cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Константин Бутаев
Биографиясы
Константин 18 қазанда 1949 жылы Орджоникидзе қаласында туған. 1977 жылы Кинематографияның бүкілодақтық мемлекеттік институтты(Сергей Бондарчук пен Ирина Скобцеваның шеберлері).
Киноактер ретінде Константин 80-нен астам рөлдерді ойнаған("Ленфильм" киностудиясында жұмыс істеді).Режиссер-қоюшы ретінде және сценарийдің авторы ретінде «Первого Международного фестиваля профессиональных каскадёров кино в городе Бердянске» фильмінде шықты.Осы фильм басты сылықты алды — «Бригантина-2001» — «Живой огонь» номинациясында. Тағы да режиссер-қоюшы ретінде мен сценарий авторы және продюсер ретінде 4-сериялық телевизиялық «Игра без правил» фильмінде түскен (кинокомпания «Северо-Запад», Санкт-Петербург, 2003).
Каскадер ретінде Константин 100-ден астам фильмдердің түсірілімінде қатысқан.
Сілтемелер
http://www.ostrov-teatr.ru/troupe/index.php?ID=88
Санат:1949 жылы туғандар
Кванхе гун ван
Кванхе гун (광해군, 光海君, Gwanghaegun) — Чосон мемлекетінің 15-ваны, 1608 жылдың 17 наурызынан 1628 жылдың 12 сәуіріне дейін билік еткен. Бастапқы аты-жөні — Ли Хон (이혼, 李琿, Yi Hon). Кванхе гун тақтан күштеп кетірілгендіктен оған ғибадатханалық есім және басқа да өлгенде берілетін атақ-дәрежелер берілмеген.
Биографиясы
Сончжо патша үлкен әйелінен бала сүймегендіктен, төмен текті әйелі Коннан туған Кванхені тақ мұрагері етеді. 1606 жылы Сончжо бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін Инмокке үйленіп, 1606 жылы Ёнчхан есімді ханзада дүниеге келді. 1608 жылы Сончжо қайтыс болғаннан кейін Кванхе тақ мұрагері ретінде таққа отырып, өзіне қарсы шыққан патша отбасы мүшелерінің көзін құртуды ойлады. Ол 1609 жылы ағасы Имхэ гунды мемлекеттік сатқын деп айыптап өлтіртеді. Інісі Ёнчхан гунның анасы Инмок патшайым қапасқа қамалады. Кванхе інісі Ёнчханды өлтіруге дәті бармай оның дәрежесін қара халық дәрежесіне дейін төмендетіп Канхвадо аралына жер аударды. Ёнчхан ол жерде 1614 жылға дейін өмір сүріп, сегіз жасында арал губернаторының бұйрығымен өлтіріледі.
Кванхе гунның билікке келуі қантөгіспен орын алсада ел ішінде бейбіт заман орнады. Оның билігі кезінде Чосонда жер реформасы жасалды.
Сыртқы саясат
Сол кездегі жағдайда кәріс дипломатиясының жұмысы қиындықтарға толы еді. Бір жағынан Чосон елі Мин империясының одақтасы әрі маньчжурларға қарсы күрестегі әскери көмекпен қамтамасыз етушісі болса, екінші жағынан Чосон Маньчжуриямен шегараласып оның атты әскерлерінің шабуылдарына қарсы тұра алмайтын еді. Кванхе гун білікті саясаткер ретінде жағдайды бағамдап Мин империясының дағдарыста екенін жақсы түсінді. Екі көршінің арасында бейімділікпен шебер саясат жүргізген. 1610, 1611 және 1614 жылдары Мин империясының астанасында корей елшілері болып қайтты. 1619 жылы Чосон Мин империясының қысымына бой ұсынып Маньчжурияға қарсы 13 мыңдық экспедициялық корпусты аттандырды. Оған қоса Кванхе гун маньчжурлар көсемі Цзинь Нурхациге (1616—1626) өздерінің амалсыз бұған келіскенін айтып хабар жібереді. Корей корпусының командирі Кан Хонға (1560—1627) маньчжурларға қарсылық көрсетпеуге, Мин әскері жеңілгенде беріле салуға бұйрық береді. Корей билігі екі жақтыда ренжітпеуге тырысты.
Кванхе гун кезінде Жапониямен ұзақ келіссөздер жүргізіліп екі тарапқада оң әсерін тигізді. 1609 жылы Чосон және Токугава сегундығымен дипломатиялық қарым-қатынас орнап, Цусима аймағымен сауда-саттық жасау жайлы келісімге қол қойылды. 1617 жылы Кванхе гун жапондықтардың шақыруына жауап ретінде О Юнгем бастаған елшілікті жіберді. Корей тарабы Токугава Хидетада сегунды Осакадағы жеңісімен құттықтады.
1623 жылы Кванхе гун сарайдағы төңкеріс кезінде тақтан құлатылып әуелде Канхвадо, кейіннен Чеджудо аралына жер аударылды. Таққа Инджо (1623—1649) отырады. Кванхе гун 1641 жылы 66 жасында айдауда жүріп қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:1575 жылы туғандар Санат:1641 жылы қайтыс болғандар Санат:Чосон вандары
Сарзеду (Минас-Жерайс)
Сарзеду (Минас-Жерайс) (Sarzedo (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Белу-Оризонти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 238 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61,892 км² шамасында. Халық тығыздығы — 375,5 адам/км².
Молюд-МУсаюр-Ю
Молюд-МУсаюр-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кок-пел өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Сарзеду (Минас-Жерайс)
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Молюд-МУсаюр-Ю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Визяха
Визяха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің оң жағалауынан 144 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өркен көшесі (Алматы)
Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданындағы ауылдық округ орталығының атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 16.01.2006 № 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 № 1/ 37 қаулысы) берілген.
Көше Алатау ауданының «Шаңырақ-2» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Мерифон
Мерифон (Mérifons) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,74 км² шамасында.
Буйновци (Велико Тырново облысы)
Буйновци (Буйновци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Мерифон
Коммунаның INSEE коды — 34156, пошта индексі — 34800.
Буйновци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 73 адамды құрайды.
Мерифон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,97 адам/км².
Буйновци (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5097. Телефон коды — 06154. ЕКАТТЕ коды — 6896.
Мерифон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Буйновци (Велико Тырново облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Райхенбах-Штеген
Райхенбах-Штеген (Reichenbach-Steegen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кайзерслаутерн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1443 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 35 501. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Мюллер.
Ислам ғылымхалы
Ислам ғылымхалы — 2006 жылы Алматы қаласы «Алтын қалам» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Мұхитдин Исаұлы, Қайрат Жолдыбайұлы. Беттер саны — 440.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-25-037-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2006 жылы шыққан кітаптар Санат:Алтын қалам баспасының кітаптары
Сәуір Атырауов
Атырауов Сәуір (1901 жылы, бұрынғы Гурьев уезі. Сарачинка кенті – 1938 жылы) – қайраткер, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1927 жылы Мәскеу қаласындағы Кәсіподақ қозғалысы мектебін бітірген. 1919 – 21 жылдары Сарачинка кентінде революция комитеттің төрағасы, 1921 – 24 жылы балық кәсіпшілігінде өндіріс комитетінің төрағасы, 1924 – 25 жылдары Гурьев уездік тамақ өнеркәсібі қызметкерлері кәсіподағы төрағасы, 1925 – 26 жылдары Қызылорда қаласындағы Қазақ тамақ өнеркәсібі қызметкерлері кәсіподағы орталық басқармасы төрағасы, 1926 – 27 жылдары Қазақ кәсіпшілер одақтарының кеңесі төралқасының мүшесі және мәдениет бөлімінің меңгерушісі болды. 1928 – 29 жылдары ауыл шауашылығы және орман жұмысшылары кәсіподағы Қазақ орталық басқармасының төрағасы, 1929 – 31 жылдары Орал округінің атқару комитетінің төрағасы, Қызылорда ауданың атқару комитетінің жауапты хатшысы, 1931 жылдың қыркүйек айынан 1932 жылдың қаңтарына дейін Қазақ АКСР жабдықтау халық комиссарының орынбасары, 1932 – 33 жылдары Оңтүстік Қазақстан облылысының атқару комитетінің төрағасы, 1933 жылдың мамыр – шілдесінде Қазақ АКСР еңбек халық комиссары, 1933 – 34 жылдары Гурьев қаласындағы Орал-Каспий балық тресті директорының орынбасары, 1934 – 36 жылдары Қатон-Қарағай ауданының атқару комитетінің төрағасы, 1936 – 37 жылдары Шығыс Қазақстан облысының Цурюпа аудандағы атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды. 1937 жылы қазанда тұтқындалып, ату жазасына кесілді. 1959 жылы желтоқсанда ақталды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері Санат:Қазақ КСР саясаткерлері Санат:КСРО одақтас республикаларының халық комиссарлары мен министрлері
Мұханмадияр Серікбекұлы Орынбеков
Мұханмадияр Серікбекұлы Орынбеков (28.7.1946 жылы туған, Жамбыл облысы Сарысу ауданы Байқадам ауылы) – философия ғылымының докторы (1989), профессор (1994).
Оқу жолы
Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1968).
Жұмыс жолы
Қазақстан Ғылым Академиясының Философия институтында лаборант, кіші ғылыми қызметкер (1967–1969, қазіргі Философия және саясаттану институты), аспирант (1969–1972), аға, жетекші, бас ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі (1972–1995) болды. 1995 жылдан ҚазҰУ-да профессор, кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы туғандар
Тамара Григорьевна Габбе
Тамара Григорьевна Габбе (16 наурыз 1903 жыл – 2 наурыз 1960 жыл) — орыс жазушысы, аудармашы, драматург, редактор және әдебиеттанушы.
1920 жылдары Ленинградтағы С.Я. Маршак басқарған мемлекеттік балалар баспасының редакторы болады. Тамара Григорьевнаның тірі кезінде-ақ француз ұлттық ертегілері Перро, Андерсен ертегілерінің, сондай-ақ Дж.Свиттің «Путишествия Гулливера» аудармалары басылып шыға бастады.
Пьесалары
1962 жылы «По дорогам сказки» жинағы жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары
Бидайық ауылдық әкімдігі
Бидайық ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Жангелді ауданында болған әкімшілік бірлік. 2013 жылы таратылып, Қызбел ауылдық округіне қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бидайық ауылы кірді. Орталығы – Бидайық ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 161 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жангелді ауданының таратылған ауылдық округтері
IC 3142-2
IC 3142-2 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB? R типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39619, UGC 7355, MCG 2-31-90, ZWG 70.6, VCC 322.
Правый Мег-Тыг-Еган
'''Прав. Мег-Тыг-Еган''' — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Мег-Тыг-Еган өзенінің оң жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
IC 3142-2
Сыртқы сілтемелер
IC 3142,02 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Правый Мег-Тыг-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бад-Зальцуфлен
Бад-Зальцуфлен (Bad Salzuflen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Липпе ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 53 893 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 100,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 66 008. Қаланың басшысы — др. Вольфганг Хонсдорф.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 11 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Рус Ильчике
Рус Ильчике — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Мурсалимкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 115 адамды құрады. Пошта индексі — 452485, ОКАТО коды — 80247847005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бірлік (Еңбекшіқазақ ауданы)
Бірлік — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы, Балтабай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1085 адам (549 ер адам және 536 әйел адам) болса, 2009 жылы 1260 адамды (643 ер адам және 617 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
NGC 2690
NGC 2690 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 10 наурызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2690 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24926, UGC 4647, MCG 0-23-8, ZWG 5,20.
Hinokitiol
Хинокитиол атауы, алғаш рет, 1936 жылы Тайваньдық Хинокидан шыққанына байланысты. Ол Жапондық хинокиде өте аз мөлшерде, ал арша ағашында, туевикте (Thujopsis dolabrata) және туяда (Thuja plicata) жоғары концентрацияда болады ( ағаш өзегінің массасының шамамен 0,04%). Оны балқарағайдан еріткіш және ультрадыбысты қолдана отырып оңай алуға болады.
Хинокитиол құрылымы бойынша изопропилді алмастырғыштары жоқ трополонмен байланысты. Трополондар хелатизациялайтын агенттер ретінде танымал.
Микробқа қарсы тиімділігі
Хинокитиол биологиялық белсенділіктің кең спектріне ие, олардың көпшілігі әдебиеттерде зерттелген және сипатталған. Біріншісі және ең танымалысы, оның антибиотикке төзімділігіне қарамастан, көптеген бактериялар мен саңырауқұлақтарға қарсы күшті микробқа қарсы әсері. Айрықша айта кететіні, хинокитиолдың, адамда жиі болатын ауруы қоздырғыштары Streptococcus pneumoniae, Streptococcus mutans және Staphylococcus Aureus сияқтыларға қарсы тиімділігі дәлелденді. Сонымен қатар, Хинокитиолдың хламидиоз инфекцияларына ингибиторлық әсері бар және ол клиникалық тұрғыдан жергілікті дәрілік зат ретінде пайдалы болуы мүмкін.
Вирусқа қарсы белсенділігі
Соңғы зерттеулер көрсеткендей, хинокитиол мырыш қосындысымен комбинацияда қолданылғанда адамның әртүрлі вирустарына, соның ішінде риновирус, коксакиевирус және менговирусқа қарсы белсенділікті көрсетті. Вирустық инфекцияларды емдеуде үлкен экономикалық пайдасы бар және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы сияқты жаһандық институттар үшін маңызды. Polyprotein вирусының өңделуіне кедергі етеді, hinokitiol вирусты импликацияны тежейді, алайда бұл қасиеті хелатирующий агент металдар иондарының жеткілікті болуына байланысты. Хинокитиолмен біріктірілген мырыштың болуы осы нұсқаларды қолдайды және төменде талқыланған.
Басқа сипаттамалары
Хинокитиол антимикробтық белсенділіктің кең спектрінен басқа, in vitro жасуша зерттеулері және in vivo жануар зерттеулерінің қатарында сипатталған қабынуға қарсы және ісікке қарсы белсенділіктерге ие. Хинокитиол, TNF-a және NF-кБ сияқты негізгі қабыну белгілері мен жолдарын тежейді, созылмалы қабыну немесе аутоиммундық жағдайдағы оның емдік потенциалы зерттелуде. Хинокитиол аутофагиялық процестерді қоздыру арқылы қатерлі ісік жасушаларының бірнеше негізгі желілерінде цитотоксикалық әсер ететіні анықталды.
Коронавирусты зерттеу
Хинокитиолдың вирусқа қарсы әсері оның мырыш ионофоры ретінде әрекет етуінен туындайды. Хинокитиол мырыш иондарының жасушаларға түсуіне мүмкіндік береді, бұл РНҚ вирустарының репликация механизмін тежейді, солайша вирустың көбеюін тежейді. Белгілі РНҚ вирустарына адамның тұмау вирусы, SARS вирусы жатады. Мырыш иондары мырыш ағынына тәуелді екенін дәлелдей отырып, жасушалар ішіндегі вирустық репликацияны айтарлықтай тежей алды. Бұл зерттеу хинокитиолға өте ұқсас мырыш ионофор пиритионымен жүргізілді.
Жасуша дақылдарында хинокитиол адам риновирусының, коксаккиевирустың және менговирустың репликациясын тежейді. Хинокитиол вирустық полипротеиндердің өңделуіне кедергі келтіреді, осылайша пикорновирустың репликациясын тежейді. Хинокитиол вирустық полипротеинді өңдеуді бұзу арқылы пикорновирустардың репликациясын тежейді және хинокитиолдың вирусқа қарсы белсенділігі мырыш иондарының жеткіліктілігіне байланысты.
Мырыш синергиясы
Хинокитиол - мырыш ионофоры және бұл қабілеті вирустық репликацияны тежейді деп саналады.Қысқаша айтқанда, мырыш ионофоры ретінде Хинокитиол молекулаларды плазмалық мембрана немесе жасуша ішілік мембрана арқылы жасушаларға тасымалдауда көмектеседі, осылайша көрсетілген молекуланың жасушаішілік концентрациясын арттырады (мыс: мырыш). Осылайша, мырыштың антивирустық қасиеттерін пайдаланып, Хинокитиолмен бірге мырыштың сіңуін жеделдетуге болады.
Қатерлі ісікті зерттеу
Жасуша дақылдары мен жануарларды зерттеуде хинокитиол метатезді тежейтіні және рак клеткаларына анти-пролиферативті әсері бар екендігі көрсетілген
Мырыш тапшылығы
Кейбір ісік жасушаларында мырыш тапшылығы байқалды және оңтайлы жасушаішілік мырыш деңгейінің қайтарылуы ісіктің өсуіне жол бермейді. Хинокитиол - бұл құжатталған мырыш ионофоры, бірақ қазіргі уақытта хинокитиол мен мырышты жеткізу әдістерінің тиімді концентрациясын анықтау үшін көптеген зерттеулер қажет.
Құрамында хинокитиол бар
нобай| EWG ұпай шкаласы Хинокитиол көптеген тұтынушылық өнімдерде қолданылады, оның ішінде: косметика, тіс пасталары, ауыз қуысының спрейлері, күн қорғанысына арналған кремдер және шаш өсіруге арналған өнімдер. Хинокитиол тұтынушылық өнімдерін сатудағы жетекші брендтердің бірі - Hinoki Clinical. Hinoki Clinical (1956 ж.) 1955 жылғы алғашқы «хинокитиолды өнеркәсіптік шығару» басталғаннан кейін көп ұзамай құрылған. Hinoki, қазіргі уақытта хинокитиол ингредиент ретінде қолданылған 18-ден астам түрлі өнімге ие. Тағы бір брендтің, атап айтсақ, 'Relief Life',  құрамында хинокитиол бар 'Dental Series' тіс пастасының миллионнан астам сатылымы бар. Хинокитиол негізіндегі өнімдерді шығаратын басқа танымал өндірушілерінің қатарына Otsuka Pharmaceuticals, Kobayashi Pharmaceuticals, Taisho Pharmaceuticals, SS Pharmaceuticals кіреді. Азиядан басқа, Swanson Vitamins®, АҚШ және Австралия сияқты компаниялар бар
антиоксидантты сарысу ретінде және басқа да өнімдерде хинокитиолды тұтыну өнімдерінде қолдануға кіріседі. 2006 жылы хинокитиол Канададағы Тұрмыстық заттар тізімінде тұрақты емес, биоаккумуляциялық емес және сулы организмдерге улы емес зат санаттарына жатқызылды. EWG, хинокитиол ингредиентінің «Аллергия және иммунды уыттану», «Қатерлі ісік» және «Даму және репродуктивті уыттану» сияқты салаларда қауіптілігінің төмен екендігін көрсететін парақшаны арнады.
Dr. ZinX
2020 жылдың 2 сәуірінде австралиялық мырыш оксидінің өндірушісі Advance Nanotek, AstiVita Limited компаниясымен маңызды құрамдас бөлігі ретінде антивирустық құрамды хинокитиолды қолданған әртүрлі ауыз қуысын емдеуге арналған өнімдерге бірлескен патенттік қосымшасын берді. Қазіргі уақытта осы жаңа өнертабысқа енген бренд Dr ZinX деп аталады және ол мырыш + хинокитиол қоспасын 2020 жылы шығаруы мүмкін. Dr ZinX  2020 жылдың 18 мамырында «Медицина саласындағы вирустық белсенділікті бағалау үшін суспензияның сандық сынағы» тестінің  мысық коронавирусының (COVID-19 өкілі) 5 минут ішінде таза концентрациясының «3,25 log» төмендеткенін көрсеткен  (99,9%)нәтижелерін жария етті. Мырыш - ағзадағы маңызды тағамдық қоспалар мен микроэлементтер. Мырыш - ағзадағы маңызды тағамдық қоспа мен микроэлемент. Әлем бойынша халықтың 17,3% -ының мырыш қабылдауы жеткіліксіз деп саналады.
Жарқын болашағы
2000-шы жылдардан бастап зерттеушілер хинокитиолдың, атап айтқанда Chlamydia trachomatis бактериясын тежеу ​​үшін, фармацевтикалық маңызы бар екенін мойындады.
Химик Мартин Берк және оның Урбана-Шампейндегі Иллинойс университетіндегі әріптестері хинокитиолдың емдік маңызы зор екенін анықтады. Бёрктің мақсаты - жануарлардаға темірдің  тұрақсыз тасымалдануын жеңу. Бірнеше ақуыздың жетіспеушілігі жасушалардағы темір тапшылығына (анемия) немесе керісінше әсерге, гемохроматозға, алып келуі мүмкін. Гендік тозған  ашытқылардың дақылдарын суррогат ретінде қолдана отырып, зерттеушілер темірді тасымалдау белгілеріне және  клеткалардың көбею белгілеріне шағын биомолекулалардың кітапханасын қарап шықты. Хинокитиол жасуша жұмысын қалпына келтіргенін  көрсетті. Топтың келесі жұмысы хинокитиолдың жасуша темірін қалпына келтіретін немесе төмендететін механизмін құрды. Содан кейін олар зерттеуді сүтқоректілерге ауыстырып, «темір ақуыздары» жетіспейтін кеміргіштер хинокитиолмен тамақтанған кезде, олардың ішекте темірдің қайта пайда болатынын анықтады. Данио - балықтарын жалаған ұқсас зерттеулерде, молекула гемоглобин өндірісін қалпына келтірді. Берк және басқалардың жұмысына арналған түсініктемеде хинокитиолға «Темір адам молекуласы» лақап аты берілген. Бұл орынды әрі әзілді болып табылады, себебі табушы Нозоенің есімін Қазақшаға «Темір адам» деп аударуға болады.
Хинокитиолдың негізіндегі ауыз қуысы препараттарына сұраныстың артуын ескере отырып, хинокитиолды ауыз қуысына қолдану тақырыбында да маңызды зерттеулер жүргізілді. Жапонияның 8 түрлі институттарымен байланысты осындай зерттеулердің бірі: «Хинокитиолдың антибиотикке төзімді және сезімтал патогендік бактерияларға қарсы белсенділігі»деген атпен «хинокитиол  патогендік бактериялардың кең спектріне қарсы антибактериалды белсенділік көрсетеді және адамның эпителий жасушаларына қатысты  цито уыттылығы төмен» деген қорытындыға келді.
Писаревка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Писаревка — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Бастомар ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2019 жылға дейін қысқарған "Писарев ауылдық округі" орталығы болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 32 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 624 адам (308 ер адам және 306 әйел адам) болса, 2009 жылы 525 адамды (252 ер адам және 273 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Ертеңгілік гигиеналық гимнастика
Ертеңгілік гигиеналық гимнастика — таңертең ұйқыдан кейін организмнің жұмыс істеу қабілетін қалпына келтіруді тездететін дене жаттығулары. Ұйқы кезінде адамның орталық нерв жүйесі де тынығады. Бұл кезде жүректің соғысы азайып, тыныс алуы баяулайды, бұлшық еттері босап, организм толық демалады. Ұйқыдан оянғаннан кейін орталық жүйке жүйесі мен әр түрлі органдардың қызмет белсенділігі арта бастайды. Алайда белсенділікке көшу процесі ұзаққа созылып кеткен жағдайда оның жұмыс қабілетіне (дене және ой еңбегінде де) елеулі әсер ететіні ақиқат. Ондайда адамның ұйқысы ашылмай, дел-сал күйде жүреді, ашушаң болады. Ал дене жаттығуларын орындау барысында қозғалысқа түскен бұлшық еттер мен буындар орталық жүйке жүйесін белсенді жұмыс істеуге ыңғайлайды. Сонымен қатар ішкі органдардың жұмыс істеу қабілеті жақсарып, өзін сергек сезінген адамның еңбекке деген ынтасы да артады. Таңертең дене тынықтыру үшін радио мен телевизиядан берілетін жаттығулар жүйесін пайдаланған ыңғайлы. Егер ондай мүмкіндік жоқ болса, өз бетінше қарапайым жаттығулар жүйесін ойластырған тиімді. Мұны мынадай принциптерге сүйене отырып істеген жөн. Ең бастысы — жалпы бұлшық ет атаулының, дененің неғұрлым көбірек қозғалысқа түскені дұрыс. Жаттығулар бірте-бірте күрделене түсуге тиіс: бірақ бұл алғашқы жаттығуларға қатысты емес. Әйтсе де жаттығу комплексін аяң жүрістен бастайды. Аяң кезінде адам организміне үлкен күш түспесе де, жүйке орталықтары біртіндеп қалыпты деңгейге келеді де, тыныс алу органымен жүрек өз қызметін қайтадан жандандырады. Жаттығуды керілуден бастауға да болады: бұл вариант көбіне денсаулығы нашар, қартаң адамдарға дұрыс. Мұндай жағдайда аяңдау екінші жаттығудың орнына жүреді. Одан кейінгі жаттығулар анатомиялық прин- цип бойынша бүкіл дененің бұлшық еттерінің әр түрлі бөліктеріне қаншалықты әсер ететіндігіне қарай таңдалып алынады. Төменде дене тынықтыру жаттығуларының неғұрлым дәстүрлі варианттары ұсынылып отыр.
Жоғарыдағы келтірілген схема бойынша жаттығулар комплексін таңдап алуға болады. Әрбір жаттығуды бір минут мөлшерінде, орташа қимылмен жасайды. Тынысты емін-еркін алу керек: еңкейгенде, денені бұрғанда отырғанда, қолды созғанда дем шығарылып, қолды көтергенде, түрегелгенде, денені көтергенде, иілгенде терең тыныстаған жөн (тыныс алу және дем шығару кеуденің сығылу және ұлғаю қозғалысына сәйкес болғаны дұрыс). Егер жаттығуды орындау кеудеге еш әсер етпесе, онда ыңғайға қарай тыныс алу керек. Белгілі бір уақыттан кейін жаттығуларды ауыстырыл отыруға болады. Егер кейбір жаттығуларды орындау қиын тисе, оны одан әрі жалғастырудың қажеті жоқ. Жаттығу таңдағанда әр адам өз организмінің ерекшеліктерін ескергені жөн, өйткені дене тынықтыру организмге таза физиологиялық әсер етумен қатар, адамның көңіл күйіне де ықпал жасайды. Сондықтан кейбір жаттығуларды орындау ұнайтын болса, оларды тұрақты түрде істеуге болады. Сонда оның тиімділігі артады. Ертеңгілік гигиеналық гимнастиканы дене дайындығымен шатастыруға болмайды. Дене дайындығының мақсаты — белгілі дәрежеде күш жұмсау арқылы адамға қажетті күш-қуатты қалыптастыру. Мұнда жаттығуларды ауыстырыл отыру — табысқа жетудің негізгі шарттарының бірі. Ертеңгілік гигиеналық гимнастиканың ұсынылып отырған методикасы кез келген дені сау адамға жарайды. Адамға жетіспей жүрген қозғалыс қимылдарын толықтыру үшін сан алуан жаттығулардан құралған дене шынықтыру сабақтарымен тұрақты түрде шұғылдану керек. Әрине, мұнда адамның жынысы, жасы денсаулық деңгейі ескерілуі тиіс.Дене шынықтырумен айналысудың ең қолайлы тәртібі мынадай: таңертең гимнастика, күндіз немесе кешке (күн сайын немесе кейбір қолайлы күндері)— негізгі дене дайындығы. Әдетте, күндіз көп адамдардың уақыты бола бермейтіндіктен, дене шынықтырумен шұғылданудың басым көпшілігі таңертеңгі сағаттарға арналған. Бұларды гимнастикалық жаттығу деп айтуға болады. Жаттығудың ең басты шарты — кез келген таңертеңгілік гимнастикадан кейін адам шаршамауы тиіс, әйтпесе оның жұмыс істеу қабілеті тиісті дәрежеде болмайды. Сондықтан бұл жаттығуларды орындау кезінде түсетін күш сол адамның денсаулығына және басқа шарттарға сәйкес болғаны дұрыс. Кез келген дені сау адам секірулердің орнына, оның ұзақтығын бірте-бірте ұлғайта отырып, жеңіл жүгірісті қоса алады. Жүйелі жаттығулардың санын әрбір тараудан екі жаттығудан орындау арқылы, біртіндеп көбейтуге болады. Алғашқы жаттығулар жеңілірек болғаны жөн. Ерлер кейбір жаттығуларды гантель көтеріп жасауларына болады. Бұған қол бос болатын жаттығулар сәйкес келеді. Әйелдер жота бұлшық еттерін дамытатын жаттығуларға ерекше көңіл аударғандары дұрыс. Өйткені олардың бұлшық еттерінің бұл бөлігі көбіне нашар дамыған, ал мұның өзі кеуде клеткасының жылжымалылығын және іш бұлшық еттерінің нашарлауын тудырады, сондай-ақ тұлғасының сиықсыздануына әкеліп соғады. Сондықтан дене тынықтыру жүйесіне қосымша ретінде мынадай жаттығуларды енгізуге болады.
Жаттығу кезінде гантельді мүмкін болғанынша жоғарырақ көтереді. 0,5—1 кг-дық гантельден бастап, бірте-бірте оның салмағын 2 кг-ға дейін ұлғайтады. Пенсия жағасындағы адамға денені қозғалысқа келтіретін жаттығулардың барлық түрлерін күн сайын жасаған жөн: саусақ, шынтақ буыны, иық буыны, бас және жауырынды қозғалысқа келтіретін жаттығулар пайдалы. Денені бұру, аяқты жан-жаққа «сілтеу», иілу, етпеттеп жатып «қайқаю» сияқты және тағы басқа қозғалыстарды қолданған жақсы. Егер таңертеңгілік гимнастиканың жаттығулар жүйесіне бұл қозғалыстардың ешқайсысы енгізілмеген болса, оларды қосымша кіргізген жөн. Алғашында қосымша жаттығулар негізгі жаттығуларды орындауға кететін уақыттың есебінен алынады, өйткені гимнастиканың жалпы мөлшері 10 минуттай аспауға тиіс. Дене жаттыққан сайын әрбір жаттығуды қайталау саны көбейтіліп, жалпы уақыт 15—20 минутқа дейін жеткізіледі. Мектеп оқушылары мен мектеп жасына дейінгі бүлдіршіндер үшін дене тәрбиесінің негізгі мақсаты олардың қозғалыстарының бағыттарын анықтау, қозғалысқа икемділіктерін арттыру болғандықтан, оларға арналған жаттығулардың жиі ауыстырылып тұрғаны жөн. Мектепке бармаған бүлдіршіндер үшін мұндағы ұсынылып отырған жаттығулардың кейбіреулері тым күрделі, сондықтан ең қарапайым, көп қайталанбайтын жаттығулар таңдап алып, олардың орындалуын тұрақты қадағалан отыруға болады. Балалардың қозғалыс қабілеттерін жетілдіру үшін мынадай жаттығулар өте пайдалы допты лақтырып жіберіп, қайтадан ұстап алу; допты бір қолдан екінші қолға лақтырып ойнау; 180 және 360 градусқа айналып барып, екі жаққа кезек секіру, екі аяққа алма-кезек салмақ сала еңкею қимылдарын жасау, «жатқан күйде» қолды желкеге қарай жіберу, шалқадан жатып бір қырымен етпеттеп (қолдың көмегінсіз) аунап түсу. Осындай екі-үш жаттығу таңертеңгі гимнастикада міндетті түрде орындалуға тиіс. Гимнастикамен ауасы тазартылған бөлмеле, ал жаз айларында таза ау ада, далада шұғылданған жөн. Киім жеңіл болғаны дұрыс. Гимнастикадан кейін су процедурасын қабылдау керек. (Шынығу мақаласын да қараңыз).
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Каротид каналы
Каротид каналы (Carotid canal) — самай сүйегі ішіндегі өткел жолы болып, ол арқылы ішкі каротид күретамыры мойыннан ортаңғы ми ойығына енеді. Бұл канал самай сүйегінің төменгі бетінде каротид каналының сыртқы ашылуынан басталады, әрі каротид ұяшығы (carotid foramen) деп те аталады. Бұл канал алдымен жоғары қарай көтеріледі, сосын иіліп, алға қарай созылады. Каротид каналының ішкі ашылуы Жырық ұяшыққа (foramen lacerum) жақын, ішкі каротид күретамыры оның үстінен қуыстық синустарға (Cavernous sinus) қарай өтеді.
Мазмұны
Каротид каналы ішкі каротид күретамырының, сондай-ақ күретамыр өтетін каротид тобының (carotid plexus) мисүйекке (cranium) өтуіне мүмкіндік береді.
Каротид тобы жоғарғы ми ганглионынан (superior cervical ganglion) басқа дейінгі симпатетикаларды қамтиды. Олардың бірнеше қозғалыс функциялары бар:
Пайдаланылған сілтеме
Грейдің анатомиясы
Дереккөздер
Санат:Бассүйек Санат:Қантамыр жүйесі
Өтейбойдақ көшесі (Алматы)
Көшеге ғұлама ғалым, емші 1437-1492 жылдарда өмір сүрген Өтейбойдақ Тілеуқабылұлының есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Оның осыдан 5 ғасыр бұрын жазған, өз басынан өткізген төл тәжірибелерінен алынған, медициналық үлкен ғылыми еңбегі «Шипагерлік баян» күні бүгінге дейін құндылығын жоғалтқан жоқ.
Көше Алатау ауданының «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Пигра
Пигра (Pigra) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 302 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 22020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Лендинара
Лендинара (Lendinara) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 188 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 221 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 45026.
Елді мекеннің қамқоршысы — Beata Vergine del Pilastrello. Жыл сайынғы мерекесі — 8 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Бегалы Күленұлы
Бегалы Күленұлы (1847, Сызған ауылы, Созақ ауданы – 1927) – қазақтың биі. Ұрпақтар жадында ел қамын ойлаған парасатты ақыл иесі, сөзге шешен, алғыр би ретінде қалған. «Бегалы би айтты» деген ғибратты өсиеттер мен ол туралы «Бегалы бидің қос бәйгесі» сынды аңыз-әңгімелер сақталған. Қоңырат тайпасы Саңғыл руынан шыққан.
Ел бірлігі туралы әңгіме
Қазақтың ілгеріде өткен атақты би-шешендері сияқты Бегалы би де ел қамын ойлаған ақылды да,сөзге шешен алғыр би боп өткен. Ол өз қарамағындағы әр атадан, әр рудан құралған елдердің, ауыл-аймақтың өзара бірлігін, ынтымағын, ұйымшылдығын сақтауға бар күш-жігерін жұмсаған. Ел арасында осы кезге дейін ұмытылмай айтылып жүрген "Бегалы бидін қос бәйгесі" деген аңыз-әңгіме бар. Бұл ас-бәйге былай өтіпті. Бегалы би қайтыс болған әкесі Күленге бір жыл өткен соң ас бермек болады да, өзінің бір әкеден туған Иманберді, Сабыр інілерін, сол өңірдегі Маңғытай, Саңғыл, Ысты, Ошақты, Жетімдер, Сүлгетай т.б. рулардың белгілі, игі жақсылары - ел басшыларын ақылдасуға шақырады. Осы жиында бір жағынан Иманберді, екінші жағынан Сабыр өздерінің байлығын, барлығын көрсетіп, атақ-абыройға ие болу үшін "асты мен беремін, бәйгені мен тігемін" деп талас туғызады. Сонда Бегалы би:
Бегалы би осылай дегенде, оның жанында отырған Тәшімбет қажы ақ сақалын салалап:
Сөйтіп, осы мәміле бойынша Бегалы би айткан "Қос бәйге" сол жылдың тамыз айында "Кіндіктөбе" жотасында (бұрынғы "Қызыл ту" "Қаңбақты" ұжымшарының аралығында, қазіргі Түркістан ауданы Ибата ұжымшарының даласында) өтіпті.
"Кіндік төбеде" өткен сол "Қос бәйгеден" қалған жұрнақ, Ихан, Ибатадан жіберілетін ат бәйге шартақтың орны осы күнге дейін бар. Ары өткен, бері өткендер "Бегалы бидін қос бәйге шартағы" деп еске алып өтеді, - дейді бізге бұл гәпті баян қылған Бегалы бидің Иманберді деген інісінің баласы Жұпарбек ақсақал.
Айтушылардың сөздеріне қарағанда ол ас-бәйге тіптен ырғын боп өтсе керек. Бегалы би сонау Әулиеатадан Майкөт ақынға, Сыр бойындағы Қожатоғайда жатқан Майлықожаға, Арқа жағына ел аралап кеткен өзінің туысы Құлыншаққа, Түркістандағы Молда Мұсаға, Қаратаудың күнгей бетіндегі Жетімтауда жатқан Зұлпықарға, Бөген, Боралдай бойындағы қисашыл Нұралы ақынға арнайы ат жіберіп алдырады. Бегалы би өзінің қатарлас, замандастары Байзақ, Сапақ, Дүйсенбі, Оңдыбай датқаларды, Досбай, Көлбай, Бағдәулет т.б. би-болыстарды күн ілгері шақырып той-тамашаның қызығына кенелтеді.
Сол сол-ақ екен Нұралы домбырасын безектетіп күйлетіп алады да: -	деп, "Сауда Ишан" қиссасын бастай береді. Ақын бұл кіріспесін біраз жерге жеткізіп тастайды да мынадай әлқисса айтады:
Таң атқан соң, ертеңгі астан кейін жамбы ату, мергеншілікке, палуандар күресіне кезек келген. Сол күні кешке қарай тойпаздар Молда Мұса мен Зұлпықар Балғабайұлын кеу-кеулеп айтыстырған. Боз бала кезінен бірге өскен, медреседе бірге шәкірт боп ер жеткен екі ақын ә дегенде бір-біріне батып сөз айта ал маған. Кейін табаны қыза келе екеуі өткір уытты әзіл-қалжыңға басқан. Айтыс аяғы намысқа тие бастаған соң ақсақалдар, аға ақындар "қой-қойлап" екеуін тоқтатқан.
Ертеңіне ат бәйге басталған. Тай бәйге, құнан бәйге, дөнен бәйге жеке-жеке жіберіледі. Тай бәйгеден Жетімдер ауылының күрең тайы озып келеді. Құнан бәйгеден Маңғытай жұртының қара көк құнаны бірінші боп мәреге жетеді. Дөнен бәйгеден Бабаатада тұратын Сүлгетай Бағдәулет деген беделді кісінің қара қасқа дөнені озып шығады. Ал, бесті бәйгеден той иесінің шұбар айғыры мен Досбай қажының "Тарта шап" дейтін Қызыл аты үзеңгі қағыстыра қатар келеді. Міне, осылайша қызыққа-қызық ұласып, ел мәз-мейрам болған. (Бұл әңгімені Досбай бидің "Тарта шап" тұлпарына мініп бәйгеге шапқан ол кезде 12 жасар бала, қырқыншы жылдары бұрынғы Шаян ауданы "Досан" ұжымшарының басқарма төраға]сы болған Ақтайлақұлы Махат қария айта беруші еді).
Бегалы би айтыпты дейтін шешімді билік, шешен сөздер, мақал, нақылдар елуінші жылдарға дейін әсіресе Қаратаудың теріскей, күнгей бетіндегі елдер арасында жиі естілетін. Бүгінде көне шежіре қариялардың қатары азая бастаған шақта, ілуде біреу ғана айтып аңыздайтын көрінеді.
Бегалы Күленұлы туралы әңгіме
Бегалы би жаздың бір күнінде ересек жігіт боп қалған өзінің Мейірбек деген баласын және Иманберді інісінің үлкен ұлы Саттарханды ертіп, Ташкенттен ары өтіп кеткен оншақты үй Саңғыл туыстарының артынан іздеп барады. Ондағы мақсаты оларды елге көшіріп келу екен. Туысқандары қуана көрісіп, кезекпе-кезек шақырып қонақ етіп күтіпті. Би асықпай жүріп ағайындарының үй-тұрмысымен, тіршілік кәсібімен танысыпты. Елде жүргенде әрқайсысы қора-қора малға ие болып, айран, сүт, қымыз, қымыранға кәнігі, қып-қызыл нарттай боп жүрген ағайындары бұл жаққа келген соң егіншілікпен, там согумен айналысып, ыстық аптапқа күйіп, қап-қара боп, қолдары күс-күс, азып-тозып кеткен сыңайын байқапты. Ақсақал, ағайындары:
Сілтеме
Санат:1847 жылы туғандар Санат:1927 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Қазақ би-шешендері
Фруитпорт (Мичиган)
Фруитпорт (Fruitport) — Мичиган штатының Muskegon округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-31000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Қибат Бәйішұлы Иманғалиев
Қибат Бәйішұлы Иманғалиев (28.11.1930, Казталов ауданы,Мешіткөл ауылы. - 21.2.2000, Алматы қаласы.) — аудармашы, баспагер, ақын, Қазақстанның еңбек сіңген мәдениет қызметкері (1984). 1957 ж. Алматы зоотехнология.-мал дәрігерлік институтын бітірген. қазақтың мемлекетік кітап баспасында редактор, 1960-68 жылы «қайнар» ауыл шаруашлық баспасында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары, 1968-72 жылы «қазақ энциклопедиясының» бас редакциясында ауыл шаруашлығы жөніндегі аға ғылым редактор, одан кейінгі 20 жыл бойы «Қазақстан ауыл шаруашылығы ғылымының жаршысы» журналында бас редактор болып қызмет істеді. Академик Иванов пен Бальмонттың Қазақстанға қатысты 17 қүнды еңбегін қазақ тіліне аударды. «Ұстаз»атты алғашқы өлеңдер жинағы 1962 жылы жарық көрген. Сондай-ақ «Жас жүрек», «Шабыттың қайнар бұлағы», «Жырға сапар» жинақтарына өлендері ендіref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 ISBN 9965-607-02-8
Ачелер
Ачелер немесе ачех немесе  ачин — Индонезияның ежелгі халықтардың бірі.
Индонезияның Суматра аралдарында, Ачех облысында, Банда — Ачек қаласында тұрады. Саны — 3 млн-ға жуық (1992). Жазық және тау тұрғыны болып екіге бөлінеді. Жазуы латын, араб графикаларына негізделген, діни сенімі бойынша — мұсылман-сүнит. Ачелердің этник. құрамына Оңтүстік-шығыс Азия тайпалары араласқан. Орта ғасырларға дейін-ақ сауда жасап, Шривиджайя мемлекетінде негізгі халықтың бірі болды. 1950 жылы Индонезия Республиканың құрамына кірді. Негізгі кәсібі — жазық жерлерде күріш, жүгері, бұрыш, жібек құртын және буйвол, ешкі, құс өсіру, балық аулау. Дәстүрлі қолөнері: ұсталық, құмыра жасау, тоқыма, зергерлік, қару-жарақ соғу. Мұнай кәсіпшілігі де дами бастаған. Ауылдық елді мекендердегі қауымдастықты екі адам басқарады: кечик — әдет-ғұрып нормаларын, тюнгку — шариғат заңдарын бақылайды. Негізгі ұлттық тағамдары — көкөніс, балық, күріш. Ұлттық ер балалар биі (мепулек) кең танымал болған. Өгіз, буйвол, қошқар, әтеш, көгершін таластырып ойнау да дәстүрі бар.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Өсімдіктерді жүйелеу
Өсімдіктерді жүйелеу (грек. systematіkos – тәртіпке келтірілген) – өсімдіктерді сипаттау, топтастыру және жүйелеу жөніндегі ғыл.; ботаника саласы. 20 ғ-дың ортасына дейін барлық өсімдіктерді төмен сатыдағы (бактериялар, балдырлар, кілегейлілер, саңырауқұлақтар, қыналар) және жоғары сатыдағы өсімдіктер (ринийлер, мүктәрізділер, псилофиттер, плаунтәрізділер, қырықбуындар, қырыққұлақтәрізділер, ашықтұқымдылар және гүлді өсімдіктер не жабықтұқымдылар) деп бөлді. 20 ғ-дың аяғында бактериялар мен саңырауқұлақтар өз алдына жеке патшалық болып бөлінді. Соңғы жүйеленім бойынша өсімдіктер 3 патшалық тармағына жіктеледі: Осы 3 патшалық тармағына 500 мыңнан астам өсімдік түрі бірігеді. Қазақстанда флористика, жүйеленім салаларына арналған алғашқы зерттеулер 1932 ж. КСРО Ғылым Академиясының қазақстандық базасында Ботаника сектор (қазіргі Ботаника және интродукция институты) ұйымдастырылғаннан кейін басталды.
Дереккөздер
Нугман Аралбаев
Санат:Ботаника
Гендерлік теңсіздік
нобай|350x350 нүкте|Елдер бойынша гендерлік теңсіздік индексі (жасыл-теңсіздік төмен, қызыл-жоғары) нобай|350x350 нүкте|Елдер бойынша гендерлік алшақтық индексі Гендерлік теңсіздік — әйелдер мен еркектер арасындағы әлеуметтік жағдайларға байланысты теңсіздік. Мысалы: әйелдер мен ерлер арасындағы еңбектің бөлінуіне, әлеуметтік функцияларға және мәдени стереотиптерге байланысты теңсіздік.
Гендердің әлеуметтік этимологиясы көзқарастарды, сексистік көзқарастарды, дискриминацияны, әлеуметтік рөлдер мен нормалардың пайда болуын зерттеудің шексіз саласы болып табылады. Кез-келген алалаушылық сияқты, сексистік наным-сенімдер әлсірейді және өткенге оралады, бірақ жасырын алалаушылық қалады. Дегенмен, гендерлік топтар өкілдерінің психологиялық келбетін қалыптастыру кезінде қалыптасқан гендерлік стереотиптерді есептен шығару мүмкін емес: олар көбінесе қоғамдағы ерлер мен әйелдердің шынайы теңдігіне қол жеткізуге кедергі болып табылады.
Әлеуметтік мінез-құлықтағы гендерлік айырмашылықтардың әлеуметтік-рөлдік теориясы. Оның айтуынша, әртүрлі факторлар, мысалы, биологиялық және балалық шақтағы әлеуметтену ерлер мен әйелдер арасындағы еңбек бөлінісінің себебі болып табылады. Адамның ересек өмірінде еңбектің аралық бөлінуін көрсететін рөлдер гендерлік айырмашылықтардың негізіне айналады. Әйелдер адамдарға назар аударуға және қамқорлық жасауға бағытталған рөлдерді орындауға бейім, ал ерлер өздерінің физикалық күші мен көшбасшылығын көрсете алады
Негізгі ұғымдар
Санат:Гендерлік зерттеу Санат:Гендерлік сәйкестік Санат:Сексизм Санат:Азаматтық құқық пен бостандық
Жұматай Әмзеұлы Махамбетов
Жұматай Әмзеұлы Махамбетов 1945 жылы 18 мамырда Қарағанды облысының Жезқазған қаласында туған. Қазақ.
Құрманғазы атындағы Мемлекеттік өнер институтының вокал- хор факультетін бітірген (1972), оқытушы, концерттік әнші. Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры (2005 жылдан).
«Вокалдық шығармалар» музыкалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған 2 томдық репертуарлық жинақ-хрестоматиясының авторы (2004, 2007). Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1962 жылдан -Жезқазған кенішінде БӨҚА (бақылау-өлшеу құралдары және автоматика) цехының электрмонтері. 1965 жылдан - Т. Жүргенов атындағы Мемлекеттік өнер институтының студенті. 1972 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1973 жылдан - Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының солист-вокалисі. 1975 жылдан - Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық оркестрінің солист-вокалисі. 1985 жылдан - «Отырар сазы» Мемлекеттік фольклорлық-этнографиялық оркестрінің солист-вокалисі. 1992 жылдан - ҚР Ұлттық банкі Мемлекеттік қоймасы директорының орынбасары. 1996 жылдан бері - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының жеке ән орындау кафедрасында аға оқытушы.
ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1985). Қарағанды облысы Сәтбаев қаласының Құрметті азаматы (2005). Хоббиі - музыка, әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Махамбетова Рәш Құрақбайқызы, зейнеткер. Қыздары - Құмарова Әлия (1971 ж. т.), Жаңабаева Қорлан (1977 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1945 жылы туғандар
Агава
Агава (Agave) – қасқыржемдер тұқымдасының агавалар тұқымдас тармағына жататын дара жарнақты өсімдіктердің тегі.
Таралуы
Таралған аймақтары Мексика, Орталық және  Оңтүстік Америка. 450-ге жуық тікенді және тікенсіз сукуленттер тобы бар. Оның біреулері тақыр жерлерде, теңіз жағалауында өссе, енді біреулері биік тауларда да өседі.
Биологиялық сипаттамасы
Жапырақтары жуан, шырынды, бір-біріне тығыз жанаса, тамыр үсті сабағын айнала орналасқан. Жапырақтарының түстері жасыл, сұр, көкшіл жасыл немесе ала болады.
Агава жүз жылда бір рет гүлдейді деген ұғым дұрыс емес. Отанында 13-15-ші жылынан бастап гүлдей береді, гүлсидамы 10 метрге дейін жетеді. Гүлдеп болғаннан кейін жапырақтары біртіндеп өмір сүруін тоқтата бастайды. Бірақ, өмір сүруін тоқтатқанға дейін көптеген жанама өскіндерін шығарып кетеді. Бөлме гүлі ретінде өсіргендіктен, үй жағдайында гүлдемейді және біз ергежейлі түрлерін өсіреміз.
Американдық агаваны бізде көктемнен күзге дейін, гүлзарларда өсіреді. Қыста жылыжайларға апарып қояды. Бойы 1-1,5 метрге дейін жетеді.
Күтімі
thumb|left|150px Қазақстанда агавалар декоративтік мақсатында өсіріледі.
Қолдануы
Агаваны ерте заманнан бастап, түрлі мақсатта қолданып келеді. Мысалға, жапырағынан мата жасап, тікенін ине орнына қолданған. Тіпті, оның жұмсақ жапырақтарынан сабын алып, арқан, жіп иірсе, тамырынан жиһазға қажетті заттарды да жасаған. Шырынынан эфир, спирт майын, сонымен қатар атақты текиланы да алады.
Қазақстанда ол тек әдемілік үшін өсіріледі.
Систематика
thumb|Agave americana Тұқымдаста 200-ге жуық түрлер бар.
Дереккөздер
Санат:Агавалар Санат:Қасқыржемдер
NGC 7158
NGC 7158 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7158 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Вайсенкирхен (Аттергау)
Вайсенкирхен (Аттергау) (Weißenkirchen im Attergau) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 944 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 48.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маттеус Лонингер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Салселаш
Ауданның қамқоршысы — Әулие Лоренсо.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Кедертас белдемдерінің шөгінділері
Кедертас белдемдерінің шөгінділері — мұхиттағы кедертас белдемі шөгінділерінің фациялық кешенінің құрамына кіреді: Кедертас белдемдерінің шөгінділері мұхит орталық жоталарының осьтік бөлігінде бедердің өте тілімденген, жоғары сейсмикалық белсенділік пен суасты вулканизм жағдайларында жаралады. Олардың қалыптасуында шөгінді массалардың суспензиялық ағындармен және су асты жылжымаларымен қайта түзілуі үлкен рөл атқарады.
Кедертас қалыптастырушылар (кедертас құрылысшылары)
Қаңқалары әктен тұратын, су алаптары түбіне жабыса өсуі нәтижесінде үймелеме күйде тіршілік ететін, қазба күйінде тірі кезіндегі қалпын сақтайтын организмдер жиынтығы; органогендік шөгінділердің өте тез жинақтала отырып, дербес кедертастар қалыптасуына жағдай жасайды; мұндай организмдер қатарына жататындар — маржандар, строматопоралар, майлышөптер, губкалар, көкжасыл және қанқызыл балдырлар. Бұл организмдер тек қана кедертастар қалыптастырып қоймай, қат-қабатты әктастар мен доломиттердің жеке-дара қабаттарын түзуі де ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология