cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Микроскоп (шоқжұлдыз)
thumb|Alt=A.|[[Вольф 359 орналасқан жеры]] Микроскоп (лат. Mіcroscopіum) – жұлдызды аспанның Оңтүстік жарты шарындағы шоқжұлдыз. Ешкімүйіз, Мерген, Тырна, Оңтүстік Балық шоқжұлдыздарының аралығында орналасқан. Қазақстанның оңттүстік аудандарында шілде – тамыз айларында көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Астрономия Санат:Микроскоп (шоқжұлдыз)
Ауыр өнеркәсіп
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Ауыр өнеркәсіп
Қыз кәде
Қыз кәде — ұлттық ойын. Бұл ойында ұзатылатын қыздың жеңгелері мен күйеудің қосшылары тартысқа түседі. Ойынды қыз жағының жеңгелері бастайды. Олар “қалыңсыз қыз болса да, кәдесіз күйеу жоқ” деп жол-жора жасаттырады. Екі жақ әзіл-қалжың қағыстырып, өнер жарысына түседі. Кейбір аймақтарда ұзатылғалы отырған қызды үйден кілемге салып көтеріп алып шығып, дәл аттанар сәтте ойынды бастайтын болған. Ал Қазақстанның шығыс, орталық өңірлерінде Қыз кәде қызды аттандырудан бір күн бұрын өткізілген. Ойында білегін сыбанып, белін буған жеңгелер мен өңешін созған жігіттердің ортасында басына сәукеле киіп ұзатылатын қыз тұрады. Әзіл сөз, айтыс өлеңмен жеңсең қызды алып жүре бер деген. Суырыла сөйлейтін шешен жігіт пен тілмәр келіншек тартыса келіп, сөзге тоқтар жолға жүгінеді, осылайша ойын жалғаса береді, Ойын тым ұзаққа созылуы да мүмкін. Дегенмен ойынға үлкендерден болатын басшылық — бақылаудың нәтижесінде екі жақ тоқтамға келіп, қызды шығарып салады.
Аккадтық Саргон
Аккадтық Саргон (немесе Ұлы Саргон, 𒊬𒊒𒄀 = Šar-ru-gi) ) —— Аккад империясының алғашқы билеушісі, ол б.з.д 23-24ғғ-да Шумер қала-мемлекеттерін бойсұндыруымен танымал. Ол әдетте жазба тарихтағы көпұлтты, орталықтандырылған империя құрған Тұңғыш билеуші деп есептеледі.
Ол "Саргондық", немесе "Көне Аккадтық" деп аталатын әулеттің құрушысы болды, бұл әулет Гутилер патшалығы Шумерді бағындырғанға дейін империяға бір ғасырдай үстемдік етті. Шумер патшалары тізімінде Саргон Киш патшасы Ур-Забабаның шарап тасушысы болған. Аккадтық Саргонды кейінгі Көне Ассирия империясы кезеңіндегі Саргон І патшамен шатастыруға болмайды.
Аккадтық Саргонның империясы (архиологиялық анықталмаған) астанасы Аккад (тағы Агаде (Agade)) қаласын негіз етіп, Месопотамияның көп бөлігін, Леванттың біршама бөліктерін өзіне қосып алды, Хурриттер (Hurrite) мен Эламдарға (Elamite) дейін шабуыл жасады деп есептеледі.
Билігінің алғашқы жылдарында ол Жоғарғы Месопотамияда өз билігін күшейтеді. Батысқа, яғни Сирияға бірнеше жорық жасаған Саргон ежелгі Киш елінің патшасын құлатып, орнына өзі отырды. Кишті қалпына келтіріп, халықтың сол жерде тұрғылықты қоныстануына жағдай жасайды.
Саргон .з.д. 7-8ғғ-да Жаңа Ассирия әдебиетінде аңызға айналған ғажайп тұлға ретінде көрінеді. Саргонның туылуы туралы аңыз фрагменттері бар тақтайшалар Ашурбанипал кітапханасынан (Library of Ashurbanipal) табылды.
Дереккөздер
Санат:Императорлар Санат:Ежелгі Қосөзен мемлекеттері
Жыныстық тәрбие
Жыныстық тәрбие - балалардың жыныстық сана-сезімі мен тәртібін қалыптастыруға жүйелі, саналы жоспарланып жүзеге асырылатын ықпал, оларды отбасылық өмірге дайындау.
Жыныстық тәрбие - өнегелі, физикалық, эстетикалық көз-қарастары тұрғысынан жастарды жыныстық дамуының дұрыс бағдары.
Дереккөздер
Rodičovství Forælder Sex education Parenceco Kasvatus Éducation familiale הורות 子育て Barneoppseding Wychowanie Cuidados parentais Половое воспитание Barnuppfostran Виховання
1933 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1933 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Имек астрагал
Қазақстандағы ең үлкен туыстың өкілі (308 түр), шөл аймағына тән мекендеуші, Үстірт және Арал маңынан бастап, Зайсан ойпатына дейінгі аралықта кездеседі, құм төбелерінде, тақырлардың жиегінде және сортаңды шөл далаларда өседі, бұл көпжылдық өсімдіктің биіктігі 20-35 см басқа көптеген астрагалдар сияқты сабақсыз, тек жапырақтар шоқтанып шығады. Және жапырақсыз гүл беретін мүшелері ұш жағындағы босаң шошақ тәрізді шоғырланған. Жапырағы күрделі қауырсынды, мықты сағақты және 7-12 жұпты үлкен дөңгеленген жапырақшалармен (ұзындығы 1-2 см). Гүл беретіндері қысқа, бірақ гүлшоғырымен бірге жапырақтармен теңеседі. Гүлдерінің саны 15-25, таспа тәрізді гүлжапырақтарымен және қысқа онша байқала қоймайтын гүлтабанымен қамтылған. Тостағанша күлтеден екі есе қысқа өсіңкі жапырақты түтікті, қысқа тісшелі. Күлтесі сары, үлкен жалауымен (3 см үлкендеу) және терең тарамдалған, қайықша тақталы, жалаудан едәуір қысқа. Түр сәуірде, мамырда гүлдейді, әдетте мамырда жеміс береді. Жемісі ұзынша үрме бұршақ, ұзындығы 2 см-ге жуық, ұш жағында тұмсығы бар және қатты терілі қабаты бар. Имек астрагал шаруашылық мақсатта малдың барлық түрі үшін жақсы мал азығы. Декоративті өсімдік ретінде қызығушылық тудырады. Жер үсті бөлігінен даярланған дәрі-дәрмектің қан қысымын азайтатын қасиеті бар.
Дереккөздер
"қазақстанның өсімдіктер әлемі" энциклопедиясы
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Пиперидин
Пиперидин, гексагидропиридин, пентаметиленимин, C5H11N — гетероциклді қосылыстар. Ұнамсыз иісті, түссіз сұйықтық; балқу t — 10,5oC, қайнау t — 106,4oС, тығызд. 0,8606 г/см3 (20oС-та). Су және органикалық еріткіштердің көпшілігімен оңай араласады. Пиперидин — күшті негіз, оңай тұз түзіп, аминдерге тән қасиеттер көрсетеді. Перидинге сутекпен әсер еткенде Пиперидин түзіледі: C5H5N+3H2=C5H11N. Қазақстанда медицинада, жергілікті анестезия ісінде қолданылып жүрген Пиперидин қатарындағы препараттар рихлокаин (ҚазҰУ-де) және просидол (Химия ғылымдары институтында) синтезделіп алынып, өндіріске енгізілді. Пиперидин дәрілік препараттар, еріткіштер алуда және жағармай құраушылары ретінде қолданылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Алкалоидтар Санат:Пиридиндер
Шалаөткізгіштер
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Құралдар
Маңғыстау өнер колледжі
Маңғыстау өнер колледжі – арнаулы орта оқу орны. 1993 жылы Министр Кабинетінің қаулысымен ашылған. Қазір колледж 9 түрлі мамандықтар бойынша мамандар даярлайды. Колледжде есімдері елге танымал, тәжірибелі мамандар жұмыс жасайды. Олардың қатарында Қазақстан еңбегі сіңген қызметкерлері, Алматы мемлекеттік консерваториясының құрметті профессор С.Шәкірат, ҚР-ның еңбегі сіңген артисі Р.Айдарбаева және Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі А.Құлбаев, т.б. мамандар өздерінің өнерлерімен алуан түрлі республикалық, облыстық байқаулар мен көрмелердің жеңімпаздары атанған.
Тарихы
Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің №135 бұйрығына сәйкес 1993 жылы 1- қыркүйектен бастап Ақтау қаласында Маңғыстау өнер училищесі ашылды. Маңғыстау өнер училищесін құрып, ашылмай тұрып музыкалық аспаптармен жабдықтап, материалдық базасын нығайтуда еңбек сіңірген ардақты азамат оның тәй басуының басында болған сол кездегі облыстың мәдениет басқармасының бастығы Құжырғали Төлеуішов болатын.
Сол кездегі мәдениет министрі С.Әшіляев қол қойған №215 бұйрығына сәйкес алғашқы директор болып тағайындалған Аманбек Сүндетов еді. Аманбек Сүндетов бұл оқу орнын орнықтырудың игілікті жемісін көрсетіп, міне 20 жыл бойы колледжді осы күнге дейін абыройлы басқарып келді. Облыстық білім басқармасының қолдауымен колледждің материалдық-базасы жылдан жылға жақсаруда. Хорға, қобызшы, домбырашылар ансамбліне, оркестрге арнап ұлттық киімдер тіктірілді. Барлық класстарда пианино аспаптары бар. Соңғы екі жылда концерттік екі рояль, көп колледждерде жоқ маримбо және ұрмалы аспаптардың толық жинағы алынды. Осылайша Маңғыстау өнер колледжі қазіргі заман талабына сай жұмыс жасап келеді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы колледждері
Абрахам Грейвс
Абрахам Грейвс (нидер. Abraham Graves; 5 қазан 1999, Парамарибо, Суринам) — суринамдық футболшы, ПВВ клубы мен Суринам Ұлттық құрамасының қорғаушысы.
Карьерасы
2018 жылы "Робингуд" сапында карьерасын бастады.
2019 жылы 16 наурызда Гайанаға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты.
Дереккөздер
Санат:Суринам футболшылары Санат:Суринам Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Робингуд ФК ойыншылары Санат:ПВВ ФК ойыншылары
NGC 7110
NGC 7110 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 23 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7110 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67199, ESO 403-16, MCG -6-47-12.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Леонид Николаевич Дигай
Леонид Николаевич Дигай 1949 жылы 13 шілдеде Қызылорда облысы Шиелі ауданы «Авангард» ұжымшарында туған. Корей.Әкесі - Дигай Николай Васильевич, марқум, Сарыағаш ауданының өсімдіктерді қорғау жөніндегі бас инспекторы болды. Анасы - Цой Раиса, марқұм, Сарыағаш қаласы аудандық ауруханасында акушер болып еңбек етті. Өзбек мемлекеттік дене шынықтыру институтының спорт факультетін бітірген (1978), денө шынықтыру оқытушысы, ауыр атлетикадан жаттықтырушы. Орыс және қазақ тілдерін біледі. Әлем чемпионы (2009) Манеза Майяны; Азия чемпионы (2003), Азия ойындарының қола жүлдегері Фролов Дмитрийді; 2 мәрте Еуропа чемпионы, Еуропа Чемпионатының 2 мәрте күмісжүлдегері, XVIII Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (Афины, 2004), РФ бірнеше мәрте чемпионы (1994-2010) Перепелов Олегті және басқаларды тәрбиелеген.
Дереккөздер
Санат:Ауыр атлетикадан жаттықтырушылар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Шиелі ауданында туғандар Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Ихлып-Ярт
Ихлып-Ярт — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лооль-Ях өзенінің сол жағалауынан 92 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мыңшұқыр
Мыңшұқыр – Ерейментау тауларының шығыс сілеміндегі тау. Бозайғыртау тауларының солтүстік жалғасы. Ақмола облысы Ерейментау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 556 м. Оңтүстіктен солтүстікке қарай 7-8 км-ге созылып жатыр, ені 1,5-2,5 км. Көптеген төбелері бар адырлы жер. Шығыс баурайлары тік, тастақ жерлері кездеседі, солтүстік беткейі жайпақтау болып келеді де Қарабұлақ өзенінің аңғарына айналады.
Өсімдігі
Таудың қара топырағында сұлыбас аралас өскен түрлі шөптерден тұратын өсімдік дүниесі дамыған.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы таулары
Ресей туы
Ту түстері
нобай|280x280 нүкте|Ресей байрағының пропорциясы Федералдық конституциялық сот Мемлекеттік тудың түстері туралы ешқандай заң шығарған жоқ.
ГОСТ Р 51130-98 сәйкес «Ресей Федерациясының мемлекеттік туы. Жалпы техникалық шарттар», тудың әрбір жолағының түсі ВЦАМлегпромның немесе Pantone түстерінің атласынан алынған түс нөміріне сәйкес келуі тиіс. Атластар бойынша нөмірлер бұл ретте көрсетілмейді. Осыған байланысты Ресей мемлекеттік органдары Ресей Мемлекеттік туының панельдерін басып шығаруға тапсырыс берген кезде Pantone келесі түстерін көрсетеді: ақ (pantone реңктерсіз түс), көк (pantone 286с) (қатты күйген), қызыл (pantone 485С) (қатты күйген).
Тарихы
142x142 нүкте|[[Дмитрий Донскойдың байрағы]]Дмитрий Донской туы, Рабинович М.Г. суреті. Мәскеу, 1972
«Мемлекеттік түс ежелгі заманнан бастап әскери байрақтарда, штандартта, таңба мен елтаңбада және мемлекеттік грамоталарда көрінген».
Орыс археологы және құқық тарихшысы Дмитрий Яковлевич Самокасов (1843—1911) Әділет министрлігінің Мәскеу мұрағатының құжаттарында жасалған орыс Мемлекеттік түсі туралы мәселені әзірлеуге арналған зерттеулер негізінде моңғол ханның Орыс жеріне үстемдігі кезінде орыс Ұлы Герцогтігінің қара түсті, қара түсті Ұлы Мәскеу Кінәздігінің әскери туы болған, ал қызыл түсті хан грамоталары болған деп мәлімдеді. Жаулап алушылардың жоғарғы билігі шығарған белгілер. Мәскеудің Ордамен данникалық қарым-қатынасы тоқтатылғаннан кейін және жоғарғы билік III Иван Васильевичтің басқаруымен Ұлы Мәскеу кінәздігінің қара түсі Мәскеу мемлекетінің қызыл түсіне ауысады, бұл егемен хаттарға қызыл мөрді және «егемен баннердің» түсін қолдануда көрініс тапты.
Мәскеу кінәздігінің туы қара (чёрный) емес, қою қызыл (чермный) болғаны туралы болжамдар бар. Аңыз бойынша, «чермный» сөзі келесі жазушылармен «Мамай шайқасы туралы аңыз» әдебиеттік шығармасында бұрмаланған.
Президенттік штандарт
thumb|Ресей Президентінің ресми штандарты thumb|Мәскеу Кремлінің үстінде ілінген Ресей Президенті штандартының көшірмесі Ресей президентінің 1994 жылғы 15 ақпандағы № 319 «Ресей Федерациясы Президентінің штандарты (туы) туралы» Жарлығымен белгіленген штандарт дизайнының авторы - суретші Евгений Ухналёв.
Ресей Федерациясы Президентінің эталоны үш бірдей көлденең жолақты төртбұрышты панель болып табылады: жоғары ақ, ортасы көк және төменгі жағы қызыл (Ресей Федерациясының Мемлекеттік туының түстері). Ортасында Ресей Федерациясының Мемлекеттік Елтаңбасының алтын бейнесі орналасқан.
Түпнұсқа штандарттың орналасқан жері - Ресей астанасы Мәскеу қаласындағы (Мәскеу Кремлінің Сенат сарайы) Ресей Федерациясы Президентінің резиденциясындағы кеңсесі. Ресейдің жаңадан сайланған Президенті қызметке кіріскен кезде түпнұсқа штандарт мемлекет басшысының жанында орналастырылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тулар Санат:Мемлекеттік тулар Санат:Ресей мемлекеттік рәміздері
Чолва
Чолва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камск суқоймасының (Обвинский шығанағы)оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лұқпан Мұхитов
Лұқпан Мұхамеджанұлы Мұхитов (1894-1957) — әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1936).
Әкесінен жастай жетім қалып, атасы — атақты әнші-композитор Мұхит Мерәліұлының қолында тәрбиеленген. 1916 ж. патша армиясы қатарына алынған. 1933 ж. Алматы қаласында музыка-драма техникумының домбыра класы бойынша оқытушысы. 1934 ж. Қазақстандық, бүкілодақтық халық өнерпаздарының слетіне қатысқан. Құрманғазы атындағы халық аспаптар оркестрінің домбырашысы болды. 1939 ж. халық өнері шеберлерінің байқауына қатысқан. 1945 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы мемлекеттік консерваториясы оқытушысы болып қызмет атқарды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері Санат:1894 жылы туғандар Санат:1957 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Күйшілер Санат:Домбырашылар Санат:Төрелер
Сәтбаев (қала)
Сәтбаев — Ұлытау облысындағы қала. 1973 жылы құрылған. Қала аумағы 1,1 мың шаршы километрге тең. Халық саны 68379 адам. Жезқазған қаласынан 16 км жерде орналасқан. Негізгі өндірісі - мыс.
Қала дамуы
2000 жылдан бастап «Жасыл қала», «Таза қала», «Таза му», «Дизайн-2000», «экономиканың нақты секторларын дамыту» сияқты көптеген бағдарламалардың қабылдануы іске жаңаша серпін берген еді.Сол жылдың өзінде минералды су және жеміс сусындарын шығаратын завод, «Серебряная нить» тігін кәсіпорны, «Сарыарқа-нан», «Ақбұлақ» акционерлік қоғамдарында сапалы өнім өндіруге мүмкіндік беретін жабдықтар орнатылды.. Кеншілер алаңы, Комаров көшелері жаңартылып, асфальт төселген басты көшелер жаңаша кейіпке енді. Қалада ықшам аудандар кеңесі құрылып, әкімдік негізгі шаруаларды солар арқылы қолға алады. Осылай жүйелі жұмыстардың нәтижесінде 2000 жылы Сәтбаев үлгілі қала атанды.
2005-2007 жылдарға арналған жаңа тұрғын үй бағдарламасы бойынша 30,8 мың жаңа үй салынып, 350 отбасы жәйлі пәтермен қамтамасыз етілмек. Қалада кейінгі екі-үш жылдың бедерінде мешіт, шіркеу, №1 орталық аурухана, тіс емдеу орталығы көптеген сәнді дүкендер мен мейрамханалар бой көтерді. Сәтбаев қаласындағы білім ұялары С.Сейфуллин атындағы гимназия мен Абай атындағы мектеп-лицей республикадағы үздік мектептер қатарынан саналады. Барлық мектептер компьютер техникалары мен жабдықталған, 27 оқушыға бір компьютерден келеді.
Халық саны
Қала халқының саны 2007 жылғы 1 қаңтарда 70,6 мың адамды құрады. Қалалық әкімшілікте 1 кенттік округ, 1 ауылдық елді мекен бар. 2007 жылдың басына қалада тұратын халық санының: 2006 жылы халықтың 1000 тұрғынына жалпы коэффициенттер:
Экономикасы
2006 жылғы қаланың ірі және орта кәсіпорындар жұмыскерлерінің тізімдік саны “Қазақмыс Корпорация” ААҚ-ның жұмыскерлерін есептемегенде 3993 адамды құрады, орташа атаулы еңбекақы – 32115 теңге.
Қалада 2007 жылға 189 шаруашылық жүргізуші субъекті тіркелген, оның ішінде 4 ірі, 28 орта, 157 шағын субъектілері. Негізгі экономикалық бағыт: тамақ өндірісі. Қаланың негізгі кәсіпорындары: «Вертекс - Инициатив» ЖШС, «Рудсервис К» ЖШС Өндірілетін өнімнің негізгі түрлері:
Ауыл шаруашылығы
2006 жылы ауыл шаруашылығы өнімінің айтарлықтай бөлігін мал шаруашылығы өнімі құрады. 2006 жылғы 1 шілдеге ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты бары: 23 шаруа қожалығы, 2,2 мың халықтың жеке қосалқы шаруашылығы. Аймақта ауыл шаруашылығы өнімін өндіруге 25,0 мың гектар ауыл шаруашылық жерлері пайдаланылады, оның ішінде 0,1мың га - егістік алқаптар.* 2006 жылы астыққа 0,1 мың га ауыл шаруашылық дақылдары егілетін егістік жерлер пайдаланылды, оның ішінде картоп және көкөніс 0,1 мың га. 2006 жылы 257,5 мың дана жұмыртқа өндірілді. 2007 жылғы 1 қаңтарға
Білім
Қалада 2006/2007 оқу жылы басына • 15 күндізгі жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді, онда 12866 оқушы оқиды, • 2 кәсіби-техникалық оқу орнында 958 оқушы оқиды.
Қалада • 3 кітапхана, • 2 клуб типті мекеме жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Сәтбаев Санат:Сәтбаев қалалық әкімдігі елді мекендері
Котлет
thumb|250px|Қой котлеті thumb|250px|Орыс котлеттері Котлет— еттен, балықтан, үй құстарының, сондай-ақ аң мен еті жете жарамды жабайы құстардың етінен, ет тартқыштан өткізіп, пияз қосып, қуырып, бұқтырып, су буына пісіретін тағам. Котлеттер қоспасыз таза, жаншылған және туралған еттен жасалған болып бөлінеді. Қоспасыз таза және жаншылған котлет жасау үшін мал ұшасының ең жұмсақ еті, сондай-ақ үй құсының және аң мен жабайы құстың төс еті қолайлы. Туралған еттен котлет жасағанда ірі қара мен қойдың, шошқа ұшасының және құстың жілік етін пайдаланады. Әдетте, балық консервілерін сүйегі аз балықтардың (нәлім, жайын және басқа балықтардың жон еті) етінен жасайды. Көкөніс котлеттерін піскен картоптан, қырыққабат пен сәбізден немесе асханалық қызылшадан, жарма котлеттерін — пісірілген күріштен, соктен, ұнтақ және арпа жармасынан дайындайды. Қоспасыз таза, жаншылған және туралған еттен жасалған котлеттерге қуырылған немесе қайнатылып пісірілген картоптан, картоп езбенен, көк бұршақтан, макарондардан, сусымалы ботқадан гарнир әзірлейді және көкөністердің ор түрінен құралған гарнирлерді де қосып береді. Ал балық котлеттеріне гарнир қайнатылып пісірілген картоптан, езбеден, буға пісірілген күріштен жасалады. Көкөніс пен жарма котлеттерін дастарқанға гарнирсіз қояды, бірақ соус немесе сары май қосып береді. Жармадан жасалған котлеттерді тәтті тағам ретінде де пайдаланады, ол үшін оған ваниль қосып, көкөністерден жасалған тәтті соустар, кисель мен қайнатпа қосып ұсынады.
Дереккөздер
Санат:Ет тағамдар
IC 3081
IC 3081 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39282, MCG 2-31-74, ZWG 69.117, VCC 178.
Сыртқы сілтемелер
IC 3081 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Фридрих Шиллер
Йоһанн Кристоф Фридрих фон Шиллер (1759 жылғы қарашаның 10-ы, Марбах ам Неккар – 1805 жылғы мамырдың 9-ы Ваймар) — неміс халқының ақыны, философы, тарихшысы және драматургы.
Өмірінің соңғы жылдары (1788-1805) Шиллер сол кездің өзінде атақты және ықпалды Гетемен терең достық орнатып, бұл зор шығармашылық нәтижелерге алып келді: олар эстетика тақырыптарын талқыласып, Шиллер Гетені бұрын бастаған, бірақ кейін аяқтамай кеткен шығармаларын аяқтауына түрткі болды. Осы арқылы қазір Ваймар классицизмі деп аталатын бір ерекше кезең басталды. Сонымен қатар ол екеуі бірге Ксениялар деп аталатын қысқа, бірақ өте уытты сатирикалық өлеңдер жинағын құрастырды. Ксенияларда Шиллер мен Гете өздерінің эстетикалық көзқарастарына қарсы шыққандарды өткір әжуаның астына алды.
Өмірбаяны
left|thumb|[[Гутенберг, Йоһанн|Йоһанн Гутенбергтің ш. 1445 жылы жылжымалы шрифтімен кітап басуды ойлап шығарғанына қойылған ескерткіш.]] Шиллер Германияның оңтүстік-шығысындағы Швабия аймағында Неккар өзенінің бойында орналасқан Марбах қаласында дүниеге келді. Әкесі — әскери дәрігер Йоһанн Каспар Шиллдер (1733-1796), анасы — Елизабет Доротеа Кодвайс (1732-1802). Отбасында он бір бала болған, солардың жалғыз ұлы — болашақ ақын. 1790 жылғы ақпанның 22-сінде Шиллер Шарлотте фон Ленгефельдке (1766-1826) үйленді. Отбасында 1793 пен 1804 жылдың арасында төрт бала дүниеге келді: ұлдары Карл мен Ернст, қыздары Луизе мен Емили. Емилидің 1947 жылы Баден-Баденде қайтыс болған немересі барон Александер фон Глейхен-Руссвурм Шиллердің соңғы ұрпағы болды.
Фридрих туған кезде әкесі жетіжілдық соғыста жүрген еді. Ол әкесі соның әскерінде қызмет етіп жүрген Пруссияның патшасы ІІ Фридрихтің құрметіне Фридрих деп аталды. Бірақ кейін барлығы дерлік оның есімін қысқартып, Фриц деп атап кетті. Әкесі Каспар Шиллер үйге келуге мүмкіндікті сирек табатын, бұл оның анасына көп қиындық туғызатын, бірақ ол анда-санда отбасына келіп тұратын. Кейбір кездері оның әскери қосыны орналасқан жерлерге анасы балаларымен бірге де бара алатын. 1763 жылы соғыс аяқталды. Шиллердің әкесі жаңа жауынгерлерді қабылдайтын қызметке орналасып, Швебиш Гмунд қаласына жіберілді. Отбасын да ол қасына көшіріп алды, бірақ қалада пәтер жалдап тұру бағасы тым қымбат болғандықтан, олар көршілес Лорх ауылына көшуге мәжбүр болды.
Лорхта Шиллердің отбасы бақытты өмір кешсе де, өзінің жұмысына әкесінің көңілі толмады. Ол жас Фридрихті кейде өзімен бірге жұмысқа апарып тұратын. Лорхта Шиллер бастауыш мектепке бара бастады, бірақ мұғалімі жалқау болып, берген білімі де онша болмады. Сондықтан Фридрих жиі сабақтан қалып отырды. Ата-анасы Шиллердің есейгенде пастор болуын армандайтын, сондықтан сол ауылдың пасторы оны латын және грек тілдеріне үйрете бастады. Ол адам жақсы ұстаз болып шықты, сол себепті көп кейін Шиллер «Қарақшылар» пьесасындағы діни қызметкерді оның атымен пастор Мозер деп атады. Шиллердің өзіне де діни қызметкер болу ұнап, кейде үстіне қара шапан жамылып алып, уағыз айтқан болатын.
Ауыр су
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Фридрих Шиллер
Өмірбаяны
1766 жылы Шиллерлер отбасы Лорхтан Лудвигсбург қаласына көшті. Шиллердің әкесіне үш жыл бойы жалақы төленбей, отбасы жинаған қаражаттарына күн көріп жүрген болатын, бірақ енді ол да бітті. Сондықтан Каспар Шиллер Лүдвигсбург гарнизонына ауысуға өтініш жасады. Бақытты балалық шағының көбі сонда өткен Фридрих үшін бұл оңайға соқпады.
Ауыр су
Дереккөздер
Санат:Су Санат:Радиохимия Санат:Ядролық физика
Фридрих Шиллер
Өмірбаяны
Көп ұзамай Шиллерді Вурттемберг герцогы Карл Ойген байқайды. Ол 1773 жылы Карл Ойгеннің өзі ашқан Карлсшуле әскери академиясына түсіп, сонда дәрігерлікті үйрене бастайды. Қысқа өмірінің көп бөлігінде ол басқаларды жазуға тырысып жүрген аурулардан өзі жапа шегіп жүрді.
Рихард Вагнер
210px|thumb|Рихард Вагнер. right|200px|alt=сиямен жазылған колы
Фридрих Шиллер
Өмірбаяны
Карлсшуледе оқып жүргенде Шиллер Жан-Жак Руссо мен Йоганн Вольфганг фон Гётенің шығармаларын оқып, бірге оқып жүргендермен классицизм идеяларын талқыласты. Оқып жүрген кезінде ол өзінің «Қарақшылар» деген алғашқы пьесасын жазды. Онда ақсүйек отбасына жататын екі ағайынды жігіттің оқиғасы баяндалады: үлкені Карл Мур бір топ қиқар студентті орманға ертіп әкетіп, қарақшылықпен айналыса бастайды да, кішісі Франц Мур әкесінің үлкен дәулетін айла-шарғымен қолына түсіріп алады. Пьесаның әлеуметтік әділетсіздікке бағыттаған сыны мен төңкерісшіл республикалық идеяларды қолдағаны көрермендерді қатты әсер етіп, Шиллердің атағын шығарды. Кейінірек осы пьесасы үшін Шиллерге кейін Француз Республикасының құрметті азаматы атағы берілді.
1780 жылы ол Штутгартта полк дәрігері қызметіне орналасты, қызметі оның өзіне ұнаған жоқ.
Рихард Вагнер
Вильгельм Рихард Вагнер, Wilhelm Richard Wagner (1813 ж. 22 мамыр, Лейпциг, Германия - 1883 ж. 13 ақпан, Венеция, Италия) — неміс композиторы, дирижері, музыка теорияшысы және жазушысы. Ол ең алдымен өзінің опералары (кейінірек олар музыкалық драма деп аталып кетті) арқылы белгілі. Вагнердің басқа ұлы опералық композиторлардан айырмашылығы, ол шығармаларының сценарийі мен либреттосын өзі жазған.
Фридрих Шиллер
Өмірбаяны
thumb|left|Герһард фон Күгелген салған Фридрих фон Шиллердің портреті. «Қарақшылардың» 1781 жылы Маннхайм қаласында өте сәтті өткен қойылымынан кейін Шиллер тұтқындалып, Карл Ойгеннің өзі оған бұдан былай шығарма жазуға тыйым салды. Шиллер 1783 жылы Штутгарттан қашып, Лейпциг пен Дрезден арқылы 1787 жылы Ваймарға жетті. 1789 жылы ол Йенада тарих пен пәлсапа профессоры болып тағайындалды. Онда ол тек қана тарихи шығармалар жазды. Ол Ваймарға 1799 жылы қайтып оралып, Гете оны қайтадан пьеса жаза бастауға қолқа салды. Гете екеуі ол Ваймар театрының негізін қалап, ол Германияның жетекші театрына айналды.
Рихард Вагнер
Вагнердің шығармалары, әсіресе оның шығармашылық еңбегінің соңғы бөлігінде жазылғандары контрапункттік текстурасымен, бай хроматизмімен, гармонияларымен, оркестрлеулерімен және лейтмотивтердің (белгілі бір кейіпкерлер, орындар немесе сюжеттің бұрылуларымен байланыстырылған музыкалық тақырыптар) кең қолдануымен ерекшеленеді. Вагнердің енгізген басқа да көптеген жаңалықтары еуропалық классикалық музыканың дамуына зор әсер етті.
Фридрих Шиллер
Өмірбаяны
Шиллер Ваймарда 45 жасында туберкулезден қайтыс болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1759 жылы туғандар Санат:10 қарашада туғандар Санат:Марбахе-на-Неккарда туғандар Санат:9 мамырда қайтыс болғандар Санат:1805 жылы қайтыс болғандар Санат:Веймарда қайтыс болғандар Санат:Германия тарихшылары Санат:Германия ақындары Санат:Неміс ақындары Санат:Германия философтары Санат:Германия драматургтері Санат:XVIII ғасыр драматургтері Санат:XIX ғасыр драматургтері Санат:XVIII ғасырдағы Германия жазушылары Санат:Неміс жазушылары Санат:Туберкулезден қайтыс болғандар Санат:Фридрих Шиллер Санат:Этика тұлғалары Санат:Өнер философтары Санат:Әдебиет философтары Санат:Эстетиктер Санат:Веймарда жерленгендер Санат:Йена университеті оқытушылары
Рихард Вагнер
Ол музыкалық ойға өзінің «жан-жақты өнер туындысы» атты тәлімі арқылы үлкен үлес қосты. Бұл әсіресе оның төрт операдан тұратын Нибелунгтардың сақинасы (1876) атты циклынан көрінеді. Вагнер тіпті өзінің ойларын толық жүзеге асыра алу үшін Байройт қаласында өзінің жеке операсын да ашты.
Калумет (Мичиган)
Калумет (Calumet) — Мичиган штатының Houghton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 879 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-12580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ритаполис
Ритаполис (Ritápolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-дел-Рей экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 179 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 391,839 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Жаңа кул
Жаңа кул — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Жаңа кулев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1667 адамды құрады. Пошта индексі — 452436, ОКАТО коды — 80245835001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кампоногара
Кампоногара (Camponogara) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 756 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 519 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 30010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Льса-Шор
Льса-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лимбеко-Ю өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Микробиология және вирусология институты
Микробиология және вирусология институты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі қарамағында. 1956 жылы Алматы қаласында Қазақстан Ғылым Академиясының Топырақтану – Ботаника институтының микробиология секторы және Аймақтық патология институтының вирусология лаботория негізінде құрылған. Институт микробиология және вирусологияның мәселелерін, микроорганизмдер мен вирустар тіршілігінің заңдылықтарын зерттеп, оның қорытындыларын халық шаруашылығына мен денсаулық сақтау саласында кеңінен қолданумен шұғылданады.
Басты бағыттары
Институтта ғылым - зертеу жұмыстары төрт бағытта жүргізілді: Институт ғалымдары ашытқылардың тіршілігін зерттеп, олардың көмірсулары мен спиртте төзімділері іріктеліп алынды. Сүт қышқылының бактериялары бөлініп алынып, олар мал азығының сапасын арттыруға қолданылды. Әр түрлі өсімдіктерден шырынды азық сүрлемді даярлауда тиімді бактериялық препараттар (АМС, Силоплант-34, НАК-1, лактокалларин, т.б.); сүрленуі қиын немесе тіпті сүрленбейтін өсімдік түрлерінен биоконсерванттар көмегімен мал азығын дайындау өндірісінде пайдаланатын мутанттар алынды. Антибиотиктің жаңа түрлері: целикомицин, розеофунгин, 1321 препараты, А 23/791 антибиотиктері алынып, олар түрлі өсімдік ауруларына қарсы күресте қолданылады. Триходерма саңырауқұлағы зерттелініп, одан картоп ауруына қарсы қолданатын триходерма препараты жасалды. Қан сорғыш-гнус жәндіктерді жоятын патогендік бактериялар табылды. Сондай-ақ өндірістік пайдалы микроорганизмдердің тұқым қуалаушылық қасиетін өзгерте алатын мутагендік заттарды пайдаланып, олардың өнімділігін арттыруға болатыны дәлелденді. Республикамыздағы кенді аймақтардағы өндіріс қалдықтарын микроорганизмдер көмегімен ыдыратып, олардың зиянды әсерін жоюға мүмкіндік алды. Мұнай қалдықтарын зарарсыздандыратын микроорганизмдер табылып, өндіріске енгізілуде. Микровирустарға қарсы антиденелердің түзілу процесін реттеп, клеткалар мен вирустар арасындағы өзара әрекеттерді зерттеді. Иммуноглобулиннің үш класы бөлініп алынып, олардан антисарысу (антисыворотка) даярланды. Тұмау вирусының бірнеше штаммдары анықталып, бұлардың ішінен індетті қоздыратын рибонуклеин қышқылдары алынды. Аса қауіпті вирустардың антигендерін алудың өте тиімді тәсілі табылып, соның нәтижесінде вирустардың иммуногендік өзгерістерін басқаруға мүмкіндік туды.
Институт құрамында келесідей бөлімдер мен бөлімшелер бар:
•	Микроағзалар экологиясы зертханасы
•	Микроағзалар физиологиясы мен биохимиясы зертханасы
•	Микробтық препараттар зертханасы
•	Вирустарға қарсы қорғаныс зертханасы
•	Вирустар экологиясы зертханасы
•	Вирустар биохимиясы зертханасы
•	Микробтық фитопатология тобы
•	Антибиотиктар тобы
•	Микроағзалы ферменттер тобы
•	Электрондық микроскопия тобы
•	 Ғылыми – техникалық ақпарат пен ендіру тобы
Институттың ғылыми қызметінің негізгі бағыттары:
•	Мұнаймен ластанған су қоймаларын, топырақты және өндірістік суанарларды микробиологиялық тазартуға арналған бактериялық препараттар мен технологиялар жасау
•	Өсімдіктерді инфекциялық аурулардан қорғайтын микробиологиялық құралдарды жасау
•	Адамдар мен жануарларда болатын ішек инфекциялары мен дисбактериозға қарсы пробиотик препараттарды жасау
•	Жаңа антибиотиктерді іздеу мен зерттеу, белгілі антибиотиктер продуценттерінің белсенділігін арттыру
•	Өндіріс үшін бағалы микроағзалар штаммдарын ұзақ сақтау мәселелерін зерттеу, биологиялық белсенді заттардың белсенділігін арттыру, микроағзалардың коллекциялық фондын сақтау мен санын арттыру
•	Қазақстан Республикасының территориясындағы тұмау вирусының циркуляциясының механизмдерін зерттеу, адам, жануарлар мен құстардан тұмау штаммдарын алып, олардың биохимиялық, иммунды химиялық, малекулалық және филогенетикалық талдауын жасау
•	Қазақстанның ауыл шаруашылығы үшін үлкен практикалық маңызы бар құстар парамиксовирусының штаммдарын бөліп алып, олардың биохимиялық, иммунды химиялық, малекулалық және филогенетикалық талдауын жасау
•	Тазартылған вирустық белоктардың негізінде жаңа ұрпақ вакцинды препараттарды жасау, вакцинды препараттардың тиімділігін арттыру мақсатында жаңа иммунды ынталандырушыларды іздеу мен зерттеу
•	Вирустық ифекцияларды емдеу мен алдын алуға арналған микробтық және өсімдіктекті вирустарға қарсы жаңа препараттарды жасау
•	Тұмау вирусының және оның құрылыстық компоненттерінің клеткалық құрылыстар мен органдарға патогенді әсерінің механизмдерін зерттеу.
Микробиология және вирусология институты 2009-2011 жж. арналған «Биологиялық жүйелердің жұмыс істеу заңдылықтары – медицина, ауыл шаруашылығы, қоршаған ортаны қорғау үшін инновациялық технологияларды жасау негізі» атты іргелі зерттеулер бағдарламасының (ІЗБ) «Өндірістік микробиология мен биотехнологияның биологиялық негіздері» негізгі ғылыми бағытының басты ұйымы болып табылады. Институтта ІЗБ 6 жобасы бойынша, республикалық ғылыми-техникалық бағдарламасының 5 жобасы бойынша және ХҒТО 1 жобасы бойынша ғылыми зерттеулер жүргізіледі. ҚР БҒМ Микробиология және вирусология институты бірнеше микробиологиялық препараттарды жасап шығарып өндіріске ұсынды. Төмендегі препараттар салалары бойынша көрсетілген:
1. Экология
•	Бакойл – мұнаймен ластанған су қоймаларын, топырақ пен өндірістік суанарын микробиологиялық тазартуға арналған жоғары тиімді бактериялық препарат. Препараттың негізі мұнай тотықтыратын белсенді бактериялардың штаммдары болып табылады. Дала сынақтары мұнаймен ластанған топырақтағы мұнайдың көрсеткіші 77-86% -ға азайғанын көрсетті.
2. Ауыл шаруашылығы
•	«Ризовит - АКС»– топырақты биологиялық азотпен құнарландыру және соя дәндерінің өнімділігін арттыруға арналған түйнекті бактериялар штаммдары негізінде жасалған жоғары тиімді бактериялық препарат. Препарат өнімді, дайын өнімнің сапасын және топырақтың құнарлығын жақсартады, экологиялық таза өнім алуға мүмкіндік береді, өсімдіктердің ауруларын төмендетеді.
•	Биоконсерванттар (құрғақ бактериялық ашытқылар). Жемшөптердің кең ауқымын сүрлеуге арналған сүтқышқылды, пропионқышқылды және целлюлозалитикалық бактериялар негізінде жасалған ашытқылар.
3. Өсімдіктерді қорғау
•	Триходермин – картоп, қант қызылшасының, көкөніс культураларының тамыр шірігіне төтеп беруге арналған.
4. Ветеринария
5. Денсаулық сақтау
•	Розеофунгин – терең және сыртқы микоздарды емдеуге арналған саңылауқұлақтарға қарсы полиенді антибиотик. Бұл антибиотиктың әсер ету спектрі нистатин, леворин, амфотетрациклин секілді көпшілікке мәлім саңылауқұлақтарға қарсы препараттардікінен әлдеқайда кең.
•	Плантафермин – диарея синдромы бар 3-2 жас аралығындағы сәбилерді емдеуге арналған сүтқышқылды және бифидобактериялар негізіндегі эубиотик. Препарат қабынуға қарсы, микробтарға қарсы әсер етіп, ішек микроценозын қалпына келтіреді.
•	Полилактобак – сүтқышқылды және пропионқышқылды бактериялар ассоциациясынан құралған пробиотик. Төменгі зәр шығару жолдарын катетеризациялаудан кейін қайта қабынған, 1 және 2 дәрежелі қуық түбі безінің зарарсыз гипертензиясы бар науқастарды емдеу үшін сынақтан өткізілген. Препаратты қолдану қалыпты антибактериалдық емдеудің тиімділігін 2.5-3.7 есе көбейтеді.
•	Ферментелген қызылша шырыны диеталық және емдік тағам болып есептеледі. Гастрит, энтерокопит, гепатит, холестит сияқты ескі ауруларды емдеуге тиімділігі бар.Ас-қазан-ішек жолдар, жүрек-тамыр және қатерлі, сонымен бірге диабет, атеросклероз ауруларын комплексті емдеуге пайдалануға болады.
Институтта жүргізілетін барлық есептер, жобалар мен бағдарламалар «ҰТЗ ұлттық орталығы» АҚ-да тіркелген. ҒЗЖ барлық бағыттарында ғылыми зерттеудің әр кезеңінде патенттік-лицензиялық ізденістер жүргізіледі. Институтта микробиология мен вирусологияның әртүрлі бағыттарында екі ғылыми мектеп қалыптасқан. Халықаралық байланыстар дамытылып жатыр: РҒА Микробиология институты, Мәскеу; ММУ, Мәскеу; РҒА Микроағзалар физиологиясы мен биохимиясы институты, Пущино; РҒА Жаңа антибиотиктерді іздестіру институты, Мәскеу; РДЗА Тұмау институты, Санкт-Петербург; РҒА Д.И. Ивановский атындағы Вирусология институты, Мәскеу; АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Ауыл шаруашылығын зерттеу орталығы; АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Құс ауруларының Оңтүстік Шығыс зертханасы; АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі; АҚШ Флорида университеті. Іс қағаздарды жүргізу Номенклатурасына сәйкес мемлекеттік және орыс тілдерінде жүргізіледі. 1996 жылдан бері бұйрықтар қазақ тілінде шығарылады. Хат алмасу, ақпарат карталары, жарнама материалдары, рефераттар, пікірлер, кандидаттық және докторлық диссертацияларды қорғау екі тілде жүргізіледі. Қызметке аларда ғылыми қызметкерлердің қызметітің квалификациялық мінездемесіне сәйкестігі ескеріледі. Кадрларды таңдау және орналастыруда білімнің сапасы, мамандығы, жасы және алдыңғы қызмет орнының мінездемесі ескеріледі. Әр зертханада кадр резерві дайындалады, мамандардың өсуіне мүмкіндік беріледі, қызметкерлердің біліктілігін арттыру, кандидаттық және докторлық диссертацияларды қорғауға дайындау жүргізіледі. Қазіргі таңда Институт ИСО 9001:2009 сапа менеджменті жүйесін енгізуде.
Құрамы
Институт құрамында 10 лаборатория <li>биотехнология; </li> <li>клеткалық инженерия; </li> <li>клеткалық физиология; </li> <li>генетика; </li> <li>молекулалық генетика; </li> <li>физиологиялық генетика; </li> <li>эксперименттік эмбриология; </li> <li> өсімдіктердің өсуі мен төзімділігі; </li> <li>фотосинтез; </li> <li>биологиялық активті заттаржұмыс істейді. </li></ol> thumb
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері Санат:Қазақстандағы биология
Үшінші космостық жылдамдық
Үшінші космостық жылдамдық - одан əрі жоғарылатқан кезде дене Күннін тартылысын жеңіп, Күн жүйесінен шығып кететін жылдамдык.
Дереккөздер
Санат:Физика
Кіші Асес-Еган
Кіші Асес-Еган (Заломная) — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Асес-Еган өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 95 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2631
NGC 2631 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 11,0 шілдеде Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2631 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Діңгек - антенна
Діңгек - антенна — таратушы антенна ретінде пайдаланылатын, изоляцияланған тірекке орнатылған металл діңгек. Оның биіктігі өзі тарататын толқынның 1/2 бөлігінен 3/8 бөлігіне дейін, гектометрлік және километрлік толқындар үшін 350 метрге дейін жетеді. Орта толқындарда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Страхил (Варна облысы)
Страхил (Страхил) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Вылчи-Дол қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 72 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9142. Телефон коды — 05130. ЕКАТТЕ коды — 69701.
Касас-де-Бенитес
Касас-де-Бенитес (Casas de Benítez) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Манчуэла-конкенсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1055 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 46,76 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 106 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Фёклабрук
Фёклабрук (Vöcklabruck) — Аустриядағы коммуна . Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 928 адамды құрайды (31 шілде 2007). Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 46.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Вальтер Брунштайнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Ногейра (Браганса)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 431 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,65 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Преттин
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2031 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 250. Муниципалитеттің басшысы — Хельга Вельц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Лайно
Лайно (Laino) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 514 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 22020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сыбайластық бұрыш
Сыбайластық бұрыш -траекторияның екі көрші нүктелеріне сәйкес келетін жанамаларының арасындағы бұрыш.
Дереккөздер
Санат:Механика
Альблиген
250px|thumb|Картада орналасуы Альблиген (Albligen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Шварценбург округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Сафия бинт Абд әл-Мутталиб
Сафия бинт Абд әл-Мутталиб (صفية بنت عبدالمطلب (c. 560s – c. 640) — сахабия әрі ислам тарихының көркем тұлғасы.
Биографиясы
Бірінші рет Харис ибн Харбқа, екінші рет Аууам ибн Хуайлидке тұрмысқа шықты.
Солтүстік Жоңғар кенді аймағы
Солтүстік Жоңғар кенді аймағы - алтын мен сирек металдар тараған өңір.
Аймақ геотектоник. тұрғыдан Жоңғар-Балқаш геосинклиналь жүйесінің ішкі белдемі ретінде қарастырылып, Сарқант, Тастау деген 2 металлогендік шағын белдемге бөлінеді. Девон мен карбонның құмтасты, тақтатасты шөгінділерінен және гранит интрузияларынан құралған Сарқант белдемінде молибден, вольфрам, аздаған қалайы кендері тараған. Пермь граниттерімен байланысқан бұл кендер Лепсі өзені бойындағы пегматит пен кварц желілерінде кездеседі. Тастау белдемінде алтын, темір, марганец, кобальт, никель, аздаған мыс тараған, бұлардың ішінде маңыздысы алтын. Алтынның құмды-қорымды кендері антропогендік борпылдақ шөгінділер арасында, Жоңғар (Жетісу) Алатауының Балқаш пен Алакөлге қараған етегінде Тентек, Жаманты, Ырғайты, т.б. өзендер бойында және бұлардың таудан шыққан алқымындағы аллювийлік шөгінділерінде көп тараған. Ірілері Жаманты, Шет, Ырғайты, Тентек, Қызыл, т.б. құм қорымды алтын кендері. Темір мен марганецтің кіші кендері девон мен карбонның сазды-кремнийлі шөгінділерінде кездеседі. Аймақтағы кобальт пен никель Алакөл-Жоңғар жарылысын бойлай орналасқан улбтрабазит интрузияларының үгілу қыртысында тараған; грейзен және пегматит формациясына жататын металл кен орындары мен аметист, родонит, гранаттың, қызыл саздың зерттелмеген кен орындары бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кенді аудандары
Ибраһим ибн әл-Уәлид
Әбу Ысқақ Ибраһим ибн әл-Уәлид (ابراهيم ابن الوليد بن عبد الملك; 245 жыл 25 қаңтарда өлтірілген) — Умәйя әулетінен шыққан халиф, халифа I Уәлидтің ұлы.
Өмірбаяны
Ибраһим ибн әл-Уәлидтің анасы – халифа I Уәлидке күң ретінде сатылған парсы князінің қызы болған. Ол халиф ретінде билік басында тек 70 күн болған. Мұхаммед ибн Маруан жаңа халиф Ибраһим болғандығын естіген кезде, оның билігін мойындамай бүлік шығарды. Мұхаммед ибн Маруанның әскері Хомс қаласына кіріп келіп, марқұм II Уәлидтің ұлы Хакам ибн әл-Уәлидті халиф қылып жариялайды. Бүлікті басу үшін Абд әл-Ғазиз ибн әл-Һажаж жіберілді. Хомс тұрғындары II Маруанды қолдап, ол қарсыласын жеңіп шығады. Ибраһимнің талқандалған жақтастары Дамаск қаласына қайтып, бауырларын дарға асуды бұйырды. Маруан Дамаск қаласын жаулап алғаннан кейін, Ибраһим ибн әл-Уәлид қашып құтылады, алайда 750 жылдың 25 қаңтарында өл адам қолынан қаза табады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Умәйя әулетінің халифтері
Микрохирургия
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Хирургия
Робингуд
«Робингуд» — Суринамның Парамарибо қаласындағы футбол клубы. 1945 жылы құрылған.
1934 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1934 жылы туғандар