cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Валерий Яковлевич Оверко
thumb|Валерий Яковлевич Оверко Валерий Яковлевич Оверко (1939 жылы 14 тамызда Алматы қаласында туған) - журналист, Орыс.
Әкесі - Оверко Яков Григорьевич, марқұм. Анасы - Оверко Клавдия Дмитриевна, марқұм.
М. Горький атындағы Орал мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (Свердлов қаласы, 1963), журналист.
«Алтай ертегілері, балаларға арналған әңгімелер» жинағының (1964), «Маршта» очерктер жинағының (1974), «Бір уыс күміс ақша» атты очерктер, әңгімелер жинағының (1980), «Урал», «Уральский следолыт», «Новое время», «Простор» журналдарындағы очерктердің авторы.
Бор-лез-Орг
Бор-лез-Орг (Bort-les-Orgues) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,07 км² шамасында.
Валерий Яковлевич Оверко
КОКП мүшесі (1967-1991).
Бор-лез-Орг
Коммунаның INSEE коды — 19028, пошта индексі — 19110.
Валерий Яковлевич Оверко
1983 жылдан - аудандық, қалалық, ауданаралық газеттерінде, облыстық радио мен телевидениеде, Алматы облысының кәсілодақ, партия органдарында қызмет атқарған. 1985 жылдан - Қазақстан Компартиясының Алматы обкомы меңгерушісінің орынбасары.
Бор-лез-Орг
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3088 адамды құрады. Халық тығыздығы — 204,91 адам/км².
Валерий Яковлевич Оверко
1989 жылдан бері - «Огни Алатау» облыстық қоғамдық-саяси газетінің бас редакторы.
Бор-лез-Орг
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Валерий Яковлевич Оверко
Қазақстан халқы ассамблеясының мүшесі (1996).
«Астана» (1988), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған. Алматы облысының Құрметті азаматы.
Үйленген. Жұбайы - Оверко Галина Ивановна, микробиолог болып жұмыс істеген. Қыздары - Холшевникова Елена, газетте жұмыс істейді, Ширшова Светлана, газетте жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:14 тамызда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Орал мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Астана медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары Санат:Огни Алатау бас редакторлары
Луис Густаво Диас
Луис Густаво Диас (порт. Luis Gustavo Dias; 23 шілде 1987, Пиндамоньянгаба) — қорғаныс шебіндегі бразилиялық ойыншы. 2013 жылы Конфедерациялар кубогына, 2014 жылы әлем чемпионатына қатысқан.
Мансабы
2008/09 маусымда 28 ойын ішінде 27-сінде негізгі сапта өнер көрсетті. Сол ойындарда ол 12 сары қағазға ие болды. 8 қыркүйектің 2010 жылы Бундеслигадағы бірінші голын «Кайзерслаутерн» қақпасына соқты.
1 қаңтардың 2011 жылы Густаво мюнхендік "Бавариямен" 4,5 жылдық келісім шартқа қол қойды. 2011/12 маусымында Густаво Бундеслигада 28 ойын ойнады. Сол ойындарда ол 1 гол соғып, 5 сары қағаз иеленді. 15 тамыздың 2013 жылы Густаво «Вольфсбург» клубына өтті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1987 жылы туғандар Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Фенербахче ФК ойыншылары
Сен-Поле
Сен-Поле (Saint-Paulet) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11362, пошта индексі — 11320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 176 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Николай Иванович Журин
Николай Иванович Журин (1908, Ресей, Орынбор қаласы – 1996, Мәскеу) – партия және қоғам қайраткері. Тарих ғылым кандидаты.
Орынбор жол қатынасы техикалық училищесін бітірген соң, Ақтөбедегі паровоз депосында машинистің көмекшісі, машинист болып жұмыс жасады. 1932 жылдан партиялық жұмыстарда: Қостанай, Семей, Ақтөбе облысы партия комитеттерінің хатшысы.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар
Агавам (Массачусетс)
Агавам (Agawam) — Массачусетс штатының Хэмпден округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 28 438 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 62.8 км² шамасында. FIPS коды — 25-00765.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Алгебралық нотация
Алгебралық нотация.Әрбір жүрістің жұбы нөмірленеді, 1 сонымен бірге, бірінші ақтардың жүрісі жазылады:мысалы 1.е2-е4 е7-е5. Әуелі фигураның әріптік белгіленуі, одан кейін – ол қозғалған шаршының әріптік –цифрлық белгіленуі – 2.Сf1-b5 жазылады.Егер бұл пешка болса, онда тек ол жылжыған шаршы белгіленеді. Жүрістің нөмірінен кейінгі нүктелер, оның түсіп қалғанын білдіреді.Үш нүкте жүріске түсініктеме беру үшін тастап кеткенін білдіред және одан кейін жанданады: 11.Kf1-f3. . .(Жауапты түсіндіру мәтіні т.б.) 11.Cc8-g4. Ойын алдында тақта а1 қара шаршы сол жақта төменде болатындай етіп орналастырады.Фигуралардың орналастырған кезде ферзь өз түсінің шаршысына қойылады.Әдеттегідей ферзь өз түсін жақсы  көреді.
Дереккөздер
Санат:Шахмат
IC 4389
IC 4389 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51000, ESO 326-16.
Сыртқы сілтемелер
IC 4389 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Жаулыбай Еркеғұлов
Жаулыбай Еркеғұлов (1936 жылы туған, Түпқараған ауданы Қызылөзен ауылы) – сауда саласының қызметкері. Қарағанды кооперативтік институтын бітірген. 1961 жылы Маңғыстау, Қарақия аудандарында тұтыну қоғамында сатушы, тұтыну қоғамы басқармасының төрағасы болды. «Құрмет белгісі» (1971) орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Құрмансай
Құрмансай — Ақтөбе облысы Мартөк ауданындағы ауыл, Құрмансай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мәртөк ауылынан оңтүстікке қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 552 адам (271 ер адам және 281 әйел адам) болса, 2009 жылы 393 адамды (199 ер адам және 194 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы елді мекендері
Куата (Бразилия)
Куата (Бразилия) (Quatá) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Ассис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Асис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 971 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 652,744 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,3 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
IC 13
IC 13 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1301, UGC 195, MCG 1-2-3, ZWG 409.2.
Сыртқы сілтемелер
IC 13 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Кастельоли
Кастельоли (Castellolí) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 519 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,28 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Ренат Фоотович Абдулин
Ренат Фоотович Абдулин (14 сәуір 1982 ) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. 2002-2016 Қазақстан құрамасы сапында ойнаған.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында 2002 жылы сәуірде Латвияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты (1:2). 2003 жылы тамызда Потугалиямен ойында алаңға шыққан соң алты жыл бойы ұлттық құрама жейдесін кимеді.
Тек 2009 жылы неміс маманы Бернд Шторк Ренатты құрамаға қайта шақырды.11 ақпан күні Эстониямен жолдастық ойында (2:0) 90 минут бойы ойнады. Келесі ойында (2009 жылы 1 сәуір күні) Беларусь құрамасымен ойында Ринат есеп ашты, бірақ құрама 1:5 есебімен ұтылып қалды.
Ұлттық құрамадағы екінші голын 2014 жылы қазан айында Нидерланд (ЕУРО-2016 іріктеуі) қақпасына соқты. Ренаттың голы есеп ашқанымен, кейін қазақстандықтар 1:3 есебімен ұтылып қалды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшыларыСанат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Сумысь-Я-Яны-Тоим
Сумысь-Я-Яны-Тоим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сумысь-Я өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
NGC 3724
NGC 3724 — Crater шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Номбур
Номбур — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цильма өзенінің оң жағалауынан 114 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Сумысь-Я-Яны-Тоим
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Номбур
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3724
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3724 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35757, MCG -1-30-7, IRAS11319-0922.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Кіші Орловка (Үлкен Орловка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Мастакол
Мастакол — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Таз өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пиязшөп
Пиязшөп (Alliaria) – орамжапырақ тұқымдасына жататын екі жылдық шөптесін өсімдіктер. Қазақстанда Алтайдың, Іле Алатауының, Қаратаудың, Батыс Тянь-Шань тауларының төменгі бөктеріндегі бұталар мен жалпақ жапырақты ағаштардың арасында өсетін 1 түрі — дәрілік Пиязшөп (А. offіcіnalіs) бар. Оның биікт. 20 — 100 см. Сабағы тік, тықыр, төменгі бөлігі қылтанды. Сабақ бойы орналасқан жапырақтары тұтас, шеттері иректелген, ал сабағының төменгі жағында орналасқан жапырақтары бүйрек тәрізді. Ақ түсті гүлдері шашақ гүлшоғырына топталған. Сәуір — мамыр айларында гүлдеп, мамыр — маусым айларында жеміс салады. Жемісі — бұршаққын. Пиязшөптің жапырағы С витаминіне бай; тұқымының құрамында май көп, сондықтан оны езіп, тамаққа дәм беру үшін қыша және сарымсақ орнына пайдаланады. Пиязшөпті жеген сиыр сүті қызғылт-сары түсті болады және одан сарымсақтың иісі шығып тұрады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Орамжапырақтар Санат:Қазақстан табиғаты
№99-темір жол айрығы
№99-темір жол айрығы — Қызылорда облысы Қазалы ауданы, Майлыбас ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Әйтеке би кентінен шығысқа қарай 44 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 13 адам (7 ер адам және 6 әйел адам) болса, 2009 жылы 53 адамды (28 ер адам және 25 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы елді мекендері
Ористано
Ористано (Oristano) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 32 454 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 389 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Пошта индексі — 9170.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Архелай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Тризоббио
Тризоббио (Trisobbio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 674 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 72 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 15070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
ОФК Чемпиондар Лигасы 2011/12
Финал
<div id="Окленд Сити v Tefana">
<div id="Tefana v Окленд Сити">
Кирхберг (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Кирхберг (Санкт-Галлен) (Kirchberg SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Тоггенбург округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8008 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42.59 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3392, пошта индексі — 9533.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Абайдың педагогикалық көзқарасы
Педагогикалық көзқарасы.  Абай бар асыл ойын замана жастарына, келер ұрпаққа арнады.
Оның шығармашылық қызметінің негізгі мұраты - адам тәрбиесі. Ұстаз сөзінің биік мағынасы Абайдай ағартушыға өте орынды айтылған. Абай халықтың үлкені мен кішісіне, ұлы мен қызына, әкесі мен баласына өмірлік қажет еңбек пен адамгершілік, өнер мен білім, өнеге мен тәлім, достық-жолдастық, парыз бен қарыз сияқты қасиеттердің асыл үлгілерін жырымен де,ғақлияларымен де жеткізе білді. Ойшыл ақынның ағартушылық тұрғыдағы педагогикалық тұжырымдары негізінен жастарды халқына адал қызмет ететін нағыз азамат - «толық адам» етіп тәрбиелеу мақсатынан туындаған.
Абайдың педагогикалық көзқарасының қалыптасуы
Абайдың педагогикалық көзқарасы қазақ жерінде патриархалдық-феодалдық қатынастар әлсіреп, капиталистік қатынастардың өмірге ене бастаған кезеңінде қалыптасты. Ақынның ағартушылық ой-пікірлерінің қалыптасуына игі әсер еткен табиғи арналардың алғашқысы - ақынның дүниеге келген ортасы, жас Абайдың бойына адамгершіліктің ізгі қасиеттерін ақ сүтімен қоса дарытқан ана мейірімінің қуаты. Кеудесі шежіре-тарих, аңыз-әңгімеге толы, халықтың салт-дәстүрлерін жетік білетін мейірбан әжесі Зере мен мінезге бай, тілге шешен анасы Ұлжан бала Абайды өз алдына бір бөлек рухани қазына бесігі болып тербетті. Талантты жастың өз бетінше ден қоя оқыған, құныға тыңдаған ауыз әдебиеті шығармалары туған халқының өмірі мен дәстүрін, арманы мен мұңын ертерек танып білуіне себепші болды. Өмір заңдылықтарын түсінуге игі ықпал еткен әке тағылымы да ақын бойында ұстаздық қасиеттің қалыптасуына үлкен әсер етті. Туған халқының рухани мұрасын жан-жақты игеріп, Батыс пен Шығыстың ғылыми ой-санасын сыншылдықпен бойына сіңіру арқылы Абай қазақтың қоғамдық ой-пікірін өзінің ағартушылық тұрғыдағы тұжырымдарымен байытты. Ақынның жастарды білім алуға, ғылымға, адамгершілікке үндеген педагогикалық топшылаулары шығыстың атақты ғұламалары Әлішер Науаи, Ғ. Дауани, әл-Фараби т. б. ой-пікірлерімен сабақтас, өзектес келеді. Ол орыстың алдыңғы қатарлы ойшылдары мен көрнекті педагогтарының маңызды тәлім- тәрбиелік ой-толғаныстарын өзіндік құнды қағидалармен толықтырып, кейінгі ұрпаққа ағартушылық жаңа дәстүр қалдырды.
Жастарға үгіт
Ақын жастар тәрбиесінің сан қырына, оның өзекті салаларына баса назар аударды, жас ұрпаққа үміт артты, олардың жүрек сезімін оятып, өзінің көкейкесті мақсат-мұраттарына жұмылдыруға ұмтылды. Жастардың еңбек етіп, ғылым мен білімге ден қоюы, алда тұрған мақсаттарына жету жолында табандылық көрсетуі қажеттігі сияқты асыл қасиеттерді уағыздау - Абайдың бүкіл ақындық қызметінің негізгі де үзілмейтін идеялық- тақырыптық желілерінің бірі. Абай мектепте оқып жүрген қазақ балаларына үміттене қарап, елдің болашағы осылар деп қуанды. Елдің мешеулігін, халықтың қараңғылығын, надандықты әшкерелеп, жаңа өмірге бастар жол оқу-ағарту, адамның рухани жағынан азат болуы деп түсінді. «Адамның білімі, өнері - адамшылықтың таразысы» деп санаған Абай білімді барлық атақ, құрмет пен бедел, байлықтан жоғары қояды. Ақын адамның ең қымбат кезі - жастық шақты оқуға, ғылымға жұмсауды еске салады. Ойын-сауықты кейін қоя тұрып, алдымен ғылым жолында еңбек ет, ізден, білімдіден үйрен, үлгі ал, солардай болуға тырыс дей келе: «Дүние де өзі, малда өзі, Ғылымға көңіл бөлсеңіз...», - деген тұжырым ұсынады.
Ескілікті сынауы
Абай оқу-ағарту ісінің дамуына кедергі жасап келе жатқан ескілік пен надандықты, қатаң жазалау тәртібіне негізделген түсініксіз тілдегі діни оқуды әшкере етті. Молдалардың діни қағидаларды жалаң, жаттанды әдіспен түсіндіріп, баланың сана- сезіміне, ақыл-ойына, өмір мен дүниені танып білуіне сенім тудыра алмайтынын, олардың діни оқудың толық мағынасын өз мәнінде жеткізбей жүргендерін қатты сынға алып, шынайы білімді меңгерудің әдіс-тәсілін терең ғылыми тұрғыда көрсетіп берді. «Отыз екінші сөзінде»: ... білім- ғылымның өзіне ғана құмар, ынтық болып, бір ғана білмектің өзін дәулет біл... білгеніңді берік ұстап, білмегеніңді тағы да сондай білсем екен деп үміттен...» деп, білімге ұмтылу, оқыған азаматқа еліктеу, іздену, талаптану сияқты қасиеттерді бойға дарыту арқылы оқып-білген сайын дүниені тани түсетінін, бұл таным ғалымдық жолды қалыптастыратынын атап өтті.
Оқыту методикасы
Ол оқу-ағарту саласындағы таптық, ұлттық және мүліктік шектеулерге қарсы шығып, оқытудың ана тілінде жүргізілуіне баса назар аударды. Сонымен қатар: «Орысша оқу керек... өнер де, ғылым да - бәрі орыста... Сен оның тілін білсең, көкірек- көзің ашылады», - деп, орыс тілін үйренуге де ерекше мән берді. «Балаңа қатын әперме, - дейді ақын замандастарына, - енші берме, барыңды салсаң да балаңа орыстың ғылымын үйрет». Абай Отыз сегізінші сөзінде ғылымды әл- Фарабидің үлгісімен сала-салаға бөліп, ұстаздарға ғылым негізін жоспарлы және жүйелі түрде балаға түсінігіне ұғымды, қызықты, тартымды етіп оқытуға, білімді өмір талабымен ұштастыра білуге кеңес береді. Ақын ғақлияларында оқудың шәкірттердің ынтасын арттыратындай түсініктілігі мен ерікті, көрнекілігі жайлы құнды дидактикалық пікірлер айтты. Ол жеке адамның қалыптасуына оқу-ағарту ісін ақыл-ой, адамгершілік тәрбиесімен тығыз сабақтастыра қарастырады. Ақын түсінігінде адамгершілік тәрбиені құрайтын қасиеттер: адам баласын сүю, адамдардың бір-біріне адал, мейірімді және бірлік, ынтымақта болуы. Ол адамгершілікке баулуда жастардың сол замандағы мінез-құлық олқылықтарын өз бойларынан іздетіп, олардан арылуға, өзін-өзі тәрбиелеуге өсиет етті. Жасөспірімдердің мінез-құлық, адамгершілік тәрбиесіне ерекше көңіл бөлген Абай: «Тез үйреніп, тез жойма, Жас уақытта көңіл-гүл...» - деп, жас баланы тәрбиелеуді өте ерте қолға алып, олардың дақ түспеген санасына ізгі қасиеттерді еге білу қажеттігін ескертеді. Ол өзі өмір сүрген әлеуметтік ортада орын алған бес түрлі зиянды мінез-құлықтан адам боламын деген әрбір жасөспірімнің сақтануы керектігін ашық айтады. Адам өзіне-өзі сыншы болу керек: «Егер есті кісілердің қатарында болғың келсе, күніне бір мәртебе, болмаса жұмасына бір, ең болмаса айына бір, өзіңнен есеп ал», - деген Абай тұжырымы жастардың қоғам алдындағы жауапкершілігін арттырып, олардың бойында өзіне деген берік сенімін қалыптастырады.
Достық пен жолдастық
Ойшыл ақын адамдар арасындағы адалдық пен сезім тазалығына негізделген шынайы достық пен жолдастықты жоғары бағалады. Достық бағзы заманнан бері адамзатпен бірге жасалып келе жатқан жасампаз ұғымдардың қатарына жатады. Ол туралы әр ұрпақ заман шындығы мен талабына орай ой қорытты. Абай Ғ. Дауанидың достықтың табиғаты мен негізгі өлшемі жайлы айтқан пайымдауларын жүйелі тұжырымдармен байытып, достықтың мәнін кең тұрғыдан терең түсіндіріп берді. «Ерте ояндым, ойландым, жете алмадым, Етек басты көп кердім елден бірақ...» - деп, өзі ескерткендей, заманында достық пен қастықты, әділдік пен қиянатты басынан мол кешіріп, өмір талқысы ой салған Абай өзі қастерлеп, ардақтаған достық пен жолдастықты келер ұрпаққа өсиет етіп жеткізуді азаматтық борышым деп білді. Ақын әділетсіздік жайлаған феодалдық қоғамдағы достықтың өлшемі малы үшін, күні үшін жағымпазданып, екіжүзділік жасау деп түсінетін жалған достықты жеріне жеткізе сынайды. «Жаман тату қазады өзіңе ор, оған сенсең, бір күні боларсың қор...» - деп, жалған достықтың бет пердесін әшкерелеп, жастарды жағымсыз жалған қылықтан сақтандырады. Ақын нағыз адал, шынайы достықтың құдіретті күшіне терең талдау жасайды. «Жолдастық, сұхбаттастық- бір үлкен іс, Оның қадірін жетесіз адам білмес. Сүйікті ер білген сырын сыртқа жаймас, Артыңнан бір ауыз сөз айтып күлмес...», - деп, құрбы-құрдас, дос-жолдас болып жүріп, көзі жоқ жерде жолдасын жамандап, келеке ететін екіжүзді залымдарды сынға алып, оларға адал достық пен шынайы жолдастықты қарама-қарсы қояды.
Гуманизм, интернационализм принциптері
Ойшыл ақын жастарды адамгершілікке тәрбиелеуде гуманизм, отаншылдық және интернационализм принциптеріне достықты, әділеттілік пен мейірімділікті негізгі қазық етіп алды. Абайдың ұлттар достығы, интернационалдық тәрбие жайлы ойлары өз халқына деген сүйіспеншілік сезімінен туындады. Көршілес халықтардың озық дәстүрлеріне, жетістіктеріне үңіле қарап, соларды үлгі-өнеге тұтты. Озық ойлы ақыл-ой иелерінің шығармаларын қазақ тіліне аударып, жақсы тәлім-тәрбие үлгілерін батыл насихаттады.
Отбасындағы әке рөлі
Абай жастарды еңбекке баулуда күнделікті отбасы тәрбиесіне, ата-ананың жауапкершілігіне ерекше мән берді. Баланың болашағына жауапкершілік алдымен әкеге жүктелетінін ескертіп, әкенің ақылы мен ықпалы болмай адал еңбекке, мағыналы өмірге дұрыс баулу, жас жеткіншектің бойында адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру мүмкін емес екенін атап көрсетті. Сондықтан, баланы ұлағатты азамат - «толық адам» етіп тәрбиелеу үшін, ата-аналарының өздерінің сол дәрежеге сай, үлгілі, өнегелі болуын талап етті. «Басында әке айтпаса ақыл жарлық, Ағайын табылмаса ой саларлық. Қалжыңбассып өткізген қайран дәурен Түбінде тартқызбай ма ол бір зарлық?» - деп, ойын-сауықты қызықтап, өмірді белгілі бір мақсатсыз, бойкүйездікке салынып босқа өткізудің соңы өкінішке алып келетінін, қалайда ата-ананың ақылына көңіл бөліп, басшылыққа алуы керектігін еске салады. Ойшыл ақын әкенің ізгі қасиеттері - оның адамгершілігі, еңбексүйгіштігі, отбасы, жарына адал болуы деп есептеді. Әкенің отбасына, жарына деген сүйіспеншілік сезімі үй-ішін нұрландырып тұрса, Ері ақылды, қатыны мінезді боп, тату болса, үстіндегі үй райысқа айналып, бала жақсы мінезге, асыл қасиетке тәрбиелене алатынын атап өтті. Керісінше, ақын өз отбасынан суынып, ел көзіп, қыдырымпаздыққа салынған, өз үйінің шырқын бұзған, бала тәрбиесіне мән бермейтін әкелерді сынға алады.
Тұрмыс құрар жастарға
«Біреуді көркі бар деп жақсы көрме, Лапылдақ көрсе қызар нәпсіге ерме! Әйел жақсы болмайды көркіменен, Мінезіне көз жетпей, көңіл берме!», - деп тұрмыс құрар жастарға қалыңдықты көркі мен сымбатына ғана қарап бағаламай, оның адамгершілік қасиетіне, ішкі жан дүниесіне, ақыл- парасатына, көргенділігі мен тәрбиелілігіне көңіл бөлу керектігін ерекше атап көрсетті. Абай болашақ отау құрушы жастарға жұбайлық өмірдің елеулі қиындықтары да болатынын, ол қиындықты жеңуге алдын ала әзірлеу керектігін ескертті. Некелескен жастардың бір-бірімен, отбасының басқа мүшелерімен, жора-жолдас, туған- туысқандарымен сыпайы қарым-қатынаста болуы, олардың елге құрметті, саналы азамат дәрежесіне жетуі өздерінің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне байланысты екенін ашып көрсетті. Ақын некелік өмірдің табиғи тірегі мен құқықтық негізі - жастардың бір-біріне деген сүйіспеншілігі деп білді. Абайдың түсінігінде тең құқылық - махаббат бостандығы. Сол бостандықтың жүзеге асуы - олардың некелесуі деп қарады. Сондықтан ол өзінің көптеген өлеңдерінде осы тұжырымын жария етті.
Қорытынды
Абайды зерттеуші ғалымдар ұлы ақынды халық ұстазы деп біледі. Ақынның шығармашылық қызметі - халықтың рухани қазынасы. Ұстаздық, ойшыл ақынның пікірінше, жастарды ізгілікке, адамгершілікке үйретушілік. Абай халықтың болашағы жастарды адамгершіліктің игі қасиеттеріне тәрбиелеуші үлкендерден ұстаздық шеберлікке лайық қабілет болуын талап етті. Бұл ойын ақын: «Ұстаздық қылған жалықпас Үйретуден балаға...» - деп тұжырымдады.
Вежаю (Касьян-Кедва тармағы)
Вежаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Касьян-Кедва өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вале-де-Мадейра
Вале-де-Мадейра (Vale de Madeira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Пиньел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 146 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Казарна
Казарна — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колышлей өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Берік Шаханұлы
Берік Шаханұлы (17 мамыр, 1941 жыл, Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жайылма — 31 тамыз, 2020 жыл, Алматы) — қазақстандық жазушы, аудармашы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. Сарысу ауданының Құрметті азаматы.
Өмірбаяны
ҚазҰУ-ды бітірген (1966). 1966-70 ж. Жамбыл облысында "Еңбек туы" газетінде, 1970-1973 жылдары "Лениншіл жас" (қазіргі "Жас Алаш") газетінде, 1973-89 жылдары "Жазушы" баспасында редактор, аға редактор, 1989-91 жылдары "Жұлдыз" журналында әдеби қызметкер, 1991-96 жылдары Қазақстан Жазушылар одағында аға референт болып қызмет атқарған. 2002 жылдан Қазақстан Жазушылар одағы басқармасы төрағасының орынбасары.
Шығармалары
Шаханұлының алғашқы әңгімелері "Ақ теке" 1962 жылы "Балдырған" журналында, "Менің ағаларым" 1963 жылы қазіргі "Жас Алаш" газетінде жарияланған. "Ғашықтың тілі" (1973), "Ақ иірім" (1979), "Қаратаудың самалы" (1984), "Ночь в горах" (орыс тілінде, 1987), "Көрген түстей дүние" (1989), "Құса" (1992) атты кітаптары жарық көрді. Шаханұлы Әзірбайжан жазушысы Анардың "Ақ жағалау" атты повесі мен әңгімелер жинағын, нивхы жазушысы В.Сангидің "Қайырлы маусым" романы мен бір топ әңгімелерін қазақ тіліне аударған. Республикасының құрмет Алтын кітабына есімі жазылған (1980).
Ғашықтың тілі. Әңгімелер.1973; Ақ иірім. Әңгімелер мен повесть.1979; Қаратаудың самалы. Повестер мен әңгімелер. 1984; Ночь в горах.Повестер мен әңгімелер. 1987; Құса.Повестер мен әңгімелер.1991; Көрген түстей дүние. Әңгімелер. 1998.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Сарысу ауданының құрметті азаматтары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Жас Алаш қызметкерлері Санат:Жазушы баспасы редакторлары Санат:Жұлдыз журналы қызметкерлері Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері Санат:Қазақстанның Алтын кітабына жазылғандар
Колорадо (өзен)
Колорадо (Colorado – қызыл, боялған) – АҚШ пен Мексикадағы (төменгі ағысы) өзен. Ұзындығы 2440 км (оң саласы Грин-Ривермен қоса 3200 км). Алабы 635 мың км2.
Гидрологиясы
Колорадо үстіртінен өткенде көптеген терең каньондар (жалпы ұзындықтары 800 км) жасап ағады. Дүние жүзіндегі аса терең өзен аңғарларының бірі – Үлкен Каньон Колорадо бойында. Басты салалары: Сан-Хуан, Литл-Колорадо, Хила. Қар суымен толығады. Орта ағысындағы су ағымы 508 м3/с, сағасында 5 м3/с. Өзенде бірнеше бөгендер, ірі СЭС-тер салынған. Төменгі ағысында кеме жүзеді.
Санат:АҚШ өзендері Санат:Колорадо географиясы
Григорьевка
Қазақстан:
Башқұртстан:
Өзен:
Түркебаев көшесі (Алматы)
Көше Бостандық, Алмалы аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Жандосов көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Бад-Лаутерберг (Гарц)
Бад-Лаутерберг (Гарц) (Bad Lauterberg im Harz) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Остероде ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 124 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 56 002. Қаланың басшысы — Отто Матценауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Беларустар
thumb| alt=A.| [[Беларусь халқының пирамидасы.]] Беларустар (беларусы) — Беларусь Республикасының байырғы халқы. Ресей, Украина, Қазақстан, Литва, Латвия, Польша, Канада, т.б. елдерде де тұрады. Жалпы саны – 11 млн. адам (2004).
Діні
Православие дінін ұстанады, араларында католиктер де бар. Беларусьтер шығыс славяндарға жатады.
Тарихы
Беларусь халқының этникалық негізін шығыс славяндар тайпалары: дреговичтер, кривичтер, радимичтер, древляндар, северяндар, волыняндар құраған. 9 — 11 ғасырларда осы тайпалар Киев Русінің құрамында болды. Ол ыдырап, князьдық батыраңқылыққа ұшырағаннан кейін (13 — 14 ғасырлар) Ұлы Литва князьдігінің, 1569 жылдан Речь Посполитаяның құрамына енді. 18 ғасырда Ресейге қосылды. Осы ғасырдан бастап Беларустердің әлеуметтік еңбек, тұрмыс жағдайы елеулі өзгерістерге ұшырады. Қазіргі кезде Беларустер мәдениетінің дәстүрлі этнографиялық ерекшеліктері (ұлттық киім үлгісі, тағам түрлері, отбасылық дәстүрі) тек шеткері жерлерде ғана сақталған.
Кәсібі
Негізгі ұлттық кәсібі — егіншілік (арпа, бидай, сұлы, картоп, зығыр өсіреді) пен мал шаруашылығы (сиыр, шошқа және үй құстарын асырайды) қатар дамыған. Диқаншылық, омарташылық, балық аулаумен де айналысады. Қыш-құмыра бұйымдар жасаумен, ұсталық кәсіппен, киім, аяқ киім тігу, түрлі бұйымдар тоқумен шұғылданады.
Мәдениеті
Фольклоры бай. Ұлттық музыкалық аспаптары: басетля, жалейка, лира, бубен. Қазіргі Беларустердің өнері де, мәдениеті де өркендеген.
Ұлттық киімдері: ер адамдар тізесіне дейін жететін жейде, кенеп шалбар киеді, белдерін жүн жіптен өріліп, ұштарын күлтелеген белдікпен буынады. Сыртынан гүлді шұғадан тігілген кеудеше, бастарына жазда ши қалпақ, қыста “магерка”, “кучма”, “аблавуха” аталатын тымақтар киеді. Әйелдер алды кестемен өрнектелген көйлек, “андаран” аталатын белдемше киіп, сыртынан алжапқыш тағынады. Түрлі-түсті белдеумен буынады. Шаштарын өрмейді. Ерлер де, әйелдер де қыста шапан, тон киеді.
Ұлттық тағамдары — жеміс, картоп, ұннан жасалған тағамдар (жур, затирка, бураки, клецки). Етті мейрам кездерінде жейді (мачанку, студень, верещаку). Негізгі ұлттық сусындары: квас, қайың шырыны.
Қазақстандағы беларустар
Беларустар Қазақстан аумағына Беларуссиядағы 1863-64 ж. К.Калиновский бастаған көтерііліс қатыгездікпен басылғаннан кейін келді. Ол кезде Беларуссиядан шет аймаққа 12 мыңнан астам жер аударылған болатын. Солардың кейбір топтары Қазақстанның солтүстік аймағын қоныс етіп, орналасып қалды. 19-ғасырдың 70-жылдарында Қазақстанның солтүстігіне төңкерісшіл беларус халықшылары жер аударылды. Кейінірек беларус социал-демократтары да осы өңірден шықты. Кейін Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде көптеген беларус Қазақстанның ауылдық жерлеріне қоныс аударды. Беларустардың Қазақстанға қоныс аударуының келесі толқыны 20-ғасырдың 30-жылдарындағы ұжымдастыру мен қуғын-сүргінге, 50-жылдардағы тың игеру кезеңіне сәйкес келді. 1970-89 ж. аралығында Қазақстан халқының 1,2-1,5%-ы беларустар болды. 1990 ж. бастап тарихи отанына оралуына байланысты олардың саны азайды. 2014 ж. есеп бойынша Қазақстандағы беларустардың саны - 66 мыңнан астам.
Дереккөздер
Санат:Беларустар Санат:Польша халықтары Санат:Шығыс славяндары
Каде (қала)
Каде (қала) (Kade) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Йерихов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 735 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 23,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 86 085. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Байер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Төлем карточкасы
thumb|right|250px Төлем карточкасы (payment card) — электронды сақтағыштар (терминалдар) немесе өзге құрылғылар арқылы ақшаға қол жеткізу құралы болып табылатын магнит қабатты пластикалық карточка. Онда осындай карточканы ұстаушының төлем төлеуіне, қолма-қол ақша алуына, валюталарды айырбастауына және Төлем карточкасын шығарушы белгілеген және соның шарттарына негізделген басқа да операциялар жасауына мүмкіндік беретін ақпарат болады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Бристол шығанағы
Бристол шығанағы (ағыл. Bristol Channel, валл. Môr Hafren) — Ұлыбританияның оңтүстік-батысындағы Атлант мұхитының шығанағы.
Атауы Англиядағы Бристоль қала-кемежайынан шыққан
Карел Тейге
Карел Тейге (чех. Karel Teige, 13 желтоқсан 1900 жыл, Прага – 1 қазан 1951 жыл, сонда) – чех жазушысы, аудармашы, әдебиет сыншысы, публицист, суретші-графикашы, кітап безендіруші, өнер теоретигі, сондай-ақ сәулет өнерімен, суреттермен және киномен айналысқан. Шығыс еуропа авангардындағы ірі тұлға. Деветсил (1920-1930 жылдар) атты авангардтық көркемдік топтың негізін салушылардың бірі. 1934-1938 жылдары «Чех сюрреалисттер тобының» мүшесі. Француз тілінен Бодлер, Лотреамон, Верхарн, Аполлинер, Мальролардың, орыс тілінен И.Эринбургтің шығармаларын аударған. «Фильм» (1925), «Кеңес мәдениеті» (1927) атты кітаптардың, «Архипенко» (1923), «Маяковский» және орыс футуризмі (1936) туралы монографиялардың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:13 желтоқсанда туғандар
Бристол шығанағы
Кіре беріс ені 480 км, ені 126 км, тереңдігі 50 м. Жағалауы қатты тілімденген. Қарашадан сәуірге дейін қалқыма мұздармен жабылады. Жарты тәуліктік толысуының биіктігі 14,4 м. Жағалауында Бристол АЭС-сы бар.
Шығанақтың кіреберісінде шығыс жағында Үлкен пирс орналасқан.
Мұнда треска, камбала, т.б. кәсіптік балықтар ауланады.
Галерея
Санат:Атлант мұхиты шығанақтары Санат:Англия шығанақтары Санат:Уэлс шығанақтары
2059 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2059 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:2059 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Орографиялық карталар
thumb|right Орографиялық карталар – құрлық орографиясы мен мұхит түбін сипаттайтын карталар. Жер бедерінің негізгі сатыларын жалпылай бейнелеу аясында тау жоталарының, кертпештердің, ойпаңдардың, ортаңғы мұхит жоталарынын, аралдық доғалардың, каньондардың, науалардың және т.б. орографиялық элементтердің орналасуы, бағыты және мөлшері көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Социалистік интернационал
Социалистік интернационал (Социнтерн, СИ) - бүкіләлемдік социал-демократиялық, социалистік және жұмысшылар партияларының қозғалысы. 1951 жылы ГФР құрылтайшы конгресте құрылған. Еуропадағы, Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Америка, Азия және Африка елдеріндегі 170-тен астам партия мен ұйымдарды біріктіреді. 1970 жылы ортасынан бастап өзінің қызметінде қазіргі заманның жаһандық мәселелеріне көңіл бөле бастады: кедейшілікпен күресу, қоршаған ортаны қорғау, жаһандық басқару, тұрақты даму, жаңа, әділетті әлемдік тәртіпті құру. СИ президенті В.Брандт 1977 жылы халықаралық даму мәселелері бойынша Тәуелсіз халықаралық комиссияны басқарды; Швед социал-демократтарының жетекшісі У. Пальменің төрағалық етуімен Қауіпсіздік пен қарусыздану сұрақтары бойынша тәуелсіз комиссия әлемдік қауымдастық көңілін осы мәселелердің жаһандық тұрғыдан маңыздылығына аудартты ("Common Security", 1982). Қоршаған ортаны қорғау мен дамыту жөніндегі халықаралық комиссия Норвегия социал-демократиясының жетекшісі Г.Х. Брундтланд жетекшілігімен "Our Common Future" (1987) тұрақты даму тұжырымын жасады. СИ жетекшілері жаһандық басқару мәселесін көтерді: жаһандық басқару комиссиясы құрылды.
Орынбек Керімбеков
Орынбек Керімбеков (9.12.1928, Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Бесжылдық ауылы – 1997, Жамбыл қаласы) – тарих ғылымының докторы (1990), профессор (1990).
Дереккөздер
Санат:1928 жылы туғандар Санат:Жамбыл облысында туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Ақшұқыр ауылдық округі
Ақшұқыр ауылдық округі – Маңғыстау облысы Түпқараған ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақшұқыр ауылы кіреді. Орталығы – Ақшұқыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6230 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Түпқараған ауданы ауылдық округтері
Тұнбалы топырақ
Тұнбалы топырақ — ұсақ түйірлі микроқұрылымды майда жыныс, оның құрамында жануарлар организмдерінің, өсімдік, минерал бөлшектерінің қалдықтары бар. Негізінен теңіз, өзен, су қоймаларында, канал табандарында шөгетін тұнба.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Баданаз
Баданаз - жаңғақ жемісті өсімдіктерге жататын жеміс ағашы, бұта және сол ағаштың жемісі. Баданаз тау беткейлерінде өседі. Баданазның жемісі ірі, етті, ішінде сүйегі болады. Шыбық күйінде отырғызылган баданазның күтімі жақсы болса, 5-6 жылда биіктігі 2 м-ге дейін жететін ағаш болып жетіледі. Баданазның жемісін жеуге болады, ал тамырынан бұрынғы кезде бояу алған. Баданаз жемісінің үлкендігіне байланысты дөңгелек үлкен көзді адамды баданаз көз, үлкен «көзді» (қасты) жүзікті баданаз көз жүзік, ал кейбір тұрмыстық тұтыныс заттардың көлеміне байланысты оларды баданаздай деген анықтауыш арқылы сипаттаған. Мысалы, баданадай бұршақ, баданадай жүгері деген сияқты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Компрессия
Компрессия - газды түсірілген күштерімен сығу, қысым және температура қосыла көтерілуі мүмкін. Компрессия - белгілі бір күштің әсер етуі нәтижесінде газдың сығымдалуы. Сығымдалу газ көлемінің кішіреюіне, оның қысымы мен температурасының жоғарылауына әкеліп соқтырады. Қойнау қатіштік жануды қамтамасыз ету немесе қойнауқаттық мұнай қайтарымын жоғарылату үшін оған ауа айдағанда, ұңғымадан табиғи (мұнай) газ жинағанда және оларды құбыр арқылы тасымалдағанда, жерасты және өзге қоймаларда газды жинақтағанда компрессияны іске қосады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт Санат:Мұнай Санат:Газдар
Саид ибн Амир
Сағид ибн Амир Алла Тағаланы және Оның Елшісін с.а.у. барлық нәрседен жоғары қойған сахаба еді. Хубәйб ибн Адый деген сахабаны мүшріктер қинап өлтіргенде Тәнғим деген жерде қинап өлтіргенде Саъид ибн Амир жас жігіт еді. Олар мүслә (денесінің әр жерінен ет кесіп алып) қылып өлтірді. Сонда Хубәйб «ия Аллам бұлардың ешбірін қалдырмай жазалай көр» деп дұға жасады. Бұл оқиға Саъидтің есінен бір сәт те шықпай қойды. Ұйықтаса түсіне кіріп, ояу жүрсе Хубәйбтің дауысы құлағынан кетпеді. Ақырында ол «мен Құрайыштың мына істерінен аулақпын, мен Исламды қабылдаймын» деп Құрайыштардың қақ ортасында тұрып иман келтірді. Исламға кірген бойда хижрәт жасап, Хайбар соғысына қатысты және осыдан кейінгі соғыстардың барлығына қатысты. Пайғамбарымыз с.а.у. қайтыс болған соң Саъид Хазіреті Әбу Бәкір р.а. мен Хазіреті Омардың р.а.суырылған қылышы болды. Олар Саъидтің шыншылдығын және тақуалығын жақсы білді. Бірде Хазіреті Омар халифа халифа болғанда «адамдардың хақында Алладан қорыққын, Алланың хақында адамдардан қорықпағын» деп кеңес берді. Хазіреті Омар Саъидті Һимс қаласына әкім қылып жібергенде Саъид «мен мұндай бүліктен аулақ қылшы» деп сұрады. Сонда Омар ашуланып қайткен күнде де баруын әмір етті. Саъид Һимске әкім болуға кетті және ол қызметі үшін жалақы алудан бас тартты. Біраз уақыт өткен соң Һимстан келген адамдардан Омар Һимстегі кедейлердің тізімін берулерін сұрады (көмектесу мақсатымен). Тізімнің арасында қала әкімі Саъид ибн Әмир де бар еді. Омар сол адамдардан Саъидке 1000 жинар беріп жіберді. Бірақ Саъид «үйіме бүлік келді» деп, 1000 динардың барлығын мұқтаж адамдарға таратып жіберді (өзі де мұқтаж еді). Ұзақ уақыт өтпей Хазіреті Омар халықтың ахуалын білу үшін Шам өлкесіне, Һимс қаласына келді. Һимстің халқы жалпы шағымшыл халық еді. Олар Саъид ибн Әмирдің үстінен 4 түрлі шағым жасады: 1) Жұмысқа күн көтерілген соң ғана келеді; 2) Ол түнде барсақ жауап бермейді; 3) Ол айына бір күн жұмысқа шықпай қалады; 4) Ол кей кездерде ештеңені байқамай, ешкімді көрмей, ешкімге жауап бермей есінен танып отырып қалады, - деп. Сонда Саъид ибн Амир: - 1)Менің отбасымда бір қызметшім жоқ, кұнде таңертең ертемен қамыр ашытып, оны көтерілгенше күтіп отырамын да, соны пісіріп, отбасыма беріп кетемін; 2) Күндізімді халыққа арнаймын, ал түнімді Аллаға арнаймын, ғибадатта тұрғанда қалай шығайын; 3) Менің мына үстімдегі киімімнен өзге киімім жоқ, осыны айына бір рет жуып, кептіріп, кепкенше жұмысқа шықпаушы едім; 4) Баяғыда мүшрік кезімде Хубәйб ибн Адыйдың өлтірілгенін көріп тұрып көмектеспегенім үшін Алланың жазасына ұшыраймын ба деп қорыққанымна есімнен танып қаламын деп жауап берген екен. Кейін тағы бірде Омар беріп жіберген 1000 динарды осыны енді мұқтаж нәрселерімізге пайдаланайық деген әйеліне Саъид «біздің бұл нәрседен де мұқтажырақ нәрсеміз бар ғой, соған пайдалансақ қайтеді» деді. Әйелі «ол қандай мұқтаждық» дегенде Саъид «Алланың разылығы ғой, Біз Аллаға көркем қарыз (садақа) беріп сол Алланың разылығын табайық» деп, ол ақшаны тағы да кедей, жетім-жесірлерге таратып жіберді. Осындай көптеген істерімен Сағид ибн Әмир әл-Жумахи әкім дегеннің қандай болу керек екенін өте бір көркем үлгіде көрсетіп кетті.
Жақия Шайжүнісов
Шайжүнісов Жақия (1914, қазіргі Семей облысы Абай ауданы Құлменді ауылы — 2.9.1983, Семей қаласы) — ұстаз, Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі (1961). Руы Арғын Тобықты. 1953 жылы Семей педагогикалық институтын бітірген. 1933 жылдан 1938 жылға дейін Семей облысындағы Көкпекті балалар үйінде оқу ісінің меңгерушісі, 1938 жылдан демалысқа шыққанша осы балалар үйінің директоры болды. Шайжүнісов басқарған тәрбиешілер ұжымының тәжірибесі республикалық деңгейде насихатталды. Шайжүнісов Социалистік Еңбек Ері, Ленин ордені, “Құрмет белгісі” ордендерімен және көптеген медальдармен марапатталған. Қазір Көкпекті ауданының орталығы Көкпекті ауылындағы қазақ орта мектебіне Жақия Шайжүнісовтың есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ярослав Сейферт
Ярослав Сейферт (чех. Jaroslav Seifert, 23 қыркүйек 1901 жыл, Прага – 10 қаңтар, 1986 жыл, сонда) – чех жазушысы және журналист. 1984 жылы Нобель сыйлығын иеленеді. 1920 жылдары – коммунист, чех авангард жетекшілерінің бірі, Деветсип тобының мүшесі. Журналистикамен айналысқан, 1949 жылдан бастап әдебиетке түбегейлі бет бұрады. 1968 жылы Чехословакия Жазушылар Одағының жетекшісі болып сайланады. «Ашық түсті киімде» («Svetlem odena», 1940), «Тас көпір» («Kamenny most», 1944), «Саздан жасалған дулыға» («Prilba hliny», 1945) сияқты жинақтарында ақын махаббат, сұлулық, чех тарихы жайында жазады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Журкович Даниил Иосифович
Журкович Даниил Иосифович (1925 жылы туған, Ресей, Смоленск облысы Шумячский ауданы [[Смородинка селосы'') – ғалым, экономикалық ғылым докторы. (1990), профессор (1990). Еңбектерінің негізгі бағыты техниканы ауыл шаруашылығында қолдану мәсе- лелеріне арналған. Журкович 100-ден астам ғылыми. еңбектің, 3 монографияның авторы. Орден, медальдармен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар
Блэндфорд (Массачусетс)
Блэндфорд (Blandford) — Массачусетс штатының Хэмпден округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 138.7 км² шамасында. FIPS коды — 25-06085.
Найза лақтыру
right|250px|thumb|Найза лақтыру
Тағы қараңыз
1. Онсайыс
2. Жеңіл атлетикалық жетісайыс
Сыртқы сілтемелер
1. Қазақ энциклопедиясы
Санат:Спорт түрлері Санат:Найза лақтыру
Сайлау Біләлов
Сайлау Біләлов (1937 жылы туған), шопан, Социалистік Еңбек Ері (1976), Қаз КСР-інің еңбек сіңірген ауыл шаруашылық қызметкері (1970.) Еңбек жолын 1956 жылы Жамбыл атындағы ұжымшардың шопаны болып бастады, одан соң Егіндібұлақ ауданы «Арқалық» кеңшарында аға шопан болды. Қой шаруашылығында мал қыстатуды табысты өткізу, оның өнімділігін арттыру, мемлекетке мал өнімдерін сатуды көбейту жолындағы жарыстың бастаушысы болды. 9-бесжылдықтың (1971-1975) міндеттемелері мен жоспарлы тапсырмаларын мерзімінен бұрын орындады. Қазақстан Компартиясы 14,16-шы съездерінің делегаты. Біләлов аты Қаз КСР Алтын Құрмет кітабына жазылған (1980). Ленин, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Құрмансай ауылдық округі
Құрмансай ауылдық округі — Ақтөбе облысы Мартөк ауданына қарасты әкімшілік бірлік. Бұрын Степанов ауылдық округі деп аталған.
Әкімшлік құрамы
Құрамына Құрмансай, Егізата, Шаңды ауылдары кіреді. Орталығы – Құрмансай ауылы. Округ құрамында болған Қарағансай ауылы 2012 жылы, Торайғыр ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 908 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы ауылдық округтері