cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарақат Башанова
Junior Eurovision-ге қатысуы
Жарыс Польшада өткенімен, пандемияға байланысты Қарақат Башанова Польшаға бармай Қазақстандағы студиядан қатысты.
Ол «Forever» (Мәңгілік) әнін орындап, 152 ұпай (83 ұпай әділқазылардан+62 ұпай көрермендердің дауысынан) жинады және екінші орынға ие болды.
Жас орындаушы өз әнін 7 жасында айырылған әкесіне арнаған. Осы өлеңді композитор Хамит Шаңғалиев шығарған. Ән байқауы үшін түсірілген бейнебаянда қызы мен әкесінің түрлі кезеңдегі өмір тарихы көрсетіледі.
Кейінгі мансабы
2022 жылдың күзінде Қарақат Бакуде өткен ислам елдері арасындағы конкурста Үзембаеваның «Дударай» атты композициясын орындап, 3-орын алды. Сондай-ақ жас композиторлар арасындағы Prima Nota Fest байқауында арнайы номинация бойынша марапатталды.
Жіті коронарлы синдром
нобай| Жіті коронарлы синдром - миокард инфарктісін немесе тұрақсыз стенокардияға күмән тудыратын кез келген симптомдар және клиникалық көріністер.
Жіті коронарлы синдромның түрлері:
Жіті (жедел) коронарлы синдром диагнозы жеке нозология болып табылмайды. Науқас ауруханаға келген соң «Жіті коронарлы синдром» диагнозы басқа диагнозға ауысуы керек. Ол келесілер: тұрақсыз стенокардия, Q тісшесімен миокард инфарктісі, Q тісшесі жоқ миокард инфарктісі, тұрақты стенокардия немесе басқа ауру.
Патогенезі
Жіті (жедел) коронарлы синдром патогенезінде келесі факторлар басты орынды алады:
Атеросклеротикалық түйіндердің жарылуы немесе эрозиясы оның тұрақсыздығы келесі себептермен байланысты:
Клиникалық көрінісі
Жедел коронарлы синдром ST тісшесінің төмендеуінсіз жүретін түрінде екі нозологиялық формаға бөлінеді. Олар тек симптомдардың айқын көрінуімен ғана ерекшеленеді десе де болады. Бұл екеуіне ST тісшесіндегі өзгеріссіз инфаркт миокарды және тұрақсыз стенокардия жатады.
Санат:Кардиология Санат:Жүрек аурулары
Талшық ауылдық округі
Талшық ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы ауылдық округтері
1476 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1476 жылы туғандар
IC 3435
IC 3435 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
1476 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1476 жылы қайтыс болғандар
IC 3435
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41338, UGC 7650, MCG 3-32-53, ZWG 99.72, VCC 1304.
1476 жыл
Түсініктемелер
*
IC 3435
Сыртқы сілтемелер
IC 3435 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Қаратау кекіресі
Қаратау кекіресі (Oxytropіs karatavіca) – бұршақ тұқымдасы, кекіре туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.
Ботаникалық сипаты
Биіктігі 8 – 15 см, тамыры жуандау келген, жер астындағы тамырлары шашақталған, жер үстіндегілерінің сабақтары қысқа, ұзындығы 0,5 – 1,5 см-дей. Қандауыр тәрізді жапырақтарының ұзындығы 5 – 12 см, сыртын ақ түк жапқан. Гүлсидамы ақ, қара түкті. Тостағанша жапырақтары түтікше, қоңырау тәрізді, ұзындығы 7 – 9 мм. Күлтесі қарақошқыл-күлгін түсті, оның шеті ойық, біртіндеп созылып тырнақшаға айналған. Тұқымынан көбейеді. Мамыр – маусымда гүлдеп, маусым – шілде айларында жемісі піседі. Тұқымы бүрлі, бұршағы жарғақты, домалақ, жұмыртқа пішінді, ұзындығы 15 – 25 мм, ені 15 мм-дей, сыртында теңбілді дағы бар, ақшыл жұмсақ түк жапқан.
Өсетін аймағы, қорғалуы
Қаратау кекіресі тек Қаратауда ғана кездеседі. Сирек кездесетін эндемик өсімдік. Жылдан жылға таралу аймағының азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Электромагнитті реле
Электромагнитті реле (Электромагнитное реле). Тұрақты токтағы электромагнитті реле өзінің жалғанатын түйіспелерінің кеп болуы және құрылымының қарапайым болуынан, ең көп тараған коммутация элементі болып табылады. Электромагнитті релеге герконды реле жатады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Штеффисбург
250px|thumb|Картада орналасуы Штеффисбург (Steffisburg) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан қала. Тун округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 447 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 939, пошта индексі — 3612.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Мойынқұм (Жетісу облысы)
Мойынқұм — Жетісу облысы Көксу ауданы, Мұсабек ауылдық округі құрамындағы темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 32 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 82 адам (38 ер адам және 44 әйел адам) болса, 2009 жылы 52 адамды (33 ер адам және 19 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Нью Мидоус (Айдахо)
Нью Мидоус (New Meadows) — Айдахо штатының Адамс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.3 км². FIPS коды — 16-56890.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 496 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Адамс округы (Айдахо)
Куюк-Тамак
Куюк-Тамак — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Жоғарғы бишиндин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 57 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Роттердам
Роттердам (Rotterdam) — Нидерландыда орналасқан көлемі жөнінен елде екінші орында тұрған қала және қауымдастық. Оңтүстік Голландия провинциясында орналасқан. Оның тұрғындарының саны – 603 425 адам. Тұрғындарының саны бойынша Амстердамнан кейін екінші орынға жайғасқан.
Роттердам қаласының негізі 1340 жылы қаланған. Ал қала атауы 1260 жылдары Роттердам болып бекітілген. Роттердам порты әлемде контейнерлерді өңдеу бойынша жетінші орында тұр.
Ұлттық құрамы(2006 жылғы көрсеткіш:
Дереккөздер
Санат:Нидерланд Санат:Қалалар
Намаз–діннің діңгегі
Намаз–діннің діңгегі — 2011 жылы Алматы қаласы «Көкжиек-Б» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Н. Сайлауұлы, Е. Ыбырайымұлы. Беттер саны — 176.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7271-06-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Көкжиек-Б баспасының кітаптары
Мишина Пенома
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вухтым
Вухтым (Вухтом, Вохтом) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулом өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Малды жайып семірту
Малды жайып семірту - бордақыланып етке сойылатын малды жайылым отымен салмақ қостырып, қондандыру. Малды жайып семірту іріктеліп алынған бастарды жасы, жынысы, тірілей салмағы мен қоңдылығы бойынша бірыңғай топтарға бөліп, шөбі шүйгін жайылымда тәжірибелі бақташыларға баққызады. Бордақылаудағы гүрттерді қажетті минералдық қосындылармен қамтамасыз етіп, уақтылы суарып тұрады. Жайылымда жаю реті және тәртібімен тірілей салмағын ірілендіріп, қоңдылығын арттырған малдан аз азық шығынымен өзіңдік құны төмен мол да сапалы ет өндіріледі.
Вухтым
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Малды жайып семірту
Санат:Мал шаруашылығы
Сопита Танасан
Сопита Танасан — Тайландтық ауыр атлетші. 2013 жылдың ауыр атлетикадан әлем чемпионатында 53 кг дейін салмақта қола медальға қол жеткізді.
Нәтижелері
Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер Санат:Тайланд ауыр атлеттері Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Тайланд Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Эндокринология
thumb|right| Эндокриндық бездер Эндокринология (грек. endon – ішкі, krіno – бөліп шығарамын және logos – ілім) – эндокриндік бездердің құ-рылысы, қызметі, олар бөліп шығаратын өнімдер – гормондар, сондай-ақ осы бездердің қызметі бұзылуы салдарынан туатын аурулар туралы ғылым. Эндокринология ғыл. пән ретінде 19 ғ-дың 2-жартысында қалыптасты. 20 ғ-дың бас кезінде әр бездің организмнің дамуын, тіршілік әрекетін реттеу процестерінде маңызы бар екені ашылып және олардың өзара байланысы анықтала бастады. Мұнымен қатар эндокринді органдар қызметінің үдеп не кеміп кетуінен немесе олардың өзара байланысы, т.б. ауытқуларынан пайда болатын бірқатар аурулар жөнінде мәліметтер жиналды. Эндокринологияның бұдан кейінгі дамуы әр түрлі ішкі секреция бездері түзетін гормондарды бөліп алу бағытында жүріп, гормондық препараттарды эндокринді және бірқатар эндокринді емес ауруларды емдеуге пайдалануға мүмкіндік берді. Жануарлар эндокринді бездерінен гормондық препараттар алынды. Эндокринологияның негізгі мәселелері ішінде жүйке жүйесі мен эндокринді жүйелердің өзара байланысын зерттеудің үлкен маңызы болды. Эндокринология деректері зоотехния мен ветеринарияда да кең қолданыла бастады. Қазақстанда Эндокринология саласындағы зерттеулер 20 ғ. 30-жылдардың аяғында Алматы қаласында Респ. бұғақ ауруын емдейтін диспансер ашылғаннан кейін басталды (1972 жылға дейін жұмыс істеді). А.Н. Сызғановтың жетекшілігімен ғыл. экспедициялар ұйымдастырылып, олар Алматы облысы тұрғындарының бұғақ ауруына шалдығу дәрежесін тексерді. Республикада ауыз су, топырақ пен тағам құрамындағы йод мөлшері анықталып, республиканың бірқатар облыстарында бұғақ ауруынан, тиреотоксикоздан сақтану шаралары жүргізілді. Бұғақ пен қант диабеті эпидемиологиясы зерттеліп, кәсіби аурулар (фосфордан улану, діріл ауруы) кезінде эндокриндік бездерде туатын өзгерістер анықталды. Аяқ гангренасына ұшырататын қант диабетінің ерекшеліктері анықталып, оны емдеу әдістері ұсынылды. Қант диабетін түрлі дәрі-дәрмектермен емдеу нәтижесі айқындалды. Қалқанша без аурулары, сондай-ақ қант диабетімен бірлескен аурулар зерттелуде. Қазақстанда Эндокринология мәселелеріне арналған жүйелі зерттеулер Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтында, Қазақ ұлттық мед. ун-ті мен мед. академияларында жүргізіледі. Ж. Абылайұлы
Дереккөздер
Санат:Медицина
Виндхаг (Алланд қауымы)
Виндхаг (Алланд қауымы) (Windhaag (Gemeinde Alland)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2385 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 68.71 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 01.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Грунднер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виндхаг (Община Алланд)
Оралснабсбыт
Дереккөздер
Санат:География
Ялово (Велико Тырново облысы)
Ялово (Ялово) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Велико-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5056. Телефон коды — 06114. ЕКАТТЕ коды — 87360.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Ботақан ошағы
Ботақан ошағы – Шыңғыстау тауының солтүстігінен шығысқа қарай ағып жатқан өзен.
Ботақан ошағы жайлауындағы Абайдың аулына М. Әуезовтің атасы Әуез Бердіұлы ауылы да қанаттас қонып отырған. Ботақан ошағы, Бақанас, Байқоңыр өзендері бойының көрінісін Абай «Жаздыгүні шілде болғанда» деген өлеңіңде айшықты бейнелеген. М. Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясында Абай мен Ділдә осы Ботақан ошағында үйленгені жөнінде бейнелі суреттеледі.
Дереккөздер
Санат:Абай облысы өзендері
NGC 2918
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 2918 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27282, UGC 5112, MCG 5-23-19, ZWG 152,32.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Гральейра
Гральейра (Gralheira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Синфайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Коронел-Бикаку
Коронел-Бикаку (Coronel Bicaco) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ижуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Гральейра
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Коронел-Бикаку
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 575 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 492,124 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,4 адам/км².
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Рейнхард Кайзер
Рейнхард Кайзер (1674 - 1739) Саксонияда дүниеге келіп; Лейпцигте Св. Фома шіркеуінің мектебінле оқыды. Ол үлкен музыкалық мәдениет иесі еді, итальяндық француздық музыканы жетік білген, бұған қарамастан Кайзердің мелодикасының негізі неміс халық әндерінде жатыр. Осы қасиет оның музыкасына көптеген неміс композиторларының жоғалтып алған ұлттық сипатты хабарлайды.
Кайзер қалдырған мұра өте бай. Бірақ көптеген операларының (120 шақты) аз ғана бөлігі бізге жетті. 18 ғ. бірінші онжылдығынды Гамбург операсының дамуы шарықтау шегіне жетті. Кайзер әлі жас Гендельмен жарысып «Октавия» (1705), «Нерон» (1706) операларын жазды және бұлар оның нң жақсы шығармалары боп саналады. Кайзердің шығармашылық жолының соңында Гамбургте неміс операсы өз бағасын жоғалтып шетелдік шығармаларға құрмет көрсетілді. Кайзердің шығармашылығының соңында оның еңбектеріне тән ұлттық өзгешелік қасиеті жоғала бастады. Арияларды итальян тілінде, ал речитативті сюжеттік даму жүрісі түсінікті болу үшін неміс тілінде айту дәстүрге айналды. Сөйтіп неміс операсы құлдырады.
Германия жағдайларында неміс композиторлары өз еңбегін іске асырып, талантын ашу мүмкіндігін итальян операсын, шіркеулук шығарма жазып ала алды. Англияда итальяндық операларының композиторы ретінде негізделген Гендельдің, немесе итальяндық операға өзінің орасан талантын толығымен арнаған Гассенің аттарын мысалға келтірсек жетерлік.
Неміс композиторы үшін халықпен шығармашылық қарым – қатынас үшін орнының, және эстрада рөлін шіркеу атқарған. Германиядағы қауымдық жағдай сол кезеңнің кәсіби музыкасының даму бағытының шіркеу арнасында ғана өтуге ықпал етті.
Шамбуа
Шамбуа (Chambois) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,30 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61083, пошта индексі — 61160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 417 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
1477 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1477 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1477 жылы қайтыс болғандар
Уцберг
Уцберг (Utzberg) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан ауыл. Веймар ауданының құрамына енеді.
Ауылдың тұрақты тұрғындарының саны 295 адамды құрайды (2006). Алып жатқан жер аумағы шамамен 6,79 км². Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 091. Ауылдың басшысы — Хайдрун Гункель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Таулы аймақтарда қорғаныс және шабуыл ұрыстарын жүргізу
Таулы аймақтарда қорғаныс және шабуыл ұрыстарын жүргізу — таулы аймақтар күрделі бедерлер мен өтуге қиын табиғи кедергілердің, байланыссыз бағыттардын, болуымен, жолдар мен елді мекендердің аздығымен, климаты мен өсімдіктерінің ете әр түрлілігімен, сондай-ақ тастак өңірлердің көптігімен сипатталады.
Таулышөлді жерлерге судың, отынның және құрылыс материалдарының жетіспеушілігі тән. Таулы аудандардың климаты жердің биіктігі мен тәулік уақытына байланысты температураның шұғыл ауытқуымен, сондай-ақ ауа райының құрт және жиі өзгеруімен сипатталады.
Жоғары биіктікте күшті жел, тұман, нәсер, қар және бұрқасын болуымен қатар, сол уақытта ойпандар мен аңғарларда ауа райы кұрғақ және жылы күйінде сақталуы мүмкін. Таулы аймақтардың ерекшіліктері бөлімшелердің ұрыс қимылдарына айтарлықтай әсер етеді.
Таулы аймақтарда ұрыс қимылдары көбіне жекелеген бағыттар бойынша үлкен аралықтармен және ашық қапталдармен жүргізіледі. Осыған байланысты айналып өту мен құрсауды кең қолдануға мүмкіндіктер туады.
Бөлімшелер ұзақ уақыт аралығында негізгі күштер мен көршілерден бөлініп, ұрыс қимылдарын өздігінен жүргізуі мүмкін. Бұл барлық командирлерден ұрыс қимылдарын аса мұқият ұйымдастыруды, үздіксіз және белсенді барлау жүргізуді, сондай-ақ жүктелген тапсырмаларды орындау үшін бөлімшелерді барлық керекті заттармен қамтамасыз етуді талап етеді.
Таулы аймақтар жағдайларында тіпті шағын бәлімшелердің табанды, екпінді, ынталы қимылдар жасауы айтарлықтай табысқа жеткізуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Алтынемел, Көшентоған
Алтынемел, Көшентоған - Алматы облысының Кербұлақ ауданы жеріндегі тарихи мекен.
Географиялық орны
Жетісу Алатауының оңтүстік-батыс сілемінде, Алтынемел және Матай тауларынан басталатын Байғазы және Дос өзендерінің бастауында орналасқан. Оңтүстік-батысында Жүзасу (1474 м), оңтүстік-шығысында Алтынемел асуымен шектеледі. Алтынемел мекені Ш.Ш.Уәлихановтың өмірімен тығыз байланысты. Ол өмірінің соңғы жылдарын (1855–1865) Алтынемелде өткізді, сонда жерленді. Ғалымның Алтынемелдегі зираты басына 1985 жылы ескерткіш-белгі орнатылып, тарихи-мемориалдық мұражай ашылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Карл Раймуңд Поппер
Карл Раймуңд Поппер (1902 - 1994 ж.ж.) - ағылшын философы және әлеуметтанушысы. Оның іліміне сай білімнің эмпирикалык және теориялық деңгейлері бір-бірімен тығыз байланыста болады. Кез келген ғылыми білімге болжалдық сипат, кателесушілік тән. Ол ғылымда кез келген түжырымды теріске шығаруды білдіретін "фальсификация" (жалған деп тану) ұғымын енгізеді. Ғылыми білімнің дамуы батыл гипотезаларды ұсынып және оларды жокқа шығаруды жүзеге асырудан тұрады, сол арқылы ҒЫЛЫМИ мәселелер шешіледі. Әлеуметтік философия саласында Поппер марксизмді сынға алады, ол қоғамдық дамудьщ объеқтивті зандылықтарын және әлеуметтік болжам мүмкіндіқтерін теріске шығарады. Поппердің идеалы — "Ашық қоғам". "Ашық қоғам және оның жаулары" (1945) атты еңбегінде ол ашық және жабық қоғамдарды қарастырады. Алғашқы қоғам типіне Батые демократиясын, ал екіншісіне социалистік мемлекеттерді жатқызады. Соңғыларына тоталитарлық, қоғамның индивидтен жоғары тұруы, жеке жауапкерсіздік, идеялық догматизм тән. Оның пікірінше, Бұл "трайболистік", яғни өзінің құрылымы жағынан алғашқы қауымдық құрылыстық тайпа төрізді, өзін басқаларға қарама-қарсы қоятын қөғам. "Ашық қоғам" мүшелеріне рационалистік бағдар, әлеуметтік дамуды мақсатка сай, саналы баскару, мемлекеттік институттарды азаматтардың кажеттілігіне сай біртіндеп калыптастыру тән. Алайда Батыc демократиясында оларды "ашық қоғам" деп санауға кедергі келтіретін кемшіліктері бар. Оның пікірінше, "қоғамның өз еркі мен даму идеясы — қоғам физикалық зат сияқты белтілі бағытта, белтіленген жолмен дамиды деу — таза холистік адасушылық".
Дереккөздер
Санат:Терминология
Эндоскопия
нобай| Эндоскопия (грек. endon – ішкі және skopeo – көремін) – адамның ішкі органдарын арнайы аспап – эндоскоп арқылы тексеру. Эндоскоптар – оптик. және жарық жүйелерімен жабдықталған, иілгіш металл немесе пластмасса түтікшелер.
Эндоскопия хирургияда, гастроэнтерологияда, урологияда, гинекологияда, пульмонологияда жиі қолданылады. 20 ғ-дың 60 – 70-жылдарында клиник. тәжірибеге оптик. талшықтардан тұратын (фибро) құрастырылмалы аспаптар (фиброскоптар) енгізіле бастады. Тексерілетін органға байланысты Эндоскопияның бірнеше түрі ажыратылады: фибробронхоскопия (бронх Эндоскопиясы), фиброэзофагоскопия (өңеш Эндоскопиясы), фиброгастроскопия (асқазан Эндоскопиясы), фиброколоноскопия (тоқ ішек Эндоскопия сы), т.б. Сондай-ақ Эндоскопия биопсияда, денеге енген бөгде заттарды немесе шырышты қабықтардағы аса үлкен емес ісіктерді алып тастауда да қолданылады. Қазіргі кезде Эндоскопия тек ауруды тексеру үшін ғана емес, оларды емдеу тәсіліне (эндоскоп. хирургия) айналып отыр. Эндоскоп. жолмен жасалатын операциялардың дәстүрлі жолмен жасалатын операциялардан ерекшелігі, олардың жарақаты аз, науқас адамдардың ондай операциядан кейін тез жазылып кетуге мүмкіндігі мол.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Каслрей
солға|нобай|Жергілікті саябақта Каслрей (Каслра; ағылш.  Castlerea  [`kæsl.ri:/-rei] ; ирл. An Caisleán Riabhach) — Ирландиядағы (санақты) елді мекен, Роскоммон (Коннахт шет аймағы) графтығында орналасқан.
Жергілікті теміржол бекеті 1860 жылдың 15 қараша күні ашылған.
Ақ сыр
225px|right 225px|right
Каслрей
Каслрейдің бауырлас қаласы — Ньюарк.
Ақ сыр
Қалайы ерітінділері
Қалайы ерітінділері қосылған ақ сыр ішкі және сыртқы өңдеу жұмыстарына қажетті эмаль мен жай сырларды әзірлеуге қолданылады. Атмосфералық әсерге және жарыққа өте төзімді. Қалайылы ақ сырдың сіңімділігі— 1 м2ауданға 100—110 г., жалтырау коэффициенті 99,7%. Бұл сырды құрамында қышқылы көп лакпен араластыруға болмайды, мұндайда ол тым қоюланып кетуі мүмкін. Литопон және қалайылы ақ сыр қою не пайдалануға дайын күйінде сатылады. Қою ақ сырға олифа («оксоль») араластыруға да болмайды. Өйткені сырдың түсі сарғыш тартып, өзгеріп кетеді.
Каслрей
Демографиясы
Халқы — 1873 адам (2006 жылғы санақ бойынша). 2002 жылы халық саны 1788 адамды құраған болатын.
Ақ сыр
Сұйылту
Оны сұйылту үшін майлы лак немесе табиғи олифа қосу керек. Қалайылы ақ сыр жағылған заттық беті қоңырқай тартса, ол жерді сугегінің асқын тотығымен сүртіл ағартуға болады. Қорғасын ерітіндісі қосылған ақ сыр улы болғандықтан сауда орнына түспейді.
Каслрей
Демографиясы
2006 жылғы санақтың мәліметтері: Төменде келтірілген кестелердегі жауаптардың қосындысы («қосынды» бағаны, ережеге сәйкес елдімекеннің жалпы халық санынан аз («2006» бағаны).
1 — тілге қатысты сұраққа жауап бергендердің жалпы халық санынан үлесі.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Ақ сыр
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Постиндустриалдық Қоғам
Постиндустриалдық Қоғам - экономикалык дамыған елдердің "индустриялықтан", "индустриялықтан кейінгі" қоғам типіне өтуімен сипатталатын қазіргі жағдайын білдіретін ұғым. Бұл терминде аталмыш қоғамның кызмет көрсету экономикасын калыптастыру, ғылыми-техникалық мамандардың басымдылығы, жаңа "интеллектуалды" техниканы жасау сияқты негізгі белтілер қалыптастырған. Оны Д.Белл ұсынды. Қоғам бір-бірімен тығыз байланыстағы фақторлардың, техниканың, әлеуметтік құрылымның, саясаттың, рухани кұндылыктардың жүйесі ретінде көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Шежіре тарату
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Таттл (Оклахома)
Таттл (Tuttle) — Оклахома штатының Grady округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Орлинная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Түрікмен автономиялы облысы (Бұхара ХКР)
Түрікмен автономиялы облысы — 1923-1924 жылдары болған Бұхара ХКР әкімшілік-аумақтық бірлігі.
1924 жылы 27 қазанда Бұхара ХКР Түрікмен автономиялы облысы жойылып, оның аумағы жаңадан құрылған Түрікмен КСР берілді.
Санат:КСРО автономиялы облыстары Санат:Түрікменстан тарихы
Бардушка
Бардушка (Үлкен Барда) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чапша өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эхокардиография
Эхокардиография — қазіргі заманғы жоғары информативті инвазивті емес ауырсынусыз және қауіпсіз жүрек қантамыр жүйесінің диагностикалау әдістерінің бірі болып табылады.
нобай| Эхокардиография беретін мүмкіншіліктер:
Эхокардиография түрлері:
Санат:Медицина Санат:Кардиология
Әбілқасым Жаңбырбаев
Әбілқасым Жаңбырбаев (1 қаңтар 1927 жылы Абай облысы, Абай ауданы - 6 қазан, 2012 жылы Семей) – советодағының және қазақстандық театр режиссері, актер. Қазақ ССРнің Халық артисі. Қазақстанның мемлекеттік степендиясының иегері. Семей қаласының Құрметті азаматы. Абай атындағы Қазақ музыкалық драма театрында еңбек етті.
Дереккөздер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Семейдің құрметті азаматтары
Треньяго
Треньяго (Tregnago) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4897 адамды құрайды. Халық тығыздығы 132 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 37039.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Теректі (Көксу ауданы)
Теректі — Жетісу облысы Көксу ауданы, Балпық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылының оңтүстік-батыс іргесінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1066 адам (506 ер адам және 560 әйел адам) болса, 2009 жылы 1034 адамды (496 ер адам және 538 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері
Тамахон
Тамахон (Tamajón) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 116,28 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 49 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Ғазиза Әбілдаева
Ғазиза Әбілдаева - 1975 жылы 1 сәуірде Қызылорда облысы Жалағаш ауданы Еңбек ауылында дүниеге келген. .Қызылорда мемлекеттік университетінің фиология факультетінің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген. Қазір Жалағаш аудандық "Жалғаш жаршысы" газетінде редактордың орынбасары. Өлеңдері газет, журналдарда жиі шығып тұрады. 2001 жылдың қорытындысымен "Ауданның үздік журналисі", 2001 жылы Алматыдағы жас ақындар семинар кеңесінде өлеңдері жоғары бағаланған. 2002 жылдан Журналистер одағының мүшесі. 2004 жылы облыстық "Сырдария-жырдария" өнер фестивалінің "Құрмет белгісімен", 2005 жылы Қазақстан Журналистер одағы облыстық ұйымының Құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1975 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары
Монторио-Романо
Монторио-Романо (Montorio Romano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1961 адамды құрайды. Халық тығыздығы 85 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 10.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Leonardo. Жыл сайынғы мерекесі — 6 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Рёдингхаузен
Рёдингхаузен (Rödinghausen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Херфорд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9862 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 58 028. Муниципалитеттің басшысы — Эрнст-Вильхельм Фортмайер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Тамнье
Тамнье (Tamniès) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24544, пошта индексі — 24620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 335 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Штетлен
250px|thumb|Картада орналасуы Штетлен (Stettlen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Берн округінің құрамына кіреді.
Нью Плаймаус (Айдахо)
Нью Плаймаус (New Plymouth) — Айдахо штатының Пейетт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.8 км². FIPS коды — 16-56980.
Штетлен
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2882 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.50 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 358, пошта индексі — 3066.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Нью Плаймаус (Айдахо)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1400 адамды құрады.
Орал Су Жобалау
Дереккөздер
Санат:География
Нью Плаймаус (Айдахо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Пейетт округы (Айдахо)
1478 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1478 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1478 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Малды жерсіндіру
Малды жерсіндіру- сырттан әкелінген малды жаңа мекеннің табиғи жағдайында өніп-өсуге үйретіп, көндіктіру.
Малдың жаңа мекеңді жерсінуі оның бірнеше ұрпақ ауыстыра қалыптасатын ұзақ та, күрделі үрдіс. Малды жерсіндіру барысы нәтижелі болу үшін, алдын ала малдың бұрынғы мекендеген жерінің жағдайы мен болашақ мекеннің ауа-райы, табиғи жағдайы жете зерттеліп, онда жерсіндірілетін малдың жылдың қолайлы мезгілінде әкелінуі, әкелгеннен бастап құнарлы азықтандыру мен жақсы күтім жағдайының туғызылуымен қатар ұрпақтан ұрпакқа жалғастырылатын сұрыптау мен жұп тандау жұмыстары жүргізілуі керек. Малдың жаңа мекендегі өніп-өсуі, жетілуі мен өнімділік көрсеткіштері бұрынғы мекеніндегіндей деңгейде болса, онда бұл оның жаңа мекенде жақсы жерсінгендігін көрсетеді. Малды жерсіндіру дүниежүзілік және отандық мал тұқымдары қорын ұтымды пайдаланудың сенімді жолдарының бірі. Малды жерсіндіру тәсілі арқылы қырдың қызыл сиыры, симментал сиыры (қ. Симментал сиыры), Латвияның қоңыр сиыры (қ. Латвияның қоңыр сиыры), т.б. Қазақстанда кең тараған мал тұқымдарына айналды.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Александровск (Луганск облысы)
Александровск (Луганск облысы) – Украинадағы Луганск облысында орналасқан облыстық қала.
2001 жылғы халық санағының қорытындысы бойынша қалада 7045 мың адам тұрған. Қаладағы Свято-Вознисенск храмында дүние жүзінде атақты икон орналасқан. Бұл иконның ерекшелігі, үш жағынан үш түрлі қасиетті бейнені тамашалауға болады. Иконға сол жақтан қарасаң - Иисусті, ал оң жағынан Иисустің екінші бейнесі анық көрінсе, иконға қарама қарсы тұрып көз салсаң, Әулие періштенің бейнесін тамашалауға болады. Бұл иконға 200 жылдан астам жыл болған.
Дереккөздер
Санат:Луганск облысы қалалары
Қаныбек Бекболатұлы Жұмашев
Қаныбек Бекболатұлы Жұмашев (1970 жылы 10 қазанда Маңғышлақ облысы Ералы ауданының Ералы кентінде туған) - мемлекеттік қайраткер.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Могио
Могио (Mauguio) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 76,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34154, пошта индексі — 34130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16195 адамды құрады. Халық тығыздығы — 211,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Сыртқы электромагниттік әсер
Сыртқы электромагниттік әсер - Қазіргі электр энергиясын тарататын электр тізбектерінде бейнесі мен бағыты әр түрлі электр және магнит өрістерін алады. Осы жоғары кернеу жолының маңайында орналасқан әуе байланыс жолы мен кабель байланыс жолы тізбектерінде ток пен кернеу пайда болады. Жоғары кернеу жолының маңайына орналасқан байланыс жолдарында электромагниттік әсерден басқа гальваникалық байланыстың болуынан ток пен кернеу пайда болады. Осы сыртқы әсер етуші энергия көздерінен байланыс жолдарының тізбектерінде пайда болатын ток пен кернеу өздерінің мелшеріне қарай қауіпті немесе бөгеуіл туғызады. Сыртқы әсер етуші энергия көздеріне жататындар: электр энергиясын тарататын энергия жолдары; электрленген темір жолдар; атмосфералық (найзағай) әсерлер; радиостанциялар; электр қуатымен жұмыс істейтін әндірістік тұрмыстық қондырғылар, т.б. Кейбір жағдайларда сыртқы электромагниттік әсерден байланыс жолдарында пайда болатын токтар мен кернеу шамаларының үлкен болатыны сонша, олар сол байланыс жолымен және оларға қосылған құрал қондырғыларға, сонымен қатар қызметкерлердің оміріне қауіп туғызуы мүмкін. Мұндай әсерлерді "қауіпті әсер" дейді. Электр энергиясын тарататын жолдар мен найзағай қауіпті әсер туғызады. Сыртқы әсерден байланыс жолдарында пайда болатын ток пен кернеу шамалары қауіп туғызарлықтай үлкен болмаса, бірақ сигнал таратып жеткізуғе бөгеуіл жасаса, оны "бөгеуіл әсері" деп атайды. Байланыс кабел салынған жердегі гальваникалық әсер туғызатын қыдырма токтар кабельдердің металл қабығын тотықтырып, бұзылуына себеп болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Молевница
Молевница — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохма өзенінің сол жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Исламдағы жанұя
Исламдағы жанұя — 2011 жылы Алматы қаласы «Көкжиек-Б» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ш. Әділбаева. Беттер саны — 224.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7271-40-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Көкжиек-Б баспасының кітаптары
Лекер
Лекер — Павлодар облысы Баянауыл ауданы, Қызылтау ауылдық округі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Лекер ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Баянауыл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 431 адам (210 ер адам және 221 әйел адам) болса, 2009 жылы 331 адамды (166 ер адам және 165 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы елді мекендері
Әскери атақ
Әскери атақ - әскери қызметкердің атқаратын қызметіне, сіңірген еңбегіне, әскери немесе арнайы дайындығына байланысты берілетін атақ. Көшпенді түркі халықтарының әскери атақтарының жүйесі VI ғ.-ларда қалыптасты. Түркі жазба ескерткіштерінен бег, тархан, апа-тархан сияқты әскербасылық атақтар мен құрметті әскери титулдарды кездестіреміз. Ортағасырлық әскери атақтар жүйесінде әскердің қатардағы мүшесінің жауынгер, шерік деген атақтары, әскербасылардың онбасы, жүзбасы, мыңбасы, түменбасы деген лауазымдары болды. Мыңбасы, түменбасы, қолбасы атақтары жоғары дәрежелі әскери атақ болып, оларға бек мансабы қоса берілген. Әскердің Бас қолбасшысы беглер бегі деп аталды. Түркі халықтарында тікелей әскери қызметке байланысты лауазымдық атақтармен бірге тархан, батыр, баһадүр сияқты құрметті әскери титулдар да болды.
Әр кезеңде кейбір әскери атақтардың мәні, атауы өзгеріп, кейбірі қолданыстан шығып, оның орнына әскери атақтардың жаңа түрлері пайда болып отырды. XV-XVI ғғ. жоғары дәрежелі әскербасылық атақтар болған бек, беглер-бегі дәрежелерінің орнына араб тілінен енген әмір, әмір әл- умара атақтары қолданылған. Сарбаз, сарәскерб сардар т.б. әскери жүйе атақтары қазақ ортасына кейінгі кезеңде парсы тілінен еніп, әскери жүйеде берік қалыптасты. Ерте түркілер дәуірінде ханның оң және сол жағында отыратын кеңесшілері, ұрыс кезінде әскердің оң қолы, сол қолы бо¬лып саналғандар майсары немесе маймене деп аталған
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:шен Санат:Әскери шендер Санат:Этнография
Сомнология
нобай|Сомнология пациенті Сомнология (латын тілінен somnus — ұйқы және грекше λόγος — ілім) — медицина мен нейробиологияның ұйқыны зерттеуге арналған, ұйқысыздық және ұйқының адам денсаулығына әсерін зерттейтін бөлімі. Негізгі диагностикасы полисомнография болып табылады.
Әдебиет
Санат:Сомнология
Сент-Обен-сюр-Ер
Сент-Обен-сюр-Ер (Saint-Aubin-sur-Aire) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55454, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 173 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
IC 3436
IC 3436 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41323, MCG 3-32-52, ZWG 99.71, KARA 531, NPM1G +19.0320.
Сыртқы сілтемелер
IC 3436 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ермұхан Раисұлы Раисов
Ермұхан Раисұлы Раисов (1946 ж.) - социология ғылымдарының докторы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің философия және саясаттану факультетінің социология кафедрасының профессоры.
1964 жылы Қазақ ауыл шаруашылығы институтының механика факультетін бітірді. 1992 жылы әлеуметтану мамандығы бойынша "Автокөлік кәсіпорындарының жұмысшыларының әлеуметтік мәселелері" атты тақырыпта кандидаттық, ал 1997 жылы "Қазіргі жағдайдағы Қазақстан Жұмыс-шынарының еңбекке қатынасының әлеуметтік факторлары" атты тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Көлік әлеуметтануы мәселелерімен айналысады. 50-ден астам ғыными еңбектердің авторы. Соның ішінде:
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:Әлеуметтану ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері Санат:Қазақстан әлеуметтанушылары
Липовый Ключ
Липовый Ключ — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Жоғарғы бишиндин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 98 адамды құрады. Пошта индексі — 452790, ОКАТО коды — 80251810006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
1479 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1479 жылы қайтыс болғандар
Утрехт
Утрехт – Нидерландының орталығында орналасқан қала және қауымдастық. Утрехт провинциясының астанасы.
1579 жылы осы жерде нидерланд провинцияларын республикаға  біріктіруге жол ашқан Утрехт униясы қабылданған болатын.
1636 жылы Уртехт Университетінің негізі қаланды. Сондай-ақ қала рим-католиктік архиепархияның орталығы саналады. Халық саны – 306 731 адам. Ол қала ретінде 1122 жылы мойындалды.
Дереккөздер
Санат:Нидерланд Санат:Қалалар
Әскери тұрақ
Әскери тұрақ жаудың шабуылына тойтарыс беруге дайындалған және түрлі соғыс мақсаттарын орындауға тірек бекеті болған далалық бекіністердің алғашқы формасы болды.
Көшпелі халықтарда әскери тұрақ әдетте шеңбер түрінде құрылды да, бекініп, тұйықталған қорғаныс түріндегі ұрыс позициясына айналды. Құрылымы мен қолданылуына қарай лагерьлер уақытша (жорықтық) және тұрақты (көп уақытқа арналған) болып бөлінеді. Кейін көп уақытқа арналған лагерьлердің көбінде тұрақты құрылыстар салынып, терең қазылған ормен және балшықтан, тастан жасалған қабырғалармен қоршалып, қамал-қалаға айналды
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сорғы қондырғысы
Сорғы қондырғысы — сұйықтықты әр түрлі көздерден алып, сорғы көмегімен тұтынушыларға тасымалдаушы құрылғы. Оның құрамына сорғы, қозғалтқыш, қозғалтқыштың қуатын сорғыға беретін құрылғы, сорғыш және арынды құбыр желілері енеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Қыстау-Күршім
Қыстау-Күршім — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Маралды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан шығысқа қарай 67 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 424 адам (213 ер адам және 211 әйел адам) болса, 2009 жылы 296 адамды (145 ер адам және 151 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Сапақ (Сопақ) би
Сапақ (Сопақ) би Әлімнің Төртқара руының Оразгелді тармағына жатады. Сапақ Сапай баласы шамамен 1774-1775 жылдарда өмірге келіп, Арал ауданында өз атымен аталатын «Сапақ» атты жерде 1859-1860 жылдары дүниеден өткен. Сапақ биде – Шөңкі, Бейіс, Есенжол, Аманжол атты ұрпақ тараған.
Сапақ биге сәлемдесуге келген інісі Жетеске: «Шырағым, бір-екі күн еру бол, осы Қарақұмда ағайын-туғандарым бар, бірге аралайық»,- депті. Елемес Жөненұлы қонақтарды күтіп алып, қонағасында сояр қойға бата сұрапты. Сапақты жасы үлкен болса да Жетеске қарап: «Жетес жаста болсаң да алыстан келген қонақ едің, осының батасын сен бер»,- дейді. Сондағы Жетестің батасы: депті. Сөйтіп Елемес бай ретті сөзге тоқтап, билерге тайын сойып, күткен көрінеді.
Бір жылдары Әлім ме Шөмекей арасында адам өлігі болып, арты дауға ұласады. Сапақ би бастаған жігіттер мұзды ойып екі адамның өлігін тауып алып, Шөмекейлерден құн сұрапты. Екі жақ Қаратай есімді биге төрелікке жүгінеді. -депті Сапақ
Сапақ би үш жүзге белгілі би болған. Ол туралы Қазалы, Арал өңірі жайлы шыққан жинақтарда, Қойшағара Сағариннің Көмбе атты романында, т.б.кітаптарда жазылған. Сондай-ақ «Туркестанские ведомости» газетіні 1902 жылғы бір санында Арал өңірінің бір бекетінің Сапақ есімімен аталатыны жазылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері
Сорғы станциялар каскады
Сорғы станциялар каскады — су беру трассасының бойында бірінен соң бірі тізбектесш орналасып, біртекгі сорғылармен жабдықталған, суды сатылап көтеретін сорғы станциялары. Сорғы станңиялар каскадының сенімділігі мен ілеспе (синхронды) су беруін арттыру үшін реттеуіш, тоспалаушы имаратгары коса салынып, мүмкіндігінше айналма қалақты сорғылармен қамтамасыз етіледі немесе ұсақ сорғыларды пайдаланады, бұған қоса, жоғарғы бъефтен төменгі бъефке қарай бір сорғының өтіміне жуық апатты қашыртқы жіберу қарастырылады. Бұл жағдайда агрегаттар сорғы-турбина режімінде жұмыс істеуі және таңбалары бірдей болуы тиіс. Қазақстанда күрделі сорғы станциялар каскады Ертіс—Қарағанды каналына салынған. Каналдың ұзындығы — 458 км, геодезиялық көтеру биіктігі — 418 м. Канал трассасы бойынша 22 сорғы станциясы, 14 бөген, демек, 14 жер бөгет, 3 тоспалаушы имарат, 34 канал, 12 су қашыртқы, су жібергіш, тік құлама, 1 дюкер, канал астымен сужібергіш 5 құбыр, 17 арнайы көпір өткел салынған. Сорғы станциялары бір текті ОПВЮ-185 және ОПВ11—185 (1,6,16 және 22 станция) таңбалы, айналма қалақты, арындары мен өнімдері бірдей немесе шамалас агрегаттармен жабдықталған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Анатолий Блинский
Анатолий Блинский - 1936 жылы 19 шілдеде Орал қаласында туған. 1962 жылы А.С. Пушкин атындағы Орал мемлекеттік педагогика институтын бітір еді. Ауданаралық «Красный луч» газетінің әдеби қызметкері, ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі, облыстық «Приуралье» газетінің әдеби қызметкері, Ақтөбе облысы бойынша «Казахстанская правда» газетінің меншікті тілшісі, әдеби қызметкері, ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімінің нүсқаушысы, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті екінші хатшысының көмекшісі, Қазақ КСР Ауыл шаруашылығы министрінің көмекшісі қызметтерін атқарды. Кейін Мәскеуге партиялық қызметке ауысқан.
Жетістіктері
Еңбек Қызыл Ту орденімен, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Орал қаласы Санат:Еңбектегі ерлігі үшін,Еңбек Қызыл Ту ордені Санат:1936 жылы туғандар
NGC 7422
NGC 7422 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 11 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7422 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70048, UGC 12254, MCG 1-58-13, ZWG 405.15, KUG 2253+036, IRAS22536+0339.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
NGC 2922
NGC 2922 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 18 наурызда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2922 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27361, UGC 5118, MCG 6-21-57, ZWG 181.66, KUG 0933+379, IRAS09337+3755, KARA 355.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)