cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лун-Вож (Ямщиков-Содмес тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Берг-им-Гау
Берг-им-Гау (Berg im Gau) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Нойбург-Шробенхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1193 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 85 116. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Роскопф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Хулюм-Я (өзен)
Хулюм-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің оң жағалауынан 612 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Бөген
Дереккөздер
*
Әзірбайжан мемлекеттік аграрлық университеті
Әзірбайжан мемлекеттік аграрлық университеті ''' — Әзірбайжанның ауыл шаруашылығына арналған мемлекеттік оқу орны.
Мюльхайм (Тургау)
250px|thumb|Картада орналасуы Мюльхайм (Тургау) (Müllheim TG) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Штекборн округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2496 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4831, пошта индексі — 8555.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Әзірбайжан мемлекеттік аграрлық университеті
Тарихы
Институттың бірінші директоры Әзірбайжанның  Жерлік Ұлттық Комиссары Дадаш Буниятзаде болды.
Бастапқы кезде институттың 4 факультеті болды.Олар:өсімдік өсіру факультеті,жануар өсіру факультеті,дәнді-дақыл өсіру факультеті және балық шаруашылығы факультеттері.
1931 жылы Әзірбайжанның ауыл шаруашылығы интитуты Гянджа қаласына ауыстырылды.
Институтқа қабылдау жыл тастап 1200 абитуренттке өсе берді.
Ұлы Отан соғысының жылдарында 385 қызмет етушілер мен студенттер фронтқа кетті.
Соғыстан кейін институт өз ісіне қайта кірісті.Институтта жаңа кафедралар менфакультеттер ашылды.
1991 жылдың 17 шілдесінде Әзірбайжан елінің президентінің бұйрығы бойынша институтқа Академия деген ат берілді.
Университеттің ғимараты
Әзірбайжанның бұл институтының ғимараты 19 ғасырда соғылды.
Құрылымы
Университетте шамамен 3000 студент бар.Оның ішінде 120-сы магистрант,10-ы аспирант,45-і диссертант.
Университеттегі қызмет етушілердің нақты саны.1019 адамды құрайды.Оның ішінде:
Лабораториялар
Университетте 5 лаборатория жұмыс істейді.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Сутартарлықтар отряды
thumb|Қасқалдақ Сутартарлықтар отряды (Ralliformes) батпақты тоғайлы, кейде сулы жерлерді мекен ететін кіші және орта үлкендікте болатын құстар. Олардың тұмсықтары сүйір, өтпелі танау тесіктері болады. Қанаттары қысқа, моқал келеді. Бұл құстар нашар ұшады, өсімдігі қалың жерлерде жақсы қозғалады. Ұяларын жерге немесе жапырылған қалың шөптердің үстіне салады. Ұясында 3−12 жұмыртқа болады. Балапандары ширақ, оларды асырауға ата-анасы бірдей қызмет етеді. Олар омыртқасыздармен, өсімдіктің жұмсақ жапырақтарымен, тұқымдарымен қоректенеді. Кейбір түрлері қорегін кешке, түнге қарай іздейді. Бұлар өте көп тараған құстар, біздіӊ фаунамызда он шақты түрі кездеседі. Қалың шөптің арасында жасырынып жүретін салмағы 200 г болатын тартар (Сrех сrех) деген түрі болады. Шөпті батпақта жүретін, батпақты жердің тауықтары деп аталатын түрлері кездеседі: су тауығы (Porzana porzana), сутартар, немесе цамыс тауығы (Gаllіnula chlorpus) т. б. Көлдердің жағасында, қалың шөптің арасында, салмағы 1 кг−дай қасқалдақ (Fulica atra) деген түрі кездеседі. Қасқалдақтар жақсы жүзеді, қауіп төне қалса сүңгіп кетеді. Осы қасқалдақтардың ғана кәсіптік маңызы бар.
Дереккөздер
Санат:Сутартарлар
Уақытша байланыс
Уақытша байланыс — шартты рефлекстердің қалыптасу кезінде ми қыртысындағы шартсыз және шартты тітіркендіргіштерді қабылдайтын орталықтардың арасында пайда болады. Уақытша жинақталу — вегетативті жүйке жүйесіндегі түйін алды жүйке талшығын бір рет тітіркендіргенде емес, қайталап, бірнеше рет тітіркендіргенде ғана қозудың уақытша жинақталуынан организм жауап береді (мысалы: қышыған жерді қандыру үшін бір рет қасу аз, оған рефлекторлы жауап беру үшін секундына 18 рет қасу қажет. Сонда қышуды қандыратын қозу уақытша жиналып, қатты әсер етеді де, яғни қышу қанады.
Ретикулоцит
Ретикулоцит (reticulocytus, лат. reticulum — тор, грек, kytos - жасуша)
ретикулалы ұлпаны құрайтын тармақты өсінділі жасуша. Олар бір-бірімен өсінділері арқылы байланысып, жасушалар торын құрайды.
Ретикулоцит — қантұзу мүшелерінің негізін түзіп, қантұзілу процесіне қолайлы микроортаны түзеді. Қандағы толық жетілмеген жас эритроциттерді де ретикулоциттер  деп атайды. Ретикулоцит цитоплазмасында қышқылдық және негіздік бояулармен боялған дәншеліторлы құрылымдар болады. Ретикулоцитте протеин (глобин), гем, пурин, липид және тағы басқа заттар түзіледі, бірақ РНҚ түзілмейді. Ретикулоцитте гемоглобиннің мөлшері эритроцитке қарағанда аздау болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Сан-Роки (Сан-Паулу)
Сан-Роки (Сан-Паулу) (São Roque (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сорокаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 73 778 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 307,553 км² шамасында. Халық тығыздығы — 239,9 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Трето
Трето (Treteau) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03289, пошта индексі — 03220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 552 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Душинково (Кырджали облысы)
Душинково (Душинково) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Джебел қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6846. Телефон коды — 03632. ЕКАТТЕ коды — 24195.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Хуго-Максимилиан Куузик
Хуго-Максимилиан «Март» Куузик (9 желтоқсан 1877, Нарва, Санкт-Петербург губерниясы — 24 тамыз 1965, Батл-Граунд, Индиана) — ресейлік және эстониялық ескекші.
1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.
Санат:1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Ресей ескекшілері Санат:Алфавит бойынша академиялық ескекшілер Санат:Эстония ескекшілері
IC 113
IC 113 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 113 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Саяси мақсат
Саяси мақсат - кез келген саяси қызметтің орталығы, ол реттеушілік қызметін атқара отырып, саясат субъектілерінің мүдделері мен талаптарына сай болашақ әлеуметтік-саяси құбылыстар үлгісін (моделін) қалыптастырады.
Ақкелін шоқысы
Ақкелін шоқысы – Қаныш Сәтбаев туып- өскен Баянауыл сілемінің батыс жағындағы жатаған адырлы қыраттардың бірі. Осылар қатарында Ащы (бұл тұстан Ащысу өзені өткендіктен осылай аталған) қорығына біткен шоқы бар. Халық оны Ақкелін шоқысы деп атапты. Шоқының бұлай аталуы жөнінде Шорман есімімен байланысты, жас биді осы жерге бір аққұба қыздың іздеп келгені жөнінде аңыз айтылады. Бірақ уақытына қарағанда аңыз шындықпен байланыспайды.
Шорман 1837 жылы Сілеті бойындағы жайлауда қайтыс болады. Баянауыл сілеміндегі Қызылағаш деген орманды қыстайды. Аңыздағы оқиға Ақкеліндегі Шорман әулеті елді мекеніне (қазір мұнда Теңдік деген ауыл бар) меңзеп айтылған. Алайда Мұса бастаған Шорман әулеті бүл тұсқа Ресейдің Сібірлік әкімшілігінің рұқсатымен 1850 жылы ғана иелік етіп, үй-жай сала бастаған. Осыған қарағанда шоқы одан көп бұрын Ақкелін деп аталып келген.
Дереккөздер
Санат:География‎ Санат:Қаныш Сәтбаев
Қурайлы (көл)
Қурайлы, Құрала — Қорғалжын алабындағы көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Қорғалжын ауданы Үшсарт ауылынан солтүстік-шығыста 15 км жерде, теңіз деңгейінен 337 м биіктікте жатыр.
Сипаты
Аумағы 4 км², су жиналатын алабы 65 км². Күрделі пішінді көлдің ұзындығы 7 км, енді жері 1,2 км, жағалау бойының ұзындығы 18,5 км. Батыс жағалауы жарқабақты, қамыс басқан басқа жағалаулары жазық келген.
Өсімдігі
Оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймағында қайың, терек шоқ ормандары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы көлдері
Янгыта (Шапкин тармағы)
Янгыта — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шапкин өзенінің сол жағалауынан 139 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жамбыл (Бәйдібек ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шаян ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1647 адам (817 ер адам және 830 әйел адам) болса, 2009 жылы 1444 адамды (710 ер адам және 734 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйдібек ауданы елді мекендері
Үнді-Еуропа тілдері
Үнді-Еуропа тілдерi — Еуразиядағы ең ірі тіл шоғырының бірі.
Үнді-Еуропа тілдері тарихи кезеңдерге байланысты Еуропаға, Иран мен Үндістанға, Алдыңғы Азия мен Орталық Азияға, Кавказға, кейін Оңтүстік пен Солтүстік Америкаға, Сібірге, Австралия мен Африканың кейбір бөліктеріне тараған. Үнді-Еуропа тілдер құрамына кіретін тілдер тобы: Үнді-Еуропа тілдерін жақындастыратын негізгі белгілері басқа тілдермен салыстырып қарайтын тарихи әдіс арқылы анықталады. Мұның өзі тілдің жеке бөліктерін құрайтын әр деңгейдегі формальды элементтерінің жүйелі түрдегі сәйкестігін көрсетеді. Үнді-Еуропа тілдерінің ұқсастығы тіл шоғырының әуел баста баба тілден бастау алғанын, сондай-ақ басқа тілдердің даму барысында өзара жақындасып, типология құрылымда ортақ белгілерінің қалыптасуынан пайда болған деген жорамалға негізделген. Кейбір еңбектерде барлық тіл бір кезде біртұтас ностра тілдері шоғырына біріккен деген болжам да бар.
Дереккөздер
Санат:Үнді-Еуропа тілдері
Б. з. д. 171 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 171 жылы туғандар
Бабыр
Бабыр (ﻇﻬﻴﺮ ﺍﻟﺪﻳﻦ محمد بابر, «Бабыр» есімінің парсы тіліндегі мағынасы «арыстан, қолбасшы, барыс» ) — Ұлы Моғолдар патшалығының 1-падишаһы және негізін қалаушысы, сардар, ақын, жазушы.
Толық атағы: әс-Сұлтан әл-Ағзам уә-л-Хақан әл-Мүкаррам Захиреддин Мұхаммед Жалалуддин Бабыр, Падишаһ-и-Ғази.
Өмірбаяны
1483 жылдың 14 ақпанында Ферғана уәлаятында туған. Оның әкесі Омар Шейх мырза — Әмір Темірдің немересі, Ферғана әмірі еді. Ал Бабырдың шешесі — Құтлық Нигяр ханым Моғолстан ханы, Шыңғыс хан әулетінен болған Жүніс ханның қызы болатын. Бабыр және қазақтың тұңғыш тарихшысы Мұхаммед Хайдар Дулатидің шешелері апалы-сіңілілі адамдар болған. Демек, Бабыр мен Мұхаммед Хайдар Дулати — бөле болып келеді.
Мәуереннаһр
1494 жылы Омар Шейх мырза қайтыс болады да, Ферғана әмірінің орны бос қалады. Осы кезде Омар Шейх мырзаның інісі, Самарқан әмірі Ахмет мырза осы орынға ауыз салып, Ферғана әмірінің тағына таласады. Алайда Омар Шейх мырзаның беделді бектері оған қарсы шығып, Омар Шейх мырзаның 11 жасар баласы Бабырды Ферғана әмірі деп жариялап, асығыс таққа отырғызады. Бабыр үкімет басына келген кезде, Самарқан, Бұқара, Ташкент, Әндіжан, Хисар, Кабулды билеуші Темір тұқымдары өзара жауласып, бір кездегі аса қуатты Темір мемлекетін әбден әлсіреткен еді.
Міне, осындай аса ауыр жағдайда үкімет басына келген бала Бабырдың көп майданда күрес жүргізуіне тура келді. Ол бір жағынан өзінің туған қаласы Әндіжанды өзінің немере ағасы Ахмет мырзаның шабуылынан сақтап қалуға тиіс болса, екінші жағынан, өзі отырған тағына өз туысы Жиһангір мырзадан қорғап қалуға тура келді. Өзін Шыңғыс ханның мұрагері, Әмір Темірдің әулетінен санаған Бабыр Мәуереннаһрда бір орталыққа бағынған ірі мемлекет құрып, Темір ұрпақтарының әр жерге шашырап жүрген әскери күштерін бір қолға топтастырмақ болды.
Осы кезде Самарқан мен Бұхара әмірі Сұлтан Ахмет мырза қайтыс болып, оның артында ұрпақ қалмады. Осыған байланысты Самарқанда Темір әулеттерінің арасында таққа талас басталды. Осыны пайдаланған солтүстіктегі көшпелі өзбектер ханы — Мұхаммед Шайбани хан өзінің қол астындағы адамдарын жинап алып, дереу Самарқанға қарай шеру тартады. Алайда самарқандықтар туған қаласын ерлікпен қорғап қалады. Бірақ ол уақыт өткізбей, Қаршы және Шахрисәбіз қалаларына бет алып, оларды жаулап алады да, бірден Бұқараға беттейді. Үш күн қоршауға шыдай алмаған Бұқара бектері қаланы Шайбани ханға беріп қояды.
Шайбани әскерлерің Бұқарды басып алуы самарқандықтардың үрейін ұшырады. Қаланың көптеген бектері Бабырға және ташкент Әмір Уейс мырзаға келіп, олардан көмек сұрайды Темірдің бұл екі әулеті де Самарқанға қарай шабады. Бірақ мұнда үкімет билігін Сұлтан Әли мырза өз қолына алып қойған еді. Бірақ ол өз маңайындағылардың опасыздық жасауға ыңғайланып жүргенін байқап қалып, қаланы Шайбаниға өзі беруге ұйғарады.
Жұма күндердің бірінде қала халқы намаз оқып жатқан кезде, Сұлтан Әли мырза аз ғана адамдармен жасырын түрде Самарқанды тастап шығып, Шайбаниға барады. Мұнан кейін қаланың басқа әмірлері мен белді бектері де қала жұртшылығының мүддесін сатып кетіп, Шайбаниды үлкен сый-құрметпен қарсы алады. Сөйтіп, Шайбани хан 1500 жылы Ақсақ Темір әулетінің көне астанасы — Самарқанды соғыссыз-ақ басып алады.
Бірақ Шайбани Самарқанда ұзақ тұра алмады. Самарқанның аса ірі ғұламаларының бірі — Әбіл Мәкәрім Бабырға хат жазып, оның өз ата-бабасының астанасын басып алып, ондағы таққа отыруға шақырады. Сондай-ақ белгіленген уақытта оған қаланың қақпасын ашып беруге уәде береді.
Бабыр ғұламаның хатына жауап ретінде Самарқанға аттанады. Ол түнде аз ғана адамдармен қаланың ішіне кіріп, ондағы Шайбани хан әскерлерін қырып салады да, таң атқанда өзін Самарқанның падишахы деп жариялайды. Алайда Бабырдың бұл падишалығы, өз сөзімен айтқанда, жүз-ақ күнге созылады. Өйткені Самарқан халқы үздіксіз ұрыстың нәтижесінде әбден арып-ашыған болатын. Бабыр осы ашаршылыққа ұшыраған халықтың жағдайын жақсарту үшін өзінің Ферғанадан әкелген әскерлерін таратып жібереді.
Мұны білген Шайбани хан жақсы жарақтанған қалың қолмен Самарқанға шабуыл жасайды. Бабыр аз уақыттың ішінде шағын қол жинап алып, өзіне көмекке келе жатқан шағатайлықтар мен моғұлдарды күтпестен Шайбани ханға қарсы шықты. Зараушан өзенінің бойында Шайбани хан әскерлерімен кездесіп, соғыс ашады.
Өзінің жеке басының асқан ерлік етуіне қарамастан, Бабыр әскерлері жеңіліп, Бабырдың өзі Самарқанға келіп тығылды. Шайбани төрт ай бойы қаланы қоршап алды. Аштық күшейе берді. Қаланың көптеген бектері аштыққа шыдай алмай, Шайбани ханға өтіп кетіп жатты. Өзінің осындай ауыр жағдайға душар болғанын сезген Бабыр бір түнде Самарқанды тастап шығып, Ташкенттегі ағасы, Моғолстан ханы — Махмұт ханға барды. Бабырдың өзіне тиген еншісі — Әндіжан өлкесі де бұл кезде Шайбани ханның қолында болатын. Енді Бабыр Әндіжанды азат етіп алу үшін Махмұт ханнан көмек сұрады.
1501 жылдың қысында моғол әскерлері жорыққа аттанады. Бірақ Шайбани хан әскерлері оларды Сырдария бойында тас талқан етті. Бабыр енді Моғолстанның солтүстік-шығыс облыстарына қарай қашты. Осы күннен бастап Бабыр өз сөзімен айтқанда, шатыраш шаһы сияқты бір бұрыштан бір бұрышқа тығылумен болды. Ақыры 1504 жылы Кабул бектерінің көмегімен ондағы үкімет билігін өз қолына алады және жақсы жарақтанған әскер құрады.
Жеңістен жеңіске жетіп желіккен көшпелі өзбек ханы Мұхаммед Шайбани хан Темірдің соңғы көрнекті ұрпағы Сұлтан Құсайын мырзаның әмірлігін де басып алуға әзірленеді. Шайбани ханның аяқ алысынан қауіптенген Ақсақ Темір тұқымдары — Хисар, Хатлан, Куляб, Құндыз, Бадахшан әмірлері өзара одақ құрады. Міне, осы одаққа Бабыр да қосылады. Одақтың басшысы болып Хисар әмірі Қысырау шах тағайындалады. 1504 жылдың шілдесінде ол өзінің әскерлерімен Құндызға қарай аттанады. Бірақ осы жерде жол тосқан Шайбани әскерлерінен қатты жеңіліп, өзі тұтқынға түсіп, сол жерде қаза тапты. Одақтастардың бұдан былайғы шабуылы өздерінің өзара ұрыс-керісі салдарынан тоқтап қалады. Осы кезде Шайбани хан Бұқардан Хорезмге қарай шабуыл жасап, 1505 жылы Үргенішті басып алды.
Ауғанстан
1506 жылдың көктемінде Құсайын мырза қайтыс болады. Оның орнына екі баласы Бадиуззаман мен Мұзаффар-Құсайын қалады. Шайбани хан Балх қаласын қоршайды. Тек күздің басында ағалы інілі мырзалар әскер жинап, Балхқа көмекке келеді. Жолшыбай оларға өз әскерлерімен Бабыр қосылады. Бірақ бұлар келіп жеткенше, әбден әлсіреген Балх тұрғындары Шайбани ханға беріліп қояды. Ал, Шайбани хан болса, өзімен соғысқалы келе жатқан Темір ұрпақтарымен майданға түспей, Мәуереннаһрға қарай бет алады. Одақтастар жаудың ізіне түсіп, оны талқандаудың орнына келер көктемге дейін соғыс әрекеттерін бастамауға келіседі.
1507 жылдың мамырында Мұхаммед Шайбани хан Әмудариядан өтіп, Хорасан жеріне барады. Темірдің соңғы әулеті Сұлтан Құсайын мырзаның елордасы — Герат дұшпан алдында әлсіздік көрсетеді. Шайбани хан Гератты жаулап алып, өзінің жаугершілік жолында Иран шекарасына жетеді. Ал, парсы шаһы I Ысмайыл Шайбани ханның бұл қылығын ұнатпайды. 1510 жылы I Ысмайыл Хорасан жеріне жорық жасайды. Осының алдында ғана, 1508 жылы қазақтар мен моғолдармен бірігіп күш көрсетудің нәтижесінде Шайбани хан бастаған әскерлер Сырдария бойында үлкен жеңіліске ұшыраған еді. Сондықтан олар парсы әскерлеріне қарсы керісуге жарамайды. Мұны сезген Шайбани хан өзінің аз ғана адамдарымен Мерв қаласына барып тығылады. Бірақ кейінгі бір ұрыста Шайбани хан қаза тауып, әскерлері талқандалды. Сөйтіп Гератты парсы шаһы I Ысмайыл басып алады.
Осы кезде Бабыр өзінің ең қауіпті дұшпаны Шайбани ханның қаза тапқанын естіп, өзінің бұрынғы патшалығын Шайбани әулетінен қайта тартып алу үшін әрекет жасайды. Осы мақсатпен ол парсы шаһына ұсыныс жасайды. Шаһ бұған келіседі. Сөйтіп Бабыр Кабулдан қалың қолмен аттанып, Әмудариядан өтіп, Хисарға келеді. Қарсылық көрсеткен Шайбани әулетінің жасақтарын қиратып, Мәуереннаһрдың көптеген бөлігін (Хисарды, Кулябты, Құндызды, Бадахшанды) басып алады. Сөйтіп, Самарқанға қарай бет алады. Осы жорықта Бабырдың қасында жүрген оның туған бөлесі, "Тарих-и Рашиди" тарихи еңбегінің авторы Мұхаммед Хайдар Дулатидің айтуына қарағанда, қатал көшпелілерді жеңіп шыққан Бабырды Самарқан халқы қуанышпен қарсы алады. Оның жолына жібек кілем төсейді. Көшелер қызыл гүлге бөленеді. Сөйтіп 1511 жылы Бабыр Самарқанға салтанатпен кіреді. Бірақ Бабырдың парсы шаһы I Ысмайылмен одақтас болуы самарқандықтарды қатты мазасыздандырады.
Мешітке Хутба оқылып, онда Бабырды "падишаһ" деп жариялайды. Бұл хутбада қызылбастардың (ирандықтардың) он екі имамының есімі аталып, I Ысмайыл шаһтың аты да қосыла оқылады. Міне, осы жағдай Бабырдан самарқандықтардың көңілін суытты. Оның үстіне самарқандықтарға сенген Бабыр өз қолындағы парсы әскерлерін таратып жібереді.
Міне, Бабырдың осы қателігін көшпелі өзбектер тағы да пайдаланып, 1512 жылы Мәуереннаһрға тағы шабуыл жасайды. Бабыр аздаған күшпен оларғы қарсы шығып, оларға ұрыс ашады. Бірақ қатты жеңіліп Хисарға қарай қашады. Мұнда келгеннен кейін бекіністер жасап, қаланың көшелерімен бұрыштарында тосқауыл тұрғызады. Көмек сұрап, Исмаил шахқа кісі жібереді. Мұны естіген Шайбани әулеті Мәуереннаһрға қайтып келеді.
1512 жылдың күзінде Нәжімсани бастаған 60 мыңдық парсы әскері Әмудариядан өтіп, Термез төңірегінде Бабыр қолына қосылады. Қызылбастар әулеті Хизарды, кейін Қаршы қаласын басып алады. Олар бейбіт халықты жаппай қырғынға ұшыратады. Соның ішінде атақты әрі Шайбани ханның өзара тарихшысы Бенаи да қаза табады. Мұнан кейін қызылбастар Бабырмен бірігіп, Гиджубанға қарай аттандаы. Бірақ Шайбани әулеті бұлардан бұрын Гиджубанға келіп, ұрысқа әзірленеді. Әскерлерін көше бойымен қатар тізіп тастайды. Қызылбастар мен Бабыр қолы қалаға енгенде, Шайбани әулеті бұрыш бұрыштан оларды атқылай бстайды. Оқ астында қалған қызыбастар тасада тұрған Шайбани әулеті әскерлеріне еш шара қолдана алмайды. Бабырдың өз басынан асқан ерлік көрсетуіне қарамастан тағы да жеңіліске ұшырайды. Парсы әскербасы Нәжімсани мен оның офицерлері қаза табады. Бабыр тағы да Хисарға қашады, одан әрі Кабулға кетеді.
Үндістан
Бабыр Кабулда ұзақ жылдар болып, Үндістанды жаулап алу жоспарын жасайды. Бұл істе оған өзінің өмірлік тәжірибесі, Шайбани әулетімен ұрыста алған сабақтары көп көмек көрсетеді. Үндістан жорықғын Бабыр 14 жыл әзірлейді. Осы жылдардың ішінде ол әскерді қайта құрады, зеңбіректер жасайды, соғыс амал-тәсілдерін жетілдіре түседі. Сөйтіп, 1526 жылдың қарашасында Бабыр 12 мыңдық қолмен Панджабқа кіреді де, Делиге қарай бет алады. 1526 жылы 21 сәуірде Панипат маңында Үндістанның тағдырын шешкен үлкен ұрыс болды. Бұл кезде Бабыр ысылған қолбасшы болып қалған еді. Ол қызылбастардың зеңбіректерімен соғысын және көшпелі Шайбани әулетінің «толғама» атты әскери әдісін шебер меңгерген болатын. Міне, осы ұрыс әдістерінің нәтижесінде Бабыр 12 мың әскермен Дели сұлтандығының сұлтаны Лоди Ибраһим шаһтың 40 мыңдық қолын жеңіп шығады. Сөйтіп қазіргі Ауғанстан мен Үндістан жерінде Ұлы Моғолдар патшалығы аталған үлкен мемлекет құрылды.
Сонымен Үндістан Бабырдың екінші отаны болды. Ол мұнда үлкен мәдени жұмыстар жүргізді, аса күрделі құрылыстар салды, елдің ең таңдаулы ақындары мен ғалымдарын өз маңына топтады. Дегенмен, оның өмірінің соңғы кезі де қайғы-қасыретпен өтті.
Ең алдымен ол өзінің туып-өскен, жастық шағын өткізген отанын — Мәуереннаһрды сағынды, оның үстіне жеңілген дұшпандар да қарап жатпады, оған қарсы астыртын күрес жүргізді. Мәселен, Лоди Ибраһимнің шешесі Бабырдың асына у қосып беріп, оны улап өлтірмек болды. Бабырға Үндістанның ауа-райы да жақпады. Біресе ыстық соғып, біресе салқын тиіп, ауыра берді. Ақырында, ол 1530 жылдың 26 желтоқсанында Аграда қайтыс болды. XVII ғасырдың басында оның денесі әкелініп, өзінің көзі тірі кезіндегі өсиеті бойынша, биік төбенің бауырындағы бақ ішінде жерленеді, басына мәрмәрдан құлпытас қойылды.
Тағы қараңыз
Санат:14 ақпанда туғандар Санат:1483 жылы туғандар Санат:1530 жылы қайтыс болғандар Санат:26 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:Моғол ақындары Санат:Моғол жазушылары Санат:Ұлы Моғолдар падишаһтары Санат:Үндістанда қайтыс болғандар Санат:Үнді монархтары Санат:Ферғана облысында туғандар
Байро
Байро (Bairo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 787 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 112 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 10010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio.
Ногейра-де-Рамуин
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 98,31 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Кузнецк көмір бассейні
Кузнецк көмір бассейні – РКФСР-дің Кемерово облысындағы көмір бассейні. Кузнецк көмір бассейні – дүние жүзіндегі ең ірі көмірлі аудандардың бірі, қоры жөнімен Совет елдерінде Донбасстан кейін 2-орында. Көмір кенінің алып жатқан ауданы 26,7 мың км², ұзындығы 330км, ені 100 км-дей; көмір қабаттарының қалыңдығы мен сапалылығы жөнінен дүние жүзінде онымен теңдес бірде-бір кен орны жоқ. Кузнецк көмір бассейні Кузнецк Алатауы, Салаир, Таулы Шория жоталарымен оңтүстігінен қоршалып, солтүстігі – жазық аудандармен шектелетін қазан шұңқыр. Осындай ірі көмірлі ауданның территориясы 70 мың км². Кузбасс – өте ірі өндірістік аудандардың бірі.
Кузбасс көмірінің ашылу тарихы
Кузбасс көмірінің ашылу тарихы өте ертеден басталады. Бұл өлкенің негізгі өзені Томь аңғарын мекендеушілер ертеден-ақ бұл өңірде темір рудасын балқыту кәсібімен айналысқан, алғашқы тау-кен өнеркәсібін ұйымдастырып, қазіргі Новокузнецк қаласының ірге тасын қалаған Петр І-нің тұсында осы өлкенің өте бай кен орындары тексеріліп, олар жөнінде алғашқы деректер алынды. 1721 ж. руда іздеуші Михайло Волков Томь өзенінің бойынан, қазіргі Гурьевск қаласының маңынан жер бетіне шығып жатқан көмір қабаттарын тапқан. 1897 ж. осы ашылған көмірді алғаш рет темір жол мұқтажы үшін өндіре басталған, бұл өте жоғары колориялы, сапалы отын еді. Бірінші дүние жүзілік соғыс қарсаңында осы өлкеге қызығушылар көбейді, шет мемлекеттердің қаражаттарын пайдаланып, өндіріс орындарының бір жүйеде өсуіне өз ықпалдарын жасағандар да болды, солардың әсерімен 1912 ж. КопКуз (акционерское общество каменноугольных копей) деп аталатын француз-неміс капиталдарының негізінде акционерлік қоғам құрылды. Бұл қоғам Кузбасс көмірін талан-таражға салып өндіре бастады. Ұлы Октябрь социалист революциясының жеңісінен кейін Кузнецк көмір бассейнінің өндіріс орындары өз жұмыстарын жаңа бағытқа бұрып, жоспарлы түрде жүргізуге мүмкіндік алды. Партия мен үкімет елдің шығысында өте күшті дамыған өнеркәсіпті өркендету жоспарын алға қойып, Кузбасста ірі-ірі өндірістік құрылыстар салына бастады. Алғашқы бесжылдық кезінде бассейнде жылына 35 млн т көмір өндірілістің 40-тан астам шахталар іске қосылды. Кузбасстың әсіресе тез өркендеп өсуіне партияның 16-съезі өз ықпалын жасады. Съезд шешімдері бойынша Кузбасстың көмірі мен Оралдың темір байлықтары негізінде Орал-Кузбасс көмір-металлургия комбинатын қысқа мерзім ішінде іске қосу көзделіп, ірі өндірістік құрылыстар салына бастады. Ұлы Отан соғысы кезінде бассейнде көмір өндіру, әсіресе кокс өндіру бұрынғыдан да артты. Бұл кезде еліміздің шығысындағы ең ірі көмір бассейінде жаңа шахталар іске қосылып, ескілері қайтадан жаңартылды. Соғыстан кейінгі жылдары бассейінде көмір өндіру бұрынғыдан да артып, күшті қарқынмен өсе бастады, жаңадан қуатты шахталар іске қосылып, көмір өндірудің ең тиімді әдісі – ашық карьерлер пайдаланыла бастады. Кузбасс еліміздегі ең қуатты индустриялы ауданға айналды, қазір мұнда көмір, металлургия, химиялық өндірісі, энергетика, халық шаруашылығының және т.б. түрлері күшті дамыған.
Сипаттамасы
Кузбасстың көмірлі қабаттары негізінен тау аралық геосиниклиналь тектес ойпанға орналасқан. Бұл ойпан өте қалың қабат түзген әр кезеңнің, әсіресе жоғары палеозойдың тау жыныстарынан тұрады. Бассейннің көмірлі шөгінділерінің жалпы қалыңдығы бірнеше мыңдаған м-ге жетеді, олардыі өзі араласып жататын құм тастардың, алевролиттердің және аргилиттердің қабатшалары мен көмір қабаттарынан тұрады. Кузбасстың осындай көмірлі шөгінділерін сырттай көмкере төменгі дәуірінің теңіз шөгінділері: әк тас, кейде құм тастар мен тақта тастар қоршап жатады. Бассейннің көмірлі шөгінділері төменгі түрне ярусы кезінде пайда болып, кейін метаморфизм әсерінен әр түрлі бұзылыстарға ұшыраған, жалпы құрылымы өте күрделі.
Әсіресе күрделі құрылым бассейннің тау жоталарымен жалғас жерлерінде көбірек кездеседі. Кузнецк көмір бассейннің 1800 м тереңдіккедейінгі геологиялық қоры 725 млрд т. Соның ішінде 600 м-ге дейін тереңдіктегі көмір қоры 252,1 млрд т. Бассейннің көмірлі қабаттарында көмір кеңдері біркелкі емес, сапасы да әр түрлі. Көмір құрамында күлдің мөлшері 4-16%, күкірт 0,4-16%, жанғанда ұшып кететін басқа заттар мөлшері 4-42% шамасында, фосфор 0,12%-ке дейін, ылғал – 5-15%, ал жылу шығарғыштық қабілеті 7000-8600 ккал-кг-ға жетеді. Әрбір көмірлі қабаттың қалыңдығы 9-15 м, кейде 20-30 м-ге жетеді. Бассейінде көмірдің негізгі түрі антрацит, басқа да бағалы түрлері кездеседі. Кузнецк көмір бассейні – коксті көмірдің қуатты базасы.
Төлеген әулие жер асты мешіті
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы мешіттері
Печуга (Кострома тармағы)
Печуга — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кострома өзенінің сол жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Валпоул (Массачусетс)
Валпоул (Walpole) — Массачусетс штатының Норфолк (Norfolk) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 24 070 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.4 км² шамасында. FIPS коды — 25-72495.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Нониньи
Нониньи (Nonhigny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54401, пошта индексі — 54450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 107 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Кутон Жорж Огюст
Кутон (Couton) Жорж Огюст (22. 12. 1755, Орсе — 28. 07. 1794, Париж) — 18 ғасырдың аяғындағы француз бурж. рев. қайраткерi. Якобиншiлердiң әcipe солшыл қанатында болды. 1792 жылы қыркүйектен конвент мүшесi. 1793 жылдың майынан Қоғамдық құтқapy комитетiнiң мүшесi. Якобин диктатурасы. рев. үкіметі басшыларының бiрi болды. 1793 жылдың тамыз - қазанда Лиондағы контррев. бүлiктi басу жөнiндегi Операцияларды басқарды. Кутон якобиншiлердiң басқа да басшыларымен бiрге тұтқынғаa алынып, сот үкiмiнсiз өлтiрiлдi.
Кәмила Валерийқызы Арыстанбекова
thumb|Кәмила Валерийқызы Арыстанбекова Кәмила Валерийқызы Арыстанбекова
1963 жылы 25 қыркүйекте Алматы қаласында туған. Қазақ.
Анасы - Қаржаубаева Галина Габдуллақызы, зейнеткер. Алматы ауылшаруашылық институтының «Қаржы және несие» факультетін бітірген (1984), экономист.
1984 жылдың қыркүйегінен -  ҚазКСР Министрлер кеңесінің жанындағы Басалматықұрылыстың сметалы-келісімді бөлімінің инженері. 1985 жылдың желтоқсанынан - Алматы ауыл шаруашылығы институтында аға лаборанты, 1990 жылдың қазанынан - банк жұмысын  ұйымдастыру кафедрасының оқытушысы, 1990 жылдың желтоқсанынан - банк жұмысын ұйыдастыру кафедрасының аспиранты. 1991 жылдың қаңтарынан- «Alem Bank Kazakhstan» ЖАҚ операциялық басқарманың халықаралық сауда есебі бөлімінің экономисі, жетекші экономисі , 1992 жылдың желтоқсанынан - жобалы қаржылау және басқа несиелік желілерге қызмет көрсету бөлімінің басшысы. 1994 жылдың мамырынан - «Эксимбанк Қазақстан» ЖАҚ басқарма басшысының орынбасары, 1995 жылдың мамырынан - шетел несиелеріне  қызмет көрсету департаментінің директоры. 1995 жылдың қазанынан - «АТФ банк » АҚ коммерциялық басқармасының басшысы, 1996 жылдың  қыркүйегінен - басқарма төрағасының орынбасары. 1999 жылдың қыркүйегінен - «Қазақстан ұлттық банкі» ҰЗҚ» АҚ президенті, 1999 жылдың  қаңтарынан бері – басқарма төрағасы.
«Қазақстан темір жолына 100 жыл» мерейтойлық медалімен (2004), Қазақстандық сапа ассоциациясының «Қазақстандағы сапаның дамуына  қосқан жоғарғы үлесі үшін медалі мен дипломымен (2007); ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің құрмет грамотасымен «XXI ғасырға жалпылама сапамен»  қазақстандық конкурсының  қорытындысы бойынша басқарудың үздік жүйесі үшін  Қазақстанның сапа ассоциациясының «Үздік топменеджер» дипломымен (2005) марапатталған. Қызы - Арыстанбекова Малика Ермекқызы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қабық жегілер
Қабық жегілер (Scolytinae) - бұрын бөлек тұқымдасы Scolytidae ретінде айқындалған, қазір Ұзынмұрындылар тұқымдасының тармағы ретінде қаралады.
Биологиялық сипаттамасы
Барлық қабық жегілердің өзіне тән ерекшеліктері бар: денелерінің артқы ұштарын терең тісшелер қаптаған, оны энтомологтар арба деп атайды. Мұның жәрдемімен қоңыздар жаңқаларды жолынан сыпырып тастап отырады. Қабық жегілер-бойы 1 см болатын қоңыздар, ұзынмұрындылардың жақын туыстары (олардың түтікбастары болмағанымен, осы тұқымдасқа жатқызады). Қабық жегілердің өмірін ағаштан ажыратып ала алмайсыз. Олардың әдеттегі өкілі - Шырша қабық жегі.
thumb|left|180px|Жолдары [[Pityogenes chalcographus]] Ол әлі қурап кетпесе де әлсіреген немесе жаңадан шабылған талды зақымдайды. Баспашының аналығы қабық астына жұмыртқа салатын орын әзірлейді. Жұмыртқадан шыға сала дернәсілдер өз жолдарымен кетеді, соның бойында қуыршаққа айналады. Нәтижесінде қабық астында суреті баспа матрицасын еске салатын (қоңыздың да атауы осыдан келіп шыққан) бұралаң жолдар пайда болады. Қуыршақтан түлеген ересек дарақтар қабыққа саңылау салып, ағашты тастап шығады, ал қабығына зиян келген шырша кешікпей қурап қалады. Жыл сайын жаппай көбейген кезде қабық жегілер орман шаруашылығына елеулі шығын келтіреді. Олар бүлдірген шыршалар сырттай қарағанда бүтін сияқты болып көрінеді,бірақ тәжірбиелі орманшылар қабықтан шағын тесіктерді және олардың астынан майда ағаш қиқымын байқайды. Демек, бұл талдың басы бос емес деген сөз.
Дерек көздер
Санат:Қатты қанаттылар
Питерка (өзен)
Питерка — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/200 орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Ас-Сануси
ас-Сануси (Снуси), а с - С а й й и д (Сиди) М ұ х а м м е д б. әл-Муджахир и әл -Хасан и әл-Идрис и (1791 - 1859 ж.ш.) - Солтүстік Африка сопысы, санус бауырластыгының негізін қалаушы. Мостаганем қаласының (Алжир) маңындағы Турс деген жерде туған. Оған беделді сопылық тиджанийлер бауырластығының басшысы Ахмед ат-Тиджани (1815 ж.ө.) көзқарастары ықпал етті. 1829 ж. ас-Сануси жиһанкездік сапарға шықты; ол сабақ берумен айналысып, әрқилы бауырластықтардың сопылық зікір салу рәсімдеріне қатынаста, Каир мен Меккеге барып хидрилер немесе хадирилер бауырластығын басқаратын солтүстік африкалық сопы Ахмед б. Идрисиге шәкірт болды. Ұстазы малики фикһтары тарапынан жасалған қуғын салдарынан Меккеден кетіп, оңтүстік Арабияның Сабия  қаласына барып жасырынған кезде ас-Сануси онымен бірге аттандат Ахмед б. Идриси өлген соң оның ізбасарлары екі бауырластық құрып, оның біреуін ас-Сануси басқарды. Өздеріне бақталас бауырластықтың қысымымен ас-Сануси (1840, немесе 1843 ж.) Меккеден кетуге мәжбүр болды. Ол Киренаик а келіп, зауияның негізін қалады. ас-Сануси санусилік бауырластықтың орталығын Жағбубты таңдады. ас-Сануси өзінің көрегендік саясаты мен әдеттен тыс талантының арқасында жергілікті тайпалардың ерекше құрметіне бөленіп, іс жүзінде Киренаиктың билеушісіне айналды, ас-Санусидің ықпалы Солтүстік Африканың  басқа аймақтарына да тарады. Өзінен кейін Арабия түбегінде көптеген ізбасарлары қалды. ас-Санусидің Жағбубтағы бейітінің басына аса бай әшекейлендірілғен мазар ұрғызылды. ас-Санусидің діни қағидасына Исламның алғашқы түрдегі «пәктігіне» оралу  қажеттігі туралы идея негіз болды, бірақ сөйте тұра ас-Сануси сопылық пен Солтүстік Африкада кең қанат жайған сопылық «әулиелер» дініне  қарсы шыққан жоқ. ас-Сануси ізбасарларына өзі «дін жолына адал» деп есептейтін бауырластықтардың (мұндайлар 40 еді) мистик, зікір салулары мен рәсімдеріне қатынасуға рұқсат етті. Ол тіпті өзін бұл бауырластықтардың негізін салушылардың рухани мұрагері екенін үнемі ескертіп, соның куәсі ретінде солардан тараған иснадтарды келтіріп отырды. ас-Сануси ас-санусийлердің қадирийлер, шазилийлер, насирийлер және идырысшыл хидрийлер бауырластықтарымен тікелей рухани ағайындас екенін дәлелдеумен болды.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Фидер
Фидер  (feeder— қоректендіру) — радиотехникада радиожиіліктегі тербелістерді тарататын желілер; көбіне радиотаратқыштың шығысын антеннамен және антеннаны радиоқабылдағышпен қосатын желі. Фидер ретінде параллель сымдардан тұратын симметриялық ашық желілер, симметриялық немесе коаксиальдық кабельдер қолданылады. Радиотаратқыш беретін энергияны кеңістікке шығынсыз тарату үшін фидердің толқындық кедергісі антеннаның кіріс кедергісімен үйлесуі керек.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Feeder Feeder (disambiguation) Feeder Feeder Фидер Fíder
Ергенғұл Төлегенов
Төлегенов Ергенғұл (1907, бұрынғы Адай уезі, Жеменей болысы – 2007) – педагог, Қазақ КСР-іне еңбек сіңірген мұғалім. Тигендегі Ержан хазірет мектеп-медресесінде оқып, ескіше сауат ашқан. 1952 жылы Бұрынғы Гурьев мұғалімдер институтын, 1965 жылы Гурьев педогогика институтын бітірген. 1931 жылы босқан елмен бірге Түрікменстанға өтіп, 1 жылдық мұғалімдер даярлайтын курсты бітірген соң, Байрамалыда сауатсыздықты жою мектебінде мұғалім болды. 1937 – 1938 жылы «Халық жауы» деген айып тағылады. 1938 – 1942 жылы Тигенде мұғалім, 1942 – 1946 жылы Түрксібте істеді. 1946 жылдан жергілікті мектептерде мұғалім болды. 2007 жылы облыс, аудан көлемінде Төлегеновтің 100 жас мерейтойы тойланды.
Дереккөздер
Санат:КСРО педагогтары
Жапырақша емізікше
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Хельге Лёвланд
Хельге Лёвланд — норвегиялық жеңіл атлет, 1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Онсайыста 6803,355 ұпай жинап, алтын жүлдені иеленді.
1930-40 жылдары Норвегия Олимпиада комитетінің бас хатшысы қызметін атқарды. 1948-53 жылдары Норвегия қарулы күштері спорттық кеңесін басқарды.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Норвегия жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Норвегия Олимпиада чемпиондары Санат:1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Майра Шәкенқызы Айманова
Майра Шәкенқызы Айманова (15.5. 1936, Алматы- 29.3.1993, М.Айманова сонда) - әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1984).
Арғын тайпасының Сүйіндік руының Айдабол бөлімінен шыққан.
Жыршы торғай тәрізділер
Жыршы торғай тәрізділер (Оsсіnеs) бұл отряд тармағына, отрядтағы түрлердің 2/3 бөлігі жатады. Дыбысаппараты толық жетілген, 5—7 жұп дыбыс еттері болады. 4000-ға тарта түрі белгілі, олар 5/2 тұқымдасқа бірігеді. Оның кейбір түрлерін ғана қарастырамыз.
Дереккөздер
Санат:Торғайтәрізділер
Майра Шәкенқызы Айманова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Мәдениет
IC 4511
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4511 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Игорь Борисович Завадский
Игорь Борисович Завадский – Украинаның атақты музыканты. Игорь Завадский 20 қаңтар 1966 жылы Инта қаласында дүниеге келген. 2000 жылы Украинаның еңбек сіңірген әртісі атағына ие болған. Франция, Италия, Ирландия, Испания мемлекеттерінде өткен байқаулардың жеңімпазы. «Алтын медаль» (Франция) сыйлығының иегері. Әлем аккордеоншыларының арасында өткен (біріншісі – Италия; екіншісі - Ирландия) халықаралық байқауда 3 рет жеңімпаз атанған. «Гиннестің рекордтар кітабына» енген Украинаның алғашқы музыканты.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Б. з. д. 172 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 172 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 172 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Хура (Висима тармағы)
Хура — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Висим өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 119 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Әлмерек
Әлмерек — Алматы облысы Талғар ауданы Гүлдала ауылдық округінің құрамында болған ауыл. 2014 жылы Алматы қаласының құрамына енгізілген. Қазіргі уақытта Түрксіб ауданындағы шағын аудан.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талғар қаласынан солтүстікке қарай 27 км, округ орталығы — Гүлдала ауылынан 7 км жерде, Іле ойпатының астық тұқымдас шөптесін өскен бозғылт қоңыр топырақты құрғақ даласында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 1,6 мың адам (2002).
Тарихы
1998 жылға дейін Гагарин станциясы деп аталған. 1977-1997 жылдары 24-партсьезд атындағы ұжымшардың бөлімшесі болған.
Инфрақұрылымы
Ауылда орталау мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекеңдермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданының таратылған елді мекендері
Сен-Сюльпис-ле-Буа
Сен-Сюльпис-ле-Буа (Saint-Sulpice-les-Bois) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19244, пошта индексі — 19250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 71 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Лундь-Ю
Лундь-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Корть-Ю өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Әл-Фараби атындағы даңғыл (Алматы)
thumb Әл-Фараби атындағы даңғыл (Алматы) - Алматы қаласының ең ірі және маңызды автомагистралі. Ол Достық даңғылынан басталып Сайын көшесіне дейін жалғасып қаланың екі бөлігін байланыстырады.
Даңғылға әлемнің екінші Ұстазы атанған әмбебап ғалым: философ, астроном, математик, дәрігер, тұңғыш музыкатанушы, логик, тілші, шешендіктанушы әл-Фарабидің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 10.12. 1975 №480 шешімі) берілген. Даңғыл қаланың Медеу, Әуезов, Бостандық және Жетісу аудандарын қиып өтеді. Ол - шығыстан батысқа қарай Фурманов көшесінен Науан көшесіне дейінгі аралықта созылып жатқан екі бағытты жол болып есептеледі. Мұстафин, Жароков, Достық, Фурманов көшелерімен қилысады. Бұрынғы атауы - Водозаборная көшесі. Даңғылдың ұзындығы - 5400 метр. Даңғыл бойындағы жоғары оқу орындары: Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті «Нұр-Мүбарак» Египет ислам мәдениеті университеті.
Әл-Фараби даңғылы - бұл Алматыдағы ең көп жаңа ғимараттар салынған көше. Мысалы: Falconcity, Metropole, AFD Plaza, Esentai Apartments, Esentai City және басқалар.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Костильоле-д'Асти
Костильоле-д'Асти (Costigliole d'Asti) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5981 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 162 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 14055.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Тейчи қорығы
Тейчи қорығы (Teiču dabas rezervāts) — Латвияның шығысында орналасқан ерекше қорғалатын табиғи қорық (резерват).
Тарихы
Қорық 1982 жылы 26 мамырда Тейчи батпағын қорғау үшін құрылған. Ол 19 779 га аумақты алып жатыр, оның ішінде батпақты жерлер 13 681 га. Сулы-батпақты аймақта 18 таза су қоймалары (көлдер) бар, сондай-ақ қатты топырақты көтеріңкі биіктіктер бар.
Қорықтың шамамен 3729 гектарын орман алқаптары алып жатыр. Тейчи Балтық аймағындағы осы типтегі ең ірі экожүйелердің бірі, ал батпақтың өзі Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі экожүйелердің бірі болып табылады.
Қорықтың аумағы іс жүзінде қол сұғылмаған аймақ ретінде қалып отыр. Оны құрғату әрекеттері 20 ғасырдың басында жасалды. Қазір аумақтың суаруын сақтау үшін адам мен малдың күшімен дренаждық арықтар жабылып жатыр. Қазіргі уақытта дренаждық арықтар арқылы аумақтың сулануын сақтау әрекеттері жүріп жатыр.
Қорықта бірнеше орманды аралдар бар. Олардың арасында Латвиядағы ерекше орын – Сиксала (Siksala) аралдарының бірінде ескі дәстүрге сенушілердің шағын тобы тұрады. Олар этникалық орыстарға жатады және діни қуғын-сүргіннен қашып, XVII ғасырда осында келген. Аралда белсенді өмір сүретін төрт хутор бар.
Сипаттама
Қорық Мадона, Вараклена және Крустпилс аймақтарында, ең үлкен балыққа бай Лубанас көлінен бірнеше ондаған шақырым жерде орналасқан және 1982 жылы құрылған Латвиядағы ең үлкен табиғи қорық болып табылады. 1994 жылдан бастап оның аумағы Еуропалық Одақ ауқымында құстар мекені ретінде танылды. 1995 жылы халықаралық маңызы бар сулы-батпақты жер мәртебесін алды (Рамсар конвенциясы).
Тейчи қорығы аумағының көп бөлігін мореналық және сулы-мұздық жазықтар құрайды, олардың арасында Арон таулы жазығы – Даугава аңғары мен Ерсик жазығы бар. Қорықтың солтүстігінде көптеген жақсы өңделген егістіктері бар Акнист баурайы бар. Қорық аумағының едәуір бөлігін қылқан жапырақты, жалпақ жапырақты және шыршалы ормандар құрайды. Ылғалдың көптігіне байланысты Тейчи қорығының климаты жұмсақ - бұл жерде континенттік, ең ыстық шілде айының орташа температурасы - +17°C және жылдың ең суық айы - қаңтар - 6,5°C.
Тейчу батпағы - Балтық жағалауындағы ең үлкен шымтезекті батпақтардың бірі (ауданы шамамен 16 000 га), сондықтан Тейчи қорығы батпақты және сирек кездесетін құстарды сақтау үшін маңызды. Қоныс аударатын суда жүзетін құстардың қоректенуімен демалатын орны ретінде, сулы-батпақты жерлерге тән өсімдіктер мен биотоптарды сақтауға және омыртқасыздардың көптеген түрлерінің болуын қамтамасыз етеді.
Қорық аумағында екі функционалдық аймақ бар: қатаң режим және реттелетін режим. Қатаң режим аймағында кез келген қызметке тыйым салынады (тек зерттеу және қорғау мақсатында баруға болады). Реттелетін режим аймағында әкімшілік рұқсатсыз болуға, орман шаруашылығының кез келген қызметін жүргізуге тыйым салынады және басқа да шектеулер қолданылады.