің фэнтези жанрында жазылған және бірінші нұсқасы 1937 жарық көрген романы. Сақиналар әміршісі атты жалғасы бар.
Қысқаша мазмұны
Романның негізгі кейіпкері - Бильбо атты хоббит. Бұл кейіпкер тыныш өмірге үйренген, хоббит үңгірінде тыныштықта тұратын. Бірақ бір күні оның өмірі күрделі, аяқтан басқа айналған өзгеріске ұшырайды: бұл ергежейлілермен бірге Жалғыз тауға сапар. Бұрында таудың ішінде гномдардың корольдігі болатын, бірақта ол Смауг атты айдаһармен тонатылып, басылып алынған. Гномдардың сапарының мақсаты, тауды өздеріне қайтару, себебі олардың арасында Дара таудың нағыз корольі Еменсауытты Торин болатын.
Сапарда тағыда сиқыршы Гэндадьф қатысты. Гэндальф болмаса, Билбо хоббит үңгірінде тыныш өмір сүре беруші еді, себебі Гэндальфтің өзі Бильбоны Торинға ұсынған.
Сапарда басты кейіпкерлер көптеген қиындықтарға тап болады: оларды трольдар тағамда дайындаған, гоблиндар тұтқындаған, дәу қасқырлар мен өрмекшілер қуатын, эльфтер тұтқындап түрмеде ұстайтын. Бірақ барлық кезде де Бильбо мен Гэндальфтің көмегімен роман кейіпкерлері қиындықтары жеңеді.
Гоблиндардың үңгірлерінде Бильбо мен гномдар бөлініп кетеді, себебі кішілерді гномдар тұтқынға алады. Бильбо аман қалады, бірақ та таудың одан терең жағына құлайды. Есін жиғанда алдынан алтын сақинаны табады. Бұл Голлум атты кері кейіпкердің сақинасы болатын. Сақинаны киген адам басқаларға көрінбейтін болатын.
Дара тауға жеткенде кейіпкерлер таудың байлығын қайтарғысы келетін, бірақ та айдаһарды оятып жібереді. Айдаһар таудан ұшып шығып гномдарды іздейді, бірақ таба алмай жақын арадағы "Көлді қала" ауылына ұша кетеді. Қала толығымен айдаһардың отынан күйіп кетеді, бірақта Бард атты тұрғын мерген айдаһарды оның әлсіз жеріне атып, өлтіреді. Сонымен барлық байлық Торин мен оның тобына беріледі.
Ауылдың тұрғындары, эльфтармен бірге Дара тауға барып алтынның біраз бөлігін сұрайды, бірақта Еменсауытты Торин оларға ештеңе бұйырмайды. Осы арада айдаһардың өлгенін естіп, орктар мен гоблиндар келеді. Осы арада бес корольдіктің шайқасы басталады: бір жақтан орктар мен гоблиндер, ал екінші адамдар, эльфтар және гномдар. Гномдар жеңілген, бірақ та Торинде ауыр жарақаттанады.
Билбо Гэгдальфпен бірге аулына оралады, бірақ оның үйындегі барлық зат сатылымда тұрады. Себебі оның жоқ кезінде адамдар оны өлген деп санаған. Бильбо гномдардан бірақ алтын алған, бірақ хоббиттерде бұл үлкен капитал болатын. Жайғасып, Бильбо өзінің Барып қайту романын жаза бастайды.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар Санат:Романдар
Горно
Горно (Gorno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1778 адамды құрайды. Халық тығыздығы 198 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 24020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Лабид ибн Рабиа
Лабид ибн Рабиа (560 жыл - 661 жыл) - араб ақыны. Көшпелі Әмір тайпасынан шыққан.
Шығармашылығы
Лабид ибн Рабианың негізгі шығарамалары 50 шақты өлеңнен ғана тұрады. Оның көпшілігінде ақын өскен елін, туған өлкесін жырлаған, батырлықты, мәрттікті мадақтаған. Лабид ибн Рабиа поэзиясы ой-мазмұнының қарапайымдылығы, сөз кестесінің өрнектілігі, тілінің жатықтығымен назар аударады.
Берел қорымы
Берел қорымы – сақ дәуірінен сақталған тарихи ескерткіш.
Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданында Бұқтырма өзенінің оң жағалауында Берел ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 7 – 8 км жерде орналасқан. Қорым солтүстігінде Берел және Бұқтырма өзендерінің қосылған жерімен, оңтүстігінде Қансу өзенімен, ал батысы мен шығысында таулармен шектелген Бұқтырма өзенінің оң жағасындағы алаңда орналасқан.
Ескерткіштің координаттары: 490 градус 20 сағат солтүстік ендік, 860 градус 22 сағат шығыс бойлық. Обалар Бұқтырма өзенінен 40-45 метр биік жатқан үшінші террассасында шоғырланған.
Сақ және түркі кезеңдерімен мерзімделетін жетпістен астам обалардан құралған қорым 4000х1000 шаршы метр жерді алып жатыр. Берел қорымындағы обалар мен ғұрыптық ескерткіштер оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа созылып жатқан бірнеше тізбекке және жеке топтарға шоғырланған. Әрбір тізбекте бұл өңірді ''б.з.б. 1 мыңжылдыңтың екінші жартысында'' мекендеген тайпалық одақтардың өкілдері жерленген болуы мүмкін. Тізбектердегі үлкен, орташа жєне кішігірім обалар сол замандағы әлеуметтік жіктің болғандығының көрінісі болып табылады.
Қорымдағы ең ерте обалар ''б.з.б. 4-3 ғасырларда үйілген (2400-2300 жылдары бұрын), ал кейінгілері көне түркілер дәуірімен мерзімделеді - б.з. 7-8 ғасырларда (1200-1300 жылдары бұрын)''.
Берел қорымында 1997 жылдан қазіргі кезге дейін 20 ескерткіш зерттелді, солардың ішінде №4, 9, 10, 11 обаларынан тоң басқан қабірлер аршылды. Берел қорымы обалардан табылған ақсүйектер мен скиф-сібір аң стилінде жасалған заттарының нәтижесінде әлемге әйгілі болды. Берел қорымындағы тоң басқан обалардың беретін мәліметтері де ерекше. Берел қорымындағы үлкен обаларда табиғат пен климаттың және обаны үйген материалдар мен ескерткіш құрылысының үйлесімінен пайда болған тоңың нәтижесінде органика, яғни киім, ат әбзелдері, ағаш бұйымдары, ер тоқым, тері мен киізден жасалған заттар шірімей жақсы сақталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Катонқарағай ауданы Санат:Шығыс Қазақстан облысы археологиялық ескерткіштері Санат:Қазақстан обалары
Асқабақтар тұқымдасы
Асқабақтар тұқымдасы  (Cucurbitáceae) – қос жарнақты бір және көп жылдық шөптесін өсімдіктер тұқымдасының ғылыми атауы. Кейде бұта не кішігірім ағаш түрінде өседі.
Қазақстан футбол клубтары Азия кубоктарында 1997/98
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары Азия кубоктарында Санат:1997 жылғы футбол
Эссенбах
Эссенбах (Essenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсхут ауданының құрамына енеді.
Асқабақтар тұқымдасы
90 туыс, 700 түрді біріктіреді. ТМД елдерінде табиғи 29 және мәдениетті түрлерінен 5 туыс түрлері, Қазақстанда – 4 туыс, 6 түр өсіріледі. Асқабақтар ылғалды және қоңыржай құрғақ Азия, Африка және Американың тропикаларында өседі. Қоңыржай климатты елдерде шектеулі түр сандары кездеседі, олар асқабақ, қияр, қауын сорттарының түрлерімен белгілі. Асқабақтар - өрмелегіш өсімдіктер, жапырақтары кезекті, жай, саусақ салалы жүйкеленген. Әрбір жапыраққа сол буыннан қарама-қарсы бұтақталған немесе бқұтақталмаған шығу тегі сабақ мұртшалары қандай да бір тіректі шырмала өседі.
Гүлдері актиноморфты, дара жынысты, бір үйлі, кейде қос үйлі. Гүл қоршауы қосарлы, бес мүшелі, тостағаншасы азды көпті кіріккен; күлтелері біріккенкүлте. Аталық гүлдерінде андроцейі 2 аталықтан, олардың 4-нің жібі жұбымен өседі. Аналық гүлде аталықтары редукцияланған. Гинецейі ценокарпты, 3 кіріккен жемісжапрақшадан түзілген. Түйіні төменгі, бір ұялы, үш қабырғала плаценталы. Тұқымбүрі көптеген. Бағаналары кіріккен, бірақ аналық аузы жемісжапрақшаларының санына тең.
Көптеген асқабақтардың құрамында әртүрлі физиологиялық әсері бар кукурбитацин заты болады. Тұқымдас жемісі тамаққа қолданылатын бақшада өсетін түрлерімен бағалы. Өкілдері: қарбыз, қауын, асқабақ, люффа. Көкөністік өкілі – қияр
Момбекұлы Темірхан
Момбекұлы Темірхан — 1953 жылы 27 желтоқсанда Түркістан облысының Мақтаарал ауданында дүниеге келген. 1976 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Түркістан облысы, "Мақтаарал" аудандық газетінде бөлім меңгерушісі, Алматы облысы, Талғар аудандық "Алатау жұлдызы" газетінде аудармашы, "Мектеп" баспасында, Қазақ теледидарында редактор болып істеген. Қазір Қазақ радиосында редактор-стилист.
Эссенбах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Момбекұлы Темірхан
"Қуанышы көп күндер" (А., "Жалын", 1981), "Күміс велосипед" (А., "Мектеп", 1982), "Әдемі қызды" жігіті" (А., "Жалын", 1983), "Ғашықтық жөні бір басқа" (А.,"Жалын", 1988) сынды әңгіме, повесть жинақтарының, "Тағдыр" (А., 2000), "Көшетіңнен айналайын" (А.,"Айкос", 2001) атты публицистикалық кітаптар мен "Босқындар", "Құсшы-Қаражон" радиопьесаларының авторы. "Талқы" әңгімесі үшін 1992 жылы "Қазақ әдебиеті" газетінің лауреаты болған.
Асқабақтар тұқымдасы
Асқабақтар тұқымдасының Қазақстанда 9 туысы, оның ішінде қауын, қарбыз, асқабақ, қияр, сәнқабақ, қабақ қолдан егілсе, ал атпақияр, итжүзім, қоңыраусары жабайы түрде өседі. Асқабақтар тұқымдасы бағалы бау-бақшалық, тағамдық, сондай-ақ мал азықтық, дәрілік, сәндік өсімдіктер болып бөлінеді. Кейбір түрлерінің тұқымдарынан тағамдық және техникалық май алынады, ал кейбір түрлерінен арнайы ыдыстар (ожау, т.б.) жасалынады.
Дереккөздер
Санат:Асқабақтар
Найтвинг
Найтвинг (Nightwing, оқылуы найт-уиң, Түнгі қанат) — DC Comics баспасының комикстер сериясында бар суперқаһарман лақап аты. Найтвинг түрлі кейіпкерлердің лақап аты болған, мысалы Дик Грейсон Бэтменнің серіктесі және көмекшісі Робин рөлін тастап кеткенде, Найтвинг лақап атын қабылдады.
Кларк Кент
Кларк Кент (Супермен) өзінің досы Джимми Олсенмен Криптон жарылысы кезінде кішірейген криптондық Кандор қаласына тап болды. Сол кезде ол адам күшінен тыс қасиеттерінен айырылады. Кандордағы қылмыспен күрескен Кларк пен Джим суперкүштері жоқ Бэтмен және Робиннен үлгі алған. Криптонда жарғанат та, таңқурай да жоқ болғандықтан олар өздеріне досы Нор-Канның құстарының есімін — Найтвинг (Nightwing — түнгі қанат) және Флеймбёрдді (Flamebird — отты құс) алады. Олар өзіне Бетүңгір және Бэтмобильге ұқсатып Найтүңгір мен Найтмобиль жасайды.
Дереккөздер
Санат:DC Comics суперқаһармандары Санат:Бэтмен Санат:DC Comics Санат:DC Comics кейіпкерлері Санат:1963 жылы пайда болған комикс кейіпкерлері Санат:Комикс кейіпкерлері
Манкос (Колорадо)
Манкос (Mancos) — Колорадо штатының Монтесума (Montezuma) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 119 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 08-48115.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Оперативтік десант
Оперативтік десант (оперативный десант) — майдандық және армиялық операцияларда, армия, флот, флотилия топтастығы операцияларында аса маңызды тасырмаларды орындау үшін (оперативтік-тактикалық ядролық құралдарды жою, оперативтік қорлардың жеткізілуіне жол бермеу, шабуылдаушы әскерге жаудың топтастығын қоршап, талқандауға, жағалау бөлімшелері мен аралдарды басып алуда көмектесу және т.б.) қолданылатын бөлім.
Оперативтік десант әуе-десант бөлімдері мен бөлімшелерінен, мотоатқыштардан, десанттық-шабуылдаушы әскерден және теңіздік жаяу әскерінен құрылуы мүмкін. Әскери әрекеттерді өрістету үшін қарсыластың әскери топтастығын қоршауда және жоюда шабуылға шыққан әскерлермен бірге әрекет жасайды. Оперативтік десантты дайындау және түсіру стратегиялық десанттар сияқты жоспарланып, жүзеге асырылады, ал түсірілген оперативтік десант әрекетіне флот, майдан, әскер топтарының күшімен қолдау жасалады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ащысай ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Ащысай ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ащысай, Амангелді, Жіңішке, Мырзақара, Талдысай ауылдары кіреді. Орталығы – Ащысай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1279 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданы ауылдық округтері
Мари-Жюли Клари
Мари-Жюли Клари (фр. Marie-Julie Clary; 26 желтоқсан 1771, Марсель — 7 сәуір 1845, Флоренция) – Жозеф Бонапарттың әйелі, 1808-1813 жылдары аралығында Испанияның патшайым-консорты.
Өмірі
Мари-Жюли Клари жібек матаны сатушысы Франсуа Клари және оның екінші әйелі Франсуаза Роза Самидің отбасысында дүниеге келді. Жюлидің кіші сіңлісі Дезире (1777-1860) 1798 жылы Жан Бернадотқа тұрмысқа шығып, Швеция патшайымы атанды.
1794 жылы 1 тамызда Жюли Жозеф Бонапартқа, Наполеонның ағасына тұрмысқа шығады. 1806-1808 жылдары ол күйеуімен Неаполитандық патшалықты басқарды. 1808-1813 жылдары Испанияның патшайым-консорты болды. Испания мен Франциядан қуылған соң, жұбайлар ұзақ уақыт Америкада тұрып, Еуропаға қайтты.
Қолдланылған әдебиеттер
Manuel Ríos Mazcarelle, Reinas de España, Casa de Borbón, I, Alderabán, El legado de la historia, Madrid, 1999, 1ª edición, ISBN 84-88676-57-3, p. 291.
Кастельсилано
Кастельсилано (Castelsilano) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Кротоне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1273 адамды құрайды. Халық тығыздығы 33 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 88834.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Эрсун Янал
Сілтемелер
Санат:Түркия футболшылары Санат:Түркия футбол жаттықтырушылары Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Трабзонспор ФК жаттықтырушылары Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары Санат:Анкарагүджү ФК жаттықтырушылары Санат:Генчлербирлиги ФК жаттықтырушылары Санат:Денизлиспор ФК жаттықтырушылары
Таңатар мұнай кен орны
Таңатар мұнай кен орны — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығыс шетінде, Доссор кентінен батысқа қарай 30 км жерде орналасқан. Кен 1960 жылы ашылды.
Қанығуы, құрамы
Мұнайға қанықкан қабат қалындығы 9,1-15,06 м. Мұнайы аз күкіртті (0,17-0,25%), аз парафинді (0,22-0,28). Кен орны 1963 жылы пайдалануға берілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Косово синдромының салдары
Косово синдромы - Ұлттар құқығы мемлекеттерден маңызды деген желеумен «үй ішінен үй тігетін» әлемдегі сепаратизм сырқаты бар елдерге «жұғуы» әбден мүмкін. Ертең «бұғаудағы» көптеген халықтар «біз кімнен кембіз?» деп желігіп шыға келмек. Саясаттанушы Александр Князев: «Егер БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі Приштина парламентінің тәуелсіздік туралы декларациясының күшін жоймайтын болса, әлемдегі 200-ден астам танылмаған мемлекеттердің тәуелсіздігін тануға тура келеді», — деген пікір білдірді. Косово тәуелсіздігі біреуге қуаныш, біреуге қайғы. Шыңжаң мен Тайвань мәселесімен әуреленіп жүрген алып Қытайға да жайсыз тиетіні жасырын емес. Жалпы, Косово мәселесі ТМД елдері ішінде Әзірбайжан, Армения, Грузия, Молдова, Украина және Ресей үшін қолайлы емес. Қазірдің өзінде Кавказ аймағындағы тәуелсіздігі танылмаған елдердің көсемдеріне жел біте бастапты. Абхазия президенті Сергей Багапш «Косовоға қарағанда біздің тәуелсіздік алуға құқымыз зор», — деп желкесін күжірейтіп шыға келді. Косовоның артында Тайвань, Солтүстік Кипр түрік республикасы, Сомалиленд, Приднестровье, Абхазия мен Оңтүстік Осетия, Таулы Қарабах, Вазиристан, Тамил-Илам сияқты жүздеген тәуелсіздігі мойындалмаған елдердің қалың көші келе жатыр. Енді әлемде тәуелсіздігі танылмаған мемлекеттер «ояна» бастаса, онда Косово синдромы жұқты дей беріңіз. Өйткені Косово синдромы біреуге бүлік, біреуге бақыт.
Санат:Тұлғалар
Брежу-ду-Крус
Брежу-ду-Крус (Brejo do Cruz) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Параиба штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Католе-ду-Роша экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11492 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 398,917 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,8 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Тепе-теңдік (математика)
Тепе-теңдік- егер айнымалының кез келген мәнінде екі өрнектің мәні бірдей болуы. Мысалы: (3+m)(3-m) және 9 - m2 өрнектері тепе-тең. (a+b)(a-b) = a2 - b2 теңдігінің a,b-ның кез келген мәнінде орындалатыны дәлелденген.
Өрнектекті оған тепе-тең өрнекпен ауыстыру тепе-тең түрлендіру деп аталады. Қосу және көбейтудің қасиеттерін пайдалану, жақшаны ашу, ортақ көбейткішті жақша сыртына шығару арқылы берілген өрнекті оған тепе-тең өрнекпен ауыстырамыз.
Дереккөздер
==
Санат:Математика Санат:Алгебра
NGC 791
NGC 791 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 3 желтоқсанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 791 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7702, UGC 1511, MCG 1-6-31, ZWG 413.28.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Гидрогеологиялық формация
Гидрогеологиялық формация — жер асты суларының таужыныстарда жиналу жағдайларының ортақтығымен сипатталатын сулы кешендер тобы. Мыс., жер асты суларының кеуектік-қаттық жинағының формациясы. Жер асты суларының жастары әр алуан болса да, генетикалық жағынан біркелкі кешені,- Мұндай сулар тек өздеріне тән жиналу, қозғалу (сүзілу), таралу және химиялық құрамының қалыптасу жағдайларымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:География Санат:Гидрогеология
Хомас-Юган
Хомас-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сол Хетта өзенінің сол жағалауынан 336 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақ ниет
АҚ НИЕТ — көңілі таза, пейілі ақ, адал адамның мінезіндегі құнды қасиет. Ниет адамның ықылас-ынтасын білдіретін психологиялық сипат. Ол адамның мінезімен, ерік-жігер, мақсат-мүддесімен сабақтас. Халқымызда “Асыңа тойғызбасаң да ниетіңе тойғыз” дейтін мақал осы жәйтті білдіреді. Ақ ниетті адам өмірінде үнемі ағынан жарылып, ештеңені жасырмай, бар шынын айтады. Халық ондай ашық-жарқын мінезді адамды құрмет тұтып, оған ізет көрсетіп отырған.
Асқазансор қазба фаунасы
Асқазансор қазба фаунасы  – Бетпақдаланың Асқазансор тұзды ойпатының оңтүстік жағалауынан табылған омыртқалы жануарлар қалдығы. Ертеде тіршілік еткен жануарлардың бұл қазба қалдығын 1929 ж. Орта Азия ун-тінің кешенді экспедициясының геологы Д.И. Яковлев ашқан. Кейінірек Ресей және Қазақстан палеонтологтарының жүргізген қазба жұмыстарының нәтижесінде, бұдан 20 – 25 млн. жыл бұрын тіршілік еткен жануарлар сүйектері табылды. Олар тақтұяқтыларға жататын: халикотерийлер – Phіllotіllon, мүйізтұмсықтар – Brachypotherіum, Protaceratherіum, Aprotodon, жұптұяқтыларға жататын шошқатәрізділер – Hemіmeryx, Brachyodus, Conohyus, бұғытәрізділер – Lophіomerux, жыртқыш аңдар – Amphіcyon, Machoіrodontіnae сүйектері болды. Басқа қазба орындарымен салыстырғанда Асқазансор қазба фаунасы табылған орын ерекше саналады, себебі, ол жерде халикотерий сүйектері өте көп кездескен. Онда тіршілік еткен жануарлар алдыңғы үшкір тұяқтарымен ағаш діңдеріне сүйеніп, оның жапырақтарымен қоректенген. Асқазансор қазба фаунасының геол. жасы жөнінде кейбір зерттеушілер олигоцен дәуірінің соңы десе, олардың екінші біреулері миоцен дәуірінің басы деген болжам айтады. Асқазансор қазба фаунасы жануарларының тіршілік ету ерекшеліктеріне қарағанда, олардың басым көпшілігі ормандар мен өзен-көл жағалауларын мекендеген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Табиғат
Қарағай-Юрт
Қарағай-Юрт — Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Ишлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 113 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 4971
NGC 4971 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 23 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4971 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45406, MCG 5-31-134, ZWG 160.140, NPM1G +28.0257.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Эссенция
Эссенция (essentia). Шамалы мөлшерде қосқанда тағамға немесе кондитер өнімдеріне хош иіс, жағымды дәм және түс беретін сұйықтықтар немесе қоймалжың массаларды осылай атайды. Осы мақсатта сірке су эссенциясы жиі қолданылады. Кулинарияда эссенция деп тағамға жылдам белгілі дәм беретін қоймалжың дайындамаларды да атайды. Мұндай дайындамаларға саңырауқұлақ, қызылша, аскөк және т.б. эссенциялары жатады. Оларды қайнатып, езгілеп, булатып дайындайды. Ұзақ сақталыну үшін зиянсыз консерванттар: тұз, сарымсақ ұнтағы, аскорбин қышқьшының таблеткасын қосады.
Копрец (Тырговище облысы)
Копрец (Копрец) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Тырговиште қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 7775. Телефон коды — 06003. ЕКАТТЕ коды — 38501.
Волмисная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 1618
IC 1618 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3899, UGC 671, ZWG 501.78, NPM1G +32.0041.
Сыртқы сілтемелер
IC 1618 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Самир Уйкани
Самир Уйкани (5 шілде, 1988, Вучитрн) — албаниялық және косоволық футболшы, қақпашы. Косово Ұлттық футбол құрамасының ойыншысы.
Өмірбаяны
Уйкани қазіргі Косово аумағында дүниеге келген. Алты жасында отбасы Бельгияға көшіп өтті де, "Андерлехт" клубының мектебінде тәрбиеленді.
2007 жылы Албания азаматтығын алды. Әуелі Албания жастар құрамасында, сосын негізгі құрамада ойнады. 2010 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіне қатысты.
2014 жылы Косово футбол федерациясы УЕФА-ға толыққанды мүше болған соң өзінің тарихи отанының намысын қорғауға шешім қабылдады. Осылайша Уйкани үш мемлекеттің азаматтығын алды.
Косово сапындағы алғашқы ойынын 2014 жылы Гаитиге қарсы жолдастық кездесуде өткізді.
Клубтық карьерасын 2007 жылы Италияның "Палермо" клубында бастады. 10 жыл бойы Италияның түрлі клубтарында ойнап, 2017 жылы Түркияның Ризеспор клубына ауысты.
Сілтемелер
Санат:5 шілдеде туғандар Санат:Албания футболшылары Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Косово футболшылары Санат:Косово Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Палермо ФК ойыншылары Санат:Новара ФК ойыншылары Санат:Кьево ФК ойыншылары Санат:Дженоа ФК ойыншылары Санат:Латина ФК ойыншылары Санат:Пиза ФК ойыншылары Санат:Кремонезе ФК ойыншылары Санат:Ризеспор ФК ойыншылары
Вимиейру (Аррайолуш)
Вимиейру (Аррайолуш) (Vimieiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Эвора округінің құрамына кіреді. Аррайолуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 600 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 252,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эвора округінің елді мекендері
Корый-Кикя (Сугульда-Чори тармағы)
Корый-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сугульда-Чор өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Зервахун Тохтахунұлы Молотов
Молотов Зервахун Тохтахунұлы — баспагер, 1940 жылы Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Дубун селосында туған. 1964 жылы Абай атындағы қазақтың педагогикалық институтын қазақ мектебіне орыс тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі мамандығы бойынша тәмамдаған. Әскери борышын өтеп келген соң жалпы білім беретін мектепте мамандығы бойынша пән мұғалімі, оқу ісінің меңгерушісі, одан әрі директорлық қызметтерге дейін атқарған. 1980-2001 жылдар аралығында қазіргі "Мектеп баспасы" ЖШС-ында ұйғыр редакциясында меңгеруші болды. 3ервахун Молотов — 5-сыныпқа арналған ұйғыр әдебиетінің авторы, сонымен қатар бірнеше оқу құралдарының орысша-ұйғырша-қазақша сөздік тілашардың және ондаған оқулықтың аудармашысы.
Дереккөздер
Санат:1940 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Ұйғырлар
Дерней
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пышма Белоярск суқоймасынан сағасына дейін, Рефт өзенін қоспағанда бастауынан Рефтинск су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Витория (Бежа)
Санта-Витория (Бежа) (Santa Vitória) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Бежа округінің құрамына кіреді. Бежа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 750 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 111,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,8 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бежа округінің елді мекендері
Няду-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Асқара
Асқара – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Байқожа өзенінің оң жағалауында, Жаңадауыл ауылының солтүстік-шығыс жағында 18 км жерде орналасқан тау.
Геологиялық құрылымы
Элювийлі-делювийлі шөгінділермен жабылған тас көмір гранитоидтарынан түзілген.
Өсімдігі
Таудың қызыл қоңыр топырағында тобылғы, бетеге, қара сұлы тәрізді дала шөптері өседі, қараған қопалары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Хань Шу
“Хань Шу”, “Ханьнама” — қытай тіліндегі тарихи еңбек. “Хань” — Хань патшалығы, “шу” — жазу, кітап дегенді білдіреді. Қазақ тіліндегі әдебиеттерде “Ханьнама” немесе “Хань патшалығының тарихы” деп аталып жүр. “Хань Шудың” авторы — Қытайдың көрнекті тарихшысы Ван Гу (35 — 92). Еңбекте Хань патшалығының 230 жылдық (біздің заманымыздан бұрынғы 206 — біздің заманымыздың 25 жылы) тарихы баяндалған. Қолжазбалық нұсқасы 100 томнан (бумадан) тұрады. “Хань Шудың” негізгі деректері Сыма Цяньнің “Тарихи жазбаларынан”, автордың әкесінен қалған құжаттардан және әр түрлі тарихи шығармалардан алынған. Төрт бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде (“Ди Чжи” — патша өмірбаяндары) патшалар мен олардың әулеттерінің өмірбаяндары жазылған. Екінші бөлім (“Бяу” — кесте немесе таблица) ханзадалардың шежірелері, әскери шонжарлардың, атақты оқымыстылардың, жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкерлердің сіңірген еңбектері, лауазымдары мен шендерінің кестесіне арналған. Үшінші бөлімде (“Чжэ” — деректер) дүниенің жаратылысы жөніндегі аңыздар және өмірде нақты болған оқиғалар мен құбылыстар баяндалған. Төртінші бөлім (“Ле чжуань” — тізбекті баяндар) патша әйелдері, ұл-қыздары, өнерпаздардың өмірбаяндары және көршілес елдердің тарихы мен қоғамдық жағдайы, олардың Қытаймен қарым-қатынастары жөнінде айтылады. Қазақстан мен Орталық Азия тарихына қатысты құнды деректерді осы бөлімнен табуға болады. Онда ғұндар, батыс өлкелердегі басқа да мемлекеттер және оларға жіберілген елшіліктер айтылған. Бұл деректер 1958 — 1978 жылы аралығында Қытай кітап баспасынан көптеген тарихшылардың қатысуымен жеке жинақ болып шықты. Ол 1997 жылы қайта басылды.
Элленберг (Вюртемберг)
Элленберг (Вюртемберг) (Ellenberg (Württemberg)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Восточный Альб ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Нигер-конголез тілдері
Нигер-конголез тілдері (Niger-Congo languages) - африкандық тілдерінің макротобы,  1400-ге жуық тілдерінің қосындысы. Бұл тілдердің барлығы диалекті емес, жеке дара тіл болып қаралады. Егер барлық аты бар диалектілерді есепке алсақ, онда Нигер-конголез макросемьясында көптеген тілдер мен диалектілердің атаулары жоқ. Нигер-конголез тілдерін Африка халқының 85%-ы қолданады, Дакарадан (Сенегала астанасы) Момбасыға дейін (Кенияның астанасы) батысына және Кейптаун (ЮАР) оңтүстігінде. «Нигер-конголез тілдері» деген атауды ғылымға 1955 ж. Дж. Гринбург енгізген.
Бүгінде нигер-конголез тілдері 30 топқа бөлінеді:
Жинағыш линза
thumb thumb|left Жинағыш линза - параллель жарык шоғын түйісушіге түрлендіретін оптикалық линза.
Нигер-конголез тілдері
Санат:Тілдер
Жинағыш линза
Дереккөздер
Санат:Физика
Leća Оптичка леќа
Шұжық (тағам)
Сақиналарды жақтауларға iледi, 10-12 °С-тан жоғары емес температурада 3-4 сағат ұстайды, одан соң 50-60 °С-та 12-18 сағат сүрлейдi. Сүрленген түрдегi тағам ретiнде қолдануға арналған шұжықты салқындатып, кептiредi, сүрленген-пiсiрiлген түрде қолдану үшiн буға не суға 60-80 минут пiсiредi. Пiсiрiлген шұжықты 10-12 °С-та салқындатады, қайтадан сүрлейдi (мерзiмi бiрiнше сүрленгендегiдей температурада болады), одан кейiн 2-3 тәулiк бойы 12 °С-та кептiрiледi. Ауаның ылғалдығы 75 пайыз болуы керек. 250px|thumb|right|Осман туркi шужыгы
Туркi Султанат заманында шұжық Балканмен арабқа жане арменияаға тараған.