cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пингиша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көмірлердің микроқұрамбөліктері
Көмірлердің микроқұрамбөліктері — көмірдің микроскоп арқылы анықталатын элементар органикалық құрамдас бөліктері. Оларды жіктеудің бірнеше сұлбасы бар. Мысалы, Жемчужников (1948) пен Гинзбург (1951) бойынша Көмірлердің микроқұрамбөліктері гельденген, нашар фюзенденген, фюзенденген, кутинді, шайырлы, балдырлы топтарға бөлінеді. Топтар көптеген микроқұрамбөліктерден тұрады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Расбан (Айова)
Расбан (Rathbun) — Айова штатының Аппанус округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 19-65730.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 88 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Аппанус округы (Айова)
Денситометр
Денситометр (densitos — тығыздық ) — фотографиялық материалдарды жарыққа сезгіш қабатының қараю қоюлығын (оптикалық тығыздығын) анықтайтын аспап. Өлшеу ауқымы 0 ... 6 тығыздық бірлікке дейін.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Ите
Ите — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Итеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 506 адамды құрады. Пошта индексі — 452278, ОКАТО коды — 80230836001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Анемограф
Анемограф - желдің жылдамдығын немесе жылдамдығы мен бағытын тіркей отырып, өзі жазатын аспап.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Төле би ауылдық округі
Төле би ауылдық округі — Жамбыл облысы Шу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Төле би, Көкжиек ауылдары кіреді. Орталығы – Төле би ауылы.
Халқы
Тұрғыны 19 287 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы ауылдық округтері
Понка (Небраска)
Понка (Ponca) — Небраска штатының Dixon округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 961 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 31-39695.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Шелфорд ережесі
Шелфорд ережесі— экология ғылымы негізгі қағидаларының бірі. Мұны толеранттылық заңы (лат. tolerantіa — шыдамдылық) деп те атайды.
Бұл бойынша қандай да бір организм популяциясының тіршілік етуі немесе таралуы өзін қоршаған ортаның кешенді экологиялық факторларына тәуелді болады да, әрбір организмнің өзіне тән шыдамдылық ауқымы айқындалады. Шыдамдылық ауқымы, организмдер тіршілік ете алатын, әрбір фактордың ең төмен және ең жоғары деңгейімен шектеледі. Мұны түрдің экологиялық стандарты деп атайды. Популяцияның немесе түрдің тіршілігіне қолайлылық деңгейі әсер ететін фактордың қарқындылығына байланысты ең жоғары қолайлылық деңгейі негізінен күмбез пішінді сызық түрінде көрініс береді. Шелфорд ережесін 1913 жылы америка экологы В.Э. Шелфорд (1877 — 1968) өзінің жәндіктерге әр түрлі қарқындылығы бар физикалық әсерлер арқылы жүргізген тікелей тәжірибесінің негізінде ұсынды. Шелфорд ережесі Либихт заңымен (минимум заңы) бірге шектеуші факторлар қатарына жатады. Кез келген экологиялық фактор шектеуші фактор болуы мүмкін (мысалы, құстар үшін ұя салуға жарамды орындардың саны, т.б.). Дегенмен, маңызы бар факторларға температура, су, қоректік заттар (өсімдіктер үшін топырақ құрамындағы биогенді заттардың болуы) жатады. Шелфорд ережесі басқа да қосымша қағидаларға сүйенеді: шыдамдылық ауқымы жеке факторлар мен олардың әрқалай ұштасуына байланысты әр түрлі болады; сыртқы ортадағы кез келген жағдайларда тіршілік ете алатын (шыдамдылық ауқымы жоғары) организмдер (эврибионттар) өте кең тараған; егер бір фактордың деңгейі шыдамдылық шегінен артып кетсе, онда организмнің басқа факторларға шыдамдылық ауқымы тарылады. Организмдердің шыдамдылық ауқымын ажырату үшін көптеген терминдер қолданылады. Мысалы, температураның әлсіз ауытқуын — стенотермділік; темпетураның кең деңгейде ауытқуын — эвритермділік; қоректік заттардың аз болуына шыдамдылығын — стенофагтық; қоректік заттардың көп болуын — эврифагтық деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Экология
Шынжыр
thumb|right|150px| thumb|right|200px| Шынжыр — бір-біріне ілмектелген шығыршықтар тізбегі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Циклотрон
right|thumb|150px|Циклотрон right|thumb|150px|Лоуренстiң циклотроны Циклотрон (цикл және (элек) трон) — иондардың резонанстық циклдік үдеткіші.
Оның басқарушы тұрақты магнит өрісі мен үдетуші жоғары жиілікті электр өрісі (жиілігі тұрақты) болады. Циклотронды 1930 ж. америка физигі Э.Лоуренс ойлап тапқан. Мұндай үдеткіште бөлшек иондар көзі орналасқан орт-тан тұрақты ток электрмагнитінің шетіне қарай спираль траектория бойымен айналады. Сонда бөлшек металл электродтардың — дуанттардың арасындағы саңылаудан ұшып өткенде, жоғары жиілікті электр өрісінен қосымша энергия алады да, үдей қозғалады. Циклотронда протондар 10 — 20 Мэв-қа дейін үдетіледі; қ. Зарядты бөлшек үдеткіштері.
Дереккөздер
Санат:Үдеткіштер
Көкгүл тұқымдасы
250 px|thumb
Көкгүл тұқымдасы (Gentianaceae) – қос жарнақты, бір не көп жылдық шөптесін өсімдіктер, ал тропиктік, субтропиктік аймақтарда бұта, шала бұта, ағаш (биіктігі 5 м-дей) түрінде де болады. Жер шарында кең тараған 70 – 80-дей туысы, 1000-ға жуық түрі бар, солардың ішінде Қазақстанда 6 туысы (көкгүл, толғақшөп, әлпігүл, мүйізгүл, таугүл, анагаллидиум), 45 түрі өседі. Көкгүл Тұқымдасының көпшілік түрінің құрамында ащы органиклық зат – гликозид болады. Қос жынысты гүлдерінің түсі көк, ақ, қызыл, қызғылт, ал Мексика гүлінің түсі ерекше қара болады. Тостағанша жапырақтары 4 – 5 тілімге бөлінген. Күлтесі түтікшелі келген, қоңырау тәрізді, кейде күлтелерінің бөлінген жерінде қатпарлары болады. Осы күлтесінің түбінде өсімдіктің шырыны жиналады. Аталық жіпшелері жіңішке, аталық тозаңқабы бос жатады. Жатыны бір ұялы, жемісі – тығыз қабықпен қапталған қорапша. Көкгүл Тұқымдасына жататындардың көпшілігі – дәрілік және сәндік өсімдіктер.
Дереккөздер
, т. 5 (2), М., 1981
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Көкгүлдер
Іздеудің биохимиялық әдісі
Іздеудің биохимиялық әдісі. Пайдалы қазбаларды геохимиялық тұрғыдан іздеу әдістерінің бірі; элементтер таралуының биохимиялық жатындарын анықтауға негізделген. Сөз болған мақсаттағы жүзеге асыру жолында төмендегі шаралар рет-ретімен іске асырылады:
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Хёнхарт
Хёнхарт (Höhnhart) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Браунау-на-Инне округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1366 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BR, ресми идентификациялық коды — 4 04 15.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Жазық тік бұрышты координаталар
Жазық тік бұрышты координаталар - өзара перпендикуляр түзулер:
X — абциссалар осінен және У — ординаталар осінен тұратын координаталар жүйесі. Мұнда 0 нүктесі — координаталар басы. X осінің бағыты бастапқы меридианға, магниттік және осьтік меридианға параллель немесе еркін қабылданады. Горизонталь жазықтық координаталар осімен төрт ширекке бөлінеді. Математикада қолданылатын тікбұрышты жазық координаталар жүйесінен (декарттық) айырмашылығы — геодезияда оң тікбұрышты координаталар жүйесі қолданылады, онда ширектердің нөмірленуі солтүстік-шығыс ширектен басталып, сағат тілінің бағыты бойымен жүргізіледі; мүның өзі геодезиялық есептеулер кезінде тригонометриялық формулаларды ешбір өзгеріссіз пайдалануға мүмкіндік береді. ''қ. Топографиялық карталардағы координаталық тор''.
Кадрлық жаймалау генераторы
Кадрлық жаймалау генераторы (Генератор кадровой развертки) — пішіні ара тәрізді тоқ тербелісін алатын транзисторлық генераторлар.
Кинескоптарда және теледидарлық электрондық-сөулелік беру құралдарында электрондық сәулені кадр бойынша, яғни тік бағытта ауытқытатын магнит өрісін жасау үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Буралы (Итеев ауылдық кеңесі)
Буралы — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Итеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 220 адамды құрады. Пошта индексі — 452278, ОКАТО коды — 80230836002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Проезжая
Проезжая — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пукшеньга өзенінің оң жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бассейн (көл)
Бассейн көлі – Қарқаралы тауындағы көрікті шағын көл.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы қаласының оңтүстік-батысында 6 км жерде, Шайтанкөлдің маңында, жартасты шың басында (1200 м абс.), қарағайлы орман арасындағы ұзынша шұңқырда орналасқан. Пішіні мен аумағы жүзу бассейніне ұқсас болғандықтан осылай аталған.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы көлдері
Анемометрия
Анемометрия - желдің жылдамдығы мен бағытын өлшеудің және тіркеудің әдістері, сондай-ақ осы мақсатта қолданылатын анемометр, анемограф сияқты аспаптардың құрылымы туралы ілім.
Анемометрлік түсіру - кейбір аумақта уақыттың белгілі бір сәтінде желдің таралуын зерттеу. Қаланың немесе аса тілімденген жердің микроклиматын зерттегенде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Өлшеу Санат:Желдер
Наундорф (Тюрингия)
Наундорф (Тюрингия) (Naundorf (Thüringen)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Фирка
Фирка (көпше фирак, мияла, тайфа, синф ұғымдарының баламасы) – белгілі бір қағиданың немесе бірнеше мәселелер бойынша бірдей пікірдегі адамдардың тобы, мектеп, қауым. Фирка ұғымы мұсылман ғақлияшыларының еңбектерінде айтылатын барлық қауымдарда бірдей пайдаланылады. Ол қауымдардың жүйелеріндегі әдістер мен айырмашылықтар әр қилы болғанымен, олардың түпкі қағидалары бір-біріне ортақ. Мұхаммед (с.а.у.) мұсылман қауымы 73 (немесе 72) қауымға бөлініп кететінін білген деседі. Мұсылман ғақлиялары ондай пікірлестер тобын діни-саяси топтастығына, діни мектептестігіне, қауымдастығына қарамастан бір атаумен Фирка деп атаған. Оларға бұл атаудың мағынасын керегінше кеңейтіп те, тарылтып та пайдалануға, кейде жалпылық, кейде жалқылық, кейде даралық мағына беруге, сөйтіп бір кезде Мұхаммедтің өзі білген жікшілдікті жүйелеуге қолайлы жағдай туғызады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Тарих
Остеосклероз
Остеосклероз (osteosclerosis, osteon - сүйек + sclerisis - қатаю) — сүйек тканінде түзілу процесінің басым болуынан сүйектің қатаюы. Сүйек сынғанда секвестрация (шіріген тканьның бөлінуі) кезінде пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Шұңқыркөл (Ақмола облысы)
Шұңқыркөл — Ақмола облысы Атбасар ауданында болған ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Атбасар қаласының оңтүстік-батысында 80 км жерде, шағын Шұңқыркөл көлінің оңтүстік жағасында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны:
Тарихы
Іргесі 1930 жылы қаланған. 1930 – 96 жылдары асыл тұқымды “Атбасар” қой кеңшарының орталығы болған. Кеңшар негізінде “Шұңқыркөл” ЖШС-і құрылды.
Санат:Атбасар ауданының таратылған елді мекендері
Телепан
Телепан — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Итеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 3292 адамды құрады. Пошта индексі — 452278, ОКАТО коды — 80230836003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пудчега
Пудчега (Жоғарғы Пудчега, Пудмега) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пукса өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұздық маңы белдемі
Мұздық маңы белдемі - құрлық немесе тау мұздығына жапсарлас белдем. Қатаң климат жағдайларымен, физикалық морудың және солифлюкцияның қарқынды жүретіндігімен сипатталады. Мұздық маңы белдемінде, әдетте, мәңгі және маусымдық тоң байкалады. Мұздық маңы белдеміне зандр жазықтары мен шығарынды конустар, еріген мұздық сулары ағысының аңғарлары мен бедердің мореналық пішіндері тән.
Дереккөздер
Санат:Геология
Таиланд өнері
Таиланд өнері Таиланд — осы жерді иеленіп, мекендеген тайлар тайпасының атымен аталған. Алайда, осынау байтақ, табиғаты бай елде тұратындар жалғыз олар ғана емес.
thumb|250px Менам өзенінің аңғары мен оның сағалары Солтүстік және Орталық Таиландқа жатса, солтүстік-шығыс Таиланд теңіз деңгейінен 2600 метр биіктіктегі кең жазық болып келеді, ал Оңтүстік Таиланд Малакка жарты аралының таиландтық бөлегінде орналасқан. Орталық және оңтүстік өңірлері теңізге тікелей шығуға қолайлы. Солтүстік аудандарын көрші мемлекеттерден таулар бөліп жатқанмен, оңтүстігінен өту онша қиын емес. Елдің солтүстік бөлегі Бирма мен Лаос аралағында жатса, орталық бөлігі Бирмамен, Кампучиямен, солтүстік-шығысы Лаоспен де, Кампучиямен де шектеседі. Таиландтың оңтүстігіндегі көршілері — Бирма мен Малайзия. Тоғыз жолдың торабында жатқан Таиланд тарихы іргелес көршілерімен, бәрінен бұрын Бирма және Кампучиямен тығыз байланысты. Ерте кезде Солтүстік және Орталық Таиландта мондар тұрған. Тек кейініректе ғана Менама аңғарына тай тайпалары келе бастаған. Алғашқы кезде Солтүстік- Шығыс Таиланд шығысында Вьетнаммен шектескен Фунань патшалығының бөлігі ғана болған. Таиландтың оңтүстігі1 Шривиджай патшалығы ықпалында болған. Елдің әр түрлі бөлігінің әр дәрежедегі байланысы оның тарихи және мәдени дамуына да әсер етті. Көне дәуірде олардың арасында қандай да болмасын ұзақ мерзімді саяси бірлік болмаған. Бұл бірлікке тек жаңа дәуірде ғана қол жеткен. Елдің мәдениеті мен тарихы туралы алғашқы деректер біздің дәуіріміздің I ғасырларына жататын археологиялық қазбалар, сондай-ақ цейлон мен оңтүстік ұнді (маравати) стиліне жақын Будда қола мүсіндері арқылы белгілі болды. Понгтук, Утонг, Ку Буа (Ратбури), сондай-ақ Занг Кхла, Наконпатомдағы және Менаманың төменгі сағасында орналасқан облыстардағы қазбалар болашақ тай астаналары Аютия мен Бангкокқа таяу елдің орталық ауданындағы Таиланд мәдениетінің ежелгі кезеңі туралы әңгімелейді.
Жергілікті өнердің ірі-ірі шығармаларын тудырған көне дәуір кезеңі мондардың Дваравати патшалығы тұсына тура келеді. Бұл жөнінде әзірге аздаған нақты дерек- тер бар. Алғашында То-ло-по-ти елі туралы қытай жазбалары белгілі болып, ол 1884 жылы-ақ Двараватидың санскриттік сөзі деп түсіндірген еді. Тек 1913 жылы ғана Таиландта табылған жазбаларда Дваравати деген атаудың бар болғаны жарияланды.
Тегі, бұл патшалық біздің дәуіріміздің VII және XI ғасырлары аралығында Орталық Таиландта өмір сүрген сияқты. Оның алғаш негізін салған мондар болатын. Бирма да өзінің мәдени дамуы жөнінен осы мондарға айрықша қарыздар еді. Бирманың батыс мондарынан айырмашылығы ретінде шығыс мондары деп аталған Таиланд мондары хинаяна ілімін ұстанған. Өкінішке орай, Дваравати сәулет өнері туралы, сондай-ақ Двараватидың Оңтүстік Бирмадағы Татонмен байланысы, қарымқатынасы туралы деректер әлі де болса тым аз. Наконпатом деген атпен белгілі. Прапотомдағы әйгілі Ват Прапотом храмы да VIII—IV ғасырларға жатуы мүмкін. Бұл төрт монастырьмен, вихаралармен қоршалған зор дөңгелек символикалық күмбез немесе прачеди. Оның биіктігі 115 метрге жетеді. Ғимарат орналасқан террасы гипстен жасалған бейнелермен әшекейленген.
Двараватидың сәулет өнерінен гөрі мүсін өнері жайындағы деректер көбірек белгілі. Мықты жұмыр формалы, жасылдау, қара жолак тастан жасалған Будда басын сол кезеңге жатқызып жүр. Оң қолы витаркамудра қалпында, биіктігі 3,7 метрлік Наконпатомдағы тақта отырған Будданың кварциттен жасалған бейнесі де ғажап.
Сукача
Сукача — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ларь-Еган өзенінің сол жағалауынан 167 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Таиланд өнері
Дваравати өнеріне әсер еткен өте көне сәулет ескерткіштер әлі мәлім емес. Бірақ, оларда Малакка жарты аралының оңтүстігінен солтүстігіне және Суматра аралдарына дейін кең тарап жатқан Шривиджая патшалығының буддалық өнерінің іздері бар екендігі ешқандай күмән тудырмайды. Таиланд жеріндегі кейінгі кезеңдегі Шривиджая өнерінің басты ескерткіштері негізінен Чайяда табылған. Мәселен, VIII ғасырда басталып, сол уақыттардан бері бірнеше рет, ал соңғы рет XX ғасырда жаңартылып салынған ғимараттың бірі — Ват Пра Махатхат храмы. Алайда, оның сырты көп өзгерістерге ұшырамаған деп санайды; мұнда ява өнері формаларын да пайдаланған мон және Шривиджая өнерлерінің кейбір элементтері ортақ сипат алғанын айтуға болады. Жоғарылаған сайын сатыланып сүйірлене түсетін, кірпіштен салынған бұл храм Орталық Явада (VII—VIII ғғ.) сақталып қалған көне ғимараттар сияқты. Алайда, мұнда шағын дагобалар мен мүсіндер бірдей мөлшерлерде орналаспаған және олар жеке-жеке тұр. Ал оның биіктігін ұшар басына ұзын шпиль орнатылған аса зор мөлшерлі жоғарғы дагоба онан сайын айқындай түседі. Сырт пішіні символикалық күмбезді еске түсіреді; символикалық күмбез бен мұнараның өзара үндесуі арқылы өзіндік форма жасалған. Осыған ұқсас құрылысты Бирмадағы Паган ғимараттары арасынан кездестіруге болады. Мәселен, Шривиджая құрылыстары мен тьямдардың кейбір ескерткіштерін салыстыруға болады. Бұл ретте Шривиджаяның теңіз державасы болғанын ескеретін болсақ, оның өз төңірегіне кең ықпал жасауы мүмкін екендігін ұмытпаған жөн. Бұл өнердің синкретикалық белгілері қайран қалдырмауы тиіс.
Сукача
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Таиланд өнері
Бұл өнерде буддалық та, үнділік те элементтер кездеседі. , Шривиджая өнері үнді мүсіншілерінің тәжірибесінен (мәселен, Те Кра Падағы үлкен тас бейнелер) көп нәрсені бойына дарытқан. Сонымен қатар мұның өзі Таиландтың мондар өнеріне жаңа серпін берді. Шривиджаяның күшті ықпалы Таиландтағы Донг Си Маха пот мектебініц (XV ғ.) барлығына да күшті әсер етті. , Шривиджаяның елеулі мүсіндеріне өте ертедегі кезеңге, шамамен VIII ғасырға жататын Будда Мучх,илинда деп аталатын, көп басты нагтың қорғауындағы Будданы жатқызуға болады. Бұл екі бейне де VIII ғасырларда Шривиджаяға қараған Чайяда табылған. Сонымен бірге, Авалокитешвара мүсіндері үнді үлгілерін, нагқа мінген Будданы еске түсіреді, ал кхмер жазбалары Оңтүстік-Шығыс Азиядағы синкретикалық тенденциялар белгілерін білдіреді. Нагтың өзі кхмер үлгілерін еске түсіреді.
Сукача
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таиланд өнері
thumb|300px XI—XIII ғасырларда шығыс мондарының мемлекетіне кхмер әскерлері шабуыл жасады; соған орай мұнда кхмер өнерінің жергілікті мән-сипатқа ие түрі пайда болды. Кхмер губернаторының резиденциясы Лопбури қаласында орналасты. Соған байланысты бұл кезең Лопбури кезеңі деп аталады. Таиландтың одан әрі дамуында кхмердің діни ықпалы ерекше зор маңызға ие болды. Мондар хинаяна ілімін ұстанып қала берді. Алайда, Таиландқа бұдан былай индуизм мен махаяна буддизмі енді. Жаңа және ескі діннің бірбірімен араласқан сипатқа ие болуы Будда мүсіншелері басым келетін Лопбури мүсіндерінде айқын байқалады. Жіті көз салсақ, оларда жаңа белгілер де айқын көрінеді. Мәселен, нагтағы Будданы немесе кхмерлердің махаяна өнеріне жататын князьдік әшекейлердегі Будда мүсінінің жаңа түрін алуға болады. Таиландта табылған осы кездегі көптеген мүсіндердің осы тектес камбоджалық мүсіндерден жалпы стиль жөніндегі айырмашылығы шамалы.
Кхмерлер өнерінің ықпалымен бой көтерген көптеген ғимараттардың кей бөліктері кейін келе тайлар стилінде қайтадан салынған. Ал мондар мекендеген ең шалғай шеттегі солтүстік облыстарда кхмерлік ықпал мүлде болған жоқ. 1287 жылы қуатты тайлардың үш тайпасы өзара одақ құрып, мондар елінің солтүстік және орталық облыстарын өздеріне қаратып алуға күш салды. Жаңа тайлар мемлекетінің негізгі орталықтары үш қала болды: олар — Орталық Таиландта Менам өзенінің шығысындағы Сукатаи және Саванкхалок қалалары, сонымен қатар солтүстіктегі Чиенгмай қаласы болды. Тай тайпалары Бирмаға да еніп, оның қиыр солтүстігінде ірге теуіп орнығып алды. Сөйтіп, бұлар үлкен тайлар, кейінірек шандар деген атқа ие болды. Ал, негізінен алғанда, кейін келе XIII ғасырдың соңында ғана тай- лар өнерінің тарихы басталады. Оның діни негізі ерекше назар аударарлықтай. Ол кез Үндістанның солтүстігі мен Деканның бір бөлегі исламның тірегіне айналған, ал тай тайпалары Юньнаньда тұрған кезден буддизмнің ықпалында болып, мондармен алғаш араласа бастаған тұс еді. Енді қазір тайлықтар буддизм іліміне барынша берілген Цейлон сияқты елге ниет түзеп бағыт ұстағаны қолымызға келіп жеткен көптеген деректерден белгілі болып отыр.
Сукотаидың алғашқы әйгілі билеушісі, жаңа мемлекеттің негізін салушының ұлы, қолбасшы Рама Камхенг (1283—1316) Малакка жарты аралының оңтүстік бөлегіне дейінгі Оңтүстік Шығыс Азияның үлкен аудандарын өзіне қаратып алды. Оның ұлы Лутай шын берілген буддашы болды және буддалық билеушіге лайық Дхармараджи атағын иеленді. Ол билеген тұста Цейлонмен байланыс нығайды. Таиландтың солтүстігін билеуші Чиенгмая Ку Ha XIV ғасырда Цейлонда дәреже алған Суман атты монахтың көмегімен сингал буддизмін енгізді. 1369 жылы Лампунға жақын Ват Пра Юн храмының негізін салушы осы Суман сияқты. Суманның тапсырмасымен салынған ондағы Будданың төрт мүсіні ғасырлар бойына Сукотаи ықпалымен айрықша өркен жайған Солтүстік Таиланд өнері үшін үлгіге айналды. Тай князьдіктері мен Цейлон арасындағы қатынастардың ұзаққа созылғанын және берік болғанын айта кеткен жөн. Соның нәтижесінде 1750 жылы Цейлоннан Таиландқа отарлық билеп-төстеушілік жылдарында әбден азып-тозған цейлон буддизмін қайта жаңғыртып нығайту үшін тай монахтарын шақыруға елшілік жіберілген., Шри Ланкада осы күнге дейін «Сиам никайя» деген монахтар ордені сақталған. Бұл ат олардың тайлардан шыққанын еске салады.
Саванкхалоктағы Ват Махатхат храмында соңғы кезде табылған XIII ғасырдағы кірпіш Будда сингалдық Будда мүсініне, мәселен, Полоннарувадағы Гал-вихарадан табылған, малдасын құрып отырған Буддаға қатты ұқсайды. Сол кездерде Цейлонда да Будданың зор мүсіндері күйдірілген кірпіштен жасалынатын болған. Бірақ, олардың тек қалдықтары ғана сақталған. Ват Махатхаттағы отырған мүсіннің биіктігі тоғыз метрге жетеді. Киімнің өңірі Будданың кеудесін жауып тұр. Жасалу қолтаңбасының, сабырлы салқынқандылығы, Будданың терең ойға беріліп отырғанының сәтті берілгендігі мүсіннің сингал үлгілерімен байланысы бар екендігін көрсетеді. Бірақ осынау бирмалық ықпалға қарамастан Сукотаи өнеріне өзіндік сипаттар тән болып келеді. Бұл өнер Оңтүстікг Шығыс Азияда кең тараған жаңа үлгілерге бастау болды. Мәселен, ''«жүріп келе жатқан Будданы»'' алайық. Бұл мүсін шиыршық атқан ширығуымен, нәзіктігімен, бейне пішінінің бипаз жұмсақтығымен ерекшеленеді. Таиланд сәулеті көне дәуірдегімен салыстырғанда көп өзгерістерге ұшыраған. Ең алдымен кхмерлік ықпал әлсіреген. Бірқатар үлкен ғимараттар, мәселен, жоғарыда айтылып өткен XIV ғасырдың бірінші жартысында Лутай патша салдырған Сукотаидағы Ват Махатхат храмы мұнара-храм мен символикалық күмбездің мәнді қосындысы есепті. Таиландтағы осы сияқты мұнара-храм мен ішінде діни қызметке арналған кұжыралары, кішкентай ғана бөлмесі бар символикалық күмбез шын мәнісіндегі символикалық күмбезден өзгеше болып келеді. Оның мұндай түрі «пранг» деп аталады. Өкінішке орай, осы тамаша өнер туындылары көп өзгертілген. Символикалық күмбездермен қоршалған орталық ғймарат (символикалық күмбездердің.биіктігі ғимарат биіктігінің төрттен үш бөлігіндей) олармен бір террасаға орналасқан. Төрт бұрышты ғимараттың орталық бөлегі жоғары өрлеп барып, дөңгелек формаға енеді де, символикалық күмбездің кішірейген түрін қай- талап барып, ұшар басы одан әрі үшкірленген шпильмен бітеді. Кейінірек кезде салынған мұндай ғимараттардың ірге табаны да дөңгелек болып келгенін көреміз. Ват Махатхат ғимаратының орталық бөлігінің кертпе қуыстары гипстен жасалған бедерлі суреттермен әшекейленген. Бұл ғимаратты қайта жөндеуге сингал суретшілері мен қолөнершілері қатысып, олар Полоннарувадағы гипстік әшекейлерге тән цейлондық стильді пайдаланған тәрізді.
left|thumb|300px 1296 жылы солтүстік тайлар мемлекетінің астанасы Чиенгмай болды. Жаңа мемлекет Ланна деп аталды. Мұнда, сірә, алғашқы кезде мондық стиль дамыған болуы керек. Ланнаның әйгілі билеушісі Тилокарат патшаның тұсында XV ғасырдың ортасына таман Чет Йот монастырь салынған. Монастырьдың көптеген құрылыстары, атап айтқанда, монахтар жиналысына арналған зал осал материалдардан салынғандықтан сақталмаған. Бірақ, аса маңызды ғимарат — Бодх- Гайдағы әйгілі Махабодха храмының кішірейтілген көшірмесі сақталған. Іргетасқа орналасқан бұл ғимараттың орталық бөлегінің сырты бағандар арасында орналасқан екі қатардан гипс бейнелермен әшекейленген. Тилокарат патша монахтарды Бодх-Гайға жіберіп, одан Будда мұсіндерінің көшірмелерін алдырған деп топшылауға да болады. XV ғасырдың екінші жартысынан бастап аяқтарын астына алып, өкшелері жоғары қараған (бұны ваджрасын қалпында деп атайды) күйдегі бұл Будда тайлар өнерінің туындылары ұшін үлгіге айналған. 1461 жылы Тилокарат патша Сукотаи қаласын аз мерзімге ғана өзіне қаратып алды. Содан бастап Ланна өнерінде бірқатар бейнелеу өнері туындыларының жаңа типтері пайда болды. Мәселен, князьдік әшекейлердегі Будда мен төбесіндегі жалын тілін ұстаған Будда бейнелерін алайық. Осылардың соңғы түрі Таиландтың кейініректегі өнерінде, сондай-ақ Цейлонның сонымен тұстас өнерінде де кең тараған.
XIV ғасырда-ақ Менама өзенінің төменгі ағысында бұған дейін Сукотаиға бағынып келген Утонг князі жаңа астана — Аютияның негізін салды. Утонг князьдігі үлкен болмағанымен, үзақ өмір сүрді, алғашында оның зор маңызы бола қойған жоқ. Кешікпей Аютия мемлекеттің орталығы болды да, өз ықпалын Орталық Таиландқа және оңтүстікте Малакка жарты аралының бір бөлегіне жүргізді. XV ғасырдың екінші жарты сында ғана кхмер империясы Камбуджадеш жеңіліп, Аютия қаласы астана болған тайлар мемлекеті Оңтустікг Шығыс Азиядағы ең белді мемлекеттердің біріне айналды. Тайлардың ұзак уақытқа созылған саяси өктемдігі 1767 жылы бирмалықтар Аютияны түбегейлі талқандауымен шектелді, бирмалықтар бұдан бұрын 1469 жылы да басып кірген еді.
Аютия кезеңі стилі бойынша бірнеше фазаға бөлінеді. Мон, кхмер және сукотаи элементтерін бойына сіңірген ертедегі Утонг кезеңі XIII—XV ғасырларды қамтиды; сайып келгенде, ол Аютия пайда болғанға дейінгі уақыттан басталады. Екінші фаза — Ломбури кезеңі, бұл Аютияның ұлттық стилін бойына жинақтаған кезең. Мұнда кхмер немесе Ломбури элементтері дәстүрлі тайлар өнерімен астасып жаңа стильді құрады. Ал бұл стиль XV ғасырдан XVIII ғасырға дейін өмір сүрді. Тайлар өнерінің соңғы стилі —1782 жылы жаңа астана болған Бангкок қаласының атымен аталатын стиль.
Сәулет өнерінде Аютия кезеңіндегі көне прангпен қатар символикалық күмбез де өз орнын алған. Оның бірден-бір үлгісі — XV ғасырда салынған Ват Сри Санпет монастыры.
Осының нәтижесінде төрт жағының бірі, атап айтқанда, қақпа орналасқан шығыс жағы, шаршы көлемнен алысқа едәуір ұзара түседі де, храмның жалпы алып жатқан көлем-келбеті ашамай тәрізді болып көрінеді. Мұнарасы бірнеше бөлікке бөлінген: цокольды бөлік; сыртындағы куыстарда орналасқан Будданың аумақты бейнелерімен әшекейленген целласы бар орта бөлігі; ең соңында прангтың өзіне ғана тән төбесі. Салыстырып қарағанда осы биік, жоғарылаған сайын дөңгелене беретін үстіңгі жағы ғимараттың жалпы дөңгелек кейпін бұзбайды. Қайта пирамидасы және сатылы төбесі бар көне ғимараттарға қарағанда пранг символикалық күмбезді көргендей әсер етеді.
Тайлар өнерін сипаттағанда өзіндік стильді айшықтайтын Сукотаи кезеңіндегі (шамамен XIII-—XIV ғғ.) толып жатқан қола мүсіндер туралы айтпай кету мүмкін емес.
thumb|250px Оның көпшілігі шет елдердегі қорлар мен музейлерден орын алып отыр. Жерге жабысқан қалыпта отырған Будда (бхумиспаршамудра), адымдап келе жатқан Будда, князьдік әшекейлер тағынған Будда, мүсіндерінен бөлектенген Будданың бастары көп ретте Таиланд өнерін ерекшелей түседі. Осы сияқты оңтүстік үнділік қола мүсін Еуропа елдеріндегі қорларда көпке дейін үнді өнерін танытатын ескерткіш ретінде бағаланып келді. Осы тай мүсіндерінің ішіндегі ең тамашалары мон және кхмер дәуірлеріндегі көне мүсіндерден өзгешелеу болып келеді, ол өзгешелік сүйірлене біткен бет пішінінің мәнерлілігімен ерекшеленеді, өте көркем жасалынған көне тас мүсіндердің өзінде бастарындағы шаштың бірнеше қатар етіп бұйраланған қалпак тәрізді өте мәнерлі етілуі ерекше көзге тұседі. Будданың төбесіндегі жалын тілі сүйірленіп, жоғарылай береді де, князь әшекейіндегі Будда тәжіне ұқсап кетеді.
Бангкок кезеңі қазіргі кезге дейін созылады. Бирмалықтардың жаугершілігінен кейін XVIII ғасырдың аяғында Таиландты осы уақытқа дейін билеп отырған жаңа әулет ұкімет басына келді.
Өнердегі көне дәстүрлер одан әрі жалғасын тауып дами түсуде. Ол дәстүрлер әр кездегідей еуропалықтар мен американ ықпалына беріле қоймай, өз дәстүрін ұстануда. Бұл, әсіресе, Таиланд жерінде екінші дүниежүзілік соғыстан кейін айрықша сезілуде. Таиланд отарлық езгіге ұшырамағанымен (кейбір уақыттарда ол шетелдіктер үшін мұлде жабық та болды), басқа Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне қарағанда мұнда ұлт-азаттық қозғалысы бәсең болды.
Таиланд өнерінің тарихы осы елдің тарихын да бейнелейді. Бұл ел Оңтүстік-Шығыс Азиядағы сауданың тоғыз жолы тоғысқан торабы болды және өз көршілерінің: батыста бирмалықтардың, оңтұстікте индонезиялық Шривиджая әулетінің, шығыста кезінде құдіретті болған кхмер патшалығының бітіспес даулы объектісіне де айналды. Бейнелеу өнері саласында кхмерлік ықпал неғұрлым күшті болған. Таиландтағы және Бирмадағы туыстас мон халықтары тайлар мәдениетінің қалыптасуына үлес қосқанымен, Бирма мондары Таиландқа ерекше ықпал етерлік дәрежеде болмағанын айтқан жөн. Қысқа кезеңдерді есепке алмағанда, тірегі Шри Ланка мен Бирма болған буддизмнен Таиланд кол үзбеген, оның сенімді орталығына айналған. Осындай шын берілгендік пен табандылық алайда оңайға түскен жоқ. Кезіндегі творчестволық, өзіндік ерекше қызметтің орнына тоқыраушылық, консерватизм, бір кездерде табылған формалардан танбаушылық, көркемдік киялдан жұрдай болу сияқты келеңсіз жайлар орын тепті. Өнер туындыларының саны кемімегенімен, сапасы құлдырап кетті: тоқырап қалған қағидалар мен дәстүрлер үстемдік алды.
Мұндай дамудың тиімді және тиімсіз жақтарын қарастырғанда пайымды болған жөн. Таиландта не Ангкор немесе Байон да, не Боробудур да жоқ. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы барлық жердегідей, тайлар цивилизациясының түп негізінде де үнді мәдениеті жатыр. Бірақ Бирмадағыдай Таиландта да бұл ықпал Үндістанның тікелей өзінен ғана келіп жеткен жоқ. Барлық жағдайда, ең алдымен, тхверавада өнері мен Цейлон мәдениетінің, сондай-ақ мондар мен кхмер өнерлерінің байланыстырушы роль атқарғанын есте ұстаған абзал.
Моисей Срулевич Брухис
Брухис Моисей Срулевич (1919-2006), молдаван жазушысы, аудармашы. Тәржіма қызметінде балаларға арналған туындыларды аударуда жақсы танылған. Ю.Нагибиннің әңгімелерін, И.Дубинскийдің «Жел өтінде», Н.Киселевтің «Түнгі сапар», В.Пальманның «Қызыл мен жасыл» повестерін, Ағайынды Стругацкийлердің «Алқызыл бұлттар елі» романын т. б. аударды. Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының 1-кітабын (Л. Чемортанмен бірге, 1962) және 3-кітабын (В. Мустяцэмен бірге, 1963) молдаван тілінде сейлетіп, оқырман қауымның алғысына бөленді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Варваринская
Варваринская — Ресейдегі өзен. Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыл өзенінің оң жағалауынан 190 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Есет өзенінің құйылысынан Тура өзені, Тавда өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері
Анеморумбометр
Анеморумбометр - желдің бағыты мен жылдамдығын анықтайтын аспап.
Рэймонд (Айова)
Рэймонд (Raymond) — Айова штатының Блэк-Хок округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.0 км². FIPS коды — 19-65820.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 537 адамды құрады.
Суды тұшыландыру
Суды тұшыландыру (Опреснение воды) — табиғи судың құрамыпдағы тұз мөлшерін азайту; теңіз суы немесе түзды грунт суы құрамындағы тұздың деңгейін суды технологиялық пайдалапуга немесе ауыз су үшін тұтынуға қажетті деңгейге дейін тұндыру. Қазіргі кезде 100- 150 мың түрғыны бар елді мекендерді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін теңіз суын тұшыландыратын қондырғылар жасалған (мысалы., Ақтау қаласында).
Дереккөздер
Суды тұщыландыру
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Desalinisation
Анемоскоп
Анемоскоп - жел конусы сияқты белгілі бір бағыттағы желдің бар екенін көрсетіп тұратын аспап.
Дереккөздер
Санат:Аспаптар
Тасымалдау құбылыстары
Тасымалдау Құбылыстары – физикалық жүйеде электр заряды, масса, импульс, энергия, энтропияның, т.б. физикалық шамалардың кеңістікте тасымалдануы (бөлінуі) арқылы өтетін кинетикалық процестер. Бұл бөлінулер заттың тұтас жүйе ретінде “таза” мех. қозғалысымен де, эл.-магн. күштердің әсерінен де және заттың құрамындағы микробөлшектердің (газ және сұйықтың молекулалары, металл торының электрондары мен оң таңбалы иондары, электролиттің иондары, т.б.) жылулық қозғалысымен де байланысты болады. Жүйеге сыртқы электр өрісінің әсер етуі нәтижесінде, жүйе температурасының құрамының және жүйені құрайтын бөлшектердің (атом, молекула) орташа жылдамдығының кеңістіктік біртекті болмауы салдарынан да Тасымалдау Құбылыстары пайда болады. Физ. шамалардың тасымалдануы олардың градиентіне кері бағытта жүреді.
Тасымалдау Құбылыстары жүйені тепе-теңдік күйге жақындатады. Тасымалдау Құбылыстарына электрөткізгіштік (сыртқы электр өрісінің әсерінен электр зарядтарының тасымалдануы және айқас процестер), диффузия (концентрация градиентіне байланысты жүйенің бір бөлігінен екінші бөлігіне массаның тасымалдануы), жылуөткізгіштік(температура градиенті нәтижесінде жылу энергиясының жүйенің бір бөлігінен екіншісіне тасымалдануы), т.б. құбылыстар жатады. Айқас процестер кезінде бір шаманың градиенті басқа шаманың тасымалдануына әкеледі. Мыс., термодиффузия немесе Соре эффектісі – температура градиенті масса ағынын тудырады; керісінше концентрация градиенті есебінен жылу ағыны пайда болады (Дюфур эффектісі). Сыртқы магнит өрісі әсер етпейтін изотроптық жүйелерде термоэлектрлік эффектілер деп аталатын айқас құбылыстар байқалады: екі тізбектеп қосылған әр түрлі өткізгіштердің түрлі температурадағы түйіндерінде электр тогы жоқ кезде электр қозғаушы күштің (ЭҚК) пайда болуы (Зеебек эффектісі); Пельте эффектісі – тұрақты температурадағы әр түрлі екі өткізгіштің түйіндерінен электр тогы өткенде жылудың бөлінуі немесе жұтылуы; Томсон эффектісі – тогы бар өткізгішті бойлай температура градиенті болғанда жылудың бөлінуі немесе жұтылуы. Сыртқы магнит өрісі әсер ететін изотроптық жүйелерде гальваномагниттік және термомагниттік эффектілер болып саналатын айқас құбылыстар байқалады. Бұл құбылыстар электр тогының әсерінен туындаса оларды гальваномагниттік, ал жылу ағыны есебінен пайда болса термомагниттік деп атайды. Тасымалдау Құбылыстарын кинетик. теория зерттейді.
Хадд
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Тарих
Гексагондық сингония
Гексагондық сингония - орта санат сингониясы. Оған симметрия осі L6 немесе иммерсиялық ось Li6 бар кристалдар жатады. 7 симметрия түріне бөлінеді. Кристалдар 4 координаталық ось бойынша орналастырылады. Жақтар мен қабырғалардың символдары 4 индексті.
Дереккөздер
Санат:Симметрия
Гексаоктаэдр
Гексаоктаэдр - текше сингонияның 48 жақтан тұратын қарапайым түрлерінің бірі.
Дереккөздер
Санат:Симметрия
Шекарадағы жанжал
Шекарадағы жанжал. Әдетте, Ұлттық Қауіпсіздік Комитеті Шекара қызметінің күштері мен құралдарының Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері құрамаларымен және бөлімдерімен өзара іс-қимылы арқылы шешіледі. Сыртқы күштер Қазақстан Республикасының ішкі ісіне қол сұғу үшін сылтау ретінде тұтандырар ішкі қарулы қақтығыстың туындау мүмкіндігін жоққа шығаруға болмайды. Мұндай қақтығысты тұмшалап, ауыздықтау үшін Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарын колдану Қазақстан Республикасының Конституциясына қатаң сәйкес жағдайда заңдылық пен құқық тәртібін қалпына келтіру, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, халыққа қажетті көмек көрсету және жанжалды бейбіт жолдармен шешуге жағдай туғызу мақсатында жүзеге асырылады.
Спавинав (Оклахома)
Спавинав (Spavinaw) — Оклахома штатының Mayes округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 563 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-69050.
Магиялық поэзия
Магиялық поэзия (maqos - абыз, сиқыршы) (өз кезегінде грек тіліне парсы тілінен сіңген сөз) - әр түрлі құбылыстарға табиғаттан тыс күштер арқылы әсер етуге болады дейтін наным-сенімнен туған сиқырлау, дуалау мақсатымен айтылатын ғұрып өлеңдері. Мысалы, қазақ фольклорындағы бәдік, арбау-байлау өлендері, бақсы сарыны, т.б. Магиялық поэзия жанрларына жатады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Поэзия
Жарқайың (Есіл ауданы)
Жарқайың — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы, Алматы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 259 адам (132 ер адам және 127 әйел адам) болса, 2009 жылы 169 адамды (88 ер адам және 81 әйел адам) құрады.
Ишкар
Ишкар — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Ишкар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 617 адамды құрады. Пошта индексі — 452281, ОКАТО коды — 80230840001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Пукса
Пукса — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мехреньга өзенінің сол жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 106 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пирамидалық жасушалар
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Кадроскоп
Кадроскоп - теледидарлық тарату камерасын бабына келтіру үшін ондағы электрондық-сәулелік тарату құралының орнына қойылатын құрал.
Мұнда электрондық-сөулелік беру құралының нысанасының орнына люминофорлық экран қойылған. Сол экранға қарап отырып жаймалау жүйесін сапалы түрде бабына келтіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Шекарадағы шаруашылық қызмет тәртібі
Шекарадағы шаруашылық қызмет тәртібі. Қазақстан азаматтары мен шетел азаматтары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасында шаруашылық, кәсіпшілік және өзге де қызметті, соның ішінде бірлескен қызметті республикалық заңдар мен халықаралық шарттарға сәйкес жүргізеді және ол Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасында тиісті тәртіпті қамтамасыз ететіндей болып жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасында шаруашылық қызметтің барлық түрлерін жүзеге асыру тәртібін шекара әскерлерінің ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Министрлер кабинеті белгілейді.
Емдік бронхальвеолдық лаваж
Емдік бронхальвеолдық лаваж — бронхальвеола мен өте ұсақ кеңірдек тарамдарының ұйыған шырышын, ақуызды және басқа мөлшерін тазалап жууға және изотониялық ерітіндінің көп мөлшерін ішкі кеңірдек тарамына енгізуге негізделген.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Ляссе
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Гексатетраэдр
Гексатетраэдр - текше тетраэдрдің әрбір жағы есебінен 6 жақ пайда болуы нәтижесінде кескіңделетін 24 жақты текше сингония.
Дереккөздер
Санат:Симметрия
Құс жолы
Құс жолы (немесе, дұрысы Құсжолы, milky way, мағынасы "cүт жолы") — құрамына Күн жүйесі және көптеген жұлдыздар енетін алып аумақты спиральді галактика. Ол шамамен екі жүз миллиард жұлдыздан, сондай-ақ жұлдыз шоғыры мен тобынан, газ бен тозаң тұмандықтарынан және жұлдызаралық кеңістікке таралған жеке атомдар мен түйіршіктерден құралған. Бұлардың үлкен бөлігінің пішіні линза тәріздес, оның көлденеңі шамамен 30 кпк, ал қалыңдығы 4 кпк. Кіші бөлігінің пішіні сфера тәріздес, оның радиусы шамамен 15000 пк. Құсжолы галактикасының барлық құраушылары кіші симметрия осінен айналатын, бірыңғай динамикалық жүйе болып байланысқан.
Этимологиясы
Жердегі бақылаушыға аспандағы мыңдаған жеке жұлдыздар Құсжолы тәрізді көрінеді. Осыған байланысты біздің галактика Құсжолы жүйесі деп те аталады. Құрамына Күн енетін галактиканы басқа галактикалардан ажырату үшін, оны кейде «біздің галактика» деп те атайды. Кейде Галактика (бас әріппен) деп те жазылады.
Құсжолы — кең, ақшыл жолақ болып тұтасқан орасан көп жұлдыз шоғыры. Алайда аспан сферасына қатарласа проекцияланатын жұлдыздар кеңістікте бір-бірінен алшақ орналасқан. Сондықтан әр түрлі бағытта секундына ондаған, жүздеген километр жылдамдықпен қозғалатындығына қарамастан, олар бір-бірімен ешқашан соқтығыспайды. Жұлдыздардың кеңістікте таралу тығыздығы Галактика полюстерінің бағытында тым аз болады. Жұлдызаралық зат та кеңістікке бір қалыпты таралмаған, олардың басым көпшілігі жеке бұлттар мен тұмандықтар түрінде галактикалық жазықтықтың маңына шоғырланған.
Ашылу тарихы
Құсжолының жұлдыздық табиғатын тұңғыш рет 1610 жылы Галилео Галилей байқаған. Бірақ Галактика құрылысын жүйелі түрде зерттеуді XVIII ғасырдың аяғында Уильям Гершель бастады. Ол өзінің жүргізген зерттеулері негізінде бақыланған жұлдыздар пішіні сопақ, алып жүйе құрайды деген болжам айтты. Василий Струве 1847 жылы көлем бірлігіндегі жұлдыздар саны галактикалық жазықтыққа жақындаған сайын көбейетіндігін, ал Күннің галактика ортасында орналаспағандығын анықтаған. Ол 1859 жылы бүкіл Галактика жүйесінің осьтен айналу ықтималдығын көрсеткен. Галактиканың мөлшері жөнінде XX ғасырдың 1-ширегіндегі неміс астрономы Хуго Зелигер мен голланд астрономы Якобус Каптейн дәлелді пікір айтты. XX ғасырдың 20-жылдарында америкалық астроном Харлоу Шепли Галактика орталығының бағыты Мерген шоқжұлдызында екендігін анықтап, күннің галактика орталығында орналаспағандығын дәлелдеген. Швед астрономы Бертиль Линдблад жұлдыздар жылдамдығының әр түрлі болатындығына сүйене отырып, Галактиканың динамикасы мен құрылысын зерттеген, Галактика құрылысының күрделі екендігін ашқан. 1927 жылы голланд астрономы Ян Оорт жұлдыздардың сәулелік жылдамдығы мен меншікті қозғалысын зерттеу кезінде Галактиканың меншікті кіші осінен айналатындығын дәлелдеді. Галактиканың ортасына жақын бөліктері сыртында жатқан бөліктеріне қарағанда жылдамырақ айналады. Галактиканың орталығынан күнге дейінгі қашықтық 10 кпк. Күн 250 км/с жылдамдықпен галактика орталығын екі жүз елу миллион жылда (айналу периоды) толық бір рет айналып шығады. Галактикалар – біздің Галактикадан тыс орналасқан алып жұлдыздық жүйелер. Олар аспанда Құс жолынан тыс жарық тұман түрінде көрінеді. Сондықтан оларды галактикадан тыс тұмандықтар деп те атайды. Америка астрономы Эдвин Хаббл XX ғасырдың 20-жылдарында бізге ең жақын Галактика өте әлсіз көптеген жұлдыздардан тұратындығын, оның ішінде цефейлер типтес айнымалы жұлдыздардың болатындығын байқаған. XX ғасырдың 30-жылдары эллипстік ергежейлі Галактика, ал 60-жылдары көптеген сақина, дискі тәріздес Галактика және алыс орналасқан жинақы Галактика ашылды. Қуатты радиосәуле шығаратын топтасқан галактика N-галактикалар қатарына жатады. Осындай радиосәуленің жұлдыз тәріздес көзі квазарлар деп, ал қуатты радиосәуле шығаратын бұрыштық өлшемі бар Галактика радиогалактикалар деп аталады. Темірқазық маңындағы M 82 бұрыс галактиканы зерттеу нәтижесінде америкалық астрономдар мынадай қорытындыға келді: оның орталығында осыдан бір жарым миллион жыл бұрын жарылыс болған, соның салдарынан ыстық сутек ағыны 1000 км/с жылдамдықпен ұшып шыққан. Бұл жарылыс электрондар ағынын тудырған. Радиосәуленің жылулық табиғатының шығуына осы себеп болған. Астрофизик Виктор Амбарцумянның пікірі бойынша, мұндай жарылыстар қазір де жүріп жатыр. Бұрынғы КСРО-да жасалған Галактика каталогында он бесінші жұлдыздық шамадан жарығырақ отыз мыңдай Галактика бар. Олар барлық аспанның төрттен үш бөлігін қамтиды. Бес метрлік телескоппен жиырма бірінші жұлдыздық шамаға дейінгі бірнеше миллиард Галактикаларды көруге болады.
thumb|300px|left|Объект M31, галактика Андромеда. Мессье суреті XIX ғасырда француз ғалымы Мессье барлық тұмандықтардың жүйелі тізімін жасады. Оған жүзден астам тұмандықтар енді. Тек XX ғасырда ғана бұл түмандықтардың табиғаттары анықталды. Олардың тозаң мен газ араласқан түмандықтардан, шар тәрізді және шашыраған газ шоғырларынан, галактикалардан түратыны белгілі болды. Жүлдыздар арасындағы кеңістік бос тәрізді болып көрінеді. Шынында, барлық жүлдыздар арасындағы кеңістіктер заттарға толы. XX ғасырдың басында жүлдыздар жарығының жұтылу немесе әлсіреу қасиеті ашылды. Жарықты жұтатын заттың Құс жолында шоғырланғаны және шүйке тәрізді құрылысы бар екені анықталды. Бұл зат физикалық құрамы жақсы зерттелген тозаңдардан тұрады. Жұлдыздар арасында тозаңнан басқа өте үлкен мөлшерде газ бар (тозаңнан жүз есе көп). Олар бейтарап сутегінің 21 см толқын ұзындығында сәулелер шығарады. Егер бейтарап сутегі бұлтына жақын жерден көк ыстық жұлдыз тұтанса, жұлдызаралық газдар мен тозаңдардың сәулеленуі байқалады. Жұлдыздың шығарған ультракүлгін кванттарын бұлттың атомдары жұтады да, осы атомдар жарық кванты түрінде кайта сәуле шығарады.
Орионның үлкен тұмандығы — ең жарық газды тұмандық. Дүрбі арқылы (қырағы көзге құралсыз көзбен де көрінеді) бір сызық бойына орналасқан үш жұлдыздан сәл төменде орналасқан Орионның белдігі көрінеді. Бұл тұмандықтарға дейінгі қашықтық 1000 жарық жылы шамасында.