cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пульсар
Байқалуы
Бір ғажабы, 1967 жылы Алясканың зымыраннан қорғану орталығының радар тізгіндеуші қызметкерлері кейбір лүпілдеген сигналдарды байқап, олардың аспаннан келгенін тұрақтастырады. Бұл байқау Кембридж университеті Кавендиша зертханасындағы Пульсар лүпілін байқаудан әлдеқайда бұрын болса да, бірақ әскери құпия ретінде жасырылып, тек ХХІ ғасырда ғана жұртқа белгілі болды.
Дереккөздер
Санат:Астрономия Санат:Физика Санат:Астрофизика Санат:Жұлдыздар Санат:Шоқжұлдыздар
Кіші Пылинская
Кіші Пылинская — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пылин өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Желтораңғы ауылдық округі
Желтораңғы ауылдық округі — Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Желтораңғы, Қасқаөгіз ауылдары кіреді. Орталығы - Желтораңғы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1761 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Челва (Нердва тармағы)
Челва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нердва өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ажуа
АЖУА, әжуа - астарлай сөйлеп қалжыңдау, мысқылдау, күлкі ету.
Муриаш
Муриаш (Múrias) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Ажуа
Ажуалау - бір зат немесе бір кісі туралы шын ойға қарама-қарсы астарлап пікір айту арқылы сөзді кері мағынасында қолданатын стиль-тәсіл. Бірақ, ажуа кекесіннен жеңіл, әзілден өткірлеу болып келеді. Қазақ халқының аңыз, әңгіме, айтыс, шешендік сөздерінде ажуа жиі қолданылады. Жиренше шешен мен Аяз би туралы әңгімелердегі дана Қарашаш пен Меңдісұлу қатерін тіккен хан мен уәзірді әзіл, оспақ, өткір кекесін мен күлкіге айналдырады,ажуа етеді ;
Муриаш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 353 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,43 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,7 адам/км².
NGC 2623
NGC 2623 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sb/P типті галактика.
Муриаш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
NGC 2623
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Муриаш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Ажуа
Өлең-жырларда қолданылуы
Біржанмен айтысында, Сара: Көрінсін Біржан салға Ай секілді, Ақ құйрық көңіл ашар шай секілді, - деп, Жиенқұлды жорта мақтаған болып бар мінін жұрт алдына жайып салады. Ажуа адам мінезіндегі кейбір оқшау, өрескел жақтар мен ұнамсыз әрекеттерді ашып, тезге салып түзеу мақсатында қолданылады. Демек, ертеде дәстүрлі ортадағы моральдық-этикалық нормалардың сақталуы мен қадағалануына ажуаның атқаратын өзіндік тәрбиелік мәні және реттеуші функциясы болды. Қазіргі көркем әдеби туындыларда ажуа-сықақ ерекше жанр түрінде қалыптасқан. Ажуаны дәстүрлі қоғамдық қатынастардың мәнді элементтердің бірі ретінде қарастыруға болады.
NGC 2623
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Средно-Село (Варна облысы)
Средно-Село (Средно село) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Ветрино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9222. Телефон коды — 05161. ЕКАТТЕ коды — 68480.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Средно-Село
Инку-Яга
Инку-Яга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Котута-Яга өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Поллиц
Поллиц (Pollitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 420. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Больте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Циолковский формуласы
Циолковский формуласы, ракетаның ұшу траекториясының активті телімінің соңғы бөлігінде (яғни қозғалтқыш жұмысының аяқталу кезеңінде) ауырлық күші, аэродинамикалық күш және басқа да сыртқы күштер әсер етпеген кездегі ракетаның шекті (ең үлкен) жылдамдығын анықтайды. Циолковскийдiң формуласы жоқ болғанда барлық басқа күштер ракета қозғаушының тартуын әсермен ұшақты жетiлдiретiн жылдамдық бағыт бойынша өзгерiссiз анықтайды. Бұл жылдамдықтар мiнездемелiк деп аталады. , где:
Циолковскийдiң формуласы айнымалы массаның материалдық нүктесi үшiн дифференциалды теңдеудiң интегралдауы Мещера жолымен алына алады: ,
Жоғалтуларды жалпы алғанда ең үлкен шамаға болып табылуға құрайтын кестелер көрiнгендей гравитациялық. Гравитациялық жоғалтулар артынан зымыран болған тiк бастай пайда болады, керiсiнше биiктiктi ожаулайды, және сонымен бiрге бұл отын жер тарту жеңiп шыға шығын шығарады. Бұл жоғалтуларды шама формула бойынша есептеледi: , где g(t) и \gamma (t) қозғаушы және вектормен (математика ) вектор жергiлiктi гравитацияның тартуын күштiң аралығында гравитацияның үдеуi еркiн түсу үдеуi жергiлiктi және бұрыш, сәйкесiнше ұшуды бағдарлама бойынша уақыттың болатын функцияларымен. 1, бұл жоғалтуларды ең үлкен бөлiк кестелер көрiнгендей бiрiншi баспалдақтың ұшуын бөлiмшеге дәл келедi.Бұл траектория бөлiмше бұл келесi баспалдақтардың бөлiмшеге қарағанда кiшiрек дәрежеде 1ден және жақын максимал мәнiнемән тiктен ауытқитын ұғындырылады.
Аэродинамикалық жоғалтулар әуе ортасының кедергiсiмен зымыранның қозғалысында шақырған формула бойынша ол есеп айырысады: , қайда A(t) - тiке қарсы аэродинамикалық кедергiнiң күшi, m(t) - зымыранның ағымдағы массасы. Сонымен бiрге ауаның кедергiсiнен негiзгi жоғалтулар V-шы Сатурн зымыранының 1-шi баспалдағының жұмыс шептерiне дәл келедi, бұл бөлiмше өйткенi төменгi, атмосфераның өте тығыз жiктерiнде өтедi.
Ciлтемелер :
"Қазақ Энциклопедиясы", 18 том
Санат: Тұлғалар Санат: Физика
Жаһандық перспективалар
Жаһандық перспективалар және жобалық жұмыс - Назарбаев зияткерлік мектептерінде жүргізілетін жаңа пән. Бұл пән кіріктірілген оқу бағдарламасына 2012 жылы енгізілді. Негізгі мақсаты - білім алушылардың сыни және терең ойлай білу дағдыларын дамыту және олардың ой-өрістерін кеңейту.
Пәннің мазмұны
Жаһандық перспективалар пәні дамытатын дағдылар бірнеше оқу элементтеріне бөлінеді. Оқу элементтері де суб-элементтерге бөлінеді. Аталған суб-элементтер пәннің негізгі оқу мақсаттарын құрайды. Бұл оқу мақсаттары келесідей:
Сыртқы сілтемелер
Cambridge International AS Level Global Perspectives Syllabus
Бурлингтон (Мичиган)
Бурлингтон (Burlington) — Мичиган штатының Calhoun округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 405 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-11800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Аздрен Лулаку
Аздрен Лулаку (Azdren Lulaku, Аздрен Лулаку; Azdren Llullaku; 15 ақпан 1988, Исток, Косово) — албаниялық және италиялық футболшы, шабуылшы.
Кузино (Италия)
Кузино (Италия) (Cusino) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Аздрен Лулаку
Карьерасы
2016 жылы Албания Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2018 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде бірнеше кездесуде алаңға шықты.
Кузино (Италия)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 260 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 22010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Аздрен Лулаку
Карьерасы
Маусымның екінші жартысын "Тобыл" сапында өткізді. Сол жылдың соңында-ақ "Астанадан" кетті. 2018 жылдың басында Италияның В сериясында ойнайтын "Виртус Антелла" клубына ауысты.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Албания футболшылары Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Шахтер Солигорск ФК ойыншылары Санат:Газ Метан ФК ойыншылары
Қалқаман (метро бекеті)
«Қалқаман» — Алматы метросының жобаланған 12-ші бекеті. Бірінші бағытта «Бауыржан Момышұлы » және «Автовокзал » бекеттерінің арасында, Әшімов көшесі мен Абай даңғылының қиылысында орналасады.
Құрылысы
Бекет құрылысы 2022 жылы басталды.
2025 жылға дейін «Қалқаман» бекетінің құрылысын аяқтау жоспарланып отыр.
Жоба
Бекет терең іргетаспен қаланады, жабық әдіспен салынады. Бұл «Бауыржан Момышұлы » бекетінен кейін болады.
Орналасуы
Наурызбай ауданындағы Қалқаман шағын ауданында орналасатын болады.
Архитектурасы мен безендірілуі
«Қалқаман» — метро бекеті терең жер астында орналасқан.
Сілтемелер
Санат:Алматы метро бекеттері
Карденете
Карденете (Cardenete) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Куэнка ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 623 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 96,1 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 65 км.
Санат:Куэнка елді мекендері
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева (1977 жылы 2 мамырда туған) — дәстүрлі әнші, жыршы, домбырашы, музыкант, өнер зерттеушісі. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының иегері. Шалқар ауданының құрметті азаматы.
Білімі және қызметі
2001 жылы Президенттің гранты бойынша аталған консерваторияның аспирантурасын бітірген. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы «Қазақтың жыраулық-жыршылық дәстүрінің орындалу ерекшеліктері».
2002-2009 жж. Астана қаласының Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде оқытушы болып істеген.
2009 жылдың сәуірінен бастап ҚР Президенттік мәдениет орталығында театр және концерт қызметінің театр солисі болып қызмет атқарады.
1997 жылы Батыс аймақтық конкурстың лауреаты.
1997. жылы Франция елінің Париж, Рейин т.б. қалаларында .М. Әуезовтың 100 жылдық мерейтойын ЮНЕСКО көлемінде атап өтілген концертте өнер көрсетті.
2000 жылы «Шабыт» фестивалінің лауреаты.
2001 жылы Израиль мемлекетінде Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 10 жылдық мерекесінде өнер көрсетті.
2005 жылы К.Әзірбаев атындағы конкурстың лауреаты.
2006 жылы Қазақстан елшілігі Чехия мемлекетінде өткізген «Наурыз мерекесінде» өнер көрсетті.
2006 жылы «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты.
2007 жылы Францияның астанасы Париж қаласында өткен «Айтыс» бағдарламасы аясында Қазақстанның дәстүрлі өнер шеберлерімен бірге өнер көрсетті.
Сүгір жыраудың термесіне бейне баян түсіріп, эстрада саласында этнофольклор жанрымен халықтың ыстық ықыласына бөленді.
2011- «Қазақтың жыр мақамдары» атты ғылыми еңбегі жарыққа шықты, қазақ ұлттық музыка өнерінің жыраулық дәстүрінің теориясын жазды. Қазақтың дәстүрлі 50 жыр-термесін нотаға түсірген.
Астана қаласының мерекелік концерттеріне жиі қатысып, өзіндік үлесін қосып, аянбай еңбек етіп келеді.
2018-жылы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері атағына ие болды.
2019-жылы Шалқар ауданының құрметті азаматы атағына ие болды.
2019-жылдан бастап, Астанадағы Өнер университетінде ұстаздық қызмет атқарады.
2020-жылдан Қазақконцерт бірлестігінде әнші-солист қызметінде.
Германия
Германия (Deutschland), ресми атауы – Германия Федеративтік Республикасы (Bundesrepublik Deutschland), ГФР (BRD) — Орталық Eуропада 16 жеке не жартылай тәуелсіз федералдық жерлерден тұратын ел.
Германия Федеративтік Республикасы - орталық Еуропада орналасқан мемлекет. Кейбір түркі тілдерінде Алмания болып та аталады. Жер аум. 356,96 мың квадраттық км. Халқы 83,2 млн. Астанасы 1991 жылдан Берлин қаласы (3,46 млн.). Халқының 94 %-і немістер (1998). Ресми тілі - неміс тілі. Халқының көпшілігі христиан дінінің протестант және католик тармағын ұстанады.
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Білімі және қызметі
2022-жылы, мамыр айында Қырғызстанда өткен Ұлттық музыка мерекесінде өнер көрсетіп, қырғыз ұлты қазақтың жыр термесіне ыстық ықыластарын білдіріп, құрметін көрсетті.
Германия
Германия 16 аймақтан (жерден) құралған федеративті республика. Әр аймақтың өз конституциясы, парламенты және үкіметі бар. Федеральдік президент арнайы шақырылған, бундестаг және ландтагтар (әр аймақтың парламенттері) мүшелерінің бірде санынан құралған федеральдік жиналыста 5 жыл мерзімге сайланып отырады.
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Білімі және қызметі
2022-жылы, қыркүйек айында, Ресейдегі Қазақстан күндері аясында өткен, қазақстан өнер шеберлерінің концертінде Астрахань, Қазан қалаларында қазақтың жыраулық өнерін дәріптеп, Ресейлік көрермендердің ыстық ықыласына бөленді.
Германия
Президент мемлекет басшысы ретінде халықар. жиындарға қатысады, шет елдермен келісімшарттарға қол қояды, елшілерді, федеральдік соттарды тағайындайды, т.б. Елдегі атқарушы билікті федеральдік канцлер жүргізеді. Жоғ. заң шығарушы органы теңіздік, ал оңт.-шығысының климаты қоңыржай-континттік болып келеді. Қаңтардағы орташа температура 0, ал шілде айында 16 - 17, оңт-нде 20 - 22. Жауын - шашынның орташа жылдық мөлшері 500 - 600 мм, тау бөктерлерінде 1000 - 2000 мм.
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Білімі және қызметі
1997– 2022 жылдардан бастап, шет мемлекеттер мен Қазақстанның Ақтөбе, Атырау, Талдықорған, Алматы, Жамбыл, Шымкент, Орал, Қарағанды облыстары мен аудандарында жеке концертін өткізіп, дәстүрлі өнерді паш етіп келеді.
Германия
Тарихы
Германия жерін адам баласы палеолит дәуірінде-ақ қоныстана бастаған. Б.з.б. 3 - 2 мыңжылдықта жергілікті тұрғындар мал ш-мен және егіншілікпен айналысты, ал б.з.б. 1 мыңжылдықта жергілікті темір қорытуды меңгерді. Б.з.б. 1 ғасырда Рейннің батыс жағалауы Рим империясы ның қол астаны 962 ж. герман король Оттон І Римді жаулап алып, Рим папасы тағына отырды. Осы кезден бастап герман корольдері өздерін "Қасиетті Рим империясы" тағының мұрагерлері деп жариялады. 1032 - 34 ж. ипмерия құрамына Бургундия патшалығы қосып алынды(қ. Бургандар).
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
1997. жылы Франция елінің Париж, Рейин қалаларында М.Әуезовтың 100 жылдық мерейтойын ЮНЕСКО көлемінде атап өтілген концертте өнер көрсетті.
Германия
Тарихы
Патшалық 11 ғ-дың ортасынан бастап саяси бытыраңқылықты бастан кешірді. 18 ғ-ға дейін патшалықты билеуші 17 әулет ауысты. 13 ғ-да корольдік құрамындағы кейбір князьдер, әсіресе, Саксон әулетінен шыққан князьдер (Семсер асынушылар, Тевтон ордермен князьдіктері орталық билікке тұтас бағына қоймады. Француз императоры Наполеон І Аустрия мен Прусияны талқандағаннан кейін (1806) "Қасиетті Рим империясы" жойылып, герман князьдіктерінің бытыраңқылығы әрі қарай жалғасты. Бұл жағдай Германияның әлеум.-экон. дамуына қатты бөгет жасады. Сондықтан герман князьдері, соның ішінде ең алдымен Аустрия және Пруссия билеушілері ұсақ герман мемлекеттерін бір орталыққа біріктіру үшін өзара бәсекелестікке түсе бастады. Франция талқандалғаннан кейін 1815 ж. - қос палаталы (бундестаг және бундесрат) парламент. Бундесрат аймақ өкілдерінен құралған. Ақшасы - неміс маркасы. Ұлттық мерекесі - Герман бірлігі күні (3 қазаң, 1990ж., Германия Демократиялық Республикасының Германия Федеративтік Республикасына Конституциясы 1949 ж. қабылданған.
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
2001 жылы Израиль мемлекетінде Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 10 жылдық мерекесінде өнер көрсетті.
Германия
Тарихы
Ірі қалалары:
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
2006 жылы Қазақстан елшілігі Чехия мемлекетінде өткізген «Наурыз мерекесінде» өнер көрсетті.
Германия
Тарихы
Бүгінгі Германия Республикасының елордасы және мемлекеттік құрылымдары орналасқан жері — Берлин қаласы болып табылады. 82 млн халқы бар Германия мемлекеті — әзірше Еуропадағы халқы санынан ең ірі мемлекет. Еуропа Одағының ірге қабырғасын қалаған мемлекет Еуропаның көшбасшы мемлекеті міндетін атқарып отыр.
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
2009 жылдың сәуірінен бастап ҚР Президенттік мәдениет орталығында театр және концерт қызметінің театр солисі болып қызмет атқарды.
Германия
Жер бедері
нобай|Германияның физикалық картасы Германияның солтүстік бөлігі - мұз дәуірінде қалыптасқан аласа жазық (Солтүстік Германия жазығы, ең төменгі нүктесі - Вильстермарштағы Нойендорф-Заксенбанд, теңіз деңгейінен 3,54 м төмен). Солтүстік Германия жазығының бетінде ежелгі мұз басудың іздері - төменгі мореналық жоталар мен төбелердің тізбектері сақталған. Ойпаттың батыс бөлігін батпақты ойпаттар - батпақтар алып жатыр, олардың пайда болуы платформаның төмендеуімен байланысты. Елдің орталық бөлігінде орманды тау бөктері оңтүстіктен ойпаттарға іргелес, ал Альпі оңтүстікте басталады. Германиядағы ең биік нүкте - Цугшпитце тауы, 2962 м.
Өзендер мен көлдер
Германия арқылы көптеген өзендер ағып өтеді, олардың ең ірілері:
Климат
Германия қоңыржай климаттық белдеуде орналасқан, солтүстігінде теңіз климаты, оңтүстігінде қоңыржай континенталды. Бұл ауа райының жиі құбылмалы болатындығымен байланысты. Жаздың ортасында жылы және шуақты болуы мүмкін, бірақ келесі күні суық түсіп, жаңбыр жаууы мүмкін. Шынында да экстремалды табиғи құбылыстар (қатты құрғақшылық, торнадо, дауыл, қатты аяз немесе ыстық) салыстырмалы түрде сирек кездеседі.
Шілденің орташа температурасы тауларда +14-тен алқаптарда +22°C-қа дейін. Қаңтардың орташа температурасы алқаптарда +4 бастап таулы жерлерде -5°C дейін. Жылдық орташа температура +5-+10°C құрайды. Германияда ең төменгі температура -46°C болды, мұндай көрсеткіш XX ғасырда елдің оңтүстігінде, оның таулы бөлігінде теңіз деңгейінен 1601 м биіктікте координаттары шамамен ауданда тіркелді. 47ºс. е. және 12ºш. б. Фунтензе көлінің жанында.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар
нобай|Берхтесгаден ұлттық паркі Германияда 14 ұлттық парк, 19 биосфералық қорық, 95 табиғат паркі және көптеген басқа қорғалатын табиғи аумақтар мен табиғат ескерткіштері бар.
Денсаулық сақтау ісі
Германияда денсаулық сақтау ісін 1949 жылы құрылған Денсаулық сақтау минитірлігі басқарды. Онда барлық еңбекшілер мен олардың отбасына тегін медициналық көмек көрсетіледі. 1970 жылы Германияда 190 мың төсектік 626 аурухана, 452 поликлиника, 828 амбулатория, 192 әйелдер консультациясы жұмыс істейді. Тұрақты және маусымдық яслилердегі орының саны 175 мың ға жетеді. 18 мың орында 178 санаторийлер мен курорттар және демалыс орындары жұмыс істейді. 1970 жылы 27,3 мың дәрігер, 7,3 мың тіс дәрігері, 2,9 мың фармацевттер мен 245 мың орта білімді медициналық қызметкер болды.
Осының барлығы халықтың медициналық жағдайын жақсартты. 1970 жылы әр мың адамға шаққанда баланың тууы 19,3, адамның өлімі, 14,1. Әрбір ірі туған баладан өлгені 18,8 болды. Орта есеппен адам өмір ұзақтығы - ерлерде 67,8, әйелдерде 73,1 жас. Аурулардың ішінде ең көп кездесетіні жүрек-қан тамыр сырқаты мен қатерлі ісік тер.
Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Германия – федеративті мемлекет болып табылады. Әкімшілік-аумақтық бөлінісіне қарай 16 жерден тұрады. Негізгі заңы – конституциясы 1949 жылғы 23 мамырда қабылданған. Елдің федералдық президенті Федералдық жиналыста бес жыл мерзімге сайланады. Қазіргі Федералдық президенті Кристиан Вульф, ол 2010 жылдың 2 шілдесінде сайланған.
нобай|Германияның федералды жерлерінің картасы (нөмірленген)|alt=Германияның федералды жерлерінің картасы (нөмірленген).svg
Жер аудандарға (нем. Kreis) және ауданға жатпайтын қалаларға (нем. Kreisfreie Stadt), Гамбург пен Берлин жерлері — қалалық округтерге (нем. Bezirk), аудандар қалалар (нем. Stadt) мен қауымдастықтарға (нем. Gemeinde), ауданнан тыс қалалар — қалалық аудандарға (нем. Ortschaft), Гамбург пен Берлин жерлерінің аудандары кварталдарға (нем. Ortsteil), қалалар, қауымдастықтар, округтер және кварталдар тұрғын аумақтарға (нем. Wohngebiet) бөлінеді. Баварияның жер мен аудан арасындағы аралық байланысқа ие — әкімшілік округ (нем. Bezirk).
Халқы
Германия Федеративті Республикасы аумағы бойынша көршілес Польшадан сәл ғана үлкен, бірақ оның халқы екі есе көп. 2015 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Германияның тұрғындары 82 175 684 тұрғынды құрады.
Әлемдегі көптеген дамыған елдердегідей, Германияда туу коэффициенті төмен деңгейден төмен. 1972 жылдан бастап Германияда туу коэффициенті өлім деңгейінен төмендеді.
2015 жылы демографиялық даму келесідей болды. Туу коэффициенті - 8,98 ‰, өлім - 11,26 ‰, табиғи өсім (төмендеу) - -2,28 ‰, көші-қон балансы - 14,19 ‰.
Ауыл тұрғындары 10% -дан аз, Германия халқының 90% -ы қалаларда және оған жақын орналасқан урбанизацияланған аймақтарда тұрады.
Қала тұрғындарының үлесі 73,12% құрайды. .
Ірі қалалардың халқы (31.12.2018 ).
Мемлекеттік құрылым
Германия парламенті екі палатадан – Бундесрат (жоғарғы) және Бундестагтан (төменгі) тұрады. Бундесратты жер үкіметі өкілдерінің 68 мүшесі құрайды. Егер федералдық президент болмаған немесе ол өзінің міндетін атқаруды мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайда мемлекет басшысының міндеті Бундесрат төрағасына көшеді. Ал Бундестаг төрт жыл мерзімге жасырын дауыс беру арқылы сайланған 736 депутаттан тұрады. Атқарушы билік – Федералдық үкіметтің құрамына германдық Бундестагта сайланған федералдық канцлер мен федералдық министрлер кіреді. Федералдық канцлер мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайды. Алманияның қазіргі федералдық канцлері – Олаф Шольц.
Саяси партиялар
Германия Федеративті Республикасында бірқатар саяси партиялар қызмет етеді. Олардың ішінде негізгілері, яғни басқа партияларға қарағанда ықпалы күшті алты партияны бөле-жара атаған жөн. Ретіне қарай атайтын болсақ,
2002 жылғы қыркүйекте өткен Бундестаг сайлауында тиісті 603 орынның 251-ін Германия Социал-демократиялық партиясы, 248-ін Христиан демократиялық одағы мен Христиан әлеуметтік одағы, 55-ін “Жасылдар”, 47-сін Еркін демократиялық партиясы, ал 2 орынды Демократиялық социализм партиясы алды.
Германиядағы табысты саяси партиялар мемлекеттік қаржыландыруды алады. 12 жыл бойы Бундестагқа қатысқан әр партияның арнайы қоры бар, оны толығымен мемлекет қаржыландырады. Мысал ретінде Германия социал-демократиялық партиясының Фридрих Эберт қорын айтуға болады.
Экономикасы
Германия экономикасы дамыған елдердің алдыңғы қатарынан орын алады. Негізгі салалары машина жасау, электр техникасы, металлургия, химия және фармацевтика өнеркәсібі, тағы басқа салалар ел экономикасының өркендеуіне қомақты үлес қосып келеді. Сонымен қатар, көлік инфрақұрылымы ерекше маңызға ие. Ірі 13 әуежай, 6,8 мың шақырымнан асатын ішкі су жолдары күндіз-түні жұмыс істейді. Бұған Солтүстік теңіздегі Гамбург пен Бремен, Балтық теңізіндегі Киль, Любек және Росток теңіз порттары қосылады.
Германияның сыртқы саудадағы әріптестеріне келсек, ең алдында Франция тұр. Одан соң импорт бойынша Нидерланд, Италия, Ұлыбритания, АҚШ, ал экспорт бойынша Ұлыбритания, Италия, АҚШ және Нидерланд келеді.
Көлігі мен экологиясы
Германия сыртқа өнімдер шығару жөнінен дүние жүзінде 2-орын алады. Қазіргі заманғы Германияның экономикалық қуаты мен байлығының негізін өңдеуші өнеркәсіп құрайды. Оның көпшілік кәсіпорындары еуропалық ауыр индустрия орталықтарының бірі, елдің батысындағы Рурға шоғырланған. Тұрмыстық техникадан бастап зауыттық құрал- жабдықтарға дейінгі әр түрлі тауарлар өндіретін өңдеуші өнеркәсіп саласына елдегі жұмыс күшінің 25%-ы қамтылған.
Германия өнеркәсібінің жетекші салаларына қара және түсті металлургия, машина жасау, электрондық, химиялық және мұнай-химия кәсіпорындары жатады. Бұл өнеркәсіптік ел қоршаған ортаның ластануынан қатты зардап шегеді. Мысалы, Шварцвальдтағы бүкіл ормандардың жартысы дерлік қышқыл жауындармен зақымданған. Германия табиғатты қорғаумен байыпты түрде айналыса бастаған алғашқы батыс елдерінің бірі. Қазір "жасылдар" партиясының өкілдері герман парламенті — бундестагтегі көпшілік орынды иемденіп отыр. "Жасылдар" партиясы мен табиғат қорғау ұйымдарының қысымымен Германия қоршаған ортаның жағдайына бақылауды қатал қолға алып, атом электр станцияларын жаба бастады.
Германия құрғақтағы, су және әуе көлігінің тамаша жүйесіне ие. Тауарлар мен жолаушылардың көпшілігі автожолдар арқылы тасылады.
Германиядағы жолдардың жалпы ұзындыгы 650 000 км- ден астам (оның ішінде автострада жолдарының ұзындығы 11 400 км). Елдің көптеген ірі қалалары бір-бірімен 280 км \ caғ жылдамдықпен жүретін ICE ("Интерсити — Экспресс") пойыздары қатынайтын ұшқыр темір жолдар арқылы байланысқан. Ірі қалалардың арасындағы тұрақты авиарейстер бір сағаттан сәл астам уақытты алады.
Германияның ірі теңіз-сауда флоты бар. Бұл флоттың кемелері Бремен және елдің төртінші ірі қалалық агломерациясы әрі негізгі теңіз және өзен порты — Гамбург сияқты порттардан әр түрлі бағыттарға аттанады.
Дереккөздер
*
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
2011 жылы «Қазақтың жыр мақамдары» атты ғылыми еңбегі жарыққа шықты, қазақ ұлттық музыка өнерінің жыраулық дәстүрінің теориясын жазды. Қазақтың дәстүрлі 50 жыр-термесін нотаға түсірген.
2012 жылы Англия мемлектіне, Кембридж университетінің шақыруымен, Түркі халықтарының музыкасындағы арналған конференциясында «Қазақтың жыр мақамдары» кітабының тұсаукесерін жасап, баяндама жасап, өнер шеберлерімен өнер көрсеткен.
Азаматтық тәрбие
Азаматтық тәрбие - азаматтықты адамға өзін-өзі заңды, әлеуметтік, ізгі және саяси әрекетке қабілетті сезіну мүмкіндігін беретін тұлғалық интегративтік қасиет ретінде қалыптастыру. Азаматтықтың негізгі элементтеріне мыналар жатады: ар-намыс сезімінде, тұлғалық ішкі еркіндікте, тәртіптілікте, басқа адамдарға және мемлекеттік билікке құрмет және сенім білдіруде, өзінің міндеттерін орындау, патриоттық, ұлттық және ұлтаралық сезімдерін үйлесімді қиюластыру қабілетінде керінетін адамгершілік, құқықтық және саяси мәдениет. Азаматтық тәрбие негізгі мақсаты - адамда қоғамдық ізгі мұраттарды, отансүйгіштік сезімін бейбітшілікке ұмтылысын, қоғам игілігіне еңбек ету қажеттілігін тәрбиелеу.
IC 3077
IC 3077 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39256, UGC 7285, MCG 3-31-85, ZWG 98.118, VCC 170.
Азаматтық тәрбие
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Шығармашылығы
2020-жылдан Қазақконцерт бірлестігінде әнші-солист қызметін атқарады.
Жиделі ауылдық округі (Алматы облысы)
Жиделі ауылдық округі — Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жиделі, Қошқарбай, Орақты батыр ауылдары кіреді. Орталығы - Жиделі ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1530 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Айгүл Иманқұлқызы Елшібаева
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясының профессорлары Санат:Өнертану ғылымдарының кандидаттары
Джойс Банда
Джойс Хильда Банда (12 сәуір 1950) – Малавиның Президенті (5 сәуірдің 2012 жылынан 31 мамырының 2014 жылына дейін).
Өмірбаяны
2006–2009 жылы — Малавидың шетелдік істер министрі.
2009 жылы Малавидың ең алғаш вице–президенті болған. Ең қызығы ол Малавидың бірінші әйел вице–президенті екен. Бингу ва Мутариканың өлімінен кейін 7 сәуір 2012 жылы алтын таққа халық әйелді отырғызуға бел буған болатын.
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар Санат:Малави президенттері Санат:Малави премьер-министрлері
Ауырлық центрі
Дереккөздер
Санат:Масса Санат:Аффиндік геометрия Санат:Классикалық механика
مركز ثقل Centre de massa Massenmittelpunkt Centro de masas Barycentre (physique) Środek masy Centro de massas Masno središče
1928 жыл
Оқиғалар
Дирак (1902 – 1984) электрон қозғалысының кванттық релятивтік теңдеуін қорытып шығарды (Дирак теңдеулері), осы теңдеуден электронның спині болатыны белгілі болды.
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1928 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Танкіге қарсы қорғаныс
Танкіге қарсы қорғаныс (ТҚҚ) — танкілер шабуылы мен қарсыластың басқа сауытталған машина 12-630 ларына тойтарыс беру және оларды жою бойынша ұйымдастырылған шаралар жиынтығы мен әскерлердің ұрыс әрекеттері.
Танкіге қарсы қорғаныс жүйесі авиацияның, ракеталық әскерлердің дайындалған соққылары мен қарсыластың танкілік топтастықтары бойынша жабық атыс позицияларынан, артиллерияның атысынан, бөлімдер мен құрамалардың танкіге қарсы құралдарынан, алғы шеп, каптал, түйісулер алдындағы және қорғаныс терендігіндегі танкіге қарсы атыс түрінің барлық, жүйесінен, танкіге қарсы бөгеттер жүйесінен, танкіге қарсы қорлар мен жылжымалы бөгетгер жасағынан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Джибути қалалары
right|thumb|320x320px|Джибути қалалары right|thumb|300x300px|Джибути, мемлекеттің астанасы Джибути қалалары (Liste de villes de Djibouti) — Джибутидың ірі елді мекендердің тізімі.
Саңырауқұлақша емізікшелер
Саңырауқұлақша емізікшелер ( лат.  papillae fungiformes) — тілдің ұшы мен арқалығында, жіпше емізікшелер аралығында орналасады.
Оларды тілді сыртынан қаптап жатқан кілегейлі қабықтың көпкабатты мүйізделмейтін эпителий жауып тұрады. Емізікшенің бүйір қабырғасындағы эпителий қабатында татым баданалары орналасады. Татым баданасы бір-біріне тығыз жатқан ұзынша эпителий торшаларынан құралған. Оларды қызметіне байланысты дәм сезгіш және тіректік эпителиоциттерге бөлінеді. Дәм сезгіш эпителиоциттерды ядролары сопақша келген, олардың апикальды ұшыңда микробүрлер болады ірі ядролы тіректік эпителиоциттер сезгіш эпителиоциттердің және жүйке талшықтарының аралықтарында орналасады.
Олар тіректік қызметтен басқа кілегей де бөледі. Сондықтан, бұлардың цитоплазмасында эндоплазмалық тор жақсы жетілген. Татым баданасы ауыз қуысымен татым тесігі аркылы қатысады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Ажына
Ажына - демонологиялық кейіпкер.
Риу-Прету
Риу-Прету (Rio Preto) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ажына
Орта Азия халықтарында (тәжік, өзбек, қарақалпақ, қырғызда) және оңтүстік Қазақстан өңірінде әңгімеленетін қаскөй рух-ие.
Риу-Прету
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 477 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 347,097 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,8 адам/км².
Ажына
Бұл түсінік ислам дініндегі жын ұғымымен жергілікті мифологиялық түсініктер (албасты, марту) араластығынан пайда болғаны байқалады. Қазақ наным-сенімінде көрінбейтін, адамдар мен жан-жануарларға қаскүнем күш иелеріне саналады.
Ә.Диваев «Ажыналар бұлар да жындар, бірақ, әйел жыныстылар» деп жазады. Ажына әйел кейпінде көзге елестеп, біртіндеп құбылып алыпқа айналатын тылсым бейне, кейде иенде ешкі бейнесінде кездеседі. Тәжіктердің түсінігінде ол төккен күлдің арасында өмір сүреді. Түрікмендер мен түріктерде және қазақта ажына мен жын ұғымдарының пәлендей айырмасы жоқ деуге болады. Қазақ бақсысы жын мен ажыналарды қойдың боялған бас сүйегіне магиялық «көшіру» рәсімін жасаған. Бұл туралы Ә.Диваев былай деп жазады: «Кейбір бақсылар айтып сойған малдың бас сүйегін алып, оны қара және қызыл түстерге бояйды, сонан соң ауырған адамның қойнына тығады да, оның астынан бас сүйекті алдап өткізген болып, бас сүйекті лақтырып жіберіп, ауруды сүйрелеп қаша жөнеледі. Ал, аурудың ішінде осы уақытқа дейін отырған жындар мен ажыналар әлгі бас сүйекке ұмтылып, оны кеміре бастайды, олар осы іспен айналысып, сол жерде қалады, ал бақсы сол сәтті пайдаланып, аурумен бірге тез кетіп қалады, жындар мен ажыналардан босаған ауру содан соң сауығып кетеді-мыс». Араб-парсы тілінде «жын» жалпы атау, ал «ажына» жындар деген ұғымды білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Орталық Азия мәдениеті Санат:Діни сенімдер мен доктриналар Санат:Этнография
Риу-Прету
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Каподимонте
Каподимонте (Capodimonte) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1686 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 27,53 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 61,25 км² шамасында. Пошта индексі — 1010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Sebastiano. Жыл сайынғы мерекесі — 20 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Түменбай Қалжанұлы
Түменбай Қалжанұлы (1955 жылы туған, Форт-Шевченко ауданы Сығынды ауылы) – мал дәрігері. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институттын (қазіргі ҚазҰАУ) (1978), Орта Азия университеттін бітірген (2000). 1978 жылы Ералиев ауданы Ералиев атындағы кеңшарда ферма зоотехнигі, 1978 – 84 жылы «Қарақұдық» кеңшарында ферма меңгерушісі, 1984 – 88 жылы «Қызылөзен» кеңшарында партия комитетінің хатшысы, 1988 – 98 жылы «Түпқараған» кеңшарында директор, 1998 – 99 жылы Жаңаөзен қаласының әкімінің орынбасары, 1999 – 2003 жылы Түпқараған ауданы әкімі, 2003 жылдан Маңғыстау облысы бойынша көші-қон басқарма бастығы қызметтерін атқарады. Форт-Шевченко қаласының қайта өрлеуіне, Каспий қайраңынан мұнай-газ барлау жұмысының өрістеуіне үлес қосты. Тұрғындардың әлеуметтік жағдайының жақсаруына күш салды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1955 жылы туғандар
Мұхаммад ибн Әбу Бәкір
Мұхаммад ибн Әбу Бәкір (محمد بن أبي بكر) — Әбу Бәкрдің ұлы, сахаба әрі Рашидун хилафатының бірінші халифы болды.
Өмірі
Мұхаммад ибн Әбу Бәкр шешесі Меккеге келе жатқан жолда туылады. Әкесі Әбу Бәкр һижраның он үшінші жылы дүниеден өткеннен кейін шешесі Асма бинт Умайс  Әли ибн Әбу Талибқа  тұрмысқа шығады. Сол уақытта Әли ибн Әбу Талиб Мұхаммад ибн Әбу Бәкрді  өз баласы етіп алады.
NGC 7095
NGC 7095 — Octans шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 21 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7095 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67546, ESO 27-1, FAIR 353, IRAS21457-8145.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Жиделі ауылдық округі (Түркістан облысы)
Жиделі ауылдық округі — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жиделі, Аққала ауылдары кіреді. Орталығы – Жиделі ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2561 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Құбыш Әшімұлы Мұхитов
Құбыш Әшімұлы Мұхитов (1928 - 1997) — күйші, Алматы консерваториясының профессоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері. Мұхит Мералыұлының әулетінен шыққан дарынды өнер саңлағы.
Отбасы
Құбыштың анасы Зейнеп Нәуқызы Мұхитова – Шайхының қарындасы. Колхозшы Зейнеп 1935 жылы Алматыға келіп, Құрманғазы оркестріне орналасты. Сол жылдары оркестрдегі небәрі екі әйелдің бірі осы Зейнеп еді. Бармағынан бал тамған домбырашы өнер ұжымында жиырма жыл табан аудармай өнер көрсетті. Құбыш сегізінші сыныпты бітірген 1943 жылы осы оркестрдің ең жас күйшісі болып қабылданды. Сөйтіп, анасы екеуі отызыншы жылдары жазықсыз кеткен ағаларының орнын ойсыратпай, өз та¬ланттарымен оркестрдің күйін құйқылжытты. Алдарында аман жүрген екі аға – Науша Бөкейханов пен Лұқпан Мұхитовқа арқа сүйеді.
Құбыштың өз атасы Ақшолақ Сарығожин 1884-1915 жылдары Қаратөбеде болыс болған, тарихта әйгілі адам. Анасы Зейнеп Алматыға келгенде әкесінің болыс баласы екенінен сақтанып, Құбышты төре тұқымы болса да Мұхит жарлы деп өз тегіне жаздырған екен. “1000 ән” корреспон-денттерінің бірі, шебер домбырашы Әміржан Сарығожиннің де 1937 жылдың құрбаны болуы, Ресей армиясының полковнигі (бір деректерде – генералы), Алашорданың әскери қайраткері Сабыр Сарығожиннің жиырмасыншы жылдары Англияға өтіп кеткен.
Әшім Мамбетниязұлы - Құбышты тәрбиелеп, өсірген екінші әкесі. Қызылорда облысының Қармақшы ауылының тумасы. Өзін өсіріп тәрбиелеген адамға құрмет ретінде әкесінің атын Әшімұлы деп алған.
Құбыш Әшімұлы 15 жасынан бастап Құрманғазы оркестрінде домбырашы болды. 950 жылы консерваторияның халық аспаптары факультетін бітірген Құбышты Ахмет Жұбанов осында жұмысқа алып қалды. Кафедра меңгерушісі, декан, проректор бола жүріп, өнер шаңырағына өмірінің соңғы күніне дейін 55 жылын түгел арнады. Домбыраға үйретудің әдістемесін жасап, оқулықтар жазды. Педагогтік және орындаушылық дарынымен танылған Құбышты А.Жұбанов жастайынан-ақ “домбырашылар ұстазы” атаған еді.
Дереккөздер
Санат:Төрелер
Рухани - адамгершілік тәрбиесі
Рухани - адамгершілік тәрбиесі - өмірге адамның тұрақты және үйлесімді дамуын қамтамасыз ететін құндылықты қатынасты қалыптастыру. Рухани тәрбие - борыш, әділеттік, шындық, жауапкершілік, т.с.с. адамның ісі мен ойына жоғары мән бере алатын қасиеттерді тәрбиелеу.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Уайт Клоуд (Мичиган)
Уайт Клоуд (White Cloud) — Мичиган штатының Newaygo округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Нутация бұрышы
Нутация бұрышы - козғалмайтын ОХ осі мен қозғалушы ОХ осі арасындағы бұрыш.
Кәсіподақтардың дүниежүзілік федерациясы
Дереккөздер
Санат:Федерация
Нутация бұрышы
Дереккөздер
Санат: Механика
Кіші Собакина
Кіші Собакина — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Собакина өзенінің сол жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Байкал (Нуриман ауданы)
Байкал — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Николь ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 87 адамды құрады. Пошта индексі — 452444, ОКАТО коды — 80245820002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Каварцере
Каварцере (Cavarzere) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15 375 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 140 км² шамасында. Пошта индексі — 30014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Mauro. Жыл сайынғы мерекесі — 19 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Ұлы Седжон
Ұлы Седжон (세종대왕; 世宗大王) – Корей жеріндегі Чосон әулетінің төртінші патшасы. Ол корей халқына арнап ортақ хангыл алфабитін құрастырды. Седжон – Корей басшыларының арасындағы «ұлы» деген атақты иеленген екі патшаның бірі. 1418 жылдың маусым айында Тхеджон патша таққа отырудан бас тарты. Осылайша, Седжон Чосон патшасы болып тағайындалды. Ол өте мерімді патша еді. Сарайдағы артық тағамдарды көрсе, мұқтаж жандарға таратуға бұйрық беретін. Седжон – астронавтарға Сеулдің ендігіне ыңғайлап, күнтізбені ойлап табуына ықпал еткен алғашқы патша. Седжон корей тіліндегі 28 әріптің бүкіл халыққа үйретілуін қадағалады. Елдің сауат ашып, оқу мен жазуды үйренуін талап етті. Ол билік құрған жылдары корей мәдениеті, әдебиеті, астрономиясы мен медецинасы барынша дамығандықтан, ол басқарған уақыт «Корей мәдениетінің алтын ғасыры» деп аталды. Седжон корейлердің ең құрметті патшаларының бірі. Ол сарайына Құран оқытуға шақыртқан. Шын мәнінде оны сондай құрметке жеткізген оның ақылдылығы мен Алланың құдіреті шығар. Алайда, Седжон патша өмірден озған соң он бесінші ғасырдың ортасынан кейін Корей түбегінде исламмен өзара қарым-қатынас кенет суып кетеді. Бұны он бесінші ғасырдан кейін еуропа құрлығының Испания мен Португалия елдері басшылыққа алған географиялық ашылулар кезеңі басталғандығы, бұған дейін көпір қызметін атқарған сауданы жүргізіп келген арабтардың саудадағы құқығының әлсіреуі мен Шығыс Солтүстік Азия жағдайының өзгеруімен түсіндіруге болады. Осы кезде Қытайдағы ішкі өзгеріске байланысты конфуций ілімі күшейіп, мұсылмандардың тікелей ролі азая түсті. Корей патшалығы мен Қытай патшалығының арасында баяғыдан келе жатқан тығыз байланысқа қарасақ, Қытай ішіндегі өзгерістің әсері Кореяға да тигенін байқаймыз. 1427 жылы конфуций ілімінің ықпалындағы шенеуніктер өзге дінге байланысты бүкіл елді қамтыған жою процессін жүргізді, осыдан мұсылмандардың әрекеті күшпен басылып, жаншылды. Цинь династиясы кезіндегі мұсылмандарға байланысты жүрген ығыстыру және географиялық ашылулардан кейін Шығыс Азияда еуропалық теңіз күші мұсылман күшінен басым түскен халықаралық саяси жағдайдың өзгеруі де Корей түбегіндегі мұсылмандардың оқшаулануы мен жоюлуын тездетті. Осындай қарым-қатынастың үзілуі жиырма бірінші ғасырдың басында өркениет толқыны тұрғанға дейін жалғасты». Корей түбегіне ислам діні таралып қана қоймай, оның өміріне әсер етуі де қызық. Шынымен, корейлер де ай күнтізбесі әлі күнге дейін қолданылып келеді. Ай күнтізбесін жасаған Седжон патшаның кезінде корей тілі де пайда болды. Корей тілі пайда болғанға дейін корейлер қытай иероглифтерімен жазып келген. Корей тарихында Седжон патшаның билеу кезеңін корей тарихының «алтын ғасыры» деп атайды. Оның себебі ғылыми жаңалықтар ғана емес экономиканың дамуы. Көріп тұрғандай мұсылманша күнтізбені өздеріне тиімді пайдаланған корейлердің сол кездегі қоғамы дамыды. Седжон патшаның бүгінгі ұрпақтары әлемге танылған корей компанияларын шығарып, әлем халқын таңғажайып даму мен өркендеу, технологиялық жетістіктермен таң тамаша етіп жатыр.
Корей жазбасының шығуы
Корей әліпбиі – хангыль – Ұлы ван Сечжонның (басқару мерзімі 1418-1450), Чосон әулетінің төртінші билеушісі (1392-1910) бастамасымен бір топ ғалымдар 1418жылы жасап шығарды. Дегенмен мемлекеттік жазба ретінде тек 1446 жылы ғана енгізілді. Ұлттық жазбада шығарылған алғашқы құжат «Хунминчоным» (халықты үйретудің дұрыс дыбыстары) деп аталды. Өздерінің әліпбиін жасамастан алдын корейліктер қытай иероглифтерін пайдаланды. Алайда корей сөзін дұрыс білдіру үнемі бола бермейтін. Сонымен бірге иероглифтерді оқыту ұзақ уақыт алатын. Тек ақсүйектер ғана онымен шұғылдана алатын. Әліпбидің жоқтығы себебінен білімділерден басқа қарапайым халық жазуды түсінбейтін. Соның салдарынан көптеген қиыншылықтарға ұшырайтын. Бірақ орта қауым адамдары иду жазбасын қолданған болатын. Бұл жазба да корей тілін толық қағаз бетіне түсіру мүмкін емес және ол өте қиын жазба түрі болды. Осы жайсыздықтан, халық тұрғындары екі жазба түрі қолданылуын жойып, бір негізге енгізу үшін жаңа корей жазбасының «Ханмунчоным» немесе «Хангыль» пайда болуына әкелді. Корей жазбасын қалыптастыруда Сечжон мен сарай ғалымдары бірнеше жазу жүйелерінің: көне қытай мөрлерінің белгілерін, ұйғыр және моңғол жазуын есепке алды. Алайда корей әліпбиінің негізі ретінде өздерінің жасаған фонологиялық зерттеулерінің нәтижелерін алған. Ең алдымен хангыль «Ханмун» деп аталынды. Оның мағынасы «Халықты дұрыс айтуға үгіттеу» дегенді білдірген.
1929 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1929 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1929 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ауыр машина жасау
Дереккөздер
Санат:Механика
Позерна
Позерна (Poserna) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вайсенфельс ауданының құрамына енеді.
NGC 2620
NGC 2620 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 5 мамырда Lassell William астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2620 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24233, UGC 4501, MCG 4-21-1, ZWG 120,6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Бурр Оак (Мичиган)
Бурр Оак (Burr Oak) — Мичиган штатының St. Joseph округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 797 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-11920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Карраскоса
Карраскоса (Carrascosa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71,47 км² шамасында.
Санат:Куэнка елді мекендері
Лызаю (Косью тармағы)
Лызаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косью өзенінің сол жағалауынан 142 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.