cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полимерлеу
Полимерлену — мономерлердің активті орталыққа тізбектеліп қосылуының нәтижесінде макромолекулалардың түзілу (nM(—M—)n) процесі. Полимерленуге еселі байланысты (CC, C=C, C=O, CN, т.б.) немесе байланыстары ашылу мүмкіндігі жоғары циклді топтар қатысады. Полимерленуге қатысқан мономерлердің санына қарай бір мономер қатысса гомополимерлену (стиролдың Полимерленуі), екі немесе бірнеше мономерлер қатысса сополимерлену (стирол мен метилметакрилаттың біріккен Полимерленуі) болып бөлінеді.
Полимерлену тізбекті реакцияға жатады және негізгі төрт сатыдан тұрады:
Пайдаланылған әдебиет
“Қазақ Энциклопедиясы”, VII-том
Пайдаланған әдебиет
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Марк Джеймс Тодд
Сэр Марк Джеймс Тодд (Mark James Todd; 1 наурыз 1956 жыл, Кеймбридж, Жаңа Зеландия) — жаңа Зеландиялық ат спорты шебері, екі дүркін Олимпиада чемпионы (1984, 1988).
Өмірбаяны
Халықаралық ат спорты федерациясы 20 ғасырдың ең жақсы ат спорты деп таныды. Ол триатлонға маманданған. Жаңа Зеландияның Құрмет орденінің рыцарь серігі (KNZM), Британ империясы орденінің қолбасшысы (CBE).
Бала кезінен ол шабандоз болуды армандады, балалар пони клубында ат спортымен айналыса бастады. Тоддтың спорттық мансабы 1980 жылы басталды, ол Англияға қоныс аударып, бадминтонмен де айналысты.
1984, 1988, 1992, 2000, 2008, 2012, 2016 жылғы Олимпиада ойындарына қатысты.
1988 жылғы Олимпиадада командалық үшсайыста қола жүлдеге қол жеткізді. Жарыстың дәл осы түрінен 1992 жылғы Олимпиада ойындарында күміс еншіледі. 2000, 2012 жылғы Олимпиада ойындарында қола жүлдеге қол жеткізді.
2019 жылы 63 жасында карьерасын аяқтады.
Вандини-Амаж
Вандини-Амаж (Wandignies-Hamage) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,3 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 199,05 адам/км².
Сен-Перду (Дордонь)
Сен-Перду (Saint-Perdoux) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,43 км² шамасында.
Партизандық соғыс
thumb|right|200px|Партизандық медальдар Партизандық соғысы– жау басып алған аумақтарда дұшпанмен күрес жүргізетін жалпы халықтық күрес.
Сен-Перду (Дордонь)
Коммунаның INSEE коды — 24483, пошта индексі — 24560.
Партизандық соғыс
Оған жау тылында қимыл жасауға арнайы жіберілген әскери бөлімдер де қатысуы мүмкін. Оған тұрақты армияға кірмейтін жау тылында қимыл жасаушы әскери топтар, жасақтар және бөлімдер қатысады.
Сен-Перду (Дордонь)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 136 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,3 адам/км².
Партизандық соғыс
Партизан соғысы қарсыластың тірек пунктіне, штабтарына, әскерлеріне және әртүрлі нысандарына тұтқиылдан соққы беру әдісімен, сондай-ақ жекелеген диверсия түрінде жүргізіледі. Партизан соғысының негізгі мақсаттары:
Сен-Перду (Дордонь)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Партизандық соғыс
Партизан соғысы көне заманнан белгілі (мысалы, А.Македонскийдің әскерлеріне Спитамен бастаған массагет тайпасының қарсылығы немесе галл тайпаларының Рим экспансиясына қарсы күрестері, т.б.). Партизан соғысын жеріне жау басып кірген барлық халықтар жүргізген, соның ішінде тарихта неғұрлым жақсы сақталғандары Солтүстік Американың тәуелсіздік үшін болған соғыстағы (1775 - 83) америка халқының күресі, Ресейдегі орыс шаруаларының Наполеон әскерін талқандауға қатысуы (1812), француз-пруссия соғысы (1870-71) кезіндегі француз халқының күресі, сондай-ақ 19-ғасырда қазақ даласында болған орыс отаршыларына қарсы ұлт-азаттық қозғалыстарда да партизандық ұрыс жүргізу тактикасы кең түрде қолданылды.
2-дүниежүзілік соғыс кезінде Германия мен оның одақтастары басып алған елдерде Қарсыласу қозғалысы пайда болды. Қарсыласу қозғалысы бірсыпыра елдерде Партизан соғысы түрінде жүргізілсе, ал кейбір елдерде (Югославия, Польша, Франция, Грекия, Италия, Бирма, Филиппин, т.б.) ұлт-азаттық соғысқа айналды. Соғыс жылдарында Германия басып алған Кеңес Одағы аумақтарында 6200-дей партизан отряды, бригадасы және құрамалары шайқасты, олардың қүрамында 1 млн-нан астам адам болды. Олардың қатарында Украина және Белоруссияда - 3000-дай, Смоленск жерінде - 270-тен астам, Ленинград облысында 220-дан астам, шетелдердегі қарсыласу кезінде 300-дей қазақстандық шайқасты. Олардың ішінде Қ.Қайсенов, Ж.Ағаділов, Е.Воробьева, Б.Жангелдин, П.Семенова, Н.В.Зебницкий, Ф.Ф.Озмитель, Д.Әбдірайымов, Г.Ахмедьяров, Ә.Шәріпов, У.Оразбаев, В.И.Шаруда, Ж.Саин, Ж.Нәметов, Т.Жұмабаева, Ж.Савельев, Ж.Сұраншиев, Н.Байсейітова, Г.Омаров, З.У.Хұсанов, т.б. ерекше көзге түсті. Ахмедьяров, Н.А.Морозов, С.Төлешов, Шаруда партизандық отрядтар мен құрамаларды басқарды.
Партизандар командирлері А.С.Егоровқа, Зебницкийге және Озмительге Кеңес Одағының Батыры, ал Қайсеновке ҚР-ның «Халық қаһарманы» (1995) атақтары берілді.
Партизан соғысы бүкілхалықтық, интернационалдық сипат алды. Партизан соғысының кең өріс алуына астыртын жұмыс жүргізушілердің саяси жұмыстары үлкен себін тигізді. Партизан соғысына басшылықты күшейту үшін 1942 жылы мамырдың 30-ында Жоғарғы Бас қолбасшылық ставкасы жанынан партизандық қозгалыстың орталық штабы (бастығы П.К.Пономаренко) құрылды. Барлық отрядтар мен бригадалар біртұтас командованиеге бірікті. Бүл штабтар өз тұсындағы тиісті майдандардың әскери кеңесіне бағынып, партизандық күресті Қызыл армияның ұрыс қимылдарымен ұштастырып отырды. Партизандар жау тылына жорықтарға шығып, олардың гарнизондарын, полиция учаскелерін, штабтарын, байланыс жүйелерін, қоймаларын, аэродромдарын, т.б. жойды, жолдарды, көпірлерді («Рельс соғысы», «Концерт») бұзды, әскери тұткындар мен кеңес азаматтарының Германияға жұмысқа айдалуына кедергі жасап, оларды құтқарып отырды. Кеңес партизандары соғыс жылдары 21 мыңнан астам поезды аударып, 12 мың көпірді қиратты. Бұл соққылардың әсері агылшын-американ авиациясының Германияны бомбалауынан 5 есе, неміс авиациясыныц кеңес тылындагы нысандарға шабуылынан 10 есе артық нәтиже берді. 1942 жылдың жазы мен күзінде немістер тұрақты әскерлерінің 24 дивизиясын майданнан алып, оларды партизандармен күреске пайдаланды. Бұл неміс командованиесінің С.А.Ковпак пен О.Ф.Федоров командалық пункте Солтүстік Африкадағы АҚШ пен Англияға қарсы қойған құрғақтағы әскерлерінен 4 есе асып түсті.
Партизан соғысының құқықтык мәртебесі жайлы мәселелер 1874 жылдан бастап қарастырыла бастады. 1874 жылы шілде - тамыз айларында Брюссель конференциясында 15 мемлекет партизандардың құқықтық мәртебесі және Партизан соғысын жүргізуді заңдастыру жайындаты конвенция жобасын қарады. Онда партизандар қарсыласу күресіндегі заңды қатысушы күш, ал Партизан соғысы қарсыласпен күрестегі заңды әдіс ретінде қаралды. Конференцияға қатысушы кейбір мемлекеттердің (АҚШ, Англия, т.б.) қарсы болуына байланысты конвенция қабылданбады. Дегенмен жобаның негізгі ережесі 1899- 1907 жылы Гаагада қабылданып, 1949 жылы Женева конвенциясында және БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының резолюциясында бекітілді. Бұлардың бәрінде Партизан соғысы заңды күрес түрінде мойындалған. Қазіргі кезде әлемде болып жатқан ірілі-ұсақты соғыстарда (Кавказ, Ауғанстан, Ирак, Косово, т.б.) Партизан соғысының көптеген элементтері қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері
Әуе қорғаныс күштері — Қазақстан Республикасының Қарулы күштерінің бір түрі. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін реформалау жөніндегі бұдан былайғы шаралар туралы» 1997 жылғы 17 қарашадағы № 3761 Жарлығын және Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 1998 жылғы 1 сәуірдегі директивасын орындау үшін, Қазақстан Республикасының қорғаныс қабілетін нығайту мақсатымен 1998 жылғы 1 маусымда құрылды. Негізгі мақсатттары:
Құрылымы
Әуе қорғанысы күштерінің құрамы:
Әскери әуе күштер
Авиация – әуедегі қарсыластың соққыларынан маңызды бағыттарды, аудандарды және объектілерді қалқалауға арналған Әуе қорғанысы күштерінің негізгі маневрлік әскер түрі. Қалқалайтын объектілерден барынша көп қашықтықтағы кез-келген дерлік әуе нысаналарын жоюға қабілетті. ҚР ӘӘК қарулануында зымырандармен және пушкамен қаруланған жылдамдығы дыбыстан жоғары жойғыш ұшақтары: МиГ–31 жойғыш ұшағы, МиГ – 29 майдан жойғыш ұшағы, МиГ – 27 мен Су – 27 бомбалаушы-жойғыш ұшақтары бар.
Иван Иванович Дубасов
Иван Иванович Дубасов (30 қараша 1897, Одинцово, Московской губерниясы — 15 наурыз 1988, Москва[1]) — орыс кеңестік суретшісі.
Қазан төңкерісі құрметіне арналған марка
thumb|left|225px| [[Почтовая марка|Марка РСФСР из серии «Пятилетие Октябрьской революции», (1922, 10 рублей) ]]
Бірінші жауапты жұмыс - КСРО елтаңбасы
thumb|155px| [[Почтовая марка|Марка КСРО из траурной серии «Памяти В. И. Ленина», 1924 ]]
Гознактың басты суретшісі
thumb|150px| Марка ленинского траурного выпуска с [[автографом И. И. Дубасова, 1924 ]]
Гиоргос Карагунис
Гирргос Карагунис (Γιώργος Καραγκούνης, 6 наурыз 1977, Пиргос, Грекия) — грекиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2004 жылғы Еуропа чемпионы. Үш бірдей Еуропа чемпионатына (2004, 2008, 2012), екі рет әлем чемпионатына (2010, 2014) қатысқан.
2004 жылғы Еуропа чемпионатының тұңғыш голының авторы, беташар ойында Португалия және Грекия құрамалары кездесті де, жетінші минутта Карагунис алыстан соғып есеп ашты. Бұл ойында Грекия 2:1 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Грекия футболшылары Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары Санат:Аполлон Смирнис ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Карнак
Карнак (Carnac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,71 км² шамасында.
Тарихы
Қарнақ коммунасының территориясы кем дегенде б.з.б. Біздің эрамызға дейінгі 5000-3400 жылдар аралығында (неолит дәуірінде) жасалған Сен-Мишель тумулының негізінің ұзындығы 125 метр, ені 60 метр және биіктігі 12 метр. Бұл сол кездегі халықтың элита өкілдерінің жерленген жері; одан әр түрлі құнды жерлеу заттары табылды, олардың көпшілігі қазір Ежелгі тарих мұражайында сақтаулы. 1663 жылы төбенің үстіне часовня тұрғызылып, 1923 жылы қирап, 1926 жылы қайта салынды.
Әлемдегі ең ірі мегалит кешенін құрайтын Қарнақ коммунасының аумағында барлығы 2934 менхир бар.
Демография
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4362 адамды құрады. Халық тығыздығы — 133,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Ле-Ольм
Ле-Ольм (Le Heaulme) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95303, пошта индексі — 95640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Диуана
ДИУАНА / ДУАНА - пэни дүниеден баз кешкен, Қүдайға қүлшылық жасап, ел кезіп, ешқандай дүние- мүлік иеленбей өмір сүруге бекінген тақуа адам. Парсы тілінен енген сөз (диуанә - ақылсыз, есалаң). Шамандықтың, сопылықтың негізгі қагидаттарын қатар үстанатын Д.-лар ел кезіп өмірін өткізеді.
Дуана (XVIII-XIXгг.). Cypemiui П.М. Кошаров. ҚР MOMқорынап
Д.-лық дәстүрлі бақсылықты үстанушылардың азай- ып, исламның дендеп еніп, байырғы ортаның оныц шарт- тарына мойынсына бастағанынан кейін пайда болган. О.Әлжанов: «Бақсылардың цылган кәсібін дуаналар да цылады. Бүлар мүсылмандъщтың жөнін айтып жүруші еді. Қаріп-цасір, жетімдерге ацылды сөздер айтып нәм өзге жәрдемшілік цылар еді. Дуаналық әуелі Шайқы- Бүрқы дуанадан үлгі болып қалган еді. Осы уақыттагы дуаналар Шайцы-Бүрқы дуанага сыйынады. Дуаналар сиынганда «Шайцы-Бүрңы дуапа пірім қолдай көр», - деп сиынады». ...«Асасының пішіні бақсылардың асасы- ■р
ДИУАНА ДИІРМІІІ
на үқсас келеді. һәм ақтаганда аузына түскен сөзді ай-тып тантып жүреді нәм өлең айтып сарнаганда сөзін екі ауыз өлеңмен бастайды», - деп жазады. Демек қазақ бақсыларының пірі - Қорқыт болса, Д.-ның сыйынатын иесі - Шайқы-Бүрқы дуана деп түйін жасауға негіз бар (қ. Шайқы-Бүрқы). Кейбір Д.-лар сопының шайхылары- на айналып, өздерін «Бацаудин ізбасарларымыз» дейді. О.Әлжанов тағы да қоржынында дәрі-дәрмек, асай- мүсейі бар Д. қолына асатаягын үстап, ел ақтап күн көретіндігін, диуананың басына аққу терісінен тігілген баскиім киетіндігін (ол сібір шамандығын елестетеді), бал ашып, сәуегейлік танытып, жын-шайтанды аластап қуатындығын жазады. Ел аралап дуа жасаған Д.-лар ар¬найы өлең айтқан. Ежелгі түсінік бойынша, Д. - ерекше қасиетке ие, Алланың сүйікті қүлы. Мэшһүр Жүсіп дерегінде Шайқы Бүрқы диуананың қырық күн, қырық түн шыркөбелек айналып, шыңнан секірсе де жерге қүламай аман түсетін қасиеті болғаны айтылады. Жалпы диуана, дәруіштер шыркөбелек айналып бнлеу арқылы экстазға кіріп, Жараткан иенің дидарын көруге ынтық болады. «ша
Дуана. Қарцаралы округы Қояпды oifipiueii. ЗСООИК. Т.1. 1929 атты еңбектен
Д. хальщ арасында сирек кездескен, оның бейнесі кейінгі кезеңде қалыптаскан. Ол емшілік, сәуегейлік, бір сөзбен айтқанда бақсылық салттың жүрнағын жалғастырушы, дәнекерші түлға. Мәселен, меңдуана шөбінің атауы «бәңг диуана» (мәңгірген диуана) деген сөзден туындаған. Пір, календар, дэруіш үғымы кейде Д. деп те қолданыла береді. Д.-лар қазақ ауыз әдебиеті үлгілерінде көптеп үшырасады. «Алпамыс батыр» жырында Байбөріге перзент сыйлайтын Баба Түкті Шашты Әзіз әулие Д. кейпінде суреттеледі: Ац сәлдесі басында, Асасы бар цолында, Өзі Хацтың жолында, Көп календер зіркілдеп, Зікір салган соцында Бір диуана келеді: - Жатырсыц нагып балам? - деп, Асаменен түрте береді.. Бабай түкті бабаң - мен, Басыңды көтер, балам-ай. Диуана киімі. Қазақ арасында ертеректе диуана, дэруіш атымен белгілі кезбелер киген киімдер. Д. басына аққу терісін бітеу сойып киеді, кейде шошақ бөрік, үстіне жыртық-жамау шапан киген, қолына асатаяқ пен иыгына қайыр қоржынын салып ел кезген. Д. киетін киім лапас деп те аталған. Лапас Орта Азия діндарларының арасын¬да XIX ғ. II жартысынан бастап киімнің бірегей үлгісі ретінде кең тараған. Лапас - ақшыл бөзден тігілген, жағасыз, үзын жеңді, олпы-солпы, шапанға ұқсас «лыпа» киім. Д.-ны жүртшылық лапас киімінен таниды.
Дуана (Бацсы). С.М. Дудин, 1907 ж. ҚР МОМ цорынан (НВФ 5289/13 а)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Добия
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Тосқындар
Тосқындар — байырғы жыныстарды жауып жататын тау жыныстарының ұнтақталуынан пайда болған жаңа төрттік кезең шөгінділері.
Дереккөздер
Санат:Гидравлика
Мэйдзи (император)
Мэйдзи императоры (шын есімі Мицухито) (3 қараша 1852 жыл, Киото, Жапония — 30 шілде 1912 жыл, Токио) — жапон императоры, ол билік еткен жылдары (1867-1912) Токугава сёгунаты құлады, Жапония әлемдік державаға айналды, ал бірнеше ғасырлар бойы сёгун билігінің қолында болған император тағы саяси авансахнаға көшті.
Жапонияны батыс үлгісі бойынша жетілдіру қажет деп санады. Мэйдзи императоры кезінде феодалдық билік (хан), бұрынғы кластық жүйе жойылды, білім берудің жаңа жүйесі енгізілді және Мэйдзи конституциясы қабылданды.
Қытай-Жапония соғысынан кейін (1894—95) оның басқарып отырған кезеңінде Тайвань аннексияланды, Корея аннексияланды (1910) және Орыс-Жапон соғысында (1904—05) Жапония Ресейді жеңеді.
Өмірбаяны
Муцухито 1852 жылы 3 қарашада Госенің солтүстігіндегі анасының атасына тиесілі шағын үйде дүниеге келген. Ол кезде баланың дүниеге келуі таза емес деп саналды, Сондықтан ханзадалар сарайда емес, әдетте жүкті әйелдің әкесінің үйінің жанындағы ғимаратта (көбінесе уақытша) дүниеге келді. Баланың анасы Накаяма Йошико Император Комейдің құрметті қызметшісі және қазіргі император кеңесшісі Накаяма Тадаясудың қызы болған. Жас ханзада туған кезде Сатиномия ("Ханзада Сати", әйтпесе "Бақытты ханзада") атауын алды. Баланың тәрбиесімен оның үлкен әжесі Накаяма Цунако айналысқан
Императордың балалық шағы туралы өмірбаян Дональд Кин өте қайшылықты деп белгілеген кейінгі жылдардан ғана белгілі. Кейбір замандастары жас ханзаданы сау және күшті, кейде қорқынышты адам ретінде сипаттайды, ол сумоны жақсы біледі. Басқалары ханзада әлсіз және жиі ауырғанын айтады. Кейбір өмірбаяндар оның есінен танып, оқ атқанын бірінші рет естігенін атап өтеді; басқа ғалымдар бұл фактіні жоққа шығарады. Сондай-ақ, зерттеушілер 1857 жылы Госсе сарайына тұрақты тұруға көшкен кезде Сатиномия ұйқысыздықты дамытқанын атап өтті
Ханзада Жапонияда өзгеріс басталған кезде дүниеге келді. Ол туылғаннан 8 ай өткен соң, коммодор Мэттью Перри 1853 жылы шілдеде өзінің "қара кемелер" эскадрильясымен Эдо қаласына келді (1868 жылдан бастап Токио деп аталады). АҚШ президенті Филлмордың атынан әрекет еткен Перри Жапониямен сауда байланысын орнатқысы келді және егер олар бас тартса, жапондықтарды әскери зардаптармен қорқытты
1853 жылы 22 маусымда Токугава Иэёси Шогун қайтыс болды, қазан айында Токугава Иесада Жаңа Шогун болды. Перридің пайда болуынан туындаған дағдарыстан кейін бакуфу ерекше қадамға барды-олар империялық соттан кеңес сұрады. Император Комейдің өкілдері американдықтармен сауда-саттыққа рұқсат беру керек деп санады және шогуннан Перриге қатысты кез-келген іс-әрекет туралы алдын-ала хабардар етуін сұрады. Өтініш орындалды және осылайша шешім қабылдағанға дейін 250 жыл ішінде алғаш рет Шогун императородан кеңес алды.
1854 жылы 3 наурызда Америка мен Жапония арасында алғашқы келісімге қол қойылды. Соғыста сөзсіз жеңіліске ұшырағанын болжай отырып, Жапония Үкіметі еркін саудаға рұқсат берді және "тең емес келісімшарттар" жасауға рұқсат берді, ол арқылы тауарларға өзіндік баға қоя алмады және өз соттарында шетелдіктерді соттау құқығынан айырылды. 1855 жылы 7 ақпанда Ресей мен Жапония арасындағы алғашқы дипломатиялық келісімге қол қойылды — екі ел арасындағы достықты жариялаған Шимодо трактаты. Ресейлік кемелер үшін Симода, Хакодате және Нагасаки порттары ашылды (кейіннен американдық кемелер үшін де ашық) ; келісім-шартта Сахалин мәселелері де реттелді.
Бакуфудың императормен кеңесуге дайындығы ұзаққа созылмады. 1858 жылы Америка Құрама Штаттары мен Жапония арасында достық пен сауда туралы келісім жасалды; Император Комей алдымен дайменің бірлігін қамтамасыз еткісі келіп, оның келісімін мақұлдаудан бас тартты. Шартқа қоса берілген хатқа сәйкес, Шогун уақыттың жетіспеушілігінен Императорлық сотпен кеңесу мүмкіндігін жоғалтты. Император Комей бұл жаңалыққа ашуланып, тақтан бас тартамын деп қорқытты — мұндай әрекетке шогунның рұқсаты қажет болғанына қарамастан. 1858 жылы шілдеде Голландиямен, Ресеймен және Англиямен сауда келісімдері жасалды
1860 жылы 16 тамызда Сатиномия қан Князі және тақтың мұрагері ретінде танылды. Оны ресми түрде әкесінің әйелі императрица Эйсе асырап алды. 11 қарашада ол тақ мұрагері болып жарияланды және ересек Муцухито есімін қабылдады. Ханзада оқуын 7 жасында бастады. Кейіннен сатиномия әкесінің қолдауымен танктің бес жолды өлеңдерін жаза бастады. Ол оқуға немқұрайлы қарауымен ерекшеленді, бірақ есейе келе ол өзінің немқұрайлылығына өкінетін өлеңдер жаза бастады. Болашақ император балалық шағының көп бөлігін Киотодағы Накаяма отбасында өткізді, бұл императорлық балаларды асыл отбасыларға тәрбиелеуге сену дәстүріне сәйкес болды.
Өлім
Қант диабеті, нефрит және гастроэнтеритпен ауыратын Император Мэйдзи уремиядан қайтыс болды. Ресми ақпарат көздері оның 1912 жылы 30 шілдеде сағат 00:42-де қайтыс болғанын хабарлағанымен, өлім 29 шілдеде сағат 22:40-та болды
Тағы қараңыз
Мэйдзи дәуірі
Мэйдзи жаңғыртуы.
Дереккөздер
Санат:Жапония императорлары
Доғалатпа
ДОҒАЛАТПА - ұнды майға қуырып дайындайтын тағам түрі. Талқан секілді Д.-ны шайға немесе сүтке ара¬ластырып жеген. Дэмді тағамды алыс сапарға шыққан жолаушы, мал соңындағы адамдар жолазық ретінде алып жүрген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Атқарылатын файл
Атқарылатын файл (Исполняемый файл; executable (EXE) file) — машина кодына аударылған және біртұтас етіп жинақталған программалық файл. MS- DOS, Windows, Windows N1 операциялық жүйелерінде атқарылатын файлдарды белгілеу үшін ЕХЕ кеңейтуі пайдаланылады. Мысалы : command.exe.
Ревизионизм
Ревизионизм - «ревизия», «қайта қарау» түрінде Маркс - Энгельс - Ленин ілімін бұрмалайтын және марксистік-лениндік партияларға қатысты өшпенді позицияға ие жұмысшы және коммунистік қозғалыстағы идеялық-саяси ағым.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бестау орамы (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Гүлістан
Гүлістан (Guliston, Гулистон) — Өзбекстанның шығысындағы қала, Сырдария облысының әкімшілік орталығы.
Тарихы
1869 жылы Түркістан генерал-губернаторы Константин Кауфманның Жарлығымен Мырзашөлді суару мүмкіндігі зерттелді.
1886 жылы Ресейдің әртүрлі жерлерінен канал салуға келген қазушылар Хожант уезінде 8 шағын орыс ауылдарын құрды: Романовский (шаруа), Запорожье, Надеждинский, Николаевский, уәде етілген, Нижневолынский, Верхневолынский және жылқы гвардиясы (Қызыл таң).
1872 жылы ұзындығы 84 км болатын I Николай деп аталатын және 1895 жылы пайдалануға берілген Мырзашөлге жеткізілген каналдың құрылысы басталды. 7600 гектар суармалы жердің 2100 гектары Романовский кентінде тұратын князьге, 3380 гектары орыс қоныстанушыларына, 220 гектары голодностепск тәжірибе алаңына бөлінді.
1897 жылы Мырзашөл станциясының жанында Духовский кенті құрылды, 1906 жылы Спасский кенті құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында бұл біріккен елді мекендерде 290 аула болды (кейіннен олардың орнында Гүлістан қаласы өсті).
1895 жылы Самарқаннан Ташкентке дейін Мырзашөл арқылы теміржол құрылысы аяқталды. Ащықұдық станциясы Грибоедовка деп атала бастады, ал 1905 жылдан бастап — Мырзашөл ауылы
1905 жылы ауылда каналды басқару ғимараттары және Мырзашөлдегі алғашқы орыс тілінде оқытатын жергілікті мектеп салынды. 1910 жылдан бастап канал солтүстік Голодностепский деп аталады.
1952 жылы Ташкент облысының құрамына кіретін қалалық үлгілі кент мәртебесін алды.
1961 жылы 8 мамырда Мырзашөл қалалық типтегі ауыл Гүлістан қаласына айналды. 1963 жылы 26 қарашада ол сол жылдың басында құрылған Сырдария облысының орталығына айналды. 1989 жылы Жызақ және Сырдария облыстарының бірігуіне байланысты Жызақ қаласы облысқа айналды.
Дереккөздер
Санат:Сырдария облысы қалалары
Сағат Қашкенұлы Түгелбаев
300px|right|thumb|Сағат Түгелбаев Сағат Қашкенұлы Түгелбаев 1948 жылы 25 ақпанда Гурьев қаласында туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1948 жылы туғандар Санат:Атырау облысының әкімдері
Әкімшілік-территориялық құрылым
Әкімшілік-территориялық құрылым — мемлекеттің территориялық ұйымдастыру жүйесі; соның негізінде мемлекеттік билік пен басқару органдары құрылып, қызмет атқарады. Әкімшілік-территориялық құрылымның құқықтық нормалары мемлекет аумағындағы әкімшілік-территориялық бірліктердің (бөліністердің) тізімін, мемлекеттің әкімшілік-территорялық бірліктерге бөлуге қатысты құзыретін, осы бөліктердің өзгертілу тәртібі мен осыған тікелей байланысты мемлекет органдардың құзыретін, елді мекендердің қандай тұрпатқа жатқызылатындығын, олардың аталуын және аттарының өзгертілу тәртібін айқындайды. Қазақстан Республикасының әкімшілік-территориялық құрылымында мынадай бөліктерге: астанаға, облысқа, респ. маңызы бар қалаға, қаладағы ауданға, ауданға, қалаға, ауылға, кентке бөлу көзделген. Әрбір әкімшілік-территория бірліктің аумағында өкілетті, атқару органдары, сот, прокуратура және т.б. органдар құрылады.
Дереккөздер
Қазақ ұттық энциклопедиясы
Мэйдзи дәуірі
Мэйдзи дәуірі (明治時代 мэйдзи дзидай) (1868—1912) — жапон тарихында Мэйдзидің таққа отырған кезеңінен қайтыс болған кезеңіне дейінгі аралық. .
Бұл жылдам даму және батыстану дәуірі болды. Феодалдық иелік жойылды, орнына префектура орнады, Даймё мен Самурайлар ерекше құқықтарынан айрылды. Самурайлардың көбі бұндай өзгерістерге наразы болып, бірнеше рет бүлік шығарды, соның ішіндегі ең ірісі Сайго Такамори көтерілісі болды. Орталық билікті нығайту үшін жалпыға бірдей әскери борыш негізінде ұлттық әскер құрылды.
Ауыл шаруашылығына салық салудың жаңа жүйесі мен ондық ақша жүйесі енгізілді. Экономиканы дамыту үшін тоқыма өнеркәсібі көмек көрсетті, теміржол және құрыш құятан зауыт салынды, кеме қатынасы дамыды. Мектеп реформасы жүргізілді және міндетті бастауыш білім енгізілді. 1912 жылы Мэйдзи жаңғыртуы деп аталған реформа қозғалысы кеңейтілді: батыс державаларымен жасалған тең құқылы емес шарттар қайта қарастырылды, мемлекеттің экономикасы дамыды, ал оның әскери қуатын Батыс мойындады.
Дереккөздер
Санат:Жапония тарихы
Зорманкөл
Зорманкөл – Теңіз-Қорғалжын ойысының шығысында орналасқан көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Қорғалжын ауданы Кеңбидайық ауылының оңтүстік-шығысындағы көл. Нұра өзені алабында.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 348 м биіктікте. Аумағы 4,13 км2, ұзындығы 3,7 км, енді жері 2 км. Жағалауының ұзындығы 9,1 км. Орташа тереңдігі 0,7 м. Жағалауы жайпақ келген. Суы негізінен жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қарашада суы қатып, сәуірде ериді. Жағасында қамыс, құрақ өседі.
Санат:Қорғалжын ауданы көлдері Санат:Нұра су алабы
Жаркөл (көл, Науырзым ауданы)
Жаркөл – Қостанай облысы Науырзым ауданындағы көл. Шолақсай ауылының оңтүстік-батысында 15 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 19,3 км2, ұзындығы 12 км, ені 4 км-дей. Жаркөлдің оңтүстік жағалауы жайпақ, батпақты, оңтүстік-батыс жағалауы тілімделген (жарқабағының биіктігі 1,5-2 м), шығысы - биік жар (5-7 м). Суы мол жылдары оңтүстігіндегі Сарымойынмен жалғасып кетеді. Суы тұзды. Алқабында қамыс, қоға, шалғын шөп өскен. Көктемде мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы көлдері
Тістердің қатты тканьдер құрылымының ауытқуы
Тістердің қатты тканьдер құрылымының ауытқуы . Тістердің көп қажалуы (патологиялық) тістің құрамынан қатты тұзды заттардың шығуына ықпал жасайды. Нәтижесінде бірте-бірте тіс сауыты толық мүжіліп кетуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Гаметогамия
Гаметогамия (грек, gametos — жыныс, жыныс клеткасы; gamos — неке) - жынысы әртүрлі гаметалардың (аталық және аналық гаметалардың) қосылуы. Гаметогамия, яғни ұрықтану процесі нәтижесінде, олардың ядролары бірігіп, біржасушалы ұрықтың (зиготаның) ядросын түзеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Google
Google Inc. — америкалық трансұлттық корпорация. Америка қоғамдық корпорациясына тиесілі кеңейтілген іздеу жүйесі. Танымалдығы бойынша бірінші орында тұр (79.65 %), айына 41 млрд 345 млн сұраныс қабылдайды (нарық бөлігі 62,4 % ), 25 миллиардтан астам веб-беттерді индекстейді, (2009 жылдың 15 қазанынан бастап) ақпараттарды 191 тілде іздеу мүмкіндігіне ие.
Google іздеу жүйесі PDF, RTF, PostScript, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint және т.б. форматтағы құжаттарды тауып беру мүмкіндігіне ие.
Құрылу тарихы
Google іздеу жүйесін Стэнфорд университетінің аспиранттары Ларри Пейдж және Сергей Брин оқу жобасы ретінде шығарған еді. Олар 1996 жылы BackRub іздеу жүйесімен жұмыс істеп, 1998 жылы аталмыш іздеу жүйесінің негізінде Google-дың негізін салады. Алғаш рет Google жеке-меншік корпорация ретінде 1998 жылы 4 қыркүйекте құрылады, Ларри Пейдж, Сергей Брин және Эрик Шмидт Google-да 2014 жылға дейін бірлесіп жұмыс істеуге келіседі. Компанияның көздеген мақсаты «әлемдік ақпаратты жинап, халық тұтынуына мол мүмкіндік беру. Google инженері Амит Патель ойлап тапқан компанияның бейресми ұраны –"Don't be evil" (Қатыгез болма!)». 2006 жылы компания қазіргі Штаб-пәтері орналасқан Калифорния штаты, Маунтин-Вьюға көшеді. Google.com домені 1997 жылы 15 қыркүйекте тіркеледі, іздеу жүйесі (2000 жылдан бастап) туған күнін 7 де және 27 қыркүйекте де атап өтеді.
Google компаниясы
Google сондай-ақ Gmail электронды поштасы қызметін және Orkut, Google Buzz және Google+ әлеуметтік желілер қызметін, Google Chrome веб-браузерін ұсынады, сонымен қатар Google Motorola Droid ұялы телефондарына, Samsung Galaxy смартфондар серияларына, сондай-ақ Google Chrome OS, 5 Samsung серияларына және Acer AC700 Android ұялы операциялық жүйесін қондырумен жұмыс жасауда. Қазіргі кезде Google-дың бүкіл әлем бойынша миллионнан астам серверлері және миллиардтан астам іздеу сұраныстары қызмет көрсетуде. Alexa-ның тізімі бойынша, google.com сайты интернеттегі ең көп қолданылатын веб-сайт ретінде анықталды. Сондай-ақ YouTube (Alexa: 3), Blogger (Alexa:. 6), және Orkut сияқты Google - дың көптеген халықаралық жеке сайттары (Үндістанда google.co.in сайты, Ұлы Британияда google.co.uk сайты) ең көп қолданылады. 2011 жылы Google-ге кірушілер саны 1 миллиардқа жетеді. Google атауын Гугол (Googol) – Сергей Брин берген. Google «гугол» сөзінің жазылуында өрескел қате кеткен. Жүз нөл біреуінде дегенді көрсетеді, яғни іздеу жүйесі халықты мол ақпаратпен қамтамасыз етеді дегенді білдіреді. Алғашында Google Стэндфорд университеті сайтында google.stanford.edu доменімен жұмыс істейді. 2001 жылдан бері Google көптеген компанияларға ие болады. 2004 жылы Google компаниясы Keyhole, Inc компаниясын иемденіп Жердің 3D көрінісін беретін Earth Viewer деп аталатын өнімін шығарады.
Қызметі
Викиіздеу Пайдаланушыға іздеу сұранысы бойынша берген нәтижелерді реттеуге мүмкіндік беретін іздеу технологиясы. Пайдаланушы шыққан нәтижелерді тізімнен өшіріп, тізімді жоғары көтере алады. Аталмыш технологияны 2009 жылы Google компаниясы шығарады, технология сол жылдың күзіне дейін қызмет атқарып келеді. 2010 жылы, 4 мамырда іздеу баптауларында «Викиіздеу» қызметін қосумен жұмыс істеуді бастайды.
Google Аудармашы - мәтіндерді немесе веб-беттерді аударуға арналған машиналық аудармашы. SYSTRAN технологиясын қолданатын Babel Fish және AOL аударма сервистеріне қарағанда Google де Translate.ru сияқты өзіндік бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданады. Компания қызметкерлері веб дизайнерлер үшін сайттың аудармасын бірден басқа тілдерге аударуын қамтамасыз етеітн скрипт ойлап шығарған. Google Аудармашының да басқа автоматты аударма құралдар сияқты өзіндік шектеулері бар. Әрдайым аударманың сапасына қатысты жұмыстар жүргізіп отырады, басқа да тілдерге аудару жұмыстары жасалуда. Дыбыстық іздеу 2010 жылы 22 қыркүйекте компания Ресейде дыбыс іздеуін шығарады. Іздеу үшін телефондағы іздеу түймесін басып, өз сұранысыңызды дыбыстайсыз. Телефон сіздің дыбысыңызды серверге жіберіп, браузер дыбыс бойынша іздеу нәтижелерін тауып береді. Бұл халық үшін өте қолайлы болды.
Сайт индексациясы
Google іздеу роботында– іздеу индексі үшін беттегі мәліметтерді сканерлейтін Googlebot негізгі робот User Agent бар. Сонымен қоса, бірнеше мамандандырылған роботтар бар:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Технология компаниялары Санат:Алфавит бойынша компаниялар Санат:Қазақстан интернеті Санат:Google Санат:Ағылшын тілді сайттар Санат:Қазақ тілді сайттар
Тоқболат Төлепбайұлы Тоғысбаев
Тоқболат Төлепбайұлы Тоғысбаев (1940-1996) — кескіндемеші, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1989).
1965 ж. Алматы көркемсурет училищесін бітірді (қазіргі Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі). Тоқболат туған ел табиғатын бейнелеуде өзінің қайталанбас қолтаңбасын айқын аңғартты; заман мен адамды асқақ жырлаумен ұлттык бейнелеу өнері тарихында терең із қалдырды. Тоқболат қылқаламынан туған туындылары Республикалық, Бүкілодақтық және Халықаралық көрмелерінде қойылды, "Гүлмен қыз" (1965), "Дала әуені" (1966), "Соғыс триптихы" (1968), "Дала балладасы" (1972), Құрылысшылар сөзі", "Әншіл таулар" (1973), "Жас дәурен" (1975), "Ақын М.Шахановтың портреті" (1977), "Аспанда" (1978), "Жаңғырған дала" (1982-1986), "Жұмыстан кейін", "Әңгіме" (1984), "Ойын-сауық", "Думанды күндер" (1987) атты кескіндемелік шығармалары айшықты да арайлы әсемдігімен ерекшеленді. 1997 ж. кескіндемешінің туған ауданындағы орта мектепке (бұрынғы Блинков атындағы мектепке) оның есімі берілді.
Сондай-ақ ол «Ойшыл Абай» (1971, кенеп, майлы бояу, Қазақтың мемл. өнер музейі қоры), «Құнанбай Өскенбаевтың портреті» (1977, кенеп, майлы бояу, Абайдың мемл. қорық-музейі қоры), «Абай Құнанбаев» (1982, кенеп, майлы бояу, Қазақтың мемл. өнер музейі қоры) еңбектерін салды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кескіндемешілері
Доғабас
ДОҒАБАС - белдіктің, айыл-тартпаның бір жак басы¬на бекітіп тіккен темір дөңгелек, мыстан немесе күмістеп жасалған шығыршық айылбас тоға. Д.-тың тілшелі және тілшесіз деген түрлері бар. Кокпарға тартылатын серке алдын ала дайындалады, жеңіл әрі мықты болуы үшін ішек-қарнын алып, тұзды суға салып қояды, терісін қайта тігеді. Егер ойын кезінде тері шыдамай жыртылса, оны біреудің есігінің алдына немесе үйдің уығының үстіне қарай лақтырып тастай- ды. Д. тартыста жеңіске жеткен кокпаршылар көкпарын көбінесе ру ақсақалдарының, балаға зар боп жүрген үйдің алдына әкеліп тастап, «көгерт, көгерт, көгерт!» деп айғайлайтын болған. Балалы үйге багы жанып, үбірлі-шүбірлі болсын, баласы жоққамаңдайы кере царыс үл берсін деп тілек айтқан. Үй иесі шабандоздың жолы деп үстіне шапан жауып, бір тартар ақ орамал үсынған. Көкпар тиген үй көптің тацымынан шыщан ет, жанга - дәру, тәнге - шипа болады деп ырым етіп, серке етін қалдырмай түгел асып, бөлісіп жеген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Проспект (Мэн)
Проспект (Prospect) — Мэн штатының Уалдо округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 642 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-61210.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Сан-Моралес
Сан-Моралес (San Morales) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 280 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,92 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 14 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Есептеу математикасы
Есептеу математикасы (numerical analysis) — математиканың есептеулер жүргізу мен ЭЕМ-дерді пайдалануға байланысты мәселелерді қамтитын саласы. Шағын мағынасында, есептеу математикасы — типтік математикалық есептерді шешудің сандық әдістерінің теориясы.
Қазақстанда есептеу математикасының дамуы
Қазақстан Республикасында сандық әдістер жөніндегі алғашқы ғылыми еңбектер ХХ ғ-дың 30-жылдары пайда болды. Есептеу математикасы мен қолданбалы математика саласындағы ғылыми зерттеулер 50-жылдардың бас кезінде басталды. 1954 ж. Қазақстандағы есептеу техникасын пайдалану жөніндегі тұңғыш ғылыми орталық — Қазақстан ҰА-ның машина және есептеу математикасы лабораторясы ұйымдастырылды. 1954 — 59 ж. лабораторияда аналитикалық есептеуіш машиналармен шешуге лайықталған есептеу әдістері жетілдірілді. 1959 жылдан ҚазМУ-дің (қазіргі ҚазӨУ-дің) есептеу математикасы кафедрасында есептеу математикасы бойынша мамандар даярланды. ҚазҰУ-дің есептеу математикасы кафедрасында есептеу математикасы саласынан жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстары: математика физиканың көп өлшемді есептерін (тасымалдау теориясы, серпімділік пен гидродинамика теориясының есептері) шешудің сандық тәсілдері; математика физиканың корректілі емес есептерін шешу; инженер-технологиялық және экономикалық есептерді шешу (Ө.Сұлтанғазин, С.Атанбаев, С.Темірболатов, Қ.Сарбасов, С.Оспанова, А.Ақышев). Тұтқыр сұйықтың динамикасы және шешудің айырымдық әдісі зерттелуде (К.Жақыпов). Статикалық электр интеграторларының көмегімен дифференциалдық теңдеулерді шешудің әдістерін жетілдіру жөнінде зерттеулер жүргізілуде (А.Т. Лукьянов). В.М. Әмірбаев Карл Фридрих Гаусс арифметика әдісін зерттеді.
Дереккөздер
Санат:математика Санат:Есептеу математикасы
Махмуд Моллагасеми
Махмуд Моллагасеми Табризи  — ирандық балуан, еркін күрестен 1952 жылғы Жазғы Олимпиаданың қола жүлдегері.
Жетістіктері
{| class="wikitable" ! colspan="3" |Еркін күрес ! colspan="3" |
Олимпиада ойындары
! colspan="3" |
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша балуандар Санат:Иран балуандары Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
NGC 4312
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 14 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4312 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40095, UGC 7442, MCG 3-32-14, ZWG 99.29, VCC 559, IRAS12199+1548.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Богдо-Ола жотасы
Боғда тауы, монг: Богдо-Ула — Қытайдың солт.-батысындағы Богдошань тау сілеміндегі жота. Тянь-Шань тау жүйесіне енеді. ШҰАР орталығы Үрімжі қаласынан түстік шығысқа қарай орналасқан. Дзосотын-Элисун (Зостын элс, қаз: Жосалы құм) төбелі құмдары мен Турфан ойысы аралығында ендік бағытта созылып жатыр. Ең биік нүктесі — Боғда тауы (5445 м). Палеозой эрасында түзілген. Мезозойда тегістеліп, неогеннің соңында күшті қатпарлануға ұшыраған. Жер бетінде әр түрлі биіктікке көтерілген ежелгі тегістелу беттері басым. Солт.-батыс бөлігінде мұздықтар бар. Олардың ұзындығы 12 км-ге жетеді. Мұздықтардан басталатын ұсақ өзендер тау етектерінде оазистер құрайды. Жотаға тік белдемділік тән: етегінде — шөлдік ландшафт, одан биікте далалық ландшафт, 1700 — 2900 м биіктікте — қылқан жапырақты ормандар, 2900 — 3700 м-де альпілік шалғындар, 3700 м-ден жоғарыда мұзды-қарлы ландшафт қалыптасқан. Мұнда Баркөл курорттық ірі көл бар.
Дереккөздер
Санат:География
Регионализм
Регионализм - халықтар мен мемлекеттердің қоғамдық өмірін регламенттеуде унификацияға және негізсіз орталықтық беталыстарға қарсы тұратын Еуропада пайда болған саяси және әлеуметтік-мәдени қозғалыс.
Туполев КБ
«Туполев» Конструкторлық Бюросы — авиациялық жобалаушы бюро, 1999 жылы құрылған ААҚ «Туполев» ішіне кіреді.
90 жыл жұмыс нәтижесінде Туполев КБ-сы 300 ден астам ұшу аппараттарының жобалары жасалған, 90 жобасы жүзеге асырылды, 40-тан астамы сериялы өндірілген. 18 мың ұшақ жасалған.
Регионализм
Дереккөздер
Regionalisierung Regionalism Régionalisme Regionalismo Regionalisme Регионализм Regionalizmus
Туполев КБ
ААҚ «Туполев» ұшақтардың жасалуымен, өндіруімен, техникалық қызметпен, ұшақтарды жөндеуімен айналысады. Қазіргі уақытта компания жұмыстары екі негізгі бағытта жүруде: біріншіден компания Ту-204СМ ұшағын нарыққа жылжытуда, екіншіден Ту-214 ұшағының арнайы нұсқаларын тапсырыс берушілерге тапсыруда. Қолданыстағы ұшақтардың техникалық жөндеуі мен жақсарту жұмыстары және жаңа авиациялық соққы комлекстерінің жобалауы жалғастырылуда. 2009 жылдан бастап алыс авиацияның перспективалық авиациялық комплексі (АА ПАК) бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Әлемдегі ең үлкен әскери бомбылаушы Ту-160 ұшағы Туполев КБ-сімен жобаланған
thumb|Туполев Ту-160, Энгельс RP105801
Тарихы
1909 жылы Мәскеу Патшалық техникалық училищесінде Николай Егорович Жуковский «Әуеде ұшу» лекциялар курсына оқып бастады және студенттік әуеде ұшу үйірмесін басқарды. Осы лекциялардың тыңдаушыларды арасында Андрей Николаевич Туполев те болған.
Жуковский мен оның студенттері әуе ғылымындағы жетістіктеріне сүйеніп, ұшақ құрылысының алдағы дамуына ғылыми-зерттеулік база керектігін түсінді. Осылай аэрогидродинамикалық институтты құру туралы ой пайда болды. Бұл ой В. И. Лениннің қолдауына ие болып, 1918 жылы ұшақ құрылысының ғылыми базасы — Орталық аэрогидродинамикалық институт құрылды (ОАГИ).
Институтты Н. Е. Жуковский басқарды, ал оның аға көмекшісі мен авиациялық бөлімнің бастығы болып А. Н Туполев тағайындалды. Өздерінің атқарған жұмыстарының арқасында институт ғылыми ұсыныстар беріп қана қоймай, елдегі авиациялық сала тікелей басқаруға да қатысып отырды. ОАГИ-да қрылған кезден бастап әр түрлі ғылыми бағыттар дамыды: жеңіл авиациялық құймалар мен оларды коррозиядан сақтау; авиациялық қозғалтқыштар туралы; авиациялық конструкцияларды беріктігі; ұшу сынақтарының әдістемелері мен т.б. Нәтижесінде осы ғылыми бағыттар болашақта мамандандырыған институттар ретінде жұмысын жалғасытарды; мысалы, Жалпыкеңестік авиациялық материалдар иституты (ЖАМИ), Орталық аваициялық моторқұрылысы институты, Ұшу-зерттеу институты (ҰЗИ).
1918 жылы ОАГИ-да Туполев басқарған инженерлік қызметтің негізі болған авиациялық бөлім құрылды. Бұл коллектив болашақ конструкторлық бюроларды негізі болатын.
Н. Е. Жуковский қайтыс болған соң, институт коллегиясын басқаруына А. Н. Туполев пен С. А. Чаплыгин тағайындалды. Олар ОАГИ-дің кеңейтілуі мен дамуы бағытындағы жұмыстарын жалғастырды. А. Н. Туполев негізгі болған конструкторлық қызметімен қоса эксперименталыд базаны құруға қатысты. Сол кездегі әлемдегі ең үлкен аэродинамикалық құбыр Т1 — ТП Туполев 1915 жылы жасаған сызба бойынша жасалды. Оның бастамасымен тәжірибелік бассайн-гидроканал, авиациялық конструкцияларды статикалық зерттеу зертханасы, ұшақтарды қолдану (эксплуатация), ұшу зерттеулері мен ұшақты ретке келтіру бөлімі (ОЭЛИД — отдел эксплуатации, летных испытаний и доводки самолетов) және т. б. бөлімшелер құрылды. Өмірінің соңына дейін Туполев ОАГИ мен басқа да институттардың эксперименталды базаларының дамуту жұмыстарына белсене қатысып келді.
1920-жылдары
Азаматтық соғыс кезінде Қызыл әскерге қалың қар арқылы әскер мен қару-жарақты тасымалдай алатын өздігінен жүретін құрылғылар керек болды. Еңбек пен Қорғаныс кеңесі (ЕҚК) Қызыл әскерге аэрошана жасап беру туралы ОАГИ-ға ұсыныс жасады. ОАГИ коллегиясы бұл ұсынысты қабылдады.
1921 жылы сырқатынан емделгеннен кейін ОАГИ-дің авиациялық бөліміне қайтып келген А. Н. Туполев осыған дейін жасалынған аэрошаналардың конструкциясына метал элементтерін енгізе бастады. Өзінің есептеулерімен Туполев аэрошана салмағының 20-30 %-ға кемігенімен қоса конструкциясының берік болатынын дәлелдеді. 1919—1920 жылдары жасалған алты шанаға метал шаңғы орнатылды. Осыдан кейінгі жылдары Туполев тұтас металдан жасалған аэрошаналарды жобалауды бастады, сонымен қатар ол комиссия алдында тұрған тұтас металдан жасалған ұшақ конструкциясына байланысты сұрақтарды да шешті.
Гидроұшақтар өндірісін маңызды деп тапқан А. Н. Туполев алюминийден жасалған металл бөлшектерін теңіз суы әсерінен болатын коррозиядан қорғау және су өткізбейтін қосылыстар технологиясын жасау сияқты қиын мәселелерді шешумен айналысты.
1922 жылы қазанда Халық Шаруашылығының Жоғарғы Кеңесі Госпромцветмет ұсынысы бойынша металдан жасалған ұшақтар жасау жұмыстары бойынша комиссия құру туралы шешім қабылдады, ал комиссия төрелігіне А. Н. Туполев тағайындалды. Кейінрек, КБ-ның 25-жылдық мерейтойы қарсаңында Туполев конструкторлық бюроның құрылған уақыты қылып 1922 жылдың 22 қазан күнін есептеуді ұсынған.
1922 жылы сәуірде ОАГИ-дің авиациялық бөлімінде бірорынды АНТ-1 ұшағының жобалау жұмыстары басталып кеткен болатын. АНТ-1 кішкентай спорттық араас конструкциялы еркін тасушы моноплан ретінде жасалынған болатын. АНТ-1 алғаш ұшуы 1923 жылы 21 қазанда болды.
Аэрошаналар, глиссерлер мен ұшақ конструкциясының элементтерін жасаудан жиналған тәжірбиенің арқасында Туполев өз жақтастарымен толықметалды АНТ-2 ұшағын жасап шығарды. Оны 1924 жылы 26 мамырда ұшқыш Н. И. Петров алғаш әуеге көтерді.
IC 655
IC 655 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32758, ZWG 10.42.
Туполев КБ
1920-жылдары
Кейінрек Туполев АНТ-4 екімоторлы бомбылаушы ұшағын жасап шығарды. Ұшақ монопланды сызбамен, қалың қанат профилімен және оған жүктелетін қозғалтқыштар мен жанармаймен жасалды. Әлемде алғаш рет А. Н. Туполев тәжірбие жүзінде қанат профилі құрылыс биіктігінен үлкен, қозғалтқыштары қанат ұштарында орналасқан еркінтасушы толықметалды монопланды жасау мүмкіндігін тек ғылыми түрде дәлелдеп қана қойған жоқ, сонымен қатар осындай ұшақты жасап шығарды. Он жылдан кейін осы сызба ауыр авиацияда қолданылатын негізгі сызбаға айналады, себебі ол ажродинамикалық жағынан ең жақсысы болды.
Үшмоторлы АНТ-9 Туполевтің ең алғаш жолаушы ұшағы болыды. Ол тоғыз жолаушыны тасымалдауға арналған болатын. «Крылья Советов» аталған сериялық ұшақтың бірі сегіз жолаушысымен Мәскеу-Берлин-Париж-Рим-Марсель-Лондон-Париж-Берлин-Мәскеу бағытында үлкен әуе сапары жасалынды. Сапар нәтижелері АНТ-9 ұшағының өзі санатындағы үздік шетелдік ұшақтарымен бәсекеле алатын бірінші дәрежелі ұшақ екенін көрсетті. Бұрыннан келе жатқан авиациялық журналдардың бірі — Flight АНТ-9 ұшағы туралы келесіні жазған: «Ұшақ конструкторлар мен Кеңестік Ресейге құрмет көрсетуде».
IC 655
Сыртқы сілтемелер
IC 655 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Зороба
Зороба– Қалдығайты өзенінің аңғарындағы жайлау. Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданы Сәуле ауылының солтүстік-шығысында 15 км жерде орналасқан. Маңында (Расбай, тағы басқа) бірнеше жайлаулармен бірге, Келдібай, Жарықбас, Байқыз қыстаулары бар. Қалдығайты өзенінің алабы мен Сұлукөл көлінің жағалауы мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жайлаулар
Яйкар
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қонысбай Бисенұлы Тұнғатаров
Қонысбай Бисенұлы Тұнғатаров 1938 жылы 3 қыркүйекте Ақтөбе облысы Темір ауданы Темір қаласында туған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1938 жылы туғандар
Дивчовото (Ловеч облысы)
Дивчовото (Дивчовото) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Тетевен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5727. Телефон коды — 06905. ЕКАТТЕ коды — 20996.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Нырес
Нырес (Нырыс) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сэбысь өзенінің оң жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 71 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пилон
Пилон (руlоn - қақпа, кіре беріс),
1) қиылған пирамида пішінді мұнаратәрізді құрылыс(созылыңқы тік төрт бұрыш жобасында). Пилон ежелгі Египет ғибадатханаларының кіре берістерінің екі жағына салынған;
2) кейбір құрылыс түрлерінде тегіс немесе күмбезді жабындарды тіреуге қолданылатын үлкен кесілген бағана (мыс., метрополитеннің жерасты станцияларында);
3) сарай, парк, т.б. аумағына кіре берісте орнатылатын аласа әрі көлемді бағаналар (классицизм архитнда кеңінен пайдаланылған).
Базис
Базис (βασιζ — негіз):
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Геодезия Санат:Ақпараттану
Бағдар
Бағдар — тұрған орынды, жүру бағытын, нысананы анықтауға көмектесетін белгі, бағдар ретінде жақсы көрінетін жасанды немесе табиғи нысандар (күн, ай, жұлдыздар, дөң, төбе, шоқы, т.б.) пайдаланылады.