cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Медеу бөгеті
Алматы қаласының ішімен ағып өтетін Кіші Алматы мен Үлкен Алматы өзендерінде ауық-ауық тасқындар болып тұрады. Мұндай лай тасқындары 1888, 1889, 1918 ж. қайталанды. 1921 ж. 8-шілдедегі лай тасқыны қалаға жалпы көлемі 1,5 млн. м3 тас пен құм-топырақ алып келіп, қалаға зор нұқсан келтірді. Бұдан кейін де бірнеше рет тасқын қайталанды. Осындай қауіпті тасқындырдан Алматы қаласынан қорғаудың кешенді жобасын жасаумен “Гидропроект” институты айналысты. Дүниежүзілік тәжірибеде теңдесі жоқ, лай-тас ағынынан қорғайтын үлкен көлемдегі инжинерлі ғимарат жобасы кеңінен талқыланды. КСРО ҰА-ның президиумы 1966 ж. Медеу шатқалын бөгеу жобасын бекітті. Сол жылдың 21 қазанында жобаны іске асыру мақсатында 1-қопарылыс, 1967 ж. 14 сәуірде 2-қопарылыс жасалды. Оған жалпы салмағы 8723 т қопарғыш заттар жұмсалды. Қопарылыс нәтижесінде көлемі 5 млн. м3 тау жыныстары шатқалға бағытталып құлатылып, биікт. 107 м, ені 400 м-дей (6,2 млн. м3 су сиятын) бөгет жасалды. Бөгет 1972 ж. пайдалануға берілді. Медеу бөгеті Алматы қаласын 1973 ж. 15 шілдедегі өте қауіпті тасқыннан қорғап қалды. Тасқыннан кейін бөгет беріктігін арттыра түсу және бастапқы жобалық мөлшердегі сыйымдылығын қалпына келтіру жұмыстары қолға алынды. Соның нәтижесінде 1974 ж. бөгеттің биіктігі 125 метрге, ал табанының жалпақтығы шамамен 600 метрге, жалпы көлемі 6 млн. м3-ден астам тасқынға тосқауыл болатын дәрежеге қайта келтірілді. 1980 ж. бөгеттің биіктігі 150 метрге, ені 800 метрге, сыйымдылығы 12,6 млн. м3-ге дейін жеткізілді. Медеу бөгетін салу мәселесіне академик Н.В. Мельников, профессор Г.И. Покровский, техника ғылымының докторлары М.М. Докучаев, Г.П. Демидюк, тағыда басқа ғалымдар қатысып, басшылық жасады. Медеу бөгетін жасауда пайдаланылған қопарылыс өзіне дейін дүниежүзілік тәжірибеде бұрын-соңды іске асырылмаған, бейбіт мақсаттағы ең ірі қопарылыс болды.
Васькина (Демьянка тармағы)
Васькина — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Демьянка өзенінің оң жағалауынан 666 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Медеу бөгеті
Дереккөздер
Санат:Қазақстан бөгеттері Санат:Алматы облысы
Васькина (Демьянка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Спиллвилл (Айова)
Спиллвилл (Spillville) — Айова штатының Уиннешик округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 19-74370.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 386 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уиннешик округы (Айова)
Стырмен (Русе облысы)
Стырмен (Стърмен) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Бяла қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 332 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7124. Телефон коды — 081266. ЕКАТТЕ коды — 70130.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Айнақап
Айнақап (Айнақалта) - опа, айна тәрізді сәнденуге қажетті бұйымдарды салып, шымылдыққа іліп қоятын бұйым. Айнақап төртбұрыш пішінді, тұмарша тәрізді қақпағы жабылатын етіп ақ киізден жасалады.
Шаршы пішінді, мөлшері бір-бір қарыс болып келеді. Айнақап бет жағы барқытпен қапталып, онда қызыл түсті жіптен гүл тәрізді өрнекпен кестеленген, шеті қара барқытпен әдіптелген. Қалтаның жиектері мен қақпағы қызыл түсті шығыс матасынан тігілген. Көлемі 30x30 см.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ақпалық қайталауыш
Ақпалық қайталауыш (Истоковый повторитель) — өрістік транзистордың ортақ ақпамен қосылып күшейткіш каскад құруы. Каскад оған берілген сигналдың полярлығын өзгертпейді және кернеу бойынша күшейту коэффициенті бірге жақын, шығыс сигналдың кіріс сигналдан фазасы бойынша да, амплитудасы бойынша да айырмасы жоқ. Сондықтан осындай каскад ақпалық қайталауыш деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
NGC 6183
NGC 6183 — Оңтүстік Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 25 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6183 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58785, ESO 69-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Құрлар туысы
Құрлар туысы (Lururus) — Тауықтәрізділер отрядының Қырғауылдар тұқымдасына жататын құстар туысы. Мұның құрамында екі түр бар; олар – Қазақстанда кездесетін құр және кавказдық құр.
Дереккөздер
Санат:Қырғауылдар
Тікелей іздеудің газдық-геохимиялық әдісі
Тікелей іздеудің газдық-геохимиялық әдісі. Мұнай және газ кенорындары мен жатындарынан шашырай өрістеуі нәтижесінде қалыптасқан көмірсутек үйірімдерінің қалыптан тыс алаптарын тап басу мақсатында геологиялық киманың жер бетіне жақын бөліктеріндегі таужыныстардағы, немесе гидросфера мен атмосфераның төменгі өңірлеріндегі газ құрамын зерттеуге негізделген мұнай және газ кенорындарын іздеу әдісі. Газ сынамасы жер бетінен де, арнайы жасақталған онша терең емес геохимиялық ұңғымалар қимасынан да алынады. Газ құрамында көмірсутектер (метаннан гексанға дейін) мөлшерінің қалыпты жағдайға қарағанда көбірек үшырасуы сол өңір қойнауының мұнай және газ кіріктіру мүмкіндігінің жоғары екендігін көрсетеді. Әдіс жер қыртысы дамуының қазіргі сәттегі тектоникалық белсенділігі қарқынды аймақтар үшін әсіресе тиімді. Сөз болып отырған калыпсыздықтар морфологиялықтұрғыдан шығыршықтәрізді немесе сеппелерге ұқсас түрпатты иемденеді. Бұл әдіс мұнай және газ кенорындарын тікелей іздеудің өзге әдістерімен кешенді түрде жүргізілгенде ғана шындыққа сәйкес нәтижелер алуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Күз
thumb|right|300px|[[Жапониядағы күзгі пейзаж]] Күз – жылдың төрт мезгілінің бірі. Бұл мезгілде Жер шары өз орбитасының күн мен түннің күзгі теңелу нүктесінен Күннің қысқы тоқырау нүктесіне дейінгі аралығында болады.
Сипаттамасы
Астрономиялық тұрғыдан Күз – 90 күнге (24 қыркүйек – 22 желтоқсан), ал күнтізбелік тұрғыдан 91 күнге (1 қыркүйек — 30 қараша) созылады. Әдетте, қыркүйек, қазан, қараша Күз айлары болып есептеледі. Күзде күн суытып, көлдер мен өзендер тартылып, өсімдіктер қурап, ағаштардың жапырағы түседі. Күн қысқара береді. Егін піседі, мал семіреді. Жыл құстары тізбектеліп, жылы өлкелерге ауып кетеді.
Қазақстандағы күз
Қазақстан жерінің күздегі сипаты біркелкі емес, солтүстік облыстарда егін піскенде, оңтүстік облыстар егіндерін жинап болады.
Қазақи сипаттама бойынша күз үшке бөлінеді — сары күз немесе алтын күз (қыркүйек), қоңыр күз (қазан), қара күз (қараша).
Басқа аймақтарда
Бізде Жер шарының солтүстік жартысында Күз болғанда, Оңтүстік жарты шарда (Оңтүстік Америка, Австралия, Антарктида) көктем болады.‎
Тағы қараңыз
Санат:Жыл мезгілдері
Апостроф
Апостроф (ἀπόστροφος - жанына не артына қарата қойылған) - төмендегі жағдайларда қолданылатын үтір түріндегі жазу жолдың жоғарғы жағында келетін белгі:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Тыныс таңбалары Санат:Тыныс белгілері
Ибрагим Сабер
Ибрагим Сабер (бенгал. ইব্রাহিম সাবের, 1945 жыл — 19 маусым 2019 жыл) — бангладештік көгалдағы хоккейші, крикетші, футболшы.
1971 жылы көгалдағы хоккейден әлем чемпионы атанды.
Бангладештің "Абахани" футбол клубында ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша крикетшілер Санат:Бангладеш крикетшілері Санат:Бангладеш футболшылары Санат:Бангладеш көгалдағы хоккейшілері Санат:Көгалдағы хоккейден әлем чемпиондары Санат:Пәкістан көгалдағы хоккейшілері
Штайнах-на-Бреннере
Штайнах-на-Бреннере (Steinach am Brenner) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3325 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 55.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хуберт Раух саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Сан-Вито-ди-Фаганья
Сан-Вито-ди-Фаганья (San Vito di Fagagna) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1621 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 202 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 33030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vito di Lucania.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Қоңыр жүзгін
Қоңыр жүзгін (Calligonum triste) – тарандар тұқымдасының жүзгін туысына жататын көп жылдық бұта. Биіктігі- 70см, бұтаұтарының қабығы сарғыш сұр түсті. Жапырақтары қандауыр тәрізді. Гүлі ұсақ, ұзындығы 4мм-дей,ені 10мм-дей болатын сопақша жаңғақша, қылтанағы қатты, ортасынан жоғары қарай 2-3 бұтаққа тарамдалған.Тұқымынан көбейеді. Мамырда гүлдеп,маусым айында жеміс береді. Қазақстанда Арал маңындағы Мойынқұмның құмды жерлерінде өседі. Өте сирек кездесетін эндемик. Мал жайылымы және отынға пайдалану салдарынан таралу аймағы азаюда. Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Санат:Таран тұқымдасы
Халльбергмос
Халльбергмос (Hallbergmoos) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Фрайзинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9266 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 78 130. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Штальмайстер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ақсу-Кендірлі газ кен орны
Ақсу-Кендірлі газ кен орны — Оңтүстік Маңғыстау ойысымының Ақсу-Кендірлі баспалдағындағы газ кен орны. Маңғыстау облысында, Жаңаөзен қаласынан оңтүстікке 140 км жерде.
Тарихы
Құрылым 1955 жылы айқындалды. Іздестіру бұрғылауы 1969 жылы басталды. Кенорын 1972 жылы ашылды.
Геологиялық құрылымы
Газ сыйыстырушы құрылым солтүстік-батыс бағытта созылған, екі биіктікпен күрделіленген брахиантиклин қатпар. Барлау жұмыстарымен сол қатпардың орталық және оңтүстік-шығыс бөліктері зерттелген. Оның гипсомерлік белгілері біршама биіктеу келетін солтүстік-батыс бөлігі теңіз аумағында. Көтерілімнің өлшемдері, ортаңғы юраның бат жікқабатына тиесілі түзілімдердің табаны бойынша (изогипса -2130 м) есептегенде, 18,5x11 км, амплитудасы 47 м. Қатпар қанаттарының еңістену бұрышы 20°-тан аспайды. Төменгі бордың апт жікқабатының жоғарғы бөлігінің өнімділігі айқындалды. Оңтүстік-шығыс биіктіктен шағын ғана қойнауқаттық газ жатыны табылды.
Жатыс сипаты
Жинауышы кеуекті, ашық кеуектілік көрсеткіші 19%. Өнімді қойнауқаттың жалпы қалыңдығы 29,5 м, тиімдісі 22,3 м, газбен қаныққан қалыңдығы 4,3 м. Газдылық коэффициенті 0,48. Газды жатынның биіктігі 13 м. Бастапқы қойнауқаттық қысым 20,5 МПа, температура 88°С. 5 мм-лік штуцердегі газ шығымы (өнімі) 48 мың м3/тәу. Қойнауқаттық су хлоркальцийлі типке жатады. Кен орнында жұмыс 1974 жылдан бері тоқтатылған.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
Ажар Қоспанқызы Баешова
Дереккөздер
Санат:1951 жылы туғандар Санат:Шал ақын ауданында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің профессорлары
Текелі қалалық әкімдігі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 27122 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы қалалық әкімдіктері
Шүрегей
Шүрегей – кәдімгі немесе өзен үйректеріне жататын бірнеше түрдің жалпы атауы. Қазақстанда 9 түрі:
Бұлар әр түрлі су қоймаларында – өзен-көлде, батпақты жерлерде, теңіз шығанақтарында тіршілік етеді. Бұлардың көпшілігінің қанатында айрықша жарқырауық белгісі (айна) болады. Шүрегейлер сүңги алмайды, тек денесінің алдыңғы бөлігін суға батырады. Судан немесе жер бетінен ұшу үшін екпіндетіп жүгірместен, тік көтеріледі. Көбінесе тізбектеліп не топталып, шапшаң ұшады. Өсімдіктермен және ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Шүрегей әуесқойлық тұрғыда ауланады.
Джон Бернтал
Джон Бернтал (ағылш. Jon Bernthal, туғ. 20 қыркүйек 1976, Вашингтон (Колумбия), АҚШ) — америкалық актёр, «Ходячие мертвецы» телесериалындағы рөлімен әйгілі.
Өмірбаяны
Джон Бернталл Вашингтонда өмірге келген, Сидуэлл мектебін аяқтаған. Мектепті бітіргеннен кейін Скидмор колледжінде оқыған. Кейін Мәскеуге көшіп МХАТ мектеп-студиясына түседі. Бұл кезде Джон кәсіпқойлық бейсболмен айналысқан еді.
2009 жылдан бастап Лос-Анджелестегі Венеция аймағында тұрады. 2010 жылы ол «Ходячие мертвецы» телесериалында Шейна Уолш рөлін ойнауға ұсыныс алады.
Дереккөздер
Википедиядаға мақала
Сұйықтың тұрақтанған қозғалысы
Сұйықтың тұрақтанған қозғалысы. Сұйықтың жерасты ағымының бүкіл элементтері — бағыты, жылдамдығы, көлденең қимасы, арындық градиенті және шығыны ешбір өзгеріссіз өтетін қозғалыс түрі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Көлбай би
Көлбай би, Көлбай Жұмабайұлы - 1826-1903 жылдар аралығында өмір сүрген айтулы би. Ол Түркістан облысы, Бәйдібек ауданы, "Бөген" кеңшары орналасқан Мыңбұлақ, Қосбұлақ ауылында туып өскен. Шыққан тегі - арғы бабалары Үйсіннің Ысты тайпасынан, одан көп ата берегіректе Қоңыр, Тазша руының Қоңыр атасынан.
Тағы бірер атадан соң Жолдықара, одан Жұмабай туған. Жұмабайдан Нысанбай, Көлбай. Нысанбайдан Әлішер, Әмірбек, Сүлеймен, Керімқүл, Керімбек, Пірімқүл. Ал, Көлбайдан Муһиддин, Әбілдабек, Рабиға, Арысланхан. Бұлардан тараған ұрпақтар бүгінде Алғабас, Түркістан, Бөген аудандарында тұрады. Бізге осы шежірені және Көлбай болыс туралы деректі әңгімелеп берген 90 жастагы Күнімжан кейуана Ағысай-Саңғыл Бегалы бидің қызы, Көлбай болыстың келіні Моһиддин деген баласының жұбайы. Көлбайдың әкесі де, өзі де кедей екен. Өзінің пысықтығы, алғырлығы, шешендігімен ел құрметіне бөленіп әуелі Тазша, Таздар еліне болыс сайланған. Кейін Жаманбай Таздар еліне Досбайболыс боп белгіленген соң, Көлбай Тазша Қоңыр еліне би болып бекітілген. Содан ширек ғасырдай сол елге билік жүргізген. Көлбай айтқан билік, шешендік сөздер кезінде хатқа түспеген. Тек қана Майлықожа ақынның:
- деген өлеңі ел аузында қалған. Осы бір ауыз өлең таң намазы кезінде Көлбай бидің құлағына шалынады. Ол былай:
Жыл сайын әрбір ораза айт, құрбан айт кезінде көршілес елдің екі Досбай, Көлбай сынды билері, болыс, байлары, қожа, молдалары Керегетас түбінде отыратын Шаян мешітінің сопысы Құлтөренің үйіне жиналып жұма намаз оқитын еді. Сол парызын өтеу үшін Көлбай би бейсенбі күні Жаманбай Таздарға ұзатқан өзінің Рабиға дейтін қызының (күйеу баласының аты Мұратбек) үйіне қонып шығып, ертелеп сопының үйіне барады. Барса, ол үйде Досбай Әжі және бірнеше қожа, молда қариялар таң намазын оқуға әзірленіп, дәрет алып жатады. Көлбай да оларға қосылып намазға тұрады. Жүма намаз оқылып болған соң бәрі сопы үйінің берекелі дастарқанынан дәм алып, Құлтөре сопыны шариғаттан сөйлетіп отырады. Осы кезде Көлбай бидің шабарман жігіті үйге кіріп келеді:
-	Биеке, сізді тез жетсін деп шақырып жатыр!
-	Е, е, не шаруа екен?
-	Үйге Майлықожа бастаған үш-төрт ақын келді.
-	Күтіп алдыңдар ма?
-	Алдық, жеңешем, көгенде жатқан көк ешкіні сой, - деді, мен сойдым. Ет асылды. Ақындар алдына табақ тарттық. Қонақтар етті жеп болған соң, Майлықожасы қолын жайып бата қылды да, сөзінің аяғын: Біз ауылдан шықтық та Көлбай қойдық, Көлбай үйде жоқ десе, болмай қондық. Қатыны қотыр ешкі сойып беріп, Иірген тақыр жерге койдай болдық, - деп бүлдірді. Жеңешем бір сұмдықтың боларын білді де, маған тез-тез жет, биді тауып ертіп кел, - деп сізге жұмсады. Бағаналы бері Көлбайдың шариғатқа ұйып отырған көңіл-күйі су сепкендей басылды. Жігітіне атын алдырды да, ауылына суыт жүріп кетті. Оларға Зұлпықар ақын ілесті. Көлбай үйіне жетіп аттан түссе, ақындар әлгінде ғана аттанып кеткен екен.
-	Қалай қарай кетті? -	Шаян мешітіне барамыз деп отырған, - дейді әйелі. -	Онда "Бестоғайға" жете қойған жоқ шығар, екеуің барыңдар да, тез ертіп келіндер - деп шабарманына Зұлпықарды қосып, артынан шаптырады. Күн арқан бойы көтерілмей-ақ, ақындар қайтып келеді. Көлбай оларды құнан қой сойып қарсы алады. Ақындар енді көңілді жырын шертіседі. Майлықожа бір сөз кезегінде Көлбай биге: - Көлеке, байлық балпаң, тоқтық жалтаң, Жүрісі жоқ адамның сыбай-салтаң. Қыдырдың шалып кеткен ізін басып, Алтын менен күміске толды қалтаң. Бір күн туып анадан бесік көрсең, Өлген күні табытқа тиер арқаң. Бұл күнде дүниеге құмар болдың, Дүние әркімдерді еткен сарсаң, -	деген назын білдіреді. Сол отырыста Майлықожадан кейін Молда Мұса өзінің біраз салыстырма мысал өлеңдерін айтып, жұртты бір сергітіп тастапты. Ал, Зұлпықар ақын өзінің Зәуре қызбен айтысын айтып шығады: Зұлпықардың: Аяғыма кигенім сыңар кебіс, Қай жерімнен мін таптың менің кеміс? "Ойнақтаған от басар" деген бар ғой, Арғымақтан нәпаха күтсей жеміс, -	деген сөзіне Зәуренің: Жас көрінді көңілің жасымаған, Жоқ көрінді байқаймын қасыларың. Кәрі-құртаң шоқтанып қалдыңдар ғой, Тоқал алып "жасарар" асылдарың, -	деп қайтарған жауабын Көлбай болыс өз сөзімен қайталап алды да Зұлпықарға: - Сенің тоқал аламын деп қоқаңдап жүргеніңді, шамасы ол қыз естіп қойған-ау, - деп күлді...
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазақгаз
Қазақгаз - мемлекеттік холдинг компаниясы. 1991 ж. Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кен орнын игеру және Қазақстан Республикасының бүкіл газ тасымалдау жүйесін реттеу мақсатында құрылған. 1997 жылы таратылды. Таз тасымалдау жүйесі" Бельгияның нысаны шетелдік компаниялардың Agip и BG альянсына берілді.
Дереккөздер
Санат:Холдинг компаниясы
Тынбахтино
Тынбахтино — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Краснохолм ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 81  адамды құрады. Пошта индексі — 452852, ОКАТО коды — 80233847008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Есімбек қажы Тәнекеұлы
Есімбек қажы Тәнекеұлы (1840-1925) - би, Қапал өңірінде болыс болған. Найман руының Матай тармағынан шыққан. Атақты Тәнеке батырдың баласы. Ел ішінде әділ билік жүргізген. Ол Біржан мен Сара айтысының қолдаушысы. Есімбек қажы 1925 ж. қуғынға ұшырап, қайтыс болды. Ұрпақтары қазір Қапал ауданында тұрады.
Дереккөздер
Санат:1840 жылы туғандар Санат:1925 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
IC 2030
IC 2030 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2030 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Күздік дақылдар
Күздік дақылдар– күзде егіліп, қалыпты жетілетін бір жылдық астық тұқымдас өсімдіктер (күздік бидай, күздік қара бидай, күздік арпа, күздік сұлы, т.б.).
Өнімі келесі жылы орылады. Вегетациялық (өсіп-өну) кезеңі – 2 кезеңнен тұрады: күздік (40 – 45 тәулік), бұл кезде олардың тамыр жүйелері түзіледі, сонымен қатар жер үстіндегі вегетативтік мүшелері темп-раның төмендеуіне бейімделіп, шыныға түседі; көктемгі-жазғы (75 – 100 тәулік), бұл кезде олардың аталық-аналық мүшелері жетіле бастайды. К. д. күзгі және қысқы ылғалды, қоректік заттарды тиімді пайдаланып, жазғы ылғал тапшылығына, топырақ, ауа құрғақшылығына төзімді келеді. К. д. жаздық дақылдарға қарағанда ерте масақтанып, бұрын піседі және К. д. егістігінде арамшөп аз болады. К. д. жер жүзінде (әсіресе, күздік бидай) көп егіледі. АҚШ пен Еуропаның негізгі астық дақылы болып табылады. К. д. – Қазақстанда кеңінен таралған астық тұқымдасы, күздік бидаймен қатар күздік қара бидай, күздік арпа, күздік сұлы өсіріледі. К. д. Қазақстанда егілетін барлық егіннің 1/6 бөлігіне жуығын құрайды. К. д-ды егу мерзімі белгілі бір аймақ жағдайына, бидайдың сортына, т.б. байланысты әр түрлі болады. К. д-ды өте ерте не өте кеш егу оның қыстап шығуына қолайсыз әсер етеді. Аса ерте егілген дақыл гүлдеу жағдайы (яровизация) сатысынан ерте өтіп, қаулап өсіп шығып, қыстағы суыққа үсіп кетеді, ал кеш егілсе өсімдік толық тамырланып, түптеніп үлгермейді, тиісті қоректік заттар қорын жинай алмайды да, үсікке ұшырайды. К. д-дан көп өнім алу үшін күзде және ерте көктемде егіске тыңайтқыш шашылып, тырмаланады, қыста қар тоқтатылады. Суғармалы егіншілік аудандарда К. д. аралық дақылдар егістігінде жиі пайдаланылады. Бұл мал ш-на қажетті мол өнім алуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Дәнді дақылдар
Хаммербрюкке
Хаммербрюкке (Hammerbrücke) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Фогтланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1369 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 78 200. Муниципалитеттің басшысы — Георг Лудвиг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Мұхаметжан Етекбаева
Етекбаева Мұхаметжан (16.5. 1936 жылы туған, Жамбыл ауданы, Қарақыстақ ауылы) — жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі (1974). 1960 ж. ҚазМУ-дің журналистика бөлімін тәмамдаған. Жазушының 15-тен аса кітабы жарық көрген. Соның басым көпшілігі балалар мен жасөспірімдерге арналған. "Алатау ертегісі" атты туындысы 1971 ж. "Острый коготь" деген атпен Москваның "Детская литература", 1978 ж. Киевтің "Веселка" баспаларынан шықты, неміс тіліне аударылды. "Алтын мүйізді киік" (1961), "Қисық бұтақ" (1963), "Қызыл ала автобус"(1964), "Болатбек", (1966), "Алатау ертегісі" (1968), "Айтолқын" (1970), "Жомартжаз" (1974), "Сұлушоқы" (1979), "Балақыран" (1983), "Таутекелі биігі" (1984), т.б. кітаптары жарық көрген.
Ериха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Неттанкур
Неттанкур (Nettancourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55378, пошта индексі — 55800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 283 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Клитур
Клитур (Clitourps) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,30 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50135, пошта индексі — 50330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Құрақтұмсықтар
Құрақтұмсық тұқымдасы (Stercorariidae) — 5 түрді біріктіретін 2 туысы бар татреңдестер отрядына жататын құстар тұқымдасы. Ірі денелі (0,4-2 кг, қанатының алымы – 1,5 м шамасында), негізінде қошқыл реңді құстар. Қысқарақ қуатты тұмсығының ұшында ілмегі бар. Аяғы қысқа. Құйрығы дөңгелектене біткен, құйрық орталығындағы қауырсындары көбінесе ұзындау болып, құйрық қиындысынан шығыңқы тұрады. Екі жарты шардың жоғары ендіктерінде орын тепкен, дегенмен жылыстау кезінде тіпті экватор ауданына ұшып өтеді. Теңіз жағалауын бойлай ұялайды. Ұя жасамайды, 2 жұмыртқаны өсімдіктер аралығындағы жерге тікелей салады. Ата-енесі 4 аптаға жуық басады, бұдан соң балапандары қанаттанып ұшқанда 2 айға жуық қоректендіреді. Өзге құстардың олжасын олжалауға бейімділігі өте дамыған. Қазақстанда құрақтұмсықтардың бір туысынан екі түрі байқалған.
Дереккөз
Қазақстан құстар әлемі
Санат:Шағалалар
Средний Тогызак
Средний Тогызак (Средний Тогузак) — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тогызак өзенінің сол жағалауынан 169 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Гониометрлік антенна
Гониометрлік антенна — радиотолқын шығаратын объект орнының азимутын анықтауға мүмкіндік беретін бағытталған антенна. Радиоспортта, радиоқарауда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Рембак-пре-Гебвиллер
Рембак-пре-Гебвиллер (Rimbach-près-Guebwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Гебвилер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68274, пошта индексі — 68500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 240 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Остхаузен-Вюльферсхаузен
Остхаузен-Вюльферсхаузен (Osthausen-Wülfershausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Ильм ауданының құрамына енеді.
Рембак-пре-Гебвиллер
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Остхаузен-Вюльферсхаузен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 537 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 70 041. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Гребедюнкель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Дублин (Нью-Гэмпшир)
Дублин (Dublin) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1597 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75.3 км² шамасында. FIPS коды — 33-19140.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
NGC 1718
NGC 1718 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1718 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC10, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Түктілер
Түктілер (Lagrlidae) - әртүрлі жегіштер отряд тармағының қоңыздар тұқымдасы. Сасық қоңыздарға жақын. Дене ұзындығы 5-20 мм, денесі ұзыншақ, түк басқан. 600-дей түрі бар, негізінен тропикалық аймақтарда. ТМД-да 5 түрі белгілі, оның 1 түрі Еуропалық бөлігінде таралған кәдімгі түктілер, (Lagria hitra), дене ұзындығы 7-10 мм, қара, үстіңгі қанаты сары. Шілік-тал жапырақтары мен гүлдерінде дернәсілдерін кездестіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
13 қыркүйек
Қыркүйектің 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 256-шы күні (кібісе жылдарда 257-ші). Жылдың аяғына 109 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:13 қыркүйек мерекелері
David von Michelangelo|150px|right
Сыртқы сілтемелер
Санат:13 қыркүйек
Тастақ (Ақмола облысы)
Тастақ — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Тасты ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақмол ауылынан солтүстік-батысқа қарай 42 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 379 адам (193 ер адам және 186 әйел адам) болса, 2009 жылы 415 адамды (203 ер адам және 212 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Педрейра (Фелгейраш)
Педрейра (Фелгейраш) (Pedreira (Felgueiras)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 725 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 492,9 адам/км².
Котежипи
Котежипи (Cotegipe) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Батыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Котежипи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 026 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4 018,59 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1820 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Педрейра (Фелгейраш)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Клайд (өзен)
Клайд (Clyde, шотл. Cluaidh) — көлемі жағынан Ұлыбританияда сегізінші және Шотландияда үшінші өзен, Шотландияның оңтүстігінде орналасқан. Бұл ұзындығы 176 км (эстуариямен 208 км), бассейнінің ауданы 4,1 мың км². Ол Оңтүстік-Шотланд қыратының солтүстік беткейлерінен басталады, жоғарғы бөлігінде ол аласа таулардың бойымен ағып, содан кейін Ланарк қаласының үстіне таман шоңғалдар түзеді. Ол Ферт-оф-Клайд шығанағына құйылады. Сағада жұмсайтын судың орташа шығыны шамамен 70 м³/сек құрайды. Күзде де, қыста да суға мол. Клайд өзенінде Ұлыбританиядағы ең ірі қалалардың бірі - Глазго орналасқан, оған теңіз кемелері көтеріліп, жоғары (шетіне дейін) - өзен кеме қатынасы, босаға тастарда ГЭС орналасқан. Клайд өзені Солтүстік теңіз арналарымен де жалғанған. Британ империясы кезінде кеме жасау мен саудада маңызды рөл атқарды.
Туризм
thumb|left|200px|Эрскин көпірі, Ферт-оф-Клайд және Аргайл дөңдеріне аспанан түсірілген өзен бойы көрінісі Балық аулау Клайд өзенінде кең таралған. Балық аулау маусымы заңды түрде 15 наурыздан 30 қыркүйекке дейін белгіленген. Өзен бақтақты жақсы көретіндерді көптеп еліктіреді.
Сілтеме
Санат:Шотландия өзендері
Спирит Лэйк (Айова)
Спирит Лэйк (Spirit Lake) — Айова штатының Дикинсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 8.7 км². FIPS коды — 19-74415.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4261 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Дикинсон округы (Айова)
Андерес
Андерес — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волюга өзенінің оң жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Мануэль Росас
Хуа́н Мануэ́ль Хосе́ Доми́нго Ортис́ де Ро́сас-и-Ло́пес-де-Осо́рнио (исп. Juan Manuel José Domingo Ortiz de Rosas y López de Osornio)- аргентиналық әскери және саяси қайраткер, 1829 жылдың 8-ші желтоқсанынан 1832 жылдың 17-ші желтоқсанына дейін (бірінші рет), және 1835 жылдың 13-ші сәуірінен 1852 жылдың  3-ші ақпанына дейін Буэнос-Айрестың генерал-капитаны (губернатор) болған.
Өмірбаяны
Жастық шағын гаучолардың(малшылар) арасында өткізген. 1829- ші жылы Аргетина конфедерациясының басшысы және Буэнос- Айрестың генерал-капитаны(губернатор) аталады.
Дереккөздер
[Брокгауз және Ефрон энциклопедиялық сөздігі]
Ивана Степановича
Ивана Степановича — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куль-Еган өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Зәр шығару және жыныс мүшелері
Зәр шығару және жыныс мүшелері - адамдар мен жануарлардың анатомиялық және функционалды бір-бірімен тығыз байланысты зәршығару және жыныс мүшелері.
Бежой (Миннесота)
Бежой (Bejou) — Миннесота штатының Mahnomen округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 89 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-04672.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Арнасыз қолат
Арнасыз қолат - тұрақты ағын, бірақ білінер-білінбес қана әрбір бағытта созылып жатқан түбі: ойпаң.
Ұзындығы ондаған және жүздеген метрге (кейде 1000 м-ге дейін), тереңдігі 1 м-ге дейін барады. Еріген қар суы мен жаңбыр суының әрекетінен және аңғарды толтыратын грунттардың сырғуынан пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Ағыстар
Рудничный ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Рудничный ауылы кіреді. Орталығы – Рудничный ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1060 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Текелі қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Васькияр
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Алматы-1 стансасы
«Алматы-1»— Қазақстан темір жолының құрылып жатқан бекеті.
Тарихы
Сәулетшілері Солдатов және т.б. 1974 жылы жасалған.
Сипаттамасы
Ғимарат қазіргі заманғы сәулет нысанын қысқа сипатталады, қасбеттік алюминий біріктірулері шынышырайлардың безендірілген. , Мейрамхана станциясы қызмет (- - кеңселер, 2 және 3 күтіп бөлмелер, коммуналдық бөлмелер 1-қабат) орналастыру ескере технологиялық талаптарды ескере отырып, еркін рұқсат ғимараттың құрамы. жертөле сақтау, кофехана, қызмет көрсету нөмірі күнделікті орналасқан. туннельдер станциясының ғимараты байланысты жолаушы платформалары. Теміржол вокзалы «Алматы-1» күнделікті [1] орташа шамамен 2,5 миллион жолаушыны қызмет етеді.Осы станциясының маңында Алматы метросының құрылысы жобасы бойынша жерасты станциясы болады «Алматы-1».
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алматы Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Рицовка
Рицовка картоннан бұйым жасау (картонажное производство) кітап түптеу процесінде картонның бүктелетін жерін ұшала тілу арқылы із салу.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Мұрат Амангелдіұлы Мансұров
Мұрат Амангелдіұлы Мансұров (7.05.1963, Қарағанды облысы Егіндібұлақ ауылында туған) - мүсінші. Қазақ. ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі (2006 жылдан).
Ата-анасы
Әкесі - Амангелді Мансұрұлы Ыбраев, марқым, профессор, математик. Анасы - Жанғалиева Мария, зейнеткер, оқытушы, ҚР ҒА ҒЗИ қызметкері болған.
Көрмелерде
Республикалық және халықаралық көрмелердің қатысушысы. Жұмыстары АҚШ, Израиль, Германия, Голландия мемлекеттерінің жеке коллекцияларында сақталуда.
Дереккөздер
Санат:7 мамырда туғандар Санат:1963 жылы туғандар Санат:Егіндібұлақта туғандар Санат:Алматы көркемсурет колледжі түлектері Санат:Санкт-Петербург жоғары көркемсурет-өнеркәсіптік училищесі түлектері Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері Санат:Қазақстан дизайнерлері одағы мүшелері Санат:Халықаралық Шабыт байқауының иегерлері Санат:Астана медалінің иегерлері Санат:Қазақстан көркемөнер академиясы алтын медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасы Президенті стипендиясының иегерлері
Молодёжное (Краснопреснен ауылдық округі)
Молодёжное — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Краснопреснен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 71 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың халық саны 133 адам (66 ер адам және 67 әйел адам), 2009 жылға сәйкес, ауылда 91 адам (42 ер адам, 49 әйел адамдар) тұрады.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Айналмалы бұрғылау
Айналмалы бұрғылау - ұңғыма оқпанының түбіндегі таужыныстарды бұзушы аспаптың (қашаудың, қашауыштың) айналуы есебінен таужыныстарды тесу, бұзу жолымен ұңғыма бұрғылау тәсілі. Роторлық және турбиналық бұрғылау түрлері жиірек қолданылады. Роторлық бұрғылауда аспапты мұнарада орнатылған роторлық бұрғылау тізбегі арқылы айналдырса тұрбиналық бұрғылауда таужыныстарды уату қозғалтқыш-турбобур айналдырған қашау көмегімен жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Корей халқының материалдық және рухани мәдениеті
300px|thumb|right| Корейліктер, коре сарам ("Коре елінің адамдары"), чосон сарам ("Чосон елінің адамдары"), хангук сарам ("Хангук елінің адамдары"). Қазақстан Республикасында тұратын корейліктер өздерін коре сарам деп атайды.
Корей тілі
Корей тілі – Азияның ежелгі тілдеріне жататын оқшауланған тіл. Кореяның Қытаймен көршілес орналасқандықтан осы елмен байланыс жасайтын болған, өз жазулары болмағандықтан корейліктер мың жылдан аса уақыт қытай иероглифтерін пайдаланаған. Қазіргі корей тілінің негізін салушы Джу Си Гень (1876— 1914 жж.) болып табылдаы. Ол өзінің қысқа өмірін корей ұлттық тілінің бекітілуіне арнаған болатын. Корей тілінің бірегей фонетикасы, түсінікті грамматикасы мен бай лексикасы бар. Корей жазуы әріптік-буындық және солдан оңға қарай жазылады. Әліпбиі 14 дауыссыз, 10 дауысты әріптерден тұрады.
Наным-сенімдері
Корейліктердің ежелгі наным-сенімдерінің бірі Алтай мен Сібірден неолит кезеңінде келушілер алып келген шаманизм. Шаманизмнің біраз өзгерген түрі бүгінгі күнге дейін сақталып қалған. Қазіргі Кореяда бірнеше ондаған мың мудан-шамандар бар.
Досизм де Кореяда ежелгі заманда пайда болған. Бірақ бұл діни-дүниетанымдық ағым айқын ұйымдастырлып рәсімделген жоқ, сонда да оның әсері күні бүгінге дейін тән мен жанның саулығы, мәңгі өмірге ұмтылыс, ұзақ өмір мен бақыт тілеуде байқалады. Қазақстандағы корей диаспорасының басқа этностардан айырмашылығы өздерінің тарихи отанына көшіп кетушілердің жоқтығы болып табылады. Жас корейліктердің аз бөлігі ғана Корея Республикасына оқуға немес жұмыс істеуге уақытша кетіп жатыр. Ал тұрақты өмір сүруге тек қана бірнеше ондаған адамдар кетіп жатыр.
Дәстүрлі шаруашылығы
Корейліктердің дәстүрлі шаруашылығы жер жырту, өңдеу, өсіретін басты дәнді дақылдары-күріш болып табылады. Техникалық мәдени дақылдар- мақта, сора, темекі, женшень, кунжут және т.б. Қауын, қарбыз және т.б жеміс-жидектер өсірген. Ауыл шаруашылығының ежелгі саласының бірі- жібек өсіру. Жағалауға жақын жерлерде балық аулау, теңіз аңдарын аулау және балдырлар жинау дамыған.
Дәстүрлі қолөнері
Дәстүрлі қолөнері – қыш өндіру, лак бұйымдары, сабаннан тоқу және т.б жатады.
Қазақстанның ауылдық жерінде тұратын корейліктердің тұрғын үйі дәстүрлі және ортаазиялық құрылыс элементтерінің жиынтығын көрсетеді. Үйлері көбінесе саз балшықты қабырғалардан немесе саман кірпішінен жасалған қабырғалардан тұрғызылады. Қазақстанға келгенге дейін бұндай үй құрылыстары болған жоқ, себебі, корейлердің дәстүрлі тұрғын үйлері, қаңқа бағаналы құрылыстар жатады. Корейлердің дәстүрлі жылыту жүйесі кудур немесе ондаль ұлттың өзіне тән ерекшеліктерімен белгілі болды. Оның мәні от жағатын жерден құбырларға өтетін түтін шығару жүйесінде болды.
Ұлттық әдет-ғұрыптары мен дәстүрлері
Корейліктер балалардың өмірінің басталуын, оның бір жасқа толу жасын есептейді. Осы кезден бастап қана бала толыққанды адам болып есептеледі. Балалардың әрқайсысының бір жасқа толуын міндетті түрде атап өту керек, егер атап өтілмесе, онда ержеткенде баланың үйлену тойын, мерейтойын және т.б. тойларын атап өтуге болмайды. Сондықтан да ата-аналар балаларының бір жасын атап өтуге тырысады.
Қазіргі корейліктер де олардың ата-бабалары сияқты некеге тұруға ерекше мән береді. Бұл адамның өміріндегі төрт басты оқиғаның бірі және салтанатты түрде өткізіліп, оған барлық руластарының назары аударылады. Неке алдында құда түсу рәсімі өтеді. Күйеу жігіт руластарының ішіндегі үлкендері - әкесі, үлкен ағасы, кейбір жағдайда ғана күйеу жігіттің анасы құда бола алады. Қалыңдықтың ата-анасының келісімін, екі жақ ченчи – некелестіру рәсімін өткізуге келіседі, некелесуді толығымен күйеу жігіт қаржыландырады, бірақ ол қалыңдықтың үйінде өтеді. Ченчи рәсіміне күйеу жігіт пен қалыңдықтың жақын туыстары мен достары шақырылады. Қалыңдықтың туыстарына ерлі-зайыптылар арасындағы адалдықтың белгісі ретінде – қаз, күріштің желімді сортынан жасалған ерекше нан – чалпыпэги, сонымен қатар ақ күріш шелпектер – тимпени ұсыну міндетті болып есептеледі. thumb|200px|Тамақ дайындап жатқан аспазшылар Корейліктер отбасындағы қарт адамдарды құрметтеп, балалары олардың мерейтойларын тойлайды. Соның ішінде ең маңыздысы балалардың ата-анасының 61 жасқа толу мерейтойын тойлауы болып табылады. Бұл мерейтой егер отбасындағы балалардың барлығы ер жетіп, отбасын құрып, олардың тойлары жасалып, отбасында ешқандай қайғылы жағдай болмаса ғана тойланады. Егер ондай болмаса, мерейтой кейінге қалдырылып 2, 4, 6 жылдан кейін тойланады. Корейліктердің дәстүрлі тағамдары өсімдік тағамдар – жарма мен көкөністен жасалған тағамдар басым болып табылады. Корейліктердің тағамдары Шығыс, Оңтүстік-Шығыс Азяиның көптеген басқа халықтары сияқты күріш басым өнімді құрайды, күріштен (пап, паби) буға тұзсыз пісірлген ботқалар пісірледі.
Тағам дайындау өнері
Қазіргі корейлердің кулинариясында папты дайындаудың шамамен 40 түрлі әдісі бар және олардың атауы да тиісінше әртүрлі. Корейліктердің тағамдарының ішіндегі куксу, үзбе кеспе сучэби тағамдары негізгі тағамдар болып табылады. Оны бидай, жүгері, қара құмық және картоп ұнынан әзірленеді. Куксуды ұсақтап турап бұқтырылған етпен, көкөніспен, қызыл үгітілген бұрышпен суытылған немесе ыстық сорпамен қоса береді. Қосымша тағамға көже, тұздықты сорпа, қайнатпа, қою ет (балық) сорпасы, кимчхи, көкөніс салаты, майға бұқтырылған және қуырылған ет (балық), қақталған ет (балық), теңіз өнімдері (моллюскілер, трепангілері) тағамдар. Шалғам, орамжапырақ, сәбіз, қияр, пияз, баклажан, картоптан дәмдеуіштер қосылған көкөністер, туралған көкөністер мен шөптерден жасалған салаттар чхэ салаттар дайындалады. Ет тағамдарынан сиыр, шошқа, тауық еттері көп қолданылады. Ет пен балықты шикі (хвэ), тұздалған, маринадталған, қақталған, бұқтырылған, қуырылған күйінде тамаққа пайдаланады. Корейліктердің тамақтарында бұршақ тұқымдас: соя, жасыл бұршақ және фасоль ерекше орын алады. Соядан корейліктер соя сүтін, соя ірімшігін, соя пастасын және соя тұздығын алады. Сусындардың ішінен күріш арағының түрлі сорттарын, брага, сонымен қатар лимон мен жеміс –жидектен, жаңғақ, зімбір, кептірілген құрма, корица және бал қосылған бал қарағай жаңғағынан жасалған әр түрлі сусындарды айтуға болады.
Күзеу
Күзеу(1), күздеу – күзгі қоныс. right|250px|thumb|жылқы Жыл мезгілдеріне қарай қазақтың малшы ауылдары қыстау, көктеу, жайлау, күзеу секілді қоныстарға көшіп-қонып отырған. Көш жүгі жаздай даярланған азық-түлік, киіз-төсеніш, үй жабдықтары, қыстық киім есебінен құралып, күзге қарай молыға, ауырлай түседі. Күзеуге шығынсыз, аман-есен жету мақсатында, алғашқы күндері көш баяу қозғалады. Күзеуге мал баспаған, оты мол, қыстауға жақындау жайылым таңдап алынады. Қазақстанның әр өңіріндегі рулы ел, бір ата ұрпақтарының өздеріне тиесілі Күзеуіі болған. Күзеу мал қоңын сақтауға тиімді, көшпелі тұрмыс ыңғайына орай қолданылатын дәстүрлі шаруашылық түрі. Күзеу (2) - жылқының жал-құйрығын қырқу. Жылқы түлігін к. көктемде, олардың жас-жыныс ерекшеліктеріне сай белгілі тәртіппен жүргізіледі. Әдетте, құнанның тек жасы, тай, құнажын байтал, қысыр биелердін жал-құйрығы бірдей қырқылады. Құлынды биелер, айғырлар, аттар, бедеу биелер күзелмейді. Тек әр түрлі себептермен соғымға сойылатын аттар мен биелердің жалын сыпыра кесіп, құйрығын тірсектен шорт кеседі. Жылқы күзеу түрінен олардың жасын, жынысын ажыратумен қатар, қайсысы қандай шаруашылық мүддесіне арналғанын айыруға болады. Күзелген қылдан әр түрлі арқан, жіптер есіп, шылбыр мен шідер бұрап, айыл өреді.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Кристалдардың өсу жағдайы
Осы бөлшектердің реттесіп кристалл решеткасын құруы үшін сол бөлшектердің шығатын көзі болуы керек. Кристалл заттың өсуіне белгілі бір жағдай керек. Егер сыртқы ортадан кристалдың өзіне алатын бөлшегінен оған беретін бөлшегі кеп болса, онда кристалл ериді. Қерісінше, кристалдың сыртқы ортадан алатын бөлшектері өзінің беретін бөлшегінен кеп болса, онда кристалл өседі.
Кристалдың өсетін ортасы көбінесе ерітінділер. Ал ерітінділер ыстық та, салқын да (су ерітіндісі түрінде) болуы мүмкін.
Балқыған заттардан да көп кристалдар пайда болады. Кристалдар газдардан да құралады. Ал кейбір жағдайларда кристалдар қатты заттардан құралады, оны қайта кристалдану деп атайды.
Сонымен, кристалдардың барлық жағдайларда түзіле алатынын көреміз. Бұл жағдайлар табиғи түрде де, өндірісте де кездеседі.
Мысал келтірейік. Кристалдар кебінесе табиғи су ерітінділерінен түзіледі. Қай жерде қанық немесе ете қанық ерітінді болса, сол жерде кристалл пайда болады. Минерал заттардың көп түрлері: тұздар және басқалар сол су ертіндісінен кұралады. Әр түрлі тұздардың, канттың кристалдары өндірістік жағдайда колдан жасалады. Техникаға керекті кристалдарды кебінесе су ерітіндісінен өсіреді.
Балқыған заттардың қатаюынан кристалдың пайда болу мысалы ретінде вулкандардан атылатын балкыған ыстық тас тасқынын, яғни лаваны алуға болады. Жер бетіне шығып қатайғанда лавадан кристалдар түзіледі. Металл қорытатын пештерден шыққан шлактар қатайғанда да сол сияқты кристалдар пайда болады.
Кристалдардың қатты заттардан өсу мысалына шыныны алуға болады. Шыны вулканның атқылауынан шыққан лавадан да пайда болады, қолдан да жасалады. Сол шынылар қысымға немесе кызуға ұшыраса, олардың ішінде кристалдар пайда болады. Мысалы, күн көзінде кәп жатқан шынылардың кристалға айналып күңгірт тартатыны осыдан.