cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алаш милициясы
Алаш милициясы, халықтық милиция — 1917 ж. желтоқсанның 5-13 күндері Орынборда өткен 2-жалпықазақ съезінің шешіміне сәйкес құрылған Алаш автономиясының қарулы жасақтары.
Съездің күн тәртібіндегі 10 мәселенің төртіншісі “милиция туралы” болды. Осы мәселе бойынша Алаш қозғалысының белгілі өкілі Халел Ғаббасов баяндама жасады. Съезд Алаш автономиясы аталған ұлттық мемлекеті аяғынан тік тұрғызу үшін және тек кеңестік негіздегі автономияларды ғана қорғап-қолдауға бейім тұрған “бостандықтың жауы — болшевизммен күресу үшін” “халықтық милиция” атанған ұлттық әскер құру бағдарламасын бекітті. Осыған сәйкес Алаш автономиясына кіретін облыстар мен уездерде құрылуға тиісті милиция бөлімдерінің саны анықталып, оларды соғыс өнеріне үйрету, қажетті қару-жарақпен және киім-кешекпен қамтамасыз ету жолдары айқындалды.
Негізінен атты әскер түрінде жасақталатын халықтық милиция қатарына әскери қызметті атқаруға жарамды 20 мен 35 жастың арасындағы ер азаматтар алынатын болды. Бөкей, Орал, Торғай, Ақмола, Семей және Жетісу облыстарындағы милиция қызметкерлерінің жалпы саны 13500 болсын делініп, әр облыс бойынша әскер қатарына шақырылғандар саны мына мөлшерде белгіленді: Милицияға қару-жарақ пен оқ-дәріні Алашорданың ұлттық қорынан алу белгіленді. Милиционерлерді әскери тәртіп пен өнерге үйрету үшін офицерлер мен нұсқаушыларды: 100 милиционерге 1 офицер, 50 милиционерге бір нұсқаушы шақырылатын болды. Қазақ офицерлерін даярлау үшін Орынбор қазақ әскерінің тәжірибесі мен көмегін пайдалану қажеттігі съезд шешімдерінде баса көрсетілді. Милицияны ұйымдастыруға байланысты жұмсалатын шығын 68960000 сом болып анықталды. Бұл қаражат аталған 6 облысты мекендеген қазақтар есебінен жиналатын болды. Съезд қарарларына сәйкес халықтық милиция жасақтарын құру ісі көп кешікпей басталып, осы бағыттағы жұмыстар 1918 жылдың жазынан, елде азамат соғысы басталуына байланысты жаңа қарқын алды. Алашорда үкіметі бұл бағыттағы жұмыстарды тек қана Орынбор қазақ әскерінің басшылығымен ғана емес, сонымен қатар Самарадағы Құрылтай жиналысы мүшелерінен тұратын үкіметпен (“Комуч”) және Омбыдағы Уақытша Сібір үкіметімен (1918 ж. қарашадан — Колчак үкіметімен) бірлесе, соңғыларының көмегіне сүйеніп жүргізді. Алашорданың батыс бөлімшелерінің жетекшілері Жанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов “КОМУЧ” үкіметінің есебінен 600 винтовка, бір пулемет алса, Алашорданың Торғай бөлімшесі 300 мылтық, 20 мың патронға ие болды. Орынбор казак әскерлерінің атаманы Дутовтың тікелей көмегімен Қостанай және Ырғыз уездерінде екі атты полкті жасақтау жүзеге асырылды.
1918 ж. тамыздың 12-нде Алашорданың әскери бөлімінің бастығы капитан (кейбір деректерде подполковник) Хамит Тоқтамышев Уақытша Сібір үкіметінің соғыс министрінің атына жазған хатында Семейде құрамында 750 жауынгер мен 38 офицері бар Алаш полкінің құрылғанын баяндай келіп, Зайсанда халықтық милицияның 200 адамнан, Павлодарда 150, Қарқаралыда 250 және Өскеменде 250 адамнан тұратын әскери құрамалар жасақталғанын хабарлап, Қазақстанның әртүрлі аудандарында қызылдарға қарсы соғысқа тікелей кіріскендігі туралы жазады.
Ә.Бөкейхановтың 1919 жылғы ақпанның 11-нде Колчак үкіметінің ресми делегациясымен жүргізген келіссөздерінде келтірілген мәліметтеріне қарағанда сол кезде азамат соғысы майдандарында Қызыл Армияға қарсы күреске қатысқан Алаш қарулы күштерінің саны 3000-нан асқан. Осы келіссөздің барысында Алашорда делегациясының басшысы Бөкейханов Сібір үкіметі өкілінің “Милицияны қалай түсінуге болады?” — деген сұрағына “Милиция — біздің әскеріміз. Ол қазір іс жүзінде бар: 700 жігітіміз Жетісу майданында, 540 адам Троицк түбінде, 2000 адам Орал облысында соғыс әрекеттеріне қатынасуда”, — деп жауап берді. Бұл мәліметтерге Алашорданың батыс бөлімшесі ұйымдастырған әскери құрамаларды қоссақ, “халықтық милиция” атты Алаш автономиясы әскерінің қатарында бес мыңға жуық адам болған. Нашар қаруланған, соғыс тәжірибесі жоқ “халықтық милиция” бөлімдері Қазақстандағы азамат соғысының барысына ықпал ете алған жоқ. Алашорданың таратылуымен бірге ол құрған “халықтық милиция” бөлімдері де таратылды.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Берен Кежім
Берен Кежім – ат сауытының бір түрі. Тері не мата астарға, жабуға жалпақ-жалпақ болат тақташаларды қайыспен не шегемен бекітіп жасалатын берен кежім аттың мойнын, кеудесін, сауырын, бүйірін жауып тұратын бірнеше бөліктерден құралады. Бұл сауыт бөліктері бір-біріне баумен, ілгекпен жалғанады. Хандар мен атақты батырлардың атына арналған берен кежінің астына қалың матадан жабу салынып, етегі шашақпен әшекейленеді. Петроглифтерде осындай сауыт кигізілген ат үстіндегі батырлар бейнелерін кездестіруге болады;
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Грэнби (Массачусетс)
Грэнби (Granby) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Мырзабай ахун ауылдық округі
Мырзабай ахун ауылдық округі – Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1344 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы ауылдық округтері
Рыскелді Сауданұлы
Рыскелді Сауданұлы (1888-1943) — Алматы облысы Кеген ауданының Тоғызбұлақ өңірінде өмірге келген. Туғаннан кейін қырық күн өткен соң көзі көрмейтіндігі белгілі болады. Табиғи дарынның арқасында көкірегі ояу, санасы сергек Рыскелді өсе келе әнші, ақын атанады. Ол өмірде болып жатқан құбылыстарға жете көңіл аударып, ел аузынан естігендерін өлең қып өрнектеп, әнге қосқан. Рыскелдінің «Жасасын мына Совет, жасатады», «Жамбылға», «Күлімханға», «О дүниеге барғанда» атты өлеңдері мен «Жайдарман», «Илигай, сәулем», «Жан қалқа» әндері сақталған. Ол кеңестік идеологияның солақай саясатына қарсы шыққандықтан, қудаланып, түрмеге қамалған. «Кіші Октябрь» дүрбелеңі кезінде амалсыз Қытай ауады. Алайда тағдырға мойынсұнбай, өнерден қол үзбеген. Рыскелді тамыршы, көріпкел де болған адам. Өзінің дүниеден өтер күнін алдын-ала дәл айтқан ол 1943 ж. қайтыс болды. .
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Леонтьев Константин Николаевич
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Тели-Паулычья
Тели-Паулычья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иоутынья өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Минус
МИНУС (латынша — азы) — азайту амалын және теріс санды белгілеуге арналған белгі: "—" болып белгіленген. Бұл белгіні 1489 жылы чех математигі Ян Видман (1460 — XVI ғасырдың 1-жартысы) енгізген.
Дереккөздер
Санат:Математикалық белгілер
IC 34
IC 34 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2134, UGC 351, MCG 1-2-32, ZWG 409.44.
Альбуньяно
Альбуньяно (Albugnano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
IC 34
Сыртқы сілтемелер
IC 34 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Альбуньяно
Елді мекеннің қамқоршысы — Құдай ана.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Фарадей құбылысы
Фарадей құбылысы — зат ішінде магнит өрісінің күш сызықтары бойымен таралатын электрмагниттік толқынның поляризация жазықтығының бұрылуы. Бұл құбылысты 1846 жылы М.Фарадей ашқан. Жалпы жағдайда магниттелген затты бір ғана п сыну көрсеткішімен сипаттауға болмайды. Магнит өрісінің әсерінен айналмалы оң және сол поляризацияланған жарықтар үшін сыну көрсеткіштері әр түрлі (п+ және п–) болады. Осының салдарынан сызықтық поляризацияланған сәуле магнит өрісін бойлай орта арқылы өткенде оның оң және сол айналмалы поляризацияланған құраушылары оптик. жүріс жол айырымына сызықты тәуелді жол айырымын алып, әр түрлі фазалық жылдамдықпен тарайды. Нәтижесінде ортада l жол жүрген, толқын ұзындығы сызықты поляризацияланған монохроматты жарықтың поляризация жазықтығы бұрышқа бұрылады. Магниттік өріс аса күшті болмаған аймақтарда айырма (п+–п-)магнит өрісінің кернеулігіне сызықты тәуелділікте болады. Жалпы түрде фарадейлік айналу бұрышы VHI өрнегімен сипатталады. Мұндағы пропорционалдық тұрақты — V заттың қасиеттеріне, сәуленің толқын ұзындығына және темп-раға байланысты. Ол Верде тұрақтысы деп аталады. Поляризация жазықтығының бұрылу бағыты электрмагниттік толқынның таралу бағытына емес, магнит өрісінің таралу бағытына тәуелді болады. Фарадей құбылысы оптикада, т.б. ғыл. зерттеулерде кеңінен қолданылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Физика Санат:Терминология
Максимильяно Родригес
Максимильяно Рубен (Макси) Родригес (Maximiliano Rubén "Maxi" Rodríguez; 2 қаңтар 1981, Росарио, Аргентина) — аргентиналық футболшы, уругвайлық «Пеньяроль» клубының шабуылшысы. Аргентина Ұлттық құрамасында ойнаған. 2006, 2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына қатысқан.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Пеньяроль ФК ойыншылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Қоғам
thumb|right
Қоғам - жалпы мағынасында, мәдениеті ортақ, белгілі бір аумақта тұратын және өздерін біртұтас, өзгеше бірлестік деп білетін адамдар тобы; тар мағынасында бұрыннан немесе жақсы танымал ұлттық бірлестік. Бұл ұғым әлеуметтанудағы ең маңызды ұғымдардын бірі болып табылатындығына қарамстан, оны қолдану әсіресе оның екінші өзіндік отбасылық, экономикалық және саяси институттары мен анық шекаралары бар әйгілі ұлттық мемлекеттерге қолданыла алатын мағынасында пайдалану бірқатар қиындықтар мен кикілжіндер туғызып отыр.
Түсіндірме
Қоғам дегеніміз не? Бұл сұраққа жай ғана жауап беру қиын. Қоғам - өте нәзік әрі күрделі материя. Оны қолмен ұстауға немесе микроскоппен қарап көруге болмайды. Олай болса, қоғамды анықтайтын өлшемді табу қажет.
«Қоғам» деген сөздің мағынасы кең: алғашқы қауымдық қоғам, феодалдық қоғам, капиталистік қоғам, француз қоғамы, демократиялық қоғам т.б. Бұл арада алдымен белгілі бір қауымның немесе жеке бір елдің тарихи даму кезеңдері еске түседі. Ал осы сөзді жалпы мағынада алсақ, онда бүкіл адамзат тарихы және оның болашағы туралы ойлаймыз. Бұл - әлемнің барлық халықтарының жиынтығы жөніндегі ұғым. Басқа сөзбен айтсақ, адамдардың өзара қатынас тәсілі және бірігу формаларынан тұратын, табиғаттан ерекшеленген дүниенің бір бөлігі.
Қоғам туралы түсінікті нақтылай түссек, қоғам деп - бірігіп еңбек ететін жеке адамдардың жиынтығын және олардың арасындағы екі жақты қатынасты айтамыз. Біріншісі, қоғам - адамның өмір сүру тәсілі. Қоғамсыз адам жоқ, адамсыз қоғам жоқ. Екіншіден, қоғам жеке адамдардан ғана тұрмайды, ол сол жеке адамдардың өзара қатынасын көрсетеді. Жеке адам қоғамға ұжым арқылы енеді. Ол сонымен қатар бірнеше ұжымдардың мүшесі болады (еңбек, партия, кәсіподақ, т.б.). Демек, қоғам - ұжымдардың ұжымы, бірлігі болып көрінеді.
Әлеуметтік топтар, қатынастар
Адамдар қоғамда белгілі бір әлеуметтік топқа, тапқа, ұлтқа жатады. Әлеуметтік топтардың, таптардың, ұлттардың экономикалық, әлеуметтік, саяси, мәдени өмірдегі көп салалы байланыстары мен іс-әрекеті қоғамдық қатынас деп аталады.
Сонымен, қоғамды адамдардың өмір сүру тәсілі деп түсіну үшін, олардың өмір сүруін қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастарды білу қажет. Қоғамдық қатынас мынадай ерекшеліктерімен сипатталады:
Бос уақыт қоғамы
Бос уақыт қоғамы - еңбек өзінің бұрынғы мәнінен айрылатын қоғам концепциясы. Осындай қоғамдарда жалдамалы еңбектің ең аз көлемі бұрын еңбек ие болған мәнге жеткен бос уақытқа мүдделілікке әкеледі делінген.
Тәуекел қоғамы
Тәуекел қоғамы - қазіргі қоғамның жайы туралы тұжырымдама; оған сәйкес қоғамға әрқашан адамзат білімінің өсуі мен қоршаған орта әсерін көрсететін «сенімсіздіктен жасанды пайда болған» деп сипаттама беріледі (мысалы, ядролық соғыс, экологиялық апат себептері бойынша).
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтік жүйелер Санат:Қоғам
Рюти (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Рюти (Санкт-Галлен) (Rüthi SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Рейнталь округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1945 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.34 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3256, пошта индексі — 9464.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Толтыру коэффициенті
Толтыру коэффициенті - қозғауыштың ішкі жану цилиндріне кіретін ыстық қоспанын жалпы көлемінің жалпы жұмыс цилиндрінің көлеміне қатынасы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Валюта жайғасымы
Валюта жайғасымы / Валюталық жаиғасым — банкінің шетел валютасы түріндегі активтері мен міндеттемелерінің ара салмағы. Олар теңбе-тең болған жағдайда валюта жайғасымы жaбық, ал үйлеспегенде ашық деп саналады. Ашық жайғасым өз кезегінде қысқа және ұзын болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Мортъяга
Мортъяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Саредаяга өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Шашыранды органикалық зат
Шөгінді (тұнба) тау жынысытың құрамындағы шағын кірікпелер (бұлар әдетте "детрит" деп аталады) мен тау жынысы құрамындағы минералдар сіңіріп алған өте ұсақ тозаңдар күйінде ұшырасатын сол тау жынысы құрамбөліктерінің бірі. тау жынысытағы шашыранды органикалық заттардың мөлшері мен тектік түрі сол тау жынысытың литологиялық-фациялық типіне тікелей байланысты. Шөгінді (тұнба) тау жынысытардың басым көпшілігінің құрамындағы шашыранды органикалық зат мөлшері 1-2 %-дан аспайды. тау жынысы құрамында олардың тіпті жарытымсыз мөлшерде болу мысалдары (0,01 %) өте жиі ұшырасады, алайда шөгінді (тұнба) тау жынысытың шашыранды органикалық заттан мүлдем ада болуы мүмкін емес десе де болғандай. Өзінің түзілу жағдайы тұрғысынан шашыранды органикалық заттар екі түрге бөлінеді: автохтонды шашыранды органикалық зат шөгіндінің түзілген аймағындағы биологиялық өнімдер есебінен қалыптасатын болса, аллохтонды шашыранды органикалық зат шөгінді құрамына өзге өңірлерден келіп түседі. шашыранды органикалық зат катагенез жағдайында сұйық және газ түріндегі көмірсутектердің біршама мол қорларын қалыптастыруы мүмкін, сондықтан да, мұнайдың пайда болуы жайлы шөгіндену-жылыстау теориясына сәйкес, шашыранды органикалық зат мұнай және газ көмірсутектерінің литосфера қабатындағы ең басты көзі ретінде қаралады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Төлеп (Бейнеу ауданы)
Географиялық орналасуы
Аудан орталығы – Бейнеу ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 80 км жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1965 жылы Бейнеу – Ақтау темір жолын салуға байланысты қаланды. Ауыл 1994 жылға дейін "Каменный" деп аталып келген.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 841 адам (435 ер адам және 406 әйел адам) болса, 2009 жылы 876 адамды (450 ер адам және 426 әйел адам) құрады.
Транспорты
Ауыл арқылы Атырау – Маңғыстау темір жолы, Атырау – Бейнеу – Ақтау автомобиль жолы өтеді.
Вила-Соейру
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 58 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,31 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Джексон акуласы
Таралуы
Оңтүстік Австралияда тіршілік ететін зянсыз акула. Оларды Тынық мұхитының батысы мен шығысынан, оңтүстік Уэльстен, Тасмания, Виктория, Шығыс және Батыс Австралиядан кездестіруге болады. Күндіз ұйықтап түнде қорегін аулауға шығады. Төрт желбезегі болады. Осы желбезектер арқылы денесіндегі артық суды шығарады. Арқа қанаттарында тікенегі болады.
Биологиялық сипаттамасы
Арқасы ақшыл қоңыр түстен қою қоңыр түске дейін өзгеоеді. Тұмсығы шошқаның тұмсығына ұқсас болып келеді. Бүйіріндегі қара сызықтары құйрығына дейін созылған. Таяз сулардағы 170 метрде орналасқан жартастарды мекендейді. Ең ірісінің дене тұрқы 1,7 метрге дейін өседі.
Көбеюі
Бұлар жұмыртқа салатын акулалар қатарына жатады. Олар ұзындығы 8- 15 см болатын 10-16 жұмыртқасын жартастар арасына салады.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
Фарадей саны
Фарадей саны, Фарадей тұрақтысы (F) — Авагадро тұрақтысы (NA) мен элементар электр зарядының (е) көбейтіндісіне тең негізгі тұрақтылардың бірі: F=NAѓe=(9,6484560,000027)ѓ, ѓ104 Клѓмоль–1. Фарадей саны электрхим. есептеулерде кеңінен қолданылады. Оның мәні күмістің электрхим. эквивалентін өлшеу негізінде анықталған. Бұл сан электролиздің негізгі заңдарын ашқан М.Фарадейдің есімімен аталады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Физика Санат: Химия
Би (bi)
Би... (лат. bі... — екі, қос, bіs — екі рет) — біріккен сөздің сыңары, заттың не оның белгісінің екеу екенін білдіреді (мысалы, биплан, биметалл).
Пульская Виска
Пульская Виска — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сула өзенінің оң жағалауынан 242 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Гаревой Лекваж
Гаревой Лекваж — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Анаваж өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Пульская Виска
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Гаревой Лекваж
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пульская Виска
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3750
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1874 жылы 9 ақпанда Copeland Ralph астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3750 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36011, MCG 4-28-8, ZWG 127.9, VV 282, Copeland Septett, ARP 320, HCG 57C, NPM1G +22.0340.
Минут
нобай|200px|Электронды сағатта Минут (латынша — кішкене, ұсақ) — сағаттың  бөлігіне тең уақыт өлшем бірлігі.
1 минутта 60 секунд бар.
Санат:Уақыт өлшем бірліктері
Сердоба
Сердоба — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хопер өзенінің сол жағалауынан 851 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 160 км-ді құрайды.
Брош (Кырджали облысы)
Брош (Брош) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
Кирога (Луго)
Кирога (Луго) (Quiroga (Lugo)) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кирога ауданында (комарка) орналасқан.
Сердоба
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Брош (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6737. Телефон коды — 0361. ЕКАТТЕ коды — 6567.
Кирога (Луго)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3766 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 319 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 85 км.
Брош (Кырджали облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Кирога (Луго)
Қала қамқоршысы Мартиньо болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Сердоба
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Сланов атындағы көше (Алматы)
thumb Сланов атындағы көше. Көшеге қазақтың көрнекті жазушысы, аудармашы Ғабдол Слановтың (1911-1969) есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 6.03.2008 №28З шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Ол - «Дөң асқандар», «Жанартау» романдары, «Кең өріс хикаяты», «Арман ағысы» және т.б. көптеген шығармалардың авторы. Сонымен қатар А.Фадеевтің «Жас гвардия» романын аударған. Көше Әуезов ауданының «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 1200 метр.
Тұндырғының негізгі өлшемдерін анықтау
Тұндырғының негізгі өлшемдерін анықтау — бірнеше нұсқаның техникалық-экономикалық көрсеткіштерін салыстыра отырып, тұндырғыштардың берілген бірнеше толық терендігіне ( H  ) есептеп, ондағы ағынның орташа жылдамдығын  есепке ала отырып, берілген  H  терендігіне сәйкес түбін шаю жағдайын қамтамасыз етудің мына шарты орындалуы тиіс: мұндағы z  — төменгі бъефтегі лай-топырақты түсіру және тұндырғының жоғарғы бъеф арасындағы тік құлама деңгейі;  q_\mathrm{}  — меншікті шаюшы шығын өтімі (тұндырғының бірлік еніндегі);  V_\mathrm{}  — шаюшы су жылдамдығы. Есепті тереңдігін былай анықтайды:   ; мұндағы    — жинақталушы көлемнің биіктігі, оны    формуласымен есептейді. Тұндырғы бөлмешігінің жұмыс енін былай анықтайды: мұндағы   — тұндырғы бөлмешегінің жұмысшы су өтім шығыны;    — тұндырғыдағы орташа жылдамдық (    = 0,25 - 0,50 м/с). Тұндырғының толық есепті ұзындығын   мына формуламен анықтайды:
мұндағы \alpha  — қор коэффициенті, ол 1,2— 1,5 тең;    — судың есепті терендігі, м;    — камерадағы орташа ағын жылдамдығы, м/с;  \omega  — тасындылардың гидравликалық ірілігі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Аухаузен
Аухаузен (Auhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Донау-Рис ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1032 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 79 117. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Дорнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Терральба
Терральба (Terralba) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 087 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 293,35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34,87 км² шамасында. Пошта индексі — 9098.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Бали
Бали (Bali) — Индонезияның аралы. Ява аралынан жіңішке бұғаз (ені 7 км) арқылы бөлінген. Ауданы 5,8 мың км². Тұрғыны 3 млн. адам (1995 жылы). Жер бедері таулы, ендік бағытта орналасқан тау сілемдерінің биіктігі 1500 — 3000 м (Агунг жанартауы — 3142 м). Жағалары тік жар, аз тілімденген. Агунг жанартауы 1963 жылы наурызда, 613 жылдан кейін атқылап, 5 мыңнан астам адам өліміне және үлкен материалдық шығынға ұшыратты. Климаты тропиктік, муссондық. Жазы жауын-шашынды (жылына 1500 мм), қысы құрғақ. Топырағы қызыл-сары, ферралитті. Биік белдеулерде мәңгі жасыл орман, жағадағы батпақты ойпаттарда мангр өсімдіктері өседі. Арал Индонезия көне мәдениетінің ірі орталығы болып табылады. Мұнда “Король бейіті” (11 ғасыр), “Пілдер үңгірі” (13 ғасыр) сияқты архитектор ескерткіштер бар. thumb| alt=A.|Балидағы храм]]
Дереккөздер
Санат:Индонезия аралдары Санат:Бали Санат:Индонезия провинциялары Санат:Малай архипелагы
Үстелме баға / Баға үстелмесі
Үстелме баға / Баға үстелмесі тауардың бөлшек сауда бағасы- кәсіпорын бөлімі ол ағымдағы шығындардың өтелуін және сауда орындарының пайда алуын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Сәдіқожа Мошанұлы
Сәдіқожа Мошанұлы (1917-1946) — Алматы облысы Кетпен тауының етегінде дүниеге келіп, ҚХР ШҰАР Құлжа қаласында қайтыс болды. Ол - жасынан әнші атанған, әрі суырыпсалма ақындығымен де, жыр, дастандарды жырлаған жыршылығымен де халық жадында қалған, аз ғұмыр сүрсе де, соңына өшпес мұра қалдырған талант иесі. Жетісу өңірі әншілік мектебінің алтын уығының бірі. Сәдіқожа әндері халықтық дәстүрмен тамырлас болғандықтан, ел жадына тез ұялап, жатталып қалды. Ол қазақ ән өнерінің алтын қорына қосылған «Сары бидай», «Ахау, қалаулы-ай», «Ей, ахау», «Ахау, айым», «Сағынсаң, қалқа, өзің кел», «Угай-ай» секілді қайталанбас әндерді өміре әкелді. Сәдіқожа 1931 жылы колхоздандыру саясатының ықпалынан еріксіз Қытайға ауған туған-туыстарымен бірге жат жерге қоныс аударып, сол жақта 1946 жылы сүзек ауруынан қайтыс болды. Сүйегі Құлжа қаласының солтүстігіндегі тау сілеміндегі Білікші деген жерде жатыр. .
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қара сайрақ
Қара Сайрақ (Turdus merula) - едәуір жақсы сайрайтын құс.
Дереккөздер
Санат:Сайрақтар Санат:Еуразия құстары
Швальмталь (Төменгі Рейн)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Біріккен малай ұлттық ұйымы
Біріккен малайлық ұлттық ұйым (Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu, БМҰҰ) - 1957 жылы тәуелсіздікті алған күнінен бері билеуші партия болып табылады. Қазіргі таңда БМҰҰ мүшелігіне 2,8 миллионнан астам адам кіреді. Партия мүшесі ретінде жасы 18 асқан, ұлты малай азаматтар бола алады. БМҰҰ құрылымы негізгі ұйымнан (40 жастан үлкен ер адамдар), «Wanita» әйел ұймынан (35 жастан үлкен әйелдер) және екі жас одақтардан – ер «Youth» және әйел «Puteri» ұйымдарынан тұрады. Ең алғашынан БМҰҰ негізгі саяси платформасы болып «малайлықтардың басымдығы» және бір қалыпты ислам пропагандасын қамтамасыз ету болып табылды. 1969 жылы Малайзияда малайзиялық қоғамның әлеуметтік-экономикалық мәселесін ушықтыра түскен этникааралық қақтығыстар орын алды: малай көпшілігі негізінен жағдайы төмен ауыл тұрғындарынан тұрды, этникалық қытайлар орта классты құрады және қалалық тұрғындар болып табылды. Малайлықтар ұлттық экономиканың 2,4%-н басқарды, қытайлықтар – 30% қамтыды, елдегі бизнестің 65%-ы шетелдік қатысумен жүзеге асырылды. Қан-жоса қақтығыстар малайлықтардың ел экономикасына қатысу талпынысының жоғарылауынан, бір жағынан қытай диаспорасының биліктегі аса ауқымды өкілеттікке ие болу мақсатынан туындады. Бұл жағдайлар саяси элитаны халықтың «малаизациясына бағытталған» ұлттық саясаттың болашағы жоқ екендігін көндірді. Нәтижесінде, 1974 жылы БМҰҰ 13 партиядан тұратын «Барисан Насиональ» басқарушы коалициясын құруды ұсынды «Ұлттық фронт». Ұлттық фронттың жетекші күші БМҰҰ, Малайзияның қытайдық ассоциациясы (МҚА) және Малайзияның үнді конгресі (МҮК) болып табылды. Партиялық коалицияның төрағасы болып БМҰҰ президенті саналды.
Санат:Малайзия партиялары
Сомын кiлтi
thumb|Сомын кiлтi thumb|Сомын кiлтi Сомын кiлтi (ключ гаечный) —сомын мен бүрандаларды бүрап тартуға және босатуға арналған ашасы мен түтқасы бар бастиектен түратын қол қүралы. Сомын кiлтi қарапайым бір және екі жақты, дөңгелек омындарға арналған, ажыратылмалы '(ашасының өлшемі реттелетін), газдық, диномометрлі (тарту күшін шектеп отыратын қүрылғысы бар), жамылғыш (түтқасымен топса арқылы біріккен бастиегі бар), ілмекті, ашалы (дүмдік тесіктері бар дөңгелек сомындарға арналған мүйіз тәрізді ашалы), зырылдауық (тарту күшін шектеп отыратын қырылдақ механизмі бар), реттемелі (барынша ықтимал күш пен моментке реттелген және бекітілген), бүйірлі (бастиек бүйіріндегі көп жақты үңгілі немесе шығыңқысы бар), бүйірлі жамылғыш, қысқы, күбыр (ашасының өлшемі реттелетін қүбырларды бүрау кезінде оларды қапсырып үстауға арналған ашасының ішкі беттерінде тістері бар), шынжырлы қүбыр және басқару Сомын кiлтi болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бүйір мойын тасбақалар
thumb| Бүйір мойын тасбақалар (Pleurodira) – мойынын сауытының ішіне жиырғанда, ол оң немесе сол бүйіріне қарай қисайып, басы қолтығына барып енеді. Сондықтан мойын омыртқаларының көлденең өсінділері және оған байланысты еттер жақсы дамыған. Екінші бір ерекшелігі — жамбасы құрсақ және арқа сауытымен қозғалмайтын болып бірігіп кеткен. Барлық түрлері Африкада, Австралияда және Оңтүстік Америкада суда тіршілік етеді. Ориноко мен Амазонка өзендерінде сауытының, ұзындығы 80 см болатын — аррау (Роdосnomis ехраnsа) тіршілік етеді. Мойыны ұзын, кейбір түрлерінде ол сауытының ішіне симайтын — жылан мойын (Chelidae) тасбақаларда кездеседі. Олар Оңтүстік Американың тұщы суларында, Австралияда және Жаңа Гвинейде кездеседі. Ірі формаларының ұзындығы 1 метрге жететін, жануар текті тамақпен қоректенетін ағзалар.
Дереккөздер
Санат:Тасбақалар
Мұратбаев ауылдық округі
Мұратбаев ауылдық округі – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мұратбаев ауылы кіреді. Орталығы – Мұратбаев ауылы. Округ құрамында болған №96-шы темір жол айрығы 2018 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1640 адамды құрады.
Сейітжан сал Көрпешұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шушлеп
Шушлеп — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кинерка өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4418
IC 4418 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51510, ZWG 133.52, NPM1G +25.0356.
Сыртқы сілтемелер
IC 4418 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Ван Чжэнь
Ван Чжэнь – ағаш литерді қолдана отырып, мәтін теруді ойлап тапқан әлемдегі ең бірінші адам.
Қытайдағы Юань әулеті кезінде шенеунік болған. Ван Чжэнь сондай-ақ ауыл шаруашылығы бойынша көптеген еңбектер жазған, соның бірі – «Нун-шу» еңбегі. Бұл еңбекте 13 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басындағы технология мен құрылғылар бейнеленген. 1290 жылы Шаньдун провинциясында дүниеге келген. 1333 жылы қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:1271 жылы туғандар Санат:Қытайда туғандар Санат:Юань энциклопедистері Санат:Қытай өнертапқыштары Санат:Қытай жазушылары Санат:Баспагерлер Санат:Қытай агрономдары
Мейірхан Ақдәулетов
Мейірхан Ақдәулетов (10.5. 1950 ж.т., Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданы, Темірастау ауылы) - ақын, аудармашы. "Арай - Заря" журналдарында, "Дәуір", "Қазақ әдебиеті" газеттерінде қызмет атқарған. 2000 - 2004 ж. "Алтын Орда" тәуелсіз апталық газетінің бас редакторы болды. Қазір "Шамшырақ-Ақтөбе" ЖШС прези- денті. "Бастау" (1980), "Шырақ-ғү- мыр" (1984), "Дөруішнама" (1995), т.б. жыр жинақтарының авторы. Қүмық тарихшысы Мурад Аджидің "Қыпшақ даласының жусаны" тарихи эссесін, орыс ақындары А. Вознесенскийдің, А. Ахматованың, А. Блоктың өлеңдерін қазақ тіліне аударған. "Ерен еңбегі үшін", "ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл" медальдарымен, Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстан Президентінің публицистерге арналған грантының иегері (2002).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Еріннің обыр алды сүйелі
Сыртқы қартаюдың кейбір белгілері генетикалық бейімдеушілікке, сонымен бірге тұрмыстық жағдайларға тәуелді. Бет пен мойын терісіндегі қартаю өзгерістері айқынырақ болады. Қартаюдың негізгі және қосымша белгілерін ажыратады.
Еріннің обыр алды сүйелі де қатерлі ісіктің алғашқы белгісі болып табылады. Төменгі еріннің қызыл каймасында орналасады және оның түрі диаметрі 1 см-ге дейінгі тығыздау шар тәрізді шектелген, қоршап тұрған қызыл каймадан шығып тұратын түзіліс ретінде байқалады. Ошақтың түсі сұрғылт-қызыл, беткейінде кішірек сүйелді өсінділер көрінеді.
Хадлэй (Массачусетс)
Хадлэй (Hadley) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4 793 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 64.0 км² шамасында. FIPS коды — 25-27690.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Шариғат
Шариға, Шариғат («тура, дұрыс жол»; беделді билік арқылы орындалуы міндеттелген заң, нұсқау) — шариғат, мұсылмандардың иманын айқындап, адамгершілік мұраттары мен діни ожданын қалыптастыратын, сондай-ақ олардың мінез-құлкын реттеуші нақтылы өлшемдер бастауы болып табылатын, бәрінен бұрын Құран мен сүннеттер арқылы пысықталған нұсқаулар жиынтығы.
Шариғат ұғымының пайда болуы
Исламдық дәстүр шариғат ұғымын, ең алдымен, оның Құранда (негізінен, Меккеде түскен сүрелерде) дінге сенушілерді адамгершілік кемелдікке, пәнилік рахатқа жеткізіп, жұмаққа алып баратын, Аллаһ сызып берген төте жолды бейнелеу үшін қолданылуымен байланыстырады. Бұл ұғымның жалпылама мағынасы, сондай-ақ оның Шариғат түбірінен шығуына да байланысты, осы түбір Құранда бір нәрсені міндетті түрде орындауды заңдастыру, нұсқау мағынасында кездеседі. Ислам идеологиясында шариға термині мен оның синонимдері - аш-ширға және ат-ташриғ - Ислами немесе Исламдық (мұсылмандық, Исламдық) деген анықтауыштармен тіркесе отырып жалпы тілдік мағынада әрбір мұсылман басшылыққа алуға тиісті кұқықтарға, сондай-ақ оның мінез-кұлқы мен ниетінің тазалығын бағалау үшін Аллаһ белгілеген өлшемдерге қатысты қолданылады. Сондықтан шариға ұғымы, көбінесе, бұқаралық түсінікте тұтас алғандағы Исламдық өмір салты, құрамына әртүрлі - діни, адамгершілік, заңдылық, тұрмыстық өлшемдерді, сондай-ақ әдет-ғұрыптарды біріктіретін жалпыға ортақ Исламдық мінез-құлыктар ережелерінің жиынтығы түрінде қабылданады. Шариғаны мұндай кең мағынада «діни заң» деп те атайды, бұл жерде шариға термині заң тіліндегі мағынада емес, жалпы әлеуметтік мағынада қолданылып тұр. ТМД-дағы Ислам дінін ұстайтын аймақтарда «шариға заңдары» деген тіркестің де мағынасы дәл осындай.
Шариғатта белгіленген нұсқаулар
Шариғаттың қандай нақтылы нұсқауларды қамтитынын және оның бастауларын табу - терминдік мағынасы тұрғысынан бұл ұғымның ауқымын анықтауға қажетті ең маңызды мәселе. Бұл орайла, мұсылман идеологиясында шариғат ұғымының Аллаһ белгілеп, Мұхаммед Пайғамбар (с.а.у.) арқылы адамдарға таратқан, сондықтан орындалуға міндетті өлшемдер мен нұсқаулардың жиынтығы ретіндегі жалпылама терминдік анықтамасы орнықты. Осыдан келіп Құдай өсиеттері жинақталған Құран мен Пайғамбар сунналары шариғаттың бастаулары болып табылады деген қорытынды шығады (Аллаһтың еркін емес, Мұхаммедтің (с.а.у.) жеке пікірлерін жеткізетін анықтамасы Исламдық ой-пікірдің әртүрлі бағыттарын жасаушылар арасында түрліше түсіндіріледі, олар бұл анықтамаға әркелкі, кейде қарама-қарсы мағына жүктейді. Шариға ұғымы аясында Құран мен сунналардағы тек мағынасы анық және нақтылы мінез-құлық ережелерін айқын нұсқайтын (кат ийат ад-далала) қағидаларды ғана қабылдайды.
Бұдан мүлде өзгеше көзқарас та бар, ол бойынша шариғат ұғымы тек жоғарыда айтылған қағидаларды ғана емес, сонымен бірге Құран мен суннаның әртүрлі ұғынылатын нұсқауларын түсіндіру жолымен заңгерлер қалыптастырған немесе осы түпнұсқалардың өзінде қолдануға рұқсат етілген тиімді амалдар - ыждаһат (араб. әл-иджтиһад) көмегімен олар есептеп шығарған өлшемдерді де қамтиды. Шариғатты осылай түсіну Құран мен суннадан кез келген сұраққа тура немесе жанама жауап табуға болады, оларды өмірдің барлық жағдайындағы мінез-құлық ережелері жинақталған деген тұжырымдамадан келіп шыққан. Бұл орайла, кейбір әл-фикһ пен Исламдық ой-пікір бағытын жақтаушылардың (мыс, шииттердің) пікірі бойынша, шариғат тек мұсылмандардың сыртқы мінез-құлқын реттейтін ережелер туралы ұғым, ішкі мүдделілік пен діни ождан мәселелері оған қатысты емес. Алайда Ислам идеологтары арасында Құран мен сунна қағидаларында қамтылған шариғада өмірдің барлық жағдайларында өзіңді қалай ұстаудың нақтылы мінез-құлық ережелері мен дәлме-дәл нұсқалары жоқ деген көзқарас көп орын алып келді. Бұл көзқарас бойынша, Құран мен сұннада қарастырылған мінез-құлық өлшемдері мәңгілік және олар мұсылмандардың өзгермейтін, тұрақты мүдделері мен сұраныстарын бейнелейтін болғандықтан кез келген жағдайда сәйкес келеді. Құран мен сұннада дінге сенушілердің діни міндеттерді орындау, яғни ғибадат ету (әл-ибадат) тәртібін реттейтін ғұрыптық өлшемдер бар. Алайда оларда мұсылмандардың өзара қарым-қатынасын айқындайтын (әл-муамалат) нақтылы және анық ережелер сирек. Мұның өзі былайша түсіндіріледі:
Болашақта кездесетін нақтылы өмірлік жағдайларды есепке алу мүмкін емес. Осыған орай олар Құран мен суннада егжей-тегжейлі қарастырылмайды. Сондықтан белгілі бір мәселелер төңірегінде шариғатта, негізінен, көп мәнді нұсқаулар (занний-ат ад-далала), сондай-ақ жалпы бағдарлар мен принциптер (әл-қауағид әл-амма немесе әл-куллийа) беріледі. Бұларды тарқата түсініп, оймен ұғыну әрбір нақтылы жағдайға лайық шешім табуға көмектеседі.
Осы өзгермейтін нұсқаулар мен қағидаларды пайдалана отырып, заңгерлер ыждаһаттау (әл-иджтиһад) көмегімен белгілі бір сәттегі мүсылмандардың сұранымына сай келетін және шариғаттың ортақ мақсаттары шеңберінен шықпайтын нақтылы мінез-құлық ережелерін бөліп шығара алады, сондай-ақ олар қажетті жағдайларда бұл ережелерді икемден, жаңа ережелермен ауыстыруы да мүмкін. Мұндай көзқарас бойынша шариғаттың құрамына Құран мен суннадағы мағынасы анық, нақтылы ережелер де, сонымен бірге көп мәнді, тек жалпылама бағдарлар қалыптастыратын ережелерде енеді. Алайда шариғаттың мазмұны әл-ибадат пен әл-муамалаткә қатысты қолданбалы мінез-құлық ережелерімен ғана шектелмейді. Сондай-ақ, оның құрамына Құран мен суннадағы діни қағидалар (әл-акаид) мен этикаға (әл-ахлак) қатысты нұсқаулар да енеді. Сондықтан бұл көзқарасы жасаушылар:
«Шариғат тек мұсылмандардың сыртқы мінез-құлқын ғана емес, сонымен бірге олардың діни сенімін реттеп, іс-әрекеттің ішкі себептерін де есепке алады, осылайша дінге сенушіні адамгершілік тұрғыдан кемелдендіруге бағытталған»
Сонымен бірге қазіргі заманғы мұсылман заңгерлерінің дәстүрлі көзқарастан өзгешелігі - олар шариға құрамына, көбінесе, мүджтахидтер барлық әл-фикһ түпнұсқаларын зерттеу арқылы қалыптастырған ортақ ережелерді де (әл-кауағид әл-куллийа) енгізеді (мұндай өлшем-принциптердің 99-ы 1869 - 1877 жылдары қабылданған және Осман империясындағы азаматтық һәм заң ісін жүргізу кодекстерінің рөлін атқарған әл-фикһ өлшемдерінің жұмбақталған жинағы - Маджаллат әл-ахкам әл-адлийада бекітілген болатын). Олар ыждақаттау (әл-иджтихад) ісінің жемісі болса да мәңгілік және шариғаның өзге ережелерімен бірге өзгертуге болмайды деп есептелінеді. Мұндай көзқарас шариғаны түсіндірудің құқықтық ерекшеліктерін ескере отырып жасалынған, заңдылық тұрғысынан тиімді үлгісі болып табылады. Сонымен бірге қазіргі заманғы Ислам идеологиясында бұдан өзгешелеу - шариғаны және оның әл-фикһпен арақатынасын жалпы-теориялық тұрғыдан ой елегінен өткізуді көздейтін ағымдар да бар. Бұлардың тұжырымы бойынша, әл-фикһ - құқық шариғаның құрамдас бөлігі болып табылмайды, тіпті, кейде оған үйлеспеуі де мүмкін. Олардың арақатынасы түпнұсқа мен ол тудырған өлшемдер арасындағы байланыс түрінде көрінеді. Басқаша айтқанда, шариға әл-фикһтың негізі, түпнұсқасы, ал әл-фикһ - шариға ережелердің өлшемдік тұсіндірмесі.
Шын мәнінде, тарихи және әлеуметтік көзқарас тұрғысынан шариғаны Исламдық өмір салты туралы жалпылама ілім, негізінен, Құран мен суннада жазылған және дінге сенушілер міндетті түрде орындауға тиіс нұсқаулар жиынтығы түрінде түсінуге болады. Оларда, ең алдымен, мұсылманның ішкі дүниесін, иманы мен діни ожданын айқындайтын қағидалар мен этика мәселелері сөз болды. Ал адамның іс-әрекетіне, сыртқы мінез-құлқына келсек, оларды шариға өздігінен емес, белгілі бір өлшемдер шеңберінде нақтылау арқылы реттейді. Осы міндетті атқаратын әл-фикһ - заң ісін жүргізу құқығы шариғадан нақтылы мінез-құлық ережелерін бөліп шығарумен айналысатын пән іспетті. Адамдар арасындағы қарым-қатынастарды белгілі бір өлшемдерге сай тәртіпке келтіру тұрғысынан шариға әл-фикһ - құқықты айналып өте алмайды, ал шариғаның өлшемдік қағидалары туралы білім өмірде тек әл-фикһ-заң ісін жүргізу құқығы туралы әр түрлі бағыттар ілімінің нақтылы формалары түрінде кездеседі. Тек әл-фикһ арқылы ғана шариға ережелерін өмірде қолданылатын және мұсылмандар ұстанатын мінез-құлық ережелері аясына көшіруге болады. Басқаша айтқанда, Құран мен суннадағы ережелер шариғаның мазмұнын құрайды, ал шариға өз кезегінде жалпы идеялық түпнұсқа, әл-фикһтың (құқық пен заң ісін жүргізу құқығының) діни-этикалық негізі рөлін атқарады. Осындай түсінік кезінде шариға Исламмен тұтастай кірігіп, тек әл-фикһ - заң ісін жүргізу құқығының ғана емес, сонымен бірге басқа да діни пәндердің пәнін құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ислам Санат:Шариғат
Тұңғыс-маньчжур тілдері
Тұңғыс-Маньчжур Тілдері – ежелден Шығыс Сібір мен Қиыр Шығысты мекендеген халықтар тілі.
Бұл тілдер тобына
Тұңғыс-маньчжур тілдері төмендегідей тармақтарға бөлінеді:
Тұңғыс-маньчжур тілдерінің кейбірі орыс, бурят, саха тілдерінің әсеріне ұшыраған. Маньчжурлар 16-ғасырдың аяқ кезінде моңғол жазуын қолданса, эвенкі, эвен, нанай, удэгейлердің жазуы 20 ғасырдың 20-жылдарының аяғына қарай латын әліпбиіне негізделген. 1936 жылы олар орыс әліпбиін қабылдаған.
Дереккөздер
Санат:Тұңғыс-маньчжур тілдері
Ахмедияров атындағы көше (Алматы)
Көшеге Ұлы Отан соғысының ардагері, Беларусь жеріндегі партизан қозғалысының мүшесі Ғалым Ахмедияұлы Ахмедияровтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 04.09. 1981 №18/458 шешімі) берілген.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Сызғанов, Кәрібжанов, Жамақаев, Жуков, Манаев көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Чкалов көшесі. Көшенің ұзындығы - 870 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Көктөбе (Ақтөбе облысы)
Көктөбе (2000 жылға дейін – Восток) — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы, Ақкемер ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Фарадметр
Фарадметр — электр сыйымдылықты өлшеуге арналған аспап. Электр өлшегіш механизмі өлшегіш көпір негізінде жасалған Фарадметр (дәл өлшеулер үшін) кең таралған. Екі жағдайда да өлшеу өлшенетін Сх сыйымдылықты Фарадметрге орнатылған сыйымдылық өлшем С0-мен салыстыру арқылы жүргізіледі. Электр өлшегіш Фарадметрдің негізгі жұмыстық тетігі — электро-магн., электрдинамик. не ферродинамик. логометр (қ. сурет). Көпірлік Фарадметрлерде сыйымдылық өлшеміне актив кедергінің реттелетін өлшемі тізбектей немесе параллель қосылады. Бұл С0 мен Сх бар иіндердегі диэлектрлік шығын бұрыштарын теңестіруге мүмкіндік береді. Жоғары жиіліктердегі өлшеулер кезінде өлшеудің резонанстық әдістеріне негізделген Фарадметрлер қолданылады. Фарадметрлер ретінде, сондай-ақ куметрлер қолданылады. Логометрлік Фарадметрлер өлшейтін жоғары шек 0,02-ден 10 мкФ-қа дейінгі аралықта жатады, қателігі 1,0%. Көпірлік Фарадметрлерде өлшеу алқабы 0,001 пФ-тан 1000 мкФ-қа дейін және одан жоғары, негізгі қателік 0,05 — 2%. Цифрлық Фарадметрлер 0,01 пФ-тан 10 мкФ-қа дейінгі алқаптағы өлшеулерді қамтамасыз етеді, негізгі қателігі 0,2%-ды құрайды.
Көктөбе (Ақтөбе облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 25 км-дей жерде.
Фарадметр
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Көктөбе (Ақтөбе облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 293 адам (146 ер адам және 147 әйел адам) болса, 2009 жылы 165 адамды (84 ер адам және 81 әйел адам) құрады.
Фарадметр
Сілтемелер
Санат: Физика Санат: Аспаптар
Көктөбе (Ақтөбе облысы)
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы елді мекендері
Күн батқаннан таң атқанша дейін
Күн батқаннан таң атқанша дейін (From Dusk Till Dawn) —  режиссёр Роберт Родригесның Квентин Тарантино және Роберт Курцманның сценариі бойынша 1996 жылы түсірген көркем фильмі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Квентин Тарантино фильмдері Санат:Роберт Родригес фильмдері
Мексика
Тарихы
thumb|left|200px Мексика жерін адамдар тас дәуірінен мекендей бастаған. Шамамен б.з.б. 3-мыңжылдықтың ортасынан бастап Орталық және Оңтүстік Мексикадағы тайпалар отырықшылыққа көшті, егіншілік, қол өнері, өнер, дін дамыды.
Б.з. бастапқы кезеңінде Орталық Американың солтүстік-батыс бөлігіне майя тайпалары қоныстанды (қара Майя мемлекеті).
15 ғасырда бүкіл орталық Мексиканы өздеріне бағындырған ацтектер Теночтитлан қаласының (қазіргі Мехико) негізін қалады.
1519 жылы Э.Кортес бастаған испан отаршылары Мексикаға ішкерілей еніп, басқыншылық соғыс жүргізе бастады. Куаутемок басшылық еткен үндістер басқыншыларға қарсы табанды қарсылық көрсетті, бірақ 1521 жылы испандар Теночтитланды басып алды. 16 ғасырдың соңына қарай испандар Мексика жерін негізінен бағындырып болды. Байырғы халықтар жерлерінен айырылып, ауыр қанауға, аштыққа ұшырады. 25 миллионға жуық үндістердің 1605 жылы 1 миллионнан астамы ғана қалды.
Көтерілістің нәтижесінде А.Итурбиде басқарған ұлт-азаттық күштер 1821 жылы 28 қыркүйекте Мехиконы азат етіп, Мексиканың тәуелсіздігі жарияланды. Бірақ елде азамат соғысы басталды. 1824 жылы қазан айында конгресс конституция қабылдап, Мексиканы республика деп жариялады. 1833 жылы өкімет басына келген А.Санта-Ана конституцияға тыйым салып, елде диктатура орнатты.
19 ғасырдың 20-жылдарынан бастап Америка Құрама Штаттары Техасты отарлауға кірісті. 1846 жылы Америка Құрама Штаттары Мексикаға қарсы соғыс жариялады. Мексика жеңіліске ұшырап, өз жерінің жартысынан көбінен айырылып қалды.
1855 жылы Санта-Ана диктатурасы құлап, либералдық үкімет билікке келді. 1857 жылы жаңа конституция қабылданды.
19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың бас кезінде ел экономикасы дамыған елдерден көп артта қалды. Экономиканы негізінен шетел капиталы биледі. 1910 — 17 жылы төңкеріс нәтижесінде елде демократиялық өзгерістер болды. 2-дүниежүзілік соғыс барысында Мексика үкіметі бейтарап саясат ұстанатындығын мәлімдеді. Бірақ фашистік қауіптің күшеюіне байланысты, 1942 жылы мамырда антигитлерлік коалицияның құрамына енді. Соғыстан кейінгі кезеңде Мексикада экономиканы дамыту мен демократиялық бостандықтар, әлеуметтік құқықтарды кеңейту жолында бірқатар прогресшіл шаралар жүзеге асырылды.
Географиясы мен климаты
Солтүстік Америкада құрлығының оңтүстігінде орналасқан Мексика, Орта Америка мемлекеттерінің ішінде ең үлкен аумақты алатын ел. Юкатан жартыаралы Мексика жерлерінің 12 %-ын құрайды. Мексика Юкатан жартыаралымен бірге Теуантепек қылтасының шығыс жағында орналасқан. Солтүстік жағында АҚШ-пен шекараласады. Шекара ұзандағы 3141 км. Оңтүстік жағында Гватемала (871 км) мен Белиз (251 км) орналасқан.