cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кіші Тига
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Жоғары жүйке қызметінің заңдары
Дереккөздер
Психология Санат: Психология
Кіші Тига
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кроунсвилл (Мэриленд)
Кроунсвилл (Crownsville) — Мэриленд штатының Anne Arundel округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1670 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.4 км² шамасында. FIPS коды — 24-21075.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Красный Яр (Мелеуз ауданы)
Красный Яр — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы қыстақ, Воскресен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1 адамды құрады. Пошта индексі — 453876, ОКАТО коды — 80241822003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ер Қаптағай батыр
Ер Қаптағай Матайұлы (1411 жыл – 1537 жыл) — Қазақ хандығын құрушы Әз Жәнібек ханның батырларының бірі. Бұрындық ханның қызметінде болған, Қасым ханның қасынан табылған, хан батырларын бірі әрі бірегейі бола білген айтулы тұлға. Бүкіл Найман қолының қолбасшысы. Қазақ хандығын құру, нығайту және өркендету жолында атқарған елеулі ерліктерінің арқасында аты иісі Найманның ұранына айналған, Әз Жәнібек ханның, Бұрындық ханның және Қасым ханның жанынан табыла білген айтулы тұлға.
Өмібаяны
Қазақ хандығы құрылмай тұрғанда наймандардың Әбілқайыр ханның қол астында болғандығы, Қаптағайдың оның бас батырларының бірі болғандығы баяндалады. Әбілқайыр хан жастай қайтыс болған ұлы-Шах Будақтың асын бергенде, Қаптағайдың немересі Қаражал батыр күрестен бас жүлдені жеңіп алған. Шах Будақтың 1451 жылы туылып 1460 жылы қайтыс болғанын есепке алсақ, бұл астың 1461 жылы өткені анықталады.
Қаптағай шежіресі
Найманнан Төлегетай одан Қытай(Қынтай), Қытайдан Қаракерей, Матай, Садыр және Төртуыл болып төртке бөлінеді. Қытай 36 жасында қайтыс болғандықтан оның балаларын Төлегетай баба бағып өсіреді. Сол себепті ол төртеуін 4 Төлегетай немесе Төлегетайдың 4 бөрісі деп атаған. Ал Матайдан Аталық (Келдәулет), Қаптағай (Қолдас) және Кенже (Ізбасар) тарайды. Ал Қытайда шыққан найман шежіресінде, Матайдан Аталық (Келдәулет), Қаптағай (Қолдас) және Кенже (Жүзжігіт) тарайды деп көрсетеді. Шежірелердің басым көп бөлігі осы нұсқаны құптайды. Кейде Қаптағайдың шын аты Қолдас еді деушілерде кездеседі. Азан шақырып қойған аты мейлі Келдәулет, Жандәулет немесе Қолдас болсын, ол кісінің елге танылған есімі – Қаптағай.
Қаптағай есімінің мағынасы
«Қаптағай» деп Моңғолша жабайы түйенің бурасын айтады. Өте қаһарлы, шамкөс жануар. Көне түркілерде, әсіресе наймандарда батырларын Бұқа, Бура, Қаптағай, Қабан, Барақ, Төбет деп атайтын үрдіс болған. Қас батырларды бұлайша атау біріншіден жауға айбат көрсету үшін керек болса, екіншіден батырларды анталаған жаудан құпия ұстау үшін керек болған. Менің көне көз қариялардан естуімше, тұңғыш жауға шабуылдап шыққан жас жігіт «Қаптағайлап шап!» деп ұрандатып, жаудың шебін тас талқан етіп, жеңіске жеткен. Сол шайқастан соң ел-жұрты батырды Қаптағай атап кеткен дейді. Қалай болған күнде де Қаптағай, батыр бабамыздың жанама аты.
Ірі кекіребас
Іре кекіребас (Ірі ақжапырақ, Ірі юринея Jurinea robusta) – астралылар тұқымдасына жататын сирек кездесетін, эндемиктік, қалдық түрі. Шу - іле тауларында (Кідіктас, Хантау, Майтас сілемдері), Қордай шоқысына шекаралас Жетіжол мен Сүгеті тауларында кездеседі. Тасты беткейлерде, шатқалдарда, аласа тау шөгінділерінде өседі. Ірі тустың ежелгі өкілі, қуан суптропикалық сирек тоғайлар мен жартылай саванналар қалдығы. Әдетте шағын топ болып, сирек бірнеше жүздеген дара болып кездеседі. Малды шектен тыс жаюдан, жекелеген жерлерде құрылыс әсерінен зардап шегіп отыр. Бар популяциясын есепке алып, қорғау қажет. Өте әдемі сәндік өсімдік, кей дараларында жынысты жетілген 50 өркенге дейін болады. Тұқымымен көбейеді. Мәдени түрде көшеттері үшінші жылы гүлдейді. Алғашқы солуы бесінші жылы, оныншы жылы жаппай құрыйды. Дұрысиап күтіп жасап, үнемі егңп отырса, көгалдандыру ісіне пайдалануға болады.
Ер Қаптағай батыр
Қайтыс болған жері
Ұйғыр ханы Әбдірашитпен соғысында Еміл өзені жағасында қаза тапқан шайқас қай жерде болды дегенге келер болсақ, Тарбағатай тауы өңіріндегі Еміл өзені бойында болды. Бабамыз ұзақ әрі бақуатты өмір сүрген, 126 жасында дүниеден озған екен.
Ірі кекіребас
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Ер Қаптағай батыр
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары
Араб жазуы
Араб жазуы  (أَبْجَدِيَّة عَرَبِيَّة; əбджәдийə 'арабия) — ежелгі Вавилониядағы (б.з.б. 2000-шы ж.) аккад, шумер тайпаларының жазба әріптері негізінде пайда болған көне жазулардың бірі. Оңнан солға қарай жазылады. Бас әріптері болмайды. Әріптер бір-біріне қосылып жазылады.
Араб жазуында 28 әріп бар. Олардың үшеуі (а, и, у) созылыңқы дауысты дыбыстарды, қалғандары дауыссыз дыбыстарды бейнелейді. Дауыссыз дыбыстардың асты-үстіне харакаттар (көмекші белгілер) қойылады. Бұл белгілер Құранда, сөздікте, оқу құралдарында міндетті түрде қойылып, ал қалған кездерде қойылмауы мүмкін.
Құснихат үлгілерінде Араб жазуының сулс, куфа, сулх, парсы, диуани, насталих, т.б. түрлері пайдаланылады.
Араб жазуы қазіргі кезде барлық араб елдерінде, ислам дінін ұстанатын бірқатар мемлекеттерде (Индонезия, Үндістан, Иран, Ауғанстан, Кавказ елдері және Орта Азия, т. б.) қолданылады.
Араб жазуының тарихы
Араб тілінің жазылу тарихына келер болсақ, жаһилиет дәуірінде арабтарда жазу дамыған жоқ. Арабтар өз араларында тек келісімшарттар жасаған уақытта ғана жазатын еді. Сонымен бірге басшылар арасындағы хаттар. Бәдәуи арабтар хат жазуды намыс санап тек жаттап алатын.
Келісімшарттар мен хаттардан басқа жәһилиет дәуірінің шайырлары өз шығармаларын қағазға түсіретін.
Йемен халқы б.з.д. 1000 жыл бұрын жазу қолданған. Діни қағидалар мен заңдарын тастарға қашап жазған. Бірақ жазуды күнделікті өмірде қолданғаны туралы нақты мәлімет жоқ.
Қазақстанда Араб жазуы ислам діні арқылы 7-9 ғ-лар аралығында таралған. Әл–Фараби, Қожа Ахмет Ясауи, С. Бақырғани т. б. ғұламалар Араб жазуын өздері туып-өскен  орталарында үйренгені, сол дәуірлерде арабша оқытатын медреселер болғанын көрсетеді. Араб жазуы алғашқыда “қадым”, кейін “төте” жазу үлгілері түрінде Қазақстанда 1928 ж-ға дейін пайдаланылып келді.
Лигатуралар
Араб жазбасында лигатураларды кең таралған. ләм + ’әлиф лигатурасы жазылуы бір түрде жазылуы міндетті лигатураға жатады, оның екі түрі бар. Басқа лигатуралар (йā’ + мӣм, etc.) ерікті түрде жазылады.
Абджәд - Дауыссыз әріптерді белгілеу жүйесі
28 әріптің, әліф-тен басқасы дауыссыз болып табылады. Әріптердің оқылуы әріптің сөздің ішінде орналасуына байланысты өзгеріп тұрады.
Алиф — араб алфавитіндегі жалғыз дауысты дыбысты әріп.
Транслитерациясы
Кестеде араб жазуының кириллица мен латиницаның стандартты жүйелерімен сәйкестік және интернетте кең таралған латиницаға транслитерациясы көрсетілген.
Араб жазуының латиницаға транслитерация жүйесі ISO 233 халықаралық стандартта белгіленген. .
Клавиатура
thumb|450px| [[Windows]] thumb|450px|[[Mac OS|Macintosh]] 1987 жылдан бастап компьютер клавиатурасында араб әріптердің стандартты орналасуы ASMO-663 қабылданған. Бірақ осы күнге дейін әртүрлі компьютер жүйелерінде әріптердің стандарталмаған орналасуы қолданылады. Қазіргі таңда ең кең таралған орналасуы - IBM OS/2 және Microsoft Windowsтағы стандарттар. Бұларға MSX компьютерлердегі және MS-DOSтың араб нұсқасындағы, Linuxта негізделген компьютерлердің клавиатурасы сәйкес келмейді.
Дереккөздер
Санат:Араб әліппесі Санат:Араб жазуы Санат:Араб тілі
Горт
Горт – Қарағанды облысы Ұлытау ауданындағы Шұбартеңіз қонысының оңтүстігінде 15 км жердегі қыстау. Арал қарақұмының шығысында тегіс жазықта орналасқан. Жанында Қоскөл, Қоңыртөбе, т.б. қыстаулар бар. Оңтүстік-шығысында Бұланты, Миір, Сарыадыр қоныстары, оңт.-батысында Исламкөл, Қойшыман, оңтүстігінде Наурызбайшұбар құдықтары орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Табиғат
NGC 2343
NGC 2343 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан III3p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2343 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 565.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Ипанема (Минас-Жерайс)
Ипанема (Минас-Жерайс) (Ipanema (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Айморес экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16 956 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 458,59 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37 адам/км².
Тарихы
Қала 1912 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Досымжан Таңатаров
Досымжан Қарпықұлы Таңатаров (1975 жылы 6 мамырда Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданында туған) — қазақстандық эстрада әншісі. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Қазақстан Республикасы Президенті оркесторының жетекші әншісі (2000 жылдан). Дарын мемлекеттік жастар сыйлығының иегері.
Марапаттары
Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Портальбера
Портальбера (Portalbera) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1505 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 321 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 27040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Дмитрий Валентинович Сушков
Дмитрий Валентинович Сушков (9.7.1975 жылы туған, Қарағанды облысы Балқаш қаласы) – балет артисі, ҚР-інің еңбек сіңірген қайраткері (2001).
Шығармашылық өнер жолын 1992 жылы Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры құрамында бишіліктен бастаған Сушков осы театр сахнасында қойылған П.И. Чайковскийдің “Шаттауық” балетіне қатысып, алғаш рет жеке Ханзада партиясын орындады. Оның билеген басты балеттік партиялары: граф Рязанов (А.Л. Рыбников, “Юнона мен Авось”), Спартак, Красс (А.И. Хачатурян, “Спартак”), Вацлав, Гирей (Б.В. Асафьев, “Бақшасарай фонтаны”), Ханзада (П.И. Чайковский, “Аққу көлі”), Джеймс (С.Левенсхольд, “Сильфида”), Базиль, Эспада (Л.Ф. Минкус, “Дон Кихот”), Альберт, Ганс; Конрад, Ахмет, Әли (Ш.Адан, “Жизель”; “Теңіз қарақшысы”), т.б. Сушковтың бишілік өнері жоғары кәсіби, пластик. сұлу да мазмұнды әрі терең ойлы орындаушылық шеберлігімен ерекшеленеді.
Варна (1992, 1998, Болгария), Пермь (1992), Санкт-Петербург (1998, 3-халықар. Майя байқауы, Ресей) және Париж (1998, 8-халықаралық классика би байқауы, Франция) қалаларында өткен халықаралық балет артистерінің байқауларына қатысқан.
Дереккөздер
Санат:9 шілдеде туғандар Санат:1975 жылы туғандар Санат:Балқашта туғандар Санат:Қазақстан балет әртістері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Алматы хореография училищесі түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Амадеус
Amadeus компаниясы – әлемдік туристік индустрияның және авиа тасымалдаулар үшiн ақпараттық технологиялардың аймақтағы алдынғы қатарлы шешiмдерi, дистрибуция және электрондық коммерцияның жетекші жабдықтаушысы.
Amadeus брондау жүйесі 1987 жылы Еуропаның ірі   Air  France,   Iberia,  Lufthansa, SAS әуе компанияларымен   құрылған, резервілеу жүйесінің кең таралған түрі. Жүйенің орталығы Германияда (Мюнхен маңайында) орналасқан. Қәзіргі кезде Amadeus – Еуропадағы компьютерлік брондау жүйесінің жетекшісі болып табылады.1995 жылы Sustem One  брондау  жүйесін қолдану негізінде, ол Aмерика нарығында белсенді алдыға  жылжуда. Continantal Airlines әуе компаниясы Amadeus  компаниясының иегері болды. Amadeus-тің  серіктестері немістің  тур қызметті брондау жүйесі Start, кез–келген Amadeus–ті пайдаланушы автоматты түрде Start-тың да  пайдаланушысы болады.Халықаралық брондау көлемі бойынша бұл әлемдегі  ең ірі жүйе.Оның қызметімен Еуропаның 70 %-ға жуық  турагенттері пайдаланады және күніне 36 млн саяхатшы  Amadeus –ті  пайдаланады. Amadeus әуе компанияларымен,темір жолдары мен автомашиналарды жалға алумен, пароммен тасу,қонақ үймен байланысты қызметтің түрін ұсынады және қосымша қызметтерді де ұсынады.Мысалы туристерді сақтандыру және Amadeus өнімдерін 30 мыңнан аса турбюро (бұл дегеніміз 100 мыңнан жоғары терминалдар),400–ден аса компаниялар(бұл 60 мыңға жуық терминалдар) пайдаланады.Қaзіргі кезде Pесей нарығында сату көлемі бойынша Amadeus көшбасшы болып келе жатыр.1999 жылдан қарағанда 2000  жылы брондаудың саны 51 % өсіп 1,1 млн-ға жетті.
Amadeus жүйесінің стандарттары мен қосымша модульдері
Amadeus Air 700–ден аса әуе компанияларында ұшуды брондауды іске асырады;
Amadeus жүйесіне қосылудың нұсқалары
1. Берілген байланыс жолы арқылы стационарлы қосылу.
2. Dial – Up  телефон түрімен.
3. Интернет арқылы қосылу
4. Бірінші және екінші нұсқалардағы бағдарламаларға font-office Amadeus Pro Tempo жүйесімен қосымша ( пайдаланушылық ) тіркеме жатады.
Стационарлы қосылудағы шығындарға терминалдарды қою (негізгі терминалға 80 долл.,ал қосымшаға 30 долл.), белгіленген арнамен SITA қызметінің байланысын төлеу,  қосылған терминалдардың санымен  пайдаланылған  құралдар мен факторларға  байланысты абоненттік ақы жатады. Бұған қосылуда брондау сегментінің міндеттер саны берілген, аталғандарының санынан басқасы брондау жүйе бойынша ақысыз болады.
Үшінші нұсқа интернет арқылы Amadeus жүйесіне  қосылу келесі өнімдерімен көрсетілген:
Amadeus жүйесіне қосылудың төртінші нұсқасы “Сирена 2.3” жүйесінің терминалдарын пайдалануды қарастырады.Бұл нұсқаға қосылудың абонеттік ақысы мөлшермен алғанда айына 30$ Ресейде қәзір 6000 “Сирена” терминалдары бар, алдағы уақытта Amadeus жүйесін пайдаланушылардың  саны  қарқынды өсетіндігі белгілі.
Amadeus компаниясымен ұсынылатын барлық шешімдер 4 топқа бөлінген: ресурстарды дистрибуциялау (Distribution & Content), сату құралдары және электрондық коммерция (Sales & e-Commerce), бизнес-процесстреді басқару (Business Management) және консалтингтік қызметтер (Services & Consulting). 2002 жылы Amadeus Халықаралық Стандарттау Ұйымынан (ISO) өз саласы бойынша ISO 9001:2000 сападағы сертификаты алған ең бірінші компания болып саналады. Дүниежүзіндегі 400 мыңнан аса турбизнестің мамандары өздерінің жұмыстарында Amadeus компаниясының негізгі қызметін турқызметтерді дистрибуциялау аймағында қолданады, яғни ол  Amadeus ғаламдық брондау жүйесі. Бұл жүйе авиабилеттерді, қонақ үйлерді, көліктерді, теміржол тасымалдауларды, круиздерді және сақтандыру полистерін брондауға арналған. Amadeus брондау жүйені қолданушы туристтiк агенттiктердiң саны бойынша ғалымды дүниелiк дистрибутивтiк жүйелердiң арасында 1 орында алады. Amadeus-тің мынандай нарықтарда ұстанымы күштірек: Еуропа, Африка және Оңтүстік Америка.
Бүгінде Amadeus өзінің клиенттеріне шынайы уақыт режимінде брондау мүмкіндігін ұсынады:
Amadeus компаниясының ақпараттарды өңдеу орталығы Эрдингте (Германия) орналасқан. Ол туризм саласында мамандалған әлемдегі ірі орталықтың бірі болып табылады. Күн сайын Орталықта 480 миллионнан аса транзакция жүзеге асрылады және 3 миллионнан аса брондау өңделеді Amadeus жүйесінде жолаушыларды тiркеудің 75 миллион жазулары бiрден қосыла алады (PNR немесе брондау; орташа PNR 4 маршруттық сегментті қосады). Шыңдалу кезеңінде жүйе арқылы әр секунд сайын 8700 пайдаланушылардың сұрауы өтеді, нәтижесінде қатты дискіге секундына 500000 мыңнан аса үндеуді құрайды. Amadeus-тың Орталық жүйе жауабының орташа уақыты 0,3 секундтi құрайды. Жүйенiң үзiлiссiз жұмысының уақытының көрсеткiшi 99, 98%-ға тең болады. Amadeus жүйесі әлемнің 215 мемлекеттерінде жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Компаниялар
Amadeus CRS
Очер (тармақ)
Очер — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воткин суқоймасының (Очер шығанағы) өзенінің оң жағалауынан 545 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 82 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Унола (Жоғарғы Шарда тармағы)
Унола — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Шарда өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Жаңбыр ағындысы
thumb|Жаңбыр
Жаңбыр ағындысы (Дождевой сток) — су жиналу алабына өзен суы мен жаңбыр жаууынан жиналған су. Бұл жағдайдағы су көлемі жаңбырдың жауу ұзақтығына байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Санту-Эштеван-ди-Баштусу
Санту-Эштеван-ди-Баштусу (Santo Estêvão de Bastuço) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Перасдорф
Перасдорф (Perasdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Штраубинг-Боген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 676 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 78 171. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Вальнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Елин-Пелин (София облысы)
Елин-Пелин (Елин Пелин) — Болгариядағы қала. София облысына қарасты Елин-Пелин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 086 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2100. Телефон коды — 0725. ЕКАТТЕ коды — 27303.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Никола Риццоли
thumb|right|200px|Никола Риццоли (итал. Nicola Rizzoli; 5 қазан 1971, Мирандола, Италия) — италиялық футбол төрешісі. 2002-17 жылдары Италияның жоғары лигадағы матчтарын басқарды. 2007 жылдан ФИФА төрешісі. УЕФА-дағы элиталы реферилерінің санатына кіреді.
Өмірбаяны
Футболдан бос кезінде архитекторлықпен айналысады. 2002 жылы алғаш рет Италия А сериясындағы "Венеция" — "Перуджа" матчын басқарды. Ал Еуротурнирлердегі алғаш төрелік еткен кездесуі - 2008 жылғы "Спортинг Лиссабон" — "Базель" матчы. ЕУРО-2012 турниріндегі бас төрешілердің бірі болды.
УЕФА Чемпиондар Лигасының 2013 жылғы финалына ("Бавария — "Боруссия Дортмунд") төрелік етті.
2014 жылғы әлем чемпионатының финалын (Аргентина — Германия) басқарды. Әлем чемпионаттарының финалында бас төреші болған тарихтағы үшінші италиялық төреші. Бұған дейінгілер: Серджио Гонелла (1978), Пьерлуиджи Коллина (2002).
Сілтемелер
Санат:Футбол төрешілері Санат:1971 жылы туғандар Санат:5 қазанда туғандар Санат:Италия футбол төрешілері
NGC 6800
NGC 6800 — Vulpecula шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 10 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6800 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 123.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
Наваермоса
Наваермоса (Navahermosa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Монтес-де-Толедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4289 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Каведаго
Каведаго (Cavedago) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 527 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Лаврентий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Брайтенворбис
Брайтенворбис (Breitenworbis) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3502 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13.86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 017. Муниципалитеттің басшысы — Эберхард Вегерих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мангуст тұқымдасы
Мангуст тұқымдасы (Herpestidae) — вивер тұқымдасынан бөліп шығарылған Сүтқоректілердің Мысықтәрізділер сабының жыртқыш аңдар тұқымдасы, 37-ге жуық түрі бар. . Африка, Азия және Оңтүстік Еуропада таралған.
Үндістан мен Африканың солтүстігін мекендейтін жыртқыш жануарлар. Құйрығын қоса есептегенде ұзындығы 1 метрге жуық ширақ денелі қайсар және оңтайлы жануар. Сыртқы пішіні күзенге және мысыққа ұқсайды. Мангуста улы сұр жыландармен шайқаста тайсалуды білмейді. Ол өте сақ, сондықтан өзіне төнген қауіпты қалт жібермей, өте шапшаң бағдарлап, жыланның алқымына шап ете түседі. Ал көзіне іліккен жемін магуста тірі жібермейді. Ол өте айбарлы да улы гюрзаларды дәл осылай өлтіреді. Магуста қолға тез үйренеді. Үнділер мангустаны асырап улы жылан және тышқан аулатады.
Дереккөздер
Санат:Мысықтәрізділер
Раде Дугалич
Раде Дугалич (Раде Дугалић; 5 қараша 1992, Прокупле, Сербия, СР Югославия) — Сербиялық футболшы, қорғаушы.
Соңғы бес-алты маусымда тек пост кеңестік елдердің клубтарында ойнап, 2019 жылдың басында "Қайрат" клубына "Енисейден" ауысты.
Сербия құрама командасына шақырылмаған.
Сілтемелер
Санат:Раднички ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Сербия футболшылары
Вишано
Вишано (Visciano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Алтай торсылдағы
Алтай торсылдағы (Gymnospermium altaicum) — Бөріқарақат тұқымдасы Сирек кездесетін, кей жерлерде құрып бара жатқан түр. Батыс Алтайдан Тарбағатай мен Жоңғар Алатау арқылы Іле Алатауы мен Шу - Іле тауларына дейін таралған. Қазақстан жеріне тыс Батыс Сібірде кездеседі. Анда - санда, жекелеп, кейде кәдімгідей көп болып алма және самырсын ормандарында, қалын бұталар арасында тау етегінен жоғары тау белдеуіне дейін кездеседі. Түйнекті ерте гүлдейтін көпжылдық өсімдік. Саны әсіресе өте ірі қалалар маңында (мысалы, Алматы қаласы) түрді тікелей құрту әсерінен қысқарып отыр. Гүлдеп тұрған сабақтарын сату үшін жинайды. Жинауға толық тыйым салып, популяция жағдайына бақылау жасап, мәдени түрде өсіруді кең түрде енгізу керек. Керемет ерте көктемдік сәндік өсімдік. Тұқымы арқылы көбейеді, тіпті мәдени өсіру кезінде де тұқымын шашып, өзі көктеп шығады. Алматы, Марқакөл, Батыс Алтай қорықтарында, сондай-ақ Қатонқарағай мен Іле-Алатау ұлттық пркінде қорғалады.
Марктль
Марктль (Marktl) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Альтёттинг ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Горькое
Елді мекен:
Көл:
Илья Ефимович Репин
Репин Илья Ефимович укр: Ілля́ Юхи́мович Рє́пін (5.8.1844, Украина, Харьков облысы — 29.9.1930, Ресей, Ленинград облысы Репино) — Ресей суретшісі, ұлттық реалистік кескіндеме өнерінің аса көрнекті өкілдерінің бірі. Санкт-Петербург көркемсурет академиясының толық мүшесі (1893).
Санкт-Петербургтің Суретшілерді ынталандыру сурет мектебінде, Санкт-Петербургтегі Көркемсурет академиясында (1864 — 71), Италия мен Францияда оқыды. 1878 жылдан Көшпелі көркемсурет көрмесі серіктестігінің мүшесі. Шәкірттік шағында И.Н. Крамскойдың, В.В. Стасовтың, т.б. шығарм. ықпалында болды. 1860 жылдан портрет және жанрлық картиналар салумен шұғылданды. Осы кезеңдегі В.Е. Репин (1867, Мәскеудегі Третьяков галереясы), Р.Д. Хлобощин (1868), В.А. Шевцова (1869, екеуі де Санкт-Санкт-Петербургтегі Орыс мұражайында) портреттері мен “Славян композиторлары” (1871 — 72, Мәскеу консерваториясы) атты топтама портреттерінде суретші адам мінезі мен психологиясын ашуда елеулі жетістіктерге жетті.
Репин орыс кескіндемесіне жаңа бетбұрыс әкелген
Мұнымен бірге Р. график. суреттер (“Ада”, 1882, Мәскеудегі Третьяков галереясы; “Нева даңғылы”, 1887, Санкт-Санкт-Петербургтегі Орыс мұражайы), ғажайып портреттер галереясын (В.В. Стасов, 1873; А.Ф. Писемский, 1880; М.П. Мусоргский, 1881; П.А. Стрепетова, 1882; Л.Н. Толстой, 1887; бәрі де Мәскеудегі Третьяков галереясында) жасады. Ол — “Иван Грозный мен оның ұлы Иван” (1885, Мәскеудегі Третьяков галереясы), “Запорождықтар түрік сұлтанына хат жазып жатыр” (1878 — 91, Санкт-Санкт-Петербургтегі Орыс мұражайы) атты үздік тарихи кескіндемелік шығармалардың авторы. Өз заманының озық идеяларымен тығыз байланысты әрі терең халықтық мазмұнға толы Репин шығарм. орыс демокр. өнерінің шыңы саналады. Оның есімі әдебиетші әрі өнер теоретигі ретінде де белгілі. 1894 — 1907 ж. Санкт-Петербургтегі Көркемсурет академиясында (1898 — 99 ж. ректоры болды) сабақ берді; шәкірттері қатарында — ''И.И. Бродский, Б.М. Кустодиев, Д.Н. Кардовский, И.Э. Грабарь, Н.С. Куликов,'' т.б. 1940 ж. ол тұрған Куоккаладағы (қазіргі Репино) мекенжайда мемориалдық мұражай ашылды, соғыс жылдары өртенгенімен, 1958 ж. қайта қалпына келтірілді.
Дереккөздер
Санат:5 тамызда туғандар Санат:1844 жылы туғандар Санат:Харьков облысында туғандар Санат:29 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:1930 жылы қайтыс болғандар Санат:Ленинград облысында қайтыс болғандар Санат:Ресей суретшілері Санат:КСРО суретшілері
Лауэграмма
Лауэграмма — рентген сәулелерінің көмегімен алынған қозғалмайтын монокристалдың дифракциялық кескіні. М. Лауэның (1879 — 1960) есімімен аталған. Лауэграммада дифракциялық максимумдер (суреттегі қара дақтар) конустық қималар бойынша орналасады; оның төбелері рентген сәулелерінің түзу таралған (шашыраңқы емес) шоғы мен фотопленканың қиылысында жатады. Лауэграмма кристалдар симметриясы осьтерінің бағытын, яғни оның кристаллографилық осьтерінің бағдарын анықтауға мүмкіндік береді (бұл, әсіресе, қырланбаған кристалдар үшін маңызды). Сондай-ақ, Лауэграммадағы дақтардың орналасу қарқындылығына қарай кристалдардың жетілгендік дәрежесі туралы айтуға, сөйтіп, оның кейбір ақауларын (блоктылығы, мозайкалығы, ішкі деформациясы, т.б.) анықтауға болады.
Санат:Кристаллография
Оператор спектрі
Оператордың спектрі — сызықтық операторды сипаттайтын сандар жиыны. Сызықтық алгебра, функционалдық талдау және кванттық механикада пайдалнылады.
Шекті өлшемді жағдай
Е сызықтық шекті өлшемді кеңістікте А опертаоры берілсін. Сонда оператор спектры (әдетте \sigma(A) деп белгіленеді) А операторының барлық өзіндік мәндер жиыны болып табылады. Бірақта, Оператордың спектрі оператордың өзіндік мәндерімен шектелмейді. Қандай да болмасын бір кесіндінің барлық нүктелері спектр болатын операторлар бар.
Дереккөздер
Санат:Кванттық механика Санат:Функционалдық талдау Санат:Матрицалар Санат:Спектрлар
Балалайка
thumb| alt=A.|Балалайка thumb| alt=A.| Контрабас-Балалайка
Балалайка — орыстың үш ішекті музыкалық аспабы. Алғашқыда екі ішекті болған. Жеке орындауда да, басқа аспаптармен қосылып әнді, биді сүйемелдеуге де пайдаланылған.
19 ғасырдың соңында В. В. Андреев музыка аспап шебері С. И. Налимовпен бірігіп балалайканың жетілдірілген түрлерін (прима, альт, секунда, бас, контрабас) жасап шығарып, оларды оркестрге қосты. Балалайка үшін көптеген музыка шығармалар жазылды (С. Н. Василенконың, М. М. Шиполитов-Ивановтың концерттері, Н. П. Будашкиннің вариациялары, т.б.).
Прима Балалайканың үстіндегі екі ішегі бірдей бірінші октаваның ми нотасына, ал астындағы ішегі бірінші октаваның ля нотасына бұралады.
Дереккөздер
Санат:Саз аспаптары
Гортензия
Гортензия (Hydrangea) – шығысгүлі тұқымдасына жататын көп жылдық бұта, кейде шырмауық немесе аласа ағаштар. Солтүстік Американың, Орталық және Оңтүстік Американың, Оңтүстік -Шығыс Азияның тауларында кездесетін 80-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда мәдени түрде өсірілетін 2 түрі бар. Бақтарда әсемдік үшін шашақбасты Гортензия өсіріледі. Биіктігі 3 м-дей, гүлшоғыры ірі, ұзынша, көкшіл ақ түсті. Гортензияны қалемшелері арқылы көбейтеді. Қыста оранжереяларда сақтайды. Ашық грунтта өсіргенде топырақты жабады немесе қысқы маусымда өсімдікті жапырақпен бүркейді. Сәуір айында өсімдік гүлдейді. Жемісі – қорапша. Гүлдері өте әдемі сондықтан Гортензияны әсемдік үшін өсіреді.
Дереккөздер
Санат:Қос жарнақтылар
Фатция
Фатция (Fatsia) – аралия тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Фатцияның «Аралия» деген тағы бір аты бар. Ол табиғатта Оңтүстік Корея мен Жапонияда ғана кездеседі. Әдемілігі жалпақ жапырақтарында. Үй жағдайының өзінде оның бойының биіктігі 1,5-2 метрге дейін жетеді. Өсуі тез. Үй жағдайында жиі өсірілетін түрі Жапон фатциясы (Fatsia japonica). Жапырақтары үлкен, 15-30 см аралығында болады. Пішіні дөңгелек, 5-9 жапырақшадан құралған. Үй жағдайында гүлдеуі екіталай. Гүлдері оншалықты әрлі де емес. Қолшатыр секілді сабақ басына шоғырланып шығады, түсі ақ. Фатцияны үй жағдайында сирек өсіреді. Оны көбінесе флористикада гүлшоғырларын жасау үшін көп қолданады. Әдемі жапырақтары гүлдестелердің көркін кіргізеді.
Жарығы:
Жарықты жақсы көреді. Тұрған жері ашық, күн жақсы түсетін болса жапырақтары да үлкейе түседі. Алакөлеңкеге де аздап шыдайды. Ал, жаз кезінде таза ауаға шығарғыңыз келсе, тіке түскен күн сәулесінен қорғау керек. Немесе алакөлеңкеге орналастырыңыз.
Жылуы:
Ауа температурасының 6-10 0С төмендемегені абзал. Ауаның күрт өзгеруінен де зиян шегеді. Салқын жерде тұрған фатцияның жапырақтары кіші, өсуі төмен болады.
Суғарылуы:
Жазда молынан жиірек, қыста сирек суғарады.
Ылғалдылығы:
Аса ылғалдылықты қажет етпейді. Бірақ жапырағын шаңнан тазарту мақсатында су бүркіп тұрған дұрыс.
Қоректендірілуі:
Көктемнен қоңыр күзге дейін әдемі жапырақты өсімдікке арналған минералды тыңайтқышпен екі аптада бір рет қоректендіріп тұрған дұрыс. Тыңайтқыш жапырағының шымыр, әдемі, түсінің қанық болуына көмектеседі.
Аурулары:
Фатцияға щитовка, өсімдік биті мен өрмекші әуес келеді. Көлеңкеде тұрса немесе ауа қатты құрғап кетсе фатция жапырақтарын түсіре бастайды.
Көбейтілуі:
Тұқымы және қалемшелеу арқылы көбейтеді. Үй жағдайында сирек гүлдейтіндіктен, ерте көктемде қалемшелеп көбейткен дұрыс.
Дереккөздер
Санат:Аралия тұқымдасы
Кіші Каршан
Кіші Каршан — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каршан өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құрық (ауыл)
Географиялық орналасуы
Облыс орталығы — Ақтау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км, Қарақия ойысынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км жердегі сораң шөптесін өскен шөлді белдемде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 19 ғасырдың соңында қаланған. 1962 жылы Маңғыстау түбегін игеруге байланысты аудан орталығына айналды. Ауыл 1993 жылға дейін "Ералиев" кенті аталып келді.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 6701 адам (3358 ер адам және 3343 әйел адам) болса, 2009 жылы 8118 адамды (4185 ер адам және 3933 әйел адам) құрады.
Денсаулық саласы
Ауыл бойынша  1  емхана, 1 аудандық  аурухана және Ералиево  станциясында 1  медициналық  пункт  халыққа  қызмет  көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Қарақия ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Бауыржан Қарабеков
thumb|right|200px|Бауыржан Қарабеков Бауыржан Қарабеков (25 қазан, 1956 жыл, Түркістан облысы, Мақтаарал ауданы, Асықата аулында туған) - ақын.
Шығармалары
Өлеңдері 1990 жылдан бері газет-журналдарда жарияланып келеді.
Дереккөздер
Санат:25 қазанда туғандар Санат:1956 жылы туғандар Санат:Мақтаарал ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Мәскеу энергетика институты түлектері
Суфле
250px|thumb|Шоколад суфлеcіСуфле ұсақталған пюре түріндегі әдетте піскен тағамдардан жасалатын кулинарлық өнім. Оның өзі көпіршіген және пісірілген белоктармен араластырылады. Көбінесе десертті суфлені жеміс — жидектерден, шоколадтан және т. б. дайындайды. Алма суфлесі. Алманы жуып, 4-ке бөліп кеседі,өзегі мен дәнін алып, қаңылтыр табаға немесе таяздау кастрюльге салып аздап су құйып, духовкада пісіреді.Дайын болған алмаларды суытып, електен өткізеді.Алынған алма пюресіне құмшекер қосып, үзбей араластыра отырып, қойылғанша пісіру керек. Ыстық қоспаға үнемі араластыра отырып, көпіршіген ақуызды қосады. Шағын табаға май жағып, дайындаған суфлені үйіп салады да, бетін пышақ пен тегістеген соң, ыстық духовкада пісіреді.Столға қояр алдында бетіне қант ұнтағын себу керек, суфлеге қоса салқын сүт немесе қаймақ беруге болады.6 жұмыртқа ағына: 300 г алма, 1 стакан құмшекер,I ас қасық сары май, 2 ас қасық қант ұнтағы, 3 / 4 стакан сүт немесе қаймақ қосылады. Ванильді суфле. Сары майды ерітіп, ұн, тұз қосып үзбей араластыра отырып, ыстық сүтті жайлап сызылта құяды. Құмшекер қосып, баяу жанған отқа пісіру керек. Әбден қоюланғанша араластырады.Жұмыртқаның сарысы мен ваниль қантын үгіл ыстық қоспаға салады, қоспа бірігіп қалмас үшін үзбей араластыру керек. 15 минут тоңазытқышқа қойып суытады. Сол қалпында немесе табаға салынған күйінде май жағады және қант себеді. Ақуызды әбден көпіршігенше араластырып және еппен қоспаға құю керек. Қоспалы өз формасына келтіргеннен кейін, алдын ала қыздырылған (180оС дейін) духовкаға 30,—35 минут қойып пісіреді. 5 жұмыртқаға : 3 ас қасық сары май, 3 ас қасық бидай ұнын, 3 Д стакан ыстық сүт, '/4 стакан құмшекер, 1 шай қасық ваниль қантын, дәміне қарай тұз қосады. Суфле, сондай-ақ тауық етінен, балықтан, көкөністерден (кәді, помидор, картоп және т. б.), ірімшіктен,ақ ірімтіктен және т.б. пісіріледі.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Сүйсін шиқылдағы
Сүйсін шиқылдағы (латынша Juno orchioides) – құртқашаштар тұқымдасы шиқылдақ туысына жататын,Қызыл кітапқа енгізілген өсімдік. Туыс атауы әйелдердің табынушысы, ежелгі Рим құдайының құрметіне берілген. Қазақстандық тоғыз түрдің көпшілігі Батыс Тянь-Шаньда кездеседі. Ұсақ топырақты және ірі қиыршық тасты беткейлерде Батыс Тянь-Шаньның барлық жоталарының тау етегінен субальпі белдеуінің төменгі шекарасы аралықта өседі (Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарында).
Сипаттамасы
Жер асты бөлігі пиязшық тәрізді. Жапырағы ораққа ұқсас. Пиязшығы (жуандығы 2 см-ге дейін) кіндік тамырлы, сабағының биіктігі орташа есеппен  30 см-ге дейін, тарбиған, ашық жасыл түсті, ортақ пішінді, жапырақтарымен. Гүлсерігінің саны әдетте 3-5, сирек олар көптеу немесе бір ғана, бозғылт сары, ірі (диаметрі 5-7 см), гүлсерігінің сыртқы жапырақшаларының ортаңғы бөлігі қанат тәрізді керілген, үш жағында ашық сары дақтары бар. Іші жапырақтары ұсақ, ұзындығы 1,5 см аспайды. Тақтасы үшкір, үш қалақты.
Сәуірдің ортасыннан маусымның аяғына дейін гүлдейді, маусым-шілдеде жеміс салады. Тұқымымен де вегетативті жолмен де көбеюі тиімді. Тамаша сәндік өсімдік. Мәдени түрде де, табиғатта да бірқалыпты. Батыс Еуропаның гүл өсіретін фирмаларының каталогтарында жүз жылдан астам уақыттан бері орын алып келеді. Батыс Тянь-Шаньның жергілікті түрі болып табылады. Қазақстанда тек ботаникалық бақтарда ғана өсіріледі. Тұқымы бір жылдан соң көктейді, тіршілігінің 3-4 жылдарында гүлдейді. Табиғаттағы саны аз, түр гүлшоқтары жинаудан зардап шегеді.
Қазақстанның Қызыл кітабының екінші басылымына енгізілген. нобай|330x330 нүкте|Сүйсін шиқылдағы
Мария Еврей
Мария Коптская (сонымен қатар: Мария Еврей, Мария Грек, Мария Коптская) — б.з.д. I немесе III ғасырларда өмір сүрген алғашқы алхимик әйел. Ол Александрия алхимия мектебінің негізін қалаған және де осы күнге дейін қолданылатын бірқатар химиялық құрылғылар мен процестерді ойлап тапқан.
Шығу тегі
Алхимик Олимпиодордың әйгілі үзіндісінен кейін Марияны Мария еврей  деп атай бастаған. Өзінің кітабының "киелілігі" туралы (Зосим Панополиттің қайталануында сақталған "пештер мен құрылғылар туралы" трактат) айта отырып, Мария: "егер сіз шынымен біздің отбасыдан болмасаңыз, оған қол тигізбеңіз", - деп ескертеді. Бұл фразаның мағынасы толығымен анық емес, өйткені тырнақшаға алынған үзінді кейбіреулерге мәтінге кейінгі көшіруші енгізген глосса секілді көрінеді.
Кейбіреулер Марияны Мариам пайғамбармен (Мұсаның қарындасы) немесе Мария Магдалинамен шатастыратын.
Швейцариялық зерттеуші Курт Зелигманның ойынша, Марияның "еврей" деген лақап аты дұрыс емес, керісінше оны "Грек Мариям" деп атау керек деп санайды.
Зосим Панополит Марияны біздің заманымыздан бұрын IV ғасырда сақталған алхимиялық трактатта атап өткен, сондай-ақ Александрия алхимигі Останес те өзінің шығармаларында атап өткен.
Шығармалары
Мария Коптская - алхимия мен химияда қолданылатын арнайы жасалған су моншасы - бенмариді ойлап тапқан. Бұл монша заттарды өте баяу қыздыруға мүмкіндік берген, ал қазіргі күнде ол тамақ дайындау кезінде тұздықтарды жылыту үшін қолданылады. Ол сондай-ақ керокатисті, яғни әр түрлі металдардың жұқа тақтайшаларын булайтын жабық ыдысты және трибикосты, дистилляцияға ұқсас аппаратты ойлап тапқан. Осы құрылғылардың көмегімен әр түрлі сұйықтықтардың қайнау температураларын біле отырып, Мария Профетисса сұйық қоспаларды бөлек заттарға бөлуді үйренді. Бұл күшті алкоголь мен эссенциялар өндірісінің алғашқы қадамдары болды.
Денелердің ауырлық күші әрекетінен қозғалуы
Денелердің ауырлық күші әрекетінен қозғалуы - Галилео Галилей өзінің жүргізген тәжірибелерімен барлық еркін денелер, өздерінің массаларына тәуелсіз жерге бірдей үдеумен түсетінін тағайындады. Ал Ньютон тұжырымдаған қозғалыс заңдары мен бүкіләлемдік тартылыс заңы еркін түсудің, яғни денелердің ауырлық күші әрекетінен қозғалуының негізгі ерекшеліктерін түсіндіруге мүмкіндік берді.
Мария Еврей
Философиялық көзқарастары
Марияның өз аксиомасында «Біреуі екіге, ал екеуі үшке, ал үшіншісінің арқасында төртіншісіне айналады» деген. К.Юнг бұл ойды даралануға апаратын жол деп түсіндірді.
Санат:әйелдерСанат:Римде қайтыс болғандарСанат:АлхимиктерСанат:ХимиктерСанат:ПайғамбарларСанат:ҒалымдарСанат:I ғасырда туғандарСанат:III ғасырда туғандарСанат:III ғасырда қайтыс болғандар
Денелердің ауырлық күші әрекетінен қозғалуы
Бүкіләлемдік тартылыс күші көрінісінің бірі—денелердід Жерге тартылу күші. Бұл күшті ауырлық күші деп атайды.
Бүкіләлемдік тартылыс заңына сәйкес денелердің Жерге тартылу күші формуласымен өрнектеледі, мұндағы m — дененің массасы, Мж—Жердің массасы, R—Жердің радиусы, һ—дененің Жер бетінен биіктігі.
Ауырлық күші денеге еркін түсу үдеуін тудырады. Ньютонның екінші заңына сәйкес: формуланы ескере отырып, Жер бетінен һ биіктіктегі еркін түсу үдеуінің модулі үшін: өрнегін аламыз, ал Жер бетінде (һ = 0) болады.
формуладан еркін түсу үдеуінің дененің m массасына тәуелсіздігі, ал оның шамасының дене Жер бетінен көтерілген сайын азая беретіні байқалады. Алайда, егер дененің Жер бетінен көтерілу биіктігі 100 км-ден аспаса, онда Жер радиусымен салыстырғанда бұл биіктікті ескермеуге болады. 100 км-ге дейінгі биіктікте еркін түсу үдеуін шамамен 9,8 м/с2-ка тең деп есептеуге болады.
Әйтсе де Жер бетіндегі еркін түсу үдеуі барлық жерде бірдей емес. Жер дәл шар пішіндес болмағандықтан және оның өз осінен айналуы себепті, еркін түсу үдеуі Жердің географиялық ендігіне байланысты болады. Мысалы, полюсте еркін түсу үдеуі 9,83 м/с2, экваторда 9,78 м/с2, ал 45° ендікте 9,81 м/с2. Ал біз есептеулерімізде еркін түсу үдеуін шамамен 9,8 м/с2 -ка тең деп аламыз.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Астрономия
Сен-Виктор-де-Шретьянвиль
Сен-Виктор-де-Шретьянвиль (Saint-Victor-de-Chrétienville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27608, пошта индексі — 27300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 447 адамды құрады. Халық тығыздығы — 76,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Төтенше экологиялық ахуал және экологиялық апат аймақтары
'''68-бап. Төтенше экологиялық ахуал'''
'''69-бап. Экологиялық апат аймақтары'''
1. Егер қолайсыз экологиялық ахуал салдарынан халықтың денсаулығына елеулі нұқсан келтірсе және (немесе) табиғи экологиялық жүйелер бұзылып, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі азып-тозса, экологиялық ахуал төтенше аумақтар экологиялық апат аймақтары деп жарияланады.
Экологиялық апат аймағында:
1) қолайсыз экологиялық жағдайдың пайда болуына себепші болған шаруашылық объектілерінің қызметі тоқтатылады;
2) адамның денсаулығы мен қоршаған ортаға зиянды ықпал ететін ұйымдардың, цехтардың, агрегаттар мен жабдықтардың қызметі тоқтатыла тұруы мүмкін;
3) қажет болған жағдайда адамдарды көшіру жөнінде шаралар жүргізіледі.
2. Төтенше экологиялық ахуал салдарынан зардап шеккен, сондай-ақ экологиялық апат аймақтарында тұратын азаматтар өтемақылардың, жеңілдіктер мен әлеуметтік қорғаудың басқа да түрлерін қоса алғанда өздеріне келтірілген зиянды өтеттіруге құқығы бар.
'''70-бап. Төтенше экологиялық ахуалды және экологиялық апат аймақтарын жариялау тәртібі'''
Қазақстан Республикасының белгілі бір аумағында төтенше экологиялық ахуалды Үкімет жариялайды.
Экологиялық апат аймақтары Қазақстан Республикасының заңдарымен жарияланады.
Дереккөздер
Санат:Экология
Су жинағыш резервуар
Су жинағыш резервуар - дөңгелек,тік төртбұрышты, шаршы формалы (сызбасында). Егер резервуарлар 5-6 м тереңдікке салынса, онда оларды шаршы немесе тік төртбұрышты қылып жасайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Абай (тәуелсіз журнал)
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Тектұрмас көпірі
Тектұрмас көпірі – шамамен 1 – 15 ғасырларда Тараз қаласы маңында болған. Талас өзені бойында қант зауыты ауылында орналасқан.
Қазіргі кезде көпірдің тек тастан дайындалған тіреулерінің қалдықтары ғана сақталған. Тектұрмас көпірі туралы алғашқы мәліметтер 10 ғасырда араб жиһанкезі Махдиси еңбектерінде айтылады. Көпірді салушылар, салу кезеңі, сыртқы бейнесі жөнінде мәліметтер жоқ. Тектұрмас көпірі Ұлы Жібек жолындағы басты көпірлердің бірі болған деп есептелінеді. 1221 ж. Жетісуда болған қытайлық сопы Чань Чунь Шу өзені арқылы ағаш көпірден, ал Талас өзені арқылы тас көпірден өткендігі жөнінде жазылған.
Дереккөздер
Санат:Тараз сәулеті Санат:Қазақстан көпірлері
Дамаскас (Мэриленд)
Дамаскас (Damascus) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11430 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.9 км² шамасында. FIPS коды — 24-21475.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Ипатинга
Ипатинга (Ipatinga) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипатинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 238 397 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 165,509 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1.440,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Богород (Мелеуз ауданы)
Богород — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Денис ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 568 адамды құрады. Пошта индексі — 453864, ОКАТО коды — 80241835001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Роспе
Роспе (Rospez) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22265, пошта индексі — 22300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1732 адамды құрады. Халық тығыздығы — 130,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Сілтілік көрсеткіші
Сілтіллік көрсеткіші- гранитоидтердің металдылығын анықтау үшін қолданылатын петрохимиялық параметр: А = (N+ К) - Са (атомдық санда). Сілтіллік көрсеткіші альбиттену дәрежесінің параметрімен бірге қолданылады: В = (Na- Са) : К.
Дереккөздер
Санат:Геология
Жедел сапқа тұру
Жедел сапқа тұру — операция жүргізу үшін құрылған оперативтік бірлестіктің күші мен құралдарын топтастыру. Жедел сапқа тұру қолбасшының (командирдің) операцияны жүргізу жоспарына сай келуі кажет және төмендегілерді қамтамасыз етуі керек:
Жалпы әскери құрамының жедел сапқа тұруы жалпы әскери және танк құрамаларынан, ракеталык әскер мен артиллерия топтастықтарынан, майдандық авиация, әуе шабуылынан қорғау әскерінің топтастығынан, арнайы әскерлер, әуе десанты, түрлі максаттағы жылжымалы бөгеу жасақтары және тылдық топтары бар бір, екі, кейде одан да көп эшелондардан түруы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
IC 2743
IC 2743 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.