cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қалжан Әлібекұлы Нұрмақанов
ММУ-дың филология факультетін бітірген (1951). 1952 – 58 жылдары Жазушылар одағының Орта Азия мен Қазақстан әдебиеті бойынша кеңесшісі, “Дружба народов” журналында, “Қазақстан пионері” (қазіргі “Ұлан”) газетінде әдеби қызметкер, Қазақстан мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық коллегиясының бас редакторы (1956 – 58), “Әдебиет және искусство” (қазіргі “Жұлдыз”) журналының бөлім меңгерушісі болды. Нұрмақановтың орыс-қазақ әдебиеті байланысына, шығыстық үлгідегі туындылар мен аударма мәселелеріне қатысты ғылыми-теория тұжырымдары “Әдеби ойлар” (1960, орыс тілінде), “Дәстүрлі достық” (1962), “Дос лебізі” (1968) атты әдеби-сын мақалалар жинақтарына топтастырылған. Ш.Айтматовтың “Жәмилә”, “Бетпе-бет”, “Алғашқы ұстаз”, “Құс жолы”, сондай-ақ Нұрмақанов Николай Семенович Тихоновтың “Вамбери” повестерін қазақ тіліне аударған. Ш.Айтматовтың повесі негізінде жазылған “Аңсаған менің әнімсің” пьесасы жарық көрген. Қазалы қаласының орталық көшелерінің біріне Нұрмақанов есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:1963 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары Санат:Қазақстан аудармашылары
Меланья Ефимовна Колтакова
Меланья Ефимовна Колтакова - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый Путь" колхозының қызылшашылар бригадасының бригадирі (1945). 1904 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Мерке ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Мәдениет Сейітжанұлы Ешекеев
Ешекеев Мәдениет Сейітжанұлы  (16 наурыз 1936, Шығыс Қазақстан облысы Бородулиха ауданы Бородулиха ауылы — 2 тамыз 1997, Семей қаласы) — әнші, Қазақстанның халық артисі (1987; 1981 жылдан Қазақстанның еңбек сіңірген артисі).
Найман тайпасының Қаратай руынан.
Ешекеев — дәстүрлі халық әндерін өз ерекшелігімен, аса шебер орындаушы, Ж.Елебековтің алғашқы шәкірттерінің бірі. Оның репертуарынан қазақ халық әндерімен бірге Біржан салдың, Ақан серінің, Абайдың, Жаяу Мұсаның, Балуан Шолақтың, т.б. халық композиторларының әндері кең орын алды. Әсіресе, Ешекеевтің өзіне ғана тән әншілік мәнерін айқын танытатын, оның ерекше нақыс-бояумен орындайтын әндері қатарына Кенен Әзірбаевтың “Бозторғайы”, Әсеттің “Інжу-Маржаны”, Балуан Шолақтың “Ғалиясы”, халық әндері “Сұржекей” мен “Аққұм” және М.Ержановтың “Паровоз”, Р.Елебаевтың “Жас қазақ” әндері жатады. Оның орындауындағы бірқатар әндер Қазақ радиосының алтын қорына жазылып алынды. Ешекеевтің орындаушылық дәстүрін мейлінше дәл сақтап, жалғастырушы шәкірттері — Т.Сембаев, Т.Рахимов, т.б.
Фархат Нұрсұлтанұлы Әбдірайымов
Фархат Нұрсұлтанұлы Әбдірайымов - Қазақстандық актер.
Мәдениет Сейітжанұлы Ешекеев
Дереккөздер
Санат:16 маусымда туғандар Санат:1936 жылы туғандар Санат:Бородулиха ауданында туғандар Санат:2 тамызда қайтыс болғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Семейде қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстан халық әртістері
Фархат Нұрсұлтанұлы Әбдірайымов
Өмірбаяны
1988 жылдан - «Турист» мейрамханасының директоры.
Жеке өмірі
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
1314 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1314 жылы туғандар
Фархат Нұрсұлтанұлы Әбдірайымов
Жеке өмірі
«Нұр Отан» ХДП саяси кеңесі бюросының мүшесі (2007 жылдан).
1314 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1314 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Фархат Нұрсұлтанұлы Әбдірайымов
Жеке өмірі
Діни көзқарасы - мұсылман.
Хоббиі - бильярд, суда жүзу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - В.Шукшин, С.Довлатов, А.П. Чехов, Ш.Айтматов.
Әкесі - Әбдірайымов Нұрсұлтан, марқұм. Анасы - Әбдірайымова Үміхан Мәмедқызы, зейнеткер, кеңестік сауда саласында жұмыс істеген.
Үйленген. Жұбайы - Әбдірайымова Виктория (1971 жылы туған),есепші. Ұлдары - Әбдірайымов Асан (1991 жылы туған), Әбдірайымов Темірлан (2002 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан актерлері
Лёне
Лёне (Löhne) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Херфорд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 40 199 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 59,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 58 024. Қаланың басшысы — Курт Квернхайм.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Дидактология
Дидактология - мұғалім туралы ғылым. XX ғасыр 1910-1930 жылдары аралығында өмір сүрді. Негізін салған - Т.Г. Маркирьян.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Санкт-Килиан
Санкт-Килиан (St Kilian) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Хильдбургхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Малайзия Ұлттық футбол құрамасы
Малайзия Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол турнирлерінде Малайзияның намысын қорғайтын құрама. ФИФА және АФК мүшесі.
Тарихы
1954 жылы ФИФА-ға, 1956 жылы АФК-ға мүше болды. Әлем чемпионаттарына қатыспаған. Азия кубогына 3 рет қатысқан. 1976 жылы 5-ші, 1980 жылы 6-шы орын алған. 2007 жылғы Азия кубогын Малайзия төрт мемлекетпен бірігіп ұйымдастырды. Өз алаңдарында өткен турнирде топтық турнирден аса алмады.
Іңірбай Маханов
Іңірбай Маханов (1913, Форт-Шевченко қаласы – 1977) – мал дәрігері. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (қазіргі ҚазҰАУ) бітірген (1934). Ленинградтың малдәрігерлік академиясының аспирантурасында оқып, ғыл. жұмысын бітірер алдында Қырғыз ауыл шаруашылығы институтында іссапармен барып, сонда «үштік» үкімімен 10 жылға сотталады. 1954 жылы ақталып, елге оралып, Маңғыстау ауданы Жыңғылды ауылында малдәрігерлік санитария телім меңгерушісі болды. 1964 – 1973 жылы Маңғыстау ауданында ашылған алғашқы малдәрігерлік лабораторияда директор, аудандық малдәрігерлік станция бастығы, 1973 – 1977 жылы облыс малдәрігерлік лабораторияда бөлім меңгерушісі болған.
Малайзия Ұлттық футбол құрамасы
Тарихы
2010 жылы Вьетнамда өткен Оңтүстік-Шығыс Азия кубогында (АСЕАН) Индонезияны екі ойын қорытындысында (3:0, 1:2) қапы қалдырып, турнир жеңімпазы атанды.
Сілтемелер
Санат:Малайзия Ұлттық футбол құрамасы
Соққылы адиабата
Соққылы адиабата -соккылы толкындағы кысымнын газ көлеміне тәуелділігі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қараңғы энергия
Қараңғы энергия (ағылш. Dark energy) — космогогияда энергияның бір түрі, ол әлемнің математикалық модельінде жасалып, біздің әлеміміздің кеңеюін бақылауы үшін жасалған. Қараңғы энергияны түсіндірудің 2 нұсқасы бар: Космологиялық константа және Квинтессентия
Космологиялық константа - бүкіл ғалам өзгермейтін тұрақты тығыздықпен толтырылған Квинтессентия - динамикалық аудан, ол жерде энергиялық тығыздық уақыт пен кеңістік арасында өзгеріп отырады.
Қараңғы энергия - ғарышты ендіретін және көрінетін заттарға гравитациялық әсердің теориялық және байқаушы нәтижелерінің арасындағы айырмашылықтарды ескеретін гравитациялық әсер ететін теріс қысым жасайтын энергияның гипотетикалық түрі. Қараңғы энергия тікелей бақыланбайды, сондай-ақ астрономиялық объектілер арасындағы гравитациялық өзара әрекеттесулерді байқаудан туындайды.
«Қараңғы энергия» термині теориялық космолог Майкл Тернермен жасалған.
Қараңғы Энергияның Предусоры
Физиктер қараңғы энергия туралы, космологический тұрақты туралы білмей тұрып, Эйнштейннің түпнұсқалық салыстырмалық теңдеулерінің ерекшелігі болды, ол ғаламды статикалық күйге келтірді. Әлем жүзеге асырылғаннан кейін, ғарыштық тұрақты константасы нөлге тең болатын ... болжамдар көп жылдар бойы физиктер мен космологтар арасында үстем болған.
Қараңғы Энергияны ашу
1998 жылы екі түрлі командалар - Supernova Cosmology Project және High-z Supernova Search Team - олардың екеуі де ғаламның кеңеюінің баяулауын өлшеу мақсаттарына жете алмады. Шын мәнінде, олар тек баяулау ғана емес, сонымен бірге күтпеген үдеткіш. (Жақсы күтпеген дерлік: Стивен Уайнберг осындай болжамды бір рет жасады)
1998 жылдан бері қосымша дәлелдер осы анықтаманы қолдауға жалғастырды, бұл ғаламның алыстағы өңірлері шын мәнінде бір-біріне қатысты жылдамдатады. Тұрақты кеңеюдің немесе баяу кеңеюдің орнына, кеңею жылдамдығы тез артады, яғни Эйнштейннің түпнұсқалық ғарыштық тұрақты болжамын қараңғы энергия түрінде бүгінгі теорияларда көрінеді.
Соңғы зерттеулер көрсеткендей, Әлемнің 70% астам қараңғы энергиясын құрайды. Шын мәнінде, шамамен 4% ғана қарапайым, көрінетін заттардан тұрады деп есептеледі. Қараңғы энергияның физикалық табиғаты туралы қосымша мәліметтерді суреттеп, қазіргі заманғы космологтардың негізгі теориялық және байқаушы мақсаттарының бірі болып табылады. Санат:Физикалық космология Санат:Космология Санат:Энергия
Малагилья
Малагилья (Malaguilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономиялық бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Көксай (Жетісу облысы)
Көксай — Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Қаспан ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Малагилья
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28,33 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,33 км² шамасында.
Көксай (Жетісу облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыөзек кентінен солтүстік-шығысқа қарай 25 км-дей жерде.
Малагилья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Көксай (Жетісу облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 391 адам (193 ер адам және 198 әйел адам) болса, 2009 жылы 281 адамды (147 ер адам және 134 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері
Гидротехникалық құрылыстар мен инженерлік коммуникацияларды тексеру
Гидротехникалық құрылыстар мен инженерлік коммуникацияларды тексеру — құрылыс туралы мәліметтер алу және оның техникалық жағдайын бағалау, сонымен қатар оның қазіргі жағдайында гидротехникалық құрылысты пайдалану мүмкіндігі мен гидротехникалық құрылыстарды ұтымды орналастыру жөнінде жобалау мекемелері жүргізетін жұмыс.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Жүннің беріктігі
Жүннің беріктігі - (крепость шерсти) жүннің тоқыма өнеркәсібі үшін шикізаттық құндылығын анықтайтын қасиеттерінің бірі. Ж.б.-н абсолюттік беріктік көрсеткіштерімен сипаттайды. Абсолютік ж.б.-н жеке бір жүн талшығын немесе жүн тұлымын үзуге жұмсаған күшті г-күш, кг-күш бірлік өлшемдерімен анықтайды. Меншікті ж.б.-н жүн талшығы енінің (көлденең қиғандағы) әр өлшем бірлігіне шаққандағы абсолютік  ж.б.-мен   анықтайды. Жүн  зерттеу   ғылымы тәжірибесінде меншікті ж.б.-нің орнына жүн талшығының км- мен есептелінетін үзілу ұзындығын анықтау қолданылады. Үзілу ұзындығын арнайы құрал - динамометрмен анықтайды. Бұл көрсеткіш ж.б.-н басқа заттардың беріктігімен салыстыруға мүмкіншілік туғызады. Биязы жүннің үзілу ұзыңдығы - 6,5-7 км-ден, биязылау жүндікі - 8 км-ден, ұяң жүндікі - 9 км-ден, қылшық жүндікі - 10 км-ден кем болмаса Ж.б. қалыпты жағдайда деп есептелінеді. Шаруашылық жағдайында ж.б.-н қолмен жобалап анықтайды. Ол үшін жүннің шағын (бірнеше тал) тұлымын алып, екі шетінен басбармақ, сұқ саусақпен қосып ұстап, керіп, керілген тұлымның ортасынан бос саусақтың бірімен ұрып, шертеді. Егер тұлым үзілмесе, жүннің беріктігі қалыпты, үзілсе - жүн кемшін, ақаулы топқа жатады. Ж.б. қойдың тұқымына, жеке басының ерекшелігіне, азықтану қоректілігіне, күтіміне, денсаулығына байланысты өзгереді.
Файрвю (Оклахома)
Файрвю (Fairview) — Оклахома штатының Major округіне жататын АҚШ қаласы.
Жүннің беріктігі
Дереккөздер
Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
Файрвю (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 2579 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.65 км² шамасында. FIPS коды — 40-25100.
Жүннің беріктігі
Дереккөздер
Мал шаруашылығы
Файрвю (Оклахома)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
IC 3338
IC 3338 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3338 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тасөткел (Ақтөбе облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Хромтау қаласынан шығысқа қарай 84 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 556 адам (264 ер адам және 292 әйел адам) болса, 2009 жылы 352 адамды (175 ер адам және 177 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы елді мекендері
Хонть-Юган
Хонть-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің сол жағалауынан 210 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кенді дене
Кенді дене — кез келген пішіндегі (желілер, линза, шток, қойнауқат және т.б. пішіндер) кен шоғырының жиынтық атауы.
Кенді ерітінділердің бөліну уақыты
Кенді ерітінділердің магмадан бөліну уақыты. Белдемділік әсіресе уранның инфильтрациялық кен орындарында жақсы зерттелген.
Кендер жіктемесі
Кендерді минералдык және химиялык күрамына, құрылымдык және бітімдік ерекшеліктеріне, физикалык касиеттеріне қарай кластарға, топтарға, типтерге және түрлерге болу.
Кендердің алмасудан қалған құрылымы
Кендердің сұйық ерітінділер мен балқымадан кристалдану процесінде бір минералдың екіншісімен порменді түрде коррозиялануы нәтижесінде пайда болатын құрылымдардың жалпы атауы.
Кендердің жеодалық бітімі
Бос кеңістіктің қабырғасынан центрге қарай кристалдық агрегаттар концентрлі өскен көптеген жеодалардың болуы. Жеодалар сопақша немесе бұрыс пішінді, мөлшерлері — 1,5—25 см, кейде 1 м-ге дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Жаңа мукатовка
Жаңа мукатовка — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Рязан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 13 адамды құрады. Пошта индексі — 453162, ОКАТО коды — 80249880005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Педагогикалық жобалау: теориясы мен технологиясы
Педагогикалық жобалау: теориясы мен технологиясы — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — С. М. Бахишева. Беттер саны — 336.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-217-196-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Маусымдық көші-қон, уақытша көші-қон
Маусымдық көші-қон, уақытша көші-қон - халық көші-қонының негізгі түрлерінің бірі - олардың уақытша (маусымдық) аумақтық мекен ауыстыруы. Маусымдық көші-қон мемлекет ішінде және мемлекетаралық болады. Маусымдық көші-қонды маусымдық жұмыс кезеңінде шаруашылық салаларын жұмыс күшімен қамтамасыз | етудің қажеттілігінен туындайтын көші- қон және азаматтардың оқуға, емделуге, демалысқа баруымен және туризммен байланысты көші-қон деп бөледі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
1315 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1315 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1315 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Хорыней-Ты-Вис
Хорыней-Ты-Вис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сейда өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Нидеррид-Кальнах
250px|thumb|Картада орналасуы Нидеррид-Кальнах (Niederried bei Kallnach) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Аарберг округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 295 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 308, пошта индексі — 3283.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Генотерапия
Генотерапия ( – гендік терапия) — медициналық бөлім генетика, эксперимент барысында мүмкін болатын терапия генетикалық ақауларды түзету арқылы тұқымқуалайтын ауруларды емдеу.
NGC 7339
NGC 7339 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Генотерапия
Дереккөздер
Санат:Медициналық генетика Санат:Емделу Санат:Гендік инженерия
NGC 7339
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7339 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69364, UGC 12122, MCG 4-53-9, ZWG 474.13, KCPG 570B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
NGC 2831
NGC 2831 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан E0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Логицизм
Логицизм - Лейбництің ұсынған «математиканың логикаға жанамалығы» туралы тезисінен туындайтын, осыған сәйкес математика аналитикалық шыңдық, бекітімдер, «болуы мүмкін әлемдердегі шынайылықтар», математикалық логика-философиялық негізіндегі бағыт. Лейбництің доктринасы жүйелі түрде Фрегенің "Основных законах арифметики" еңбегінде берілген мұнда математика үшін негізгі натурал сандар туралы түсінік түсініктердің көлемінде, ал арифметика теоремалары кейбір логикалық жүйе құралдарымен дәлелденді.
Халықаралық туризм
Халықаралық туризм - халықаралық экономикалық байланыстардың айрықша түрі болып табылады, қазіргі кезде жедел дамып келеді. Оған жеке аймақтар мен елдердегі рекреациялық ресурстар алғышарт болады. Халықаралық туризм үлесіне шамамен дүниежүзілік жиынтық ішкі өнімнің және жалпы жұмыс істейтін халықтың 10%-ы тиесілі; туризм күшті дамыған кейбір елдерде бұл көрсеткіш одан да жоғары. Мальдив Республикасында туризм мен оған бағдарланған салалар жиынтық ішкі өнімнің 25%-ын береді; Кубада мемлекет қазынасына түсіретін пайдасы жағынан халықаралық туризм 1-орында тұр. Жалпы шетел туристерін қабылдау жөнінен Еуропа жетекші орын алады, оның үлесіне барлық туристердің 60%-дан астамы тиесілі. Америкаға шетел туристерінің 20%-ы, Азияға 10%-ы келеді.
Тау шаңғысы туризмі
Әлемдегі ең ірі тау шаңғысы туризмінің орталығы Альпі болып табылады, жылына бұл аудан 60 млн-нан астам туристерді қабылдайды. Сол себепті альпілік елдерде, әсіресе Швейцария мен Австрияда туристерге қызмет көрсетумен байланысты салалар (шаңғы жолдары мен тауға көтеретін қондырғыларды жабдықтау, аса жайлы қонақүйлер, көлік пен сауда қызметін ұйымдастыру) жоғары дәрежеде дамыған. Әлемнің басқа бөліктерінде де туризмнің бұл түрі дамуда, бірақ бұл жөнінен Альпіге тең келетін аудан жоқ. Біздің елімізде тау шаңғысы туризмін дамытуға қажетті жағдайлар бар, сондықтан Алматы маңындағы Шымбұлақ мекенін халықаралық дәрежедегі туристік орталыққа айналдыру жоспарлануда.
Теңіз жағалауындағы курорттар
Қамтылатын туристердің саны жөнінен теңіз жағалауындағы курорттар жетекші орын алады. Туристердің айрықша жиі баратын ауданы — Еуропа, Азия және Африканың Жерорта теңізі жағалауы. Мұнда әлемге әйгілі Көгілдір жағалау (Француз және Италия Ривьерасы), Кипр жәнө Мальта аралдары, Испания жағалауы мен Балеар аралдарындағы, Солтүстік Африканың курортты қалалары орналаскан. Сонымен қатар Таиланд пен Мұхит аралдарында, Калифорния мен Флориданың құмды жағалауларында, Бразилия мен Мексиканың теңіз курорттарында демалушылар саны артып келеді. Қазақстандағы бірқатар туристік агенттіктер аталған аудандарда еліміз азаматтарының демалысын ұйымдастыру бағытында жұмыс істеуде.
Круиз
Қазіргі кезде теңізді айналып жүзу (круиз) халықаралық туризмнің маңызды түріне айналып отыр. Бұл аса жайлы кемелермен саяхаттау және құмды жағалауларда демалу, бірнеше елмен танысу мүмкіншілігінің ұштастырылуымен түсіндіріледі. Туризмнің бұл түрінің дәстүрлі аудандарына Жерорта теңізі, Кариб алабы мен Мұхит аралдары жатады.
Туристердің көп баратын нысандарының бірі — қалалар. Бұл тұрғыда әсіресе тарихи ескерткіштерімен әйгілі ежелгі қалалар айрықша көзге түседі. Еуропалық өркениет пен сәулет өнерінің түрлі кезеңдерінің ескерткпптері сақталған Еуропа қалаларына жыл сайын дүниенің түкпір-түкпірінен туристер легі ағылады. Франция, Италия және Испанияның әрқайсысына жылына 30 млн-нан астам туристер келіп, оларды қабылдаудан елдер қазынасына 10 млрд доллар шамасында пайда түседі.
Қасиетті діни орындар
Халықаралық туризмнің айрықша түріне қасиетті діни орындарға құлшылық ету жатады. Барлық мұсылмандар үшін Сауд Арабиясындағы Мекке мен Мәдине қалаларына қажыға бару қасиетті борыш деп есептеледі. Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Йассауи кесенесі сәулет өнерінің озық үлгісі ретінде ғана емес, мұсылмандардың қадір тұтатын нысаны ретінде де кеңінен танымал. Ал христиан дінінің қасиетті жәдігерлері Иерусалим қаласында шоғырланған. Халықаралық туризмнің басқа да салыстырмалы түрде аз тараған түрлері жеткілікті.
Жүннің көтерілуі
Жүннің көтерілуі - (подрунивание) қылшық жүнді қой жүнінің терімен байланысының әлсіреуі, кейбір жүн талшықтарының теріден өздігінен бөлініп шығуы. Ж.к. ауа-райының өзгеруіне байланысты малдың денесіндегі ішкі жылуды реттеуге бағытталған көктемдегі түлеуге негізделген. Ж.к. көктемгі түлеудің бастапқы кезеңі. Ж.к.-нің дәрежесі жүн талшықтарының теріден ажырап бөлінуі немесе тек олардың төменгі жағының жіңішкеруі - қойдың өнімдік бағытына, бағып-күтілу жағдайына байланысты. Ж.к. қылшық жүнді қойларда анық білінеді және оларды қырқуды ж.к. басталғаннан кейін жүргізіледі. Биязы және биязылау жүнді қойларда көктемгі түлеу негізіндегі жүннің көтерілуі болмағанмен, қыс аязыңда өскен жүн талшықтарының жіңішкеруі, ал көктемгі жайылымның құнарлы оты жүн шайырын молайтуға байланысты оларды да қырқудың қолайлы уақыты болады. Әдетте, биязы жүнді қой өсіретін шаруашылықтарда да қой ж.к.-н анықтап жатуы осыған байланысты.
Дереккөздер
Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
Мал шаруашылығы
Жабағы жүн — қылшық жүнді қойдың
Жабағы жүн — қылшық жүнді қойдың, түйенің ұйысқан қысқы жүні. Көктемде қыстан арықтап шыққан мал оңалып, денеге жабысқан жабағы жүн көтеріле бастағанда қырқады. Қырыққанда жабағы жүн тұтас түседі. Жабағы жүнді әр түрлі бұйымдар жасауға пайдалану үшін оны түту, сабау сияқты алғашқы өңдеулерден өткізеді. 6 айға толған құлынды да қазақ жабағы деп атайды. Өйткені, оның түгі күзге қарай қалыңдайды.
Сілтемелер
Санат:Үй жануары,Тұрмыс
Элиза Тейлор
thumb|right|200px| Элиза Тейлор- (Тейлор-Коттер; 1989 жылы 24 қазанда дүниеге келген), кәсіби түрде Элиза Тейлор деген атпен танымал, австралиялық актриса.
Өмірі мен мансап
Элиза Тейлор 1989 жылы Мельбурнда өмірге келіп өзінің актерлік мансапын жасөспірім шағында «Pirate Islands» мен «The Sleepover Club» атты отбасылық сериалдарда бастады. 2005 жылы Network Ten «Neighbours» құнсыз операсына қосылып, сонда 2008 жылға дейін Джанай Тимминс рөлін ойнап шықты. Құнсыз операдан кеткеннен кейін Тейлор Ұлыбританияға кетіп, «Белоснежка» атты қойылымында басты рөлге ие болды.
2013 жылы Тейлор АҚШ-та ешқашан жұмыс істемеседе, The CW «100» атты пост-апокалипстік сериалында басты рөлді ойнады. Бұл рөлді Тейлор кастингсіз иеленді деп айтуға болады, себебі ол продюсерге тек видео-резюмесін жіберген. Сериал 2014 жылы 14 наурыз күні телеэкрандарға шықты.
Дереккөздер
Элиза Тейлор Internet Movie Database сайтында
Санат:1989 жылы туғандар
Санат:Аустралия актрисалары
Ешнияз Сал Жөнелдікұлы
Ешнияз Сал Жөнелдікұлы (1834, Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Қуаңдария ауылы — 1902, сонда) — сал-сері, композитор. Сыр өңіріндегі салдық, күйшілік өнердің көрнекті өкілдерінің бірі. Әлімұлы тайпасының Кете руынан шыққан.
Құрманғазы Сыр өңіріне келген кезінде онымен кездескен. Ешнияз Сал Жөнелдікұлы елге басшы болып, билік айтқан, алғаш егін егуге ұйтқы болған адам. Ол атқарған осындай игілікті істерден қалған бір белгі — “Ешнияз бұлағы”. Ешнияз Сал Жөнелдікұлы Ырысты қызбен, Кенекеспен, Серәлі қожамен айтысқан.
“Әуия”, “Ой-ой”, “Айтжан-ай”, “Гөй-гөй”, “Жүрек сазы”, “Дүрдараз”, “Желдірмая”, т.б. әндері бар.
Белгілі музыка зерттеушісі А.Е. Затаевич құрастырған “Қазақ халқының 1000 әні” жинағына Ешнияз Сал Жөнелдікұлының 6 әні енген.
Дереккөздер
Санат:1834 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:1902 жылы қайтыс болғандар Санат:Қармақшы ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ сал-серілері Санат:Қазақстан сазгерлері
Амперметр
frame|right|Амперметр thumb|200px|Амперметр frame|right|Амперметр Амперметр - электр тоғының күшін өлшеуге арналған құрал.
Амперметрді тұрақты немесе тұрақсыз ток көзіне тізбектей жалғау арқылы сол токтың күшін есептеуге мүмкіндік береді. Көбінесе арнайы шамада жұмыс жасайтын батарея, акумуляторларды зарядтау барысында қолданылады. Осы құрылғы арқылы көптеген тәжірибелер жүргізіліп, токты зерттеуге кең мүмкіндік алуға жол ашылады.
Дереккөздер
Санат:Электроөлшегіш құралдар
Араб мәдениеті
Араб мәдениеті — исламның әлемдік дінге айналуы негізінде қалыптасып, араб тілін ғылыми және әдеби тілге айналдырған араб және көне басқа да мұсылман халықтарының мәдениеті. Араб мәдениеті негізінде афроазиялық және еуроазиялық даланың көп аумағын қамтыған және қазіргі әлемдегі 8 супер өркениеттердің бірі — Ислам Өркениеті қалыптасты (жалпы тұрғындарының саны 1,5 млрд. адам). Араб мәдениетінің қалыптасуына Таяу Шығыс пен Солтүстік Африка аймағыңда өмір сүрген ежелгі Шығыстағы өркениеттердің (Мысыр, Финикия, Вавилон, Шумер, Ассирия, т.б.) ықпалы мол болды.
Windows XP
Windows XP (жасалу кезіндегі кодтаулы аты — Whistler; ішкі нұсқасы — Windows NT 5.1) — Microsoft корпорациясының Windows NT отбасындағы 2001 жылдың 25 қазанында жарыққа шыққан, компьютерлерге арналған операциялық жүйесі. Бұл жүйе Windows 2000 Professional дамытылған түрі болып саналады. XP атауы eXPerience сөзінен шыққан (тәжірибе).
Араб мәдениеті
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Араб мәдениеті
Windows XP
Windows XP – бұл бұрыннан бар Windows нұсқаларының жаңартылуы болып табылатын Microsoft амалдық жүйесі. Windows XP екі нұсқасы бар: жеке пайдаланушыларға және шағын кәсіпорындар мен мекемелерге арналған Windows XP Home және неғұрлым күрделі есептеулерді жүргізуге арналған недәуір жетілдірілген Windows XPProfessional.
Windows (тікелей аударғанда – терезе) бейне беттің терезелерге бөлінуі арқасында осындай атауға ие болды. Әрбір терезе іске қосуға болатын қандай да бір ақпараттан, кескін немесе бағдарламадан тұрады. Бейне бетте бір мезгілде бірнеше терезе орналастырып қойып, бірінен біріне ауысып жүруге болады. Windows XP пайдаланушы қажеттіліктеріне недәуір бейімделген, оның тілдесуі недәуір қызықты, алдыңғы жүйелермен салыстырғанда мүмкіндіктері недәуір кеңірек. Әдетте жүйе бір мәселе шешімінің үштен артық нұсқасын ұсынады.
Дереккөздер
Санат:Операциялық жүйелер Санат:Microsoft Windows
Сыпан
Сыпан — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пильва өзенінің сол жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Удмуртия өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Жер химиясы
Жер химиясы. Жер ядросы мен оның қабықтарының химиялық құрамы туралы ортақ пікір әзірше жоқ. Соңғы деректер бойынша, Жерде 285 химиялық элемент пен олардың изотоптары бар көрінеді. Академик А.Е. Ферсман Жердің химиялық компоненттері туралы қазіргі білім деңгейін былай сипаттаған:
Алғашқы цифрлар (1,1% пен 3,6%) жер қыртысының жоғарғы горизонттарына қатысты. Олардың химиялық құрамын 16 км тереңдікке дейінгі деңгейде зерттеумен америкалық геохимик Кларк Франк Уиглсуорт (1847-1931 жж.) 40 жыл бойы айналысып, оның нәтижесін алғаш рет 1889 ж. жарыққа шығарған. Оның құрметіне А.Е.Ферсман 1923 ж. жер қыртысындағы химиялық элементтердің орташа мөлшерін кларк деп атауды ұсынған. Элементтер кларкі жер қыртысы көлемінде есептеп шығарылып, салмақтық немесе көлемдік процентпен өрнектеледі.
Норвегия геохимигі В.М.Гольдшмидт 1922 ж. сейсмикалық деректерді ескере отырып, Жердің ішкі шекаралары оның затының химиялық құрамы өзгерістерімен байланысты деп пайымдаған. Бұл өзгерістер планета балқыған күйде болған кездің өзінде оның гравитациялық қабаттарға бөлінуі нәтижесінде орын алған.
Басқа көзқарасты 1939 ж. профессор В.Н.Лодочников айтқан. Ол Жер қойнауындағы материяның физикалық қасиеттерінің өзгеруі оның химиялық құрамының өзгерісімен емес, атомдардың сыртқы электрондық қабықтарының біршама қирауымен байланысты деп пайымдаған. Осыдан бірнеше жыл өткен соң В.Х.Рамсейдің есептеулері келтірілген бірқатар еңбегі жарық көреді. Бұл еңбектерде Жер қойнауындағы өте үлкен қысымның ықпалынан атомдардың бірқатар электрондарының жоғалуы, осылайша планетаның төменгі горизонттарын құрайтын силикат материал тығыздығы күрт артқан айрықша "металданған" күйде болуы мүмкін екендігі көрсетілген.
thumb|700px|center
Жердің жалпы құрамын оның жоғарғы қабығы — жер қыртысының құрамымен салыстыру, Жерде оның ядросының әсер етуінен ауыр металдардың - темір мен никельдің үлесі күрт артатынын (тиісінше олар Жерде 35-40%, ал жер қыртысында 2,4-3,5%) көрсетті. Кестеде келтірілген элементтер негізінен химиялық қосылыстар түрінде таралған, олар сомтума күйде сирек кездеседі.
Жер ядросы қазіргі түсініктер бойынша сидеролиттің (темір-тас метеорит) құрамына жақын, яғни темір-никель құрамды болуы ықтимал. Металдарды соққылау арқылы сығу эксперименттері көрсеткендей, сыртқы ядро (Е белдемі) сұйық күйде болады, оның құрамына темір мен никельден басқа темір оксидтері кіреді, ал темір-никель қорытпасы 84-92% мөлшерінен аспайды.
4980-5120 км тереңдіктер аралығындағы өтпелі қабаттың (Ғ белдемі) құрамына күкіртті темір - троилит FeS кіреді, ол сидеролиттерге тән қосылыс.
Субъядро (G белдемі) туралы деректер өте аз. Жанама мәліметтер бойынша ол темір-никель корытпасынан тұратын қатты күйде болуы ықтимал.
Жер мантиясы көлемі мен массасы бойынша ең үлкен геосфера және құрамы өте күрделі, ол туралы геосфералардың жаралуы туралы қазіргі түсініктер негізінде тұжырым жасауға болады. Осы түсінік бойынша геосфералар Жердің бастапқы заты оның қойнауы қатты кызған кезде дифференциаңиялануға (қабаттарға жіктелуге) үшырауынан қапыптаскан. Жіктелудің бірінші кезеңінде бастапқы заттан ауыр металдар - темір мен никель балқып шығып төменге батып, Жердің қазіргі ядросын қалыптастырған. Балқыған ауыр металдар бөлініп кеткеннен кейін қалған зат - пиролит қазіргі мантияны құраған. Мантия затының дифференциациялану процесі қазір де жалғасуда. Дифференциация Гутенберг қабаты мен оның астындағы Голицын қабатын да қамтитыны байқалады. Төменгі қабатта балқудың (магманың) жекелеген ошақтарының пайда болуы, олармен ең терең фокусты (тоғысты) жерсілкінулер байланысты болуы мүмкін.
Жер қыртысы қазіргі түсініктер бойынша заттың дифференциациялану нәтижесі болып табылады. Ол қыртыс горизонттарына тән термодинамикалық жағдайларда жаралған элементтер қосылыстарынан тұрады. Бұл химиялық қосылыстар минералдар деп аталып, олар өз кезегінде таужыныстар құрамына кіреді.
Жердің ішкі қойнауқаттары мен сыртқы қабықтарының химиялық құрамы туралы салыстырмалы деректер төмендегі кестеде көрсетілген.
thumb|center|700px
Дереккөздер
Санат:Геология
Шея (Уст тармағы)
Шея — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уста өзенінің оң жағалауынан 197 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арворезинья
Арворезинья (Arvorezinha) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуапоре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 210 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 271,643 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Гюйгенс принципі
Дереккөздер
Санат:Физика
Чессальто
Чессальто (Cessalto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3137 адамды құрайды. Халық тығыздығы 112 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 31040.
Мандайона
Мандайона (Mandayona) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 400 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Рашай Маханов
Рашай Маханов (1915, Адай уезі Жармыш ауылы – 2003) – соғыс ардагері, ауыл шаруашылығы саласының маманы. Қазақстанға еңбегі сіңген мал шаруашылығының үздігі (1976). 1941 – 1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1946 жылдан Бозащы шаруашылығында бақташы болды. Еңбек Қызыл Ту (1976), Отан соғысы (1985) ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Виден-Пихра
Виден-Пихра (Wieden bei Pyhra) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3396 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 66.76 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 34.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вернер Шмитцер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виден-Пихра
Күләш Қалымқызы Әбділденова
Күләш Әбділденова Қалымқызы — Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері, театр артисті. Ол 1974 жылдан бастап Абай атындағы қазақ музыкалы-драма театрында қызмет істеп келеді. Тұңғыш рет Ғабит Мүсіреповтың “Қозы Көрпеш – Баян-сұлуында” – Баян, “Ақан сері - Ақтоқтыда” Ақтоқты, Т.Ахтановтың “Күшік күйеу” комедиясында басты бейне Ботаны ойнады. Семейлік жазушы М.Сәрсекеевтің “Заңды неке” комедиясындағы басты рольді ойнаған болатын. Т.Жұртбаевтың “Құнанабай” трагедиясында Ұлжан образын жасап, Жезқазған қаласында өткен Республикалық театр байқауында ерекше аталып өтілген.
Қарағанды қаласында болған театр байқауында Шыңғыс Айтматовтың “Боранды бекет” драмасында Найман-ана бейнесін жасап, ең үздік Ана бейнесін жасаған артис ретінде аталып өтілген.
Кейінгі жылдары сахнада қойылған өзбек драматургі С.Ахмадтың “Келіндер көтерілісі” комедиясындағы Күләш ойнаған Сатты бейнесі болатын.
Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы-драма театры Түркменстан, Тәжікстан, Қытай әсіресе дүниежүзілік Египет мемлекетінің астанасы Каир қаласында өткен 14-ші Дүниежүзілік тәжірибелі театр фестивалінде Күләш Әбділденова сомдаған Шыңғыс Айтматовтың “Боранды бекет” драмасындағы Найман-ана бейнесі ерекше аталып, Каир фестивалінің каталогіне енді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Неви-о-Ульм
Неви-о-Ульм (Neuvy-au-Houlme) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61308, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 240 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Друммонд (Айдахо)
Друммонд (Drummond) — Айдахо штатының Фримонт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.3 км². FIPS коды — 16-22780.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 15 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Фримонт округы (Айдахо)
Думан Есембайұлы Бәкімбаев
Думан Бәкімбаев Есембайұлы - театр артисті. Ол 1984 жылы 10-шы қарашада дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Алған білімі - арнаулы орта (студия). 2005 жылы Абай театры жанындағы студияны бітірді. Ең алғашқы рет оркестрмен орындаған образы Мұхтар Әуезовтың «Айман -Шолпанындағы» Әлібек.
Думан Бәкімбаев концерттік бағдарламаларды жүргізіп, эстрадалық әндерді де орындап жүреді.
1316 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1316 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1316 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тасөткел (Ақмола облысы)
Тасөткел — Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы ауыл, Тасөткел ауылдық әкімдігі орталығы.
Хоп-Лемын
Хоп-Лемын — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 2-Лямин өзенінің оң жағалауынан 132 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Тасөткел (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Державинск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Есіл өзенінің оң жақ жағалауында орналасқан.
Хоп-Лемын
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Тасөткел (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 732 адам (359 ер адам және 373 әйел адам) болса, 2009 жылы 344 адамды (178 ер адам және 166 әйел адам) құрады.
Хоп-Лемын
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тасөткел (Ақмола облысы)
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы елді мекендері
Хоп-Лемын
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сұрыпталым
Сұрыпталым (франц. assortment - жиынтық) - бір атаудағы өнімнің (қызметтердің) жиынтығы (іріктемесі), түр-түрі. Ол атаулары, түрлері, сұрыптары, таңбалары, мөлшерлері, артикулдары т. б. бойынша нақтыланады.
Дереккөздер
Rohwerk Surtido Ébauche (horlogerie) Asortyment Ассортимент
Паскалевец (Велико Тырново облысы)
Паскалевец (Паскалевец) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Павликени қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5224. Телефон коды — 061395. ЕКАТТЕ коды — 55508.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Марк Макналти
Марк Макналти (ағыл. Marc McNulty; 14 қыркүйек 1992 жыл, Эдинбург, Шотландия) — шотландиялық футболшы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Рединг" (Англия) клубының шабуылшысы.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2019 жылы 21 наурызда Астанада Қазақстан құрамасына қарсы алаңға шықты. Матч барысында Джеймс Форрестің орнына ойынға қосылды. Бұл ойында Шотландия 0:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл ЕУРО-2020 турнирінің іріктеу кезеңі болатын. 24 наурыз күні осы циклдағы кезекті ойын — Сан-Мариномен ойында да матчқа қатысты.
Клубтық
"Ливингстон" клубының түлегі. 2014 жылға дейін осы клуб сапында жүзден аса кездесуде алаңға шықты. 2014-17 жылдары "Шеффилд Юнайтедтің" футболшысы атанды, бірақ үш маусымның екеуін арендада өткізді.
2019 жылы мамыр айында "Хиберниан" сапынан арендадан "Редингке" қайта оралды.
Сілтемелер
Санат:Шотландия футболшылары Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ливингстон ФК ойыншылары Санат:Шеффилд Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Портсмут ФК ойыншылары Санат:Брэдфорд Сити ФК ойыншылары Санат:Ковентри Сити ФК ойыншылары Санат:Рединг ФК ойыншылары Санат:Хиберниан ФК ойыншылары
Экоцид
нобай|400x400px|[[Ирактың Кувейтке басып кіруі кезіндегі мұнай кен орындарындағы өрт]] Экоцид - Өсімдіктер немесе жануарлар дүниесін жаппай жою, атмосфера, жер немесе су ресурстарын улау,сондай-ақ экологиялық апатты туғызған немесе туғызуы мүмкін өзге де іс-әрекеттерді жасау — он жылдан он бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
169-бап. Экоцид
Қазақстан Республикасының азаматтығынан айыра отырып немесе онсыз, он жылдан он бес жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Этимология
Ежелгі грек тілінде «эко» деген — үй, ал cide ағылшын тілінінен өлтіру деп аударылады.
Экоцид — жануар мен өсімдіктерді жаппай қыру не қырылуына жағдай жасау, су мен ауаны ластау, экологиялық апатқа түрткі болған кез келген әрекет.
Бұл термин 1970 жылы АҚШ Вьетнамдағы соғысқа араласқанда пайда болған еді. Жұрт Вашингтонның соғыста 2 миллион гектар тропикалық орманның жойылуына түрткі болған химиялық зат — дефолиант қолданғанын сынады.
Халықаралық экобелсенділер мен құқық қорғаушылар экоцид Халықаралық қылмыстық сот қарайтын қылмыстар тізіміне қосылсын деп талап етуде. Бұл тізімге әзірге геноцид, адамзатқа қарсы қылмыс, соғыстағы қылмыс пен әскери агрессия кіреді.
Бірнеше мемлекетте экоцид жасағандар қылмыстық жауапқа тартылады. Қазақстанда экологиялық апатқа түрткі болғандар 15 жылға дейінгі мерзімге қамалады әрі азаматтықтан айырылады.
Пезак-ле-Мутье
Пезак-ле-Мутье (Peyzac-le-Moustier) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,10 км² шамасында.
Экоцид
Қазақстандағы экологиялық дағдарыстар
нобай|300x300 нүкте|Арал теңізінің шөлейттенуі Арал теңізі: ХХ ғасырдың екінші жартысы Қазақстандағы және әлемдегі ең ауыр экологиялық апаттардың бірі - Арал теңізінің жойылуының куәсі болды. Ауылшаруашылық жерлерін суару үшін су ресурстарын дұрыс басқармағандықтан, теңіздегі су деңгейі айтарлықтай төмендеп, экожүйенің бұзылуына және теңіз аймағының айтарлықтай қысқаруына әкелді. нобай|300x300 нүкте|Семей полигонындағы ядролық саңырауқұлақ Семей ядролық сынақ полигоны: Семей ядролық полигоны 1949-1989 жылдар аралығында кеңестік ядролық сынақтар өткізудің негізгі орны болды. Бұл радиацияның қатты ластануына және жергілікті тұрғындардың денсаулығына кері әсерін тигізді.
Пезак-ле-Мутье
Коммунаның INSEE коды — 24326, пошта индексі — 24620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 161 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,94 адам/км².
Экоцид
Қазақстандағы экологиялық дағдарыстар
Атырау облысындағы мұнай құбырындағы апат: 2016 жылы "Атырау-Самара" мұнай құбырында апат орын алды, бұл мұнай төгілуіне және Жайық өзенінің ластануына әкелді. Бұл өзеннің экожүйесіне және оның айналасындағы аумақтарға үлкен әсер етті.
Пезак-ле-Мутье
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Экоцид
Қазақстандағы экологиялық дағдарыстар
Балқаш көліндегі экоцид: 2016 жылы әлемдегі ең ірі тұщы су қоймаларының бірі-Балқаш көлінде экологиялық дағдарыс болды. Аймақтағы ірі тау-кен кәсіпорындарын дұрыс пайдаланбау арқылы көлді қоректендіретін өзендер ауыр металдармен және химиялық заттармен ластанған. Бұл көлдің экожүйесіне қауіп төндірді және оның биоәртүрлілігін жойды.
Пезак-ле-Мутье
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Экоцид
Қазақстандағы экологиялық дағдарыстар
Қаратау өңіріндегі экологиялық дағдарыс: 2019 жылы Жамбыл облысы, Қаратау ауданындағы қалдықтарды кәдеге жарату полигондарында бірқатар өрттер мен қауіпті заттар шығарындылары орын алды. Өрттер бірнеше аптаға созылды және бұл атмосфераға көптеген улы заттардың бөлінуіне, топырақ пен судың ластануына әкелді. Нәтижесінде қоршаған ортаға және халықтың денсаулығына айтарлықтай зиян келтірілді.
Іле өзенінің ластануы: 2018 жылы шекараның Қытай жағындағы апат салдарынан мұнай мен химиялық қалдықтарды қоса алғанда, ластаушы заттар Қазақстан арқылы өтетін Іле өзеніне түсті. Бұл өзеннің айтарлықтай ластануына, су биоресурстары мен экожүйелеріне қауіп төндірді және жергілікті халық пайдаланатын тұщы суға әсер етті.
Ақмола химия зауыты: 1999 жылы Шымкент қаласындағы Ақмола химия зауытында экологиялық апат болды. Зауыттағы апат хлор мен фосфорорганикалық қосылыстарды қоса алғанда, химиялық заттардың едәуір мөлшерін шығарды. Бұл зауыттың айналасындағы атмосфераның, Топырақтың және су объектілерінің ластануына әкеліп соқтырды және жергілікті халықтың денсаулығына үлкен қауіп төндірді.
Каспий теңізіндегі мұнайдың төгілуі: 2012 жылы Каспий теңізінде мұнай платформасындағы апат салдарынан мұнайдың төгілуі болды. Теңізге мұнайдың көп мөлшері лақтырылды, бұл судың қатты ластануына және теңіз экожүйелеріне қауіп төндірді. Бұл экологиялық апат балық ресурстарына және оның айналасындағы жағалау аймақтарына кері әсерін тигізді.
Қызылорда қаласындағы радиоактивті қалдықтар үйіндісі: 1999 жылы Қызылорда облысында құрамында уран шлактары мен басқа да радиоактивті заттар бар радиоактивті қалдықтардың заңсыз қоймасы табылды. Бұл полигон аймағында адамдардың денсаулығы мен қоршаған ортаға ықтимал қауіп төндірді. Радиоактивті материалдарды тазарту және дұрыс өңдеу үшін шаралар қабылданды. нобай|300x300 нүкте|Арыс қаласының жанындағы әскери бөлімдегі жарылыстар Арыс трагедиясы: Арыс қаласында төтенше жағдайға алып келген және өңірдің экологиясына елеулі әсер еткен бірқатар жарылыстар болды. Бұл жарылыстарды экологиялық апат деп санауға болады, өйткені олар қоршаған ортаның айтарлықтай ластануына әкеліп соқтырды және адамдар мен жануарлардың денсаулығына қауіп төндірді. Жарылыстардан қоршаған су ресурстары да зардап шекті. Атмосфераға зиянды химиялық заттардың шығарындылары су бетіне түсіп, өзен жүйелеріне еніп, су объектілерін ластап, балық қоры мен басқа да су организмдеріне қауіп төндіруі мүмкін. Бұл су сапасының ұзақ мерзімді нашарлауына және аймақтағы биоәртүрліліктің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Арыс экологиялық апаты: 2019 жылы Қазақстанның Түркістан облысындағы Арыс қаласы қатты жаңбырдан туындаған су тасқынына тап болды. Су тасқыны су қоймаларының біріндегі бөгеттің бұзылуына және жергілікті шаруашылық нысандарынан ластанған сулардың төгілуіне әкелді. Нәтижесінде топырақ, су және жағалау ресурстары ластанып, аймақтағы жануарлар мен өсімдіктер әлемі зардап шекті.