cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 5171
IC 5171 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68223, ESO 288-46, A 2207-46, IRAS22078-4619.
Сыртқы сілтемелер
IC 5171 Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
IC 737
IC 737 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36861, MCG 2-30-39, ZWG 68.70, HCG 59A.
Сыртқы сілтемелер
IC 737 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кіші Лядгей-Яха
Кіші Лядгей-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лядгей-Яха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ақмола (энциклопедия)
«АҚМОЛА» — Ақмола облысына арналған энциклопедиялық басылым. ''«Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы әзірлеген. 1995 ж. «Атамұра» баспасынан орыс тілінде жарық көрді. Республика Президенті Н. Назарбаевтың алғы сөзімен ашылған. Көлемі — 43,6 б. т., таралымы — 100 мың дана.'' Басылым түрлі-түсті суреттермен, деректі құжаттармен безендірілген. Кітап шартты түрде үш бөлімнен тұрады. Оның алғашқы бөлімі облыс табиғаты мен табиғи ресурстары, халқы, экономикасы, архитурасы, білім беру ісі, ғылым және ғылыми мекемелері, денсаулық сақтау ісі, дене тәрбиесі және спорт, әдебиеті мен өнері, шетелдермен экон. және мәдени байланыстары туралы жан-жақты мағлұматтар береді. Екінші бөлімге Ақмола қ. мен облыс құрамына енетін барлық аудандар бойынша өнеркәсіп пен а. ш. мекемелері, ауылдар мен кенттер, жоғары және арнаулы білім беретін оқу орындары туралы материалдар топтастырылған. Ал соңғы бөлім алфавиттік есімнамаға арналған. Мұнда Абылай ханнан бастап Ақмола топырағында бұрын-соңды өмір сүріп, қызмет атқарған көрнекті мемл. қайраткерлері, батыр-билер, ақын-жазушылар, әнші-композиторлар, ғалымдар мен өнер адамдары, 2-дүниежүз. соғыс қаһармандары мен еңбек ерлерінің өмірімен жайлы жазылған.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Энциклопедиялар Санат:Ақмола облысы
NGC 61-1
NGC 61-1 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Ла-Аталайя
Ла-Аталайя (La Atalaya) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 138 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Нова-Розаландия
Нова-Розаландия (Nova Rosalândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Формозу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3273 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 488,636 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1972 жылы құрылған.
Санат:Токантинс елді мекендері
Победа (Қостанай облысы)
Победа — Қостанай облысының Қарабалық ауданындағы ауыл, Победа ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабалық кентінен солтүстік-батысқа қарай 56 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 1406 адам (688 ер адам және 718 әйел адам) болса, 2009 жылы 906 адамды (447 ер адам және 459 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1955 жылы ұжымшар мен мемлекеттік жер қорының негізінде өзімен аттас кеңшар ұйымдастыруға байланысты қаланған. 1996 жылы кеңшар негізінде астық өндірумен айналысатын бірнеше шаруа қожалықтары құрылды. Победа арқылы Мағынай — Троицк (Ресей) автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданы елді мекендері
Сернаше
Сернаше (Cernache) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 871 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 198,0 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Assunção).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Тау-кен қазбалары
Тау-кен қазбалары — массив ішіндегі бос кеңістік ретінде тау-кен қазбаларын жүру нәтижесінде жер қойнауында немесе оның үстінде жасалынған құрылыс. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Анцеденттік аңғар
Анцеденттік аңғар (лат. ancedents — бүрын болған) — өзі қиып өткен қыраттардан бүрын болған аңғар. Таулы, әсіресе тау бөктерінің қыраттарында, жазықтарындағы аңғардан кейін болған көтерілімдерге тән. Қазақстанның таулы өңірлеріндегі аңғарлардың бәрі дерлік анцеденттік аңғар.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ужпеля
Ужпеля — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 267 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Отставка
Отставка — офицерлерді, генералдар мен адмиралдарды белгілі бір жасқа жеткенде немесе денсаулығына байланысты әскери қызметтен босату. Мұндай жағдайда олар әскери есептен алынып, өмірлік зейнетақы тағайындалады. Айрықша белгілері барларга әскери киімді кию құкығы отставка туралы бұйрыкпен бірге белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қоңырат ауданы
Қоңырат ауданы (Qońırat rayonı, Қоңырат районы, Qoʻngʻirot tumani, Қўнғирот тумани) – Қарақалпақстан автономиялы республикасының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бірлік. Оңтүстігінде Түрікменстан Республикасы шығысында Қаңлыкөл ауданымен шектеседі. 1927 жылы құрылған.
Аудан орталығы — Қоңырат қаласы. Нүкістен Қоңыратқа дейінгі арақашықтық - 120 км. 2005 жылдың 1 қаңтарына аудандағы халық саны 113,5 мың адамды құраған. Ұлттық құрамы: қарақалпақтар 86,4%, өзбектер 6,1%, қазақтар 0,10%, орыстар 0,1% қалғаны 0,2% 2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аудан құрамына кіреді :
Аудан экономикасының негізгі бөлігін ауыл шаруашылығы құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарақалпақстан аудандары
Сейіт-Баттал Мұстафин
Мұстафин Сейіт-Баттал (1889, Ақмола облысы, Біржан сал ауданы – 16 қыркүйек 1937, Қызылжар қаласы) – ағартушы-ұстаз. Ауылда мұсылманша хат таныған соң, Ыстанбұл қаласындағы мұғалімдер даярлайтын семинарияда оқыған (1908 – 1913). 1918 жылы 31 қазанда Семей қаласында ашылған педагогикалық курсқа Қ.Сәтбаев, М.Тұрғанбаевтармен бірге мұғалім болып тағайындалып, қазақ тілі, қазақ тарихы және физика пәндерінен дәріс оқыды. Семейде Ж.Аймауытов, М.Әуезовпен бірге “Абай” журналын шығарысып, оның белсенді авторы болды, “Айқап” журналы мен “Алаш” газетінің жұмысына да белсене қатысты. Мұстафин Сейіт-Баттал қазақ ауыз әдебиетінің үлгілерін, әсіресе Төле би, Қали би, Орынбай, Өске, Шортанбай сияқты белгілі би, ақындардың өлең-жырларын, өсиет сөздерін, қолжазбаларын жинастырды. Түріктің “Көксанжақ” романын қазақ тіліне аударған. 1920 – 2195 жылы Көкшетау қаласында ағарту бөлімінде, 1925 – 1930 жылы Қызылжар қаласынндағы педагогикалық техникумда қызмет атқарды. 1930 – 1933 жылы туған жерінде, 1933 – 1937 жылы Степняк қаласында мұғалім болды. 1937 жылы 25 сәуірде тұтқынға алынып, “халық жауы” деген айып тағылып, ату жазасына кесілген. 1958 жылы 28 желтоқсанда ақталған.
Сыртқы сілтемелер
АЛАШОРДА ҮКІМЕТІНІҢ ІС ҚАҒАЗДАРЫ ЖАЙЛЫ
Дереккөздер
1. Қазақ энциклопедиасы, 6 том.
Толықтыру
Санат:Тұлғалар
Шолпан Исабекқызы Жандарбекова
Шолпан Исабекқызы Жандарбекова (1 қаңтар 1922, Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы - 14 қыркүйек 2005 Алматы) — актриса, Қазақстанның халық артисі (1959; 1945 жылдан Қазақстанның еңбек сіңірген артисі), КСРО халық артисі (1982).
Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы
Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы — 1920-1993 жылдары Чехословакия мемлекетінің атынан Халықаралық жарыстарда сынға түскен Ұлттық футбол құрамасы.
Тарихы
Алғашқы матчын 1920 жылы 28 тамызда Югославияға қарсы өткізді де, 7:0 есебімен қарсылас команданы ұтты. Ал, соңғы кездесуін 1993 жылы 17 қарашада Бельгияға қарсы өткізді. Бұл ойында есеп ашылмады.
Әлем чемпионатына алғаш рет 1934 жылы қатысып, финалда алаң иелері Италиядан 1:2 есебімен ұтылып қалды. Екніші рет 1962 жылы финалға шықты, бұл жолы 1:3 есебімен Бразилияға жол берді. Бір қызығы, осы екі финалда да чехословактар бірінші боп есеп ашқан-ды.
Әлем чемпионатына соңғы рет 1990 жылы қатысып, ширек финалға дейін жетті. Ширекфиналда болашақ чемпиондар ГФР-ға жол берді — 0:1. Айта кетейік, бұл ГФР-дің де әлем чемпионатына соңғы қатысуы болатын.
1993 жылы 1 қаңтарда Чехословакия мемлекеті екіге (Чехия және Словакия болып) бөлініп кетті, бірақ құрама жыл соңына дейін халықаралық матчтарға қатсуын жалғастыра берді. Өйткені, ол кезде 1994 жылғы әлем чемпионатының іріктеу матчтары жүріп жатыр еді.
'Көпшілік Чехословакияның мұрагерін Чехия құрамасы деп есептейді.
Тағы қараңыз
Санат:Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы
Радваньска Агнешка
Агне́шка Рома Радва́ньска(я), Agnieszka Roma Radwańska ( 1989 жылдың 6 нарыз айында Польша, Краровта дүниеге келген) – польшалық кәсіби теннисшы, әлемдегі экс-екінші ракетка.
Жалпы Ақпарат
Агнешка Радваньская 4 жасынан бастап теннис ойнайды, әкесі Роберт жаттықтырушысы болды. Анасы Марта бухгалтер болып қызмет істейді. Кіші сіңілісі Уршуля да кәсіби теннисшы, 2009 жылы жеке сындағы рейтингте Топ – 100-ге кірді.
Балалық шағында Агнешка Германияның Гронау қаласында тұрып, сол жердің теннис клубында жаттықты.
Агнешка ағылшын және польша тілін толық менгерген.
Теннисте кумиры Пит Сампрас екен. Варшавадағы турнирды ұнатады.
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеңілістер (1)
Жеке сында WTA  турнирлердің финалы (19)
Жеңістер (13)
Жеңілістер (6)
Жұптық сында өнер көрсету
Жұптық сында WTA турнирінің финалы (4)
Жеңісі (2)
Жеңілістер (2)
Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда Өнер Көрсету
{| class="wikitable" ! Турнир !! 2006 !! 2007 !! 2008 !! 2009 !! 2010 !! 2011 !! 2012 !! 2013 !! Қорытынды !! Карьерадағы Ұ/П
Саами Хююпя
Сами Туомас Хююпя (Sami Tuomas Hyypiä; 7 қазан 1973 жыл, Порвоо, Финляндия) — фин футболшысы, қорғаушы. Финляндия Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы. Финляндияның тоғыз дүркін үздік футболшысы.
Карьерасы
Финляндияның "ПаПе" клубының түлегі. Кейін "Куму", "МюПа-47" клубтарында біраз ойнап, Нидерландының "Виллем" клубына ауысты. Футболшылық ғұмырындағы басты жетістіктеріне "Ливерпуль" сапында ойнап жүргенде қол жеткізді. 2001 жылы "Ливерпуль" бес бірдей кубокты (Англия кубогы, Лига кубогы, Англия суперкубогы, УЕФА кубогы, УЕФА суперкубогы) иеленгенде Хююпя негізгі құрамнан берік орын алған еді.
Хююпя мерсисайдтық клуб сапында 10 маусым тұрақты ойнап, 2009 жылы мамыр айының соңында Германияның "Байер" клубына ауысты. Бір маусым үнемі негізгі құрамда ойнады да, клубқа даниялық Даниэль Аггер келген соң алаңға сирек шығатын болды.
Солайша 2011 жылы клубпен келісім шартты ұзатпай, карьерасын толық аяқтады.
Сілтемелер
Санат:Финляндия футболшылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Байер 04 ФК ойыншылары Санат:Финляндия футбол жаттықтырушылары Санат:Байер 04 ФК жаттықтырушылары Санат:Цюрих ФК жаттықтырушылары Санат:Финляндия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Соколовка
Елді мекендер:
Қазақстан:
Ресей:
Миқыртысы аумағы
Миқыртысы аумағы (корковые зоны) — ми қыртысы адам мен жануарларда қатпарланған үлкен ми сыңарларының сұрзатынан трады. Миқыртысы аумағы: маңдай, төбе, шүйде, самай және иістік аумақтарға бөлінеді. Миқыртысының мандай аумағында қимьш-қозғалыс; төбе аумағында тері сезімі және аралықсезімдік (проприорецептік); шүйде аумағында көру; самай аумағында естутепетеңдік, дәм сезімі; иістік аумақта иіс сезімі қыртыстық орталықтары орналасады.
Дереккөздер
Санат:Бас миы
Бүйенқұрт
БҮЙЕНҚҰРТ (Chabertіosіs) — қой мен ешкінің ішек құрт ауруы. Ауруды тудыратын бүйенқұрт жұмырқұрт тобына жатады. Ұзындығы 20 мм-дей, ақ түсті келеді. Бүйенқұрт малдың тоқ ішегіне жабысып өмір сүреді. Ұрғашысы қой құмалағымен бірге сыртқа жұмыртқа бөліп шығарады да, одан балаң құрт пайда болады. Ол бірнеше күннен кейін жем-сумен бірге малға қайта түседі. Бүйенқұрт тоқ ішектің кілегей қабығына жабысып, оны қабындырады, малдың қанын сорады әрі ішекті жаралайды және зиянды микробтарға жол ашады. Ауру мал тышқақтап, оқтын-оқтын күшенеді, бірте-бірте шөп пен судан қалып, 3 — 4 күнде өледі. Емі: ауырған малға күніне бір рет не күн ара екі рет фенотиозин береді және ұзындығы 100 — 110 см резеңке түтікпен тоқ ішекке 1%-тік 1,5 л формалин ерітіндісін құяды. Аурудан сақтандыру үшін өрісті жиі ауыстырып, қораны мезгілінде көңнен тазартып және малға таза су беру керек. Көктем мен күзде малды профилактикалық мақсатта фенотиозинмен дәрілеу қажет.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Зоология
Фотокарта
Фотокарта - аэроғарыштан түсірілген суреттер негізінде жасалады. Фотокарталар топографиялық карталар проекциясы мен математикалық негізінде асқан дәлдікпен, есептеулер көмегімен түсіріледі. Сондықтан да ондағы объектілер өз қалпында өзгеріссіз берілетіндіктен фотокарта тақырыптық карталар жасалуда, инженерлік және жобалау зерттеу жұмыстарында кеңінен  пайдаланылады. Аса кең таралған түрлеріне: жалпы географиялық, геологиялық, тектоникалық және ландшафтылық фотокарталар жатады. Сонымен қатар Айдың, Марстың және басқа ғаламшар бетінен түсірілген фотокарталар да бар.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Аккумуляция
Аккумуляция — геоморфологияда: құрлық бетінде немесе су алабында, өзенде минералдық заттардың немесе органикалық қалдықтардың жиналуы. Аккреция — денудацияға кері және онымен байланысты процесс.
Аккреция алқабы — негізінен төмен орналасқан, көбінесе тектоникалық (ойыс, синеклиза, синклин, [ойпаң]), сонымен қатар денудациялық (аңғар, қазаншұңқыр) жаралымды кеңістіктер. Аккумуляциялық қат-қабаттардың қалыңдығы денудацияның қарқындылығы мен ойысудың белсенділігіне, тасымалданатын қопсық шөгінділердің мөлшері мен ойысудың арасындағы теңдестікке байланысты.
Дереккөздер
Санат:Геоморфология Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Ablagerung
Кеніш бекітпесі
Кеніш бекітпесі — қазбалардың көлденең қимасының қажетті ауданын сақтау, тау жыныстарының құлауын болдырмау, сонымен қатар тау жыныстарының қысымын басқару үшін оның ішінде тұрғызылатын жасанды құрылыстар. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Әулие аңғары
Әулие аңғары-9–12 ғасылардан сақталған көне қала орның Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданында орналасқан. 1938 жылы Жетісу археологикалық экспедициясы (жетекшісі А.Н.Бернштам) зерттеген. Қала жұрты екі алаңды алып жатыр. Биіктігі 8–9 метр Батыс алаңның ұзындығы 105 м. Шығыс алаң батыстан шығысқа қарай 100 метр, солтүстен оңтүстіке қарай 120 метр аумақты алып жатыр. Батыс алаңның айнала шетінде топырақ дуалдың сілемі сақталған. Ортада шағын дөңгелек төбе бар, аумағы 20 метр2-ге жуық. Шығыс алаң түгелімен тастан үйілген. Шет жағында ірі тастардан қаланған дуалдар кездеседі. Алаңның ортасында су шайып кеткен шағын төбелер бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы географиясы
Келін қыстауы
Келін – Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жайлаукөл ауылының оңтүстік-батысында 17 км жерде орналасқан қыстау. Шу өзенінің аңғарында орналасқан. Маңында Қуарал, Бестөбе қоныстары мен Үшкөл тағы басқа көптеген қыстаулар бар. Сортаңды тақыр типтес топырақ жамылғысында қамыс, құрақ және шөл өсімдіктері өседі.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
Бөктеру
Белгілі бір затты қанжығаға байлау түсінігін беретіні әр кімге аян. «Газеттерді бір буда, бөктеріп ап жөнелдің».
Тіліміздегі «қанжыға» сөзі моңғол тілімен ортақ тұлға. моңғолша — ганзга. Дегенмен, кейбір түркі тілдерінде, атап айтсақ, қырғыз тілінде «қанжыга» тұлғасымен қатар, «бөктөргө» сөзі де қолданылады. «Бөктеру» етістігінің осы сөзбен байланысты туғандығы анық. Хакас тілінде: тиргі — қанжыға. Бұл деректі тілге тиек етсек, қырғыз тіліндегі «бөктерге»—екі түбір қосындысы. Олар: «бөк» және «тергө». Енді осы сөздерді түркі тілдерінен іздестіргенде мынадай деректерге тап боламыз. Хакас тілінде: поғ — байлау, байлап тастау; якут тілінде: төргүү — жіңішке қайыс. Бұларды былай қойғанда, тунгус-маньчжур тілдерінде: туру - қайыс. Тұлға жағын (дыбыстық құрамын) былай қойғанда, бұл екі сөздің қосындысы ердің соңғы (артқы) қасына өткізілген заттың тегіне және атқаратын қызметіне де сәйкес келіп, беретін мағынасынан да бірлестік табамыз: поғ + төргүү. Қосылған сөздер қазақ тіліндегі заңдылыққа байланысты және соңғы сөздің алғашқы сөзге ықпалы нәтижесінде «бектергі» болып өзгеруі орынды құбылыс. Бұл сөзді қазіргі тұрғыдан қазақшаласақ — «байлау қайыс» түсінігі туады. Тілімізде «қанжыға» сөзі орныққаннан кейін, «бөктергі» сөзі қысқара түсіп (бөктер), етістік қалпында ғана сақталғандығы аңғарылады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Бугульминка
Бугульминка — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Воздвижен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 136 адамды құрады. Пошта индексі — 452133, ОКАТО коды — 80202813002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мұратбек Омарбекұлы Жандәулетов
Дереккөздер
Санат:2 мамырда туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Ташкент облысында туғандар Санат:Қазақстан сәулетшілері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Вакеза ауруы
Вакеза ауруы . Ауру сүйек майы жасуша түйіршіктерінің шамадан тыс өсуінен болады. Кан кұрамында эритроцит саны, гемоглобин мөлшері көбейіп, тромбоцитоз, нейтрофильдік лейкоцитоз байқалады. Ауыздың шырышты қабығы ашық қызыл түстеніп, бозғылттанады. Қызыл иек еттері тез қанап, құлақ шулап, тер қысады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Тазалай өңдеу
Тазалай өңдеу (Обработка отделочная) — өңделген бет қабаттарының жоғары сапалылығын қамтамасыз ететін, механикалық өңдеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Уатэрвилл (Мэн)
Уатэрвилл (Waterville) — Мэн штатының Кеннебек округіне жататын АҚШ қаласы.
Саттар Асқарұлы Ерубаев
thumb|Саттар Асқарұлы Ерубаев Саттар Асқарұлы Ерубаев (1914, Түркістан ауданы - 02.06.1937, Алматы) - қазақ жазушысы.
Уатэрвилл (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Саттар Асқарұлы Ерубаев
Ауыл балалары сияқты молданың солқылдаған көк шыбығына көнбестен Саттар Түркістандағы бастауыш мектепке қашып кетеді. Мұны бітіргеннен соң жетіжылдық орыс мектебінде оқып, оны үздік аяқтап шығады. Қоңырат руынан шыққан.
Уатэрвилл (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Waterville, Maine
Саттар Асқарұлы Ерубаев
Оның қалыптасуына әкесі Асқардың, анасы Бапаның үлкен әсері болған.
Шығармашылығы
Қарағанды жұмысшы табының қалыптасуы жайындағы «Үш шахтер туралы баллада», «Меруерт алқа» балладалардың, «Бақыт», «Өмір көркемдігі» новеллалардың авторы. «Менің құрдастарым» романында (1939 жылы жарияланған, 1957 жылы орыс тіліне аударылған) Қазақстанның көмір орталығы Қарағандыны кұрушы жастардың тұрмысы мен еңбегін суреттейді. Қарағандының бір көшесіне Ерубаевтің есімі берілген.
Қазақстан өлкелік партия комитетінің "Қарағанды полетариаты" газетінің жауапты редакторының орынбасары болып істейді. Қаламы ұшқыр, пікірі таза, дарынды қаламгер Ерубаев сол кезде Қазақстан Жазушылар одағының бірінші сьезіне қатысып, одақ мүшелігіне алғаш қабылданғандардың бірі болды.
Әдебиеттегі орны
Ерубаев әдеби ортаға тұлпар шабыспен екпіндеп, жарқырап кірді. Ол астанадағы зиялы қауымды жан-жақты біліммен, журналистика саласындағы білікті ізденістермен әдебиеттегі жаңашыл сыни ой-пікірмен, жаңаша жазылған өлең, баллада, пародиялырымен елең еткізді. С.Ерубаев 1934 жылы Қарағандыға, қайнаған еңбек ортасына келгеніне қатты қуанған. Сол тұста жазған бір күнделігінде Саттар: "Мен Қарағандыға ризамын, ол мені жазушы етіп шығаратын болды!" депті. Қарағанды оны жазушы етіп шығарды. Саттар әдебиет сүйер қауымға мәлім "Менің құрдастарым" романын дәл осы кезде жаза бастаған еді. Бұл роман қазақ жұмысшы табының қалыптаса бастау тарихынан, 30-жылдарғы Қарағанды сынды ірі өнеркәсіп ошағының тыныс-тіршілігінен сыр шерткен, алғашқы ұлттық техникалық интеллигенция өкілдерінің бейнелерін сомдаған туынды. Қарағандыда болған кезінде С.Ерубаев басқа да көптеген новеллалар, балладалар, өлеңдер, очерктер, сын мақалалар жазады. Оның қаламынан "Бақыт", "Мәңгілік өмір", "Өмір көркемдігі", "Келесі соғыс туралы" новеллалары, "Өмір туралы рапорт", "Үш шахтер туралы баллада", "Меруерт алқа" тәрізді балладалары, алуан өлеңдері мен сын мақалалары, очерктері мен эпиграммалары өзіндік өзгеше үнімен, жүрек жарды лебімен, мөлдір сыршылдығымен. Қалтқысыз шыншылдығымен қазір де қайран қалдырады. Аяқталмаған "Менің құрдастарым" романы бүгінгі күні де халқымыз сүйіп оқитын жаңашыл мәңгі жас шығарма. Саттар шығармаларынан рухани нәр ғана емес, Саттардың өзі жайында да көп мағұлмат табуға болады. Жарық жұлдыздай жарқырай ағып өткен қас-қағым тіршілігінде ол өзін халқының адал перзенті ретінде көрсетті. Артына көлемі шағын болса да салмақты, құнды әдеби мұра қалдырды. Оның қазақ кеңес әдебиетінде бірінші болып игерген жаңа жанрдағы шығармалары – балладалары, новеллалары, пародиялары мен эпиграммалары қазіргі әдебиеттің алтын қорына енді. Ерубаев Жанғожинмен бірігіп мектеп оқушыларына арналған қазақ әдебиеті хрестоматиясын құрастырды. Сонымен қоса аудармашылықпен де шұғылданған. Ол К.Чуковскийдің, Ю.Березиннің, А.Суриковтың, И.Эренбургтің кейбір шығармаларын қазақ тіліне аударған. 1966 жылы Саттар Ерубаевқа Қазақстан Ленин комсомолы атындағы сыйлық берілді. Түркістан қаласында Саттар мұражайы бар. Қарағандыда Саттар Ерубаевтың аты мектепке, үлкен көшелердің біріне берілді.
Қайшы деректер
Саттар Ерубаевтың туған жылы туралы әртүрлі деректер: "Барлық деректерде Саттар Ерубаевтың 1914 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар ауданына қарасты «Арыс» совхозындағы Ұзынқұдық» жайлауында туғаны жазылған. Саттар дүниеге келген кезде Саттардың әкесіне жақын ағайыны Тебейдің үйіндегі Тәлімі дейтін шешеміз «Бапаны келін қып түсіргеннен кейін Асқармен жаз жайлауымыз да, қыс қыстауымыз да бір болатын. Саттар күзем алып болғаннан кейін Ұзынқұдықта туды. Ал менің Әмзем одан екі ай кейін тоқсанның басында туды», – дейді. (Саттар Ерубаев. Мәңгілік өмір. Алматы, «Жазушы». 1994, 448-бет)" Орыс тіліндегі мәліметтерден: "«Подтверждается дата поступления Саттара в ЛИЛИ – именно 21 маусым 1931 г. Далее - новые разночтения. С.Ерубаев записан как студент отделения языковедения. А самое главное и очень важное – годом рождения казахского публициста указывается 1913-й, а не 1914-й, как повсеместно пишут его биографы. Сохранился и лицевой счет студента 2 курса С.А. Ерубаева. На стипендию он зачислен с 1 қыркүйек 1931 ж. (80 рублей). В декабре с него удержано за питание в институтской столовой по талонам 25 руб. Другие расходы – подпис­ка на заем и оплату комнаты в общежитии.», (А.ЖАНГОЖИН. Караганда - Санкт-Петербург. Индустриальная Караганда.-2005.-4 авг.-С.7)" "Саттар Ерубаевтың «Мәңгілік өмір» дейтін новелласында мынадай дерек бар. «Бұл 1920 жылы болатын. Онда мен 7-де едім», – деп жазады. Мұнда да сол 1913 жылды меңзейді."
Тағы қараңыз
«ЖАС ЖҮРЕК ЖАЙЫП САУСАҒЫН...»
Дереккөздер
Санат:1914 жылы туғандар Санат:Түркістанда туғандар Санат:2 маусымда қайтыс болғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері
Маясары Жапақов
Санат:Қазақ ақындары
Жіпше емізікше
Жіпше емізікше — тілдің сыртқы бетінде орналасқан механикалық емізікше. Емізікшені сыртынан көпқабатты жалпақ мүйізделетін эпителиймен қапталған ауыз қуысына тән кілегейлі қабығы қаптап жатады. Жіпше емізікшелер тілдің сыртқы бетінде орналасып, ауыз қуысындағы азықтың шайналуы кезінде, оны араластыруға механикалық көмек береді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Зах
Зах — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Қапыланбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 3,5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 204 адам (114 ер адам және 90 әйел адам) болса, 2009 жылы 348 адамды (180 ер адам және 168 әйел адам) құрады.
Әлеуметтік әрекеттестік
Әлеуметтік әрекеттестік - бір немесе бірнеше жеке адамдардың арасындағы өзара әрекет, осының нәтижесінде әлеуметтік маңызды ақпарат беріледі немесе басқаға бағытталған іс-әрекеттер жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Social interaction
Нову-Акорду
Нову-Акорду (Novo Acordo) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалапан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3498 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2671,882 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,3 адам/км².
Поло
Поло (Polo) — ат үстінде доппен ойнайтын командалық спорт түрі. Полоны б.д.д. VI ғасырдың өзінде-ақ Персияда ойнаған. Бұл спорт түрі оқиғалы және шапшаң қозғалуды талап етеді.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Ойыншылар қатты допты ұзын доптаяқтармен ұрады. Мұның қайғылы жағдайға оңай әкелуі мүмкін, ойыншылар сондықтан қорғаныш дулығалар мен тізеқаптар киеді. Аттың аяқтары құрсаулармен, ал олардың өздері мартингал деп аталатын арнайы керек-жарақпен қорғалған. Мартингал өзін және ойыншыны жарақаттай отырып, басын өте жоғары көтермеуі үшін атқа кедергі келтіреді. Аттың жалдары олар шабандоздарға кедергі жасамауы үшін қырылып алынады немесе өріледі.
Пайдалылған әдебиет
Санат:Командалық спорт түрлері
Авонули жазуы
Авоиули жазуы - креол тілдер тобына жататын бислама және Вануату Республикасындағы Пентекост аралындағы халықтың тілдеріне арналған жазу.«Авои» сөзі «бір нәрсе жөнінде айту» дегенді және «ули» «сурет» деген ұғымдарды береді. ХХ ғасырдың аяғында аталған аралдағы жергілікті тұрғындардың «Турага ұлты» саяси қоғамдық қозғалысы көсемдерінің батыстық саясатқа қарсы және ұлттық мәдениетті дамыту бастамасымен жасалған жазу түрі. А.ж. дәстүрлі символдардан тұрады, олар латын әліпбиі таңбаларының мәніне сәйкес келеді. Бұған қоса, А.ж. жүйесінде бустрофедон формасы да қолданылады.
IC 5172
IC 5172 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68190, ZWG 428.39.
Сыртқы сілтемелер
IC 5172 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Бели-Брег (Монтана облысы)
Бели-Брег (Бели брег) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Бойчиновци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 106 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3441. Телефон коды — 09512. ЕКАТТЕ коды — 3383.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Бөтеке
Құстың ас қорытатын мүшесі. «...Тауық бөтекесінен інжу іздеген тәрізді ақтарды» (Нәжми). Республикамыздың кей жеріндегі тұрғындар «бөтеге» деп айтып, «бүйрек» мағынасы орнына да қолдана береді.
«Бөтеке» сөзінің алғашқы мағынасы ұқсату, салыстыру нәтижесінде пайда болғандығын якут тілі арқылы білеміз. Бұл тілде: мөчөкө — түйір, кесек мағыналарында қолданылады. Сырт қарағанда құстың бөтекесі немесе адамның, басқа сүт қоректілердің бүйрегі түйіршікті еске салады. «Мечекө» сөзі басқа түркі тілдерінде тұлғасын өзгерте отырып, белгілі бір дербес зат атауы дәрежесіне дейін жеткен деуге болады. «Мөчөкенің», «бөтеке» түріне дейін өзгеруін тіліміздегі дыбыс сәйкестігі заңдылығымен дәлелдеу қиын іс емес.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
IC 738
IC 738 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан I (нерегулярна галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36895.
Сыртқы сілтемелер
IC 738 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Тау жыныстар массасы
Тау жыныстар массасы — кен орнын қазу нәтижесінде пайдалы қазындьіның және бос жыныстардың жекелей немесе аралас күйінде кездесуі. Тау жыныстар массасы күрделі және дайындық қазбаларынан алынған бос жыныстар да жатады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
NGC 4377-3
NGC 4377-3 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4377-3 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40476, UGC 7501, MCG 3-32-25, ZWG 99.41, 3ZW 65, VCC 778.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Әділхан Шәріпұлы Добай
Әділхан Шәріпұлы Добай (2 маусым 2002, Шымкент) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы.
Қазақстанның 17, 19 жасқа дейінгі құрамаларында ойнаған.
Клубтық
Ордабасы
Эйраш (Коимбра)
Эйраш (Коимбра) (Eiras) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 053 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,02 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 336,30 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев (São Tiago).
Автоинтрузия
Автоинтрузия - толық кристалданып үлгермеген, бірақ аз-кем суынуы нәтижесінде қатая бастаган магмаға сол магманың сұйық бөлшектерінің кірігу процесі.
Эйраш (Коимбра)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Автоинтрузия
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Абсолют көнелiктi анықтау әдістері
Эйраш (Коимбра)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Пьетракамела
Пьетракамела (Pietracamela) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 308 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 7 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Пошта индексі — 64047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Рақымшылдық
Рақымшылдық — адамдардың бір-біріне жанашырлық қарым-қатынасы, өзара материалдық және рухани көмегі. Адамның басқа біреуге мейіріммен қарап, олардың қамын ойлауы, жанашырлық пен қамқорлық жасай білуі Р-тың белгісі. Үлкеннің кішіге қамқорлығы, кішінің үлкен алдындағы ізеттілігі, баланың ата-анаға деген мейірім-шапағаты, әсіресе мүгедек, әлжуаз, жарлы-жақыбай кісілерге көмектесу Р-тың көріністері. Р-қа қарама-қарсы жаман қасиет — рақымсыздық. Адамның өзгеге және өз ортасына жаны ашымайтын мейірімсіздік пен қайырымсыздығы, өз күйін ғана ойлап, сол діттегеніне жету үшін қатаң қысымнан, дөрекі күш көрсетуден тайынбайтын әрекеті, мінезі рақымсыздық саналады. Ол адам өзін өзгеден биік ұстағанда, мінез-құлықтың қитұрқылық алдауына ұрынғанда орын алады. Рақымсыздықтың тағы бір көрінісі — өзгеге жаны ашымау. Рақымсыз адам ата-анасымен, ұстазымен, басқалармен дөрекі сөйлесіп, бейпілауыз келеді. Ол көп жағдайда өз қылығының әдепсіз екенін біле тұра, айылын жимайды, ар-ұят, әдеп дегенді білмейді. Берекесі жоқ елде, беделі жоқ тұлғада рақымсыздық дөрекілікке тамырлас түрлі мән алып, жойқын күшке айналуы ықтимал. =Дереккөздер=
Толықтыру
Санат:Терминология
Парилова
Парилова — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кемчуг өзенінің оң жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Нелсон Эвора
Нелсон Эвора (Nelson Évora;, , Кот-д’Ивуар) — португалиялық жеңіл атлет.
Карьерасы
1984 жылы Кот-д'Ивуарда дүниеге келді, бірақ ата-анасы Кабо-Верделік болғандықтан кейін Кабо-Верде азаматтығын қабылдады. Бес жасынан бері Португалияда тұрады. Кейін спорттық карьерасында Португалия азаматтығын таңдады.
Төрт бірдей Олимпиада ойындарына қатысқан (2004, 2008, 2016, 2020).
2008 жылғы Олимпиадада үш қарғудан чемпион атанды.
2007 жылы үш қарғудан әлем чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Португалия жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Португалия Олимпиада чемпиондары Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Өлілер мекені
Бірінші жол
Өзеннің арғы жағасында адамның жаны үш басты төбет Цербердің қасынан өтеді. Цербер өлілер патшалығын тірі адамдардан қорғаған әрі іштен ешкімді шығармаған. Жанның келесі кездестіретіндері - Зевстің Минос, Радамант және Эак ұлдары. Олар жаңа келген жанды жер бетіндегі бүкіл өмірінде өзін қалай ұстап, қалай өмір кешкеніне қарай сотқа тартады. Зұлым әрі қатал адамдардың жандарын Тартарға (тозақ) жіберген, онда оларды мәңгі жаза күтіп тұрған. Тақуалық пен өмір сүрген әрі қандай да бір дін жолын ұстанған адамдардың жандарын Елесей алаңына - күннің алтын сәулесіне шомылған бақытты мекенге жолдаған. Тақуалардың жандары қайтадан өмірге келуге сұрана алатын болған. Егер діндар адамдардың жандары тақуалық өмірінің арқасында Елесей алаңына үш мәрте қайтып оралса, олар Шаттық аралдарына бара алады. Бұл мәңгілік қуаныш мекені, оны Тартардан шыққан Кронос басқарады. Бірақ көптеген адамдар жер бетіндегі өмірінде тым жақсы да, тым жаман да болмаған, сондықтан олардың жандарын Асфодель шалғынына жіберген. Бұл бір сұрқай, көңілсіз жер, өлгендердің жандары сондағы қараңғылықта мақсатсық қаңғып, аз да болса рухын көтере қуанып қалу үшін жер бетіндегі тірі адамдардан сый-сыяпат күтеді.
Екінші жол
Тағы бір жол Эребке Аид пен Персефонаның сарайына бастайды. Аид құнарлылық құдайы Деметраның қызы Персефона сұлуға ғашық болып, оны өзінің өлілер патшалығына алып кетеді. Олардың сарайының жанынан Жад суы мен Лета суы ағып жатыр. Тақуа жандар Жад суынан ішкен. Сондықтан олар еш нәрсені ұмытпаған. Ал Лета суынан қарапайым жандар ішіп, өткенді ұмытып қалған.
Қайнар бұлақ
Қайнар бұлақ — жер жарықтарымен, тау жыныстардың қуыстарымен өрлей қозгалған жер асты суларының жер бетіне тегеурінмен (гидростатикалык қысым) шығуы. Озен арналарында, өзен аңғарларының беткейлерінде, табанында, жыраларда болады.
Бәйтерек (Қызылжар ауданы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 404 адам (205 ер адам және 199 әйел адам) болса, 2009 жылы 409 адамды (196 ер адам және 213 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Дудельдорф
Дудельдорф (Dudeldorf) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1008 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 027. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Беккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Лютцов (Германия қаласы)
Лютцов (Германия қаласы) (Lützow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1490 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 066. Муниципалитеттің басшысы — Герд Пуш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Пракриттер
Пракриттер (санкр.prakrta табиғи, қарапайым) орыс. пракрйты — көне үнді тілінін жалғасы болып табылатын орта үнділік тілдер мен диалектілер. Пракрит көне үнді жазба әдеби тілі санкритке қарама-қарсы көйылып қаралады. Алғашында әр түрлі диалектілер түрінде болған Пракриттер кейін әдеби сұрыптаудан өткен.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Хопкинс (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 579 адамды құрады.
Ла-Бастида
Ла-Бастида (La Bastida) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,53 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 75 км.
Чжэн Хэ
Чжэн Хэ (鄭和; 1371—1435) — Хуэй халқынан шыққан Мин империясының аңызға айналған адмиралы, саяхатшы, дипломат, флоттың басқарушысы.
Санат:1371 жылы туғандар Санат:1435 жылы қайтыс болғандар Санат:Саяхатшылар Санат:Қытай тұлғалары Санат:Қытай тарихы
Жүктемені басқару
Жүктемені басқару (Управление нагрузкой; wordload) — операциялық жүйелерде — мәселенің активтілігі мен жүйе жүктемесінің өзгеруін ескере отырып, ресурстарды қайта үлестіруден тұратын ресурстарды басқару программасының қызметі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Келінтөбе каналы
Келінтөбе каналы – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы канал. 1966 жылы пайдалануға берілген.
Гидрологиялық сипаты
Жалпы ұзындығы 86,4 км. Секундына 202 м3-ге дейін су өткізеді. Канал бойындағы су құрылымының саны 20. Жаңақорғанның бас каналының тармағы болып есептелетін Келінтөбе каналы күріш, мақта дақылдарын суғару, суландыру үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы каналдары
Конкур
Конкур (concours hippique — атты жарыс) — әртүрлі кедергілерден өтетін конкур алаңында өткізілетін жарыс.
Секіруге арналған алаң
Конкурға арналған алаңда әртүрлі 13 кедергі болуы ықтимал. Бөренелер - аттың секіруін ұзартатын, бірінен кейін бірі орналасқан және бағандарға бекітілген екі қададан тұратын кедергілер. Су кедергісі толтырылған арықты білдіреді. Ат секіру уақытында суға тимеуге тиіс.
Шеңберден өту
Салт аттылар кедергілерді мұқият артта қалдыруға тиіс. Егер ат шарбақты аударып кететін болса, оның алдынан тоқтайды (бұл бас тарту деп аталады) немесе кедергінің жанынан шауып өтеді, салт атты айып ұпайларын алады. Салт атты аттан құлап қалса, жарыстан шағарылады, дұрыс жолмен жүрмесе не бастау сызығын немесе мәре сызығын кесіп кетсе, екі "бас тарту" алады.
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Ат спорты
Талмас ата кесенесі
Талмас ата кесенесі - орта ғасырдағы ескерткіші. Сарысу өзенінің (Қарағанды облысы) сол жақ жағалауында, Сүрғүты кентінің оңт-гінен 25 км кашықтықта 1946 - 47 ж. академиялық Ә.Марғұлан басқарған Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы зерттеген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Бүйрекке тас байлану
Бүйрекке Тас Байлану (urolіthіasіs), уролитиаз — жиі кездесетін несеп тас ауруының бірі. Бұл ауруды кейде қазақтар тынжытас деп те атайды. Бүйрекке тас байлану адам организмінде минералды тұздар мен су алмасуының және ішкі секреция бездерінің (қалқанша без, гипофиз, бүйрек үсті безі) қызметінің бұзылуы, бүйрек түтікшелерінің қабынуы, бүйрек пен қуық арасындағы түтіктің тарылуы салдарынан болады. Көбіне 20 — 50 жас арасында кездеседі. Аурудың алғашқы белгісінде науқас адамның бүйрек тұсынан шаншу қадалып, сыздап ауырады. Кейін шаншу күшейіп, науқас мазасызданады. Шаншу кіндікке, бүйрек пен қуық арасындағы түтікше бойымен шапқа да берілуі мүмкін. Бұл кезде науқас адам лоқсып құсады, іші кебеді (парез). Несепке қан араласады (гематурия), егер несепте ауру тудыратын микробтар болса, дененің қызуы көтеріліп, зәрде ірің болады (пиурия). Науқас адамның кіші дәретке отыруы жиілеп, қуық ашиды. Кейде несепағар түтікшесіне кішкентай түйіршік тастардың тұрып қалуынан зәр жүрмей қалады (анурия). Бұл — науқас адамның өміріне тікелей қауіпті. Бүйрекке тас байлануды рентген сәулесін қолдану, несепті лабораторияда тексеру арқылы анықтайды. Ауруды емдеу үшін бүйректегі тастың мөлшері мен оның қай жерде орналасқанын біліп алады. Бүйректегі ұсақ түйіршік тасты арнайы дәрі-дәрмектермен (но-шпа, папаверин, баралгин), физиотерапиялық әдістермен және көп мөлшерде су ішкізу арқылы түсіреді. Егер қуықтан тасты арнайы мед. ілмекпен алып тастауға келмесе, онда хирургиялық операция жасайды. Соңғы кезде бүйрек тасын толқынды сәулемен уату (литотрипсия) жолымен түсіру кеңінен қолданылуда. Сондай-ақ, арнайы курорттар мен санаторийлерде емделудің де пайдасы бар.
Тау-кен ғылымы
Тау-кен ғылымы — кен қазуда кауіпсіздік пен тиімділікті қамтамасыз ету, еңбек пен өндірісті ұйымдастыру, тау жыныстарында қазбалар жүргізуде кездесетін физикалық кұбылыстар мен кен орындардың табиғи бітімі жағдайы жөніндегі ілімдер. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
NGC 61-2
NGC 61-2 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 61-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1085, NGC 61B, MCG -1-1-63, VV 742.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Ракальмуто
Ракальмуто (Racalmuto) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9642 адамды құрайды. Халық тығыздығы 143 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 68 км² шамасында. Пошта индексі — 92020.
Футболдан Оңтүстік Америка кубогы 1922
Мергендер
4 Гол
2 Гол
Миссионерлік мектептер
Миссионерлік мектептер - діндік миссиялар бойынша құрылған қарапайым типтегі оқу тәрбие мекемелері.
Миссионерлік мектептер ұйымдастыру мәселесімен айналысқан европалықтардың бірі  француз публицисі Пьер Дюба (шамамен 1250 ж. қазан-1312 ж. қазан)  болды. Ол 4-5 жастардағы ұлдар мен қыздарға арналған мектептерді  құруды ұсынды («Қасиетті жерді  қайтару туралы»). Миссионерлік мектептер діни ізгіліктілік тәрбиемен қатар, зияратты ғылымның саласынан да кең көлемді білім берулері тиіс  болды. Мектептерде латын тілін, кейін араб, грек тілдерін де, соны мен бірге европалық католиктердің  тілдерін де үйретулері көзделді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Фотосуреттердің стереожұбы
Фотосуреттердің стереожұбы — стереоскопиялық қарауды қамтамасыз ететін объектінің екі фотобейнесі. Әдетте, стереожұп проекция ортасының әр түрлі орындары кезіндеп алынған екі суреттен құралады; басқадай жағдайда стереожұп проекция ортасының орны өзгермейтін, бірақ объектінің орны өзгерген кезде алынады.
Азия антициклоны
Азия антициклоны, Орталық Азия антициклоны, моңғолиялық антициклон, сібірлік антициклон – қыс айларының көп жылдық орта карталарындағы Азия үстінде болатын атмосфералық қысымы жоғары аймақ, маусымдық атмосфера әрекеті орталықтарының бірі.
Азия антициклонының ортасында қаңтардың орта қысымы 1030 мбар (0,103 Мн/м2).
Лев Владимирович Писаржевский
Писаржевский Лев Владимирович (1(13).2.1874,Кишинев-23.3.1938, Днепротпетровс)-совет химигі, КСРО ғылым академиясының академигі (1930;қорр.мүшесі 1928). 1930 жылдан КОКП мүшесі. 1896 жылы Одессадағы Новороссийск университетін бітірген. 1904-1908 жылдары Юрьев университетінің, 1908 жылдан Киев политех институтының профессоры. 1927 жылы өзінің басшылығымен құрылған Украина физика-химия институтының директоры. 1929-1934 жылдары Тбилиси политехникалық институтында қызмет істеді. "Введение в химию" (1926), " Анорганикалық химия" (1930), М.А.Розенбергпен бірге оқулықтардың авторы. Ленин орденімен марапатталған.
Кіші Хуута-Яха
Кіші Хуута-Яха (Нюдя-Харвота-Яха) — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата-Яха өзенінің сол жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Лев Владимирович Писаржевский
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Кіші Хуута-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Азия антициклоны
Азия антициклонының режиміне байланысты Азияның ішкі аудандарындағы қысқы ауа райы (жер бетіне таяу қабатта) өте суық, тынық, бұлтсыз және қары аз болады.
Жазда азия антициклоны азиялық депрессияға ауысады. Қазақстан аумағына қыс айларының климатын қалыптастырады.
Дереккөздер
Санат:Климат