Че_Гевара
Гватемала
1953 жылдың соңында Гевара және оның аргентиналық достары автобуспен Сан-Хоседен Сан-Сальвадорға барды. Желтоқсанның 24-і күні олар көліктермен өтіп бара жатып, республиканың аттас астанасы Гватемала қаласына жетті. Елдің көрнекті қайраткерлеріне ұсыныс хаттары мен Лимадан революцияшыл Ильда Гадеяға жазған хаты бар Эрнесто Ильданы Сервантес пансионатында тауып, өзі орналасты. Ортақ көзқарастар мен мүдделер болашақ жұбайларды жақындастырды. Кейіннен Ильда Гадеа Гевараның сол кездегі оған жасаған әсерін есіне алды.:"Доктор Эрнесто Гевара мені алғашқы әңгімелерден-ақ өзінің зеректігімен, байыптылығымен, көзқарастарымен және марксизмді білуімен таң қалдырды... Буржуазиялық отбасынан шыққан ол, қолында докторлық дәрежесі бар, өз елінде оңай мансап жасай алатын., біздің елдерде барлығы бірдей жоғары білімді мамандар. Сөйтіп жүргенде қарапайым халықты емдеу үшін ең артта қалған жерлерде, тіпті тегін жұмыс істеуге ұмтылды. Бірақ бәрінен де оның медицинаға деген көзқарасына тәнті болдым. Ол Оңтүстік Американың әртүрлі елдеріне жасаған саяхатында көргендеріне сүйене отырып, біздің халықтарымыздың антисанитариялық жағдайлары мен кедейшіліктері туралы ашумен айтты. Осыған байланысты Арчибальд Крониннің «Цитадель» романын және дәрігердің жұмысшылар алдындағы борышы тақырыбын қозғайтын басқа да кітаптарды талқылағанымыз жақсы есімде. Осы кітаптарға сілтеме жасай отырып, Эрнесто біздің елдердегі дәрігер артықшылықты маман болмауы керек, ол үстем таптарға қызмет етпеуі керек немесе ойдан шығарылған науқастарға пайдасыз дәрі-дәрмектерді ойлап таппауы керек деген қорытындыға келді. Әрине, мұны істеу арқылы сіз қомақты табыс тауып, өмірде табысқа жете аласыз, бірақ біздің елдердегі жас саналы мамандар бұған ұмтылуы керек пе? Доктор Гевара дәрігер өзін жалпы халықтың өмір сүру жағдайын жақсартуға арнауы керек деп есептеді. Және бұл оның еріксіз янки империализмінің араласуы күшейген біздің елдерде үстемдік ететін, олигархиялар қанаған мемлекеттік жүйелерді айыптауына әкеледі."Гватемалада Эрнесто Кубадан келген эмигранттармен – Фидель Кастроның жақтастарымен кездесті, олардың арасында Антонио Лопес (Нико), Марио Далмау, Дарио Лопес – «Гранма» яхтасындағы круиздің болашақ қатысушылары болды. Гватемаланың шалғай аймағындағы - Петен джунглиіндегі үнді қауымдастықтарына дәрігер ретінде барғысы келген Эрнесто денсаулық сақтау министрлігінен бас тартты, ол үшін алдымен бір жыл ішінде медициналық сертификаттау рәсімінен өту керек болды.Кездейсоқ табыс, газет мақалалары мен сауда кітаптары (Ильда Гадеаның айтуынша, ол сатылғаннан гөрі көп оқиды) оған өмір сүруге мүмкіндік берді. Иығына сөмке салып, Гватемаланы аралап жүріп, ежелгі майя үндістерінің мәдениетін зерттеді. Гватемала Еңбек партиясының «Еңбек патриоттық жастары» жастар ұйымымен ынтымақтасады.1954 жылы 17 маусымда Гондурас полковнигі Армастың қарулы топтары Гватемалаға басып кірді, Арбенц үкіметінің жақтастарын жазалау және Гватемала астанасы мен басқа қалаларын бомбалау басталды. Эрнесто, Ильда Гадеаның айтуынша, ұрыс жүріп жатқан аймаққа жіберуді сұрап, милиция құруға шақырды. Ол бомбалау кезінде қаланың әуе шабуылына қарсы қорғаныс топтарының құрамында болды, қару-жарақ тасымалдауға көмектесті.Марио Далмау «Еңбек патриоттық жастарының мүшелерімен бірге ол өрттер мен бомба жарылыстары арасында күзет қызметін атқарып, өзін өлім қаупіне ұшыратты» деп мәлімдеді. Эрнесто Гевара Арбенц тақтан тайдырылғаннан кейін жойылатын «қауіпті коммунистер» тізіміне енді. Аргентина елшісі оны Сервантес қонақ үйінде қауіп туралы ескертті және Эрнесто бірқатар басқа Арбенц жақтаушыларымен бірге паналаған елшілікті паналауды ұсынды, содан кейін елшінің көмегімен ол елден кетті. және Мехико қаласына пойызбен кетті