Неміс_музыкасы
XIX ғасырда екінші жартысында ән жанры көп таралды. (К.Ф.Э.Йоганн Себастиан Бах, И.А.П.Шульц, И.А.Хиллер, К.Г.Нефе, И.Ф.Рейхардт, И.Р.Цумштег). XVIII—XIX ғасырлар неміс музыкасының шыңы — Вена классика мектебінің өкілі Бетховеннің шығармашылығы болған. Оның кейбір шығармаларында романтизмнің белгілері көрінеді. Неміс музыкасының романтизмі Р.Шуманның, Ф.Мендельсонның, Ф.Шуберттің, Ф.Листтің шығармаларында көркею шегіне жетті. Романтизмнің алғаш кезеңінде Ұлттық опера мектебі ашылған. Гофман "Ундина" (1814) деген бірінші ұлттық романтизм стиліндегі операсын жазды. Тағы да К.М. Вебер ("Еркін атқыш 1821,"Эврианта, 1823,"Оберон", 1826), Л.Шпор, Г.А.Маршнер, Ф.Флотовтар романтизм стилімен жазған. Неміс музыкалық поэтикалық фольклорына назар аудару, сол заманның басты тенденциясы болды. Р.Шуманның, Ф.Мендельсонның шығармашылығында фортепьяно және вокалдық миниатюра елеулі орын алды. XIX ғасырда хор өнері кеңінен таралған. Цельтер 1809 жылдан бастап хор қоғамдарын аша бастаған. Симфониялық музыкада симфониялық жанрлар (К.Н.Вебер, Ф.Мендельсон, Р.Шуман, т.б.); бағдарламалық увертюралар (К.М.Вебер, Ф.Мендельсон) және симфониялық поэмалар (Ф.Лист-Веймар мектебінің басқарушысы) таралған. Мендельсонның, Шуманның ораторияларында Гендельдің, Йоганн Себастиан Бахтың дәстүрлері көрініс береді. XIX ғасырда бірінші жартысында камералық-аспапты музыка өркендей бастады (Ф. Лахнер, Ф.Р.Фолькман, Ф.Хиллер, К.Рейнекенің шығармалары), 30—40-жылдары Мендельсонның және Шуманның өнері шарықтау шегіне жетті. Р.Шуманның фортепьянолық бағдармалық циклдері ("Карнавал", 1835, "Крейслериана", 1838;"Симфониялыц этюдтар", 1837) аспапты музыканың жаңа құрылымдық және мазмұндық мүмкіншіліктерін ашты. Р.Шуман өзінің музыкалық-эстетикалық макалаларында жаңашылдық өнер идеалдары туралы жазган (1834 жылдан бастап "Neue Zeitschrif fur Musik" журналын шығарған). 1843 жылы Мендельсон Лейпцигте Германиядағы бірінші неміс консерваториясын ашты. Содан кейін Кёльнде, Штутгардта консерватория, Берлинде Жоғары музыкалық мектеп ашылды. Р.Вагнердің өнері неміс музыкасында толық бір дәуір ретінде карастырылады. Оның опералық шығармашылығы тек замандастарына ғана емес, сондай-ак өзінен кейінғі музыканттар өнеріне де ("Тристан мен Изольда", 1859; "Нюрн- бергтік мейстерзингерлер" 1867; "Нибелунг сақинасы", 1848—1874) зор әсер етті. Веймар мектебінің сазгерлері және Ф.Лист Вагнердің өнерін насихаттады, бірак оларға карсы Лейпциг мектебінің өкілдері Брамстың өнерін насихаттап, аспап музыкасын таратуға тырысты. Веймар республикасы жылдары (1919—1933) демократиялық тенденциялар пайда болды. Жұмысшы хорлары, үгіт топтарының істері жанданды. Оған сазгерлер — Х.Эйслер, В.Фогель, Э.Г.Майер, Л.Шпис, дирижерлер — К.Ранкль, Г.Шерхен; әнші-антифашист — Э.Буш; ақын және драматургтер — И.Бехер, Б.Брехт, Э.Вайнерт және т.б. қатысқан. Берлин Еуропадағы ең үлкен музыкалық орта болды. Басқа неміс қалаларында да белсенді музыкалық өмір байқалды. 1930-жылдары Й.Хастың операларында, В.Эгканның кейбір шығармаларында неофольклоризм белгілері біліне бастады. Б.Блахердің, К.А.Хартманның шығармашылығында экспрессионизм әсері білінді. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары Германиядан көшкен немесе қуылған сазгерлер, ғалымдар көп болды, олардың ішінде: П. Хиндемит, А.Шёнберг, К.Вейль, Л.Кестенберг, т.б. болды. Дж.Зимон (сазгер), Рд.Аргуто — концлагерьде каза тапқан. Фольклорист К.Хуберді гестапо өлтірсе, X. Дистлер өзіне-өзі кол жұмсады. Неміс музыкасының дамуының жаңа кезеңі фашистік Германияны жойғанда басталды.