cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қызыл жебе (роман)
Жалпы мазмұны
Оқырман алғашқы кітаптан-ақ, болашақ большевиктің мінезі қандай ортада, қалай қалыптасқандығы туралы жанымен ұғып, көңілмен танитын мол мағлұматтар алады. Романда жас Тұрар қара суық өңірде тамыр жайып, қанаттанған тау шынарындай шымырлық танытады. Бұл, әсіресе, баланың болыспен алғаш бетпе-бет келіп, арбасып қалатын сәттен, шабарман Таубайдың «Әкең қайда айт?» деп азаптайтын кезден, надзиратель алып соғардай үстіне төніп кеп қалса да қашпай арқасын дуалға берген күйі астындағы жалғыз тал қызғалдақты өз өміріндей қорғаштап, жанталасқан тұстан көрінеді. Бұның бәрі де, сөз жоқ, болашақ ірі қоғам қайраткері – Тұрар Рысқұловтың бойынан көрінер алғашқы қадір-қасиеттер еді. Өзі құралпас жас балалармен ойнап жүрген Тұрар бірде жаяу жарысып озып, мәреге бұрын жеткенде қос қолын көкке көтере сермеп: «Мен Қызыл жебемін!» - деп айғай салған-ды. Жалғыз кінәсі хас жүйріктігі боп, қарау заманның қабан қанжарына шалынып кете барған "Қызыл жебе" тағдыры көңілін қатты тербеген жазушы әлгіндей ойлы, терең мағыналы сөзді жас өскіннің аузына бекерден-бекер салып отырған жоқ. Осы бір ауыз сөз арқылы автор Тұрар бейнесін көкке көтеріп кеткендей.
II)«Қызыл жебе» романының бірінші кітабында Бронников пен Наташаның көмегі арқылы хат танып, әр нәрсеге зер салып, жіті қарауды үйренген Тұрар, екінші кітапта қоғамдық-әлеуметтік іске бірте-бірте араласа келіп, Әулие-Атада уақытша үкіметті құлатушылардың алдыңғы шебінен көрінген болатын.
III)«Жұлдыз көпір» – «Қызыл жебе» роман-хамсасының үшінші кітабы. Бұл шығармаға жазушы «Азаптардан – жұлдызға жол» деген латын сөзін эпиграф етіп алыпты. Үңіле қарасақ, осы сөздің өзіне талай нәрсе сыйып кеткендей.
«Жұлдыз көпірде» жазушы Тұрардың жасындай жарқылдаған, жұлдыздай жарқыраған кезі, яғни Түркістан кеңестік автономиялық республикасы басшыларының бірі болған кезін, 1918-1920 жылдардағы Түркістан елінің өмір-тынысын суреттеген. Шындығын айтқанда, осыған дейін Т. Рысқұловтың революциялық бейнесі әдебиетте көрінген емес. Романда Рысқұловтың азаматтық, қайраткерлік, бет-бейнесін таныта түсетін, жан-жақты ашып, толықтыратын оқиғалар табиғи өрбіп отырады. Сол оқиғалардың ішінен жазушы кейіпкер мінезін дәл танытатын, айқын ашатын тартысты тұстарын талғаммен үйлестіре біледі. Әсіресе, Түркістан республикасының тағдырына, болашағына байланысты ойлары мен сол жолдағы ірі істерге үмтылысы, азаматтық тұрғысының беріктігі оның кесек тұлғасын, табандылығын танытады. Осындай тұстарда қаламгер шабыты да шамырқанып, батылдана түседі. Тұрар әрекеттерін бар шындығымен, бар қайшылығымен барынша табиғи көрсетуге күш салады.
Сондай-ақ тарихи шындықты негіз етіп алған романда тарихи белгілі адамдар да кездеседі. Қабылбек Сармолдаев, Сағдұлла Тұрсынходжаев, Нәзір Төреқұлов, Сұлтанбек Ходжанов, Санжар Аспандияров, Абдолла Жармұхамедов, Әбубәкір Диваев, Ғани Мұратбаевтар ара-тұра, Тұрарға қатысты жағдайда көрініс берсе де, олардың әрқайсысының азын-аулақ іс-әрекеті заман тынысын, уақыт рухын танытумен қатар, Рысқұлов бейнесін де жан-жақты шыңдай түседі. Замана ұлыларымен қатар жүрген Тұрар Рысқұлов туралы сыншы Тұрлыбек Мәмесейіт былай деп жазады: «Мәскеуден, орталықтан келген Фрунзе, Элиава, Рудзутак, Куйбышевтардың өзі бір төбе. Міне, кімдермен бірге, кімдермен қатар жүрген Рысқұлов! Нағыз халықтың көсемі десек лайық емес пе! Иә, ғасырдың дүниені дүр сілкіндірген ұлы кезеңі, соған лайық ұлы адамдары ғой бұлар». Азаматтық идеяларды дәріптеу үшін азаматтық тұрғы мықты болу керек. Осы азаматтық тұрғы, автордың азаматтық көзқарасы романның өнбойынан айқын сезіліп отырады. Романда Тұрар бейнесі осылай көрініс береді. Бұл – жазушының ыждағатты ізденісі мен қажырлы еңбегінің нәтижесі. Халқымыз тағдырындағы осы бір қиын кезеңді жан-жақты суреттеп, сол халқы үшін жанын аямай күрескен Рысқұлов сияқты біртуар азамат тұлғасын қаламгер толыққанды сомдап көрсеткен. Шерхан Мұртаза шығармашылығына тән шымыр сюжет, берік арқау «Жұлдыз көпірден» де айқын байқалады. Автор не нәрсені де ықшам суреттеуге, аз сөзбен көп айтуға бейім. Тілге деген жауаптылығы, тілдің, сөздің ішкі меңзеуіне, астарына үлкен мән беретіндігі анық сезіледі. Бүкіл тіршілігінде адамгершілік, азаматтық парыз бен асқақ мұраттар жетелеген Тұрар Рысқұловқа мансап креслосы емес, туған халқының өмірлік мүддесі биік. Ол сол үшін небір қиындыққа нартәуекел етеді. «Буыршын мұздан тайған» талай қиын жағдаяттар мен күндерде Тұрар Рысқұловты аман алып шыққан да оның иманы зор, парызы биік, мүддесі асқақ, адал да әділ күрескер тұлғасы еді. Сондықтан болар, суреткер Ш.Мұртаза өзінің бас кейіпкерінің бойындағы әрі азаматтық, әрі қайраткерлік абзал қасиеттерді шынайы бейнелеп бере алған. Міне, өмірде тарих аренасында орын алған шындықтар нәтижесінде ашаршылыққа қарсы коммунистік-патриоттық, азаматтық, қайраткерлік күрестің басты мазмұны – романдағы Т.Рысқұловтың өмірлік те, көркемдік те тұлғасын ірілендіріп тұр деп толық айта аламыз. Тұрар Рысқұловтай күрделі тағдыр бар жерде, тарихи шындықтардың жемісті түрде игерілгеніне «Жұлдыз көпір» романы қай жағынан алсақ та, қарастырсақ та тегеурінді дәлел. «Жұлдыз көпір» романының оқырманға айтар ойы терең, тілі көркем. Туындыдағы ой тереңдігі дегеніміз Тұрар Рысқұловтың кешегі социалистік қоғам мен революция мұраттарына, туған халқының нұрлы болашағына қызмет етуге негізделген көпарналы, көптартысты, көп мағыналы іс-әрекеттерінің уағынан да, ірісінен де кеңінен аңғарылады.
IV)«Қызыл жебе» роман-эпопеясының төртінші кітабы «Қыл көпір» деп аталады. Шығарма ауқымына Т.Рысқұлов өмірінің ең шешуші тұстары – мемлекеттік қайраткерлік өрлеу кезеңі алынған. Ұлттардың өзін-өзі басқару, революция жеңістерін орнықтыру, социалистік жолдарын нығайту мен өркендету, ұлттық республикалардың экономикасын арттыру жоспары, қазақ халқының жұт пен аштыққа ұрынған кездегі зобалаңы мен өлшеусіз трагедиясы тәрізді мәселерді шешу барысындағы Т. Рысқұловтың азаматтық-қайраткерлік орасан тұлғасы оның ширыққан-шиеленіскен тағдырының драмалық кезеңдері арқылы кеңінен әрі мейілінше нақты іс-әрекеттер үстінде көрсетіледі. Осы арада атап айту керек, суреткер Шерхан Мұртаза Т. Рысқұловтың халық перзенті ретіндегі қаһарман ерлігінің бүкіл әлеуметтік-тарихи мазмұнын, қыл-көпір температурасын сол шынайы қалпында яғни не асқындырмай, не әлсіретпей мейілінше байыппен бейнелеген. Мысалы, Сталиннің орынбасары болып жүргенінде Тұрар Рысқұловтың Якут, Дағыстан, Абхаз, Аджар автономиялық республикаларының, сондай-ақ Бурят, Комби, Чечен – Ингуш автономиялық облыстарының құрылуына көп күш-жігер жұмсағаны белгілі. Жазушы осының бәрін тізіп, тәптіштеп жатпайды. Тек Сталин мен Рысқұловтың жүздесуі барысында еске түскен бір деталь арқылы ғана береді. Мысалы: «Асылы, Рысқұловты тек қазақ жанды дейтіндер қателеседі. Иә, Сталиннің әлі есінде: жиырмасыншы жылдардың басы еді. Ұлт мәселелері жөніндегі Комиссариаттың бар кезі. Сталин – Нарком, Рысқұлов – орынбасар. Осы Рысқұлов сонда сонау қиыр терістікте жатқан сахалардың жоғын жоқтап, Сталиннің мазасын қайта-қайта алғаны бар», - деген эпизодтың өзі талай нәрсені аңғартып тұр. Жазушы Тұрар Рысқұловтың халықаралық деңгейдегі зор тұлға, өрелі қайраткер екендігін романның «Қызыл батыр» тарауында әдемі көрсеткен. Ол – Коминтерннің Монғолиядағы Төтенше өкілі ретінде жас республиканың мемлекеттік құрылымына, соның қалыптасуына үлкен үлес қосқан жан. Дегенмен, «Қыл көпір» романында ең басты назар Т. Рысқұловтың Сталинге жазған екі хатының әлеуметтік тарихына аударылады. Шерхан Мұртаза осы романда сонымен қатар сталиндік репрессияның түп-тамырына да үңілген.
Қорытынды
Т. Рысқұловтың көркемдік бейнесі жазушы Ш. Мұртаза шығармашылығында өз деңгейінен де жоғары көрсетілгендей. Осы туындыны оқу арқылы Тұрарды танымайтындар таныды, білмейтіндер білді, ұнатпайтындары ғашық болды. Жазушы ұлы тұлғаны халқымен қауыштыру мақсатында отыз жыл ғұмырын арнады. Рас, кезінде жазушыға сын да айтылды, түрлі сұрақтар да қойылды. Бүгінде біршама адамдар бұл хамса - романды жоғары бағалап,Т.Рысқұловтың өмірінен сыр шертіп тұрғандықтан М.Әуезовтың "Абай жолы" сынды роман-эпопея деп санайды. Алайда ғылыми тұрғыда дәлелденбеген көзқарас болғандықтан, ғылым тарапынан аталмыш еңбекті роман-эпопея деп айта алмаймыз. Бес том кітап арнап отырып, жазушының өзі: «Тұрардың өз деңгейінде зерттей алған жоқпын. Т. Рысқұлов әлемі – шексіз, шетсіз әлем. Оның мұхитына сүңгу енді сендердің еншілеріңде», - деген еді. Бұл да ұлылар айтуға тиіс сөз сияқты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Санат:Қазақша кітаптар Санат:Романдар
Вячеслав Борисович Колпаков
thumb|right Вячеслав Борисович Колпаков (27.8.1937 жылы туған, Удмуртия, Можга қаласы) – актер, Қазақстанның халық аристі (1983); 1972 жылдан Қазақстанның еңбек сіңрген артісі).
1956 жылы Қорған драма театры жанындағы студияны бітірген. Осы театрдың құрамында 1963 жылға дейін қызмет етті. 1963 – 66 жылдары Челябі қаласындағы театрда, 1966 жылдан Қостанай облыстық орыс драма және қуыршақ театрында актер болды. Алғашқы ойнаған рөлі – В.М. Куршонның “Тамаша құйма” спектакліндегі Костя (1957). Оның орындаған рөлдері қатарында Лопахин, Устин (М.А. Шолоховтың “Полк келе жатыр” және “Көтерілген тыңы” бойынша), Максим Скрипка (С.С. Смирновтың “Мен көрген адамдарында”), Денис (В.А. Соловьевтың “Денис Давыдовында”), Пифагор (А.А. Дударевтің “Үйіндісінде”). Көбінесе, өткір мінезді рөлдерде ойнауымен ерекшеленді.Колпаковтың көп қырлы актерлік дарыны Глумов (А.Н. Островскийдің “Ұлық болсаң – кішік болында”), Прозоров (А.П. Чеховтың “Апалы-сіңлілі үшеуінде”), Цыганов (А.М. Горькийдің “Жауыздарында”), Мышкин (Ф.М. Достоевскийдің “Нақұрысында”), Осип (Н.В. Гогольдің “Ревизорында”), Аким (Л.Н. Толстойдың “Қараңғылық патшалығында”), Жантық (Ғ.Мүсіреповтің “Қозы Көрпеш – Баян сұлуында”), Яго, Глостер (У.Шекспирдің “Отеллосы” мен “Король Лирінде”), Дон Алонсо, Дон Педро (П.Кальдеронның “Махаббатпен ойнауға болмайдысында”) сияқты әр алуан рөлдерді орындауда айқын байқалды.
“Құрмет Белгісі” орденімен және медальдермен марапатталған.
Кэмбридж (Массачусетс)
Кэмбридж (Cambridge) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 105 162 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.47 км² шамасында. FIPS коды — 25-11000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Тоқтамыс Қадошұлы Жұмағұлов
'Жұмағұлов Тоқтамыс Қадошұлы (1965 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы Черновая ауылы) – мемлекет қызметкері, заң ғылым кандидаты. Жұмағұлов – 20 ғылыми еңбектің (құқық реформасы және мемлекеттік қызмет мәселелеріне арналған) авторы. Медальдармен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары
Рико (Од)
Коммунаның INSEE коды — 11313, пошта индексі — 11400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Төрткен Кененқызы
Төрткен Кененқызы 1936 жылы Жамбыл облысы Қордай ауданында туған. 1955 жылы қазіргі Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін бітірген. Оқу бітірген соң 15 жылдай орта мектептерде ұстаз, 1975 жылдан бастап, Алматы облысы Іле ауданында халық ағарту, мәдениет орындарында қызмет істеген. 1999-2009 жылдары қазіргі Ж.Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжінде ұстаздық еткен. ҚР Мәдениет қайраткері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вилланова-Монтелеоне
Вилланова-Монтелеоне (Villanova Monteleone) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2588 адамды құрайды. Халық тығыздығы 12,78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 202,58 км² шамасында. Пошта индексі — 07019.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Leonardo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Пьедрафита-дель-Себреро
Пьедрафита-дель-Себреро (Piedrafita del Cebrero) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лос-Анкарес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1263 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 105,10 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Цуцвиль (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Цуцвиль (Санкт-Галлен) (Zuzwil SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Виль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4465 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.96 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3426, пошта индексі — 9524.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Сюжет
Дереккөздер
Санат:Сюжеттер Санат:Әдебиеттану Санат:Әдебиет терминдері
Оппониц
Оппониц (Opponitz) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1021 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39,67 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 24.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Форстер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Қайтадан туындаған су
Минералдардың (мәселен, гипстің) ылғалсыздану процесі салдарынан туындай отырып, сол минералдардың кристалдану немесе қабатаралық сулары есебінен қалыптасатын дербес су, немесе байламды су.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Әскер үлесі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Вырхари (Кырджали облысы)
Вырхари (Върхари) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Момчилград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6814. Телефон коды — 03631. ЕКАТТЕ коды — 86030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Баррейру (аудан)
Баррейру (аудан) (Barreiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Баррейру муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8822 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2365,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Убатай Әлімходжаев
ӘЛІМХОДЖАЕВ Убатай (1921 ж.т., Шу ауданы Төле би а.) – қайраткер. 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан, атты әскер полкінің қатарында жаудан Мәскеу, Смоленск қ-ларын қорғауға, Днепрден өту шайқасына қатысып, Киев қаласын жаудан азат етуге қатысады. Польша жерінде шайқасып, Берлинді алуға қатысқан. Бейбіт еңбекке оралған соң Шу ауданы партия к-тінде насихатшы, партия мектебінің тыңдаушысы. Қазақстан Орт. партия к-тінде нұсқаушы, мектеп директоры, ауданы оқу бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1962 – 82 ж. Жамбыл облысы атқару к-тінің басқарма бастығы болды. Еңбек Қызыл Ту, Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен, медальдармен марапатталған. «Республика мәдениетіне еңбегі сіңген қызметкер», «КСРО кинематографистер Одағының үздігі», «Қазақ КСР-і халық ағарту ісінің үздігі» атақтарының иегері.
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Теңіз тұманы
thumb|right Теңіз тұманы – теңіз бетіндегі ауа массаларының жылы су үстінен суық су үстіне ауысқанда байқалатын тұман (мысалы Атлант және Лабрадор ағыстарының әсерінен болатын үлкен Ньюфаундленд банкасы маңындағы тұмандар).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ақоразов Махмұт
Ақоразов Махмұт
Ақоразов Махмұт (1926 ж. т., Атырау облысы, Ембі ауданы) – соғыс ардагері. 1944 – 45 ж. сержант. Ақоразов Еуропа қалаларын жаудан азат ету соғыстарына қатысты. Соғыстан қайтқан соң Ембі мұнай барлау экспед-нда көп жыл еңбек етіп, зейнеткерлікке шықты. 2-дәрежелі Отан соғысы ордені, «Еңбектегі ерлігі үшін», «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Игорь Андреевич Армаш
Игорь Андреевич Армаш (молд. Igor Armaș; 14 шілде 1987, Каушаны, Молдова КСР) — молдовалық футболшы, қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:Молдова футболшылары Санат:Молдова Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Зимбру ФК ойыншылары Санат:Хаммарбю ФК ойыншылары Санат:Кубань ФК ойыншылары Санат:Анжи ФК ойыншылары Санат:Волунтари ФК ойыншылары
Олонзак
Олонзак (Olonzac) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34189, пошта индексі — 34210.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Б. з. д. 52 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 52 жылы туғандар
Жазира Жаппарқұл
Жазира Әбдірахманқызы Жаппарқұл (1993 жылы 22 желтоқсанда туған) — қазақстандық зілтемірші, әлем чемпионаттарының екі дүркін күміс жүлдегері, 2010 жылғы жасөспірімдер арасында Олимпиада чемпионы, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс иегері.
Б. з. д. 52 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 52 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жазира Жаппарқұл
Өмірбаян
Оның ең алғашқы жаттықтырушысы, дене шынықтыру пәнінен сабақ берген және осы спортқа алып келген кісі - Дүйсенбек Құрманбеков.
Жазира жаттығу кезінде жұлқа көтеруден 123 келіні, серіппе көтеруден 150 келіні оңай еңсереді. Алматыда өткен әлем чемпионатында (2014 ж.) 69 келі салмақта сынға түскен 20 жастағы Жазира Жаппарқұл қоссайыста 262 келі салмақты еңсеріп, күміс жүлдеге ие болды. Жазира өзінің басты қарсыласы Ре Ын Хиден (КХДР) 3 келі ұтылды. Жазира Жа­п­парқұл екінші ретте 118-ді ала ал­мағанмен, соңғы мүмкіндігінде тө­­бе­сіне тік көтерді. Ол қытай қызы Ю Я Ченнен бір­неше грамға ауыр болған соң бұл бағдарла­ма бойынша үшінші орында қалды. Жазира Жаппарқұл 140 келіден бастап, екіншісінде 144 келіні ал­ғанымен, төрешілер есепке алған жоқ. Үшінші тәуекелге шыққан Жазира бәрібір бұл салмақты бағындырды. Алматыда өтіп жатқан әлем чемпионатында (2014 ж.) 145 келі көтерген Ре Ын Хиден (КХДР) әлем чемпионы атанды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан зілтеміршілері Санат:Әлем чемпионатының күміс жүлдегерлері Санат:Қазақстан ауыр атлеттері Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер
Ұлту Қабаева
Ұлту Қабаева 1967 жылы Түркістан облысы Шардара ауданы Қоссейіт ауылында дүниеге келген. 1989 жылы қазіргі Ж.Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжін, 2000 жылы Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының эстрада бөлімін бітірген. Қазір Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Орталық ансамблінде әнші.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санта-Рита-д’Уэсти
Санта-Рита-д’Уэсти (Santa Rita d'Oeste) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 110 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 210,265 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10 адам/км².
Тарихы
Қала 1952 жылы құрылған.
Кроссинг
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Сергей Геннадиевич Исаков
Сергей Геннадиевич Исаков (1952, Алматы қаласы) рапирадан ХДСШ-і. Республиканың әлденеше мәрте, КСРО-ның (1978-Львов, Украина), Әлемнің (1973, Гетеборг,Швеция, командалық есепте) чемпионы. Жаттықтырушысы: Г. Исаков.
Дереккөздер
Санат:Рапирашылар
Санат:Тұлғалар
IC 4449
IC 4449 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4449 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Бад-Файльнбах
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7535 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 57,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 87 129. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Хофер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Мантен
Мантен – Ақмола облысы Ерейментау ауданының солтүстік-шығысындағы ағынсыз көл, Новодолинка ауылынан 6 км жерде, теңіз деңгейінен 358 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Ұзындығы мен ені 1,2 км, су жиналатын алабы 286 га. Түбі лайлы тұнба, суы тұзды, қар суымен толығады. Негізінен мөңке, алабұға ауланады.
Санат:Ерейментау ауданы көлдері
Тельгте
Тельгте (Telgte) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Варендорф ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19114 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 90,6 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 70 044. Қаланың басшысы — др. Дитрих Мендерман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Бектөбе (ауыл)
Бектөбе — Жамбыл облысының Жамбыл ауданындағы ауыл, Қаратөбе ауылдық округі орталығы.
Халқы
Ауылда өндірістік кооперативтер мен шаруа (фермер) қожалықтары жұмыс істейді. Тұрғындары аудан орталығымен және т.б. елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Жеңілдік
Жеңілдік - сатып алу және сату келісімінің жағдайлары, оларда тауардың келісімде көрсетілген бастапқы немесе базистік бағасын кеміту мөлшері белгіленеді. Сауда айналымында бұл жеңілдік жай, күрделі және сериялы (үдемелі) жеңілдіктерге ажыратылады. Жай жеңілдік кезінде сатып алушы төлейтін іс жүзіндегі баға бастапқы бағаның тұтастай белгілі бір пайызға немесе белгілі бір сомаға бір жолғы кемітілуі арқылы белі іленеді. Күрделі жеңілдік бағаның бірнеше рет кемітілуі арқылы жүзеге асырылады. Сериялы жеңілдіктерді сатушылар бір түрлі заттардың үлкен тобын (сериялап) көтере сатып алушыға береді, тауарларды осылайша неғұрлым көп алса, сериялы жеңілдік те соғұрлым өсе түседі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Қорағаты өзені
Қорағаты, Құрағаты – Шу өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов, Меркі, Шу аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 172 км, су жиналатын алабы 5840 км2. Ірі салалары: Мөңке, Ащыбұлақ, Үлкен Қайнар, Қызтоғансай, Мақан, Ақермен, Қайыңдысай, Ойранды, т.б.
Бастауы
Бастауын Қырғыз Алатауының солтүстік беткейінен алып, Кеңес ауылы тұсында Шу өзеніне сол жағынан құяды.
Гидрологиясы
Аңғары Құрағаш ауылына дейін жарқабақты, жарлы келген. Орта және төменгі арнасы жазық өңірмен өтеді. Мұнда жағалауы жазық, аңғары кең. Жауын-шашын, қар суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Кеңес ауылы тұсында 3,63 м3/с. Суы егін шаруашылығына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Шу су алабы Санат:Меркі ауданы өзендері Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы өзендері Санат:Шу ауданы өзендері
Лариса Әмірқызы Бимендина
Бимендина Лариса Әмірқызы (14 қаңтар 1942 жылы, Ақмола облысы, Алексеевка ауылында туған) — ғалым, химия ғылымдарының докторы (1990 жылы), профессор (1994 жылы). Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1965 жылы).
Сілтемелер
1. "ПОЛИМЕР-ПОЛИМЕРНЫЕ КОМПЛЕКСЫ"
2. МАГИСТЕРСКАЯ ДИССЕРТАЦИЯ
Дереккөздер
Санат:1942 жылы туғандар Санат:Зеренді ауданында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан химиктері Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Сәтбек батыр
"Сәтбек батыр" - тарихи дастан.
20-ғасырдың бас кезінде шығыстық сарында бірнеше қисса, дастан жазып шығарған ақын Ақылбек Сабалұлы ел ауызында сақталған тарихи оқиға негізінде "Сәтбек батыр" дастанын жазып, Қазан қаласында 1909 жылы "Қисса-и Сәтбек" деген атпен Ш.Хұсайыновтың Университет баспасында, "Қисса-и Сәтбек батыр" деген тақырыппен 1911 жылы ағайынды Кәрімовтар баспасында және 1915 жылы осы қаладағы тағы бір баспада жеке кітап етіп шығарады.
Ақылбек дастаны және ел ішіндегі әңгімелер ықпалы болса керек, Сәтбек батырдың басынан өткен оқиғаны жырлаған бірнеше нұсқа бар. А.Сабалұлы жазған дастан мен басқа осы іспеттес жыр нұсқаларына ортақ тақырыптық желі - Ресей патшалық үкiметінің қазақ даласындағы зорлық-зомбылыққа негізделген отаршылдық саясатын әшкерелеу. Ертіс өзенінің бойында бейбіт өмір сүріп жатқан Сәтбек ауылынан Жармақ (Ермак) бастаған орыс әскерлерінің еш себепсіз қырып салуы дастан оқиғасына негіз болған да, осы арқылы сапарда жүріп бала-шағасынан қапыда айырылған Сәтбек батырдың ашу-ызасы отарлаушылардың бірін қалдырмай өлтіріп, кек алуымен ғана тынып қоймай, орыс патшасы алдында еш қаймықпай, өз ісінің дұрыстығын дәлелдеп бергендігіне көз жеткізеді. Шығарма оқиғасы одан әрі шиеленісіп, патшаның халық арасында беделі зор батырды шен-шекпен беру арқылы өз мақсатында пайдаланбақ арам ойына бірден тойтарыс қайтарған Сәтбектің бостандық сүйгіш, өз елінің азаттығы жолында жанын пида етуге даяр өр тұлға бейнесі жарқырап көрінеді. Сәтбек батыр жайлы аңыз бен Ақылбек және басқа ақындар жырлаған дастандар өз кезінде ел арасына кеңінен тарап, халықтың отаршылдық бұғауынан азат болуына итермелеген сүйікті шығармасы болған. Ақмолалық Күсембек Байғұттыұлының ел аузынан жинаған "Сәтбек батыр" дастаны мен қарағандылық Зарықбай Елмағамбетовтің Ақмола қаласының тұрғыны Мұстафа деген кісінің жырлауынан жазып алған осы аттас нұсқасының оқиғалары А.Сабалұлы дастанымен ұқсас болса, ғалым Әуелбек Қоңыратбаевтың Алматы облысы өңірінен жазып алған "Сәтбек батырдың әңгімесі" мен "Қазақстан ҒA Тіл және әдебиет институты ұйымдастырылған Семей фольклорлық экспедициясы 1946 жылы Семей облысында хатқа түсірген "Мырза Сәтбек батыр" нұсқаларында сюжеттік айырмашылықтар кездеседі, ал ауыз әдебиетін жинаушы Жұматай Мәдиевтің павлодарлық Нұрғали Бейсеновтің айтуынан жазып алған "Сәтбек батыр" нұсқасында Сәтбек батырды поштада істейтін Паромский деген кісі сотталудан аман алып қалуға көмектеседі. Аяқталмаған осы нұсқалар сақталған Орталық ғылыми кітапхана қорында Әдебиет және өнер институтының қолжазба және мәтінтану бөлімінде "Сәтбек батыр" жырының басқа бірнеше нұсқасы бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Қазақ дастандары
Миннесота университеті
Миннесота университеті — Миннесота ның Миннеаполис және Сент-Поль ірі қалаларында орналасқан зерттеу университет і. Бұл университет — ескі және Миннесота университеттерінің (ағылш. University of Minnesota system, Миннесота Штат ының университеттер мен колледждерінің жүйесімен шатастыруға болмайды, ағылш. Minnesota State Colleges and Universities System) үлкен жүйесінің бір бөлігі, ол елде кампус көлемі бойынша төртінші орынды иеленеді (онда 2010-2011 оқу жылында 51 721 студент білім алады)
Миннеаполис
Миннеаполистегі кампус Миссисипи өзенімен екіге бөлінген. Шығыс бөлігі ең үлкен болып табылады, аумағы 1,24 км²
Сент-Поль
right|thumb|200x200px|Аймақтың оңтүстігінен жасалған аэротүсірілім. Сент-Польдегі кампус қызыл сызықпен көрсетілген Сент-Польдегі кампус Фолкон-Хайтс қала маңымен шектеседі. Миннеполистегі қалалық кампустан жоғарғы көгалдандыру деңгейімен ерекшеленеді.
Танымал түлектер
Ферингтон Даниэльс — американдық ғалым-физик және химик, күн энергетикасын сынаушылардың бірі.
Дереккөздер
↑ Мынаған өту: 1 2 OIR : HR Employee Count
↑ University of Minnesota — Twin Cities (U of M) — Admissions | Financial Aid | Tuition | Degrees | Athletics — Minneapolis, MN
↑ General Information of Interest — College of Pharmacy — University of Minnesota
Әмір Рақыш Сәтұлы
Әмір Рақыш Сәтұлы (1930 жылы туған, Жамбыл ауданы Аса ауылы) – филолог ғылым докторы Қазіргі әл-Фараби атынд. Қазақ ұлттық университетін бітірген (1951). 1954 – 55 жылы мектеп мұғалімі, 1955 – 64 жылы Қазақ КСР Ағарту мин-нің пед. ғылымдары иниверситетында аға ғылыми қызметкер, хатшылық меңгерушісі, директордың орынбасары, 1965 – 69 жылы қазіргі әл-Фараби атынд. Қазақ ұлттық ун-ті қазақ тілі кафедрасының меңгерушісі, 1966 – 74 жылы декан, 1974 – 87 жылы Алматы пед. шет тілдер институтында (қазіргі Абылай хан атынд. Қазақ мемлекетаралық халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті) ректорлық жалпы тіл білімі кафедрасының меңгерушісі, 1988 – 92 жылы Қазақ КСР Білім мин-нің пед. ғылымдары ғыл. зерттеу иниверситетының «Қазақ тілі мен әдебиет оқыту методикасы» бөлімінің бас ғылыми қызметкері, меңгерушісі қызметтерінде болды. 1992 жылдан әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде қазақ тілі кафедрасында оқытушы. 80-нен аса ғыл. еңбектері, соның ішінде 7 монографиясы жарық көрген. «Құрмет белгісі» орденімен, Қазақ КСР Жоғ. Кеңесі Құрмет Грамотасымен марапатталған 5 ғыл. кандидатын тәрбиелеген.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Керинчи
Керинчи тауы Индонезиядағы ең биік жанартау болып табылады. Керинчи тауы Индонезиядағы орталық-батыс Суматраның Пегунунганда аймағында орналасқан.
Бұл жердің өзіне тән ерекшелігі - қоршалып тұрған бассейннен 2400-3300 м биіктікте орналасқан емен ағаштарының орманы бар. Керинчи тауының маңы Ұлттық саябақ болып табылады. Керинчиға Керсик То елді мекені арқылы көтерілуге болады. Керинчи жыл сайын атқылап тұратын басқа индонезиялық жанартаулармен салыстырғанда белсенді жанартау болып табылады.
Саябақта әлемге танымал ең ірі гүлдер өседі. Олардың қатарында адам шошырлықтай ірі, паразит болып табылатын қызыл гүл Рафлезия Арнольди және биіктігі 2 м болатын алау іспетті Аморфоппалус Титанум гүлі де бар.
Ол жерден түрлі құстарды тамашалауға болады.
Керинчи тауында мүйізтұмсықтар, жолбарыстар, пілдер, аюлар мен жабайы жануарлар кездеседі. Керинчи тауы шыңының биіктігі 3805 м-ді құрайды. Ол - Ириан-Джая Пунсак Джаявиджаядан кейінгі Индонезиядағы ең биік екінші тау.
Аталған тау батыс жағалауға таяу Пенинунгуан Букит Барисанда, аралдың батыс орталық бөлігіндегі Джамби провинциясында орналасқан. Керинчиге жеңіл көлікпен Падангтан 6-7 сағат уақытта Керск Туо елді мекені арқылы көтерілуге болады.
Керинчи алғаш рет 1934 жылы атқылаған болатын.
Дереккөздер
Санат:Индонезия географиясы Санат:Белсенді жанартаулар
Әскерге хабар беру
Әскерге хабар беру (Оповещение войск) — барлық бөлімшелер мен бөлімдер үшін арнайы бекітілген сигналдарды (қарсыластардың әуе шабуылы туралы, радиоактивті, химиялық, бактериялық залалдар туралы және т.б.) жеткізу, беру. Әскерге хабар беру әскердің дер кезінде қорғануы немесе қарсы әрекет жүргізуі үшін шара қолдануы мақсатында жүргізіледі. Әскерге хабар беру қарсыластардың тұтқиылдан ядролық шабуыл жасау қаупін жойып, әскердің дер кезінде шара қабылдап, барлық қорғаныс құралдарын барынша толық қолдануына мүмкіндік береді. Радиоактивті, улағыш, бактериялық заттар тапқан кезде бөлімше командирінің нұсқауымен жедел түрде хабарлау сигналы беріледі. Әуедегі қарсыластар туралы хабар радио және байланыстың сигнал құралдары арқылы беріледі.
Шолпан Дәржанова
Шолпан Дәржанова 1980 жылы Алматы облысы Сарқан ауданы Қойлық ауылында туған. 2000-2002 жылдары Ж.Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжінде ұстаздық етті. Қазір «Гүлдер» ансамблінің әншісі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Аққыр ауылдық округі
Аққыр ауылдық округі – Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Аққыр ауылы кіреді. Орталығы – Аққыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1113 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы ауылдық округтері
Мардан Келдібайұлы Байділдаев
Мардан Келдібайұлы Байділдаев  (12.4.1926, қазіргі Қызылорда облысы Жалағаш ауданы Еңбек ауылы — 5.3.1994, Алматы) — қазақ ауыз әдебиетін жинаушы, зерттеуші.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дракат (Массачусетс)
Дракат (Dracut) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 29 457 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 55.3 км² шамасында. FIPS коды — 25-17475.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Уй-Люльна-Соим
Уй-Люльна-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сумысь-Я өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Идзясъю
Идзясъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ёлва өзенінің оң жағалауынан 156 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ниуэ
Ниуэ (Niue ) – Жаңа Зеландияның иелігіндегі оңтүстік Тынық Мұхитында орналасқан арал.
Ниуэ – дүние жүзіндегі ең ірі маржанды арал. Метрополиядан 2500 км-дей қашықтықта, Тынық мұхиттың оңтүстік бөлігінде, Полинезияда орналасқан. Аумағы 259 км². Халқы — 1800 адам (2005), әкімшілік орталығы – Алофи. Аралдың ішіндегі үстірттің биікт. 60 м-ге дейін жетеді. Халқының негізгі бөлігі қалың пальма ормандары өскен жағалаудағы құнарлы жерлерге шоғырлана қоныстанған. Аумағының 1/4-і егіншілікке жарамды. Мұнда банан мен кокос өсіріледі. Өзендер мен бұлақтар жоқ. Сондықтан арал тұрғындары жаңбыр суын жинап, сақтайды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлш. 2000 мм-ге жетеді. Аралға жылына 800-дей турист демалуға келеді. Аралды 1774 жылы Джеймс Кук ашқан. Ниуэге алғашқы ағылшындар 1830 жылы келді. Экспортының негізін кокос жаңғақтары, копра, бал мен жемістер құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ниуэ Санат:Қауымдастырылған елдер
Кунар (Унг тармағы)
Кунар — Ресейдегі өзен. Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Унга өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цивиль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Чувашия өзендері
Нядтей
Нядтей — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерута өзенінің оң жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ырысты Сүлейменова
Ырысты Сүлейменова 1977 жылы Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы Ақсу ауылында дүниеге келген. 2003 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір ҚР Қорғаныс министрлігінің Орталық ансамблінде әнші.
Нядтей
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ырысты Сүлейменова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Консорттар
Консорттар (Консорты) (Мазинг, 1966) — консорция мүшелері. Инконсорттар — консорцияның өнімді ядросы (автотрофты, гетеротрофты және миксотрофты), инконсорттардың ішінде болатын эндоконсорттар консорттардың денелерінің бетінде болатын эпиконсорттар және консорттардан қашықта мекендейтін, бірақ олармен мезгіл-мезгіл қатынасып тұратын экзоконсорттар болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Б. з. д. 53 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 53 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
NGC 3779
NGC 3779 — Crater шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3779 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36084, IC 717, MCG -2-30-13.
Джаве
Джаве (Giave) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 613 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Пошта индексі — 7010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Andrea.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Туғызған ата-ана жоқ...
«Туғызған ата-ана жоқ...» — Абайдың 1896 жылы жазған өлеңі.
Өлең
Туғызған ата ана жоқ,
Туғызарлық бала жоқ.
Қызығымен және жоқ.
Тулайын десе шара жоқ,
Толықсып жүрер шама жоқ.
Ұйқы мен астан дәм кетіп,
Сақалда, шашта қара жоқ.
Байбайшыл тартып, баға жоқ.
Жастарға жаппас жала жоқ.
Жат қораны күзеткен
Қартаң шалда сана жоқ.
Қубас
Қубас — Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты Ақжарма ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Қызылорда қаласынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 118 адам (65 ер адам және 53 әйел адам) болса, 2009 жылы 91 адамды (52 ер адам және 39 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Санта-Рита-ду-Паса-Куатру
Санта-Рита-ду-Паса-Куатру (Santa Rita do Passa Quatro) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рибейран-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27.627 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 752,993 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1885 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Винкьо
Винкьо (Vinchio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 677 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 14040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Vincenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ортаңғы Гусинец
Ортаңғы Гусинец — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урдюж көлі - Урдюжская Виска өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рабаде
Рабаде (Rábade) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Луго ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1723 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,2 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 13 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Базадинген-Шлаттинген
250px|thumb|Картада орналасуы Базадинген-Шлаттинген (Basadingen-Schlattingen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Диссенхофен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1679 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4536, пошта индексі — 8254.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Габрово (Кырджали облысы)
Габрово (Габрово) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
Валюталық заңдар
Валюталық заңдар / валюталық заңнама — валюталық реттеу мен валюталық бақылау саласында қолданылатын құқықтық актілердің жиынтығы. Валюталық қатынастарды реттейтін құқықтық актілерде валютамен және валюталық құндылықтармен жасалатын операцияларға тыйым салумен, оларды шектеумен және тәртіптеумен байланысты әкімшілік, конституциялық, қаржылық және азаматтық құқық нормалары баяндалады, олардың көбісі өктемдік жасау сипатында болады, оларда баяндалған құқықтық қатынас субъектілерінің мінез-құлық ережелерінен ешқандай шегінуге жол бермейді, қатынастарды реттеудің екіметтік әдістеріне негізделген. Қазақстанның валюталық заңнамасы жүйесінде ҚР Конституциясы, ҚР Азаматтық кодексі (1994), ҚР Кеден кодексі (2003), "Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы" ҚР Заңы (1996) басым орын алады.
Габрово (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 667 адамды құрайды.
Касильяш
Касильяш (Cacilhas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Алмада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Валюталық заңдар
Дереккөздер
Санат:Экономика
Габрово (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6691. Телефон коды — 03699. ЕКАТТЕ коды — 14221.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Касильяш
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6970 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7 185,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Шерубайнұра
Шерубайнұра – Қарағанды облысының Шет, Абай ауданы, Бұқар жырау аудандары аумағындағы өзен. Ұзындығы 281 км, су жиналатын алабы 15600 км2. Ендірек жері -10 м, ең терең тұсы - 1.4 м
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы жарлы. Өзен алабында жер бетіне шығып жатқан ежелгі тау жыныстары кездеседі. Бойында Қотыр Қызылтау, Қотыртас, Бұғылы қыратты шоқылары бар. Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Сәуір айының басында суы тасиды. Мұзы 120-150 тәулік жатады. Шерубайнұраға 12 сала құяды. Негізгі салалары: Қарамыс, Талды, Тұматай, Қызылқой, Топар, Соқыр. Көп жылдық орташа су өтімі Шерубайнұра ауылы тұсында 5,04 м3/с. Өзен суы Жартас, Краснополянское, Шерубайнұра бөгендерімен реттелген. Суында торта, аққайраң, алабұға мөңке, шортан, оңғак, шаян тіршілік етеді. Алабында 14,1 мың га суармалы жер бар.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) өзендері Санат:Бұқар жырау ауданы өзендері Санат:Шет ауданы өзендері Санат:Нұра су алабы
Фивы
Фивы(грек. – Thēbaі, ежелгі египет – Уасет)
Санат:Тарих Санат:Терминология
طيبة (توضيح) Theben Theben თებე Thebae (discretiva) Theben Theben Фіви (значення)
Әуезхан Әміреқұлов
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Ламбрекин (геральдика)
Ламбрекин (геральдика) (les lambrequins, Намёт) — геральдикалық әшекей.
thumb||[[Бурлет және Ламбрекин киген сарбаз]] Крест жорықшыларының екінші жорығында алғашқы топфхельмддер пайда болды, бірақ уақыт өте келе сабаздар оның үстіне күн сәулелерінен қорғау мақсатында кездеме кесектерінен жамылғы жасай бастады.
Гербті сондай-ақ тәуелсіз тұлға мемлекеттік түсті, ал княздар - таңқурай түсті барқытты мантиямен (le manteau) жабатын.
Тағы қараңыз
Санат:Елтаңба элементтері Санат:Геральдика
Melodifestivalen
Melodifestivalen (, melodi — әуен, festivalen — фестиваль) — Швецияда өткізілетін музыкалық байқау. Шведтік телевидениесімен (SVT) және Шведтік радиосымен Швециядан Еуровидение ән байқауында өкілділік ететін әншіні анықтау үшін ұйымдастырылады.
1958 жылдан бастап әр жыл сайын өткізіледі. 2000 жылдан Мелодифестивален — Швециядағы ең әйгілі телебағдарлама Сонымен қатар, байқау радио және ғаламтор арқылы хабарланады.
2007 жылы жартылай финалдарды шамамен 3,1 млн, ал финалды шамамен 4 миллион шведтіктер тамашалады. Фестивальдің бес жеңімпазы Еуровидение байқауының жеңімпаздары болып атанды.
Тарихы
Алғашқы конкурс 1958 жылы өтті. Оның жеңімпазы «Samma stjärna lyser för oss två» өлеңімен (кейін, оның атауы «Lilla stjärna» (Кішкентай жұлдыздар) деп өзгертілді) Alice Babs атанды. Ол 1958 жылдың 12 наурызында өткен Еуровидение ән байқауында 4-ші орынды иемденді.
Мелодифестивален 1956 жылдан бастап үш рет өткізілген жоқ: бірінші рет, 1964 жылы, әншілердің ереуілінен кейін. Екінші рет, 1970 жылы, скандинавия елдерінің дауыс беру жүйесіне қарсы болғандықтан (1969 жылы 4 ел жеңіске жетті: Испания, Ұлыбритания, Нидерланд және Франция) және үшінші рет, 1976 жылы, 1975 жылдың Еуровидение байқауын өткізгендіктен, жеңіс жағыдайында байқауды қатарынан екі жыл бойы өткізе алмайтындығынан бас тартты.
Уылдырықтарды қолдан ұрықтандыру
Уылдырықтарды қолдан ұрықтандыру. Табиғи жағдайда балықтардың ұрықтануы сперматазоидтарының уылдырықпен, яғни аталық және аналық жыныс жасуша қосылуымен аяқталады. Сондықтан да, уылдырықтарды қолдан ұрықтандырғанда, әрбір жыныс клеткаларынық өз ара қосылуын қамтамасыз ету қажет болады. Алғашқы кезде, табиғи жағдайға сәйкестендіру мақсатында балықтардан алынған уылдырықтардың үстіне су, одан кейін еркегінің “ақ сүтін” құйып, 1—2 минут араластырған. Бұл әдісті — балықтарды ұрықтандырудың дымқыл әдісі деп атаған. Мұндай әдіспен ұрықтандырғанда көпшілігінен шабақтар шықпай, өліп қалатын болған. Осы жағдайды ескере отырып В.Н.Врасский уылдырықты қолдан ұрықтандырудың басқа тәсілін ұсынған. Врасский керісінше алынған уылдырықтарға, еркек балықтардың “ақ сүтін” құйып, әбден араластырып, содан кейін су құйған. 2—3 минуттан кейін бұл сұйықтықты қайтадан құйып алады да уылдырықтарды жуады. Мұндай әдісті уылдырықты ұрықтандырудың “құрғақ” әдісі деп атайды. Құрғақ әдістің тиімділігі уылдырықтарды құрғак, күйінде спермалық сұйықпен араластырғанда, уылдырық пен сперма бір-бірімен араласады; ал одан кейін су құйғанда, сперматозоидтар белсенеді де уылдырықтармен қосылуы тездейді, ал уылдырықтарды алдымен суға араластырып (дымқыл әдіс бойынша), одан кейін спермаларды құйғанда су уылдырықтарды ісіндіреді де спермалармен қосылуын нашарлатады. Сондықтан, кейбір уылдырықтар ұрықтанбай қалады. В.Н.Врасскийдің ашқан “құрғақ” әдісі біздің елімізде де, шет елдерде де кеңінен қолданылып келеді.
Дереккөздер
Санат: Омыртқалылар
Ленскей
Ленскей (Ленскэй; Ленск) — Ресей Федерациясындағы қала (1963), Саха Республикасы Ленскей ұлысының әкімшілік орталығы. Халық саны 24,6 мың адам (2005). 1940 жж. бұрын Мұқтуя (Мухтуя) деп аталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саха Республикасы қалалары