cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Османлыша-түрікше энциклопедиялық сөздік
«Османлыша-түрікше энциклопедиялық сөздік» — Ферит Деуеллиұлы құрастырған сөздік. Ферит Деуеллиұлының сөздік жазудағы ең басты мақсаты 600 жылдық тарихы бар Османлы әдебиетін үйренуге қызығушылық білдірген жастарға барынша көмек көрсетіп, келешек ұрпаққа өшпес із қалдыру. 1962 жылы алғаш рет жарық көрген сөздік 1993 жылы Айдын Сами Күнайшал тарапынан жаңадан түзетулер мен өзгерістер енгізіліп, кеңейтілген. 60 000-нан астам сөзі бар сөздік ескі және қазіргі әріптермен Османлы тілінде кездесетін араб және парсы тіліндегі сөздердің түсініктемесін жан-жақты қарастырып, оқуға, қолдануға ыңғайлы болып жасалған.
Санат:Түркия Санат:Лингвистика
Бейбіт
Гидрографикасы
Жем өзенінің сағасында орналасқан. Ұзындығы 6,2 шақырым, ені 1,7 шақырым.
Дереккөздер
Санат:Жылыой ауданы көлдері
Өсімдіктердің «жылауы»
Өсімдіктердің «жылауы» - тамыр қысымының әрекетінен кесілген немесе зақымдалған сабақтан сірненің бөлінуі. Сүректі өсімдіктерде көктемгі сөлдің қозғалысы кезінде, шөптесіндерде, вегетация бойы аңғарылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Түстер палитрасы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сергей Михайлович Бобров
Сергей Михайлович Бобров 1920 - 1994 жылдары Атырау облысында өмір сүрген.
1966 жылы — Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мұнайшысы.
1936-1952 жылдары — «Ембімұнай » механика зауытында токарь, ауысым бастығы.
1952-1988 жылдары — Петровский атындагы механика зауытының шебері.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Башпай (күй)
Башпай — Қорқыт атаның авторлығында жеткен қобыз күйі.
Күй аңызы
Аңыз бойынша, "Башпай" Қорқыттың өмірінің соңында шығарған ақырғы күйі екен. Қорқыт кілемін төсеп дарияның бетінде отырғанда қарындасы Ақтамақ ағасына тамақ әкеліп беріп тұрған екен. Күндіз-түні күй тартып, өліммен алысып әбден шаршаған күйші бірде қарындасының әкелген тамағын ішкеннен кейін маужырап,көзі ілініп кетеді. Тамақ салынған дорбамен қайрақ жылан болып ілесіп келген ажал қобыздың үні шықпай тұрған кезде күйшіні шағып алады. Жыланның уы бойына жайылып, әлсіреп бара жатқан Қорқыттан Әзірейіл:"Қандай тілегің бар?"-деп сұрайды Сонда Қорқыт:"Менің өмірде екі күнәм бар. Біріншісі-өлімнен қырық бір жыл бойы қашқаным. Кілем жайып Сырдың бетінде отырғанда бірде алай-түлей дауыл тұрған еді. Сол кезде қарындасыма башпайым тиіп кеткен болатын, екінші күнәм-сол. Сол себепті мені көмгенде осы екі башпайымды ашық қалдырыңдар"-деп қобызын қолына алып, ең соңғы Башпай күйін тартқан екен.
Сілтемелер
Санат:Қобыз күйлері
Изофермент
186 ? 270px|нобай|Изоферменттер Изофермент  немесе изоэнзим — бір ферменттің әр түрі, олардың полипептидтік құрылысында бір-бірінен айырмашылықтары, ферменттiң бiр реакциясын катализдейтiн көптiк формалары, бiрақ субстратқа, катализделетiн (белсендiлiк) реакцияның максимал жылдамдығына, электрофоретиялық қуаттылығына немесе реттегіш қасиеттерінің жақындығына, жеке алғанда физикалық және химиялық қасиеттері бойынша бiр-бiрiмен өзгешеліктерінің болуы. Олар бір түрге жататындардың ағзасында немесе жеке клеткасында кездеседі, олардың катализдік активтілігі әр түрлі болады.
Қызметі
Изоферменттер басқа да изофункционалдық белоктар секілді, бір функцияны, яғни бір қызметті атқарады, бір ғана реакцияны катализдейд, бірақ изоферменттердің қатарына байланысты құрылысы өзгеруі мүмкін, мысалы алатын болсақ, молекулалық белсенділігі бойынша, рекцияның кинетикасы бойынша, және де тұрақтылықтары бойынша өзгерістері, айырмашылықтары болады. Негізінде изоферменттердің ерекшеліктері олардың біріншілік құрылымының генетикалық мерзімдік айырмашылықтарында, әдетте ондай айырмашылықтар көп байқалмайды. Синтезден кейін, ферменттердің молекулалары өзгеріп түрленген соң, оларды изофермент деп атауға болмайды. Фосфорланған және де дифосфорланған май ұлпасын ыдыратушы ферменттер изоферменттер болып табылмайды.
Санат:Ферменттер
Үлкен Мартайка
Үлкен Мартайка (Сибиревская Мартайка) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Велс өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Батыс Қазақстан Облыстық Архиві
Батыс Қазақстан Облыстық Архиві - тарихи құжаттар сақталған арнаулы мекеме. 1923 жылдан ұйымдастырылған. Алғашқы кезде губернаторлық, 1928 жылдан округтік архив, 1931 жылдан Қазақ АКСР-і Орталық архивінің Орал бөлімшесі, 1932 жылдан Орал (Батыс Қазақстан) облыстық мемлекеттік архиві деп аталды. Құжаттарының мерзімі 1917 жылдан басталады. Тарихи деректер кешені Жайық өңірінің тарихы, азамат соғысы, 1921 - 22, 1932 - 33 жылдардағы ашаршылық, экономикалық, әлеуметтік, мәдени өзгерістер, Ұлы Отан соғысы кезіндегі облыс тынысы, тың және тыңайған жерлерді игеру, халық шаруашылығының дамуы, тағы басқа құнды мағлұматтар береді. Архив қорында 520 мыңнан астам іс сақталған. Ғылыми-анықтамалық жүйесі тізбелерден, арнаулы шолулардан, каталогтардан, қорлардың қысқаша анықтамаларынан тұрады. Батыс Қазақстан облыстық архиві облыстағы 2 бөлімшесі мен 11 аудандық архивтерге ғылыми-әдістемелік басшылық жасайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұрағаттары Санат:Батыс Қазақстан облысы
Фторолиттер
Фторолиттер — фторға бай шөгінді таужыныстар. Басты минералы — флюорит.
Дереккөздер
Санат:Геология
Петр Иванович Струппе
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 429 бет
Санат:1889 жылы туғандар Санат:Тұлғалар
Таразы
150px|right|thumb Таразы - дененің массасын оған әсер етуші ауырлық күшінің көмегімен анықтайтын құрал. Таразының үй жағдайында пайдалану үшін қолға ұстайтын, қабырғала ілетін және стол не еденге қоятын түрлері шығарылады. Пайдалануға ыңғайлы, ықшам, құрылымы қарапайым келеді. Дегенмен, лаборатория немесе дүкен таразыларымен салыстырғанда дәлдігі төмендеу болады. Тұрмыстық таразылардың серіппелі және иінді түрлері көбірек тараған. Серіппелі таразының негізіне жазық не цилиндр спиральді серіппе алынады. Оның қызметі өлшенетің заттық салмағы мен сығылған не созылған серіппе күшін теңестіруге негізделеді; таразының көрсетуін шкала бойынша есептейді. Ал, шкала бойымен серіппе арқылы жалғасқан көрсеткіш жыл жын отырады. Серіппелі қол таразысы 6 немесе 10 килограмдық (шкаласы 200 г және 250 г-дық бөліктерге бөлінген) болып шығарылады. Тамақ дайындағанда не қайнатпа әзірлегенде қажетті өнім мөлшерін білу үшін серіппелі стол немесе қабырға тарамысы.
Таразы- әсер ететін ауырлық күші бойынша дененің салмағын немесе массасын анықтауға арнапған аспап.
Серіппелі таразы
Серіппелі таразы - серіппенің серпімді деформациялануын тудыратын күшке байланысты дене салмағын өлшейтін құрал.
Дереккөздер
Санат:Механика
Санат:Тұрмыс
Аналы
Аналы — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1398/44/228/15 орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Брансвик (Огайо)
Брансвик (Brunswick) — Огайо штатының Medina округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 34 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32.6 км² шамасында. FIPS коды — 39-09680.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
IC 2343
IC 2343 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2343 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Дәмді жер асты су көзі
Дәмді жер асты су көзі, Қостанай облысы Наурызым ауданы жерінде орналасқан. Кен орны 1967 ж. анықталып, барлау жұмыстары 1969 – 72 ж. жүргізілген. Қуаттылығы 12 – 35 м болатын Үлкен Дәмді өзенінің аңғарындағы орташа қиыршықтасты құмдары өнімді болып табылады. Ұңғымалардың дебиті 40,6 л/с. Тәулігіне фильтрация коэффициенті 8 – 56 м, суқайтарымдылық – 0,2. Пайдалану қоры тәулігіне 10 мың м3. Суы Дәмді аңғарын ауыз сумен қамтамасыз етуге пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Табиғат
Береке (Жетісу облысы)
Береке — Жетісу облысы Ақсу ауданы, Матай ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан солтүстік-батысқа қарай 87 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 47 адам (27 ер адам және 20 әйел адам) болса, 2009 жылы 37 адамды (18 ер адам және 19 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол айрықтары
Вандерлей
Вандерлей (Wanderley) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Батыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Котежипи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 658 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 043,41 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1985 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Артым-Юган
Артым-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лесми-Юган өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6443
NGC 6443 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Искителла
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4525 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 87 км² шамасында. Пошта индексі — 71010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Eustachio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Можары
Можары — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Арлан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 425 адамды құрады. Пошта индексі — 452925, ОКАТО коды — 80237805003.
Камзас (Пызас тармағы)
Камзас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пызас өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Можары
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Камзас (Пызас тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Можары
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Камзас (Пызас тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Деформация (Материалдар механикасы)
Деформация (Deformatio бұзылуы, қисаюы), күштер әсерінен дене өзгеруі және дене пішіннің қалыпсыздану - сыртқы формасының жалпы бөлшектерінің өзара орналасуының сандық өзгеруі.
Қалмақтар
Қалмақтар (қалмақ. – хальмг, хальмгуд) – ойрат тобына жататын моңғолтілдес халық. Ресей Федерациясы құрамындағы Қалмақ Республикасының (Хальмг Тангч) жергілікті халқы. Негізінен, орыс тілінде сөйлейді. Қалмақ тілін сирек қолданады. Қалмақтар XVI ғасырдың аяғында XVII ғасырдың басында Орталық Азиядан қоныс аударған ойрат тайпаларының ұрпақтары.
2002 жылғы Жалпыресейлік санақтың қорытындысы бойынша Ресей Федерациясында 183 372 қалмақ тіркелген. Шетелдегі диаспоралары, негізінен, АҚШ-та (Нью-Джерси Штаты) және Батыс Еуропада (Франция мен Германия) тұрады. Қалмақтар арасындағы негізгі дін - буддизмнің Гелугпа мектебі. Буддизмнен басқа қалмақтар арасында православие және ислам дінін ұстанатындар бар.
Деформация (Материалдар механикасы)
Қисық білеудің деформациясы
Июші момент (MF) және күш (NF) әсерінен туатын элементтегі ұзару (\Delta d S) және бұралу (d Q) бұрышы. Өстік талшықтың ұзаруы, , мұндағы ЕА - созылу кезіңдегі қатаңдық, R0 - өстік талшықтың радиусы, dS - қисықтың кесіндісі. Қималардың бұрылу бұрышы,
Қалмақтар
Тілі мен жазуы
Қалмақ тілі Алтай тілдері шоғырының моңғол тілдері бұтағының батыс тобына жатады. Кейде ойрат-қалмақ тілі деп те аталады. Қалмақ тілі екі говорға бөлінеді (торғауыт, дербет). Әдеби тілі осы екі говор негізінде дамыған. Қалмақтар 17-ғасырдың ортасына дейін ұйғыр-моңғол жазуын, одан кейін зая-пандит жазуын қолданған. 1924 ж. кириллица, 1931 ж. латын, 1938 ж. қайтадан кириллица жазуына көшті. 1992 жылдан Қалмақ Республикасында орыс тілімен қатар мемлекеттік тіл ретінде қолданылады.
Деформация (Материалдар механикасы)
Қисық білеудің деформациясы
мұндағы FSRq EARQ S = l * A - қиманың статикалық моменті, l - бейтарап сызықтан ауырлық центріне дейінгі қашықтық.
Сызықтық деформация
Элементтердің тік кернеу әсерінен туатын сызықтық ұзаруы немесе қысқаруы.
Қалдық созымды деформация
Сыртқы күш әсері жойылғанда, деформация толық жойылмай қалса, ондай деформация қалдық немесе созымды деформация деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Ново-Село (Пловдив облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 353 адамды құрайды.
Қалмақтар
Діні
Будда дінін ұстанады, Қалмақтардың көпшілігі тибеттік буддизмді ұстанады. Кішкене бөлігі православие, исламшылар мен атеистер бар. Қалмақстан - Еуропадағы буддизмнің дәстүрлі түрі бар жалғыз аймақ. Бұл дін 16 ғасырдың аяғынан бастап тарады. Осы уақытқа дейін аспан (тәңіршілдік), от, су, жер, тау табынушылары болған. Құрбандық шалуды, тотемдік жануарларға табынуды қамтитын шаманизм мен фетишизм қолданылды. Бақсылардың арасында ерлер де, әйелдер де болған. Кейбір ғұрыптар бүгінгі күнге дейін сақталған.
Орыс мемлекетінің құрамында
XVI ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басында Жоңғарияда тұратын батыс моңғолдардың тайпалары бөлініп кетті: бір бөлігі Кукунор өзеніне қарай, екіншісі көшпей, Жоңғар хандығының негізін қалап, ал үшіншісі - батысқа, Орыс патшалығының жерлеріне қарай қоныс аударып. Қалмақтар бастапқы кезде қазіргі Шығыс Қазақстан жерінен бастап, кейін Еділдің төменгі ағысы мен Каспийге қарай көшкен. Қалмақ тайпаларының алып жатқан ең үлкен аумағы мынадай еді: оңтүстігінде - Терекке, солтүстігінде - Самара өзеніне, батыста - Донға, шығысында - Жайық өзеніне дейін (кейінгі ареалы біраз тарылып, қазіргі Қалмақ Республикасы алып жатқан жерлерге сәйкес келеді).
Ново-Село (Пловдив облысы)
Пошта индексі — 4221. Телефон коды — 03147. ЕКАТТЕ коды — 52221.
Қалмақтар
1920-1941 жылдар
1920 жылдың басында большевиктер "қалмақ халқының дала облыстарын" басып алды. 1920 жылдың 4 қарашасында РКФСР ХКК мен ВЦИК қаулысына сәйкес Қалмақ автономиялы облысы (Еңбекші қалмақ халқының автономиялы облысы) (1928 жылға дейін орталығы Астрахан, ал 1928 жылдан бастап Элиста қаласы) құрылды. Автономиялы облыс 1928-1934 жылдары Нижнеповолжск өлкесінің, ал 1934 жылдан бастап Сталинград өлкесінің құрамында болды. 1922-1925 жылдары автономиялы облысқа Донның бойындағы қалмақтар көшірілді.
Ново-Село (Пловдив облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Қалмақтар
1920-1941 жылдар
1935 жылдың 20 қазанында Қалмақ автономиялы облысы Сталинград өлкесінің құрамынан шығарылып, Қалмақ Автономиялы Кеңес Социалисттік Республикасы құрылды.
Ново-Село (Пловдив облысы)
Сыртқы сілтемелер
Ново-Село
Қалмақтар
XX ғасырдың екінші жартысы мен XXI ғасырдың басы
1957 жылы Ставрополье өлкесінің құрамындағы Қалмақ АО қалпына келтірілді.
1990 жылы Қалмақ АКСР Жоғарғы Кеңесі ЗКФСР құрамындағы Калмақ КСР-ның егемендігі туралы Декларацияны қабылдады.
1992 жылдан бастап Қалмақ КСР Қалмақия Республикасы-Хальмг Тангч деп атала бастады.
1994 жылдың 5 сәуірінде Қалмақия Республикасының Конституциясы қабылданды.
Этникалық топтары
Қалмақтар торғауыт, дербет, хошоуыт, хойт, элет, бузав сияқты тайпалардан құралған. Дербет тайпасы алған рет 1240 ж. "Моңғолдардың құпия шежіресінде" кездеседі. Бузав тайпасы XVIII ғғ. казак әскерлернің құрамында қызмет еткен Донның бойындағы қалмақтардан пайда болған. Қазіргі Қырғыз Республикасында тұратын сарт-қалмақтар - элет тайпасының өкілдері. XVII - XX ғ. ортасына дейін қалмақтардың тайпалары жеке-дара ұлыстарға бөлініп өмір сүрген. XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап қалмақтардың отырықшылық өмірге бейімделуі ұлыстардың әкімшілік-аумақтық бірлікке айналуына алып келді.
Қазіргі уақытта қалмақтардың ру мен тайпаларға бөлінуі тұрмыста, саяси өмірде де байқалады. Бұл құбылыс ресейлік және Ресейден көшіп кеткен қалмақтарға да тән. Заманауи әдебиетте "улусизм" (рушылдық) терминін кездестіруге болады.
Қалмақ этносының бір бөлігі башқұрттардың, қазақтардың, қырғыздардың, өзбектердің, түркмендердің, хакастардың, тарбағатай қырғыздарының құрамына енді. Қазақтардың құрамындағы төлеңгіттердің шыққан тегі - қалмақтар.
Ресей империясы
XVII ғ. орыс бодандығын қабылдау алдында қалмақтардың саны, шамамен, 270 мыңдай болған. Негізінен Еділдің төменгі ағысын мекендеген. Ресей жеріндегі қалмақтардың саны Шығыс Сібір мен Орталық Азиядан қоныс аударған тайпалардың есебінен өсіп отырды. Алайда 1771 жылы шамамен 17-180 мың адам патша үкіметінің тарапынан қысымның артуы Жоңғарияға көшуге мәжбүр болды.
Ресей империясының соңғы онжылдығында қалмақ тайпалары 8 ұлыстың (Кіші Дербет, Маныч, Икицохур, Багацохур, Харахус, Эркетен, Хошоуыт, Яндык) құрамында бытыраңқы қоныстандырылып өмір сүрген. Ұлыстардың алып жатқан аумағы "қалмақ даласы" деген атаумен белгілі. Қалмақтардың Орынбор (шамамен 1000), Астрахан (шамамен 900) және Орал (шамамен 700) казак әскерлерінің құрамындағы қызметі тұралы белгілі.
Кеңес Одағы
1950 жж. дейін қалмақтардың саны тұрақсыз болды. Дәл осы уақытта халық саны азаюының 3 кезеңі бақыланған. Қалмақтардың күрт кемуіне 1918-1920 жж. Ресейде болған азамат соғысы мен 1921-1924 жж. болған аштық қатты әсер етті. Егер 1897 жылғы санақ бойынша Ресей империясының құрамында 190,6 мың қалмақ болса, 1926 жылғы санаққа сәйкес бар болғаны 129,3 қалмақ қалды. 1918 бен 1924 жж. аралығынжа кем дегенде 70 мың адам қайтыс болды.
Қырғызстан
Қырғызстанда қалмақтардың айрықша субэтносы - сарт-қалмақтар мекендейді. Халық санағы бойынша Қырғызстандағы сарт-қалмақтардың саны:
2009 жылғы Ыстықкөл облысындағы сарт-қалмақтардың үлесі:
АҚШ және Еуропа
XX ғасырда қалмақтардың бір бөлігі Ресей мен КСРО-дан көшіп кетті. Олардың ең ірі диаспоралары АҚШ (2 мыңға жуық) пен Францияда (шамамен 1 мың) қоныстанған. АҚШ-тағы қалмақтар Нью-Джерси (Хауэлл, Нью-Брансуик қалалары) және Пенсильвания (Филадельфия қаласы) штаттарында тұрады. Хауэлл қаласы қалмақтардың АҚШ-тағы бейресми астанасы ретінде саналады. Қалада қалмақ көшесін ("Kalmuk road") кездестіруге болады. Жаңа қалмақ эмигранттары Нью-Йорк, Калифорния, Флорида, Вашингтон бағыттарын таңдауда.
Генетикалық қоры
Популяциялық генетиканың мәліметтері бойынша қалмақтар арасындағы Y-хромосомды гаплотоптың таралуы төмендегідей:
Кәсібі
Қалмақтардың дәстүрлі шаруашылығының негізі көшпелі мал шаруашылығы болды. Семіз құйрықты және ірі жүнді қойлар және қалмақ дала тұқымды жылқылары басым болды. Етке өсірілетін қызыл тұқымды сиырлар, сондай-ақ ешкілер мен түйелер өсірілді. Отырықшы өмір салтына көшуімен (орыс қалмақтары мен Батыста өмір сүргендерді қоспағанда, қалған қалмақтар жартылай көшпелі өмір салтын жалғастыруда) шошқа шаруашылығымен айналыса бастады. Дәнді дақылдар – қара бидай, бидай, тары және басқалары, техникалық дақылдар – зығыр, темекі, бақша, бақша және бақша дақылдары өсірілді. 20 ғасырдан бастап қалмақтар күріш өсірумен де айналыса бастады. Қолөнер дамыды, оның ішінде тері өңдеу, киіз басу, ағаш ою және т.б.
Тағамдары
нобай|оңға|200px|Қалмақ бишілері Қалмақ тағамдары көшпелі өмір салты жағдайында қалыптасты. Отырықшылыққа көшкенге дейін тамақты негізінен ешкі, қой, сиыр еті мен сүті құрады. Кейінірек тағамдары шошқа, құс етімен әртараптандырылды. Қауын шаруашылығы мен бау-бақшаның дамуымен қауын, қарбыз, алма, алмұрт пайда болды. Тамақтану негізін қазір сүт өнімдері, қой еті және сиыр еті құрайды. Дәмдеуіштерден пияз, сарымсақ, лавр жапырағы қолданылады. Еттің, майлы сүт өнімдерінің, ұнның көп болуына байланысты тағам құнарлы және жоғары калориялы. Қалмақ асханасының танымал тағамдары:
Ешкі, қой, сиыр, жылқы сүтінің негізінде көптеген пайдалы тағамдар дайындалады. Ашыту арқылы олар айран сияқты сүт қышқылы сусыны - чигян жасайды. Ол дәрілік болып саналады, оны будда монахтары жиі ішеді. Қой сүзбесінен кептіру арқылы дәмді шююрюмг тағамы алынады. Сонымен қатар қымыз да танымал Қалмақ шайы (джомба) орыс сусынынан өте ерекшеленеді, сорпаға ұқсайды. Ол шай (жапырақты шай), су, кілегей, сиыр майы, тұздан тұрады.
Қазақстандағы қалмақтар
Қазақстанға қалмақтар өткен ғасырдың орта шенінен бастап көші-қон үрдісіне орай қоныстанған. Қазақстандағы қалмақтардың саны - 442 адам (2013)
Сілтемелер
https://travelask.ru/articles/kalmyki-kochevoy-narod-ispoveduyuschiy-buddizm
Санат:Ресей халықтары
Фёрдерштедт
Фёрдерштедт (Förderstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5814 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 73,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 5 0 89 095. Муниципалитеттің басшысы — Бодо Мессершмидт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Кенжебай (өзен)
Кенжебай, Кенжебайсай – Сарысу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысының Жаңаарқа ауданындағы өзен. Ұзындығы 76 км, су жиналатын алабы 1620 км2.
Бастауы
Бастауын Бестау (486 м) тауының оңтүстігіндегі бұлақтардан алып, Кенжебайсамай ауылынан төменде тартылып қалады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы өзендері Санат:Сарысу су алабы
NGC 1989
NGC 1989 — Көгершін шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 28 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1989 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 17464, ESO 423-21, MCG -5-14-4, AM 0532-304.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Көгершін (шоқжұлдыз)
Миньо (өзен)
Миньо немесе Минью (Miño, Minho) — Испания және Португалия жерінде орналасқан өзен.
Ұзындығы - 340 км, су алабының ауданы 2500 км². Өзеннің бастауы Луго провинциясында, Мейра аймағында Кантарби тауларынды орналасқан, кейіннен Галисия бірлестігінен өтіп Атлант мұхитына құяды.
Миньода кішігірім су қоймалары мен 5 СЭС соғылған. Өзен субтропиктік климатқа ие. Ең ірі қалалары: Туй, Оренсе, Луго, Ла-Гвардиа (Испания); Каминья және Валенса (Португалия).
Дереккөздер
Санат:Испания өзендері Санат:Португалия өзендері
Рид (Траункрайс)
Рид (Траункрайс) (Ried im Traunkreis) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Кирхдорф-на-Кремсе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2518 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 31.1 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KI, ресми идентификациялық коды — 4 09 13.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Хехвартер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Раудерфен
Раудерфен (Rhauderfehn) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Лер ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Годешево (Благоевград облысы)
Годешево (Годешево) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сатовча қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 895 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2938. Телефон коды — 07548. ЕКАТТЕ коды — 15312.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Арай Sunrise лагері
Арай Sunrise лагері - 180 балаға арналған республикалық жастар лагері. 1997 жылдың 14 шілдесінде PetroKazakhstan компаниясының қолдауымен ашылған. Лагердің басшысы –Светлана Серікбаевна. Лагерь 4-14 жас аралығындағы балаларға арналған. Бүкіл персоналды қоса есептегенде 50 адам жұмыс жасайды.Лагерь 20 тәрбиелеуші және 7 отрядтан тұрады.Әр отрядта 24 баладан бар.Балалар арнайы бөлмеде 12 адамнан тұрады.Лагерь 25 мамырдан бастап 25 тамыз уақыт аралығында жұмыс жасайды. Бұл лагерьде оқушыларды үш бағытта оқытады:
•	экономика
•	өнер
Лагерь балаларды пайдалы білімге үйрете отырып, бала қабілетін жан-жақтан барша дамытады.Бекерден емес бұл лагерь Қазақстанның ең жақсы лагерьлар арасында ең алдыңғы орындарды  алады. Әр лагерь кішкентай мемлекет секілді. Арай лагерінің де өз туы,әнұраны және елтаңбасы бар. Арай лагері алты облыстан тұрады: -Қазақ ауылы -Англия қалашығы
-Үнділер мекені -Чайнатаун
-Орыс хуторы -Мультимедиа
Лагерь өмірі
Оқушылардың күн тәртібі: •	7.00- ұйқыдан тұру
Гүлбаршын Қожақызы Бижанова
Гүлбаршын Қожақызы Бижанова (1949 жылы, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Шелек ауылында туған) – биология ғылымының докторы ''(1998 жылы), профессор Қазақ Мемлекеттік Университетті бітірген (1971 жылы, қазіргі Қазақ Ұлттық Университеті). Қазақстан Ғылым Академиясының Ботаника және фитоинтродукция институтында (1971–81 жылдары), Шелек ауылындағы орта мектепте (1981–86 жылдары), ҚР Ұлттық Ғылым Академиясында (1991–92 жылдары; 1994–96 жылдары), ҚР Министр Кабинетінде (1992–94 жылы) жұмыс істеген. 2000 жылдан республика Жоғары аттестаттау комиссиясында бөлім меңгерушісі, ғылыми хатшы. Негізгі ғылыми жұмыстары Қазақстан өсімдіктерінің қазіргі жағдайын зерттеуге бағытталған. 40-тан аса ғылыми еңбегі, монографиясы және бірнеше геоботаникалық картасы жарияланған.
Арай Sunrise лагері
Лагерь өмірі
•	8.00- таңғы ас
Гүлбаршын Қожақызы Бижанова
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Қазақстан биологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Арай Sunrise лагері
Лагерь өмірі
•	9.00-11.00 – үйірме
•	10.00- жеңіл ас
•	12.00 –түскі ас
•	13.00 –демалыс уақыты
•	15.00 – бассейнге шомылу
•	16.00 –жеңіл ас
•	18.00- кешкі ас
•	19.00 –спорттық ойындар
•	21.00- дискотека
•	23.00- ұйықтау
Секциялар
•	кілем тоқу;
•	ши,құрақ көрпеше және гобелен тоқу;
•	қазақша күрес;
•	фитнес;
•	бисертоқу;
•	сурет секциялары жұмыс жасайды.
Лагерь валютасы
Лагерьдің өз жеке валютасы «лучик» оқушылар арасында кенінен танымал.Оқушылар лагерь территориясында өзінің виртуалды компаниясын басқарып,өз тауарларын шығарады.Балалар еңбек биржасын басқаруды үйреніп, ақша табудың тәсілдерін арнайы мастер-класстарда үйренеді. Тағы да балалар журналист, редактор, бухгалтер мамандықтары бойынша жұмыс жасай алады. Әр оқушы жұмыс жасап «лучик» валютасын өз жеке банкіне жинай отырып, әр күннің сонында лагерь дүкенінде қалаған затын сатып ала алады. Ең белсенді балаларды «Күлімсіреген күн» орденімент марапаттайды.
Санат:Қазақстан лагерьлері
Брайтенштайн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 351 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 20.24 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — NK, ресми идентификациялық коды — 3 18 05.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Когер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Ықтималдық моделі
Ықтималдық моделі - модельдеу объектісіне жорамал ұқсастық қатынаста тұрған модель.
Дереккөздер
Санат:Механика
Константин Петрович Студенцов
Константин Петрович Студенцов(23.09.1906 жылы туған, Татар АКСР, Кокряти селосы) - қазақстандық мал дәрігері, мал дәрігерлік ғылымының докторы (1961). Қаз АКСР -нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961), 1944 жылдан КПСС мүшесі.
Өмірбаяны
Студенцов Қазан мал дәрігерлік институтын (1930) бітірген. Ол бұрынғы Петропавл, Павлодар, Семей округтарында (1931 - 33) - эпизоотологиялық отрядтың бастығы, диагностикалық лаборатория меңгерушісі, 1933 жылдан Қазақтың мал дәрігерлік ғылыми - зерттеу институтында директордың ғылым жөніндегі орынбасары және ұзақ жылдар лаборатория меңгерушісі (1975 жылға дейні) болды. Қазақстанда жылқының маңқасын, ірі қараның қарасан, алаөкпе індеттерін, бруцеллез ауруын зерттеді және осы ауруды зерттейтін Қазақстандағы 7 мал дәрігерлік ғылыми - зерттеу стансиалары мен Солтүстік мал дәрігерлік ғылыми - зерттеу институтының жұмыстарына басшылық етті. 1975 жылдан дербес зейнеткер.
Еңбектері
150 - ге жуық ғылыми еңбек жариялады.
Сыйлықтары
Ол "Құрмет белігісі" орденімен және бірнеше медальдармен марапатталған.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 429 бет
Санат:1906 жылы туғандар Санат:Тұлғалар
Калвуш (Повуа-де-Ланьозу)
Калвуш (Повуа-де-Ланьозу) (Calvos (Póvoa de Lanhoso)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Ланьозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 482 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 107,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Тиффани Трамп
Тиффани Ариана Трамп (Tiffany Ariana Trump; 13 қазан 1993) — американдық модель және әнші. АҚШ президенті - Дональда Трамп тың  және оның екінші әйелі, Марла Мейплздың қызы.
Ата-анасы оны Tiffany & Co зергерлік компаниясының құрметіне атады. Ол Калифорния да туып тәрбиеленді, Калабасастағы мектепті бітірді. 2016 жылға дейін Пенсильвания университетінде әлеуметтануды оқып зерттеді. 2014 жылы университетте оқып жүрген кезінде, "Like a Bird" музыкалық синглын шығарды. Vogue журналында жұмыс істеп, Нью-Йоркте 2016 жылы өткен Эндрю Уорренның ән апталығында модель болды.
Instagram сайтында белсенді, 500 мыңнан астам жазылушылары бар.
2016 жылы республикалық конвенцияда спикер болды.
Сілтемелер
Санат:АҚШ фотомодельдері Санат:Пенсильвания университеті түлектері
Қушоқы тауы
Қушоқы – Қарағанды облысы Шет ауданы Киік ауылынан батысқа қарай 55 км жерде орналақан тау. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 8 м-ге созылып жатыр, ені 5 м.
Жер бедері
Оңтүстік беткейі көлбеулеу, солтүстігі сәл тіктеу келген оқшаулау тау массивінен тұрады. Абсолюттік биіктігі 973 м.
Геологиялық құрылымы
Ерте-ортаңғы тас көмір гранитоид жыныстарынан түзілген.
Ұзындығы анықталмаған жазба
Ұзындығы анықталмаған жазба (Запись неопределенной длины; undefined-length record) — ұзындығын сипаттауға арналған өрісі болмайтын логикалық жазба, жазба ұзындығы оны өңдеу сәтінде анықталады. Мұндай жазбаларды орналастыруға оның максимал ұзындығына қажетті жад бөлінеді; бұл формат жазбасы бұғатталмайды.
Қушоқы тауы
Өсімдігі
Қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, бұталар өседі. Атырабы мал жайылымы.
Ұзындығы анықталмаған жазба
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қушоқы тауы
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы таулары
Хоках (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 580 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-29510.
Қызылорда қаласының Ана мен Бала орталығы
Қызылорда қаласының Ана мен Бала орталығы
Қызылорда қаласының Ана мен Бала орталығы 2014 жылдың 2-ші шілдеде Астана қаласының туған күнінің қарсаңында ашылды.Бұл орталықтың басты мақсаты ана мен баланың денсаулығың сақтау болып табылады. Мекемеде барлығы 230-ға жуық адам жұмыс істейді. Жұмыскерлердің арасында неонатолог,реаниматор,гениколог мамандары жұмыспен қамтамасыздандырылған. Мекемеде барлығы 10 бөлімше бар. Әр бөлімшеде 25 орын. Орталықта консультация, тренингтер және курстар тегін. Бұл ана мен баланың денсаулығына өте үлкен пайда алып келеді. Күндізгі стационар 9:00-ден 17:00-ге дейін жұмыс істейді. Мекеме бастығы Күлтбаева Лейла Айтбаевна, ал басты акушер Алимова Алтынай. Орталықта айына бір рет ашы есіктер күні ұйымдастырылады.
Тунис қалаларының тізімі
Басқа қалалар
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Тунис
Тоқырасыз жұмыстың ықтималдығы
Тоқырасыз жұмыстың ықтималдығы - объектінің берілген жасап шығару аралығында істен шығуы болмайтынының ықтималдығы (тоқырасыздықтың көрсеткіші).
Ерітінді
Ерітінділер концентрацияларының түрлері
Ерітінділердің құрамы құрамдас бөліктердің концентрацияларымен сипатталады. Ерітінділер қаныққан, қанықпаған және аса қаныққан деп бөлінеді. Берілген температурада жақсы еритін заттардың ерігіштігінің де шегі бар. Еріген заттың концентрациясы белгілі бір мөлшерден асқанда, оның артығы ерімей, ерітіндінің түбіне шөгеді. Бұл кезде ерітінді мен еріген зат тепе-теңдік жағдайда болады. Мұндай ерітінділерді қаныққан ерітінділер, ал концентрациялары қаныққан ерітіндінің концентрациясына дейінгі барлық ерітінділерді қанықпаған ерітінділер деп атайды. Кейбір еріткіштің белгілі бір мөлшерінде еритін заттың ерігіштігіне сәйкес мөлшерінен де артық мөлшерін ерітуге болады. Мұндай ерітінділер аса қаныққан ерітінділер деп аталады. Аса қаныққан ерітінділердің тұрақтылығы нашар болады. Кез келген сыртқы әсерден еріген заттың артық мөлшері ерітіндіден бөлініп, тұнбаға түседі. Сөйтіп аса қаныққан ерітінді жай қаныққан ерітіндіге айналады.
Электролиттер және бейэлектролиттер
Кей заттар ерігенде олардың молекулалары иондарға ыдырайды, яғни диссоциацияланады. Электр тогын өткізетін болғандықтан, ондай заттардың ерітінділерін электролит ерітінділері деп атайды. Оған көптеген қышқылдар мен негіздердің, әсіресе, тұздардың ерітінділері жатады. Керісінше, ерігенде молекулалары иондарға ыдырамайтын, сондықтан электр тогын өткізбейтін заттардың ерітінділері бейэлектролиттердің ерітінділері деп аталады.
Физикалық теориясы
Ерітінділердің бетіндегі бу қысымы және оның қату температурасы таза еріткіштікке қарағанда төмендеу, ал қайнау температурасы жоғарылау болады. Сонымен қатар ерітінділерде осмос қысымы байқалады. Ерітінділердің бұл қасиеттерінің барлығы тек еріген заттың молекулалар санына ғана тәуелді. Олардың өзгерістері Вант-Гофф және Рауль заңдарымен сипатталады. Мысалы, ацетонның, кез келген эфирдің немесе спирттің судағы концентрациялары бірдей ерітінділерінің осмос және бу қысымдарының салыстырмалы төмендеулері, қату температураларының төмендеуі, ал қайнау температураларының жоғарылауы бірдей болады. Бұдан кейбір ғалымдар ерітінді түзілгенде еріткіш пен еріген зат арасында ешқандай әрекеттесулер болмайды, олар тек араласады деген қорытындыға келген. Сондықтан бұл қасиеттер ерітінділердің физикалық теориясына тәжірибелік негіз болған. Идеал газдар сияқты молекулаларының арасында ешқандай әсерлесулер болмайтын, дәлірек айтқанда, мейлінше аз болатын ерітінділер идеал ерітінділер, ал қалғандарын реал ерітінділер деп атайды.
Химиялық теориясы
Күшті электролиттердің ерітінділерінің кейбір қасиеттері сұйылтылған ерітінділердің қасиеттерін сипаттайтын заңдылықтарға бағынбайды. Олардың біраз қасиеттері Дебай мен Гюккельдің “күшті электролиттер теориясымен” сипатталады. Сонымен қатар ерітінділер түзілгенде жылу бөлінуі, жүйе түсінің құрамдас ебөліктер түсінен өзгешелігі және ерітінділер көлемінің құрамдас бөліктер көлемінің қосындысына қарағанда кемуі еріген зат пен еріткіш арасында химиялық әрекеттесулер болатынын көрсетеді. Кейде олардың арасындағы байланыстың беріктігі соншалық, ерітінділерді суытқанда еріткіштің біраз мөлшері еріген затпен бірге кристалданады. Оларды жалпы сольваттар, ал еріткіш су болғанда кристаллогидраттар деп атайды. Бұл қасиеттер ерітінділердің химиялық теориясына тәжірибелік негіз болды.
Дереккөздер
Санат:Ерітінділер Санат:Коллоидты химия
Матвеев (көл)
Матвеев – Ертіс алабындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Қызылтұз көлдерінің солтүстік-батысында орналасқан. Павлодар облысы Железин ауданындағы Жаңа Жұлдыз ауылының батысында 4 км-дей жерде, теңіз деңгейінен 102 м биіктікте жатыр.
Гидрографиясы
Аумағы 7,1 км², ұзындығы 5,6 км, енді жері 1,5  км, жағалау бойының ұзындығы 15,8  км. Жауын-шашын,жер асты суларымен толысады. Жағалауы негізінен жайпақ, пішіні доға тəрізді, батыс жəне шығыс бөліктерінде қалың қамыс өскен. Қараша–сəуір аралығында суы қатады. Суы тұщы. Жазда мал суаруға жарамды. Алабы шабындық, шүйгін жайылым ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Железин ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Синега
Синега (Синюга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вель өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Котлянка (Стрельна тармағы)
Котлянка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Стрельна өзенінің сол жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Брайан (Огайо)
Қала тұрғындарының саны 8545 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.8 км² шамасында. FIPS коды — 39-09792.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Чанди
Чанди - (үнділік тәңірия Дурга бұл есімде өлім құдайы ретінде бейнеленеді) — әуел баста мазардың аты, ал кейініректе — Ява аралының (Индонезия») Будда немесе индуистік құдайлар бейнелері орналасқан діни құрылыстары. Цокольді іргетасқа орналасқан целла қарапайым құрылыс ретінде ерекшеленеді; оған көтерілетін басқышы, төбесінде мұнарасы бар.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Корнея-ла-Ривьер
Корнея-ла-Ривьер (Corneilla-la-Rivière) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,90 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66058, пошта индексі — 66550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1824 адамды құрады. Халық тығыздығы — 153,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Сезен Аксу
Сезен Аксу (түр.Sezen Aksu) – Түркияның атақты поп-әншісі, продюсері. Шын есімі – Фатма Сезен Йилдырым (түр. Fatma Sezen Yıldırım).
1954 жылы 13 маусымда Денизлиде туған. Түркия мен шетелдерге танымал бірнеше әннің авторы. «Еуровидения» байқауының жеңімпазы Сертаб Эренер Сезен Аксудың шәкірті.
Дискографиясы
Ән жинақтары:
Троя унциясы
Троя унциясы – атау Франциядағы (Troyes ) Труасының қаласынан болады. Мысалы, асыл металлдардың салмақтың өлшемi үшiн банктiк, iсмерлiкте қазiр кең қолданылады, сонымен бiрге ерекше бағалы ингредиенттердiң салмақтың өлшемi үшiн кейбiр басқа облыстардағы косметикасында қолданылады. Сәйкесiнше, халықаралық белгiсi XAU, XAG, XPT, XPD алтынның тройлық унциясы, күмiс, платина және палладтың болады. Инвестициялық ақшалардың салмағы тройлық унция еншiлерiндегi болды ендi жиi көрсетiледi.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу
Варредд
Варредд (Varreddes) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,00 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77483, пошта индексі — 77910.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1860 адамды құрады. Халық тығыздығы — 232,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Петр Иванович Стучка
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 429-430 бет
Санат: 1865 жылы туғандар Санат: 1932 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Тұрар Рысқұлов ауылы (Жамбыл облысы)
Тұрар Рысқұлов — Жамбыл облысы Меркі ауданындағы ауыл, Рысқұлов ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Меркі ауылының солтүстігінде 8 км-дей, ауылдық округ орталығы -Интернациональное ауылынан 3 км-дей жерде, Қызтоғансай өзенінің жағалауында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 1162 адам (2009).
Тарихы
1959-1997 жылдары жеміс-жидек өсіретін “Мерке” кеңшарының бөлімшесі болып келді. Оның негізінде Тұрар Рысқұлов ауылында шаруа қожалықтары құрылды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, фельдшерлік пункт, кітапхана бар. Ауылдың тарихи атауы "Қызтуған", кейін Жданов атанған.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері
IC 2344
IC 2344 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2344 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Жәкен Мұқанова
Мұқанова Жәкен (1903-1946), өндіріс озаты, Қарағанды көмір бассейніне қарасты №3 шахтаның көмір қопарушысы. 1941 жылдын 22 маусым күні шахтаға жұмысқа тұрып, көмір қазушы мамандығын тез меңгеріп, жоспарын 130-140%-ға асыра орындады. Соғыстың алғашқы күндерінде барлык әйелдерге: «Майданға кеткен ерлердің орнын басайық!» деген үндеуін тастады. Оның бұл үндеуі үй шаруасыңдағы әйелдер тарапынан кеңінен қолдау тауып, Қарағанды кеншілері арасындағы әйелдердің үлесі 1942 жылы 16%-ға,ал соғыстың соңында 34,5%-ға дейін есті. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Толмачев Владимир
Толмачев Владимир Степанович (1944 жылы туған, Алматы қаласы) – биология ғылымының докторы (1987), профессор (1993). КСРО-ның еңбек сіңірген өнертапқышы.
Қысқаша өмірбаяны:
1969 жылы ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген. 1969–1976 жылдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты Республикалық ана мен баланы қорғау ғылыми-зерттеу орталығында стажер, кіші ғылыми қызметкер. 1976 жылдан Онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтында лаборатория меңгерушісі қызметін атқарады. 1986 жылы «Генетические факторы риска невынашивания беременности» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 90-нан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы
Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы (ЕҚЫҰ) (Organization for Security and Co-operation in Europe; OSCE) — саяси диалог үшін арналған халықаралық ұйым. Негізгі мақсаты – жетілдірілген басқару мен демократиялық үрдіс негізіндегі аймақтық тыныштық пен қауіпсіздік. 3500 астам қызметкерлерінің басым бөлігі жерлердегі істермен айналысып, ал оның 10%-ға жуығы бас пәтерде отырады.
ЕҚЫҰ, Біріккен Ұлттар Ұйымы астындағы ад хок (Ad hoc) ұйым (VIII тарау), алдын ала ескерту, шиеленістерді тоқтату, тоқырау-менеджментіне және пост-конфликттік реабилитация істеріне аса назар аударады. Ұйым Еуропа, Кавказ, Орталық Азия, Солтүстік Американың 56 мемлекеттерін, яғни солтүстік жарты шардың көп елін қамтиды. Ұйым қырғи-қабақ соғыс кезінде Батыс – Шығыс форумы ретінде құрылған.
Қазақстан бұл ұйымға 1992 ж. 30 қаңтар мүше болып Хелсинкидегі Соңғы Актіне 8 шілде қол қойды. 2009 жылы осы ұйымды басқару үшін ниет еткен Қазақстан негізінен тек екі ел – АҚШ пен Құрама Патшалық қарсылығына тап болды. Осы елдердің ойынша Қазақстан адам құқығын, демократиялық құндылықтарды қорғау жөнінде әлі де көп еңбек ету керектігі айтылған. Қазақстан кандидатурысын ТМД елдерімен қатар Батыс Еуропа елдерінің көбісі (Германия, Италия, Нидерланд және Франция) қолдауда. 29 – 30 қарашаның Мадридте ЕҚЫҰ мүше-елдердің сыртқы істер министрлері кеңесінің (СІМК) 15-ші отырысында компромисс ретінде Қазақстан ТМД елдерінің ішінде алғашқысы болып ЕҚЫҰ төрағалығына 2009-да емес, 2010 жылы ие болатындығы хақында шешім қабылданды.
2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап ұйымның төрағасы – Буяр Османи
Тарихы
Бұл — Еуропа, Азия және Солтүстік Америка құрлығының 55 мемлекетімен консенсус (бір ауыздылық) негізінде келіссөздер, кеңесулер өткізіп, саяси шешімдер қабылдауға арналған көп тарапты құрылым. Мүше мемлекеттер басшыларының кездесулерінде ұйым қызметінің басты бағыттарын айқындайтын негізгі құжаттар қабылдайды. Мұндай кездесу 2 жылда 1 рет өткізіледі. Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық жөніндегі ұйымның Министрлер кеңесі мән-маңызы жағынан екінші басшылық органы болып саналады. Оның мәжілісі мемлекеттер басшылары кездесуінің аралық кезеңінде жылына 1 рет өтеді.