cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үлкен Гнилуша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Б. з. д. 289 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 289 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 289 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Динара Батырханқызы Диқанбаева
Динара Диканбаева (11 мамыр 1982 жыл, ) — қазақстандық шайбалы хоккейші. 2003 жылғы Қысқы Азия ойындарының чемпионы. 1999 жылғы Қысқы Азия ойындарының қола жүлдегері. 2002 жылы Қысқы Олимпиада ойындарына, 2000, 2001, 2003 жылдары әлем чемпионатына қатысты.
Өмірбаяны
Алматының ЦСКА клубында ойнаған.
2002 жылғы Қысқы Олимпиадаға барған жалғыз қазақ қызы.
Қазақстан құрамасының құрамында үш рет әлем чемпионатына қатысты. 2000 жылы турнирде 5 кездесу өткізіп, бірінші дивизионның алтын медалін жеңіп алды. 2001 жылы 5 кездесуде жоғарғы дивизионда 3 (2 + 1) ұпай жинады. 2003 жылы бірінші дивизионның күміс жүлдегері болды, 5 кездесуде Дикамбаева 2 нәтижелі пас берді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша шайбалы хоккейшілер Санат:Қазақстан шайбалы хоккейшілері Санат:Қазақстан әйелдер шайбалы хоккей құрамасының ойыншылары Санат:Шайбалы хоккейден Азия ойындары чемпиондары Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары
Әлеуметтік салық
Әлеуметтік салықтар – нысаналы мақсаттағы тікелей салық түрі. Әлеуметтік салықтар әлеуметтік мақсаттағы бюджеттен тыс нысаналы қорлардың, зейнетақы қорларының, әлеуметтік сақтандыру, жұмыспен қамту қорларының негізгі көзі болып табылады. Салық салу нысаны – еңбек міндеттерін орындағаны үшін төлемнің алуан түрлері. Әлеуметтік салықтар азаматтарды мемлекеттік әлеуметтік қорғау жүйесінің дамуымен байланысты дүниеге келді. Заңды және жеке тұлғалар төлейтін әлеуметтік салықтар мөлшерлемесінің ара қатынасы нақты бір елдегі қалыптасқан экономикалық, әлеуметтік және саяси жағдайларға байланысты. Мыс., АҚШ-та жұмыс берушілер мен жалдамалы жұмыскерлер Зейнетақы қорына бірдей мөлшерде – 9%-дан төлейді. Қазақстанда 10%-дан аударады. Әлеуметтік салықты төлеушілер – елдің резидент-заңды тұлғалары, сондай-ақ елде қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер, жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар. Резидент-заңды тұлғалар мен бейрезиденттер үшін белгіленген төлемді қоспағанда, жұмыс берушінің қызметкерлерге белгіленетін кірістер түрінде төлейтін шығыны, ал жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар үшін төлеушілердің өздерін қоса алғанда, қызметкерлер саны салық төлеу объектісі болып табылады.
Лозанна бітім шарты
Лозанна бітім шарты — 1923 жылы 24 шілдеде Лозанна конференциясында жасалған. Конференцияға Англия, Франция, Италия, Жапония, Грекия, Югославия, Румыния, Түркия қатысты. Лозанна бітім шарты бойынша Түркияның жаңа шекарасы белгіленіп, Осман империясының құлағаны заңдастырылды. Бұл шарт бойынша Түркия Осман сұлтандығы қарызының өзіне тиісті бөлігін мойындап, қаржылық бақылаудан құтылды.
Бірақ Осман империясы тұсында қол астында болған Таяу Шығыстағы иеліктерінің бәрінен бас тартты. Лозанна бітім шарты нәтижесінде Антанта мемлекеттері 1920 ж. жасалған Севр бітім шартынан бас тартып, Түркияның тәуелсіздігін мойындады. Лозанна бітім шарты кейбір қолайсыздығына қарамастан, Түркияның халықаралық жағдайының нығаюына жағдай жасады.
Санат:Ұлыбританияның халықаралық келісімдері Санат:Италияның халықаралық келісімдері Санат:Түркияның халықаралық келісімдері Санат:Жапонияның халықаралық келісімдері Санат:Лозанна Санат:Бітімгершілік келісімдер Санат:1923 жыл
Чак-мооль
Чак-мооль (исп. chac-mool) — Мексикадағы Юкатан түбегіндегі Чичен-Ицадағы Әскерлер ғибадатханасының ұшар басында орналасқан көлемі айбынды тастан жасалған мүсін. Оның қарнында сауыт орналасқан, онда діни жоралар кезінде құрбандыққа шалынған адамдардың жүректері салынып қойылуы да мүмкін. Бұл мүсіннің дене тұрысы әлі күнге дейін белгісіз. Кейде Чак-мооль құрбандық алтарі, ал табақ адам жүрегі тәрізді тасаттық беруге арналған делінеді.
Толтектер оған жаңбыр құдайы ретінде табынған. Чак-мооль атауы 1875 жылы Чичен-Ицадағы мүсіндердің бірін қазып тапқан Огюст Ле-Плонжонмен байланысты. Ле-Плонжон оны Chaacmol деп атады, бұл майя тілінен "жолбарыс патшасы" деп аударылады деген екен. Ле-Плонжон мүсінде Чичен-Ицаның өткен басшысы бейнеленген деп мәлімдеді. Ле-Плонжонның демеушісі Стивен Солсбери Ле-Плонжонның ашуларын жариялап, оның жазылуын "Чак-мооль" деп өзгертті("үлкен қызыл теңбілшар"). Осы сияқты барлық пұттар қазір "Чак-мооль" деген атпен белгілі.
Чак-мооль мүсіндерін орталық Мексикада және Юкатанада табуға болады. Сонымен қатар,Чак-моольдың белгілі жерлері: Тула, Чичен-Ица, Мехико, Тласкала, Гватемаладағы Киригуа.
Тула мен Чичен-Ицада бұл мүсіндер көбінесе ғибадатханалардың алдында құрбандық, қайыр беруге арналып қойылған.
Қазіргі кейбір сарапшылардың ойынша Чак-мооль мүсіндері құдайдың елшілері болған өлген әскерлер бейнелерін көрсетеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мексика Санат:Ескерткіштер
Әкімшілік жауапкершіліктің белгілері
====
Азат (Түркістан облысы)
Азат — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Иіржар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 358 адам (163 ер адам және 195 әйел адам) болса, 2009 жылы 359 адамды (175 ер адам және 184 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Биплан
thumb|оңға|[[Ан-2 — биплан ұшақ]]
Биплан (bis «екі есе» және planum, «жазықтық») — бірінің үстінде екіншісі орналасқан екі тасушы жазықтығы (қанаты) бар ұшақ.
Бұл ұшақ конструкциясы аз қанат жаймасында үлкен қанат ауданы мен көтергіш күшті алуға мүмкіндік береді. Монопланға қарағанда бипланға ұшу және қону үшін қысқа ұшу-қону жолағы жеткілікті. Жоғары аэродинамикалық кедергі күші бипланның жетіспеушілігі болып табылады. Сонымен қатар, алғашқы ұшақтардың қанаттары ағаштан жасалынатын және сырты матамен қапталатын, сондықтан мұндай қанаттардың беріктігі оларды үлкен етіп жасауға немесе ұшаққа қуатты қозғалтқыш орнатуға мүмкіндік бермеді. Уақыт өте 1930-жылдары ағаш ұшақтар орнына беріктігі жоғары, металдан жасалған монопландар кең тарала бастады.
Санат:Аэродинамикалық сызбалар
Бургу (Арока)
Бургу (Арока) (Burgo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Арока муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2067 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 384,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Марклоэ
Марклоэ (Marklohe) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Нинбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4440 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 56 021. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Решке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Майтөбе (Ақтөбе облысы)
Майтөбе — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл, Көктөбе ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 614 адам (305 ер адам және 309 әйел адам) болса, 2009 жылы 426 адамды (212 ер адам және 214 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы елді мекендері
Анилингус
Анилингус (anus — артқы қуыс + lingo — жалау; синонимдері — анилинкция, римминг rimming немесе аналингус) — сексуалды қоздыру үшін немесе сексуалды қанағаттандыру үшін артқы қуыс жағын тілмен немесе еріндермен стимуляциялауды білдіретін сексуалды практика.
Лубан (Жиронда)
Лубан (Loubens) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33250, пошта индексі — 33190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 310 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Штайнен (Швиц)
250px|thumb|Картада орналасуы Штайнен (Швиц) (Steinen SZ) — Швейцарияның Швиц кантонында орналасқан коммуна. Швиц округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3041 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.85 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1373, пошта индексі — 6422.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швиц елді мекендері
Ломовая (Тыпыла тармағы)
Ломовая — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тыпыл өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Косьва бастауынан Широков су торабынаКосьва бастауынан Широков су торабына дейін, ауданы)|ИсадыКосьва бастауынан Широков су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4566
IC 4566 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55601, UGC 9933, MCG 7-32-38, ZWG 222.35.
Сыртқы сілтемелер
IC 4566 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Жазатайым оқиға
Жазатайым оқиға (ағыл. accident; нем. Ungliicksfall т, Ungliickn; Unfallm) - Зардап шегуші тарапынан қаскөйлік ниеті болмаған кезде, сыртқы күштің адам ағзасына бір рет оқыстан және зиянды әсер етуі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вотупоранга
Вотупоранга (Votuporanga) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вотупоранга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 77 419 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 421,686 км² шамасында. Халық тығыздығы — 183,59 адам/км².
Тарихы
Қала 1937 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Плоттер
Плоттер (ағылш. plotter — график салушы) — суреттерді, сұлбаларды, сызбаларды, карталарды, т.б. графикалық ақпараттарды өте жоғары дәлдікпен қағазға, калькаға, т.б. автоматты түрде түсіретін құрылғы. ЭЕМ-нда, автоматты жобалау, автоматты өлшеу жүйелерінде, картографияда, т.б. графикалық ақпаратты шығарушы құрылғы ретінде қолданылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Қыздаршыққан
Қыздаршыққан – Үлкен Борсық құмды алқабының оңтүстік-батысындағы шағын құм.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Бозой ауылының солтүстік-батысында 40 км жерде орналасқан.
Жер бедері, өсімдігі
Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 9 км-ге созылып жатыр, енді жері 6 км шамасында. Солтүстігінде Қошқарата соры, шығысында Көкалақұм құмы, оңтүстігінде Мыңжылқысексеуіл қонысы, батысында Үлкенсор соры мен Қошқарата құмы орналасқан. Жер бедері төбелі-белесті өсімдікпен бекіген құмды жазық.
Геологиялық құрылымы
Төрттік кезеңінің эолды шөгінділерінен түзілген.
Өсімдігі
Сұр қоңыр топырақ жамылғысында жусан, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы құмдары
Мұнайдың (газдың) жылыстауы
Мұнайдың (газдың) жылыстауы - Мұнайдың яки газдың жер қыртысында бір орыннан екінші орынға жылжу мұмкіндіктері. бұл мұмкіндіктер, олардың түрі және масштабы сол қозғалыстарды қамтамасыз ететін геологиялықжағдайларға - Мұнай мен газдың физикалық қасиеттеріне, олардың жағдайына, Мұнай мен газ кіріккен тау жынысытар мен жерасты суларының қасиеттеріне, сол өңірдегі қысым мен температура көрсеткіштеріне, т.с.с. - тікелей байланысты. Мұнай мен газдың жылыстауы "бастапқы жылыстау" және "туынды жылыстау" болып екіге бөлінеді. Бастапқы жылыстау Мұнай мен газдың түпнегіз тау жынысытарына (жынауықтарды қосып есептегенде) алғаш кірігуімен сипатталса, туынды жылыстау жинауыш кіріккен Мұнай мен газ массаларының жатындарға жинақталуын қамтамасыз ететін қосалқы қозғалыстармен сипатталады. Мұнай мен газдың жер қойнауларында жылыстау процестерінің Брод жасақтаған (1951 жыл) жіктемесі төмендегідей. 1.ай мен газ қозғалыстарының сипатына қарай, молекулалық жылыстау және ес түрде жылыстау түрлері жекеленеді. 2. Қозғалыс масштабы түрғысынан ілікгі және аймақгық жылыстау түсініктері енгізілген. 3. Қозғалыс жолы қорқоймасырттық және қорқоймаіштік жылыстаулар дараланады. Физикалық табиғаты тұрғысынан мұнайлар мен газдардьщ жылыстау процесі және түрлерге бөлінеді, олар: 1) өтімді тау жынысытардағы қысым мөлшері тұрліше еш жағдайдағы мұнай мен газдың сүзбеленуі; 2) тау жынысы кіріккен сулардағы мен газ массаларының қалқып шығуы; 3) мұнай мен газдың жерасты қозғалыстарьша тәуелді түрде жылыстауы; 4) тау жынысытардьщ нығыздалуы деформацияға үшырауы барысында онда кіріккен Мұнай мен газ аларының сығымдала босануы; 5) Мұнай мен газ массаларының капиллярлық сорбциялық күштер әсерінен қозғалысы; 6) Мұнай мен газдың сазды аққыш жыныстар кабатын бұзып-жара отырып қозғалуы; 7) тау жынысытар мен жерасты мұнай мен газ массалары үйірімділігіндегі айырмашылықгар салдарынан диффузияға ұшырауы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Виллареджа
Виллареджа (Villareggia) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 998 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10030.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Мартин.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сәбит Сәуменұлы Тауланов
Сәбит Сәуменұлы Тауланов (29.8.1947 ж. т., Батыс Қазақстан облысындағы Жәнібек ауданындағы Жәнібек (Батыс Қазақстан облысы)на) – әскери қайраткер, генерал-майор (1994), тарих ғылымдарының кандидаты (1993). Орал ауыл шаруашылығына техникумын (1966), Ташкент жоғары жалпы әскери командалық училищесін (1969), жоғары офицерлер курсын (1977), Термез педагогикалық институтын (1978), Мәскеудегі әскери-саяси академияны (1985) бітірген.
1966 – 82 ж. КСРО ҚК-нің Түркістан және Ленинград әскери округтерінде қызмет етті. Ауғанстанда арнайы іссапарда болды (1979 – 82). 1985 – 88 ж.
Ленинград әскери округі штабы саяси бөлімінің бастығы,
1988 – 91 ж. Алматы жоғары жалпы әскери командалық училищесінде әскери-саяси бөлім бастығы болып істеді.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Мемл. ҚК-нің кадрлар басқармасының бастығы (1991 – 92),
ҚР Қорғаныс мин-нде кадрлар және әскери білім департаментінің бастығы (1992 – 99) қызметтерін атқарды.
1999 ж. демалысқа шықты. Тауланов 3-дәрежелі “КСРО Қарулы Күштерінде Отанға қызмет еткені үшін” орденімен, көптеген медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан генерал-майорлары Санат:Тарих ғылымдарының кандидаттары Санат:29 тамызда туғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Жәнібек ауданында туғандар
Александр Владимирович Толстобров
Александр Владимирович Толстобров - мұнайшы, «ҚазТрансГаз-Алматы» АҚ техникалық дамыту жөніндегі басқарушы директоры.
Өмірбаяны
1958 жылы 11 мамырда Талдықорған облысы Сарқан ауданының Петропавловка ауылында туған. Орыс.
Дереккөздер
<References/>
Аңшылықтағы драма
«Аңшылықтағы драма» — Антон Павлович Чехов жазған повесть. Оны ең көлемді шығармасы.
Саяси монополия
Саяси монополия - [грек, monopolion poleo - сатамын] - қоғамдағы саяси ұйым, саяси билік түрі, басқару толығымен саясаттың жалғыз субъектісінің қолында болады. Монополиялық билік субъектісі бір адамның қолында болуы да мүмкін. Монополиялық биліктің мүндай түрі шығыс деспотиясына, антикалық тиранияға, еуропалық феодализм дәуіріндегі шексіз монархияларға, XX ғ. тоталитарлық тәртіптерге тән.
Монополиялық билік биліктің негізгі қызметтерінің бір субъектімен жүзеге асырылуынан көрініс табады: ол заң шығарушы да, ол атқарушы билік жетекшісі де, сот билігін де жүзеге асырушы. Саяси жүйенің басқа субъектілері оның қызмет көрсетушілері. Дәстүрлі мәдениетте билікке монополия қоғамдық қатынастарға негізделген табиғи басқару формасы. Батые мәдениетінде билікке монополия тарихи шектеулі рөл атқарды. Демократизм саяси монополияға қарама-қарсы жағдай.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Борис Аркадьевич Мордвинов
Борис Аркадьевич Мордвинов (шын тегі Шантель; 1899 жылы 24 қарашада Мәскеуде дүниеге келген) – совет театр режиссері. 1935 жылғы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі. 1919 жылы Мәскеу хореография театрының 2-студиясына тапсырған. Алайда рөлі болмағандықтан, сахнаға кішкентай эпизодтар үшін шыққан. 1921-1936 жылдар аралығында Мәскеу Хореографиялық академия театрында актер және режиссер қызметін атқарған.
Дереккөздер
Санат:КСРО театр режиссерлері Санат:1899 жылы туғандар
Луненбург (Массачусетс)
Луненбург (Lunenburg) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10 086 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.7 км² шамасында. FIPS коды — 25-37420.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Зонтайм (Швабия)
Зонтайм (Швабия) (Sontheim (Schwaben)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Төменгі Альгой ауданының құрамына енеді.
Жібек Жұмаділлақызы Арапбаева
Жібек Арапбаева (8 желтоқсан 1991 жыл, ) — қазақстандық фристайлшы (акробат дисциплинасы), 2010, 2014 жылдары қысқы Олимпиада ойындарына қатысқан. 2011 жылғы Қысқы Азия ойындары мен 2017 жылғы Универсиаданың күміс жүлдегері.
2008 жылдан бастап халықаралық жарыстарға қатысты.
Зонтайм (Швабия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Жібек Жұмаділлақызы Арапбаева
2010 жылғы Олимпиадада 23-орында қалды.
Марйоль
Марйоль (Mariol) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,41 км² шамасында.
Владимир Захарович Луганский
Владимир Захарович Луганский (1930, Көкшетау ауданы (қазіргі Зеренді ауданы), Алексеевка ауылы) – теміржолшы. Қазақстанның еңбек сіңірген теміржолшысы, Көкшетау қаласының Құрметті азаматы (2000).
Жібек Жұмаділлақызы Арапбаева
2014 жылғы Олимпиадада 14-орында қалды.
Марйоль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 765 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,3 адам/км².
Жібек Жұмаділлақызы Арапбаева
Санат:Алфавит бойынша фристайлшылар Санат:Қазақстан фристайлшылары
Владимир Захарович Луганский
Еңбек жолын 1948 жылы темір жол көлігінде жүргізуші болып бастаған. Жол бақылаушысынан темір жол вокзалының бастығына дейінгі еңбек жолынан өткен. Ақмола жүк тасымалдау бөлімі ардагерлер Кеңесінің төрағасы, қалалық ардагерлер кеңесі Төралқасының мүшесі болып сайланған.
Марйоль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Владимир Захарович Луганский
КСРО ХШЖК-нің алтын медалімен және «Құрметті теміржолшы» белгісімен марапатталған.
Марйоль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Б. з. д. 290 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 290 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 290 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бұқтырма (обалар)
Бұқтырма — көне обалар тобы. Шығыс Қазақстан облысы, Глубоков ауданы, Бұқтырма ауылынан солтүстікке қарай 2 км жерде. 1953 жылы Шығыс Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі С.С. Черников) зерттеген. Барлығы 8 обаның 4-і қазылып зерттелген. Олар тас дуалмен дөңгелене қоршалған. Мүрделер сопақша қабірлерге жерленген. Обалардың ішінен б.з.б. IV — III ғасырларға жататын қола шанышқы, қорамсақ ілетін темір ілмешек, мата қалтаға салынған қола айна, қола түйреуіш, моншақтар, ағаш қайықтың қалдықтары табылған.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Археология
Лопатников Геннадий Иванович
Лопатников Геннадий Иванович (1928 жылы туған) – ветеринария ғылымдарының докторы (1972), профессор (1976). Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972). Алматы зооветеринария институтын бітірген (1950). Қостанай, Алматы облыстарының шаруашылықтарында мал дәрігері (1950 – 56), 1956 жылдан Алматы зоовет. институтында аспирант, ассистент, доцент, 1975 жылдан кафедра меңгерушісі болып жұмыс істеді. Негізгі ғылыми еңбектері қойлардың жұқпалы аурулары мәселелеріне арналған. Лопатников қойлардың этиологиясын, патогенезін, инфекцияны жұқтырғыштығын зерттеп, осы аурулармен күресу және алдын-алу жолдарын ашқан.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Мұнтазқұстар тұқымдасы
Мұнтазқұстар тұқымдасы (Alcidae) — Татреңтәрізділер отрядының (Charadriiformes) жақсы жүзіп және сүңги алатын, солтүстік теңіздердің мұхит құстары.
Үлкендігі үйректей, одан кішірек те түрлері кездеседі. Бұлардың денесі ұзынша, мойны қысқарақ әрі айқындалмаған. Саусақтары үнемі үшеу. Олар құйрығына қарай кейін орналасқан. Олардың қанаттары қысқа, денесіне тығыз жабысып жатады. Тұмсығының формасы түрліше болады. Қауырсыны өте тығыз орналасқан. Бір ғана тұқымдасы бар (Аlсіdае). Бізде төменде көрсетілген түрлері кездеседі.
Балтатұмсық (Fratercula): — тұмсығының үсті көтеріңкі және екі жақ бүйірінен қысыңқы келеді. Көбінесе Тынық мұхиттың солтүстік жағалауын (Fratercula corniculata) мекен етеді. Кейде Жаӊа Жердің және Мурманскінің жағалауында Арктикалық балтатұмсық (Fratercula arctica) кездеседі. Биік тасты немесе түбі жұмсақ жағалауларда мекен етеді. Ұяларын індерден өздері қазып жасайды немесе тас арасындағы үңгірге салады.
Мұнтазқұс ( Cepphus) — үлкендігі кішігірім үйректердей болады, тұмсығы ұзынша, бірақ екі бүйірінен қысыңқы болмайды. Берингов, Охот, Жапон теңіздерінің және Арктика теңіздерінің аралдарын, жағалауларын чистиктердің төрт түрі мекен етеді. Ұяларын биік тасты жағалауларға, көбінесе үңгірлерге және індерге салады.
Қайр (Uria) —тұқымдастың ішіндегі үлкендері ірі үйректердей, тұмсығы ұзынша, үшкір болады. Денесінің үсті және басы қара-қоңыр, құрсақ жағы ақшыл түсті келеді. Тынық мұхиттың солтүстігіндегі теңіздердің жағалауында және солтүстік теңіздердің аралдарында, Мурманск жағалауында, Жаңа Жер, Франц-Иосиф жерінде қайрлардың екі түрі ұялайды. Ұяларын саларда жартасты жағалауларда топтанып жүреді. Жардың тақыр қуысына бір ғана жұмыртқа салады.
Бұл отрядқа жататын құстар жыл маусымының барлық кезеңінде де колониялы түрде тірішлік етеді. Әсіресе олар ұяларын саларда бірнеше жүздегені бір жерде мекендейді. Құстардың мұндай топтанған жерін “құс базары” деп атайды. Ұясын тік құздарға салады. Көпшілігінде қайрлар, балта тұмсықтылар, чистиктер, шағалалар ұяларын бір жерге салады. Бірақ “базардағы” құстардың көпшілігі қайрлар болады. Құстардың ең үлкен базарлары Жаңа Жердің батыс жағалауында және Франц-Иосиф жерінде кездеседі
Дереккөздер
Санат: Татреңтәрізділер
Ла-Туретт-Кабардес
Ла-Туретт-Кабардес (La Tourette-Cabardès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11391, пошта индексі — 11380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Жалаңтөс көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы №23 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Жалаңтөс көшесі Мұқан Төлебаев көшесінен басталып, Абылай хан даңғылында аяқталады. Ер Қосай, Ер Тарғын көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 415 м.
Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы (1576-1656) - мемлекет қайраткері, батыр, қолбасшы, би. Әйтеке бидің үлкен атасы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Көктөбе ауылдық округі (Хромтау ауданы)
Көктөбе ауылдық округі — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Майтөбе, Көктерек ауылдары кіреді. Орталығы – Майтөбе ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 539 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы ауылдық округтері
Ақезу мәрпі
Ақезу мәрпі (Сарғалдақтар туысы) - Қазақстандық 11 түрдің ішіндегі ең көп тараған түрі. Алтай, Тарбағатай, Жоңғар Алатауы, Тянь-Шянь тауларында кездеседі. Орман және субальпі шалғындықтарында, қылқанжапырақты және араклас ормандарда, өзен аңғарларында өседі. Қалың шілік құрайды. 2 м-лік сабағы қабырғалы, жай және түк басқан. Жапырағы өте ірі, саусақ салалы бөліктерге бөлінген. Гүлшоғыры қалың, көпгүлді, бұтақтанған. Гүлдері сұрғылт-күлгін, симметриясыз. Тостағаншасының түсі күлтенің түсіне ұқсас, 5 жапырақшадан тұрады. Желектерінің барлығы екеу. Аталықтары шексіз, гүлден көрінбейді немесе аспайды. Маусым-тамызда гүлдейді, шілдеден бастап жеміс береді. Улы, әртүрлі алкалоидтар бөледі.
Дереккөздер
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
NGC 3876
NGC 3876 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3876 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36644, UGC 6730, MCG 2-30-29, ZWG 68.55, IRAS11428+0926.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Певь-Ю
Пёвь-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чуб өзенінің оң жағалауынан 107 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тарғыл дельфиндер
Тарғыл дельфиндер — тісті киттер ішіндегі бір туысы. 4 түрі белгілі.
Дене ұзындығы 110—180 сантиметрге дейін барады, салмағы 26—86 кг болады. Түсі ақ пен қара қатар келеді.
Түрлері
2006 жылғы филогенетикалық талдау бойынша оңтүстік ақ бүйірлі дельфин мен крест тәрізді дельфиннің лагеноринхустардан гөрі цефалоринхустарға жақын болғаны қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Тісті киттер
Каменка (Кырджали облысы)
Каменка (Каменка) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 51 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6918. Телефон коды — 03641. ЕКАТТЕ коды — 35849.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Анатолий Махмудович Ахмадов
Анатолий Махмудович Ахмадов 1953 жылы 2 мамырда Шығыс Қазақстан облысының Жарма ауылында туған. Шешен.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1953 жылы туғандар
Гондомар (Испания)
Гондомар (Испания) (Gondomar) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Деса ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13890 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 74.5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
Алаш (Мақтаарал ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан шығысқа қарай 28 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 991 адам (490 ер адам және 501 әйел адам) болса, 2009 жылы 1367 адамды (672 ер адам және 695 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Корпоративтік табыс салығы
Корпоративтік табыс салығы салықтық түсімдерде және мемлекеттік бюджет кірістерінде едәуір орын алады ( тиісінше 32,7% және 23%-ға жуық (2008 ж). .Бұл салықты мемлекеттік мекемелерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңи тұлға-резиденттері, сондай-ақ Қазақстан Республикасында кызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе Қазақстан Республикадағы көздерден табыс алатын заңи тұлға-бейрезиденттер төлейді. Оңайлатылған мағлұмдама негізінде арнаулы салық режімін колданатын заңи тұлғалар көрсетілген режім шеңберінде салық салынатын табыстар бойынша корпоративтік табыс салығын есептейді және төлейді.
Мыналар: салық салынатын табыс, төлем көзінен салық салынатын табыс және Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын заңи тұлға- бейрезиденттің таза табысы корпоративтік табыс салығы салынатын объектілер болып табылады. Салық салынатын табыс Салықтық кодексте көзделген түзетулерді ескере отырып, жылдық жиынтың табыс пен салықтық іиегерімдер арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Жылдық жиынтық табыс (ЖЖТ) әр түрлі көздерден алынған заңи тұлға- бейрезиденттердің жылдық табысы болып табылады.
Егер табыстардың бірнеше баптарында бір және сол табыстар көрсетілуі мүмкін болатын жағдайда, көрсетілген табыстар жылдық жиынтық табысқа тек бір рет кіріктіріледі.
Алынған ЖЖТ түзетілуі, яғни салық төлеушілердің бұл табысынан белгілі бір сомалар алып тасталуы тиіс.
Салықтық кодекске сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған кызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады. Шегерімге жатқызылған шығыстардың мөлшері белгіленген нормалардан аспауға тиіс.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттары болған кезде жүргізеді. Бұл шығыстар болашақтағы кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, олар нақты жүргізілген халық аралық каржылық есептеменің стандарттарына және бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептеме туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес анықталатын болашақтағы кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, олар іс жүзінде жүргізілген салық кезеңінде шегерілуге жатады.
Болашақтағы кезеңдердің шығыстары олар катысты болатын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Шегерімдерден кейінгі алынған салық салынатын табыс түзетуге - есепті сапық кезеңіндегі табыстың немесе шегерімнің мөлшерін бұрын таңылған табыстың немесе шегерімнің сомасы шегінде ұлғайтуға немесе азайтуға  жатады.
Бағалы қағаздарды өткізу кезінде туындайтын залалдар басқа бағалы кағаздарды өткізу кезінде кұн өсімінен түсетін табыс есебінен өтеледі.Егер осы залалдар орын алған кезеңінде өтеле алмайтын болса, онда олар 10 жылға дейінгі мерзімге алға ауыстырыуы және басқа бағалы кағаздарды өткізу кезінде кұн өсімінен түсетін табыстар есебінен өтелуі мүмкін.
Арнаулы салық компаниясының Қазақстан Республикасының секьюритилендіру туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын қызметінен шеккен залалдары бөлінген ақтивтермен қамтамасыз етілген облиғациялардың айналымы мерзімі ішінде ауыстырылуы мүмкін.
Ауыл шаруашылығы өнімін өндіруші заңи тұлғалар және селолық тұтыну кооперативтері үшін арнаулы салық режімін колданатын салық төлеуші шеккен заладар келесі салық кезеңдеріне ауыстырылмайды.
Салық заңнамасына сәйкес төлем көзінен ұсталатын табыстарға мыналар жатады: ұтыстар;бейрезиденттердің салық заңнамасына сәйкес айқындалатын, мұндай бейрезиденттердің тұрақты мекемесімен байланысы жоқ Қазақстан Республикасындағы көздерден алған табыстары;заңи тұлғаларға төленетін сыйақы. Төлем көзінен ұсталынатын салықтың сомасын салық агенті анықтайды.
Корпоративтік табыс салығының мынадай мөлшерлерде мөлшерлемелері белгіленген:
табыс көзінен салық салынбайтын табысқа - 20%; заңи тұлғалар – ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілердің табысына, егер мұндай табыс ауыл шаруашылығы өнімін, арашаруашылығы өнімін өндіру, сондай-ақ ез өндірісінің көрсетілген өнімді өңдеу және өткізу бойынша кызметін жүзеге асырудағы алынған болса- 10%; Салықтық кодекске сәйкес анықталатын бейрезиденттердің мұндай бейрезиденттердің тұрақты мекемесімен байланысты емес төлем көзінен салық салынатын табыстарына 5%-дан 20%-ға дейін:
1) төменде көрсетілген табыстарды қоспағанда табыстарына - 20%;
2) жеңілдікті салық салуы бар мемлекетте тіркелген тұлғаның табыстарына - 20%;
3) тәуекелдерді сақтандыру (қайта сақтандыру) келісімшарттары бойынша сақтық сыйлықақыларына - 10%;
Бақыр
Бақыр сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Корпоративтік табыс салығы
4) халық аралық тасымалдарда көлік кызметтерін көрсетуден түсетін табыстарына- 5%;
5) кұн өсімінен түсетін табыстарға, дивидендтерге, сыйақыларға, роялтиге - 15%;
Қазақстан Республикасында кызметін тұрақты мекеме аркылы жүзеге асыратын заңи тұлға-бейрезиденттің таза табысы корпоративтік табыс салығына қоса белгіленген тәртіппен - 15%.
Бейрезиденттердің Қазақстан Республикасындағы көздерден алатын, осындай бейрезиденттердің тұрақты мекемесімен байланысты емес табыстарына жеке табыс салығының белгіленген мөлшерлемелері бойынша салық салынады.
Салық заңнамасында корпоративтік табыс салығы, жер салығы, мүлік салығы бойынша инвестициялық салық преференцияларын беру карастырылған. Бюджетке төленуге жататын корпоративтік табыс салығының сомасын айқындау кезінде салық заңнамасына сәйкес оның есептелген сомасы 100 пайызға азайтылады.Осындай көзделген салық сомасын кеміту корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомаларын есептеу кезінде де колданылады. Арнаулы экономикалық аймақтардың аумағында орналасқан және кызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын салық салу объектілері бойынша: 1) жер салығын есептеу кезінде тиісті мөлшерлемелерге 0 коэффиценті;
2) мүлік салығын есептеу кезінде салық салу объектілерінің жылдық орташа құнына 0 пайыздық мөлшерлеме колданылады.
Корпоративтік табыс салығына арналған салық кезеңі 1 каңтардан 31 желтоқсанға дейінгі күнтізбелік жыл болып табылады.
Корпоративтік табыс салығының төлеушісі орналасқан жері бойынша салық органына корпаративтік табыс салығы бойынша маглұмдаманы 31 наурыздан кешіктірмей табыс етеді.
Дереккөздер
Санат:Салықтар
IC 4567
IC 4567 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55620, UGC 9940, MCG 7-32-40, ZWG 222.37, IRAS15354+4327.
Сыртқы сілтемелер
IC 4567 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Рефранкоре
Рефранкоре (Refrancore) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1637 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 124 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 14030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Dionigi.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 160
IC 160 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 160 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Баянтау көшесі (Астана)
Баянтау көшесі - бұрынғы атауы – №31 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Баянтау көшесі Сұлутөбе көшесінен басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Талғар, Обаған, Жанкент көшелерін қиып өтіеді. Ұзындығы – 932,2 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Қалпақ Наурызмағанбетов
Қалпақ Наурызмағанбетов (1941 жылы 17 тамызда Форт-Шевченко — 1 шілде 2020 жылы Қарақия ауданы, Маңғыстау облысы) — еңбек ардагері, Маңғыстау облысының құрметті азаматы.
Толығырақ
Қалпақ Наурызмағанбетов 1941 жылы 17 тамызда Форт-Шевченкода дүниеге келген.
1959 — 1989 жылдары — Маңғыстау облысы мұнай мекемесінің бұрғылаушының көмекшісі, жүргізуші, механик, гараж меңгерушісі, Ералиев атындағы кеңшарда бас инженер, партком хатшысы, директор болды.
1989 — 2020 жылдары — «Сенек» жауапкершілігі шектеулі серіктестігін басқарып, ауылшаруашылық саласын дамытуға сүбелі үлесін қосты.
Бірнеше рет аудандық, облыстық мәслихат депутаты болып сайланды.
2020 жылдың 1 шілдесінде қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысының құрметті азаматтары
Бургутка
Бургутка — Ресейдегі өзен. Ростов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кундрючья өзенінің сол жағалауынан 216 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон Калитва өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ростов облысы өзендері
Әбілқайыр әулеті
Әбілқайыр әулеті — Кіші жүз бен Хиуаның хандары, билеушілері. Шыңғыс хан тұқымдарының дәстүріне сай Әбілқайыр да өз ұрпағын ел билеуге тәрбиелеп, қазақ хандарының жаңа әулетінің негізін қалады. Оның 3 ұлы, 9 немересі, 5 шөбересі хандық дәрежеге көтерілді. Әбілқайырдың қанша әйел алғаны белгісіз (кей деректерде төртеу). Бәйбішесі Бопай хан ақыл-парасатымен ханның кеңесшісі бола білді. Хан одан 5 ұл көрген. Олар — Нұралы хан, Ералы, Қожахмет, Айшуақ және Әділ. Кенже ұлы Шыңғыс — қалмақ күңінен туған. Тағы бір әйелі башқұрт. Бірнеше қыздары болған. Оның бірі — Қарашашты Абылай сұлтанға қосқан. Ә. ә-нің үлкені Нұралы әкесінің көзі тірісінде-ақ Хиуада хан болды. Әкесі қаза тапқан соң, Кіші жүздің тағын мұралады. Ералы 4.9.1791 ж. хан сайланып, оны Ресей императоры өз жарлығымен (29.1.1791) бекітті. Айшуақ — Кіші жүз ханы (1798 — 1805), хандар кеңесінің төрағасы болды. Шөбересі Жәңгір — Ресей императоры ресми бекіткен қазақтың соңғы ханы. Әбілқайырдың Тоқтамыс деген ағасының баласы Мамай (Сары айғыр хан деген атпен белгілі), немерелері Бөлекей мен Әкім әр жылдары Хиуа хандығының тағында отырды. Әбілқайыр Хиуа ханы Елбарыспен (1728 — 39), Арал өңірін билеуші Шаһ-Темірмен (1721 — 36), қалмақ ханы Дондық-Дашымен (1741 — 61), қазақтың Батыр және Абылай сұлтандарымен, кейбір башқұрт тархандарымен қыз алысып, қыз берісіп құдандалы болды. Ә. ә. Қазақстан тарихында елеулі орын алды.
Дереккөздер
Санат:Әбілқайыр әулеті
Сигнификативтік функция
Сигнификативтік функция сигнификативная функция — дыбыстардың мағына айырғыштық қызметі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика
Znak Tegn Zeichen (Begriffsklärung) Signification Signo Signo Märk Merkki Signe Signo 記号 Ženklas Sein Znak Signo Sign Znak Tecken צייכן 表意文字
Олег Владимирович Мусин
Олег Владимирович Мусин (12 қаңтар 1975 жыл, Мәскеу, КСРО) — қазақстандық және ресейлік футболшы, қорғаушы.
Карьерасы
2003 жылы Саратовтың "Сокол" клубында ойнап жүріп, Қазақстан Ұлттық құрамасының ресейлік бапкері Леонид Пахомов Қазақстан құрамасына шақырды. 2004 жылдың күзіне дейін ұлттық құрамада алты кездесуде алаңға шықты. Бірақ құраманың кейінгі бапкерлері Мусинді қайтадан шақырмады.
Қазақстан ұлттық құрамасында ойнауы қазақстан клубтарында доп тебуіне себін тигізді. 2004 жылы "Қайрат" сапында ойнап, Қазақстан чемпионы атанды. Бірақ маусым соңында клубтан кетті де, Қазақстанға 2006 жылы ғана оралды. Бұл жолы "Ақтөбенің" қатарын толықтырды.
2007 жылы қайтадан Ресейге кетті.
2010 жылы карьерасын аяқтады.
Сілтемелер
Санат:Ресей футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Динамо Барнаул ФК ойыншылары Санат:Сокол ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Вой-Вож (Үлкен Вяткина тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Вяткина өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бақұлдасу
Бақұлдасу - адамның дүниеден озар алдында жақын туысқандарымен қоштасу рәсімі.
Халық ауыз әдебиеті нұсқаларында ақынжанды жандардың өлеңмен бақұлдасқан үлгілері де кездеседі. Одан ары оның артын қалай атқаруды, жерлеу, арулауға сайлайтын адамдарын, біреуге берешегі мен біреуден алашағын айтып, аманаттаптапсырады. О дүниенің алдында баз кешкен ауқатты, қолы ұзын адамдар араздасқан адамы алыста болса да, арнайы ат-көлік жіберіп алдырып, кешірім сұрайды. Жақын ағайын мен көрші-қолаңнан осы жалған тіршілікте артық-ауыс кеткен қылықтары үшін кешірім жасауын өтінеді. Кешірген адам үш мәрте кештім деп бақұлдасушы жанның көзінше дауыстап айтады. Бақұлдасу ғұрпының қазақы ортадағы айрықша әлеуметтік мәні бар. Бақұлдасу - бұ дүниеде қалған адамдарға ежелден қалыптаскан этикалық нормалар мен ұстанымдарды сақтап отырудың қажеттілігін ескертеді.
Кемпірбай:
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Ислам мәдениеті
Сарыағаш ауданы
Сарыағаш ауданы – Түркістан облысының оңтүстік бөлігіндегі әкімшілік-аумақтық бөлік. 1928 жылы Келес ауданы болып құрылған. 1939 жылдан Сарыағаш аталады. Жерінің аумағы 7,7 мың км². Орталығы – Сарыағаш қаласы. Сарыағаш ауданы әкімдігі 1992 жылы ақпан айында құрылған.
Буштуш
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2576 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,12 км² шамасында. Халық тығыздығы — 254,5 адам/км².
Сарыағаш ауданы
Географиялық орны, жер бедері
Аудан жері негізінен төбелі, қырқалы жазықты келеді. Солтүстігін Белтау жотасы (592 м), батысын Ызақұдық құмы, Қауынбаймолда жотасы, оңтүстігін Шардара бөгені алып жатыр. Жер қойнауында мәрмәр, құм, бентонит балшығы, шипалы минералды суы барланған. Климаты континенттік, қысы жұмсақ, жазы ыстық, қуаң. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –2 – 3°С, шілдеде 24 – 28°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 200 – 300 мм. Ауданның батысын бойлай Сырдария, Оңтүстік-шығысынан Келес, Құркелес, Ащысай өзендері ағып өтеді. Жері сұр топырақты және құмды келеді. Бетеге, жусан, жүзгін, баялыш, өзен бойларында қамыс, бұта, аралас ағаш өседі. Қасқыр, түлкі, қоян, саршұнақ, күзен, жылан мен кесірткенің түрлері кездеседі. Өсімдіктердің өсіп-өну мерзімі 220-320 тәулік. Аудан аумағынан сулы Келес және Құр Келес өзендері ағып өтеді.
Буштуш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Сарыағаш ауданы
Ауылдық округтер
74 елді мекен 1 қалалық, 1 кенттік әкімдіктері мен 12 ауылдық округтерге біріктірілген:
Шаруашылығы
Сарыағаш ауданында мақта, жүзім, көкөніс, астық, жеміс, бақша, картоп, қаракөл қойы, биязы жүнді қой, сүтті-етті мал, шошқа өсіруге маманданған 4 ұжымшар, 16 кеңшар, Мемлекеттік сұрыптау ст. болған. Ауданда 16 өнеркәсіп орны, 7077 агроқұрылым, оның ішінде: 101 заңды тұлға, 6976 шаруа қожалықтары бар. Аудан аумағында «Сарыағаш шипажайы» АҚ, «Арман», «Алтын бұлақ – Р» демалыс орындары, балалар шипажайы бар. «Алекс» ЖШС – Қазақстан – Польша бірлескен кәсіпорны, «Демеу», «Әсем-ай», «Курорт – Барс – 2030» ЖШС-тері Сарыағаш шипалы суын құятын кәсіпорындар, «Мырзакент»АҚ, «Айша бибі» ӨК – мақта тазарту завотында мақта талшығын өндіреді. «Сенім» ЖШС – тігін, тоқыма бұйымдарын шығарады. Сарыағаш. ауданында жүзім шаруашылығын өркендету үшін «Жүзім» бағдарламасы жасалынған, бұл бағытта «Қабыланбек» шарап жасайтын компаниясы, «Дербісек – Бахус» ЖШС, «Назико» ЖШС, «Ақжол» АҚ-ның шарап заттары, жүзім өңдейтін 6 цех жұмыс істейді. Ауданның барлық егіс көлемінің үштен бір бөлігіне дәнді дақыл, 11,9%-на көкөніс, 17,3%-на мақта, 31,1%-на жүзімдік егілген. Облыстағы арпаның жалпы өнімінің – 9,5%, жүгерінің – 26,5%, күнбағыстың – 36,5%, картоптың – 30,5%, көкөністің – 26,4%, жемістің – 24,5%, жүзімнің 39,9% жиналады. Облыстағы темекі өсіретін бірден-бір аудан. Аудан шаруашылықтарында облыстағы мүйізді ірі қара малдың – 10,4%, оның ішінде сиырдың – 12,5%, қой мен ешкінің – 13,7%, шошқаның – 3,7%, жылқының – 8,4% шоғырланған; түйе – 180, құс – 75,3 мың басты құрайды. Келес өзенінің бойында «Келес» ӨК-нің су электр ст. электр энергиясын өндіреді. Жалпы білім беретін 137 мектеп бар, оның 94-і орта, 15-і орталау, 28-і бастауыш және 2 спорт, музыка мектептері. Мәдени мекемелерден 290 мәдениет орталықтары мен 36 кітапхана бар. Денсаулық сақтау саласында 2 емхана, 4 аурухана, 24 отбасылық дәрігерлік амбулатория, 104 фельдш.-акушерлік пункт, туберкулезге қарсы диспансер жұмыс істейді. Өзбекстанмен шекаралас Жібек жолы ауылында кеден бекеті орналасқан. Аудан жерінен Шымкент – Термез Халықараралық  автомобил магистралі, Орынбор – Ташкент темір жолы өтеді.
Аудандағы ірі, орта және шағын әртүрлі меншіктегі кәсіпорындардың өнім шығарып тұрғандары 46% құрайды.