cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Диего Армандо Марадона
Карьерасының соңғы жылдары
«Аргентинос Хуниорс», «Бока Хуниорс », «Барселона », «Наполи », «Севилья », «Ньюэлд Олд Бойз» секілді клубтарда ойнаған Марадона 1997 жылы 30 қазанда карьерасын аяқтады. Өзінің соңғы матчында («Бока Хуниорс » – «Ривер Плейт ») ауыр жарақат алды да, орнына Хуан Роман Рикельме алаңға шықты. Ол футболшылық ғұмырында 492 матч өткізіп, 258 доп соққан.
Бапкер карьерасы
2008 жылы 17 қазан күні Аргентинаның бапкері Альфио Басиле орнын босатқан соң, бұған дейін де құраманы баптағысы келетінін бірнеше рет айтқан Марадоны тағы да өз ұсынысын жария етеді. Ол тіпті Аргентина футбол қауымдастығының президенті Хулио Грондонаға жолығады. Басқа кандидаттардың реті келмей, ақыры 4 қараша күні Марадона құраманың тізгінін ұстайды. Оның басқаруымен құрама тек соңғы сәтте ғана 2010 жылғы әлем чемпионатына жолдама алады. Әлем чемпионатында топтағы үш ойында, сосын 1/8 финалдағы Мексикамен матчта жеңіске жетіп, құрама 10 гол соғып, екі доп қана жібереді. Бірақ ширек финалда Германиядан 0:4 есебімен ойсырай жеңіледі. Аргентина әлем чемпионаттарында мұндай ірі есеппен 1974 жылдан бері жеңілмеп еді.
2010 жылы 11 тамызда Аргентина футбол федерациясының президенті Хулио Грондоно және аргентиналық көптеген футбол фанаттарының "құрамадағы жұмысты жалғастыра бер" деп өтінгеніне қарамастан, Марадона қайтадан Аргентинаға бапкер болмады.
Командалық
«Бока Хуниорс»
«Барселона»
«Наполи»
Аргентина құрамасы
Тағы қараңыз
Аргентина — Англия матчы (ӘЧ-1986)
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Фанерозой
Фанерозой – палеозой, мезозой және кайнозой замандарын қамтитын геологиялық эон. Шамамен 542 млн. жыл бұрын кембрий кезеңінің басында басталған.Жер тарихы дамуының криптозойдан кейінгі екінші даму зоны. Бұл жиынтыққа кіретін таужыныстардың көнелігі өздері кіріктіретін органикалық қалдықтар арқылы біршама дәл анықталады. Қаңқасы минералданған жануарлардың қалдықтары бар шөгінді жинақтауларымен ерекшеленеді. Грек тіліндегі фанерос «көруге болатын» және зойон «жануар» деген сөздерден шықанына қарамастан, бұл термин қазіргі кезде «көруге болатын өмір» деген мағынада қолданылмай, әншейін кембрийдің аяғы дегенді білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Палеозой Санат:Палеонтология
Көмір қабатының қауіпті жарылғыштық қасиеті
Көмір қабатының қауіпті жарылғыштық қасиеті — қолайлы техникалық жағдайда көмір қабатының кенеттен көмір мен газды лақтыру мүмкіндігі бар табиғи ерекшеліктері. Әдетте көмір қабатының қауіпті жарылғыштық қасиеті арқылы қабатта газдың болуы, газды тез бөліп шығару қабілеті, тектоникалық бөлшектену дәрежесі, көмір қабатының құрамы, ылғалдылығы, механикалық беріктігі және т. б. анықталады. .
Дереккөздер
Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Қыран бүркіт не алмайды салса баптап?..
«Қыран бүркіт не алмайды салса баптап?..» — Абайдың 1886 ж. жазған өлеңі. 14 жол. Ақынның көтерген тақырыбы - қосанжар өмір құбылысы. Алғашқысы - аңшылық. Ержігіт қыран бүркіт баптаса, қалған жұрт аңға күйкентай мен қарға салмақ. Бабы келіскен қыранның қоян, түлкі түгілі қасқыр да алатыны анық. Алайда былайғы жұрт оған мән бермейді. Өйткені, «қыран шықса қияға жібереді, олар да екі қүсын екі жақтап». Қарға қарқылдап, қыранның арт жағынан қалмаса, күйкен-тай үстінде шықылықтайды. Қарға мен күйкентай иелері қыранға кедергі жасағандарына мәз, өз құстарын мақтап күпілдеседі. Абайдың бұл жерде айтқалы отырған негізгі ойы күллі қазақтың тірлігі өмірде осыған саятындығы, ортасынан озған азамат, ақын шығып жатса, оларға жасайтындары осындай кесірлік екендігі. Ақын «Басқа - сая,жанға - олжа дәнеме жоқ, Қайран ел осынымен жүр далақтап» деп қорытады ойын. 1886 ж. өндіре жазып, ақындық жолына алаңсыз түскен ақынның ел ұстазы, ақылшысына айналып, үлкен өмірлік - өнерлік жинақтау жасай бастағанын байқаймыз. Осындай көркемдік кенеуімен, кемелді ойымен өрелі өлеңнің құрылымы да келісті. Өлеңнің алғашқы екі жолы өзара ұйқасып, егіздік байқатқан, алайда арықарай еркін ұйқаспен кестелеңген. Мазмұн-мағынажағыан да, пішім, ырғақтық жағынан да ешқандай жік білінбейді. Өлең алғашрет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Оның басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгерістер кездеспейді. Туындының: ''«Өзі алмайды, қыранға аддырмайды, Күні бойы шабады бос салақтап»,-'' деген 7-, 8-жолдары 1909 жылғы жинақта берілмеген. Бірақ бұл 2 жол Мүрсейіт қолжазбасы негізінде тұңғыш рет 1933 жылғы жинаққа кіргізілген. Өлең башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, өзбек.тәжік, түрікмен, үйғыр тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Буттенвизен
Буттенвизен (Buttenwiesen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Диллинген (Дунай) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5712 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 59,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 73 122. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Бойтмюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Начка
Начка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ваштранга өзенінің сол жағалауынан 5,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уэверфлай (Кентукки)
Уэверфлай (Waverly) — Кентукки штатының Юнион округіне жататын АҚШ қаласы.
415 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:415 жылы туғандар
Уэверфлай (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 297 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-80958.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
415 жыл
Қайтыс болғандар
Александриялық Гипатия(б.з. 370-415) - дүниежүзіндегі ең алғашқы астроном, математик әрі философ әйел.
Түсініктемелер
*
Қалам Өмірбаева
Қалам Өмірбаева (1940 жылы туған, Ворошилов ұжымшары) – еңбек ардагері. 40 жылы шопан болып, мал шаруашылығының өркендеуіне көп еңбек сіңіргенерал «''В.И. Лениннің туғанына 100 жыл''» (1970) медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Ула Тойвонен
Ула Тойвонен (Ola Toivonen; 3 шілде 1986, Дегерфорс, Швеция) — швед футболшысы, «Мельбурн Виктори» клубы мен Швеция Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.
Карьерасында "Дегерфорс", "Эргрюте", "Мальме", ПСВ , "Ренн" , "Сандерленд" клубтарында ойнап, 2016 жылы "Тулузаға" ауысты.
2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.
Жетістіктері
ПСВ
Сілтемелер
Санат:Швеция футболшылары Санат:Дегерфорс ФК ойыншылары Санат:Эргрюте ФК ойыншылары Санат:Мальмё ФК ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары Санат:Ренн ФК ойыншылары Санат:Сандерленд ФК ойыншылары Санат:Тулуза ФК ойыншылары Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Метагенез
Метагенез(μετα- — арасында, кейін және - шығуы, пайда болуы) - Жер қыртысының біршама терең қойнауларына батқан шөгінді таужыныстардың жоғары температура мен қысым жағдайында және минералданған ерітінділер әсерінен минералдық құрам өзгерістеріне және құрылымдық өзгерістерге ұшырауы. Бүл өзгерістер нәтижесінде бұрын түзілген аутигендік минераддардың және саз тозандарының жаппай қайтадан кристалдануы, шөгінді таужыныстарға тон басты-басты жынысқұрушы минералдардың еруі және жаңадан кристалдануы және т.б. процестер жүреді. Метагенез диагенезден кейін басталып, метаморфизмге ұласады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Хосе Луис Кучуффо
Хосе Луис Кучуффо (José Luis Cuciuffo; 1 ақпан 1961, Кордова — 11 желтоқсан 2004, Баия-Сан-Блас, Буэнос-Айрес профинциясы) — аргентиналық футболшы, қорғаушы. 1986 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
Карьерасын 1980 жылы "Чако Фор Эвер" клубында бастады.
1986 жылғы әлем чемпионатының алдында ғана құрама шақырылды. 1986 жылғы әлем чемпионатында тұрақты түрде ойнап, бірнеше кездесуде (соның ішінде финал да бар) алаңға шықты. Кейін 1987, 1989 жылдары жылы Америка кубогында өнер көрсетті.
1987-90 жылдары атақты "Бока Хуниорста" ойнады.
1993 жылы "Бельграно" клубында ойнап жүріп карьерасын аяқтады.
2004 жылы аң аулап жүріп, байқайсызда серігінің атқан оғы бұған тиіп кетіп, ауруханаға жеткенше қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Велес Сарсфилд ФК ойыншылары Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Биогидросфера
Биогидросфера - гидросфера шегіндегі биосфераның бір бөлігі. Тіршілік алғаш мұхитта пайда болғандықтан, су тіршілікті "жасаушы" болып саналуы мүмкін. Әлемдегі тірі организмдер планетадағы барлық суды 2 млн жылда "өзі арқылы өткізіп" тазалап тұрады. Дегенмен биосфераның барлық бөлімшелерінің арасында өзара тығыз байланыс пен заттек алмасу бар, бұл бөлімшелердің орқайсысы белгілі бір автономияны, оның ішінде тұйық болса да жеке заттек айналымын иемденеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Иван Константинович Айвазовский
200px|нобай Иван Константинович Айвазовский (Հովհաննես Կոնստանդինի Հայվազյան) (29 шілде 1817, Феодосия, — 2 мамыр, 1900, Феодосия) — орыс-армян кескіндемешісі, теңіз пейзажының шебері.
Дереккөздер
Санат:29 шілдеде туғандар Санат:1817 жылы туғандар Санат:Феодосияда туғандар Санат:2 мамырда қайтыс болғандар Санат:1900 жылы қайтыс болғандар Санат:Феодосияда қайтыс болғандар Санат:Ресей суретшілері Санат:XIX ғасыр суретшілері Санат:Қырым суретшілері Санат:Армян суретшілері
IC 3938
IC 3938 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3938 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Чхэ Мансик
Чхэ Мансик Чхэ Мансик (1904-1950)ж. 20 жылдардың ортасында ақын өзінің бірінші әңгімесін қағаз бетіне түсірген. Ақын бірнеше жылға шығарма жазуды тоқтатқан, бірақ 30 жылдары қайта әдебиет саласына енеді. 1936 жылы « Өз өмірін сату » ( Рэди мэйд инсен )атты шығармасы басылып шыққаннан кейін сыншылардың назарына түседі. Бұл шығармада ақын отардағы корей халқыныдағы беделді адамдардың жұмыссыздығы туралы басты проблемасын көтерген. Жазушы шығармада Жапонияда жоғары білім алған жас жігіт өз елінде нанын әрең табатыны туралы жазады. Шығармадағы басты кейіпкер Р жұмыссыз қалып, достарымен бірге арақ ішетін отырыстан отырыстарды кезіп жүреді. Отаршылдық кезеңінде қоғамға сенің білімің, тіпті сенің өзің ешкімді қызықтырмайды. Күндердің-күнінде Р бірнеше жыл бұрын тастап кеткен әйелі ауылдан ұлын жібереді. Басты кейіпкер таң қалып абыржиды. Себебі Р-дің ақшасы жоқ, баланы қалай бағатынын білмейді. Бірақ Р, оның өмірі тек ұлын асырап бағу үшін ғана қажет екенін түсінеді. Чхэ Мансик шығарманы көлемді жазбасада, оның барлық шығармалары юмаристік және сатиралық образдар көрінісі арқасында шығармалары ерекше қызықты болған.
Жарылысқа төзімді бөгет
Жарылысқа төзімді бөгет — тау қазбаларындағы кеніш газдары мен шаңның атылуы нәтижесінде пайда болатын толқындардың әсерінен қирап бұзылуын болдырмау мақсатымен жасалынатын бөгет. Басқа бөгеттерге қарағанда ол соққы әсеріне өте төзімділігімен ерекшеленеді. .
Дереккөздер
Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Мадияр Дүйсенбайұлы Қожахмет
Мадияр Дүйсенбайұлы Қожахмет 1984 жылы 13 ақпанда Қарағанды қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Қожахметов Дүйсенбай Тұрлыбекұлы, зейнеткер, қаржы полициясында жұмыс істеген, майор. Анасы - Қожахметова Тойбала Қасенқызы, «ҚТЖ» ¥К» АҚ бухгалтері. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық мемлекеттік университетінің халықаралық құқық факультетін (2005) халықаралық құқық бакалавры мамандығы бойынша; Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін (2007) халықаралық құқық магистрі мамандығы бойынша; «Болашақ» бағдарламасы бойынша Чех мемлекеттік қоғамдық ғылымдар университетін (2008) экономика және менеджмент магистрі мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс, ағылшын және түрік тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2009 жылдан). 2003 жылдың наурызынан - «Қазақстанның жастар конгресі» ЗТБ әлеуметтік-экономикалық бағдарламалар басқармасының бастығы, 2005 жылдан - атқарушы директордың м.а., 2006 жылдан - атқарушы директоры. 2006 жылдың қыркүйегінен 2008 жылдың шілдесіне дейін - «Қазақстанныңжастар конгресі» ЗТБ Чехиядағы екілі. 2008 жылдың қазанынан - ҚР Білім және ғылым министрлігінің Тәрбие жұмысы және жастар саясат департаменті директорының орынбасары. 2010 жылдың шілдесінен бері - ҚР Білім және ғылым министрлігі Тәрбие жұмысы және жастар саясат департаментінің директоры. ҚР Президенті жанындағы Жастар саясат кеңесінің мүшесі, «Болашақ» стипендиаттар қауымдастығы» АБ мүшесі. «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» медалімен, «Құрмет» грамотасымен марапатталған. Әскери атағы - лейтенант. Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - тау шаңғысы, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Түсіпбекова Дана Кәрімқызы, «Сәулет» ЖШС менеджері. ¥лы - Қожахмет Мәулен Мадиярұлы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бейссак
Бейссак (Beyssac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19024, пошта индексі — 19230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 700 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Euronews
Euronews (Еуропа жаңалықтары) халықаралық көптілді телевизиялық жаңалықтар телеарнасы. Euronews әлемнің он бір тілінде хабар таратады. 2009 жылы телеарнаның көрермендер саны 155 елден (Еуропада, Африкада, Азияда, Австралияда, Солтүстік және Оңтүстік Америкада, сонымен қатар Таяу Шығыста) 350 млн игіліктегі үйді құрады.
Трансляция
Келесі елдерде Euronews жергілікті арналар арқылы көрсетіледі:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Телеарналар
Кіші Питейка
Кіші Питейка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Питейка өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атибая
Атибая (Atibaia) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Браганса-Паулиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1665 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Истоминка (Березинка тармағы)
Истоминка (Ракитка) — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Березинка өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3314B
NGC 3314B — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 24 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3314B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 87327.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Сурауа
250px|thumb|Картада орналасуы Сурауа (Suraua) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Сурсельва округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 275 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.20 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3599, пошта индексі — 7113-7116.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Асқар Серіков
1951-1960 ж. № 20 және № 22 шахтаның (кейін Октябрь революциясының 50 жылдығы атындағы шахта) тазарту забойында ағаш тасушы, тау-кен жұмысшысы. 1965-1982 ж. кен қазу машинасының машинисі, жер асты слесары, 1982 жылдан осы шахтаның электрослесары. 8-бесжылдықта (1966-1970) жаңа техниканы игеруде үздік табысқа, көмір өндіруде және еңбек өнімділігін арттыруда жоғары көрсеткіштерге жетті.
7-8-сайлауда КазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, КазКСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының мүшесі. (1971-1975).
2 мәрте Ленин орденімен марапатталған, «Шахтер даңқы» құрмет белгісінің толық иегері.
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан кеншілері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген кеншілері Санат:Қазақ КСР-інің құрметті шахтерлері Санат:Шахтер даңқы құрмет белгісінің иегерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының мүшелері
Финвал
Финвал «майшабақ кит» немесе «жолақ бауыр» деп аталатын, мұртты кит түріне жататын, теңіз сүтқоректісі. Жотасы сұр немесе қара. Қанаттарының астыңғы жағы мен бауыры ақ түсті болып келеді Олар 85-90 жылға жуық өмір сүреді. Финвал киттеріне кейде косаткалар да шабуыл жасайды. Бұл киттер балық пен шаяндарды көп жейді жазда суық суларға қоныс аударады. Ал қыс мезгіліне қарай көбею үшін жылы сулы аймақтарға оралады. Басы – тегіс, арқасында омыртқа сүйегі бар. Құйрығы үлкен әрі жалпақ.
Олар сағатына 42 шақырым жылдамдықпен жүзеді және қалыпты жағдайда су астында 30 минутқа дейін болады. Мұртты киттер секілді Финвал киті де бүкіл қыс бойы қоректенбей шыға алады. Олар денесінде жиналған майдан қуат алады. Бұл киттер жыныстық жағынан 6-10 жасында жетіледі. Финвал киті көлемі жағынан көк киттен кейінгі екінші кит және ең үлкен сүтқоректі болып табылады.
Таралуы
Финвал киттерін әлемнің бардық мұхиттарынан кездестіруге болады. Алайда тропиктік және мұзды полярлық теңіздерде сирек кездеседі. Финвал киттері топтары 6-7 топтан тұрады, бірақ миграция кезінде олардың саны 300-ге дейін жетеді.
thumb|center|600px|Қаңқасы
Дереккөздер
Санат:Мұртты киттер
Астраханка (Ақмола облысы)
Астраханка — Ақмола облысы Астрахан ауданының және Астрахан ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Астана қаласының солтүстік-батысында 137 км жерде, облыс орталығы — Көкшетау қаласынан 250 км жерде, Есіл өзенінің оң жағасында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1895 — 97 жылдары қаланған.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 6566 адам (3217 ер адам және 3349 әйел адам) болса, 2009 жылы 6313 адамды (3161 ер адам және 3152 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
2 жалпы білім беретін және музыка мектебі, 5 балабақша, кәсіптік-техникалық училище, мәдени-спорт кешені, мәдениет үйі, кинотеатр, 7 кітапхана, 3 емдеу-сауықтыру мекемесі, тарихи-өлкетану мұражайы, қонақ үйі, т.б. бар. 2-дүниежүзілік соғысы мен Ауған соғысының құрбандарына ескерткіш орнатылған. Ауыл арқылы Алматы — Екатеринбург,   Астана – Атбасар автомобиль жолы өтеді. Ең жақын темір жол бекеті — Жалтыр (12 км).
Орталық — Луара алқабы
Орталық — Луара алқабы (Centre-Val de Loire, Сантр-Валь-де-Луара) — елдің орталық бөлігінің солтүстігінде орналасқан Францияның 18 заманауи әкімшілік аймақтарының бірі. Аймақтың әкімшілік орталығы — Орлеан, ең үлкен қаласы — Тур. Халқы — 2 577 435 адам (өңірлер арасында 12 орын). 6 департаментті қамтиды: Шер, Эр және Луар, Эндр, Эндр және Луара, Луар және Шер және Луаре.
География
Алып жатқан жер аумағы 39,151 км² шамасында. Ауданы бойынша Францияның 4-ші аймағы. Ол арқылы Шер, Луара, Луар және Луара өзендері ағып өтеді.
Орталық аймаққа Францияның үш бұрынғы тарихи аймағы кіреді, атап айтқанда Турень, Берри және Анжу аймағының бір бөлігі.
Тарих
Орталық деген ақпаратсыз және түсініксіз атау Франциядағы көптеген адамдардың наразылығын тудырды, себебі ол аймақтың географиялық және тарихи ерекшеліктерін көрсетпейтіндіктен ғана емес, сонымен қатар бұл аймақ елдің орталығында орналаспағандықтан. 2015 жылдың 17 қаңтарында Франция  қарсаңында аймақ ресми түрде «Орталық — Луара аңғары» (Centre-Val de Loire) — атақты Луара құлыптарымен байланысты атау, Луара шараптары және т.б.
Орталық — көптеген атақты адамдардың туған жері болып табылады, мысалы: Бальзак, Декарт, Рабле, Ронсар, Жордж Санд, Шарль Пеги, Пруст, Жюль Ромен, Анатоль Франс, Морис Женевуа, Макс Жакоб.
Сеза (Ундоша тармағы)
Сеза — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ундоша өзенінің сол жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Борис Викторович Суворов
Қазіргі Қазақ ҰУ-ды бітірген (1948). 1948 – 51 ж. аспирантурада оқыды, 1952 – 96 ж. Қазақстан ғылым академиясының Химия ғылымдары институтында ғылым және басшылық қызметте болды. 4 монография, 600-дей ғылыми еңбектің авторы, оның ішінде 160 авторлық куәлігі мен патенті бар. Суворовтың іргелі ғылыми еңбектері катализдік аралас тотығу процестерін, полимер, бояғыш заттар, физиологиялық активті заттар өндіруге керекті көмірсутектердің оттекті және азотты туындыларын алу жолдарына арналған. Оның басшылығымен никотин қышқылын (РР-витамині) алу технологиясы жасалды (1978 ж. Украинадағы Умань витамин зауытында іске асты). Суворов туберкулезге қарсы тубазид және фтивазид, ұмытшақтыққа қарсы пармидин препараттары мен өте тиімді реглон, лонтрел гербицидтерін синтездеуге басшылық жасады. Суворов өңдеген алифаттық және орны алмастырылған ароматты нитрилдер қатары инсектицидтер (базудин, димилин, пиретроидты препараттар) шикізаты болып есептеледі.
Суворов “Құрмет белгісі” (1981), “Халықтар достығы” (1985) ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1925 жылы туғандар Санат:Новосібір облысында туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан химиктері Санат:Профессорлар Санат:Академиктер Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері
Тишен
Тишен (Tieschen) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Радкерсбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1379 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — RA, ресми идентификациялық коды — 6 15 18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Квадраттық ауытқу
Квадраттық ауытқу (синонимдары: ортаквадраттық ауытқу) — ықтималдық теориясы мен статистикада кездейсоқ шама мәндерінің оның математикалық болжамына қатысты таралуын сипаттайтын маңызды көрсеткіш.
Негізгі сипаттамалар
Кездейсоқ шама өлшем бірлігімен өлшенеді. Квадраттық ауытқу кезейсоқ шама дисперсиясының квадраттық түбіріне тең. Ортаквадраттық ауытқу:
мұндағы — кезейсоқ шама дисперсиясы; x_i\,\! — алынған i-ші элементі; n\,\! — таңдау көлемі; \bar{x}\,\! — таңдаудың арифметикалық ортасы:
Үш сигма ережесі
Үш сигма ережесі (3\sigma\,\!) — шамамен қалыпты үлестірілетін кездейсоқ шаманың барлық мәндері аралығында жатыр. Дәлірек айтса, 99,7 % сеніммен қалыпты үлестірілетін кездейсоқ шаманың мәндері көрсетілген аралықта жатыр (\bar{x} шамасы таңдау нәтижесі емес, ақиқат болған жағдайда).
Егер ақиқатшама \bar{x} беймәлім болса, онда \sigma орнына s пайдаланады. Осылайша, Үш сигма ережесі үш s ережесіне саяды.
Әдебиет
Санат:Ықтималдық теориясы
Реберг
Реберг (Rebergues) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62692, пошта индексі — 62850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 235 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,58 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сен-Жан-де-Криелон
Сен-Жан-де-Криелон (Saint-Jean-de-Crieulon) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30265, пошта индексі — 30610.
Спиламберто
Спиламберто  (Spilamberto) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Модена провинциясында орналасқан.
Сен-Жан-де-Криелон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 217 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,96 адам/км².
Спиламберто
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 376 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 378 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 41057.
Сен-Жан-де-Криелон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Спиламберто
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель. Жыл сайынғы мерекесі — 24 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Төрт өлшемді кеңістік
Төрт өлшемді кеңістік (four-dimensional space, 4D) үш өлшемді кеңістіктің (3D) математикалық кеңейтімі. Үш өлшемді кеңістік - бұл күнделікті әлемдегі заттардың өлшемдерін немесе орналасуын сипаттау үшін өлшемдер деп аталатын үш тұрғыдан бақылаудың ең қарапайым абстракциясы. Мысалы, төртбұрышты қораптың көлемі оның ұзындығын, енін және биіктігін өлшеп, көбейту арқылы табылады (көбінесе x, y және z деп белгіленеді).
Төртінші өлшемді қосу идеясы 1754 жылы жарияланған Жан Лерон Д’Аламбердің «Өлшемдері» еңбегінен басталды. Кейін бұл идеяны Лагранж жалғастырса, ал 1854 жылы Бернхард Риман бұл тұжырымдаманың нақты ресімделуін аяқтады.
1880 жылы Чарльз Ховард Хинтон «Төртінші өлшем деген не?» атты эссесінде төртөлшем тұжырымдамасын кеңінен насихаттады. Ол "төрт өлшемді куб" түсінігін түзулердің, квадраттардың, кубтардың қасиеттері арқылы кезең-кезеңімен жалпылама түсіндіреді. Хинтон әдісінің ең қарапайым түрі ретінде 2D кеңістігіне бірі екіншісін қамтитын, бір-бірінен "көрінбейтін" қашықтықпен бөлінген екі қарапайым 3D кубтерін салады; сосын олардың эквивалент төбелері арасындағы сызықтарды тұтастырады. Мұны ілеспе анимацияда үлкенірек сыртқы кубтің ішіндегі кішірек ішкі кубті көрсеткенде көруге болады. Бұл жағдайда екі кубтің төбелерін қосатын сегіз сызық "көрінбейтін" төртінші өлшемнің мәлім бір бағытын әйгілейді.
Көпөлшемді кеңістік
Көпөлшемді кеңістік (Multidimensional Space) – өлшемділігі үштен артық болатын кеңістік. Бізді қоршаған кеңістік үш өлшемді, жазықтық екі өлшемді, ал түзу бір өлшемді болады. Элементар геометрияда қарастырылатын евклидтік кеңістік – үш өлшемді кеңістік, n өлшемді евклидтік кеңістік көп өлшемді кеңістіктің қарапайым түрі болады, мұндағы n кез келген натурал сан болуы мүмкін.
Кәдімгі евклидтік кеңістіктегі нүкте үш координат бойынша анықталатыны сияқты n өлшемді евклидтік кеңістіктің “нүктесі” х1, х2, ..., хn (олар кез келген нақты мәндер қабылдауы мүмкін) n “координаттары” арқылы беріледі. n өлшемді кеңістіктегі M(х1, х2, ..., хn) және M(у1, у2, ..., уn) екі нүктенің ара қашықтығы мына (кәдімгі евклидтік кеңістіктегі екі нүкте арасындағы қашықтық формуласына ұқсас) формуламен өрнектеледі:. Басқа да Көпөлшемді кеңістіктер маңызды рөл атқарады. Салыстырмалықтың физикалық принципін баяндағанда төрт өлшемді кеңістік пайдаланылады, оның “нүктесі” үш “кеңістік” және бір “уақыт” координаттары арқылы беріледі. Физиканың көптеген мәселелерінде фазалық кеңістік деп аталатын Көпөлшемді кеңістік қолданылады, оның “нүктелері” физика, химия, механика, және басқада жүйелердің кеңістіктік пішінін анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Кеңістік Санат:Топология
Керека (Габрово облысы)
Керека (Керека) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5388. Телефон коды — 06720. ЕКАТТЕ коды — 36751.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Астрахан
Астрахан, Қажытархан (А́страхань) – Ресей Федерациясындағы қала, Астрахан облысының орталығы. Төменгі Поволжьеның экономикалық және мәдениеттік орталығы деп саналады. Ресейдің тарихи маңызы бар қалалардың біріне жатады. Астрахан қалалық округын қалыптастырады.
Еділ дельтасының жоғарғы жағында орналысқан. Астраханнан Мәскеуге дейін жолдың қашықтығы 1550 км. Қала 4 ауданға бөлінген: Кировский, Советский, Ленинский, Трусовский. Тұрғыны 524,4 мың адам (2021). Ауданы: 208,70 км².
Этимология
Қаланың аттың пайда болғаны туралы көп аңыздар бар.
Баяғыда Астраханның аттың пайда болған туралы екі пікір болған. Бірінші пікір бойынша, аты славян «страхань» сөзінен шықты, ал екіншісі бойынша скиф сөздерінің «ас» - әскердің басшысы және «тархан», бірақ екі пікірін де В. Н. Татищев жоққа шығарды.
Орыс шежірелерінде қаланы Азсторокань, Азтаракань, Азтарокань, Азторакань, Азторокань, Азторохань, Асторокань, Асторохань, Астрохань, Хазторокань деп атаған.
Мишарларда да қаланың атауы туралы аңыз бар. Аңыз бойынша оларда Сарай хан деген билеуші болған, оның Астыр хан мен Қасым хан деген балалары болған. Ол аңыз Алтын Орланың Сарай-Бату, Астрахан мен Қасымов деген қалалары туралы түсіндіргісі келді.
Астрахандықтардың өзіңдерінде аты Астра болған Хан туралы әлде оның Астра қызы туралы аңыз бар. Ол аңыз кешкі орыс тілден шыққаны анық. Ол аңыздың ақиқатқа жақындығы ғылымда қаралыстырылмаған.
Кейбір таласты теориялар бойынша, қаланың аумағында Алтын Орданың тархан сауатымен ас тайпасы тұрып, көшкен. Бірақ-та Астрахан аумағындағы ас тайпасы туралы қазіргі уақытта мәлімет жоқ. Тарихта Астар - Кавказдың солтүстігінде және Дон өзеннің бойында тұрған Аландар. Еділ аумағындағы Астар тайпасы туралы тек Виллем Рубруктың жазбаларында ескертіледі.
Тарихы
Қала XIII ғасырдың екінші жартысында пайда болғаны деп сеніледі. М. Г. Сафаргалиев айтуы бойынша, қала Алтын Орда Ислам дінін қабылданғанда пайда болған. Виллем Рубрук 1254 жылда Еділдің бойында ауылы бар екенін ескертті. Ауыл Бату хан мен Сартақ ханға қыстауы болып және хан бұйрығымен шіркеу құрғызалған.
Жазбаша түрде Қажытархан бірінші рет қалаға Өзбек ханмен бірге барған Ибн Баттутаның жазбаларында ескертілген. Орта ғасырлардың карталары Қажытарханды Еділдің батыс жағалауында, қазіргі уақыттағы Астраханның орналасуына қарағанда жоғары.
Алтын Орда уақытында
Сауда жолдарында болғандықтан, Қажытархан Алтын Орданың сауда орталығы болып кетті. Шығыс тауарларымен келген керуендер, мына жерге Сарайлардан келіп, екі жаққа жіберілген, оңтүстікке(Кавказға) және батысқа(Азовқа). Иосафато Барбаро специялар мен жібек Итальяндық колония Қажытархан арқылы өткен.
1395 жылдың қысында Әмір Темірдің әскерлері келген. Шежірелер бойынша, Еділ бойында қалың мұз бөліктерден қабырға құрғызған, бірақ Қажытарханның басшылары Әмір Темірге шайқассыз қаланы беріп, қаланы тонаған. Иософата Барбаро сөзі бойынша, Қажытархан - қиратылған қалаға дейін дерлік.
Астрахан хандығы уақытында
Қала қайттан құрғызылып, 1459 жылында Астрахан хандығының астанасы болған. XV ғасырда Венециядан келген Амброджо Контарини қаланың төмендеудің ізі қалғаны туралы айтқан: "Үйлер аз, болса барлығы саз балшығынан құрғызылған, бірақ та қаланы биік емес тас қабырғасы бар."
XVI ғасырда Астраханның жақсы орналасуынан, хандық Осман империясының, Қырым хандығының және Ноғай орданың назарын аударған. 1533 жылда "орыс партиясы" пайда болды, ол Мәскеу үкіметімен тығындалып, оның әсерінен Астрахан хандығы Мәскеу үкіметімен сауда-саясаттық шартқа отырған. 1552 жылында Руске қарсы шыққан Ямгурчи хан Астраханның билеушісі болған. Иван Қорқынышты оны ханның орнынан шығару үшін 30 мың стрелецтерді жіберген. 1554 жылда Астрахан қаласын Русь княздіктер жаулап алған да, ханның орнына Ямгучи құлатқан Дервиш-Әліні қойған. Ол Мәскеумен жақсы қарама-қатынасқа уәде берсе де, Қырыммен одаққа кіргеннен кейін, орыс промосковтық көңілін бұзған да, содан кейін бір орыс отрядқа шабуыл жасаған. Иван Қорқынышты қайттан стрелецтерді жіберіп, бірақ енді хандықты Ресей толықтай жаулап алып, Ресейге қосқан.
Ресей құрамындағы Астрахан
1558 жылында қалада ағаштан қамал құрғызылып басталған. 1636 неміс саяхатшы Адам Олеарий қаланың ашылуы күні көре алды. ал 1559 жылдың жазында Бұхарадан қайтып келген ағылшын дипломаты Энтони Джениксон Астрахан туралы "аралда, биік жағалауында және ішіндегі сарайы бар" деп айтқан. 1582 жылда ағаштан құрғызылған қабырғалардың орнына қабырғаларды тастан жасап, онымен бірге 8 үлкен мұнара тұрғызған, олар - Астрахан кремлінің бас бөлігі болған.
Орыс Астраханы Мәскеу патшалығына тек қана оңтүстік-шығыста орналасқан күшті форпост болмай, Азияға "қақпа" болған. Астраханға басқа қалалардан көп адамдар келіп, Еділ мен Каспийдің минералдық тұз бен бекіре үшін келген.
1569 жылда Астрахан түркі-татарлық әскерінің қоршауына төтеп берген.
1670 жылда тұрғындар қалаға Стенька Разинаны кіргізіп, өзінді-өзі басқаруды бастаған. Бір жылдан кейін патшалық әскер басшысы қамалды қоршап алып, оған қарсы тұрғындар көтерілісті көтеріп, екі жарым айдан кейін ғана оны жіберген. 1692 жылда Оба індеті 16 мың адамдардан 10 мың адамды қырған.
XVIII ғасырдағы Астраханның интенсивті колонизациясы басталды. Петр I-нің бұйрығымен 1717 жылдың 22 қарашадан бастап Астрахан губерниясы пайда болған, оның аумағы қазіргі уақыттағы Еділ федералды округтің аумағымен бірдей дерлік. Астрахан губерния қаласы деген статусын алған. Келесі жылдарда Астрахан губерниясының аумағы Ресей империясының губерниялардың шекаралырының өзгертуінің әсерінен өзгерліді. Астрахан губерниясы қазіргі уақыттағы Астрахан облысына ұқсас аумағын Сталинград облысыынан шыққанда(1943 жылдың 27 желтоқсанында) алған.
1897 жылдағы санағы бойынша қалада 112 880 адам тұрған. Тұрғындар аралығында Орыс тілін ана тілі деп 86 563 адам деп белгілеген.
1917 жылдағы болған Қазан революциясы әсерінен 1918 жылдың қаңтарында көшелер бойында шайқастар жүргізіліп, нәтижесінде Большевиктер антибольшевиктік күштерін талқандаған. 1919 жылдың жаз бен күз бойы азаматтық соғыстың кескілескен ұрыстары болған.
1920 жылдан бастап 1928 қала Қалмақ автономдық облыстың астанасы болған.
1942 жылдың жазында гитлердің әскерлері Астраханға 100-150 км қашықтықта келген. Люфтваффе Еділдегі кемеледі аспаннан бомбалаған, кейбір бомблар қалаға түскен. Соғыс бойында қала жанар-жағармай материалдардың Централды Ресейге ауыстырып тиетін орын болған.
1950-1960 жылдарда қаланың реконструкциясы басталған. Қала үшін жаңа Генералды план қабылданылған, ол бойынша жаңа парктер ашылады, алаңдар пайда болған, Еділдің жағалауы қайттан салынып, Астрахан Кремлінің реставрациясы басталған.
2008 Астрахан қаланың 450 жылдық мерейтойын қарсы алған.
2007 жылда трамвай жолдары жабылған, ал 2017 жылда троллейбустік жолдарды жапқан.
Физикалық-географиялық характеристикасы
Астрахан Шығыс Еуропа жазығының оңтүстік-шығысында, Каспий маңы ойпатынның Шөлейт белдемесінде орналасқан. 11 аралда орналасып, қала Еділдің жағалауында 45 километрден астамға тартылған. Рельефі - жазық, биіктігі 5-15 м төбелері бар. Қаланың орталығы теңіз деңгейінен -23 м биіктікте.
Климат
Қоңыржай климат, континенталды, үлкен жылдық және жаздың тәуліктік ауа температурасы амлитудалары бар, Жауын-шашынның мөлшері аз және буланғыштық жоғары. Қалаға көбінесе шығыстық, оңтүстік-шығыстық және солтүстік-шығыстық желдер келеді, ал сәуірден бастап, тамызға дейін аңызақтар байқалады. Сондай климаттың түрі оның Шөлейт белдемеде орналасқаны түсіндіреді.
Бір жылда орта есеппен 213 шуақты күн болады. Күннің ұзақтығы 8 сағаттан 36 минуттан (22 желтоқсан) басталып, 15 сағат 48 минутке (22 маусым) дейін өзгеріледі. Жауын-шашынның жылдық нормасы: 234мм. Жауын-шашын саны бойынша Астрахан Еуропаның ең үлкен құрғақ қала деп саналады.
Сағаттық белдеу
Астрахан МСК+1 Сағаттық белдеуінде орналасқан. Уақыттың UTC-ге қатысты жылжуы - +4:00. Қолданылатын уақытына және географиялық Бойлыққа қатысты орта талтүс 12:48-де басталады.
Халқы
2019 1 қаңтарда Астрахан халық саны бойынша 1115 қалалардан 33-інші орында болған.
Астраханда 173 ұлт өкілдерден астам, 14 діндік конфессиялар, 155 қоғамдық бірлестік бар және 17 ұлттардың мәдениеттік қоғамдары бар жұмыс істейді.
Білім және ғылым
Қаладағы білім беру орталықтары:
Негізгі жоғарғы оқу орындары:
Спорт
Астрахан қаласының спорт клубтары:
Бауырлас қалалар
Санат:Ресей қалалары Санат:Астрахан облысы қалалары
Базарбай
Базарбай — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сүйіндік өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Ли Сан
Ли Сан. Корей әдебиеті 30 жылдары шындықтан қаншалықты алшақтағанын Ли Сан шығармасынан байқауға болады. Жазушы бірінші шығармасын 30 жылдары басып шығарған. Ал 1934 жылы « Тоғыз одақ » ұйымының мүшесі болды. Жазушы корей халқы үшін үйреншіксіз тақырыптарды қозғайды. Мысалы, адамдар арасындағы адал болмау, сатқындық, рухани жалғыздық және т.б. Ақын шығармалары компазиция құрылымы мен ғана көзге түспейді, сонымен қатар жазу тілімен де ерекшеленеді.
Ли Сан өзінің керемет шығармаларының бірі « Қанат » оқырмандарға басты кейіпкердің қарым-қатынасына солардың біреуінің көз-қарасы арқылы көруді, сезінуді ұсынған. Бұл шығармада ер адамның санасы бұлдыр, әр түрлі болмыс жасайды. Ол тіпті әйелі нанын қалай табатынын білмейді. Әйелі күйеуіне мезгіл-мезгілмен мардымсыз тамақ әкеліп отырған. Бірақ күйеуімен ешқашан әңгіме қозғамайтын. Басты кейіпкер уайым-қайғыруды ұмытпаған, бірақ басынан кешкен оқиғадан шығар есік жоғын байқап, басына түскен тағдырға көнуден басқа амалы жоқ.
Альбаре-ле-Конталь
Альбаре-ле-Конталь (Albaret-le-Comtal) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48001, пошта индексі — 48310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 201 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,8 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Санта-Льогая-де-Альгема
Санта-Льогая-де-Альгема (Santa Llogaia d'Àlguema) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,9 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Жарылыс толқыны
Дереккөздер
Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Судья
thumb Судья– сот жүйесінде сот органының құрамына сайланған немесе тағайындалған лауазымды адам, сот билігін атқарушы. Оған конституциялық тәртіппен сот төрелігін жүзеге асыру және өзінің міндеттерін кәсіби негізде атқару құқықтары берілген.Ол өз құзыреті шегінде істі жеке-дара қарайды, соттың отырысын дайындау не оның үкімінің немесе басқа да шешімінің орындалуын қамтамасыз ету жөнінде өкім жасау қызметін атқарады. Қазақстанда барлық Судьялардың мәртебесі бірдей және бір-бірінен тек өкілеттіктерімен ғана ерекшеленеді. Судьяның құқықтық жағдайы Қазақстан Республикасының Конституциясымен, Қазақстан Республикасының “Сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы” заңымен және өзге де заңдармен айқындалады. Оған заңда көзделмеген соттан тыс атқарымдар мен міндеттер жүктелмейді, сондай-ақ ол қылмысқа қарсы күрес, заңдылық пен құқық тәртібін сақтау мәселелері жөніндегі мемлекеттік және қоғамдық құрылымдардың құрамына енгізілмейді. Қызметке конституция мен заңдарға сәйкес сайланады немесе тағайындалады, оның қызметі аталмыш конституц. заңда көзделген негізде және тәртіппен тоқтатылады немесе тоқтатыла тұрады. Судьялар ауыстырылмайды әрі тәуелсіздігі конституциямен және заңмен қорғалады және сот төрелігін жүзеге асыруы кезінде осы екеуіне ғана бағынады. Оған қылмыс үстінде ұсталған немесе ауыр қылмыс жасаған жағдайдан басқа ретте ешкімнің тиіспеуіне, қызметіне ешкімнің араласпауына заң жүзінде кепілдік берілген. Істі Судьялар алқасының құрамында қарайтын Судья істі қарауға байланысты туындайтын барлық мәселелерді шешу кезінде төрағалық етушімен және басқа Судьялармен тең құқықта болады. Судья сот істерін қарау кезінде заңдылықты бұзғаны үшін, Судья әдебіне қайшы келетін теріс қылық жасағаны үшін, еңбек тәртібін өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауапкершілікке тартылады. Судья өзінің жоғары мәртебесіне сәйкес мемлекет есебінен материалдық және әлеуметтік-тұрмыстық жағынан қамсыздандырылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Оратино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1411 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 86010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
IC 8
IC 8 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1234, MCG -1-1-76.
Сыртқы сілтемелер
IC 8 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Ле-Мений-Фюге
Коммунаның INSEE коды — 27401, пошта индексі — 27930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 190 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,07 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
416 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:416 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:416 жылы қайтыс болғандар
Қуаныш Сисембаев
Қуаныш Сисембаев (1942 жылы туған, Маңғыстау облысы) – мұнайшы. ҚазПТИ-ді (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1966). 1966 – 90 жылы зерттеу операторы, инженер-геолог, Орта Азия ғылыми-зерттеу институтында кіші ғылыми қызметкер, аға инженер, бас геолог, 1990 – 97 жылы «Маңғышлақмұнай» өндірістік бірлестігі кен орындарында мұнай-газ игеру бөлімінің бастығы, 1997 – 2002 жылы жаңа техника мен мұнай өндіру департаментінің бас менеджері, бас технолог қызметтерін атқарды. 2002 жылдан «Қазмұнайгаз» АҚ бірлескен кәсіпорнында бас менеджер, департамент директорының орынбасары. «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері.
Булякбаш
Булякбаш — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Дурас ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 149 адамды құрады. Пошта индексі — 452141, ОКАТО коды — 80257825004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы
Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы - көркемдігі жоғары әдеби шығармалар жазған жас қаламгерлерге 1964 жылдан бастап, екі жылда бір рет беріліп келеді. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаттары: (1964-1990),
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Әлтеке-Сарым болысы
Әлтеке-Сарым болысы — Семей облысы Қарқаралы сыртқы округіндегі қазақ болысы.
Тарихы
Қарқаралы сыртқы округінде 1820-шы жылдары құрылған. 1878 жылы Нұра және Тоқырауын болысы болып екіге бөлінді.
Би мен старшиналар
1854 жылға дейін және қазіргі уақытта билер титулын қолданатын адамдар осылай қолданылады. Билер: Старшиналар:
Халық
Халық негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Сарым және Әлтеке бұтағынан құралған.
1824 жылғы санақта Әлтеке-Сарым: 3144 ер, 4192 әйел.
Аумағы
Қыстақтары орналасқан мекендер: Әулие, Тоғанбай-Сарша, Нұртай Көпелі, Елек Серкебас, Майтас, Бекташ, Орынқай, Тұзбасы, Сымбық, Жанат Қуыс. Басқарабұлақ, Бесапан, Аққұм, Сарыкөл, Қоңыратшат, Ағадыр, Әуезбақа, Қарақозы, Байғозы, Көлденең, Шомбай. Жінішке өзек, Сертерек, Дуана, Керегетас, Желтау, Беғазы. Айдай, Құстас, Жыланды, Шамтау, Тиектас, Тоқырауын, Берікқара, Қызыларай, Шоң, Қоңысбай, Қарапенде, Қарағанды. Қазыбек, Қайрақты, Қатпара, Мәутен, Саржал, Байпақ, Баспалдақ, Қызылқұрт, Қаратүлкі, Жаманқарашал, Сарша, Сарыоба, Сарт Тойымбай, Терек, Нұра, Алмадық, Шерше, Қаратоғанбай, Шымдысай, Арқарлы, Қоянкөз, Жаманкеспе, Шашак. Құмешек, (өзенімен) Айтуған Қоғалы, Соналы, Тасан, Желдітау, айнала төңірегімен Керегетас, айнала төңірегімен Сартерек
Жазғы жайлау мекендері: Нұра, Сарысу, Талды өзендерінің бойы, Қоянды, Үштоған, Жауыр, Ереймен, Қушоқы, Байқара көлі, Семізбұғы, Атынды, Тағанақ, Көкпек, Сарысу, Үргеншал, Топар өзенінің бойы.
Дереккөздер
Санат:Семей облысы болыстары Санат:Шет ауданы тарихы