cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скандинавия
Тілдері
Швед, дат және норвег тілдері солтүстік тармағындағы герман тілдері тобына кіретін ежелгі скандинав тіліне жатады. Норвег, дат тілдерінің көптеген диалектері бір-біріне түсінікті.
Солтүстігінде (Швеция және Норвегия) фин тілі мен саам тілдерін қолданушылар өмір сүреді.
Географиясы
250px|нобай|оңға|Скандинавияның ғарыштан көрінісі Скандинавияның географиясы әркелкі. Мұнда естен кетпейтін норвегтік фьордтар, Скандинавия таулары, Дания аймағында жазықтар мен ойпаттар және Швеция мен Норвегияның архипелагтарын айтуға болады. Швецияда көлдер мен Мұз дәуірінен қалған мореналар көп кездеседі.
Скандинавияда бақылаған ең жоғарғы температура Малиллада (Швеция) болды: +38,0 °C, ал ең төменгі температура −52,5 °C Вуоггачольмеде (Швеция) тіркелді.
Халқы
Скандинавияның жалпы тұрғындарының саны (Дания, Норвегия және Швеция) шамамен 21 миллион адамды құрайды. (2017). Скандинавияда халықтың тығыздығы едәуір төмен, олардың басым бөлігі оңтүстікте және жағалауда шоғырланған. Ірі қалалары - Стокгольм (939 238 адам, 2017), Осло (634 463 адам, 2016), Копенгаген (569 557 адам, 2014), Гётеборг (544 285 адам, 2015) және Мальмё (322 574 адам, 2015).
Скандинавияның байырғы халқы шведтер, норвегтер мен даттықтар, сондай-ақ финдер мен саамдар (солтүстігінде). XVI—XVII ғасырларда Скандинавияға финдер, немістердің көпестері (Ганзалық одақты қараңыз) және Валлониядан шыққан қолөнершілер мен ұсталар қоныстанды. 18-19 ғасырларда суретшілер, философтар, ғалымдар, сәулетшілер Франциядан (Рене Декартты қоса алғанда), Италиядан және еврейлерден Скандинавияға қоныстану басталды. Финляндияның Швецияға қоныс аударуы бірнеше толқындарда өтті және Швеция мен Финляндия арасындағы тығыз тарихи және мәдени байланыстарды көрсетеді.
Скандинавиядан байырғы халықтың көші—қон ағындары VIII-IX ғасырлардағы викингтер дәуіріне қайта оралады. IX ғасырда скандинавиялық теңізшілер, көпестер мен әскери отрядтар Солтүстік Атлантиканы зерттеп, жағалаудағы қалаларға рейдтер жүргізіп, Византияға апаратын сауда жолдарын игерді. Бұл кезеңге Фарер аралдарын, Исландияны, Аланд аралдарын отарлаудың басталуы, Солтүстік Англияда Дат құқығы аймағын құру және варангиялықтарды Ресейге шақыру жатады. X ғасырда Гренландияда және Солтүстік Америка жағалауындағы басқа аралдарда Викинг қоныстары пайда болды.
XIII ғасырда даниялар Қазіргі Эстонияның солтүстігіндегі жерлерді басып алды, олар кейіннен Ливон орденінің құрамына кірді. XVII-XIX ғасырдың бірінші жартысына дейін Данияда Үндістан мен Африкада бірқатар шағын отарлық иеліктер болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Скандинавия
Токтар
Токтар — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Тынбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 199 адамды құрады. Пошта индексі — 452352, ОКАТО коды — 80243865005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мариенфельс
Мариенфельс (Marienfels) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Лан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 319 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 41 084. Муниципалитеттің басшысы — Аксель Харлос.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Порфироидтер
Порфироидтер — қышқыл лавалар мен олардың туфтарынан төмен температуралы метаморфизм кезінде түзілген тау жынысы; кварцтан, альбиттен және серициттен тұрады. Бұл өзгерістер тау жынысытың жік-жапсарлы бітімдерді иемденуімен, сеппелердің уатыла бастауымен немесе сопақшалана түсуімен сипатталады; нәтижеде бұрынғы порфирлер серицитті тақтатастарға айналуы ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология
Хантинг (Мичиган)
Хантинг (Huntington Woods) — Мичиган штатының Oakland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6238 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-40000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ветрино (Варна облысы)
Ветрино (Ветрино) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Ветрино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1106 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9220. Телефон коды — 05161. ЕКАТТЕ коды — 10865.
Радиосекстант
Радиосекстант – радионавигациялық аспап, Күнді радиобақылаулар арқылы астрономиялық ендікті, бойлықты және азимутты анықтауға арналған. Радиосекстанттың геодезиялық нұсқасы радиотеодолит деп аталады. Күннің радиосәуле таратуы параболалық антеннамен ұсталады. Күнге бағытталуы антеннаның теодолиттің көздеуіш осі рөлін ақтаратын параболоид осінің қалпына байланысты фаза бойынша өзгеретін амплитудалық диаграммасымен анықталады. Егер антенна параболоидінің осі Күннің радиосәуле таратуының центріне бағытталса, онда қабылданатын радиосәуленің амплитудасы сол қалыпта қалады. Күнге азимут пен биіктік бойынша бағыт шамамен 10"-ке дейінгі дәлдікпен анықталуы мүмкін.
Ветрино (Варна облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Радиосекстант
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Монферре
Монферре (Montferrer) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66116, пошта индексі — 66150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 201 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,16 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Новоризонти
Новоризонти (Novorizonte) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салинас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 008 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 264,076 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19 адам/км².
Тарихы
Қала 1952 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
СУ-85
CУ-85 - орта салмақты, кеңестік өзі жүретін артиллериялық құрылғы.
Ол танк жойғыштар санатына жатады. CУ-85 1943 жылдың қыркүйегінен бастап, Ұлы Отан соғысы аяқталғанға дейін сәтті пайдаланылды. Осындай маркалы машинаны Орал ауыр машина жасау зауытында шығарды. 1943 жылдың тамызынан 1944 жылдың маусымына дейін 2329 өзі жүретін артиллериялық құрылғы майданға жол тартты. Оған қарағанда қуат зор, күші көп CУ-100 өзі жүретін машинасын шығару да жоспарланған болатын. CУ-85 Солтүстік Корея мен Вьетнамның армиясына ұзақ уақыт қызмет етті. Сондай - ақ, Кеңес Одағы, Польша және Чехословакия елдері де екінші дүниежүзілік соғыстың соңында бұл машинаны Шығыс майданға пайдаланды. CУ-85 жолда жүргенде сағатына 55 шақырымды алатын.
Сыртқы Сілтемелер
Санат:КСРО қарулары Санат:Артиллерия
Павел Диакон
thumb|right|200px|Ортағасырлық жазбалар бойынша Павел Диакон (Paulus Diaonus) (720 ж. ш.—13. 4. 799, Монтекассино) — лангобард тарихшысы. Жасында Павиядағы лангобард королы сарайында қызмет істеді. Лангобард мемлекеті құлағаннан кейін, Павел Диакон Монтекассинодағы монастырьде тұрды. 782—786 ж. Павел Диакон— Ұлы Карл сарайында қызмет атқарды, оның Академиясының мүшесі болды. Павел Диаконның басты шығармалары — «Лангобардтардың тарихы». Павел Диакон бұл еңбекте халық аңыздарын, жазба деректерді, оқиғаларды кезімен көріп, оған қатысқандардың айтқан әңгімелерін пайдаланған. «Лангобардтардың тарихында» лангобардтардың қоғамдық және саяси құрылысын, олардың Италияны жаулап алуы жөнінде көптеген мәліметтер бар.
Лагамас
Лагамас (Lagamas) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,52 км² шамасында.
Павел Диакон
Санат:720 жылы туғандар Санат:799 жылы қайтыс болғандар Санат:Тарихшылар
Лагамас
Коммунаның INSEE коды — 34125, пошта индексі — 34150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Батақ Оразғалиев
Батақ Оразғалиев(15.2.1931 жылы туған, Атырау облысы Индер ауданы 3-ауылы) – химия ғылымдарының кандидаты (1983).
Білімі
ҚазПИ-ді (1951, қазіргі ҚазҰПУ) бітірген.
Қызмет жолы
Атырау мұнай-химиялық және табиғи тұздар институтында лаборатория меңгерушісі қызметін (1967) атқарды.
Марапаттар
Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлығын лауреаты (1980).
Дереккөздер
Санат:15 ақпанда туғандар Санат:1931 жылы туғандар Санат:Индер ауданында туғандар Санат:Қазақстан химиктері Санат:Химия ғылымдарының кандидаттары Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Бенльевай
Бенльевай (Benlhevai) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Вила-Флор муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Тоқтар Сәбитұлы Жанқылышбай
Тоқтар Сәбитұлы Жанқылышбай 25 мамыр 1993 жыл, Қарағанды, Қазақстан) — қазақ футболшысы, "Қайсар" клубының шабуылшысы.
Клубтық
Қарағанды футболының түлегі. Қарағандылық клубтағы тұңғыш ойынын 2011 жылы 21 мамыр күні (не-бары 17 жасында) "Қайратқа" қарсы өткізді. 88-минутта алаңға шықты да, 90-минутта дебют голын соғып та үлгерді.
Кейін Тоқтар Қазақстанның бірнеше клубтарында доп тепті. 2015 жылы "Астанаға" шақырылғанымен, бес кездесуде алаңға шықты да, "Қайратқа" жалға берілді. Жыл соңында Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері атанды.
"Қайратта" да тұрақтай алмай (2015 жылы 2 рет қана чемпионат ойындарында алаңға шықты) 2016 жылы "Ақтөбеге" ауысты. Бірақ маусым ортасында "Жетісуға" өтті. 2017 жылы да мaусым ортасында клуб ауыстыруға тура келді: "Тобылдан" "Қайсарға" ауысты.
Ұлттық құрама
Қазақстанның 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады.
2015 жылы наурызда Юрий Красножан Ресеймен жолдастық кездесуде ойынға қосты. Бірақ содан кейін Тоқтарды ешкім құрамаға шақырған жоқ.
Командалық
«Шахтёр»
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Чем
Чем — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бердь өзенінің оң жағалауынан 105 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1000000 (сан)
thumb|1-ден 1 миллионға дейінгі ондық қуаттың көрінісі|240px Миллион (mіllіon), мың мың – бір және алты нөл арқылы өрнектелетін сан, яғни 106.
Тағы қараңыз
Санат:Сандар
Буркиттсвилл (Мэриленд)
Буркиттсвилл (Burkittsville) — Мэриленд штатының Frederick округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 171 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-11400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Вилянга (Лонкас-Еган тармағы)
Вилянга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лонкас-Еган өзенінің сол жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Грузиндер
Грузиндер (өз-өздерін атауы — Картвелеби, ქართველები) — Картвель тілдер тобына кіретін халық. . Грузин халқының көп бөлігі Грузияның ішкі шекараларында қоныстанған. . Сондай-ақ Түркияның шығыс аймақтарында және Иранның ішкі бөлігінде де (әсіресе Ферейдан қаласында) азды-көпті грузиндер мекендейді. .
Тілі
Картвель тілдер шоғырына жататын грузин тілінде сөйлйді. Грузиндер кұрамына аджар, гури, имерстин, лечхум, рачин, картлин, кахетин, моховский, тушин, пшав, т.б. субэтникалық топтар кіреді. Осыған байланысты грузин тілі 17 диалектіге бөлінеді. Жазуы ерте заманғы шығыс арамей жазуынан бастау алады.
Діні
Грузиндердің көпшілігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. Кейбір бөлігі - мұсылман-сунниттер.
Тарихы
Грузия 13-ғасырдың 2-жартысынан бастап Шыңғыс ханның ұрпақтарының, 14-ғасырдың 2-жартысында Әмір Темір мемлекетінің иелігінде болды. 15-ғасырда бірнеше ұсақ мемлекетке (Картли, Кахети, Имеретия патшалықтары мен Мегрель, Гурий, Абхазия княздіктері) ыдырап, 16-18 ғасырларда Иран мен Осман сұлтандығының арасындағы ұрыс майданына айналды. 17-ғасырда Иран шаһы Аббас І Грузияға бірнеше жорықтар ұйымдастырды.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі жүн, мақта мен жібектен, зығырдан мата тоқу, киіз текемет басу, ағаш пен темір ұсталығы, зергерлік өнері дамыған. Баспаналары - таулы өңірде цихе-сахли (қорған үй), қалған жерлерде тас пен кірпіштен салынған 2-4 қабатты чардахини сахли, каолина сахли және бір қабатты мицурис сахли деп аталады.
Мәдениеті
Грузин мәдениеті шығыс халықтары және грек-рим мәдениеттерімен араласу нәтижесінде қалыптасты.
Ұлттық киімдері: ерлер - "перанги" деп аталатын жейде, нипхаби, шарвали (шалбар), чоха (сырт киім), бешпент тәрізді ахалухи киеді. Қыста тон (ткави), бөрік (надаби), баскиім (надбис куди), аң терісінен жасалған қалпақ пен башлык (кабалаки), пананаки киеді. Әйелдер - жейде (перанш) мен ұзын шалбар (шеидиши), белін белбеумен буынатын ұзын көйлек (картули каба) киген.
Ұлттық тағамдары - көкөніс пен жеміс-жидек, сүт, айран, ірімшік, май, қаймақ. Ет тағамына кәуап, хинкали, чихиртма, жатады. Сусындары шай, кофе.
Қазақстандағы грузиндер
Грузиндердің алғашқы өкілдері Қазақстанға 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың бас кезінде келе бастады. Екінші толқын 20-ғасырдың ортасы мен соңына қарай көш-қон үдерістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы грузиндердің саны - 5,3 мың адам (2013).
Дереккөздер
Санат:Грузиндер Санат:Грузия халықтары
Нұртай мешіті
«Нұртай» мешіті — Қандыағаш қаласындағы мешіт, А. Қалиев көшесі, 9 үй. Мешіт салынғаннан бері Оразалы қажы Шынболатов мешіттің имамы қызметін атқарды, содан кейін 2009 жылы Ғабит Сақтапұлы Маткаримов (қазіргі «Нұр Ғасыр» мешітінің наиб-имамы болып тағайындалды.
Мешіт Кеңес Одағы кезінде қуғын-сүргінге ұшыраған жергілікті дін қайраткері және Джурун мешітінің имамы Нұртай Құрманалиннің есімімен аталады. 1995 жылы Нұртай Құрманалин қалпына келтірілгеннен кейін немересі Бауыржан Хайруллаұлы Құрманалин алдымен Қандыағашта (1997), содан кейін Журунда (2004 ж.) Атасының құрметіне мешіт салды.
2011 жылы «Күркей бер, туған жер!» Акциясы аясында мешіт күрделі жөндеуден өтті. Күрделі жөндеу кезінде ерлер мен әйелдердің намазханаларына бөлек кірулер жасалды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мешіттері Санат:Ақтөбе облысы мешіттері
27 келілік зеңбірек
27 келілі Британ артиллериясы жорық зеңбірегінің салмағы ауыр, калибрі – 127мм. 1903-1905 жылдары артиллерия үшін жаңа мүмкіндікке қол жеткізу мақсатында жасап шығарылды. Ол мүмкіндіктер 120 мм-лік жылдам ататын зеңбірекке көшу кезінде жүзеге асты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде негізгі соғыс майданында қолданылды. Соғыс аяқталған соң Ұлыбритания мен Британ одағы елдерінің қарулы күштерінің қатарында қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания мен Оңтүстік африкалық одақтың артиллериялық құрамы осы зеңбіректі пайдаланды. Тек 1942 жылы 114 мм-лік орта көлемді зеңбірек жасалып, 27 келілік зеңбіректің орнын басты.
Дереккөздер
ҚАРУ-ЖАРАҚТАР. - Алматы: "Аруна" баспасы. - 208 бет. Сер.: "1100 қызықты деректер" ISBN 978-9965-26-590-7
Санат:Қарулар
Инновациялық мәні, түрлері және қасиеттері
Әлемдік даму үрдісі қазіргі ғылыми-техникалық серпілісті түбегейлі жаңа даму деңгейіне шығаруға себепші болып отыр. 90-шы жылдардың басында экономикалық даму парадигмасы өзгереді де, батыстың алдыңғы қатарлы шаруашылық іс-әрекеттің материалдық емес саласын жеделдетіп дамуымен ерекшеленетін «Жаңа экономикасы» көшті. «Жаңа экономика» аясында шынайы түрде білімге, яғни экономикалық өркендеудің жаңа сапалық түрін қамтамасыз етуші жаңартулар мен инновацияға негізделген нарықтың жаңа шаруашылық субъектілері құрылды.
Қазіргі уақытта технология, құрал-жабдықтар, кадр даярлау, өндірісті ұйымдастыру сипатында іске асқан «жаңа білім» үлесіне экономикасы дамыған елдерде жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) өсімінің 70-тен 84 пайызына келді. Жаңадан қалыптасқан жағдайда кәсіпорын акционерлеріне негізгі құнды қарайтын дәл осы зияткерлік капитал, ал оның маңызды құраушылары нарықтық бағалау мен беделге ие болып отыр. Экономиканың инновациялық белсенділігі басым сипатқа ие болуда, бұл өз кезегінде, кәсіпорындардың өз статегиясын түбегейлі өзгертуіне, жаңа бәсекелестік ортада және тіршілік етудің негізі ретінде зяткерлік түрде арттыруға жетелейді.
Жаңалық, жаңарту және инновация. Ғылыми –техникалық серпіліс заңдылықтарының мәселесі, әсіресе, негізгі ұғым түсініктер бойынша пікірталас турырады. Сонымен, кейбір авторлардың пікірінше, «жаңалық», «жаңарту» және «инновация ұғымдары» синоним болып табылады және ол ғылыми техникалық серпілістің нәтижесін білдіреді деп түсіндіріледі. Екінші пікір бойынша, бұл ұғымдардың арасында белгілі бір айырмашылықтары бар деп көрсетіледі. Егер жаңалық деп жаңа әдіс, өнер табыс және жаңалық табуды айтатын болсақ, ал осы жаңалықты іс жүзінде пайдалану жаңарту деген ұғымды білдіреді.
Жаңалық бұл қандай да бір іс-әрекет аясында жүргізілген іргетасты, қолданбалы зерттеулер мен талдамалардың рәсімделген нәтижесі және ол осы іс-әрекеттің ғылыми-әрі техника жетістіктерін тәжірибелі, нарықтық тұрғыда пайдаланудың аралық қорытындысы болып табылады. Жаңалық нарықта тұтынылатын жаңа өнімге айналған соң, соңғысы жаңарту болады. Осылайша, қазіргі заманғы инновация теориясында «Жаңарту» және «инновация» терминдерін бір-бірінен ерекшелеп бөлмейді, олар – синоним сөздер. Егер жаңартудеп жаңалықтың алғашқы рет қолдануын айтатын болсақ, инновация деп жаңалықты жаппай қолдануға кірістіруді айтамыз.
Инновацияның ерекше мазмұнын өзгертулер құрайды, ал инновациялық іс-әрекеттің басты функциясы-өзгерту функциясы болып табылады. Австрия ғылымы Й. Шумпетер 1911 жылы бес түрлі өзгертулерді бөліп көрсеткен:
1)	Жаңа техника, жаңа технологиялық үдерістерді пайдалану немесе өндірісті жаңадан нарықтық қамсыздандыру (сатып алу-сату)
3)	Жаңа шикізат түрін пайдалану
4)	Техникалық қамсыздандыруды ұйымдастырудағы өзгерістер
5)	Өнімді сатуда жаңа нарықтың пайда болуы
Кейінірек, 1930 жылдары, ол инновация тұтыну тауарларының жаңа түрлерін, жаңа өндірістік және көлік құралдарын, жаңа нарықтар мен өнеркәсіпті ұйымдастырудың жаңа түрін ендіру мен пайдалану мақсатында жасалған өзгерістер деген ұғымды енгізеді.
Мұндай көзқарасқа халықаралық стандарттарға негізделген нарықтық экономика жағдайында инновацияның жүйелік суреттеу әдістемелігі де сәйкес келеді. Ол бойынша инновациялық іс-әрекеті деп идеяларды ұластыру және оны жүзеге асырумен байланысты іс-әрекет түрі деп түсіндіріледі:
1)	Жаңа немесе жетілдірілген технологиялық үдерістерде
2)	Нарықта ендірілген технологиялық жаңа немесе жетілдірілген тауарлар мен қызметтерде
3)	Іс жүзінде пайдаланылған өндіріс тәсілдері мен оны ұйымдастыру түрінде
Сонымен «инновация» бұл бір мезгілде екі бірдей әлемнің атап айтқанда техника әлемі мен бизнес әлемінің көрініс табуы. Өзгеріс тек технология деңгейінде қатысты болғандаШумпетер оны өнертабыс деп, ал өзгертуге бизнес араласса, онда ол инновация болып табылады дейді.
Инновация түрлері. Инновацияның іс-әркетті басқару оны ұзақ уақыт бойы зерттеген жағдайда ғана табысты болмақ, бұл оларды іріктеп, керегін пайдалану үшін қажет. Сол себепті инновация жайлы айта отырып, оны ең алдымен дұрыстап саралап алу қажет. Инновацияны саралаудың сан алуан әдістері бар.
Ворга-Шор (Ручь-Ю тармағы)
Ворга-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ручь-Ю өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Жанбибі Сенбайқызы Дүйсенбаева
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мәсі
thumb|right|Қазақы мәсі жұбы
Мәсі— аяқ киімнің бір түрі, оны былғарыдан, шегіреннен, құрамнан тігеді. Мәсінің сыртынан кебіс не ластық (галош) киіледі. Көбінесе мәсінің қойыпты астарланып, көмкеріледі. Ал ұлтаны жалаң қабат болады. Ол тарамыспен ішкі жағынан жөрмеп немесе жара шаншыл өбістіре тігу арқылы ұлтрылады. Етікші мәсі тіккенде ең алдымен мәсінің басын, қонышын жұқа былғарыдан, ұлтанын қалың былғарыдан пішіп алады. Одан соң тігісін ішіне қаратыл, басын қондырады. Осыдан кейін мәсінің қонышын тігеді. Мәсінің қонышын қусырғанда тігістің арасынаа жіңішке сыздық салады.
Мөкі — мәсінің сыртынан киюге арналған кебістің бір түрі, былғырадан тігілген қонышсыз аяқкиім. Бұрын кебісті галош орнына киген. Оның басын жұмсақ қара былғарыдан, табаның қатты ұлтаннан биік өкше етіп тікке. Оны оюлармен, тұмсығын сызықтап күміс, зер жіптермен әшекейлеген. Кейде кебістің өкшесіне бірнеше қабат ұлтан салып шегелеп, тұмсығын домалақтап жасаған.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыстық техника Санат:Қазақ ұлттық киімдері
Ибрагим Әбілғазыұлы Онаев
Ибрагим Әбілғазыұлы Онаев (19 мамыр 1913 ж., Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 24 тамыз 1994 ж., Алматы) – металлург ғалым, технология ғылылымының докторы (1968), профессор (1969), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1971), Қазақстан Ғылым Академиясының корреспондент-мүшесі (1972).
Өмірбаяны
Арғын тайпасының Сүйіндік руының Қаржас бөлімінен шыққан.
Қазақ кен-металлургия институтын (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1941). Қарсақпай мыс қорыту зауытында жұмыс істеген (1941 – 44). 1944 – 74 ж. Металлургия және кен байыту институтында аспирант, ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі, директордың орынбасары (1965 – 74), 1974 – 94 ж. ҚазҰТУ-да кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Негізгі ғылыи еңбектері түсті металлургия шикізаттарын өңдеудің жаңа тәсілдерін жетілдіруге арналған. Орталық Қазақстандағы мыс кендерінен өндірілген кентастар мен концентраттарды балқыту процесін кешенді түрде жетілдіру ісін жүргізген. Түсті металлургия саласындағы штейнді-қожды жүйелердің физикалық-химиялық қасиеттерін зерттеді. Металл-шлак және штейн-қож-газдық фаза жүйесіндегі металдардың таралу заңдылықтарын ашқан. Мысты және полиметалдық материалдарды шашыранды күйде циклондық (кивцэттік) балқытудың ерекше технологиясын жасаған авторлардың бірі. Онаев 300-ге жуық ғылыми еңбектің, 28 өнертабыстың авторы. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Қызылтамақ бұлбұл
Қызылтамақ бұлбұл' '(Luscinia calliope) — қызылтамақтар тұқымдас тармағының өкілі. Қаратөс бұлбұлмен бірігіп қызылтамақтар (Calliope) тұқымдас тармағын құрайды. Мұны көптеген адамдар еш негізсіз сайрақ тұқымдастардың жеке туысы деп санайды. Қызылтамақтардың нағыз бұлбұлдардан айырмашылығы - олар орман емес, тауда өмір сүретін құстар.
Таралуы
Бұл бұлбұл Сібірде кең таралған. Қазақстан аумағында тек қана Алтайда ұялайды. Мұнда бұл құрлық-бұташыл құстар қалың өскен бұталы және ылғалды шалғыны бар орман шетінде қоныстанады. Мамырдың соңында ұшып келісімен аталықтар дереу сайрай бастайды.
Дауысы
Қызылтамақтың сайрағанын Оңтүстік Алтайдағы бақылауы бойынша орнитолог М.А.Кузмин былай сипаттап жазған: "Сайраған үні бұлбұлдан кем түспейтіндей күшті, бірақ қысқа сайрайды. Ол көбінесе өзге құстардың, мысалы, жаурауықтың үніне еліктеуден бастап сайрайды. Үріккен құстың әуезі айтарлықтай сарынды,бірақ "тиуить - тиуить" деген қатты және салдырлаған үрейлі дыбыс шығарады". Мектеп Энциклопедиясы: Құстар
NGC 6973
NGC 6973 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 5 шілдеде Гийом Бигурдан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6973 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Мемлекеттік білім беру мекемесінің аттестациясы
Мемлекеттік білім беру мекемесінің аттестациясы - оның дайындығын мемлекеттік білім беру басқармасы органының кешенді бағамдау процедурасы, білім беру мекемесінің тұтас және мамандықтар бойынша анықталған білім беру бағдарламаларын іске асыруға дайындығының сәйкестік деңгейін сонымен бірге оқу орынын бітірушілердің дайындығының білім берудің мемлекеттік стандартқа сәйкестік деңгейін бағамдау.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Поствулкандық әрекеттілік(процестер)
Поствулкандық әрекеттілік(процестер) — магмадан кейінгі минерал жаралатын процестердің жиынтығы; олардың агенттері — вулкандық эманациялар, эксгаляциялар және гидротермалар. Вулкандық эксгаляциялар мен эманациялар дегенде ресургенттіктерді коса газ тәрізді барлық ұшпа заттар үғынылады. Олар— жанартау төңірегіндегі бір пункттен бөлінетін және вулкандық кұбылыстармен байланысты фумаролалар, сольфатарлар, мофеталар. Эрупциялық күй көптеген жанартаулар үшін қысқа мерзімді ғана жағдай, ал поствулкандық әрекеттілік жанартаулардың тынышталған пауза ағымында және сөнгеннен кейін ұзақ уақыт байқалады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Исаак Гитлевич
Исаак Гитлевич (1.12.1917 жылы, РКФСР, Смоленск қаласы) — кинооператор, режиссер. .
1940 жылы ВГИК-тің операторлық факультетін (А. Головняның шеберханасы бойынша) бітірген.
Еңбек жолы
Ұлы Отан соғысына қатысқан. Армияның фотошежіре бөлімінде қызмет істеп жүріп, ол 1944 жылы К. Тканко мен К. Венц басқарған кинооператорлар тобына қосылады. Соғыстан кейін Алматы көркем және хроникалық документті фильмдер студиясында, 1952-56 жылдары Сталинабад қаласындағы тәжік киностудиясында істейді.
1956 жылы Алматы киностудиясында (қазіргі "Қазақфильм") кинооператор, режиссер болып істеді. Гитлевич осы киностудияда документті, ғылыми-көпшілік және техникалық-насихат фильмдерімен ("Кенші даңқы", 1949; "Советтік Қазақстан", 1951,1959; "Қазақ халқының қолөнері", 1959; "Тоқымашылардың электронды көмекшісі", 1981; "Отанды қорғауға дайын бол", 1988 т.б.) қатар көркем фильмдері де ("Қанатты сыйлық", 1956; "Ботагөз", 1957; "Өз жүрегіңнен сұра", 1964 т.б.) түсірді.
Дерекөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
IC 2922
IC 2922 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2922 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Нәбеш Қалдығұлова
Нәбеш Қалдығұлова (1927 жылы туған, Маңғыстау өңірі) – халық емшісі. Мыңкісі атаның ұрпағы, атақты сынықшы Төрекеннен бата алған Қалдығұлова 26 жасынан сынықшылықпен айналысқан. Өте ауыр сынықтарды орнына салып, ел арасында құрметке бөленген адам.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1927 жылы туғандар
Актинометрия
Актинометрия [ грекше aktіs (aktіnus) — сәуле және mеtreo — өлшеймін] — геофизиканың жер атмосферасындағы, гидросферадағы Күн, ауа және Жер сәулесінің тасымалдануы мен түрленуін зерттейтін саласы; Актинометрия метеорологияда, тармағынада — Жер радиациясын өлшеу тәсілдерінің жиынтығы. Қазақстанда актинометрия саласынан зерттеулер 1941 жылдан басталды. Л.В. Гульницкийдің жетекшілігімен біріктірілген актинометриялық шкаланы құру мәселесі зерттелді, радиация қарқындылығын өлшеу тәсілдерінің абсолют теориясы дамытылды, осының негізінде абсолют актинометриялық құралдар жасалды. Республикада актинометрия саласынан ғылыми-зерттеулер жұмыстарына А.Алпысбаева, Л.Ф. Ильина, Ж.А. Оралбаев, А.И. Перевертун, Я.А. Фишер тағы басқа елеулі үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Радиометрия
Ринкон-де-ла-Викториа
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 39922 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,51 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 12 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Павиандар
Павиан (Раріо) — танау маймылдардың бір туысы. Дене тұрқы 75—80 см, құйрығының ұзындығы 50—60 см, салмағы 30 кг-ға жетеді.Тұмсығы ұзын, танау тесігі кең, ит тісі мен қабақ сүйегі өте күшті дамыған. Шонданай сірісі үлкен және қызғылт.Аяғы мен қолының ұзындығы бірдей дерлік ,саусағы және башайлары қысқа павианның  Гвинея-Бисаудан Эфиопияға дейін таралған 4 түрі (гамадрил, сфинкс, бабуин, анубис) және Оңтүстік Африкада 1 түрі (чакма) бар. Павиан таулы, жартасты жерлерде үйірленіп, топтанып жүреді, өсімдік жемісі, гүлі, жапырағы, тамыры, құс жұмыртқасы және түрлі насекомдармен қоректенеді. Жыныстық жағынан 3—5 жылда жетіледі, 170 күн көтеріп бір бала табады. Баласын енесі 5—8 ай сүтімен асырайды.
Санат:Приматтар
Мәті
Мәті (шамамен 1627 — 1711) — би. Шыққан тегі Кіші жүздің керейт руынан. Тәуке ханның кезінде шешендік өнерімен, әділ төрелігімен көзге түсіп, кейінірек Әбілқайыр сұлтанның кеңесшісі болған. Тоқсан ауыз сөздің түйінін тобықтай түйіп, тура айтатын Мәтібидің шешендігі жөнінде халық арасында “Сөздің мәтінін мәтелдеп, Мәті бидей айтсаңшы” деген сөз тараған. Ә.Кекілбаевтың “Үркер” романында, М.Есламғалиұлының “Әйтеке би” кітабында Мәті туралы мәліметтер берілген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сәбізшөп
Сәбізшөп (Silaum) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Қазақстанда 3 түрі: Бессер С-і (S.besseri), Рубцов С-і (S.rubtzovii), және жартас сәбізшөбі (S.saxatilis) өседі. Өте сирек кездесетін, эндемик түрі - жартас С-і. Ол Жетісу (Жоңғар) Алатауының Шолақ тауының, [[Талдысай және Қызылауыз шатқалының тастақты жерлерінде, жартастардың қуысында тұтасып өспей, әр жерде шашыраңқы өседі. Биіктігі 30 см-дей, кіндік тамыры тарамдалып, жан-жаққа жайылып өседі. Сабағы нәзік, өте жіңішке, ортаңғы бөлігіне қарай бұтақтанады.  Сабақтың түбіндегі тамырға жақын жеріндегі жапырақтары ұзын сағақты, пішіні  сопақша (ұзындығы 6 см), үш қайтара қауырсын  тәрізді тілімденген. Сабақ бойына орналасқан жапырақтарының сағағы қысқа, өркенге кезектесе  орналасады. Гүлдері өте ұсақ,  күрделі шатырша гүлшоғырына топталған. Тостағанша,  күлте жапырақшаларының  және аталығының саны бесеуден. Аналығының мойны екеу, жатыны екі ұялы. Күлтесі жасыл, ұшы қызыл түсті болады.  Жәндіктер арқылы тозаңданады. Тұқымнан көбейеді. Мамыр айында гүлдеп, маусымда жеміс салады.  Жемісі - қақырамайтын тұқымша. Сәбізшөп Қазақстанның "Кызыл Кітабына" енгізілген.
Санат:Шатыршагүлділер
Жамбыл Ошақбайұлы Тобаяқов
Жамбыл Ошақбайұлы Тобаяқов (16.8.1936 ж., Алматы облысы, Қарасай ауданы, Тұрар ауылы – 1997 ж., Алматы) - ғалым, физика-математика ғылымдарының кандидаты (1974), профессор (1992).
Өмірбаяны
1952 жылы Алматы облысындағы бұрынғы Гвардия ауданындағы Қоғалы орта мектебін, 1957 ж. ҚазМУ-ді бітірген. Еңбек жолын Алматы облысындағы Калинин орта мектебінде мұғалім ретінде бастаған. Алматы құрылыс техникумында (1958-63), Қазақ ауыл шаруашылығы институтында (1963-68), ҚазПТИ-да (1968-74; 1996-97), Алматы энергетика институтында (1974-84; 1994-96), Қарағанды педагогикалық институтында (1964-74) ұстаздық етіп, жауапты қызметтер атқарды.
Ғылыми жұмыстары
Жамбыл Тобаяқовтың ғылыми жұмыстары плазматрондардың жылулық-физикалық қасиеттерін зерттеуге арналған. Бірнеше ғылыми-танымдық жинағы, монографияларымен оқулықтары жарық көрген. Мысалы «Астарлы аспан» (1969), «Лекционный эксперимент по физике» (1985), «Электр және магнетизм»  (1987), «Физикалық түсіндірме сөздік» (1991), т.б.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Бикеш пен Қаңғыбас
«Бикеш пен Қаңғыбас» (Lady and the Tramp) — Уолт Дисней компаниясының шығарған он бесінші жартыметражды анимациялық фильм. Режиссері Клайд Героними, Уилфред Джексон және Гамильтон Луске басты рөлдерді орындаған Барбара Лэдди, Ларри Робертс, Билл Томпсон, Билл Бауком, Верна Фельтон және Пегги Ли.
Сілтемелер
Санат:АҚШ мультфильмдері Санат:Walt Disney Animation Studios мультфильмдері Санат:Walt Disney мультфильмдері
Праяно
Праяно (Praiano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1911 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 956 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 84010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gennaro e San Luca.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Коспаш
Коспаш (Солониха) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чаньва өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Бариле
Бариле (Barile) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3229 адамды құрайды. Халық тығыздығы 135 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 85022.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Урьяды
Урьяды — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Урьядин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 249 адамды құрады. Пошта индексі — 452332, ОКАТО коды — 80243870001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эльменхорст (Лихтенхаген)
Эльменхорст (Лихтенхаген) (Elmenhorst/Lichtenhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Доберан ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
NGC 2510
NGC 2510 — Кіші Арлан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Қайырбек Оразов
Қайырбек Оразов(29.4.1946, Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы Дайындық ауылы – 14.7.2001, Астана қаласы) – техника ғылымдарының докторы (1998).
Оқу жолы
Мәскеу жоғары техника училищесін бітірген (1969).
NGC 2510
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 31 қаңтарда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2510 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 22541, UGC 4178, MCG 2-21-7, ZWG 59,23.
Қайырбек Оразов
Жұмыс жолы
Қарағанды политехника институтында (қазіргі Қарағанды мемлекеттік техника университеті) оқытушы, аға оқытушы, доцент (1969–1981), осы институттың Петропавл қаласындағы бөлімшесінде декан (1981), бөлімше директоры (1982–1996); 1996 жылдан ҚР Үкіметі аппаратында қызмет атқарған.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:Солтүстік Қазақстан облысында туғандар Санат:2001 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары
NGC 2510
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арлан (шоқжұлдыз)
Тілектес Исабайұлы Есполов
Тілектес Исабайұлы Есполов (15 мамыр, 1952 жылы Жамбыл облысы, Қордай ауданы, Қарасай ауылында туған) — ғалым. Экономика ғылымдарыың докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Академигі. Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті қызыметкері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қазақ Ұлттық аграрлық универстиетінің ректоры. Қордай ауданының Құрметті азаматы.
Еңбектері
«Проблемы оценки и управления воспроизводством ресурсного потенциала аридной территории Казахстана» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты табиғи су-жер ресурстарын толық және ұтымды пайдаланудың негізінде еліміздің агроөндірістік кешенінің экология-экономика тиімділігін арттыру болып табылады. Тілектес Исабайұлы Есполов 100-ден астам ғылыми жұмыстың авторы. Жамбыл облысы Қордай ауданының құрметті азаматы (2005). «Парасат» орденімен (2005) марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:КСРО өнертапқыштары Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері
Теңіз мұздарыньң шөгінділері
Теңіз мұздарыньң шөгінділері — теңіз бен мұхит түбінде теңіз (кейде өзен) мұздарының тасымалдаушы орекеттілігі нәтижесінде жиналатын терригендік шөгінділер. Полюс пен қоңыржай белдемдерде, мұздар ығуы шекарасының (қазіргі, плейстоңендік) ауқымында дамыған. Біршама жақсы іріктелген және жұмырланған.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Фузине
Фузине (Fusine) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 657 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 23010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Мариенхаузен
Мариенхаузен (Marienhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Нойвид ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 491 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 38 201. Муниципалитеттің басшысы — Эгон Радермахер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Имлэй Сити (Мичиган)
Имлэй Сити (Imlay City) — Мичиган штатының Lapeer округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3869 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-40320.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Олария (Минас-Жерайс)
Олария (Минас-Жерайс) (Olaria (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 320 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 178,493 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Водица (Варна облысы)
Водица (Водица) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Аксаково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 248 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9141. Телефон коды — 06071. ЕКАТТЕ коды — 11702.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Улы өндіріс қалдықтарын зиянсыздандыру
Бірқатар елдерде қауіпті қалдықтарды жағуға өте жоғары температураны ұстай алатын цементтік пештер қолданылады. Негізінде цементтік пеште химиялык тазартуға пайдаланылған өнеркәсіп ерітінділері, баспа бояулары, бояу сұйылтқыштары мен олардың қалғындылары, колданылған майлар және жанғанда көп жылу бөлетін органикалық қалдықтар жағылады. Қалдықтарды көмудің орнына жою үшін жағу әдісін қолданған тиімді келеді, себебі оларды жаққанда бөлінген жылуды цемент шығаруға пайдаланса, осыған жұмсалатын біраз отынның мөлшері қысқартылады.
Жанбайтын улы қатты және паста тәрізді 2-ші және 3-ші кластық қалдықтарды зиянсыздандыру оларды тығыздап қалыңдығы 1 м-дей саздан немесе бетоннан жасалған шұңкырларға көму арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстанда ең кеңінен қолданылатын әдіске бір қалдықтың түрін екінші қалдықпен зиянсыздандыру жолдары жатады. Мысалы, байыту фабрикаларының сілтілі сұйық қалдықтары мен зауыттардан шығатын қышқылды ерітінділерді арнайы тұндырғыш-тоғандарға бір-бірін нейтралдау үшін бірге жинайды.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Муэн
250px|thumb|Картада орналасуы Муэн (Muhen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Арау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3320 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.03 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4009, пошта индексі — 5037.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
1000000000 (сан)
Миллиард (mіllіard), – бір және тоғыз нөл арқылы өрнектелетін сан, яғни 109. Орыс, француз және американ әдебиеттерінде Миллиардты кейде биллион деп те атайды.
Әлем кереметтері
Ғасырлар бойы адамдар табиғи кемелділіктің ең керемет туындыларын жалпы санынан бөліп көрсету үшін әлемнің көптеген кереметтерінің тізімдерін жасады. Көбінесе бұл тізімдер әлемнің ежелгі грек жеті кереметінен кейінгі жеті лауреатпен шектелетін, бірақ одан да кеңейтілген немесе тар тізімдер бар.
Геродот бойынша үш керемет
alt=|нобай|168x168 нүкте| Су құбыры. Әлем кереметтерінің алғашқы тізімін біздің дәуірімізге дейінгі V ғасырда Геродот жасағаны мүмкін. «Тарихтың әкесі» өз жазбаларында ежелгі уақытта иондық мәдениеттің орталығы болған Самос аралының үш кереметін тізбектейді. Бұл кереметтер:
Ежелгі әлемнің жеті кереметі
оңға|нобай|273x273 нүкте| Әлемнің жеті кереметі. Біздің дәуірімізге дейінгі 3 ғасырда әлемнің жеті кереметінің классикалық тізімі жасалды:
Әлемнің заманауи жеті кереметі
2001 жылы New Open World Corporation коммерциялық емес ұйымы әлемнің заманауи жеті кереметін ашуға арналған жоба бастады. Сонымен бірге сәулеттік және табиғи ғажайыптарды жеке-жеке анықтау туралы шешім қабылданды. Бірінші санаттағы жеңімпаздар 2007 жылдың 7 шілдесінде анықталды. Екінші санаттағы жеңімпаздар 2011 жылы белгілі болды.
CNN-ден әлемнің жеті табиғи кереметі
1997 жылы CNN табиғи кереметтер тізімін жасады.
BBC бойынша әлемнің 80 кереметі
2005 жылы ВВС Әлемнің 80 кереметі атты деректі фильмдер сериясын (Around the World in 80 Treasures ). Таңдалған өнер және сәулет туындыларына Перудағы Назка сызықтары, Пасха аралындағы Моай тас мүсіндері, Америка Құрама Штаттарындағы Бостандық мүсіні, Индонезиядағы әлемдегі ең үлкен буддалық Боробудур кешені, Императорлық тыйым салынған қала және Қытайдағы Терракоталық армия жатады. Үндістандағы Миенакши храмы, Иранның Персеполисі, Ливиялық Лептис Магна, Грек Партеноны, Ресейдегі Соловецкий аралдары және басқа да кереметтер.
Ескертулер (өңдеу)
Санат:Мәдениет тізімдері
Ақсерік Сарыұлы Әйтімов
Ақсерік Сарыұлы Әйтімов (10 қазан 1950, Бәйтерек ауданы, Батыс Қазақстан облысы) — ұстаз, ғалым, профессор, қоғам қайраткері, «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері», ҚР Ұлттық инженерлік академиясының академигі, Батыс Қазақстан облысы облыстық мәслихатының депутаты. Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университетінің президенті.
Өмірбаяны
1950 жылы Батыс Қазақстан облысы, Зеленов ауданы, Бокаушино ауылында дүниеге келді. 1969 жылы Ростошинск мектебін, 1969 жылы Орал ауылшаруашылық техникумын «Өсімдіктерді агроқорғау» мамандығы бойынша бітірді.
1969-1971 жылдары Кеңес Армиясы қатарында саяси бөлімде офицер шенінде қызмет етті. 1972 жылы Орал қаласындағы ауыл шаруашылығы институтына оқуға түсіп, «ғалым — агроном» біліктілігін алды. 1991 жылы «Эксперимент» мамандандырылған шағын кәсіпорнының директоры болды.
1993 жылы ақпараттық-компьютерлік сауаттылық саласындағы мамандарды курстық даярлайтын қазақ-неміс бірлескен кәсіпорны «Андас» оқу орталығын құрды. 1997 жылы БҰҰ аясындағы ғылыми экспедиция құрамында «Капустин Яр» полигонында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Сол жылы Алматы жоғары индустриалды-экономикалық колледжін құрып, директоры атанды.
1999 жылдан бастап Қазақстан ақпараттық технологиялар және менеджмент институтының Батыс Қазақстан филиалының директоры, кейін ол дербес жоғары оқу орны — Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университеті болып қайта құрылды, оның ректоры қызметін 2010 жылдың маусымына дейін Ақсерік Сарыұлы атқарды.
2010 жылдың маусымынан бастап — Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университетінің президенті.
Трезени
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 290 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Мун Дя Хен
Мун Дя Хен - Социалистік Еңбек Ері (1948), егіншілер бригадасының бригадирі. 1887 жылы Солтүстік Кореяда, Тенин уезі, Самбоемен селосында туған. 1905 жылы Ресейдің Приморье өлкесіне, 1930 жылы Қазақстанға қоныс аударады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Молекулалы-кинетикалық теорияның негізгі қағидалары
Молекулалы-кинетикалық теорияның негізгі қағидалары:
Дереккөздер
Физика және астрономия Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық
Ериси
Ериси (Héricy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77226, пошта индексі — 77850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2561 адамды құрады. Халық тығыздығы — 239,79 адам/км².