cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Басты бет
<templatestyles src="Үлгі:Басты бет/styles.css" />
Еңбек ресурстарының географиясы
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Изанабата
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
22 қаңтар
Қаңтардың 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 22-ші күні. Жылдың аяғына 343 (кібісе жылдарда 344) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:22 қаңтар
Оңтүстік Торғай шөгінді алабы
Оңтүстік Торғай шөгінді алабы геофизикалық зерттеулермен және бұрғылау жұмыстарымен әркелкі дәрежеде қамтылған. Жоғары деңгейдегі зерттелу дәрежесі горст-антиклиндердің юра-бор түзілімдерінің қимасына, темен деңгей - грабен-синклиндердің қимасына тән. Алап ауқымындағы маңызды деп табылған антиклин типті түтқыштар түгелге жуық бұрғыланған, алайда антиклин емес тұтқыштардан бағдарлы түрде іздеу жұмыстары жүргізілген жоқ. Солай бола тұрса да, геофизикалық мәліметтер соңғы типтегі тұтқыштардың біршама көп екендігін көрсетеді, мұндай тұтқыштар әсіресе юра түзілімдері сүйірлене тамамдалып кететін, грабен-синклиндер мен горст-антиклиндердің бір-бірімен тоғысу белдемдерін- де баршылық. Жаңа кенорындарды іздеудің осы бағыты алап үшін ең перспективалы бағыт болып табылады.
Қорларды есептеудің статикалық әдісі
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Балғабек Әнуарбекұлы Балташев
Балғабек Әнуарбекұлы Балташев (1937 жылы туған, Бурабай ауданы Мәдениет ауылы), — полковник (1986).
Шанап
150px|right|thumb Шанап (Bunker) - тегілме және сусымалы материалдарды салып сақтауға арналған ыдыс.
Тамды ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Тамды ауылдық округі – Жамбыл облысы Талас ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тамды ауылы кіреді. Орталығы – Тамды ауылы.
Дереккөздер
Санат:Талас ауданы ауылдық округтері
Саванна (Оклахома)
Саванна (Savanna) — Оклахома штатының Pittsburg округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 730 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-65600.
Шанап
Дереккөздер
Санат:Механика
Búnker ملجأ محصن Бункер Bunker Bunker (Bauwerk) Οχυρό καταφύγιο Bunker Búnker Casemate בונקר Bunker Bunker Bunker 벙커 Kasematt Bunkeris Bunker (verdedigingswerk) Bunker (bygning) Schron Buncăr Бункер Bunker Bunker Stridsvärn Boong ke Bunker 碉堡
Бальзаминдер тұқымдасы
thumb| alt=A.| [[Лавандалық "Карнавал" Бальзаминдер тұқымдасы.]] thumb|left| alt=A.| [[Германияда өсетін бальзаминдер тұқымдасы.]] Бальзаминдер тұқымдасы (қынагүл тұқымдасы Вalsamіnaceae) – қосжарнақтыларға жататын шөптесін өсімдіктер. Негізінен Азия мен Африкада, кейбір түрлері Еуропа мен Солтүстік Америкада кездесетін 4 туысы, 450-дей түрі бар. Сабағы шырынды, қарапайым жапырақтарында бөбешік жапырақтары болмайды. Гүлдері қос жынысты, бұрыс, қос гүлсерікті. 5 бірдей емес тостағанша жапырақтары болады, оның біріншісі (ең төменгісі) мүйіз шақшаға ұқсас өсіндіге айналған. Жемісі – шырынды қорапша, піскен кезде қақырап ашылады да, ішендегі тұқымдар жан-жаққа таралады. Қазақстанда бальзаминдер тұқымдасының 1 туысы – шыңқетер бар.
Саванна (Оклахома)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Бальзаминдер тұқымдасы
Дереккөздер
Санат:Қынагүл тұқымдасы
Балғабек Әнуарбекұлы Балташев
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Бурабай ауданында туғандар Санат:Қазақстан полковниктері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Қазақстан Республикасының Қаржы полициясы агенттігі
ҚР Президентінің 2001 ж. 22 қаңтардағы Жарлығымен құрылды, оған таратылған ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің Салық полициясы комитеті мен Салық полициясы академиясының мүлкі мен істерін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері берілді. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 27 ақпандағы қаулысымен агенттік туралы ереже бекітілді. Ережеге сәйкес агенттік ҚР экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында экономика және қаржы қызметі саласында құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу мен тергеу бойынша басшылықты, сондай-ақ заңнамамен көзделген шекте салааралық үйлестіруді әрі өзге де арнайы атқарушы және рұқсат етуші функцияларды жүзеге асырған ҚР Үкіметінің құрамына кірмейтін орталық атқарушы орган болып табылды. Агенттік құқық қорғаушы орган болып табылды. Агенттіктің негізгі міндеттері мыналар болды: экономика және қаржы қызметі саласында құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу; ҚР экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қаржы полициялары органдарының тиімді қызмет етуін ұйымдастыру; экономика және қаржы қызметі саласында құқық бұзушылықтар жасаған немесе соларды жасағанына күдікті адамдарды іздестіруді жүзеге асыру, сондай-ақ мемлекетке келтірілген зиянды өтеуге шаралар қабылдау; республикадағы жедел жағдайды талдау және болжау, экономика және қаржы қызметі саласында зандылықты нығайту жөнінде ұсыныстар әзірлеу әрі қаржы полициясы органдарының кірісуін талап ететін мәселелер бойынша жедел әрекет шараларын қабылдау; экономикалық және қаржылық қылмысқа қарсы күрес нысандары мен әдістерін жетілдіру, жедел- іздестіру қызметінің стратегиясы мен тактикасын айқындауға қатысу; өз құзіретінің мәселелері бойынша жалпы республикалық және аймақтық жедел-іздестіру мен алдын алу іс-шараларын үйлестіру және жүргізу; қаржы органдары қызметінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сондай-ақ ҚР Үкіметінің тапсырмасы бойынша ҚР салық және кеден органдары қызметінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. ҚР Президентінің 2003 ж. 23 желтоқсандағы Жарлығымен агенттік ҚР Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа қарсы күрес жөніндегі агенттігі (қаржы полициясы) болып қайта құрылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 29 қаңтардағы қаулысымен ҚР Қаржы полициясы агенттігінің аумақтық және мамандандырылған орғандары-мемлекеттік мекемелері ҚР Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа күрес жөніндегі агенттігінің (қаржы полициясы) аумақтық және мамандандырылған органдары-мемлекеттік мекемелері болып қайта құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Изаллогипстер
Изаллогипстер - географиялық картадағы белгілі бір уақыт ішінде (12 сағ, тәулік) изобара беті биіктігінің абсолют немесе салыстырмалы серпіндік бірдей өзгеру орындарын қосатын сызыктар.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Айтпаевтың орындауында концерттік программа
Айтпаевтың орындауында концерттік программа – "Қазақтелефильм" студиясының бөлімді, Қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильм-концерті (1973).
Фильм-концертке көркемөнерпаздар үйірмесінің мүшесі, филология ғылымының кандидаты Айтпаев катысады. Оның орындауында Қазақтың халық әндері мен Қазақ авторларының өлеңдеріне жазылған "Акбөбек", "Жас ойшыл", "Мақпал" және т.б. шығармалар шырқалады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Супервизор
Супервизор, басқарушы программа, диспетчер (Супервизор, диспетчер, управляющая программа; I supervisor) — 1) дербес компьютер I құрылғыларын программалар арасында бөлуді басқаратын операциялық жүйе бөлігі; 2) операциялық жүйенің немесе оның негізгі ядросының ескі атауы; 3) программаның есептеуіш жүйе ресурстарын үлестіруді басқаратын бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Джамбаттиста Вико
thumb|right|Джамбаттиста Вико Джамбаттиста Вико (1688 - 1744 ж.ж.) - итальян әлеуметтік теоретигі. Ол әлеуметтік ғылым физика ғылымының әдістерін тікелей қабылдамауы керек деген көзқарасты қалыптастырушы. Оның айтуынша, адамдар өздерінің іс-әрекетін өзінің табиғи әлемді қабылдау ерекшелігіне қарай әр-түрлі тәсілдермен түсінуі мүмкін. Вико адамзат өркениетін үш сатыға бөледі: Көптеген тарихи өзгерістер "циклдік" сипатта болды.
Негізгі еңбегі: "Новая наука".
Ахмет Бейсембаев
Ахмет Бейсембаев (1890, Арыс ауданы, Сүткент ауылы — 1976) — шопан. Социалистік Еңбек Ері (1948). 1947 жылы ор 100 саулықтан 108 қозы алды. Ленин орденімен марапатталған.
Қорымдану
Қорымдану — геологияда: шөгінділердің, тұнбалардың, жөндік және өсімдік қалдықтарының шөгінді (тұнба) материалдардың келесі қабатымен жаппайкөмкерілуі нәтижесінде олардың түзілім қалыптасуы ортасынан (су немесе ауа кеңістігінен) бірте-бірте шеттетілуі. Қорымдану —түзілімнің қазындыға айналуының алғашқы сатысы, палеонтологияда: организм қалдықтарының зерттелетін қабат  өңірінде ұшырасуын сипаттайтын белгілер жиынтығы.
Автоматты қалааралық АТС
Автоматты қалааралық АТС (АқТС) (Автоматическая междугородная АТС (АМТС)). Қалааралық байланысты автоматтандыру жергілікті телефон тораптарының автоматтандырылуынан, оларды арналар санының көбеюімен және бағасының төмендеуімен, жылдамдығының жоғарылауымен, жалғау аппаратуралары мен арна құрушы аппаратуралар көлемдерінің кішіреюі және дұрыс жұмыс істеу сенімділігінің артуы арқылы мүмкін болады. Автоматты қалааралық байланыстың негізгі жетістігіне қолмен жалғау кезінде көп уақыт кететін арналардың транзитті жалғануы жатады.
Бульвар
150px|right|thumb|Бульвар Бульвар (boulevard, bollwerk) - көше ортасындағы желекжол.
Баусексеуіл төрткүлі
Баусексеуіл төрткүлі - ортағасырлық қоныс орны. Ызакөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1 км жерде орналасқан.
Автономиялық облыс
Автономиялық облыс (грек. автопотаз — өзін-өзі басқару) — ұлттық құрамы мен тұрмыс-салты жағынан әкімшілік автономиясы бар аумақтық бөлік. Негізінен, Ресейде сақталған. Автономиялы облыс - КСРО-дағы ұлттық-мемлекеттік құрылым.
Агроклиматология
Агроклиматология, ауыл шаруашылығы климатологиясы - ауыл шаруашылығы өндірісінің даму факторы есебінде климатты зерттейтін климатологияның бір бөлігі.
Тосып жойғыш ұшақ
Тосып жойғыш ұшақ (Истребитель-перехватчик) — төмен және барынша жоғарық биіктікте, дыбысқа дейінгі және дыбыстан ұшқыр жылдамдықта ұшатын әуе нысаналарын жоюға арналған ауа райының қандай жағдайына болсын арнайы жабдықталған, тосып жойғыш ұшақ. Тосып жойғыш ұшақтың көлденең және тік ұшу жылдамдығы жоғары, қозғалыс радиусы үлкен, қуатты ракеталық зеңбірекпен қаруланған, навигациялық пилотажды радиотехникамен жабдықталған және әуедегі нысананы күндіз-түні тауып, атуға мүмкіндік беретін автоматтандырылған жүйесі бар. Қазіргі шетелдік тосып жойғыш ұшақтар биіктік шегі 3000 м және қозғалыс радиусы шапшаң тосып алуда 350-450 км-re жететін ең шекті жылдамдықпен ұшады. Тосып жойғыш ұшақ "Әуе—Әуе" класты ракеталарымен қаруланады.
Дереккөздер
Санат:Ұшақтар Санат:Әскери техника
Бульвар
Дереккөздер
Санат:Инфрақұрылым
Қорымдану
Дереккөздер
Санат:Геология
21 қаңтар
Қаңтардың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 21-ші күні. Жылдың аяғына 344 (кібісе жылдарда 345) күн қалады.
Баусексеуіл төрткүлі
2002—03 жылы Отырар мемлекеттік археологиялық қорық музейі мен Шымкент қаласы Археология және этнология ғылыми-зерттеу орталығының археологиялық экспедагогикалық (жетек. С.Ахмет, З.Исабек) зерттеген. Қазіргі орны бұрыштары әлемнің төрт тарапына бағытталған төбе. Әрбір қабырғасының ұзындығы 170х170х 170x150 м, биіктігі 1 мх70 см аралығында. Қорған қабырғалары табиғат әсерінен өбден мүжіліп, жайылып кеткен. Сондықтан қабырға жалпақтығы 4—16 м аралығында. Қорғанда 10 мұнара орны бар. Ескерткіштің қақ ортасының ені 5 м, тереңдігі 10 м арық кесіп өткен. Арық ортасында диаметрі 32—36 м ауыз орналасқан. Қорғанды айналдыра қазылған арық орны сақталған. Батыс бұрышында ауданы 28x30 м, биіктігі 90 см келетін төбе орналасқан. Жинастырылған материалдарға қарағанда ескерткішті халық 8—12 ғасырларда мекендеген. Олар егін егіп, мал өсірумен айналысқан.
Шамалы қираулар болуы мүмкін аймақ
Шамалы қираулар болуы мүмкін аймақ — мұндай аймақта үйлердің есік және терезе қаптамалары, жеңіл калқалар қирайды, жоғары қабаттардың қабырғаларында жарық пайда болады, жекелеген құлаулар болуы мүмкін. Қирау мөлшері құрылыстардыц сипатына және құрылыстын тығыздыгына байланысты. Бірак шамалы қираулар болуы мүмкін аймақта үйлердің подвалдары мен төменгі қабаттары аман сақталады. Шамалы қираулар болуы мүмкін аймақта жүргізілетін негізгі жұмыстар ішінара қираган және жанып жатқан үйлерден адамдарды алып шығу, өрттерді сөндіру болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Баусексеуіл төрткүлі
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы қоныстары Санат:Отырар ауданы географиясы
Агроклиматология
Агроклиматтық аудандау
Егін шаруашылығын өркендету мақсатында әр жердің климат жағдайының әркелкіліктерін ескере отырып, елдің аумағын агроклиматтық аудандарға бөлу.
Джамбаттиста Вико
Дереккөздер
Санат:Терминология
Агроклиматология
Агроклиматтық зоналар
Егін шаруашылығына климат жағдайлары әсерінің сипаты бойынша белгіленген климат зоналары.
Автономиялық облыс
Дереккөздер
Санат:Ресей Федерациясының субъектілері Санат:Әкімшілік бірліктер
Агроклиматология
Агроклиматтық карталар
Ауыл шаруашылығына, әсіресе егіншілікке арналып жасалған карталар. Агроклиматтық карталар талдаулық, кешендік және жинақтауыш деп бөлінеді.
21 қаңтар
Сыртқы сілтемелер
Санат:21 қаңтар
Агроклиматология
Дереккөздер
Санат:Агрономия Санат:Климатология
Автоматты қалааралық АТС
Дереккөздер
Санат:Электроника
Мұзбасу фазасы
Мұзбасу фазасы - өзінше мұзбасу дамуының белгілі бір кезеңі. Бірнеше мұзбасу фазасы бөлінеді:
Айтылған лебіз
Айтылған лебіз – ашық мағыналы, түсінуге жеңіл, көңілді күдікті емес тіл анықтылығы.
Куренгинка
Куренгинка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куренга өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Мұзбасу фазасы
Дереккөздер
Санат:Геология
Куренгинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Көп деңгейлі индекс
Көп деңгейлі индекс (Многоуровневый индекс; multilevel index) — екі немесе одан көп иерархия деңгейі бар теңгерілген бұтақтар түріндегі құрылым. Мұндай бұтақтардың түбірі жоғарғы деңгейдің индексі болады.
Изаллобаралар
Изаллобаралар (грекше: isos - бірдей, allos — басқа, baros — салмақ) — атмосфералық қысымның белгілі бір уақыт ішінде (12 сағ, 3 сағ, т.б.) бірдей шамаға өзгеру нүктелерін қосатын географиялық картадағы сызықтар.
Баусексеуіл қорғаны
Баусексеуіл қорғаны - ортағасырлык қамал орны. Ызакөл ауылынан 2 км оңтүстік-батысқа қарай Сырдарияның ескі арнасының жиегінде.
Үштөбе қорғаны
Үштөбе қорғаны - тас пен топырақтан үйілген ежелгі зираттар қорымы. Бұл зираттар он бір, он екі, жиырма қорғанды болып келеді. Үштөбе қаласынан Талдықорған қаласына баратын жолдың бойына тізбектеле орналасқан. Үштөбе қорғаны археологиялық ескеркіштер қатарына жатады. Арнайы есепке тіркеліп, қорғауға алынған.
Көмірлердің генетикалық жіктемесі
Көмірлердің генетикалық жіктемесі — органикалық заттардың көміржаралудың бірінші сатысында өтетін түрлену процестерін ескеріп жасалған жіктеме. Потанье (1908) барлық қазба көмірлерді бастапқы материалы бойынша гумиггерге, липтобиолиттерге және сапропелиттерге бөлген. Жемчужников (1935) Потанье ережелерінің негізінде Көмірлердің генетикалық жіктемесінің нұсқасын жасады, оны Гинзбург (1960, 1962) нақтылады. Бұл жіктемеде бастапқы жапырақ және т.б. бөліктерінің заты, бастапқы материал жиналған физикалық- географиялық жағдайлар, ландшафт ерекшеліктері, өртаның физикалық-химиялық (гидрохимиялық) және микробиологиялық ерекшеліктері мен оның нәтижесі — өсімдік затының ыдырау процесі ескерілген. Бұл жіктемеде көмір топтары, оның петрографиялық типтері бөлінген. Барлық бөліктемелерде қазба көмірлердің құрылымы, олардың жылтырлығы мен бітімі ескерілген.
Үштөбе қорғаны
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
Көп деңгейлі индекс
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Көмірлердің генетикалық жіктемесі
Дереккөздер
Санат:Геология
Альфред Вебер
thumb|right Альфред Вебер (1868 - 1958 ж.ж.) - неміс мәдени әлеуметтанушысы және экономисі. Оның көзқарастарының қалыптасуына ағасы М.Вебердің, Шпенглердің, Хайдеггер мен Ясперстің ықпалы зор болды. Шпенглер тәрізді Вебер әрбір адам онда озінің орнын, дүниежүзілік тарихтың әмбебапты үлгісін жасағысы келді. Шпенглерден өзгеше, ол осы үлгінің теориялық негізінде философия емес, қайта синтетикалық ілім - әлеуметтану жату керек деді. Тарихи процесті варварлық ерекше бір ырғақка бағынған көп деңгейлі қозғалыс деп қарастырады. Оның басты деңгейлері:
Перделік
Перделік (трабекула); (trabecula, trabecula - перде) — организм мүшелеріндегі дәнекер, ет және сүйек ұлпаларынан түзіліп, тіректік қызмет атқаратын бағаналар. Перделік лимфа түйіндерінде, көкбауырда, сүйектерде жақсы жетілген.
Куренгинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Батырлық
thumb| Батырлық, қаһармандық – ''дәстүрлі қазақ қоғамында болған ерекше әлеуметтік топ – батырларға тән қасиеттер мен өмір салты. Қазақ батырларының өзіндік қоғамдық қызметі, басқа қоғамдық топтармен ара-қатынасын реттейтін этикасы, тағы басқа ерекшеліктері болған.''
Дереккөздер
Санат: Қазақстан тарихы
Айтылған лебіз
Лебіз ашық, мағыналы болуы үшін айтушы айтатын нәрсесін анық танитын болу керек. Адам анық танитын нәрсесін анық атайды да, көмескі танитын нәрсесін көмескі, күңгірт атайды.
Дисгилденген су
Дисгилденген су - (лат. distillatio - тамшылап ағу) — ішінде еріген минералдық түздардан, органикалық заттардан және басқа да қоспалардан дистиляциялау (суды буландырып, қайтадан суға айналдыру) жолымен тазартылған су. Медицина саласында, лабораторияда т.б. қолданылады.
Альфред Вебер
Дереккөздер
Санат:Неміс экономистері
Дисгилденген су
Дереккөздер
Санат:Геология
Куренгинка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Автоматты баптау
Автоматты баптау (Автоматическая настройка) — автоматты түрде операциялық күшейткіштегі каскадтарды баптау. Күшейткішті өте дәл баптағанда шығыс сигналдың дрейфіндегі температураға байланысты кіріс токтар өзгереді жене басқа әрекеттердің әсерінен әжептәуір әлсірейді.
Изаллобаралық атырап
Изаллобаралық атырап - қысым өзгерулерінің картасында (изаллобара картасында) изосызықтар жүргізу арқылы анықталған атмосферадағы белгілі бір уақыт ішінде (тәулік, 12 сағ, 3 саг жоне т.б.) қысымның төмендеген немесе көтерілген атырабы.
Ахмет Бейсембаев
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Автоматты жалғау жүйесі
Автоматты жалғау жүйесі (Система автоматической коммутации). Автоматты жалғау жүйелері қолмен іске косылатын жүйелерге қарағанда әлдеқайда жетілген: олар абоненттерге тұтыну шығындары аз кезде телефон байланысын қолдануда үлкен жетістіктер мен ыңғайлылық тудырады және қалалық телефон желісінің шексіз дамуына мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Перделік
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Брусчатка
150px|right|thumb Брусчатка - қатты тау жыныстарын параллепипед пішіндес етіп кесектеу арқылы дайындалған жол құрылысы материалы.
Дереккөздер
Санат:Кірпіштер
Жоқтау ән
Жоқтау ән – жоқтау жырлары айтылатын мұңды әуені, 7 – 8 буынды өлең шумағынан тұрады. Жоқтау үлгісінде айтылатын Жамбылдың “Алғадайы”, Кенен Әзірбаевтың “Базар-Назары” – ежелгі халықтық жоқтаулардың үлгісімен жасалған туындылар. А.Қоразбаевтың “Сағындым Кенен атамды”, Қ.Құрманғалиевтің “Шәмші аға”, т.б. әндер Жоқтау әнінің қазіргі заманғы қазақ музыкасында да жаңаша мазмұнда дами түскенінің көрінісі іспетті.
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Изаллобаралар
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Жербедер ерекшеліктері
Жербедер ерекшеліктері.Каспий маңы ойпаты Жалпы Сырт пен Каспий теңізі, Еділ мен Орал алды (Ембі)дөңдігінің аралығындағы алқапты алып жатыр. Оның едәуір бөлігі Қазақстаннан тысқары жерлерді қамтиды. Ойпаттың солтүстік жартысы 50 м биіктікке дейін көтерілген және Жайық, Жем, Сағыз, Ойыл, сонымен қатар тұғйықталып тамамдалатын Үлкен және Кіші Өзен өзендерінің арналарымен тілімденген. Оңтүстік бөлігінде бұл ойпат дүние жүзілік мұхит деңгейінен 27 м төменде жатыр. Тектоникалық жағынан ойпат теңіз шөгінділерінен құралған Шығыс Еуропа платформасының ең терең иілген ойысы (синеклизасы) болып табылады. Жекелеген аласа таулар түріндегі (Индер, Иманғара, Қойқара) тұзды-күмбезді көтерілімдермен байланысқан пермь және юра кезеңдерініңжер бетіне шығып жатқан шөгінділері ең көне таужыныстар болып табы- лады. Ойпатта тұз күмбездері кең тараған. Олардың саны 1000-нан астам. Күмбездердің мұншалық шоғырлану көрінісі дүние жүзінің еш жерінде кездеспейді. Жазықтың негізгі бөлігі құмды және құмдақты-сазды шөгінділерден қүралған. Бұл алғашқы теңіз түбі жазықтығын қалыптастырушы ежелгі Каспийдің теңіз трансгерссиясы шөгінділері болып табылады. Бұрынғы теңіз түбінде тұз шөгінділері сақталып, соның әсерінен тереңірек ойыстарды сульфатты сорлар алып жатыр. Олардың ішінде ең ірісі Тентексор. Жем мен Сағыз өзендерінің төменгі ағысы аралығында орналасқан бұл сор осы озендердің тұзымен қосымша қоректенеді. Каспий маңы ойпатында, әсіресе Жайық, Жем, Сағыз өзөндерінің қазіргі кезеңгі және ежелгі атырауында жер бедері қырқа пішіндес. Каспий маңы ойпаты солтүстік пен шығысында жонды-сайлы бедермен, солтүстігінде Жалпы Сырт және шығысында Орал алды дөндігімен шектелген.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Электрондық автопилот
Электрондық автопилот (электронный автопилот) — қозғалатын механикалық қондырғылары (айналмалы білігі, тісті қабылдағыштары, ауыстырып қоскышы) жартылай өткізгіш электрондық сызбалармен ауыстырылған автопилот. Электрондық автопилоттың қарапайым автопилотпен салыстырғаңда салмағы мен көлемі шағын, электр қуатын аз пайдаланады, жұмыстың сенімділігін арттырады.
Баусексеуіл қорғаны
2002—03 жылы Отырар мемлекеттік археологиялық қорық музейімен Шымкент қаласы Археология және этнология ғылыми-зертттеу орталығының археологиялық экспедагогикалық (жетек. С.Ахмет, З.Исабек) зерттеген. Қорғанның оңтүстік оңтүстік-батыс жағында Сырдария өзенінің ескі арнасы (өзек) өтеді. Осы арна өзектен 27 м жерден қорған басталады. Қорған екі бөліктен тұрады, әр бөліктің сырт жағын айналдыра ені 7x5 м болатын ор қазған. Бірінші қорған 6 мүнаралы болып келген. Әр мұнара корған қабырғасынан ерекше шығыңқы етіп көтерілген. Қорған ауданы 20x31 м, биіктігі 2,50x2,20 м. Оның оңтүстік батыс және солтүстік-батыс қабырға жағында доға пішінді екінші қорған орналасқан. Екі қорған арасын ені 10x8 м келетін ор бөліп тұр. Екінші қорғанның ауданы 36x30 м. Солтүстік-батыс жақ қабырға бойында 4 мұнара орны анықталған. Қабырға дуалының қазіргі жайылып кеткендегі жалпақтығы 12x10x20 м. Екінші қорғанды да айналдыра ені 8 м келетін ор қоршап тұр. Ордың сыртынан 110x69x48 м жерден өзектен тартылған, ені 3x7м келетін арық қазылған. Археологиялық зерттеу барысында Баусексеуіл қорғанысын халық 9—12 ғасырларда мекен еткен.
Автоматты жалғаудың телефон торабы
Автоматты жалғаудың телефон торабы (Телефонный узел автоматической коммутации (УАК)). Басқару пункттері орналасқан жерлерде жол бөлімшелері мен үлкен тораптық станциялардағы АТС-қа қосымша арнайы автоматты жалғау тораптары орнатылады. Автоматты жалғау торабының негізгі қызметі, шеткі және транзиттік жалғануларды ең қысқа жолдармен қамтамасыз ету болып табылады.
Айтылған лебіз
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Электрондық автопилот
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Изаллобаралық атырап
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Автоматты жалғаудың телефон торабы
Дереккөздер
Санат:Электроника Санат:Байланыс
Автоматты телефон станциясы
Автоматты телефон станциясы (АТС) (Автоматическая телефонная станция (АТС)) - бір телефон аппаратындағы шақырыс сигналын басқа аппаратқа автоматты түрде жіберетін құрылғы. АТС-ке алғашқы патент (US Patent No. 447918 10/6/1891) 1889 жылы американ өнертапқышы Элмон Строуджерге берілді. АТС жұмыс істеу принципі мынадай: құралдардың жұмыс істеуі абоненттің бақылауымен, АТС-тің басқару құралдарымен қашықтан бақылау арқылы жүзеге асады, ал олардың дәйектілігі алдын ала анықталып, автоматты түрде орындалады. АТС-тегі әрбір шақыруға қызмет көрсету кезіндегі барлық іс-әрекеттер, тығыз байланысқан процестердің күрделі жиынынан тұрады. АТС құрылғысы жалғаушы құралдардан, сигнал беруші құралдардан, басқарушы құралдардан тұрады. АТС құрылғысының негізгі жалғаушы құралдарына іздегіштер мен жалғағыштар жатады.
Кері тізбе
Кері тізбе (обратная цепь) — жасанды интеллект құру зерттеулерінде пайдаланылатын тәсіл. Бұл тәсілде мәселеге қол жеткізу үшін қажетті және одан соң олардың орындалу мүмкіндіктері зерттеліп, және т.б. Барлық қажетті информацияларды анықтағанға дейінгі қадамдар тізбектеліп талданады.
Изаллотермдер
Изаллотермдер - географиялық картадағы белгілі бір уақыт ішінде ауа температурасыиың бірдей шамаға өзгеру нүктелерін қосатын сызықтар. Синоптикалық метеорологияда көбінесе тәуліктік изаллотермдер қол-данылады.
Кері тізбе
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Изаллотермдер
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Автоматты телефон станциясы
АТС-тің түрлері
-машиналық;
-электромеханикалық (декадты-қадамды және координатты, квазиэлектронды);
-электронды;
-цифрлық (дәстүрлі және IP).
Дереккөздер
Санат:Электроника
Еңбек ресурстары
Еңбек ресурстары - халықтың еңбектік әлеуеті, ел (аймақ) халқының шаруашылық саласында жұмыс істеуге қажетті білім деңгейі бар, дене күші толысқан және дені сау бөлігі; елдің экономикалық әлеуетінің маңызды элементі. Еңбек ресурстарының өлшемі халықтың санына, оның өсіп өнуінің режіміне, демографиялық құрылымына байланысты барлық демографиялық процестерінің қарқындылығына сәйкес болады. Қазақстанда оған I және II топтағы мүгедектерден басқа барлық еңбек жасындағы адамдар (16—63 жастағы ерлер, 16—63 жастағы әйелдер) және жеңілдік жағдайда жасы бойынша зейнетақы алатын зейнеткерлер, еңбек жасынан жоғары және төмен тұрған жұмыс істейтін адамдар жатады. 1999 жылғы халық санағы бойынша, Қазақстанда Еңбек ресурстары бүкіл халықтың 56%-дан астамы болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:География және геодезия
Жошы сұлтан елшіліктері
Сілтеме
Санат: Тарих
Ганис
Ганистер — коксты немесе металлургиялық пештердің ішкі өңірін қаптауға керекті отқа өте төзімді кірпіштер жасауға қолданылатын тақтатастар. Ферросилиций (Ғе мен Sі қоспасы) алу үшін де кеңінен қолданылады. Синонимі: күйместас.
Хикмет
Хикмет - адамдық құндылықтардың ең жоғарғысы. Бұл тек теория немесе логика жолымен ғана емес, сонымен қатар өзінің көңіл көзін ашудың, өзін-өзі табудың нәтижесінде жүзеге асатын жүйелі интуициялық ақиқатқа негізделген ілім.
Бетон
Бетон, (béton, bitumen — тау шайыры), құйматас — жасанды тас материал; байластырғыш заттар (цемент, гипс, алебастр, әктас, т.б.), су (кейде сусыз) және толтырғыш материалдар (құм, малтатас, қиыршықтас, т.б.), кейде арнайы үстеме заттар қоспасының қатаюы нәтижесінде алынады; маңызды құрылыс материалы. Қоспа қалыпқа құйылғанға дейін бетон қоспасы деп аталады. Бетон құрамындағы байластырғыш түріне қарай: органикалық емес байластырғыштармен алынған бетон (цементті бетон, гипсбетон, силикатты бетон, т.б. арнайы бетондар) және органикалық байластырғыш заттармен алынған бетон (асфальтбетон, полимербетон) болып жіктеледі. Орташа тығыздығына (көлемі бойынша) байланысты аса ауыр (2500 кг/м3-ден жоғары), ауыр (1800 — 2500 кг/м3), жеңіл (1800 — 500 кг/м3), өте жеңіл (500 кг/м3-ден төмен) болып бөлінеді.
Қолдану түріне қарай құралымдық, құралымдық-жылу оқшаулағыш, жылу оқшаулағыш және арнайы жасалған бетондар (отқа төзімді, қышқылға төзімді, жолға төсеуге арналған, т.б.) болып ажыратылады.
Бетонның ең басты қасиеті оның беріктілігінде. Беріктілігі негізінен байластырғыш материалдардың түрі мен сапасына, бетонның орташа тығыздығына байланысты. Сондай-ақ, ол бетон бұйымдарының маркасымен (сығымға беріктілік шегімен, осьтік созылуымен немесе иілу кезіндегі созылуымен) сипатталады. Бетонды алғаш рет ертедегі римдіктер күмбез, арка сияқты әсемдік-сәндік құрылыстарда пайдаланған. Рим империясының күйреуімен бетонды пайдалану тоқтап, тек 18 ғасырда Батыс Еуропа елдерінде қайта қолданылды. 20 ғасырдың 40-жылдарынан бастап құрылыстың қарқынды дамуына байланысты Қазақстанда бетон кеңінен пайдаланыла басталды. Қазіргі уақытта Теміртау мен Павлодарда кеуек бетон, Астана, Алматы, Семей, Шымкент, Атбасар қалаларында керамзит бетон, ал Теміртау қаласында отқа төзімді бетон өндіріледі.
Бетон технологиясы бойынша зерттеулер 20 ғасырдың 50-жылдары Қазақстанның Архитектура, құрылыс және құрылыс материалдары институтында (1965 жылдан Алматы құрылыс материалдары ғылыми-зерттеулер және жобалау институты) басталды.
Бетон - гравийдің, қиыршықтастың, малтатастың, қиынды тастың цемент немесе басқадай тұткыр материал ертіндісімен араластырып жасаған, тез қатаятын қоспасы. Бетон түрлері:
Дереккөздер
Санат:Мүсін жасау материалдары Санат:Бетон
23 қаңтар
Қаңтардың 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 23-ші күні. Жылдың аяғына 342 (кібісе жылдарда 343) күн қалады.
Оқиғалар
Туғандар
Қайтыс болғандар
Балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты
thumb|Балық
Балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты
Қазақ балық  шаруашылығы  ғылыми-зерттеу  институты – ғылыми мекеме.
1959 ж. Қ.И.Сәтбаевтың басшылығымен Қазақстанда балық ш-н дамыту мақсатында құрылған. Алғашқы кезде Атырау облысының Балықшы кентінде орналасты.
Бірінші кезең
Бастапқыда (1959 – 1964) негізінен Жайық өңірінде, Солтүстік Каспийде, Арал теңізінде, Алакөл, Балқаш көлдерінде, Бұқтырмада ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді.
Eкінші кезең
Зерттеу жұмыстарының екінші кезеңі (1965 – 1970) бірнеше облыстың (Атырау, Батыс Қазақстан, Қостанай) шағын көлдерін қамтыды. Республикада тоған және көл шаруашылықтарын ұйымдастыру биологиялық және экономикалық жағынан негізделе бастады.
Үшінші кезең
thumb|[[камбала]] Зерттеу жұмыстарының үшінші кезеңінде (1970 – 1990) балық өнімділігін көтеруге байланысты жұмыстар қолға алынды. Тоғандарға балықтың жаңа түрлері жерсіндірілді. Тұқы және шөппен қоректенетін балық тұқымдарын зауыттық әдіспен өсіру жүзеге асырылды. Гидрологиясы мен гидрохимиясы өзгерген жағдайда су айдындарына жаңа балық тұқымдарын жіберу негізделді. Арал теңізіне тұзды суға төзімді камбала балығы жерсіндірілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Қазақстан ғылыми-зерттеу институттары
Порная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Электрондық қарсышаралар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Айтып беру
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Валентина Ивановна Фоменко
Валентина Ивановна Фоменко (1939 жылы туған, Қырғыз КСР-і, Ош облысы) – дәрігер, Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты (1980).
Ош қаласындағы орта мектепті бітіріп, Жалалабад облысының Майлысай қаласындағы құрылыс мекемесінде еңбек жолын бастады. 1960 жылы Иркутск қаласындағы дәрігерлік институтқа түсті. 1966 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін Төле би ауданы Георгиевка аулындағы орталығы ауруханада дәрігер-инфекционист болып еңбек етті.
Дереккөздер
Санат:1939 жылы туғандар Санат:Ош облысында туғандар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Дүйсек Бекназаров
Дүйсек Бекназаров (1888, Отырар ауданы, Маяқұм ауылы — 1965, Отырар ауданы, Маяқұм ауылы) — айтыс ақыны.
Қоңырат тайпасының божбан руынан. Әкесі Бекназар да айтулы айтыс ақыны ретінде сөз сайысына түскен. Дүйсек туралы ел аузында әңгіме көп. Соның бірінде ол өзінің өмірлік жарын да айтыста жеңіп алған дейді. Дүйсектің Таңатармен айтысы дейтін үзік жыр ел аузында сақталған..
Дереккөздер
Санат:1888 жылы туғандар Санат:Отырар ауданында туғандар Санат:1965 жылы қайтыс болғандар Санат:Отырар ауданында қайтыс болғандар Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақстан ақындары
Бальзам
thumb|left| alt=A.| [[Бальзам түрлері.]] Бальзам  – құрамында эфир майы, шайыр, т.б. хош иісті қосылыстары бар органикалық табиғи заттар қоспасы. Бальзамдар негізінен өсімдіктерде синтезделетін органикалық қосылыстар. Химиялық құрамы өте күрделі, онда жұпар иісті эфир майлары мен ароматты және басқа органикалық қосылыстар болады. Бальзамдар тропиктік және субтропиктік аймақтарда өсімдіктердің организмдерінде мол синтезделеді. Ол жоғары сатыдағы өсімдіктерде түзіледі және тек арнаулы клеткаларда жиналады. Тропиктік белдемдерде өсетін өсімдіктердің (ағаштардың) қабықтарында синтезделеді, ал жапырақтарында бальзам жиналмайды.
Бальзам өсімдіктерді әр түрлі зиянкестерден және жұқпалы аурулар тарататын микробтардан қорғайды және құрамындағы заттарына байланысты антисептиктік, тітіркендіргіштік, қақырық түсіретін немесе несеп айдайтын қасиеттері болады. Қарағайдың қабығынан алынатын терпинтин бальзамы, Оңтүстік Америкада өсетін Сopaіfera ағашынан дайындалатын копай бальзамы, толутан бальзамы (Тoluіfera ағашынан), қолдан алынатын поливинил бутилді эфир-ванилин бальзамы, т.б. медицинада жиі қолданылады. Олар май, линимент түрінде және тітіркендіретін дәрі-дәрмек ретінде, қуық қабынуы, теміреткі, соз, асқазанның жарасы, іріңді бронхит, өкпе гангренасы сияқты ауруларды емдеуге, қайтыс болған адамдардың денесін ұзақ уақыт сақтауға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Органикалық химия
Автоматты телефон станциясындағы баусым жинағы
Автоматты телефон станциясындағы баусым жинағы (Шнуровой комплект АТС). Координаталы типтегі АТС-тің баусым жинағы телефон аппараттарын қоректендіру үшін, сонымен қатар жалғау процесіндегі қызметтік сигналдарды қабылдап-жіберу үшін кажет. Баусым жинағының негізгі екі түрі колданылады — кіріс (КБЖ) және шығыс (ШБЖ). Сондай-ақ қалааралық кірісті жалғауда КБЖ және таксофондар үшін ИШКТ колданылады.
Күкірт оксидтері
Күкірт екі түрлі оксид түзеді: S (IV) оксиді - SO2 (күкіртті газ немесе күкірттің диоксиді), бұл түссіз, тұншықтырғыш өткір иісті газ. Күкірт (VI) оксиді, күкірт ангидриді - SО3, ұшқыш, түссіз сұйықтық. SО3+17°С температурада қатты зат. Олар суда жақсы ериді, нәтижесінде күкіртті қышқыл H2SО3 және күкірт қышқылы H2SО4 түзіледі, олай болса, бұлар қышқылдық оксидтер екен.
Автоматты телефон станциясындағы баусым жинағы
Дереккөздер
Санат:Электроника
Қоса берілген күштер мен құралдар
Қоса берілген күштер мен құралдар (Приданные силы и средства) — ұрыс тапсырмаларын шешу кезінде оларды күшейту үшін жалпы әскери құрамалар, бөлімдер және бөлімшелердің командирлерінің қол астына уақытша келген бөлімшелер мен бөлімдер. Аға бастық күштер мен құралдар берілетін командирге қарамағына баратын командирді және оның басқару пунктінің орнын, қарамағына бару мерзімі мен сол уақытта болуы қажет ауданды, бағыныштылыққа беру мақсатын және оның болжамды уақыт ұзактылығын, т. б. қажет мәліметтерді атап көрсетеді. Қоса берілген күштер мен құралдардың бағыныштан шығуы аға бастықтың нұсқауы бойынша жүргізіледі.
Күкірт оксидтері
Алынуы
Зертханада күкіртті ауада жандырғанда күкірт (IV) оксидін (ауа тартқыш шкафта) алуға болады. Сол сияқты бұл оксидті натрий сульфитінің кристалына, қышқыл ерітіндісін қосып та алады.
Қоса берілген күштер мен құралдар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Күкірт оксидтері
Алынуы
Өндірісте сульфидтерді жандыру арқылы:
Химиялық қасиеттері
1) негіздік оксидпен әрекеттесіп тұз түзеді:
2) негізбен әрекеттескенде тұз және су түзіледі:
Күкірт (IV) оксиді тотығу-тотықсыздану реакцияларында әрі тотықтырғыш, әрі тотықсыздандырғыш; себебі күкірттің тотығу дәрежесі аралық мәнде (+4) болады.
Қолданылуы
SO2 ағартқыш ретінде және зиянды микроағзалардан көкөніс қоймаларын тазартады.
Дереккөздер
Санат:Оксидтер Санат:Күкірторганикалық қосылыстар
Tlenek siarki(IV) Сумпор диоксид
Супервизор блогы
Супервизор блогы (Блок супервизора; supervisor request block) — компьютерлердің бірыңғай жүйесіңде — тиісті қызмет ететін программаға үзу көзін талдау мен басқаруды беруді орындайтын супердидардың құрамды бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Татар бұғазы
thumb|200px Татар Бұғазы — Азия құрлығын Сахалин аралынан бөліп жатқан бұғаз. Жапон және Охота т-дерін жалғастырады. Ұзындығы 852 км, ені солтүстігінде 46 км, оңтүстігінде 343 км, енсіз жері (Невель бұғазы) 7,3 км. Оңтүстік терең, солтүстікке қарай таяздайды, саяз бөлігі Амур лиманы деп аталады, тереңд. 7,2 м. Суының орташа темп-расы жазда 10 – 12С. Толысуы оңт-нде жарты тәуліктік (2,7 м), солт-нде тәуліктік (2 м). Татар Бұғазы арқылы Охота, Жапон т-дері мен Амурдың сағасына дейін құрлық пен Сахалин аралы арасындағы теңіз жолдары өтеді. Балық ауланады.
Қрі порттары: Лазарев, Невельск, Александровск-Сахалинский, Ильинский.
Кері үйлесімділік
Кері үйлесімділік (обратная совместимость) — күрделі жүйенің өте қарапайым жүйемен жұмыс істеу қабілеттілігі. Егер мекемелік үлкен компьютер ықшам компьютер пайдаланған программамен жүмыс істей алатын болса, онда бұл программаның кері үйлесімділігі бар деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Айтыс чемпионат
Айтыс чемпионат – ұлттық арнада нағыз ұлттық бет-бейнені беретін, ұшқыр ой, суырып салма ақындық шеберлікті өрістетудегі тың ізденіс.
Бірнеше сатыдан тақырып айтыс, қайым айтыс, тынысты айтысқа бөлініп, айтыс өнерін қадірлер қауымның дауыс беруі арқылы жеңімпаз анықталатын чем-пионат барысында көрермендердің ой-пікірлерін, қолдау қошеметтерін беріп тұру да жарастықты.
24 қаңтар
Қаңтардың 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 24-ші күні. Жылдың аяғына 341 (кібісе жылдарда 342) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:24 қаңтар
Барақкөл
Барақкөл – Торғай алабындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Ұлытау облысында Ұлытау ауданының солтүстігінде, Арғанаты тауының орта тұсындағы қазаншұңқырда орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы көлдері Санат:Торғай су алабы
Илякшиде
Илякшиде — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Бишкураев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 235 адамды құрады. Пошта индексі — 452268, ОКАТО коды — 80230816002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Нонпарель
Нонпарель (nonpareille) - өлшемі 6 пунктқа (2,25 мм) тең баспаханалық ұсақ шрифт. Кітаптар мен журналдарда қосымша мәтіндерді теруге арналады.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Газ тасымалдау жүйесі
Газ тасымалдау жүйесі - республиканың батыс бөлігінде дамыған. 60-шы жылдары көктей өтетін газ қубырларының кұрылысы басталған болатын, олар арқылы газ Батыс Қазақстаннан және Орта Азияның бұрынғы республикаларынан Ресейге жеткізілетін-ді. Ақтөбе облысының аумағы арқылы Бұхара - Орал арналық газ құбырының екі тарамы тартылды. Маңғыстау, Атырау және Батыс Қазақстан облыстарының аумағын Орталық Азия - Орталық газ қубырының 4 тармағы кесіп өтетін. Батыс Қазақстан облысының солтүстігі арқылы «Одақ» немесе «Орынбор - Батыс шекара» газ қубырының 2 тармағы өтетін, олар табиғи газды Шығыс Еуропа елдеріне жеткізу үшін тартылған болатын; бүл құбырдан бір тармақ Орал қаласына дейін жеткізіліп, одан әрі Еуропа елдеріне кететін. Солтүстік Үстірт өңірінің газы Бұхара - Орал газ құбыры арқылы Орал кәсіпорындарына берілді.
Қазақстанның тұтыну-тұрмыс нысандары мен өнеркәсіптік кәсіпорындары газбен арналық газ құбырларынан және оның тармақтарынан қамтамсыз етілді. Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және Алматы облыстарының өнеркәсіптік түйіндері мен өзге де тұтынушыларына газ Бұхара газды алабынан Мүбарак - Ташкент - Шымкент - Бішкек - Тараз - Алматы газ құбыры арқылы жеткізілді. Ақтөбе және Қостанай облыстарына газ Бухара-Орал газ қубыры және оның Шалқарға, Ақтебеге, Алғаға, Жітіқараға, Рудныйға, Қостанайға т.б. тартылған көптеген тармақтары арқылы жеткізілді. Ақтау қаласының газға деген өнеркәсіптік және турмыстық муқтаждығын етеу мақсатында Өзен кенорнынан Өзен -Жетібай - Ақтау және Теңге - Жетібай ішкі газ құбырлары тартылған. Ақтөбе облысында Бұхара - Орал газ құбыры арнасына жақын маңда Базой жерасты газ қоймасы бар, ол газ тұтынудың маусымдық әркелкілігін реттеп отырады. 1981-1985 жылдары Қарашығанақ кенорнының газ-конденсатын Орынбордың газхимиялық кешеніне тасымалдау мақсатында 2 газ қубыры тартылды.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Геологиялық барлау саласын реформалау сатысы
Саланы реформалау сатысы. Саланы түбегейлі түрде реформалау сатысы 1985 жылы басталды, ол бүгін де жалғасуда. Орталықтан басқарылатын басы артық құрылымдарды қысқарту мақсатында 1986 жылы Қазақ КРС-ның Геология және жер қойнауын қорғау министрлігі таратылды. Оның орнына Орал қаласында «Прикаспийгеология» аймақтық бас басқарма (Т.Ақышев, Г.Семенычев, Э.Воцалевский) және Алматы қаласында «Қазгеология» Бас Үйлестіруші геологиялық басқарма (Е.Селифонов, Е.Овчинников, Х.Өзбекқалиев) құрылды, бұлар КСРО Геология министрлігіне тікелей бағынды. «Прикаспийгеология» басқармасының құрамына «Оралмұнайгазгеология», «Ақтөбемұнайгазгеология», «Гурьевмұнайгазгеология», «Қазгеофизика» сияқты қазақстандық геологиялық барлау және геофизикалық бірлестіктермен қатар «Маңғыстаумұнайгазбарлау» кешенді экспедициясы, сол сияқты Каспий маңы ойысының Қазақстанға жапсарлас өңірлерінде және Қалмақ автономиялық республикасының, Астрахань, Волгоград, Саратов және Пенза облыстарының көршілес аудандарында мұнай мен газға деген іздеу-барлау және геофизикалық жұмыстарымен айналысатын Ресей Федарациясының геологиялық барлау және геофизикалық мекемелері де кірді.
Жоғарыда көрсетілген екі басқарма 1991 жылдың орта шенінде республикамызда қайтадан Геология және жер қойнауын қорғау Комитеті құрылғанша жұмыс істеді, ал бұл Комитет кейінірек қайтадан Қазақстан Республикасының Геология және жер қойнауын қорғау министрлігіне айналды. Бұл геологиялық құрылым кейін де бірнеше рет құрылымдық өзгерістерге ұшырады, оның ізі қазіргі кезде Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі жанындағы Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті түрінде сақталған.
Саланы реформалау сатысында бүкіл өндірістік бірлестіктер әуелі холдингтерге, сосын акционерлік қоғамдарға, бірлескен кәсіпорындарға және жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерге айналды.
Геологиялық барлау жұмыстарын мемлекет тарапынан қаржыландыру тоқтатылды, ал жер қойнауын пайдалану Қазақстан Республикасының жаңа заңдарына сәйкес келісім-шарттар негізінде жүргізілетін болды. Мұнай мен газға деген геологиялық барлау бағытындағы ең ірі жобалар халықаралық консорциумдар мен интеграцияланған мекемелер тарапынан жүзеге асырылуда.
Қазақстанда 15 шөгінді алап дараланады, олар: Каспий маңы, Солтүстік Үстірт-Бозащы, Оңтүстік Маңғыстау-Үстірт, Арал, Солтүстік Торғай, Оңтүстік Торғай, Теңіз, Солтүстік Қазақстан, Сырдария, Шу-Сарысу, Балқаш маңы, Зайсан, Алакөл, Батыс Іле және Шығыс Іле алаптары. Аталған шөгінді алаптар ішінде 5 алапта, атап айтқанда, Каспий маңы, Солтүстік Үстірт-Бозащы, Оңтүстік Маңғыстау, Оңтүстік Торғай және Шу-Сарысу алаптарында ғана өнеркәсіптік мұнайгаздылық анықталған. Қалған алаптарда мұнай мен газға деген пәрменді зерттеулер жүргізілмеген, немесе мұндай зерттеулер бір сәттік сипатты иеленген және аз мөлшерде жүргізілген.
Қазақстанның шөгінді алаптары өздерінің геологиялық параметрі және мұнайгаздылығы тұрғысынан өте анық жекеленген. Олардың ішіндегі шөгінді қатқабаттардың көлемі мен мұнайгаздылыққа деген потенциалы тұрғысынан ең ірілері Батыс Қазақстанда орналасқан, бұл өңірде республикадағы көмірсутек шикізатының барланған қорларының және мұнай мен газдың болжамдық ресурстарының шамамен 95 %-ы шоғырланған.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Автоматтық тұрақтандыру
Автоматтық тұрақтандыру (Автоматическая стабилизация) — электрондық күшейткіштерде, қоректену кезінің кернеуі немесе қоршаған ортанын температурасы өзгергенде жұмысты (тыныштық нүктесін) тұрақтандыру үшін қосымша элементтер көмегімен жасалатын тұрақтандыру түрлері.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Соуер (Оклахома)
Соуер (Sawyer) — Оклахома штатының Choctaw округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Тасөткел ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Тасөткел ауылдық округі – Жамбыл облысы Шу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тасөткел ауылы, Аспара темір жол станциясы және Құмөзек темір жол айрығы кіреді. Орталығы – Тасөткел ауылы.
Халқы
Тұрғыны 1001 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы ауылдық округтері
Мейірманқұл Бектұрсынов
Мейірманқұл Бектұрсынов (17.3.1888, Көксарай (Қоғам) ауылы — 10.3.1974, сонда) — шопан. Мал шаруашылығында қол жеткізген ірі жетістіктері үшін Ленин орденімен (1945) марапатталған..
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Курневка
Курневка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің сол жағалауынан 158 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баран (көл)
Баран, Жембайсор – Ақмола облысы Ақкөл қаласынан солтүстікке қарай 6 км жерде орналасқан көл. Теңіз деңгейінен 371,2 м биіктікте.
Гидрографикасы
Аумағы 7,49 км2. Ұзындығы 3,75 км, енді жері 2,8 км, жағалауының ұзындығы 10,6 км. Жағалауы аласа, жайпақ, айдынында қамыс, құрақ, қияқ, қоға, боз, селеу, т.б. өскен. Көлдің деңгейі мамырда көтеріліп, төменгі межесі шілде, тамыз айларында болады. Су деңгейінің жылдық ауытқуы 0,6 м. Суы тұщы, сілтілі. Егіс, мал суаруға пайдаланылады.
Санат:Ақкөл ауданы көлдері
25 қаңтар
Қаңтардың 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 25-ші күні. Жылдың аяғына 340 (кібісе жылдарда 341) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:25 қаңтар
Алатау (метро бекеті)
Абай даңғылының оңтүстігіне қарай, Жароков көшесі мен Гагарин даңғылының арасында орналасқан.
Архитектурасы мен безендірілуі
Интерьер жобасы идеясының негізіне «Алатау» бекетінің атауы, сондай-ақ Қазақстан аумағында өмір сүрген халықтардың ежелгі символикасы алынған. Қабырғалары ақ және жасыл мәрмәрмен безендірілген. Едені ашық қоңыр граниттен жасалған қарапайым графикалық суреті бар сұр граниттен тұрады. Вестибюльдер жағынан түсетін жерлердің үстінде платформалық учаскенің шет жақтарында Алматы қаласының үстінен маңғазданып көтерілетін Іле Алатау тау жотасы бейнеленген рим мозаикасынан, қоладан және рельефтен орындалған суреттік тақырыптық панно орналасқан​.
Сілтемелер
Санат:Алматы метро бекеттері
Еуропалық муссон
Еуропалық муссон - жазғы айларда қоңыржай ендіктерден Еуропа материгіне батыстан басып кіретін теңіз ауасы. Мұндай басып кірулер тұрақты емес. Еуропада желдің басым бағыттары онша тұрақты емес және қарсы бағытта соғатын қысқы муссон болмайды. Мұнда муссондық циркуляция емес, керісінше, батыстан шығысқа қарай ауысатын ауаның жыл бойғы үрдісі орын алады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Кіші -Бишкура
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері