cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еуро
Еуроның айналымға енгізілуі
Қолма-қол ақшасыз төлемдерде еуро 1999 жылдың 1 қаңтарында, қолма-қол ақшамен – 2002 жылдың 1 қаңтарында енгізілді. Екі ай ішінде, яғни 2002 жылдың 28 ақпанына дейін (бұл мерзім заңмен қысқартылған Нидерланды, Франция және Ирландияны қоспағанда) еуро мен еуроаймақтағы алғашқы елдердің ұлттық банкноталары қатар айналыста болды. Өтпелі кезең аяқталғаннан кейін ұлттық банкноттар толығымен еуроға ауыстырылды және заңды төлем құралы болудан қалды. Еуроаймаққа 2002 жылдан кейін кірген елдерде өтпелі кезең екі аптаға дейін қысқарды. Қолма-қол еуро Еуропалық Одақтың 20 (27 елінің) ұлттық валютасын алмастырды.
Еуропалық Одақ туралы шартқа қол қою кезінде (1992 ж.) Ұлыбритания мен Дания арнайы хаттамада ЕО-ның Экономикалық және Валюталық Одағының ортақ валюта енгізуді көздейтін үшінші кезеңіне өтпеу құқығын белгіледі. Швеция мен Данияда референдум өтіп, онда көпшілік еуроны қабылдауға қарсы дауыс берді. 2013 жылдың наурызында Швецияның қаржы министрі Андерс Борг Швецияда еуроны енгізу жоспары жоқ екенін мәлімдеді.
Литва 2007 жылы еуроға өтуді жоспарлаған болатын, бірақ инфляцияның Маастрихт критерийлерінен сәл асып кетуіне байланысты көшуді кейінге қалдыруға тура келді және ол еуроны тек 2015 жылдың 1 қаңтарында енгізді. Латвия дағдарыс басталғаннан кейін қатаң үнемдеу саясатының нәтижесінде ғана барлық қажетті критерийлерді орындай алды және 2014 жылдың 1 қаңтарында еуроаймаққа қосылды. Эстония барлық Маастрихт критерийлерін ертерек орындап, 2011 жылдың 1 қаңтарында Еуроаймаққа қосылды. Литваның 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап еуроға өтуін Еуропалық Орталық банк пен Еуропалық комиссия Маастрихт критерийлеріне сәйкестігі туралы жылдық есепте мақұлдады, ал қорытынды келісім берілді және айырбас бағамы шілдеде ЕО Министрлер Кеңесімен бекітілді. 2014
Болгария мен Хорватия ERM-2-ге 2020 жылдың 10 шілдесінде қосылды. Хорватия еуроны 2023 жылдың 1 қаңтарында қабылдады.
Еуроға көшу үшін елдің Еуропалық валюта бағамы-2 механизміне екі жылдық мүшелігі қажет. Қазіргі ERM-2 мүшелері Болгария мен Дания болып табылады. Болгария еуроға 2024 жылдың 1 қаңтарында ауысуды жоспарлаған, бірақ 2023 жылдың ақпанында көшуді 2025 жылдың 1 қаңтарына қалдыру туралы шешім қабылданды. Румыния 2024 жылы ERM-2-ге қатысуға өтінім беріп, 2029 жылға қарай еуроға өтуді жоспарлап отыр. Мажарастан, Польша және Чехия еуроға көшуді 2023 жылы бастауды жоспарлап отырған жоқ.
Баға паритеті
Бірыңғай еуропалық валютаны енгізудің тағы бір әсері бағадағы айырмашылық - атап айтқанда, баға деңгейінде - азаюы керек. Баға айырмашылықтары арбитражды тудыруы мүмкін, яғни баға айырмашылығын пайдалану үшін елдер арасындағы тауарлардың алыпсатарлық саудасы. Бірыңғай валютаны енгізу еуроаймақтағы бағаларды теңестіреді және бәсекелестіктің күшеюіне немесе компаниялардың бірігуіне әкеледі деп күтілуде, бұл инфляцияны тежеп, осылайша тұтынушыларға пайда әкеледі. Сол сияқты, шекаралар арқылы бағаның ашықтығы тұтынушыларға төмен бағамен сапалы өнімді немесе қызметті табуға көмектесуі керек.
Тағы қараңыз
Санат:Ақша Санат:Еуропа одағы экономикасы
Болгарчай
Өзеннің ұзындығы — 134 км, өзеннің аумағы — 2170 км². Өзеннің суы егіншілікті суғару мақсатында қолданылады. Болгарчайдың жоғарғы және төменгі салалары Иран мен Әзірбайжан аралығында ағады.
Дереккөздер
Санат:Әзірбайжан өзендері Санат:Иран өзендері
Перикард
Перикард (pericardium) немесе үлпершек — жүректі сыртынан қаптап, оның бірқалыпты қызметін қамтамасыз ететін сыртқы сірлі қабық туындысы.
Перикард қызметі
Перикард бірнеше қызмет атқарады:
Перикард бұзылысы
Перикард қуысына сұйық тез және баяу жиналуы мүмкін. Тез жиналуы жарақаттанудан немесе миокард инфаркты нәтижесінде жүрек жыртылу кездерінде болатын қан құйылудың әсерінен немесе гидроперикардиум тез дамығанда байқалады. Перикард нашар созылатындығынан оның қуысында қысым көтеріледі де, жүретің диастола кезіндегі кеңуіне бөгет жасайды, тез дамитын жүрек тығындалысы пайда болады. Бұл кезде жүрек қуыстарының қанға толуы азаяды, систолалық қан көлемі мен артериялық қысым төмендейді, веналық қысым котеріледі.
Дереккөздер
Санат:Жүрек
Воскресенка (Пекша тармағы)
Воскресенка — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пекша өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дорожная (Оскола тармағы)
Дорожная — Ресейдегі өзен. Курск облысы, Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оскол өзенінің сол жағалауынан 424 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Құрал
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum — құрал, қару) — 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
- 2) өндірісте, жалпы айтқанда жұмыс істеу үшін қолданылатын құрал-саймандар. Ағам өндейтін құралдар. Құралдардың келесі түрлері болады: қолмен пайда ланылатын (қашау, балға, қысқаш т.б.); білдектік (кескіш, жонғыш, тескіш т.б.); механизацияландырылған. Оның ішінде электр, гидравликалық немесе пневматикалық жетекпен (бұрғылайтын, кесетін, тойтаратын т.б.). құралдардың ерекше тобы - өлшеп тексеретін. Бұл топқа мөлшерлегіш, тығын мөлшерлегіш, ұзындықтың соңғы мөлшері, әртүрлі сызғыштар, бұрыштама, шеңберсызғыш т.б. жатады.
Құрал шыдамдылығы
Құрал шыдамдылығы (Стойкость инструмента) — 1) құралдың екі қайрау арасындағы жұмыс уақыты; 2) материалдың тозуға, соғуға қарсылық көрсету қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бағыныштылық
Бағыныштылық– 1) талап пен тәртіп дағдысы, қалпы; 2) өзара қарым-қатынаста бір жақтың өзіне қарсы жақ үстемдігін мойындауы, билік қысымы арқылы ортада теңсіздіктің сақталуы. Оған билік ресурсының бірден бөлінбеуі себеп болады. Яғни, Бағыныштылық теңсіздік орнықтырып, таңдау еркіндігін шектейді. Ел мойындаған, еңбек арқылы келген беделге адам зорлықсыз, үрейсіз бағынады. Жетекші мен бағынушының мүшесі және бағдары ұқсас, үйлесімді болса, екі жақ та адамдық қасиетті тең ұстайды. Ондайда бағынуға үйренген дағды, бағынудың қажеттігін мойындау, бұйрықты орындауға ыңғайластық қалыптасады. Бірақ бағыну мен бағындыру кез келген қызметтің субъектісі мен обьектісіндей салыстырмалы сипатта болады. Олар әрқашан орын алмастырып жатады.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану
Бейнекамера
thumb Бейнекамера — теледидарлық бейнежазуға арналған, құралымы кассеталық бейнемагнитофонмен біріктірілген, шағын әрі тасымалдауға ыңғайлы электрондық аспап. Бейнекамерада бейне және дыбыс сигналдарын жазу үшін ені 12,7 немесе 8 мм-лік магниттік таспа қолданылады. Сондай-ақ, онда жазылған бейнені қайта көруге мүмкіндік беретін электронды бейнеіздегіш те болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
NGC 3514
NGC 3514 — Crater шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 22 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3514 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33430, ESO 570-1, MCG -3-28-35, IRAS11015-1830.
Ғабдуллин атындағы көше (Алматы)
Кешеге жазушы, ғалым, әдебиеттанушы, қоғам және мемлекет қайраткері Кеңес Одағының Батыры Мәлік Ғабдуллиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.08.1973 №282 шешімі) берілген. Мәлік Ғабдуллин (1915-1973) Көкшетау облысының Зеренді ауданы Қойсалған елді мекенінде дүниеге келген. Ол қазақ білімінің қарашаңырағы Абай атындағы Қазақ педагогтік институтының: ректоры болды.
Көше Бостандық ауданында орналасқан. Ол Жароков көшесінен басталып, «Көктем - 1» шағынауданын қиып өтіп, Байтұрсынұлы көшесіне барып тіреледі. Әуезов, Манас, Байзақов, Марков, Байтұрсынұлы көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Астрономическая көшесі. Кешенін ұзындығы - 1050 метр.
Кешенін бойында Алматы облыстық «Дарын» орта мектебі, И.А.Крылов атындағы қалалық балалар кітапханасы орналасқан.
773 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:773 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:773 жылы қайтыс болғандар
Субдоминанта
Субдоминанта (sub — астында, dominans (dominantis) басым). Адамға көптеген заттар мен құбылыстар әсер етеді. Көптеген тітіркендіргіштердің ішінде біреуі миға көбірек әсер етеді де, мидың бір бөлігін күшті қойдырады. Мұндай бөлікті доминанта, күші кем бөлікті субдоминанта деп атайды. Ми орталығындағы қозу бөліктері, яғни доминанта мен субдоминанта бірін-бірі алмастырып, ауысып отырады.
773 жыл
Түсініктемелер
*
Субдоминанта
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Сағынжан Байболұлы Асылкенеев
Сағынжан Байболұлы Асылкенеев, С. Асыл-Кеней (1947 жылы туған., Еңбекшіқазақ ауданы) — генерал-майор, КСРО ИМ еңбек сіңірген қызметкері. 1972 жылы КСРО ИМ Алматы арнайы милиция мектебін, 1979 жылы Ленинград заң институтын, 1991 жылы КСРО ішкі істер академиясысын бітірген. Алматы, Талдықорған, Жамбыл облысының ішкі істер басқармаларын басқарды. 2001-2002 жылдары ТМД атқару комитеті Террорлық әрекеттерге қарсы орталық жетекшісінің орынбасары, 2002-2003 жылдары ҚР ішкі істер министрлігінің кеңесшісі.
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар
Илья-Солтейра
Илья-Солтейра (Ilha Solteira) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Андрадина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 684 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 659,379 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39 адам/км².
Тарихы
Қала 1968 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сен-Лоран-де-Карноль
Сен-Лоран-де-Карноль (Saint-Laurent-de-Carnols) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30277, пошта индексі — 30200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 473 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Молукка аралдары
Молукка аралдары (Kepulauan Maluku) — Малайя архипелагының шығыс бөлігіндегі аралдар тобы. Индонезия жерінде, Сулавеси, Жаңа Гвинея аралдарының аралығында орналасқан.
Ірі аралдары — Хальмахера, Серам, Буру. Молукка аралдары таулы (Серам аралындағы Биная тауының биіктігі 3019 м), сейсмикалық ауданға жатады. Вулкандар көп. Қалайы, алтын, мұнай кен орындары бар. Климаты экваторлық, субэкваторлық. Жазық бөлігінде бута, папоротник және аланг-аланг өсімдігі аралас өседі. Шығыс Азия мен Австралияға тән жануарлар түрлері кездеседі. Саго және кокос пальмасы, қалампыр ағашы, мускус жаңғағы, бұрыш өсіріледі. Басты қаласы және порты — Амбон.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Индонезия аралдары Санат:Молукка аралдары
Муравера
Муравера (Muravera) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4650 адамды құрайды. Халық тығыздығы 49,1 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 94,7 км² шамасында. Пошта индексі — 09043.
Елді мекеннің қамқоршысы — ғибадатханашы Николай, Мирликийский Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Биологиялық регресс
Биологиялық регресс те эволюцияның бағыты.
Биологиялық регресс — организмдердің таралу аймағын азайтады; түрлер мекен ету ортасына дұрыс, жақсы бейімделе алмағандықтан саны азаяды; басқа түрлердің ығыстыру себебінен өліп, жойылып бітеді. Өткен геологиялық дәуірлерде артына ұрпақ қалдырмай өте көп түрлердің жойылып кеткенін палеонтология дәлелдеп берді. Биологиялық прогрессте түрлер дамып, көбейіп, жер жүзіне кең таралса, биологиялық регрессте бейімделе алмаған кейбір түрлер тіршілігін бірте-бірте жояды.
Сонымен биологиялық регрестердің себебі: сыртқы орта жағдайының өзгеруіне организмдердің әсер ету қабілетінің жойылуы.
Биологиялық регреске ұшырағандар:
1. Паразитті тіршілік етуге көшкендер;
2. Қозғалмай бекініп, тіршілік ететіндер;
3. Жер астында және үңгірлерде тіршілік ететін жануарлардың жеке мүшелерінің қарапайымдануы.
Жануарлардағы регресс мысалдары
Паразитті тіршілік ететін жануарларда (жалпақ құрттарда) сезім, асқорыту мүшелері жойылып, жүйке жүйесінің құрылысы қарапайымданады. Жойылған мүшелерінің орнына өздеріне пайдалы иесінің ішектеріне жабысып бекіну үшін ауыз айналасында сорғыштар мен жабысқыш өсінділер дамиды. Паразитті тіршілік ететін шаянтектестердің аналығында (мұртаяқтылар-саккулина) буынаяқтыларға тән белгілердің барлығы жойылған. Тек бір ғана жұмыртқа түзу қызметін атқарады. Адамның асқазан жолдарындағы сиыр таспа құрты 18-20 жыл тіршілігінде 11 млрд-қа жуық жұмыртқа салады. Жұмыртқаларының иесінің денесі қорғайтындықтан өте қарқынды көбейіп, дамуына мүмкіндік туады.
Өсімдіктердегі регресс мысалдары
Өсімдіктердегі регресс те паразиттік тіршілік етумен тығыз байланыста.
Қозғалмай бекініп тіршілік ететін организмдердегі дегенерация мысалдары
Қозғалмай бекініп тіршілік ететін кейбір қабықтылардың (мысалы, асцидиялардың) қозғалу мүшесі және хордасы дернәсіл сатысында болады да ересектерінде хордасы жойылды. Мысалы, өзінше бөлек погонофоралар типінің өкілдері теңіз түбінде қозғалмай тіршілік етеді. Олардың ұзын, құрт тәрізді денесінің сыртын цилиндр пішінді түтікше жауып тұрады. Денесінің алдыңғы жағындағы шашақты қармалауыштарын ауық-ауық түтіктен сыртқа шығарып тыныс алады. Денесі 4 бөліктен тұрады, бірінші (алдыңғы) бөлігінде қармалауыштар (кейтүрінде саны 200-250 ге жетеді), "миы"(жүйке шоғыры), жүрегі, бөліп шығару мүшелері бар. Екінші (ірілеу) бөлігі басқа бөліктен ерекшеленген. Үшінші бөлігі өте ұзын. Бөліктің ішкі жағында тыныс мүшелері, сыртқы жағында түтікке жабысып тұратын өсінділері болады. Денесінің артқы бөлігі сегментке бөлінген. Погонофораларда "ми" мен жүрек болғанымен аузы мен асқазан жолдары жойылған, тыныс алу мүшесі - қармалауыштары. Қозғалмай тіршілік ететін жануарға ұқсамай қалған. Қармалауыштарының ішкі жағында қан тамырларымен жабдықталған ұзын жіңішке түктері болады. Суда түктері түтіктің сыртына шығып тұрады. Оған микроорганизмдер көп жабысқан кезде погонофоралар түтіктің ішіне тартып алады. Ферменттердің әсерінен майда органимзмдер қорытылып, ішкі бүрлеріне сіңіріледі. Ұрығында бастама ішектің болуы ататегінде асқорыту мүшелерінің болғандығын дәлелдейді. Ас қорытуы сыртта жүруіне байланысты погонофораларда асқорыту мүлде жойылған.
Цюрих (кантон)
Цюрих (Zürich; Zurich; Zurigo; Turitg) — Швейцариядағы солтүстік-шығысында орналасқан кантон. Астанасы — Цюрих қаласы. Халқы 1,227 млн адам.
Биологиялық регресс
Қозғалмай бекініп тіршілік ететін организмдердегі дегенерация мысалдары
Эволюция процесінің нәтижесінде қолғалмай тіршілік еткендіктен құрылысы қарапайымданған организмнің тағы бір түрі – асцидия. Асцидия хордалылар типінің бір тип тармағы – қабықтыларға жататын, теңізде тіршілік ететін жануар. Қапшыққа ұқсаған денесі сыртынан қабықпен қапталған, табанымен теңіз түбіне бекініп, қозғалмай тіршілік етеді. Денесінің жоғарғы ъ 2 тесігі бар, оның біреуінен су ішке асқазанына өтеді, екінші тесіктен су сыртқа шығарылады. Тыныс алу мүшесі – жұтқыншақта орналасқан желбезек саңылаулары. Жұмыртқа салып көбейеді. Жұмыртқадан бақаның итшабақтарына ұқсас қозғалғыш, хордасы бар дернәсілдер дамиды. Дамып шыққан дернәсілдері бірнеше сағаттан соң теңіз түбіне бекініп, денесі қарапайымданып, өзгеріске ұшырайды. Қабықтылар төменгі сатыдағы хордалылардың қарапайымданған бір тармағы болып саналады.
Жер астында және қараңғы үңгірлерде тіршілік етеін жануарлардың дегенерацияның мысалдары
Югославия мен Оңтүстік Австрияның үңгірлерінде қосмекенділер класына жататын тритонға ұқсас протей тіршілік етеі. Өкпесінен басқа басының екі жағында сыртқы желбезектері бар. Суда желбезектерімен, құрлықта өкпесімен тыныс алады. Жер асты үңгірлеріндегі суда мекендейтіндіктен дене пішіні жыланға ұқсас ұзын, мөлдір түссіз, пигменті болмайды. Көздері терімен жабылған, уылдырығынан дамыған итшабақтарында көздің бастамасы бар. Бұдан протейдің арғы тегінің жер үстінде тіршілік ететіндігін және көздері болғандығын аңғаруға болады. Үңгірде тіршілік ететін организмдерде көру мүшесі, пигменті жойылып, белсенділігі төмендейді. Сулы ортада тіршілік етуге көшкен гүлді өсімдіктердің жапырақ тақталары жіп тәрізді жіңішкеріп, шашақталып, тарамдалып кетеді. Өткізгіш ұлпалары дамымайды. Газды алмастырып, суды буландырып тұратын тыныс тесіктері жойылады, тек гүлі ғана өзгермейді (су сарғалдағы, балықты мүйізжапырақ, т.б.). Құрылым деңгейінің қарапайымданып, эволюциялық өзгеруінің генетикалық негізі- мутация. Мысалы, кейбір мүшелердің жетілмей қалдық күйінде сақталуы, альбинизм (пигментінің болмауы), т.б. сияқты мутациялартабиғи сұрыпталу арқылы жойылмаса популяцияларға тез таралады.
Цюрих (кантон)
Географиясы
thumb|left|Кантонның әкімшілік бөлінуі. Аумағы 1729 км² (кантондар арасында 7-ші орын).
Биологиялық регресс
Жер астында және қараңғы үңгірлерде тіршілік етеін жануарлардың дегенерацияның мысалдары
Соныме органиқалық дүние эволюциясында 3 бағыт бар. Ароморфоз – организмдердің жалпы құрылым деңгейін күрделендіріп, жоғары сатыға көтеру; идиоадаптация – организмдердің жеке бейімдеушілігін арттырады, бірақ организмнің құрылым деңгейінде ешқандай өзгеріс болмай сол қалпында сақталады; дегенерация – даралардың құрылым деңгейін төмендетіп (қарапйымдандырып), биологиялық регреске әкеледі.
Тригерос
Тригерос (Trigueros) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Кондадо ауданында (комарка) орналасқан.
Цюрих (кантон)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швейцария
Халел Абдулхакович Беспаев
Халел Абдулхакович Беспаев 1933 жылы 15 ақпанда Шығыс Қазақстан облысының Көкпекті ауылында туған. Татар. Әкесі - Беспаев Абдулхақ, марқұм, Ұлы Отан соғысына қатысқан. Анасы - Беспаева Бадрикамал, марқұм. Қазақ тау-кен институтының геологиялық-барлау факультетін «Геология және пайдалы қазба кен орындарын барлау» мамандығы бойынша бітірген (1950). Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1965), докторы (1984). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанның колчедан-полиметалл кен орындарындағы алтын мен күмістің жинақталуының геологиялық алғышарттары және олардың орналасу заңдылықтары». ҚР БҒМ Қ.И. Сәтбаев атындағы Геология ғылымдары институтының профессоры (1986 жылдан). Халықаралық минералдық ресурстар академиясының академигі (1995 жылдан). ҚР ҒЗА корреслондент-мүшесі. «Орталық Қазақстан мен Кенді Аптай сульфидті кен орындарындағы күмістің геохимиясы» (1975), «Қазақстанның металлогениясы. Текстуралар мен құрылымдарының атласы» (1981), «Ертіс маңы ауданындағы колчедан-полиметалл кен орындары» (1988), «Оңтүстік- Батыс Алтайдың геологиясы мен металлогениясы (Қазақстан мен Қытайдың шегіндегі)» (1997) атты кітаптардың, 6 томдық Анықтамалық-монографияның (1995-2000), «Үлкен Алтай (геологиясы мен металлогениясы)» (2000), «Үлкен Алтай (кенсіз қазбалары)» (2003), «Қазақстандағы мыс, қорғасын, мырыш, темір кен орындарының пайда болуының алғышарттары» (1988), «Тереңдік түзілім жене геодинамика» - 1 том (2000), «Тереңдік түзілім және Қазақстанның минералды ресурстары» - 2 том «Металлогения» (2002), «Пайдалы қазба кен орындары модельдерінің атласы» (2004) тең авторы. Сондай-ақ геологияның әртүрлі мәселелері жөнінде 160 мақала жазған. «Ерітіндідегі алтынды колориметриялық анықтау үшін ұсақ бөлшекті алтынды және сульфидтік концентратты ажыратып алудың әдістері» (1984), «Сульфидті алтынды минералдардан ажыратып алудың әдістері» (1988) үшін авторлық куәліктері бар. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1955 жылдан - ҚазКСР Түсті металлургия министрлігінің «Қазқалайы» кеннің байқалуын барлау жөніндегі аға геолог. 1957 жылдан - ҚазКСР ҒА Алтай тау-кен металлургиясы институтының ғылыми қызметкері. 1964 жылдан - ӨКЗК (Өндірістік күштерді зерттеу кеңесінің) ғылыми хатшысы. ҚазКСР ҒА төралқасының Ғылыми-зерттеу жұмыстарын үйлестіру жөніндегі кеңесі терағасының орынбасары. 1969 жылдан - ҚазКСР ҒА Геология ғылымдары институтының ғылыми хатшысы. 1971 жылдан - ҚазКСР ҒА Геология ғылымдары институтының зертхана меңгерушісі. 1995 жылдан - ҚазКСР ҒА Геология ғылымдары институтының директоры. 2000 жылдан бері - ҚР БҒМ Қ.И. Сәтбаев атындағы Геология ғылымдары институтында зертхана меңгерушісі. «Халықаралық геологиялық корреляция бағдарламасы (ХГКБ) атты ЮНЕСКО бағдарламасының Қазақстан бойынша комитетінің төрағасы (2000 жылдан). ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1994). «Кен орындарын алғаш ашушы» дипломын алған (1997).
Тригерос
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7729 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 118,3 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 19,5 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Физикалық-географиялық жағдайды жаңғырту
Физикалық-географиялық жағдайды жаңғырту - шөгінді таужыныстар кешені немесе жекелеген таужыныстар қабаты түзілуінің физикалық-географиялық жағдайын қалпына келтіру; таужыныстардың заттық құрамын, олардың құрамындағы терригендік және аутигендік минералдарды, таужыныстардың құрылымы мен бітімін, оларға кіріккен органикалық қалдықтарды және шөгінді таужыныстардың әр түрлі қабаттарының бір-бірімен астасу ерекшеліктерін өте тиянақты түрде зерттеу нәтижесінде жүзеге асырылады. Физикалық-географиялық жағдайды жаңғырту қорытындылары фациялық-палеогеографиялық карталар түрінде жасақталады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Биологиялық регресс
Дереккөздер
1. ↑ Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. Санат:Биология
Александр-Стамболийски (Добрич облысы)
Александр-Стамболийски (Александър Стамболийски) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9565. Телефон коды — 05738. ЕКАТТЕ коды — 360.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Қабыршақты амебалар
thumb|right|200px| Қабыршақты амебалардың құрылысы кәдімгі амебалардың құрылысына өте ұқсас, негізгі айырмашылығы олардың денесі бір камералы қабыршақпен немесе сауытпен қапталынған. Қабыршақтары органикалық заттан не қоймалжың заттан құралған, бұған майда қиыршық құм, тағы басқа бөгде заттар жабысып тұрақты формасын жасайды (қапшықтәрізді, табақшатәрізді т. б. пішінді). Қабыршақтың устье деп аталатын арнайы тесігі болады, псевдоподиялардың шығуына арналған. Псевдоподиялары арқылы қозғалады және қоректік заттарын жинап алады. Жыныссыз жолмен көбейеді. Пайда болған екі жасушаның біреуі устье арқылы сыртқа шығып жаңадан қабыршақ түзейді.
Қабыршақты амебаларға: арцелла - Агсеllа, диффлюгия - Difflugia туыстарының өкілдері жатады. Бұлар тұщы суларда (судың түбіндегі шөгінділердің бетіне қоныстанады), батпақтарда, ылғалды мүктерде жиі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарапайымдылар
Атамекен кинотеатры
right|thumb| alt=A.|270 px|[["Родина кинотеатры"]] "Атамекен", Отан-Родина — кинотеатр. Таддықорған қаласында 1953 жылы салынған. Үлкен экранды 300 орындық залы бар. Театрдың кіре берісінде билет сататын касса және көрермендер фойесі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Талдықорған
Кортисо
Кортисо (Cortiçô) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Форнуш-де-Ал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 180 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
IC 4149
IC 4149 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB? (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45159, MCG 4-31-4, ZWG 130.5, 8ZW 228, KUG 1301+225.
Сыртқы сілтемелер
IC 4149 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Пэ-Хэхэ-Се
Пэ-Хэхэ-Сё — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пэ-Хэтэ-Яга өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Күршек
Күршек — Қызылорда облысы Арал ауданы, Аққұм ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Арал қаласынан солтүстікке қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 86 адам (47 ер адам және 39 әйел адам) болса, 2009 жылы 142 адамды (79 ер адам және 63 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Пюксье
Коммунаның INSEE коды — 54441, пошта индексі — 54800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 247 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Пара
Пара – белгілі бір мәселе тиімді шешілу үшін лауазымды адамға берілген ақша, бағалы қағаз, басқа да мүлік немесе мүліктік құқық. ҚР қылмыстық заңы бойынша Пара алу, беру және парақорлыққа делдал болу (ҚР Қылмыстық кодексінің 311, 312, 313-баптары) мемлекеттiк қызмет мүддесіне қарсы қылмыстар қатарына жатады. Лауазымды адамның қорқытуымен Пара берген немесе өз еркімен құқық қорғау органына хабарлаған Пара беруші қылмыстық жауапкершіліктен босатылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Кабелла-Лигуре
Кабелла-Лигуре (Cabella Ligure) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 577 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Пошта индексі — 15060.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Лоренцо.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Стимул
Стимул (stimulus — мал айдайтын үшкір таяқ, піскіш) — 1) индивидтің психикалық күйлерінің динамикасын туындататын (реакция деп белгіленеді) және оған себептің салдарға қатынасындай қатынаста болатын әсер. Физиология мен психологияда "C" ұғымы тітіркендіру ұғымына тендес. Бихевиоризмде стимул мен реакция арасындағы қатынастар механистік тұрғыда ұғынылады: стимулға көбіне ортаның өзгерістері ("сыртқы әсерлер"), ал реакцияларға организмнің қозғалу жауаптары жатқызылады. Шын мәнінде психологиядағы стимул — ниет, оның нәтижелілігі адамның психикасы, көзқарасы, сезімдері, көңіл-күйі, мүдделері, талпыныстары арқылы білінеді. Стимул бірқатар жағдайларда түрткіге айнала алатын болса да, түрткімен барабар емес; 2) тітіркендіргіштердің рецепторларға тікелей әсер етуі нәтижесінде сыртқы және ішкі мүшелерде қоздыру тудыратын әсер. Ол қуаты әр түрлі тітіркенулер тудырады. Стимул қозғаушы, жандандырушы әсер. Тітіркендіргіштердің тікелей таным мүшелеріне (рецепторларға) әсер етуі нәтижесінде сыртқы және ішкі ағзаларға қоздыру тудыратын әсер. Оның қуаты әр алуан тітіркенулер тудырады.
Стимул- бұл белгілі бір мотив туғызатын рычаг рөлін атқарады. Стимулдар ретінде жеке заттар, адамдардың бір бірімен қарым қатынасы т.б. жатады. Адам кех келген стимулға беріле салмайды. Жеке стимулдарға адам реакциясы қарсы болуы мүмкін. Адамдардың стимулға жауабы бірдей бола бермейді. Сондықтан адамға стимул әрекет етпесе ол керексіз болып қалады. Мысалы, ақшалық жүйе құласа біз ақщаға ештеме сатып ала алмаймыз, сонда алатын жалақымыз өз стимул рөлін жоғалтады. Адамды мотивациялау кезінде әр түрлі стимулдар қоданса нда бұл процессті стимулдау деп атаймыз. Стиулдау әр түрлі формаларға бөлінеді. Тәжірибеде ең кең қолданылатын формасы бұл материалдық стимулдау. Бұл стимулдау процессінің рөлі өте үлкен. Стимулдау мотивациялауға қарағанда өзгеше. Себебі стиулдау арқылы мотивациялау жүзеге асады. Мотивацияның жасайтын әрекеттері:
-	Жігерлік;
-	Тырысу;
-	Адамгершілік;
-	Бағыттылық.
Адам бір жұмысқа әр түрлі жігерлік танытуы мүмкін. Ол жұмысты бүкіл күшімен немесе жарты күшімен орындауы мүкін. Ол онай жұмысты тандауы мүмкін немесе қиын жұмысты, ол жұмысты шешу үшін қиын әдісті тандуы мүмкін немесе онай әдісті. Осының бәрі адамның қанша жігерлік танытатының айқындатады. больших усилий при выполнении своей работы. Ұйымда жұмыс істеу үшін адам әр-түрлі талпынуы мүмкін.Біреуге жұмыс сапасы жаман болса да бәрібір болса, ал екінші ол жұмысты жақсы істеп, жұмыстан ерінбей, ұйымдағы қарым-қатынасты жақсартқысы келеді.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина Санат:Психология
Тоқтамыс хан
Тоқтамыс хан (шамамен 1350 – 1406) – Алтын Орда ханы (1380 – 97/98). Жошы хан әулетінен.
Өмірбаян
Әкесі Ұрыс ханның қолынан қаза тапқаннан кейін, Ақ Ордадан Әмір Темірге қашып барды. 1378 – 1379 жылдары Әмір Темірдің көмегімен Сығанақты жаулап алып, Ақ Орданың билеушісі болды. Ол Мамайдың Күлік шайқасында жеңіліске ұшырағанын пайдаланып, Алтын Орда тағына отырды. Сарайды, Қажы-Тарханды, Қырымды басып алды. Таққа отырысымен Шыңғыс хан әулетінің тақ үшін 25 жыл бойғы қырқысуларын жойды, ақша реформасын жүргізді. Сонымен қатар Көк Орда, Хорезм, Қажы-Тархан, Қырым иеліктері мен т.б. ұсақ ордалардың басын қосып, қуатты Жошы ұлысының бірлігін қалпына келтіруге күш салды.
Мәскеуге жорық
Тоқтамыс 1391 жылы 18 шілдеде Құндызша өзенінің бойында, 1395 жылы 15 сәуірде Терек өзені аңғарында Әмір Темір әскерлерінен жеңіліс тапты. 1397 жылы Едігенің қудалауына ұшырап, Литваға қашты. 1399 жылы Ұлы Литва князі Витовтпен одақтасып, Алтын Ордаға жорық жасады. 1399 жылы 12 тамызда Темір Құтлығ пен Едіге әскерлерімен Ворскла өзені бойында болған шайқаста тағы да жеңіліске ұшырады. 1406 жылы Түменге жақын жерде Тоқтамыс Едіге мен Шәдібек әскерлерімен шайқасып, қаза тапты.
Тағы қараңыз
Санат:Ақ Орда хандары Санат:Алтын Орда хандары Санат:Тұлғалар Санат:Сібір хандығының билеушілері
Лордтар палатасы
Орта ғасырлық Англияда ірі шонжар жер иелерінен, епископтардан, аббаттардан, лордтар палатасына адам сайланбай, король тағайындайтын болған. Кейін ақсүйектер тұқымынан немесе король тағайындайтын буржуазия өкілдері кіретін болды.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания парламенті Санат:Вестминстер Санат:Ұлыбритания сот жүйесі Санат:Елдер бойынша парламенттердің жоғарғы палаталары Санат:Ұлыбританияның тарихи соттары Санат:Ұлыбритания лордтар палатасы
Субсенсорлық қабылдау
Субсенсорлық қабылдау. Адам өз өмірінде көптеген әрекеттер үстінде заттарды, құбылыстарды бір-бірімен салыстыруға, олардың сипаттарын реттеп топтастыруға дағдыланады. Адамның іске талантануы оянып, заттарды қабылдау жетіле түсіп, байқағыштығы артады. Қабылдаудың осылай бірден-бірге дамуы арқылы адам объектінің ерекше қасиеттерін байқап қана қоймай, оның ұсақ бөлшектеріне назар аударып, оны жүйелеп қабылдауға әдеттенеді. Затты осылай қабылдау түрін cубсенсорлық қабылдау деп атайды.
Әбілқайыр Ысқақұлы Досов
Әбілқайыр Ысқақұлы Досов (1899, бұрынғы Ақмола облысы Көкшетау уезі Қотыркөл болысы – 1937) – қоғам қайраткері. Алаш партиясына арыз жазған, түрмеге қамаған.
Дереккөздер
Санат:1899 жылы туғандар Санат:Бурабай ауданында туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Ақтөбе облысының әкімдері Санат:Шымкент әкімдері Санат:Қазақстан орталық атқару комитетінің мүшелері Санат:Батыс Қазақстан облысының әкімдері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да қуғындалғандар Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар
Мырзахан Шораев
Мырзахан Шораев (1905, Түркістан ауданы Сауран аулы –1983, Сарыағаш қаласы) – еңбек ардагері. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты. Кәсіптік-техникалық мектепті аяқтаған соң Алматы қаласында байланысшы болып істеді. 1930 – 1931 ж. Ақсудағы тұтынушылар одағының төрағасы, 1939 – 1941 ж. Шәуілдір, Шаян, Арыс аудандарында, 1949 – 1952 ж. Ильич ауданында партия комиттінің бірінші хатшысы қызметтерін атқарды. 1952 – 1974 ж. 2-Жетісай МТС-інің директоры, Түлкібас ауданы атқару комитеті төрағасының орынбасары, Сарыағаш шарап зауытының директоры. Республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер болды. 1-дәрежелі Ұлы Отан соғысы, «Құрмет белгісі» ордендері мен көптеген медальдардың иегері.
Cілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Холливилла (Кентукки)
Холливилла (Hollyvilla) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Ауро
Ауро Альваро да Круз Жуниор (порт. Auro Alvaro da Cruz Junior; 23 қаңтар 1996 жыл, Сан-Паулу, Бразилия), Ауро есімімен белгілі - бразилиялық футбол ойыншысы, «Сан-Паулу» клубының қорғаншысы.
Холливилла (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 481 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-37630.
Жаңа Орья
Жаңа Орья — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Байгузин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 160 адамды құрады. Пошта индексі — 452824, ОКАТО коды — 80259815002.
Холливилла (Кентукки)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Жаңа Орья
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ауро
Өмірбаяны
Ауро "Сан-Паулу" жүйесінде тәрбиеленді және бірінші командаға 2014 жылы көтерілді.
Шнайтзе
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3587 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 61,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 89 142. Муниципалитеттің басшысы — Фитус Пихлер.
Ауро
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары
Шнайтзе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Жаңа Орья
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
774 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:774 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:774 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Лобь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Тверь қаласынан Иваньков су торабына (Иваньков суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фридрикског
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2452 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 034. Муниципалитеттің басшысы — Карл Хайнрих Томзен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Экологиялық ресурс
Экологиялық ресурс — табиғи ресурстар: оларға таза атмосфералық ауа, таза су, табиғаттың көрікті көріністері (пейзаж), тазалағыш және сүзгіштік қасиеті бар батпақты жерлер және т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Зайролла Дүйсенбекұлы Дүйсенбеков
Зайролла Дүйсенбекұлы Дүйсенбеков 1937 жылы 18 қазанда Павлодар облысының Баянауыл ауылында туған. Қазақ. Қазақ мемлекеттік ауылшаруашылық институтын бітірген (1960), ғалым-агроном. Ауыл шаруашылық ғылымдарының докторы (1985), профессор. Қазақ ауылшаруашылық ғылымдар академиясының академигі (1994), ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі (1996). 225 ғылыми еңбектің, монографияның, көмекші оқу құралдары мен мақалалардың авторы. 1960-1962 жылдары - Павлодар облысы «Баянауыл» кеңшарының бас агрономы. 1961 жылдан - Қазақ ауыл шаруашылық институтының егін шаруашылығы және тәжірибе ісінің әдістемесі кафедрасының аспиранты, ассистенті, аға оқытушысы, доценті, профессоры, 1962-1993 жылдары - кафедра меңгерушісі, 1974-1984 жылдары - Қазақ ауылшаруашылық институты агрономия факультетінің деканы. 1994-1995 жылдары - Қазақ мемлекеттік жерге орналастыру жобалау институтының (Қазгипрожер) директоры. 2004-2007 жылдары - Мемлекеттік жер ресурстары және жерге орналастыру ғылыми-өндірістік орталығының (МемжерҒӨО) бас директоры. 2005 жылдан бері - ҚР ҰҒА Орталық Қазақстан бөлімшесі филиалының төрағасы. «Қазақстанның жер ресурстары» журналының бас редакторы, ғылым және ҰГЗ-технологиялары жөніндегі кеңесші «Құрмет» орденімен; «Тыңға 50 жыл», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Қазақстан Парламентіне 10 жып» «Астананың 10 жылдығы» медальдарымен; «Жұмыстағы үздік табыстары үшін», «Құрметті жерге орналастырушы" белгілерімен; ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің грамотасымен және т.б. сыйлықтармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Тұлғалар
Динка (халық)
Динка (кейде джең деп те аталады, Jiɛ̈ɛ̈ŋ, Dinka people; Jieng) — Оңтүстік Суданда, Ақ Нілдің екі жағалауында тұратын халық. Олар шығыс және батыс динкалар болып екіге бөлінеді, халық саны – 3 млн адам.
Тілі
Олар динка тілінде (тондженг) сөйлейді, диалектілер тайпалық бөлініске сәйкес келеді: паданг, агар, бор, рек.
Кәсібі
Орман саваннасында тұратын батыс динка шаруашылығының негізгі салалары мал шаруашылығы (ірі қара мал, негізінен ақ ұзын мүйізді зебу, қой, ешкі) және қолмен атқарылатын егіншілік (тары, құмай, жүгері, бұршақ, асқабақ және басқа да тамыр дақылдары) болды. Тауарлы дақылдар (мақта, темекі). Дала саваннасында өмір сүретін шығыс динкалары көшпелі мал шаруашылығын сақтап қалды, егіншілікпен тұрақты айналыспайды. Шығыс динкалардың ішінде мал шаруашылығымен ерлер, егіншілікпен және үй шаруашылығымен әйелдер айналысады. Жастар жыл бойы малмен бірге жүреді. Қолөнерден - ұсталық (бұрын – темір балқыту), еңбек құралдарын жасау, қару-жарақ, былғары, тоқыма, керамика, киім, зергерлік бұйымдар жасау дамыған.
Өмір салты
Қоғамдық ұйымда қоғамның жастық таптарға бөлінуімен ұштасқан патриархалдық-генеологиялық байланыстарға негізделген рулық сегменттік-тектік құрылым бар. Дәстүрлі наным-сенімдер: ата-бабалар культі және құдай байланыстыратын табиғат күштер, тотемизмнің қалдықтары. Динкалар мифтерді, тарихи эпостарды, музыкалық және би фольклорын сақтаған.
Шығыс динкалардың төбешіктерде шашыраңқы орналасқан шағын қоныстары болса, батыс динкалардың орман шетінде орналасқан. Динкалардың тұрақты мекені - бұл төбесі конустық сабаннан жабылған дөңгелек үйшіктер. Қабырғалары саз, терезелері жоқ.
Ерлердің дәстүрлі киімі – екі ұшы сол жақ иығына түйінге байланған мата. Бұрынғы әйелдер алды-артына қысқа былғары алжапқыш кисе, қазір ұзын, кең көйлек киеді. Зергерлік бұйымдар: ағаштан, мыстан, піл сүйегінен жасалған білезіктер.
Дәстүрлі тағамдары - көбіне қышқыл сүт, сүт өнімдері, қан қосылған сүт қоспасы, көкөніс пен сары май қосылған көкөніс ботқасы, етті сирек жейді.
Дереккөздер
Санат:Судан халықтары
Керасынг-Я
Керасынг-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хартес өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Аскинка
Аскинка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бурминка өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Атанбай Байарыстанұлы
Атанбай Байарыстанұлы, Атанбай датқа (1770 ж.ш., Жамбыл ауданы, Тарғап ауылы — 1850 ж.ш., Еңбекшіқазақ ауданы, Қазатком ауылы) — батыр. Тегі Шапырашты руының Есқожа атасынан. Әйгілі Сұраншы батырдың серігі, ту ұстаушысы болған. 1810-1840 жылдары Тарғап өңірінде датқалық билікке қол жеткізген. Кең ойлы кемел басшы ретінде ел есінде сақталған тұлғалардың бірі. Ақын Т.Молдағалиевтің Атанбайға арналған "Атанбай ата" атты деректі дастаны бар.
Клешонка
Клешонка (Клешонко) — Ресейдегі өзен. Курск облысы, Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Апочка өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көлдік түзілімдер
Көлдік түзілімдер. Көл түбінде түзілетін механикалық (гравий, тасмалта, құм, саз), хемогендік және органогендік түзілімдердің жиынтық атауы. Тұщы көлдердің түзілімдері және ащы көлдердің түзілімдері болып екіге жіктеледі. Тұщы көлдер түбінде әдетте механикалық шөгінділер түзіледі, олар көбінесе көлбеу бағытта қат-қабатталған саздардың өте жұқа қабатшаларынан, сапропелдерден, диатомиттерден, т.с.с. тұрады; мұндай көлдер түбінде шымтезек қорымдары да қалыптаса алады. Ащы көлдердің түзілімдері көбінесе химиялық жолмен түзіледі, мүның нәтижесінде әр түрлі хемогендік тау жынысы түрлері қалыптасады (табиғи тұз, мирабилит, галит, т.с.с.). Көл типтерінің алуан түрлі болуына байланысты, онда түзілген шөгінділер де сан түрлі болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Вошенка
Вошенка — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колокша өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Юссуф Сабали
Юссуф Сабали (Youssouf Sabaly; 5 наурыз 1993 жыл, Ле-Шене, Франция) — франциялық және сенегалдық футболшы, қорғаушы. Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Бордо" клубында доп тебеді. 2018 жылғы әлем чемпионатына, 2019 жылғы Африка чемпионатына қатысқан.
Кезінде Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.
Халықаралық
Франция-21
Сілтемелер
Санат:Сенегал футболшылары Санат:Франция футболшылары Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Эвиан ФК ойыншылары Санат:Нант ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары
Ян Вольдемарович Пейве
Ян (Янис) Пейве (Jānis Peive; 3 тамыз 1906, Семенцов ауылы, Калинин облысы - 13 қыркүйек 1976, Москва) - совет агрохимигі. КОКП 22-съезінде КОКП ОК-нің мүшелігіне кандидат, КОКП 23-съезінде КОКП ОК-нің мүшесі. 4-7 сайлау КСРО Жоғарғы Советінің депутаты. 5-6 сайлау КСРО Жоғарғы Советінің Ұлттар Советінің председательі.
Белгілі еңбегі
Пейве Ян Вольдемаровичтің негізгі еңбектері микроэлементтердің (бор, мыс, молибден) және калий, алюминий биохимиясына арналды.
Сыйлықтары
Микроэлементтерді зерттеулер жөніндегі еңбектеріне Лениндік сыйлық берілді (1964). 4 рет Ленин орденімен, 5 басқа орден және медальдармен марапатталған. К.А.Темирязев атындағы ауыл шаруышылығы академиясын бітірген (1929).
Дереккөздер
Санат:3 тамызда туғандар Санат:13 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері Санат:КСРО биохимиктері Санат:КОКП мүшелері