cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андамандықтар
Андамандықтар  — Үндістандағы халық, Андаман аралдарының тұрғындары. Жалпы саны — 600 адам (2000). Солтүстік Андаман (Үлкен Андаман аралында) және оңтүстік Андаман (Кіші Андаман аралында) болып бөлінеді. Ертедегі меланезий нәсілінің үлкен австралоидтар тобына жатады. Бойлары аласа (138-148 см шамасында).
Тілі
Тілі бірнеше диалектіге бөлінеді. Дж.Гринберг Андамандықтар тілінің папуас тілдерімен байланысы барлығын айтқан. Андаман тілдері ерекше. Дәлірек айтқанда, бұл папуа тілдерінің бір бөлігімен және Үндістанның Кусунда және Нихали тілдерімен өте алыс байланысы бар мүлдем бөлек тілдер отбасы. Дегенмен, тіпті бұл өте алыс қарым-қатынас андаман тілдерінің мыңдаған жылдар бұрын қалған тілдерден бөлінгенін ғана көрсетеді. Тілдер солтүстік және оңтүстік андамандықтарға бөлінеді, олар өз кезегінде тағы бірнеше топқа бөлінеді. Андаман тілдерінің көпшілігі қазіргі уақытта «өлі» болып табылады.
Діні
Көпшілігі табиғат құдіреттеріне табынған дәстүрлі діни сенімдерін ұстанады, христиандар да кездеседі.
Тарихы
18 ғасырдың аяғында андамандықтар аралын Ұлыбритания жаулап алды. 1857 — 59 ж. Үндістандағы көтеріліске қатысқандарды осында жер аударатын болды. Отаршылдық және жиі-жиі індетке айналған аурулар салдарынан андамандықтардың көбі қырылып, 5 мың адамнан 20 ғ-дың басында жүздеген ғана жан қалды. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Стрейт аралына көшіріліп, өздерінің ежелгі ғұрыптық мәдениетін біржола жоғалтты.
Кәсібі
Жағалаудағы андамандықтардың кәсібі — Теңіз тасбақалары, балық, орманды жерлерде — аң аулау. Жағалау андамандықтары жиі қоныс аударады. Аң аулауға итті пайдаланып, гарпун, садақ қолданады. Жергілікті тайпалар бір мекенге шоғырланған, ормандағыларында үлкен ортақ үй болады. Оңтүстік андамандықтардың үйлері — дөңгелек, солтүстік андамандықтардың үйлері — тік бұрышты.
Өмір салты
Андамандықтар 30 адамға дейін шағын топтарда тұрады. Көшбасшылар лауазымының кейбір ұқсастықтары бар, дегенмен мүлдем басқа функцияларды орындады. Тайпааралық, руаралық байланыстар өте әлсіз, біртұтас рулық құрылым да жоқ. Сонымен қатар жеке меншік те жоқ. Андамандықтар арасында неке қию рәсімдері өте қарапайым. Үйлену туралы шешімді үлкен туыстар қабылдайды. Үйлену тойы күні күйеу жігіт орманға қашады. Туыстары оны ұстап алып, қайтып үйленуге көндіреді. Қайтып оралғанда, ол қалыңдықтың тізесіне отырады, содан кейін неке қиылды деп есептеледі. Сондай-ақ ерлі-зайыптылардың бірі қайтыс болғаннан кейін қайтадан некеге тұруға болады. Жерлеу рәсімдері де қарапайым. Марқұмды үш ай бойы арнайы платформаға қояды, содан кейін денесін немесе одан қалғандарын (платформамен бірге) жерлейді. Өлген балаларды үйдің еденінің астына жерлейді.
Андамандықтардың басты мәдени байлығы – би. Балалар да, ересектер де, әйелдер мен ерлер де билейді. Музыкалық аспаптары жоқ, сондықтан би тек әнмен сүйемелденеді. Қозғалысы біркелкі және қарапайым. Тайпалар арасында сыйлық алмасу дәстүрі бар. Андамандардың ерекше қабілеті бұл биолокация - өте алыс қашықтықта олар тірі жанның бар екенін сезіне алады. Дәстүрлі киімдері – өсімдік талшықтарынан жасалған жамылғы киімдер.
Дереккөздер
Санат:Андаман және Никобар аралдары Санат:Үндістан этникалық топтары
Кодьес-де-Конфлан
Коммунаның INSEE коды — 66047, пошта индексі — 66220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Бургсталль (Оре)
Бургсталль (Оре) (Burgstall (Ohrekreis)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1655 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 120. Муниципалитеттің басшысы — Зигурд Хайман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қанат Ысмайылұлы Мыңжасов
Қанат Ысмайылұлы Мыңжасов - 1959 жылы 2 сәуірде Петропавл қаласында туған. Қазақ. Алматы мал дәрігерлік институтын бітірген (1982), мал дәрігeрі. Мал дәрігерлік ғылымдарының кандидаты (1986), докторы (1996). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Бруцеллезге қарсы вакциналарды қолданудың нәтижелілігін арт- тырудың жолдары». Профессор (1997). моңғол жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі (2003), Қазақ ауыл шаруашылық ғылымдар академиясының академигі (2005). Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан). 1983-1986 жылдары - Қазақ мал дәрігерлік ғылыми-зерт- теу институты бруцеллез бөлімінің аспиранты. 1987-1996 жылдары - Қазақ мал дәрігерлік ғылыми-зерттеу институ- тының ғылыми-техникалық ақпарат бөлімінің меңгерушісі. 1997 жылдан бері - «Солтүстік Қазақстан мал шаруашы- лығы және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ» ЖШС бас дирек- торы. Солтүстік Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты. Солтүстік Қазақстан облыстық мәслихатындағы «Нұр Отан» фракциясының жетекшісі. Солтүстік Қазақстан облысының мал шаруашылығы жөніндегі аграрлық кеңес төрағасы. «Қазақстан Конституциясына Южыл», «Қазақстан Респуб- ликасындағы ғылымның дамуына сіңірген еңбегі үшін» (2006), «Сібірдің агроөнеркәсіп кешенін дамытуға қосқан ерекше үлесі үшін» (РФ, 2007) медальдарымен, «Акаде- мик А.И. Бараев. Туған күніне 100 жыл» естелік медалімен, 1-ші дәрежелі «Еңбек даңқы» (2007), «Ерен еңбегі үшін» (2008), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен, ҚР Құрмет грамотасымен (2001) марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант. Үйленген. Қызы - Айсұлу (1985 ж. т.), ұлы - Дәулет (1988 ж.т.).
Пачиха
Пачиха (Почиха, Почнуха) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юла өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Газ турбиналы қондырғылардың, мысалды құрылмалары (конструкциялары)
1 суретте Неваның машина жасау зауытының ГТ-700-5 түрінің 5000 кВт қуатты газ турбиналы қондырғысының, бойлык кесіндісі көрсетілген. Турбина алдындағы газ температурасы 700°С, еркін турбинаның айналу жиілігі 5500 мин−1. Газды турбина қос білікті, бір цилиндірлі, бір жалпы құрамды роторлы, өсті сығымдаушы, жоғарғы қысымды турбиналы және еркін турбиналы, жеке роторлы болып бөлінеді, олардың жұмыс істеу процессі, табиғи газбен атқарылады. right|250px Турбина корпусы 12, төменгі ілгеріленген болаттан құйылған, бір горизонталды және бір тік ажыратылғышты болады. Турбиналардың корпусының тікелей ыстық газдармен шектеспеуінен арзан материалдардан жасау мүмкіндігі. Корпус, газдардан - ішкі болатты қоспамен 10 және соңғы және корпус аралығын изоляциялы қабатпен 8 бөлінген.
Бағыттаушы қалақшаны бекітуге арналған жеңілдетіліп кесілген обоймаларды 11, сығымдаушы турбина үшін, аустенитті болат және еркін турбина үшін, перлитті болаттар қолдану қарастырылған. Газды патрубок 24 арқылы, корпустың төменгі жартысына енгізілуімен іске асырылады, ал пайдаланылған газдың жағуы, екіге бөлінген, өсті патрубок 14 арқылы жүреді. Лабиринтті нығыздағыштан 23, газдың ағуын кемітуде және ротордың қораптан шығар жеріне ауа жеткізіледі.
Роторға орнатылған қалақшаның 21 арқасында, лабиринттен шығарында, сонымен қатар, ауалы затвор пайда болады.
Жоғарғы қысымды турбина қосвенецті дөңгелектен 9, ол, сығымдағыш роторына 25, консолды бекітіліп, он радиалды штифтамен 22, ыстық түрінде отырғызылған. Төменгі қысымды турбина (еркін) - бір венецті дөңгелектен 13 тұрады, бекітілуі 22 ұқсас. Еркін турбинаның білігінде, арнаулы барабан қарастырылған 14, ол, ротордың динамикалық тұрақсыздығын теңдестіруге арналған. Қалақша құйрығы мен диска жотасы, ағыншалы ауалы салқындатқышы бар. Салқындатқыш ауа, сығымдағыштан, жалпы шығынының 1,5% мөлшерінде беріледі. Еркін турбинаның білігі, екі подшипникте орналасқан, оның біреуі 16 берік тіреуішті. Әрбір қос ротор, білік айналдырушы құрылғымен 2 жабдықталған. Қос біліктердің жылдамдығын реттеуін, гидродинамикалық реттеу жүйесімен орындалады. Майдың реттеу жүйесіне берілуін, негізінен, майжүргізгіш сұйық сорғыш 1 (білігіндегі ТЖҚ) және сұйық сорғыш 17 атқарады (ТТҚ жағынан). (ТЖҚ - турбина жоғарғы қысымды; ТТҚ - турбина төменгі қысымыды).
Қозғалтқышты оталдыру үшін, турбодетанатор қолданылады. Бұл, қосымша турбина - турбина негізінің білігімен, тісті берілісімен жалғасқан, онда, оны жағуға дейінгі ГТҚ (газ турбиналы қондырғы) жүргізу кезіндегі, табиғи газдың кеңеюі.
1 суретте көрсетілген, өсті компрессордың барабанды 6 типі, 11 сатыдан тұрады. Оның, ағынды бөлігінде бірқатар кіруінде, бағыттаушы қалақшасы 30, бірінші сатысының алдында орналасқан және соңғы сатысында бір қатар түзетуші қалақша 29 бар. Бағыттаушы қалақшасын, корпустың сақиналы Т түріндегі пішінді, ойықшасына (паз) бекітеді. Жұмысшы қалақшасы тісті, құйрықты бекіткіші бар, оның, нығыздалуы 27 тарақшалымен орындалады.
Сығымдағыштың шойынды корпусының 5, жоғарғы жағына сорушы патрубка 4 орналасқан, айдамалаушы патрубоктың 28 төменгі жартысына орналасып, айрық түрінде орындалған.
Дереккөздер
Санат:Жылу техникасы Санат:Ғылым
Әріп Тәңірбергенов
Мұхамедғарып Тәңірбергенұлы Әріп (1856, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданы Үшбиік темір жол бекеті, Жыланды мекені — 21.6.1924, сонда) — ақын. Абайдың талантты шәкірттерінің бірі.
11-12 жасында ауыл медресесінде, бастауыш орыс мектебінде оқыған. 1877 жылы Семейдегі уездік училищеге оқуға түсіп, оны 1881 жылы үздік бітірген. Семейде оқыған кезінде Абаймен танысып, оны өзіне ұстаз тұтқан. 1882 — 84 жылдары Сергиополь уезінде тілмаш болып істеді. 1884 — 87 жылдары Шәуешек қаласында Ресейдің Қытайдағы елшілігінде тілмаш болып қызмет атқарды, одан кейін Қапалда, Бішкек және Алматы қалаларында почта саласында істеп, 1890 ж. өзі туып өскен Қандығатай, Еңірекей болыстарында тілмаш болды. Әріп татар, орыс тілдерін жетік білумен бірге араб, парсы, түрік, қытай тілдерін жақсы меңгерген. Шығыс және орыс классикалық әдебиетін оқып, нәр алған. Бала күнінен ақындық жолға түсіп, ақындар айтысына қатысқан. Өлеңді қолма-қол суырып салып айтуға шебер, айтыс өнерінің өрен жүйрігі болды. Оның Сәдір, Қуанышбай, Қаумет, Боранбай ақындармен, Көкбай, Әсет сияқты Абайдың талантты шәкірттерімен айтыстары белгілі.
Әріп шығыстың ғажайып оқиғалы ертегілік сюжетіне құрылған бірнеше дастан жазған. Оның алғашқысы “Зияда-Шаїмұрат” дастаны 1884 жылы жазылып, 1890, 1892, 1893, 1896, 1909, 1912 жылдары немере туысы Жақып Байжігітұлының атынан Қазан қаласында баспадан шыққан. “Қисса-и Бәїрам” дастаны 1908, 1912 жылдары жарық көрді. Осы шығармалары және “Қожа Ғапон” “Нұрғызарун”, “Таїир” дастандары —махаббат тақырыбына арналған қисса үлгісіндегі туындылар. Әріп сонымен бірге, ислам дінін жақсы біліп, мұсылмандық әдет-ғұрыптарды зерттеген. Әріптің қиссашылдығын айыптаған Абайдың әділ сынынан кейін ол өз кезінің әлеуметтік өмір шындығын жырлауға бет бұрып, қарапайым халық жоқшысы болды. Өлеңдерінің тақырып аясы кеңейіп, ғылым, білім, еңбек туралы шабыттана жырлап, сараң байлар мен жебір би-болыстарды, өтірікші-өсекшілерді, халық есебінен күн көруші пайдакүнем алаяқтарды сын тезіне алды. Көптеген өлеңдерінде қалың мал сияқты ескі әдет-ғұрыпты әшкерелеп, әйел теңдігі мәселесін батыл көтерді, өнер-ғылымды насихаттап, жастарды білім алуға шақырды. Әріп өз шығармашылығында Абайдың дәстүрін ілгері жалғастыра білді. Қапалда қызметте болған кезінде атақты ақын қыз Сарамен танысып, ғашықтық жырларын арнады.Біржан — Сара айтысын көркемдік жағынан қайта өңдеп, хатқа түсірді, баспаға ұсынып, мәңгілік мұра етіп қалдыруда көп еңбек сіңірді. Әріп 1913 жжылы айтыс түріндегі “Тәуке-Ұрқия” дастанын жазды.
А.С. Пушкиннің “Евгений Онегин” романын еркін аударма үлгісінде өлеңмен қазақ тіліне аударды.
Әдебиеттер
Санат:Тұлғалар
Италиялықтар
Тілі
Антропологиялық жағынан италиялықтар еуропа нәсілдің үнді-жерортатеңіздік түріне жатады. Италиялықтардың тілі үндіеуропа тілдері шоғырының роман тобына жатады және үш диалектіге бөлінеді. Әдеби тілі 14 ғасырда Флоренция диалектісі негізінде қалыптасқан. Ал жазуы латын әліпбиіне негізделген.
Діні
Италияндықтар христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Дінге қатысты мейрамда пұтқа табынушылық кезіндегі салт-жоралардың қалдығы байқалады.
Тарихы
Б.з.б. 1-ші мыңжылдықта Италияны ерте заманғы итали (италик) тайпалары (қазіргі Италиктер) қоныстанған. Олардың бірі – Лация аймағын мекендеп, Римнің негізін қалаған латиндер б.з.б. 6-2 ғасырларда басқа итали тайпаларын және түбектің солтүстігін мекендеген этрускілерді, лигурлерді, венеттерді, кельттерді, түбектің Оңтүстік мен Сардиния, Сицилия, Корсика аралдарын қоныстанған гректерді, карфагендер мен сикулдарды бағындырды. Б.з.б. 1-2 ғасырларда латын тілі сол тайпалардың бәріне ортақ тіл болып үлгерді. 6-10 ғасырларда Италияның жеке облыстарын византиялықтар, франктер, арабтар, нормандар жаулап алды. Әр дәуірде остгот, лангобард, т.б. герман тайпалары көшіп келіп қоныстанды. Осы аталған тайпалардың араласып кетуінен 11-13 ғасырларда біртұтас Италиялықтар этностық бірлігі қалыптасты. 19 ғасырда Италиялықтар ұлтқа айналды. нобай|оңға|200px|Құдықтың жанында италяндық қыз.
Кәсібі
Италиялықтардың негізгі кәсібі – жыртпалы егістік, жүзім плантациясы, зәйтүн ағашын өсіру, бау-бақша мен цитрус жемістерін өндіру. Картоп, қант қызылшасы, темекі егілді. Қосымша мал шаруашылығымен (мүйізді ірі қара, қой мен ешкі, шошқа) шұғылданады. Италиялықтардың жартысынан астамы қалалы жерде тұрып, халыққа қызмет көрсету саласында, өндіріс орны мен өнеркәсіпте еңбек етеді. Тұрғын үйлерін, көбінесе, таспен, кірпішпен қалап тұрғызады. Ерте заманнан жеткен дөңгелек пішінді құрылыстар (трулли), жеке бау-бақшалары (корти) сақталған. Екі-үш қабатты үйлердің астыңғы қабаты шаруашылық жұмысына арналған, үстіңгі қабаты тұрғын жай.
Мәдениеті
Ұлттық киімдерін мереке күндері ғана киеді. Әйелдер кең тігілген ұзын белдемше, қысқа жеңді кофта, алжапқыш (корсаж), орамал, желбегей жамылғы джакетта мен джубетто киеді. Ерлер қысқа шалбар, жеңі ендіре тігілген жейде, қысқа күртеше, қалпақ киеді.
Ұлттық тағамы – жеміс пен көкөніс, макарон, сыр. Балық пен ет тағамдары да көп қолданылады. Түскі аста жеңіл шарап ішеді. Нан орнына кейде жүгері ботқасын жейді.
Тарантелла, сальтарелло, ломбарда, бергамаска аталатын ұлттық билері бар. Сазды аспаптары: гитара, волынка, свирель.
Туыстық жүйесі ағылшын тектес. Халық ауыз әдебиетінің түрлері көп. Оған эпикалық поэма, лирикалық өлеңдер (страмботти), лирикалық әндер (неаполитан әндері), т.б. жатады. Қыштан ыдыс жасау, кілем тоқу, ағашқа ою-өрнек салу сияқты сәндік қолданбалы өнері дамыған.
Қазақстандағы италиялықтар
Италиялықтар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы италиялықтардың саны:
Дереккөздер
Санат:Роман халықтары Санат:Италия халықтары Санат:Франция халықтары
Eni
Eni S.p.A., «Эни» — бас кеңсесі Рим қаласында орналасқан Италияның халықаралық мұнайгаз компаниясы. Әлемнің супермажорларының бірі болып саналатын Эни 73 елде іс-әрекет жасап, 2017 жылғы маусымның 30-ына нарықтық капитализациясы 55 млрд. АҚШ доллар болды. Қазіргі кезде әлемнің 11-ші ең ірі индустриалдық компания болып табылады. Италия үкіметі 3.934% мемлекеттік Қазынашылық арқылы және 26.369% Cassa Depositi e Prestiti арқылы ұстап, компанияның 30.303% алтын үлесін иеленеді. Тағы 2.012% акция Қытайдың Халық Банкі қолында. Компания Euro Stoxx 50 нарықтық индексінің бір компонентін құрайды.
Эни алғашқыда Ente Nazionale Idrocarburi (ұлттық көмірсутек кәсіпорны) атауының қысқартпасы еді. Алайда құрылғаннан кейін жылдар өте, көптеген салаларда жұмыс істей бастады. Оның ішінде келісімшарттық, ядролық қуат, жалпы қуат, кен, химикаттар мен пластик, өңдеу/шығару және үйлестіру текникасы, қонақ үйлер, тоқыма саласы және жаңалықтар.
Табысы бойынша Эни ең ірі компаниялардың Fortune Global 500 тізімінде үнемі үстіңгі бір жүздің қатарына кіреді. 2016 жылы компания 65-ші орында болды.
Эни жобалары
Эни 90-шы жылдардың басында Қазақстанға келген алғашқы халықаралық мұнайгаз компанияларының бірі. Қазіргі кезде Қарашығанақ кен орнының операторласы және Солтүстік Каспий өнім бөлісу келісіміне (СК ӨБК) қатысушы Эни, Қазақстанның ең ірі екі жобасында маңызды үлеске ие болып отыр.
Қашаған
4 600 км2 алаңдағы келісімшарттық аумақтың солтүстік бөлігінде 2000 жылы ашылған Қашаған кен орнын барлау мен игерудің шарттарын белгілейтін Солтүстік Каспий Өнім Бөлісу Келісімі (СК ӨБК) жобасында Эни 16,81% қатысу үлесіне ие. Атыраудың оңтүстік-шығыс жағында шамамен 80 километр жерде орналасқан алып кенорын – соңғы 40 жылдың ішінде ашылған ең ірі мұнай кенорындарының бірі болып табылады. Кенорынның геологиялық мұнай қоры шамамен 35 миллиард баррелін құрайды. Көлемі мен техникалық және экологиялық күрделіктеріне байланысты Қашаған кенорнын Өнім бөлісу келісімінің қазіргі кездегі бірегей операторы North Caspian Operating Company New Ventures (NCOC NV) компаниясы кезең-кезеңмен игеретін болады.
Осы аумақтағы басқа ашылымдар Қаламқас, Ақтоты және Қайран кен орны кеніштерін қамтиды.
2016 жылдың қыркүйегінде Қашаған көмірсутегі теңіздегі және жер үстіндегі шикізат өңдеу объектілеріне бағыттала бастады. 2017 жылы Қашағанның өндіру көлемі 8,3 миллион тонна мұнай және 4,8 миллиард текше метр газ құрады.
Қарашығанақ
2017 жылы Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В.(ҚПО) өндірген көмісутек көлемі тұрақтандырылған және тұрақтандырылмаған сұйық түріндегі 146 миллионға жуық баламалы мұнай баррелін құрады, күкіртті газ экспортқа шығарылды, күкіртсіздендірілген газ отын ретінде пайдаланылды. Одан басқа, 9,3 миллиардтан астам текше метр шикі газ қойнауқатқа айдалып, өндірілетін газдың жалпы көлемінен шамамен 49% құрады.
Исатай
2017 жылдың желтоқсан айында Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі, Эни және «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АК (ҚМГ) компаниялары көмірсутек барлау және өндіру мақсатында, Солтүстік Каспийдегі Исатай телімінде жер қойнауын пайдалану құқықтарының 50%-ын Эниге беру туралы келісімге қолдарын қойды. Көмірсутек іздеу оперцияларын жүзеге асыру үшін Эни мен ҚМГ «Исатай Оперейтинг Компани» ЖШС (ИОК) бірлескен операциялық компаниясын құрды (50/50). «Исатай» телімі Солтүстік Каспийдің Қазақстан секторында орналасқан. Жүргізілген бағалау жұмыстары бойынша Исатайдың мұнай әлеуеті жоғары боп сипатталады.
Бадамша
Астанадағы EXPO 2017 (Дүниежүзілік көрме (2017)) көрмесінің аясында Эни, General Electric және Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі Республикада жаңартылатын энергияны дамыту жобаларын іске асыру жөніндегі ынтымақтастық келісіміне қол қойды. 2018 жылы Эни Ақтөбе облысындағы Бадамша кентінің маңайында 48 МВт жел электрлік стансасын (ЖЭС немесе жел паркі) салу және пайдалану жөнінде Ақырғы инвестициялық шешім қабылдады. ЖЭC теліміндегі құрылыс жұмыстары 2018 жылдың желтоқсан айында басталды. Коммерциялық пайдалану және желіге қосу 2019 жылдың соңына жоспарланып отыр. Жел паркі өңірді жыл сайын сағатына шамамен 198 ГВт электр қуатымен қамтамасыз ететін болады. Бадамша жел электр стансасы жел энергетикасы технологияларына елеулі инвестиция салуды көздейтін Энидің бірінші жобасы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Трансұлттық корпорациялар Санат:Италия мұнайгаз компаниялары Санат:Сауда компаниялары
Биоптат
Биоптат (Віорtatus — алынған ұлпа, биоптат) — Адамды тірі кезінде тексеру үшін әртүрлі жолмен (сору, кесу, тесу) алынған оның ткані.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Радиоактивтілік бірлігі
Радиоактивтілік бірлігі - әр түрлі денелер мен орталарға тән радиоактивтілік қарқынының өлшем бірлігі Халықаралық бірліктер жүйесіне сәйкес, бұл бірлік радиоактивті бөлшектердің әрбір секунд сайын ыдырау мөлшерімен кескінделеді (ыдырау/секунд). Кейде ыдырау/минут және кюри деген өлшем бірліктері де колданылады (1 кюри (Кu) = 3,700 • 10 10 ыдырау/с).
Дереккөздер
Санат:Геология
Шымтезек суы
Шымтезек суы – шымтезекті батпақтармен байланысты су, әдетте түсі күңгірт-қызылқоңыр, гуминдік қышқылдарға бай болады. Шымтезекті батпақтардан бастау ала отырып, мұндай сулар "қара өзендер" мен "қара көлдер" түзеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ағыс Дәулетов
Дәулетов Ағыс (1894-1968, Атырау облысы). KCPO Мұнай өнеркәсібі үздігі. 1921—1956 жылдары Мақат мұнай кәсіпшілігінде ұңғымаларды жер асты жөндеу бригадасында жумысшы, кілітшінің көмекшісі, кілітші, мұнай өндіру цехында оператор. 1956 жылдан зейнеткер. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Грамотасымен марапатталған.
Әріптес
Әріптес — бір салада қызмет атқаратын адамдар. Той-думанда өзара айтысатын ақындар да бір-біріне әріптес болады. Бұларды кейде үзеңгілес, сырлас, сыбайлас деп те атайды. Әріптестер бір-біріне іш тартып жүреді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Нефтехимик (футбол клубы)
«Нефтехимик»  — Ресей бiрiншi дивизионнда, ойнайтын, Ресей футбол клубы. Нижнекамск қаласының «Нефтехимик» стадионы клубтың базасы болып табылады. «Рубин» футбол клубының фарм-клубы.
Сiлтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Жануарлар түрінің сан алуандығы. Жануарларды жіктеу
thumb|Жануарлар түрлілігі Жануарлар кез келген жерден табылады. Суға үңілсек те, топырақты қазсақта, аспанға назар аударсақта, айналаға көз салсақта жануарлар кездеседі. Тіпті кез келген тірі ағзалардада паразит жәндіктердің өмір суретіні мәлім. Қазір ғаламшарымызда 1,5 миллионнан астам жануардың түрі бар деп есептеледі. Қаншама жануарлар түрі жер бетінен жойылып бітті. Біз қарастырғалы отырған омыртқасыз жәндіктердің саны бір миллионнан асады. Ғаламшарымызда жануарлардың түрлері өсімдіктерге қарағанда әлдеқайда көп. Олар сан алуандығымен ерекшеленеді. Соншама жануарларды бірінен-бірін ажырату қиын, сондықтан оларды топқа бөліп, жіктеп, бір жүйеге келтіру қажет.
Жүйелеу дегеніміз - ғаламшарда жойылып біткен және қазіргі кезде кездесетін барлық жануарды белгілі тәртіпке сәйкестендіріп, ретке келтіру. Жүйелеу тобындағы реттелуді ескеріп, бүкіл жануарларды ерекшеліктеріне сәйкес топтастыру жіктеу деп аталады. Жіктеу кезінде жануарларды бірінен-бірін ажырату да олардың құрылысы, тіршілік етуі, мекен орны негізге алынады. Бұрынғы геологиялық кезеңдерде жойылып кеткен және жер ғаламшарында қазіргі кезде мекендейтін жануардың барлығы бір топқа - жануарлар дүниесіне біріктіріледі.
Жануарлар дүниесінің екі тармағы бар: біржасушалы жануарлар және көпжасушалы жануарлар. Біржасушалы жануарлардың денесі негізінен бір ғана жасушадан тұрады. Сондықтан олар қарапайым жәндіктер деп аталады. Көпжасушалы жануарлар ағзасында жасушалар көп болады. Олар әр түрлі қызметтер атқарады. Жасушалардың бір тобы ішкі және сыртқы орталан тітіркендіргіш әрекетін қабылдап, сезімталдық білдіреді. Енді бір тобы дыбыс тербелісін қабылдап, талдау арқылы есту жүйесінің негізін құрайды. Кейбір жасушалар тобы қорғаныш қызметін атқарады. Қорегін іздел табуға жәрдемдесіп, оны қорытуға қатысатын да жасушалар бар. Бірақ бірде-бір жасуша өз ағзасынан тыс өмір сүре алмайды.
Жануарлар дене құрылысының ортақ белгісі бойынша омыртқасыздар және омыртқалылар болып бөлінеді. Халқымыз омыртқасыз жануарды жәндіктер дейді. Жәндіктердің денесінде ішкі қаңқа және омыртқа жотасы болмайды. Олардың біржасушалы да, көпжасушалы да түрлері болуы мүмкін. Ішкі қаңқасы және омыртқа жотасы болатын түрлер омыртқалы жануарларға жатқызылады. Бұлар жануарлар деп аталады. Жануарлардың ұрығы дами бастаған белгілі сатысында ішкі қаңқа нышаны байқалады. Бұл түзіліс бас пен құйрық аралығында домбыра ішегі желісіне ұқсас керіліп жатады. Сондықтан жануарлардың бұл тобы желілілер (хордалылар) типіне біріктіріледі. Балықтар, қосмекенділер, жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер - жоғары сатыдағы омыртқалы жануарлар.
Бұларда желі (хорда) тек ұрықтық сатыла ғана сақталады. Одан әрі даму барысында жеке омыртқалардан құралатын омыртқа жотасына айналады. Ал төменгі сатыдағы жануарларда (қандауырша, қабықтылар, т. б.) желі өмір бойы сақталады.
Жануарларды негізгі жүйелік топтарға жіктеу
thumb|Ара Жер ғаламшарындағы сан алуан жануарларды жеке-жеке атау, түрлерге ажырату, жүйеге келтіру оңайға түскен жоқ. Біздің жыл санауға дейінгі (ж. с. д.) V-ІV ғасырларда ғалымдар жануарларды жүйелеп, жіктеуге ерекше назар аударды. Ежелгі грек ғалымы Гиппократ (ж. с. д. 460 - 370 жж шамасында) сол кезде белгілі жануарларды тіршілік ететін ортасына байланысты жіктеді.
Грекияның ұлы ойшылы Аристотель (ж. с. д. 384 - 322 жж шамасында) жануарларды аңдар, құстар, балықтар, киттер және бунақденелілер деп, негізгі топтарға жүйеледі. Жануарлар өлемін жүйелеу ісінде швед ғалымы Карл Линней білгірлік көрсетті. Сондықтан ол жануарларды жүйелеудің негізін қалаушысы болып саналады. К. Линней ағзаларға қосарлы атау тізім беруді ұсынды. Мұнда ол туыстық белгісіне қарай түрге екі атау берді. Мысалы, шақшақай туыстас қүстардың үш түрі бар. Олар: «Ақ шақшақай», «Сары шақшақай» және «Сарыбас шақшақай». «Ақ», «Сары», «Сарыбас» сөздері жеке түрге ғана қолданылады. Сондықтан мұны түрге берілген белгі деп түсінуіміз қажет. Барлығына ортақ - екінші атау «шақшақай» - құстың туыстық атауы. Ағзаларға (ұсақағзалар, өсімдіктер, жануарлар) жіктеу кезінде туыстық екі атау беру қосарлы атаутізім деп аталады. Қосарлы атаутізім бойынша құс туысының қай түрге жататынын бірден біле аламыз.
Түр
Түр дегеніміз - Жер ғаламшарындағы тіршілік атаулыларды жүйелеудегі негізгі өлшем бірлік. Бір түрде бірнеше дарақтар (особь) болады. Олар өзара бірімен-бірі еркін жүптасып, өзінен кейін ұрпақ қалдырады. Әр түрге жататын дарақтар бірімен-бірі жұптасқанмен де, соңынан ұрпақ қалдыра алмайды. Оған жылқы мен есектің жұптасуынан туған қашыр мысал бола алады. Қашыр ұрпақ бермейді.
К. Линней жануарларды жүйелік топқа жіктеу кезінде түрді негіз етіп алды. Ол ''түрді - туысқа, туысты - тұқымдасқа, тұқымдасты — отрядқа, отрядты - класқа, класты - типке, типтерді жануарлар дүниесіне'' біріктіруді ұсынды. Сөйтіп жануарларды жіктеудің мынадай қысқаша сызбанұсқасы қалыптасты:
түр —> туыс —> тұқымдас —> отряд —> класс —> тип —> жануарлар дүниесі.
Жұмыртқа салатын қауырсын жабынды жануарлардың барлығы бір класқа - құстар класына біріктіріледі. Туыстас кластар топтасып, тип түзеді. Бұдан біз жануарларды жіктеу барысында жануарлар дүниесі - ең жоғары деңгей, ал ең төменгі деңгейдегі табиғи құрылымның түр екенін аңғарамыз.
Жануарлар мен өсімдіктерді жүйелеу негізінен алғанда ұқсас. Жануарларды топтарға бөліп, жіктеудің маңызы зор. Бұдан жануарлар дүниесінің қарапайым жәндіктерден омыртқалы жануарларға дейін құрылымының күрделене түсетіні нақтылы көрінеді. Ғаламшарымыздағы бір жарым миллионнан астам жануарлар екі топқа бөлінеді. Денесінде ішкі қаңқасы және омыртқа жотасы болмайтын жануарлар жәндіктер деп аталады. Ал ішкі қаңқасы және омыртқа жотасы болса, олар жануарлар тобына жатқызылады. Жәндіктердің біржасушалы және көпжасушалы дүние тармағы бар. Жануарлар тек көпжасушалы болып келеді. Жануарлардың ұрығы дами бастаған кезде құйрық пен бас аралығында домбыра ішегі тәрізді керілген желі байқалады. Сондықтан желілілер деп те аталады. Жоғары сатыдағы жануарларда одан әрі даму барысында омыртқадан құралатын омыртқа жотасы түзіледі. Төменгі сатыдағы жануарларда желі өмір бойы сақталады.
Жануарларды жеке-жеке атап, түрге ажырату үшін оларды жіктеп, жүйелейді. Швед ғалымы Карл Линней ағзаларға қосарлы атаутізім ұсынды. Ол жануарларды жүйелеудің негізін қалаушысы деп саналды. К. Линней жүйелік топқа жіктеу кезінде түрді негізгі бірлік етіп, мынадай қысқаша сызбанүсқа қалыптастырды:
түр —> туыс —> тұқымдас —> отряд класс —> тип —> жануарлар дүниесі.
Біз бұдан жануарлар дүниесінің қарапайым жәндіктерден омыртқалы жануарларға дейін құрылымының күрделене түсетінін көреміз.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар
Беткейлерді тегістеу
Беткейлерді тегістеу (Плани-ровка откосов) — гидротехникалық имараттың беткейлерін тегістеп, өндеу, топырақтан жасалған бөгеннің, каналдың және топырақ үйіндісінің (дамба, жал) ең негізгі жұмыс операциясы. Канал беткейін шөмішті экскаватор тегістеушімен, грейдер бульдозермен тегістейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Тассай ауылдық округі
Тассай ауылдық округі:
Үрмелі қайық
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Хибатулла Өтебалиев
Хибатулла Өтебалиев (1939-1988, Атырау облысы). Атырау мұнай техникумын бітірген (1959ж).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Арслано-Амекач
Арслано-Амекач — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Кривле-Илюшкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 177 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Таратушы шкафтар
Таратушы шкафтар (Распределительные шкафы). Жергілікті (қалалық) телефон желілерінде, магистральдық желімен таралымдық желінің қосылатын жерінде таратушы шкафтар қойылады. Магистральдық желі кабель талшықтары магистральдық бокстерде монтаждалып, таралым желісінің кабель талшықтары, таратушы бокстері монтаждалады. Шкафтардың сыйымдылығы 150-ден 1200 жұпқа дейін болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Көл қонысы
Көл қонысы - Қостанай маңындағы неолит қонысы.
Археологиялық жұмыстар
Осы жерден неолит дәуіріне жататын заттар, әсіресе шақпақ тастардан, кварциттерден, орговиктерден, халцедоннан және қайрақтастардан істелген садақ оғының ұшы, әр түрлі қырғыштар, призмалы және қарындаш сияқты өзек тастар, кішкентай ұзынша пышақтар, дән үккіштер, саз балшықтан күйдіріліп істелген әр түрлі ыдыстардың сынықтары табылды.
Қоныс шаруашылығы
Көл тұрғындары егіншілікпен, аң аулаумен шұғылданған.
Дереккөздер
Санат:Қоныстар Санат:Тас дәуірі Санат:Тарих Санат:Мәдениет
Жыныс тәрбиесі
Қысқаша мәлімет
ЖЫНЫС ТӘРБИЕСІ – балалар мен жастардың ақыл-ойының, адамгершілік құндылықтар туралы көзқарасының, дене бітімінің, эстетикалық талғамының дұрыс қалыптасып, дамуын қамтамасыз етуге бағытталған, жалпы тәрбие жұмысы процесінің құрамдас бөлігі. Жыныстық жетілу мерзімі қыздарда 12 – 13 жастан 16 – 17 жасқа, ұлдарда 13 – 14-тен 17 – 18 жасқа дейін созылады. Осы кезеңде Ж. т-не көп көңіл бөлінеді. Баланы дұрыс өсіру үшін әке-шеше, оқытушылар, дәрігерлер әр түрлі жұмыстар жүргізеді (жеке әңгіме, гигиеналық талап, дүрыс тамақтану, т.б.) Ж. т. баланың спортпен, еңбекпен шұғылдануын, қыз бен ер бала арасында шынайы достық болуын талап етеді. Ж. т. балалар мен жастарды әр түрлі әбестіктен, жыныс қасіретінен сақтандырады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Тірі табиғатты қорғау деңгейі
Тірі табиғатты қорғау деңгейі — тірі материяның ұйымдастырылуы деңгейінің тұжырымдамасына негізделген, тірі табиғи ресурстарды (тірі табиғатгы) қорғау меп ұтымды пайдаланудың ерекше мәселелері. Тірі материяның ұйымдастырылуы деңгейінің тұжырымдамасы тірі материяның бағыныштылык құрылымын көрсетеді. Мұнда оның ұйымдастырылуының молекулалық тектік, клеткалық, мүше ұлпалық, организмдік, популяциялық түрлік, биогеоценотикалық және биосфералық деңгейлері сараланады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қол инесі
thumb|right|200px|Қол инесі Қол инесі - иненің қолмен тігу, кестелеу барысында қолданылатын түрі.
Құрылысы
thumb|left|200px|Жіп өткізілген иненің көзі. Иненің құрылысы бойынша атауы:
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысыСанат:ҚолөнерСанат:Құралдар
Ричмонд (Миннесота)
Ричмонд (Richmond) — Миннесота штатының Stearns округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1422 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-54268.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Мэсита (Нью-Мексико)
Мэсита (Mesita) — Нью-Мексико штатының Cibola округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 776 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27.8 км² шамасында. FIPS коды — 35-48200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Қорлану қоры
Қорлану қоры – ұлттық табыстың бейөндірістік, жеке басылық және қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыру үшін, сондай-ақ бейөндірістік сала ұйымдары мен мекемелерін ұстау үшін пайдаланылатын бөлігі.
Материалдық-заттық құрамы бойынша қорлану қоры өндіріс құрал-жабдығы мен тұтыну заттарына бөлінеді. Қорлану қоры, негізінен, өндірістік (ғимараттар, машиналар мен жабдықтар, жұмыс және өнім малы, т.б.) және бейөндірістік (тұрғын үй қоры, оқу-ағарту, денсаулық сақтау, мәдениет, ғылым, басқару салаларында) мақсаттағы негізгі қорлардан құралады. Қорлану қорының аса маңызды көзі – қосымша өнім, оның есебінен негізгі қорларды, материалдық айналым құралдарын, сақтық қорларын, т.б. қамтитын капитал (инвестициялық қорлар) өсімі жүзеге асырылады. Қорлану қорының ұлттық табысқа қатынасын көрсететін қорлану нормасының өсуі қорлану көлемін ұлғайтып, экономикалық өрлеу қарқынын арттырады.
Қорлану нормасы
Қорлану нормасы - қорланатын қосымша өнімнің ұлттық табысқа пайыз түрінде көрсетілген қатынасы. Қорланудың ең аз және ең көп нормасының объективті шектері бар, бұл шектен асқанда экономиканың өсуі үшін теріс әлеуметтік-экономикалық зардаптары болуы мүмкін.Қ
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Активті (кезекті, ағымды) есеп
Активті (кезекті, ағылды) есеп (активная (решаемая, текущая) задача; active(current) task) — дәл қазір процессорда тұрған есеп.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Вольта (өзен)
Вольта (Volta) - Батыс Африкадағы, Ганадағы өзен. Қара және Ақ Вольта қосылуымен құрылады.
Ұзындығы – 1400 – 1600 км. Алабы 388 мың км2. Аса маңызды салалары: Оти, Дака, Афрам. Гвинея шығанағына құяды. Басты сауда пункттері: Кете-Крачи, Кпонг, Кпанду. Ең ірі СЭС-і Акосомбо.
Дереккөздер
санат:Гана өзендері
Атабаска (көл)
Атабаска — Канаданың батысындағы көл.
Аумағы 7850 m², батыс жағы таяз, шығыс жағынан тереңдігі 60м-дей.
Қазанның аяғында қатып, маусымда мұзы түседі.
Жағасында Гольдфилдс, Камселл-Портридж т.б. алтын кендері, уран рудасы табылған.
Дереккөздер
Санат:Альберта көлдері Санат:Саскачеван көлдері
IC 2629
IC 2629 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2629 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Әсел
Әсел (Bellіs) — күрделі гүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Қазақстанда көп жылдық 2сел (B. perennіs) түрі ғана кездеседі. Ол бау-бақшаларда, саябақтарда, гүлзарларда өседі. Биіктiгi 10 — 15 см болады. Күрекше пішінді жапырақтары сабақ астына шоғырлана орналасқан. Жиектері ұсақ тілімделген. Гүлдері дара, кейде бірнешеу болады. Гүл жапырақшалары ақ немесе қызғылт түсті. Мамыр — маусым айларында гүлдейді. Тұқымынан және өсімді (вегетативті) жолмен көбейтіледі. Әсел — жарық сүйгіш өсімдік. Ылғалды топырақта жақсы өседі.
Дереккөздер:
Қазақстан энциклопедиясы
Санат:Күрделігүлділер
NGC 6702
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 8 қыркүйекте Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6702 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62395, UGC 11354, MCG 8-34-19, ZWG 255.13.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лира (шоқжұлдыз)
Песчанка (Қостанай облысы)
Песчанка — Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы, Пресногорьков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 259 адам (133 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 214 адамды (101 ер адам және 113 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұзынкөл ауданы елді мекендері Санат:Сібір казак әскерінің елді мекендері
Дивиза-Нова
Дивиза-Нова (Divisa Nova) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алфенас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 527 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 216,697 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Үлкен Каирка
Үлкен Каирка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягыл-Ях өзенінің сол жағалауынан 112 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Омыртқа
Түрлері
Омыртқаның пішіні әр түрлі. Бірінші мойын Омыртқаны ауыз Омыртқа, екіншісін эпистрофей деп атайды. Кеуде Омыртқада қабырға басы бекитін ойықтар бар. Бел Омыртқаның көлденең қанаттары жалпақтау, ірілеу, бұл – қабырға рудименті. Әр түрлі жануарлар Омыртқасының алдыңғы, артқы беті құрылысында айырмашылық болады. Балықтардың, кейбір қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың Омыртқа денесінің екі беті де ойыс (амфицельді), көпшілік қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың Омыртқасының алдыңғы беті ойыс (процельді), артқы беті кейбір жағдайларда ойыс (опистоцельді), құстарда ер тәрізді (гетероцельді), ал сүтқоректілердің Омыртқасы арасында шеміршек болады, осыған байланысты олардың Омыртқасы беттері жалпақ ойыс (платицельді) пішінді болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Адам Санат:Адам анатомиясы
Силандро
Силандро (Silandro) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5928 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 115 км² шамасында. Пошта индексі — 39028.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Мария.
Сарыөлең (Тарбағатай ауданы)
Сарыөлең — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы, Жаңаауыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Силандро
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Сарыөлең (Тарбағатай ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақжар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
Хататлем-Соим
Хататлем-Соим — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ун-Сезынг-Юган өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атия (Бургас облысы)
Атия (Атия) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Созопол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1086 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8140. Телефон коды — 05914. ЕКАТТЕ коды — 63015.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Шымтезек түрлерінің жіктемесі
Шымтезек түрлерінің жіктемесі — шымтезектер бастапқы өсімдік материалының сипатына, шымтезек жаралу жағдайларына және оның физикалық-химиялық қасиеттеріне сәйкес төмендік (ойпаңдық), аралық (өтпелік) және жоғарғы типтерге жатады. Әр типте орман, орман-батпақ және батпақ типшелері бөлінеді, олар ағаш қалдықтарының құрамы мен олардың ыдырау дәрежесіне (45-60% және одан да көп) байланысты. Батпақтық типшелер субстраттың суға өте қанық жағдайында түзілетіндіктен, ыдырау дәрежесі өте төменділігімен (5-25, кейде 40-45%) сипатталады. Шымтезек типшелері топтарға, ал әр топ 4—8 түрге бөлінеді.
Грязненка
Грязненка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/1122/47/20 орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Герерсдорф (Нижняя Аустрия)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 880 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 13.63 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 07.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Вандль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Камбарка-2
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Перельял
Перельял (Perelhal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 100 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 218,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Пайю.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Пашева (Пузмача тармағы)
Пашева — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пузмач өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Бургвербен
Бургвербен (Burgwerben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вайсенфельс ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1070 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 070. Муниципалитеттің басшысы — Катрин Фридрих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Абтсбессинген
Абтсбессинген (Abtsbessingen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 522 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14.09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 001. Муниципалитеттің басшысы — Карин Кестнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Қорлау
Қорлау — біреудің ар-намысы мен қадір-қасиетін кемсіту. Қылмыстық заңда көпшілік алдында сөз сөйлегенде, көпшілікке таратылатын шығармада немесе бұқаралық ақпарат құралдарында қорлау түрі жеке тармақ ретінде тұжырымдалған. Қорлау әрекеті ауызекі, жазбаша, қол жұмсау жолымен, көпшіліктің көзінше не жәбірленуші жоқта жасалуы мүмкін. жаладан айырмашылығы қорлау кезінде жәбірленушіні масқаралайтын қандай да болсын мәліметтер хабарланбайды, бірақ оның жеке басын, қасиетін, мінез-құлқын дөрекілікпен теріс бағалайды.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Адам қасиеттері
Энвер Ходжа
Энвер Халил Ходжа (Enver Halil Hoxha; 16 қазан 1908, Гирокастра — 11 қыркүйек 1985, Тирана) — албандық төңкерісшілі, Албанияның мемлекет және саяси қайраткері. 1944—1985 жылдары социалистік Албания басқарушысы. Албанияда Халық қаһарманы болып табылады.
Антон Иосифович Энгель
Энгель Антон Иосифович 1929 жылы Саратов облысындағы Первомай ауданының Воскресенка селосында туды. 1954 жылы комбайнерлер курсын бітіргеннен кейін Солтүстік Қазақстан облысының Коновалов МТС­де комбайнер­механик болып істеді. 1962 жылдан Краснокут ауданының Карл Маркс атындағы кеңшарда бас инженер қызметін атқарды.
1957 жылы 11 қаңтарда КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Антон Иосифович Энгельге Социалистік Еңбек Ері атағы берілді
Дереккөздер
Санат:1929 жылы туғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Қызылқоғам
Қызылқоғам — Павлодар облысы Аққулы ауданы, Ямышев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аққулы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 532 адам (259 ер адам және 273 әйел адам) болса, 2009 жылы 397 адамды (201 ер адам және 196 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Географиялық орын
Жер бетіне қатысты географиялық орын — географиялык объектілердің түрлі қасиеттерінің және олардың өзге де объектілермен және құбылыстармен байланысты өзгерістерінің динамикалық сипаттамасы. Физикалық-географиялық орын, экономикалық- географиялық орын, көліктік-географиялық орын және т.б. болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:География және геодезия
Антуаньи
Антуаньи (Antoigny) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61004, пошта индексі — 61410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Шымтезек шоғырлары
Шымтезек шоғырлары – беткейлік шоғырлар, ойыс шоғырлары, алмасу шоғырлары және аралас шоғырлар деп аталатын төрт түрге бөлінеді.