cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эмили Бронте
Биография
Өмірбаяндық анықтамада Шарлотта Йоркширдегі Эрншо мен Линтондардың екі отбасы және олардың зұлым данышпаны Хитклиф туралы баяндайтын "қорқынышты, үлкен мұңды" атап өтті. Кэтрин Эрншо мен Хитклифті қатты, жын-перілер, бүлікшіл құмарлық байланыстырады. Олардың махаббаты қайғылы. Өлгеннен кейін ғана олар керемет түрде біріктіріледі. Әйгілі ағылшын жазушысы Элизабет Гаскелл "Найзағайлы асу" романы көптеген оқырмандардың үрейін тудырды және "жаман... кейіпкерлер бейнеленген мәнерлілікке деген жеккөрінішті"деп жазды. Алайда романға моральдық күш пен даналық, қатыгездік, алдау мен ақылсыздық тән, ақыл мен әділеттілік берілген.
Island Records
Сыртқы сілтемелер
Санат:Island Records Санат:Дыбыс жазу лейблдері Санат:АҚШ дыбыс жазу лейблдері
Эмили Бронте
Биография
1848 жылдың қыркүйегінде Эмили ағасының жерлеу рәсімінде суық тиді және екі айдан кейін тез тұтынудан қайтыс болды.
Бронте апалы-сіңлілері мен олардың ағасы Бренуэллдің құрметіне Меркурий кратері аталған.
Эмилия Бронте 1980 жылғы Британдық пошта маркасында бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания жазушылары Санат:Ұлыбритания ақындары Санат:Туберкулезден қайтыс болғандар
Вехлинка
Вехлинка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тверца өзенінің сол жағалауынан 172 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 8,900 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тверца бастауынан (Вышневолоц су торабынан) Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тверь облысы өзендері
Маццано
Маццано (Mazzano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11280 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 715 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 7 км² шамасында. Пошта индексі — 25080.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco (Mazzano).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 5362
NGC 5362 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5362 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49464, UGC 8835, MCG 7-29-16, ZWG 219.26, KUG 1352+415, IRAS13527+4133.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Линьевиль
Линьевиль (Lignéville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,53 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 301 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Кутлияр
Кутлияр — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,      Ванышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 77 адамды құрады. Пошта индексі — 452964, ОКАТО коды — 80218816008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әзімбек Смайылов
Әзімбек Смайылов(15.3.1910 ж.т., қазіргі Жамбыл облысы., Жамбыл ауданы., «Бесжылдық» с-зы)- Қазақстанның партия, кеңес қызметкері, Социалисттік Еңбек Ері (1962). 1939 жылдан КПСС мүшесі.
Өмірі
Алматының республикалық партия мектебін бітірді (1954). 1939-1943 ж.Жамбыл облысы., Свердлов ауатком председателі, Жамбыл облысы атком председателінің орынбасары. 1943-1971 ж. Красногор, Луговой, мерке ауданында партия комитеттерінің 1-секретары, Жамбыл облысы партия комитетінің қызметкері. 1971 жылдан одақтық дәрежедегі дербес зейнеткер. 1973 жылдан Жамбыл облысы аткомының нұсқаушысы. Колхозшылардың Бүкіл Одақтық 3- сьезінің, КПСС 23-СЬЕЗІНІҢ, Қазақстан Компартиясы 10,11,12-сьездерінің, делегаты.
Сыйлықтары
2 рет Ленин орденімен, Қазан революциясы «Құрмет Белгісі», 2- дәрежедлі Отан соғысы ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 200 бет
Чесноковка (Боровка тармағы)
Чесноковка — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Боровка өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пал-Пай-Соим
Пал-Пай-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ун-Вош-Юган өзенінің сол жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Neo GSM
500px|thumb|right|Neo GSM логотипі Neo GSM — ұялы байланыс қызметін GSM 900 стандартында көрсететін «Мобайл Телеком-Қызмет» қазақстандық ұялы байланыс операторының бренді. Ол Қазақстанның ұялы байланыс нарығына 2007 жылдың ақпанынан бастап шықты. 2010 жылы «Мобайл Телеком-Қызмет» ұялы байланыс операторынан осы брендті шведтің Tele2 телекоммуникациялық холдингі сатып алған, бірақ кейіннен белгілі себептермен бұл брендтен бас тартты.
Компания
Neo GSM ұялы байланысының желісі Қазақстанның барлық ірі қалаларын қамтиды. Компания ұжымы кәсіби жас буыннан құралған.
Олар өз абоненттеріне арналған жолдауы «Сәлем, бұл Neo!» деген сөзден басталады. Сонымен қатар, «Сәлем» сөзі компания ұранына айналған.
Компания өз абоненттерімен байланысу үшін қазақ тілін қолданады, яғни басты тілі де осы болып саналады.
Сатып алу
2009 жылы Tele2 Қазақстандық үшінші «Мобайл Телеком-Қызмет» (Neo бренді) GSM-операторының акцияларының басым бөлігін (51%) сатып алды.
Tele2 жергілікті Neo ұялы операторын сатып алғаннан кейін, брендтің атын өзгерту туралы сөз қозғамаған. Компания өкілдерінің айтуы бойынша бұл бренд нарықта бірнеше жыл болған, және сапасы айтарлықтай жақсы болмаған. Талдаудың нәтижесінде Neo атауын бiртұтас еуропалық бренд Tele2 атауына өзгерту туралы шешім қабылданды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстандағы байланыс
Beeline
Beeline (Билайн), (сонымен қатар: Билайн, 2005 жылға дейін «Beeline GSM») — VimpelCom Ltd. компаниясының сауда белгісі, соның ішінде телекоммуникация саласында (бірінше ретте ұялы байланыс түрі) Ресей және ТМД елдері (Украинадан басқа елдер) арасында жетекшісі орын алады. Және де компания сауда белгісі GSM және UMTS, нақтыланған байланыс, сымсыз жылдам Интернетке қосылу желілік (FTTB) және желісіз (Wi-Fi, «Билайн WiFi») байланыс, IP-телевидения («Beeline TV» и «Mobile TV») сияқты ұялы байланыс қызметтерін көрсетеді. Ресей телекоммуникациясындағы 3 орын алатын тауар белгісі болып табылады. Штаб пәтері Мәскеу қаласында орналасқан.
Компания
«КаР-Тел» ЖШС компаниясы мен «2Day Telecom» ЖШС (Қазақстандағы Beeline бренді) «ВымпелКом» компаниялар тобына кіреді. Компания ұялы байланыстың GSM 900/1800 стандартында, Интернетке жоғары жылдамдықтпен қосылу және FTTB өткізу технологиясы бойынша мәліметтерді жіберу қызметтерін көрсетеді. 2008 жылы Beeline Қазақстан Республикасы аумағында ең алғашқы болып GSM 1800 стандартында ұялы байланыс қызметін көрсетуге ресми рұқсат алды. Beeline әлеуметтік сала бойынша жетекші орында және түрлі балалар мекемелеріне қолдау көрсетіп келеді. Сондай-ақ, білім және мәдениет бағыты бойынша да әлеуметтік жобаларды іске асырып келеді. Компания «Мобильді этикет» және «Мобильді білімділік» жобасын республиканың әр аймағында өткізіп келеді. Компания «Милосердие» Ерікті қайырымдылық қорымен бірлесіп ауыр халдегі балалардың емделуі үшін «Балаларға өмір сыйла» атты науқан өткізу барысында.
2009 жылдың қыркүйек айында Beeline өз абоненттерінің Қазақстан ұлттық тұтынушылар лигасының құқықтық кеңес тікелей желісін тегін пайдалануы үшін 2518 қысқа нөмірін іске қосты.
«Exclusive» іскерлік баспасының тұжырымдауынша Beeline ең беделді бес компанияның ішіне кіреді.
«ВымпелКом» компаниясы тобына дыбысты байланыс қызметін және мәліметтерді көлемді спектр негізінде сымсыз технология және тұрақтандырылған байланыс қызметін, сондай-ақ Ғаламторға кең көлемді қосылу қызметін ұсынатын байланыс операторлары кіреді. «ВымпелКом» компаниясы тобына Ресейде, Қазақстанда, Украинада, Тәжікстанда, Өзбекстанда, Грузияда және Арменияда, сондай-ақ Вьетнам мен Камбоджа аймақтарында жалпы 340 милиилон адамға қызмет көрсететін компаниялар кіреді. Қызметтердің барлығы «Билайн» бренді арқылы көрсетіледі. «ВымпелКом» ААҚ Нью-Йорктің қор биржасының листингіне қосылған алғашқы ресей компаниясы (NYSE). NYSE-та Компания науқандары VIP белгісімен танылады.
Басшылық
Бас директор - Алексей Ломоносов атындағы МГУ-ді бітірді де, 1995 жылы өз мансабын телекоммуникация саласынан бастады. 8 жыл барысында Алексей Мәскеуде, Владивостокта және Санкт-Петербургта "Годен Телекомның" еншілес компанияларында басшылық қызмет атқарды.
2003 жылы "ВымпелКом-ға" келіп, 5 жыл ішінде 500 млн. доллардан астам айналымы мен 1100 қызметкері бар Ресейдің Оңтүстік аймағындағы бизнесті басқарды.
2008 жылы Алексей жаңа ұсынысты қабылдап, "ВымпелКомның" Қиыр шығыстағы бірінші бизнесін - Вьетнамдағы Gtel-Mobile компаниясын басқарды. Алексейдің басшылығымен Gtel-Mobile командасы қысқа мерзімде орасан зор қызметтер атқарды, бір жылдан кейін 2009 жылғы шілдеде Beeline бренді 86 миллион халқы бар және қарқынды дамушы экономикасы бар осы елде іске қосылды.
2011 жылғы шілдеден бастап Алексей «КаР-Тел» ЖШС басқарды.
Бұқаралық Келісімшарт
<blockquote style="border: 1px solid LightGrey; padding: 0.8em 0.8em; width:90%"> Құрметті абоненттер!
''Сіздерге 2011 жылдың 3 наурызында «Казахстанская правда» (01.02.11жылдағы №3536) мен «Егемен Қазақстан» (01.02.11 жылдағы №3132) газеттерінде мәтіні жарияланған ұялы байланыс қызметін көрсетуге арналған Бұқаралық келісім-шарттың жаңа үлгісі күшіне енетінін хабарлаймыз. Көрсетілген келісім-шарттың шарттары «КаР-Тел» ЖШС-ның барлық абоненттеріне арналғанына назарларыңызды аударғымыз келеді.''
Келісім-шартпен немесе оның жеке шарттарымен келіспейтін абоненттер 2011 жылдың 3 сәуіріне дейін Компания кеңселеріне хабарласуына болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ұялы байланыс Санат:Қазақстандағы байланыс
Көксарай су қоймасы
‎‎ thumb|right|150px|Ғарыштан түсірілген сурет: үстінде: Көксарай су қоймасы, төменде: [[Шардара су қоймасы және Айдарккөл (2011 жыл, мамыр айы)]] 150px|right|thumb|Көксарай су қоймасы: сумен толы - 15 сәуір 2012 ж.. және бос - 14 тамыз 2012 ж. Көксарай су қоймасы — Түркістан облысында Сырдария өзенінің оң жақ жағалауында, Шардара су қоймасынан 160 километр төмен, Көксарай ауылының оңтүстігінде орналасқан су қоймасы. 2008—2011 жылдары аралығында салынған. Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы елді мекендерді су алу қауіпінен қорғауға және қыс айларында Шардара СЭС да өндірілетін электр энергиясы қуатын 20-25 %-ға арттыруға ықпал ететін нысан.
Гидрологиялық сипаты
Су қоймасының аумағы – 467,5 км², көлемі – 3 км³-ге дейін. Алғашқы толтыру жылы – 2010 жыл.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы гидрографиясы
Ла-Сагра (Толедо)
Ла-Сагра (La Sagra (Toledo)) — Испания ауданы (комарка), Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Толедо аудандары
La Sagra (Toledo)
Арнаско
Арнаско (Arnasco) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Савона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 586 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 17032.
Елді мекеннің қамқоршысы — Assunzione della Vergine Maria.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Киназа
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Active_site_of_Dihydroxyacetone_Kinase.png/280px-Active_site_of_Dihydroxyacetone_Kinase.png|нобай| Гидролизденбейтін [[Аденозинүшфосфор қышқылы|ATP аналогы (AMP-PNP) бар кешендегі дигидроксиацетонкиназа. PDB ID координаттары:1UN9. ]] Биохимияда киназа фосфат топтарының жоғары энергиялы фосфаттан молекулаларды белгілі бір субстраттарға беруді катализдейтін фермент. Бұл процесс фосфорлану деп аталады, онда жоғары энергиялы АТФ молекуласы субстрат молекуласына фосфат тобын береді. Бұл переэтерификация фосфорланған субстрат пен АДФ пайда болуына әкеледі. Керісінше, бұл фосфорланған субстрат фосфат тобын берген кезде дефосфорлану деп аталады, ал АДФ фосфат тобын алады (дефосфорланған субстрат пен жоғары энергиялы АТФ молекуласын құрайды). Бұл екі процесс, фосфорлану және дефосфорлану гликолиз кезінде төрт рет жүреді.
Киназалар фосфотрансферазалардың үлкен тобына жатады. Киназаларды акцепторға бейорганикалық фосфат топтарының қосылуын катализдейтін фосфорилазалармен де, фосфат топтарын кетіретін фосфатазалармен де (дефосфорлану) шатастыруға болмайды. Молекуланың фосфорлану күйі, мейлі ол белок, липид немесе көмірсу болсын, оның белсенділігіне, реактивтілігіне және басқа молекулаларды байланыстыру қабілетіне әсер етуі мүмкін. Сондықтан киназалар метаболизмде, жасуша сигнализациясында, ақуызды реттеуде, жасушалық тасымалдауда, секреторлық процестерде және басқа да көптеген жасушалық жолдарда маңызды болып табылады, бұл оларды адам физиологиясы үшін өте маңызды етеді.
Биохимия және функционалдық өзектілігі
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Basic_phosphorylation_reaction.png/660px-Basic_phosphorylation_reaction.png|нобай| Киназалар катализдейтін жалпы реакция Киназалар фосфат бөлігінің жоғары энергиялы молекуладан (мысалы, AТФ) олардың субстрат молекуласына ауысуына делдал болады, төмендегі суретте көрінеді. Бұл реакцияны тұрақтандыру үшін киназалар қажет, өйткені фосфоангидридтік байланыс жоғары деңгейде энергияны қамтиды. Киназалар өздерінің субстраттары мен фосфорил тобын белсенді учаскелерінде дұрыс бағыттайды, бұл реакция жылдамдығын арттырады. Сонымен қатар, олар әдетте теріс зарядталған фосфат топтарымен әрекеттесу арқылы өтпелі күйді электростатикалық тұрақтандыратын оң зарядталған аминқышқылдарының қалдықтарын пайдаланады. Сонымен қатар, кейбір киназалар фосфат топтарын үйлестіру үшін белсенді учаскелерінде байланысқан металл кофакторларын пайдаланады. Протеинкиназаларды каталитикалық белсенді (канондық) немесе псевдокиназалар ретінде жіктеуге болады, бұл АТФ-ны орналастыратын немесе гидролиздейтін бір немесе бірнеше каталитикалық аминқышқылдарының эволюциялық жоғалуын көрсетеді. Дегенмен, сигнал беру нәтижелері және аурудың өзектілігі тұрғысынан киназалар да, псевдокиназалар да адам жасушаларындағы маңызды сигнал модуляторлары болып табылады, киназаларды өте маңызды дәрілік мақсатқа айналдырады.
Киназалар сигналдарды беру және жасушалардағы күрделі процестерді реттеу үшін кеңінен қолданылады. Молекулалардың фосфорлануы олардың белсенділігін күшейтуі немесе тежеуі және басқа молекулалармен әрекеттесу қабілетін модуляциялауы мүмкін. Фосфорил топтарының қосылуы және жойылуы жасушаны бақылау құралымен қамтамасыз етеді, өйткені әртүрлі киназалар әртүрлі жағдайларға немесе сигналдарға жауап бере алады. Функцияның жоғалуына немесе артуына әкелетін киназалардағы мутациялар адамдарда қатерлі ісік және ауру тудыруы мүмкін, соның ішінде лейкоздың және нейробластомалардың кейбір түрлерін, глиобластоманы, спиноцеребеллярлық атаксияны (14 типті) агаммаглобулинемия және басқалар.
Тарихы және классификациясы
АТФ көмегімен басқа ақуыздың фосфорлануын катализдейтін бірінші ақуызды 1954 жылы Евгений П.Кеннеди байқады, сол кезде ол казеиннің фосфорлануын катализдейтін бауыр ферментін сипаттады. 1956 жылы Эдмонд Х.Фишер және Эдвин Г.Кребс фосфорилаза а мен фосфорилаза b арасындағы өзара конверсия фосфорлану және дефосфорлану арқылы жүретінін анықтады. Фосфорил тобын фосфорилаза(b) ауыстырып, оны фосфорилаза(а) айналдыратын киназа Фосфорилаза киназа деп аталды. Жылдар өткеннен кейін протеинкиназа А (ПКА) фосфорилаза киназасын фосфорландыратын киназа каскадының алғашқы мысалы анықталды. Сонымен қатар, ПКА гликоген синтазасын тежейтіні анықталды, бұл тежелуге әкелетін фосфорлану оқиғасының алғашқы мысалы болды. 1969 жылы Лестер Рид пируватдегидрогеназаның фосфорлану арқылы инактивацияланғанын анықтады және бұл жаңалық фосфорланудың гликоген метаболизмінен басқа метаболизмдік жолдарда реттеу құралы ретінде қызмет етуі мүмкін екендігінің алғашқы анықтамасы болды. Сол жылы Том Ланган PKA гистон H1 фосфорланатынын анықтады, бұл фосфорлану ферментативті емес ақуыздарды реттей алады деп болжайды. 1970-ші жылдар кальмодулинге тәуелді протеинкиназалардың ашылуын және белоктардың бірнеше аминқышқылдарының қалдықтарында фосфорлануы мүмкін екендігін анықтауды қамтиды. 1990 жылдарды «белок киназа каскадтарының онжылдығы» деп сипаттауға болады. Осы уақыт ішінде MAPK/ERK жолы, JAK киназалары (ақуыз тирозин киназдарының отбасы) және PIP3-тәуелді киназа каскады ашылды.
Әсер ететін субстрат бойынша киназалар кең топтарға жіктеледі: белоккиназалар, липидті киназалар, көмірсу киназалары. Киназаларды бактериялардан зеңге, құрттарға, сүтқоректілерге дейін әртүрлі түрлерде табуға болады. Адамдарда бес жүзден астам әртүрлі киназалар анықталды. Олардың әртүрлілігі және сигнал берудегі рөлі оларды қызықты зерттеу объектісіне айналдырады. Әртүрлі басқа киназалар липидтер, көмірсулар, амин қышқылдары және нуклеотидтер сияқты шағын молекулаларға сигнал беру үшін немесе оларды метаболикалық жолдар үшін дайындау үшін әрекет етеді. Ерекше киназалар көбінесе субстраттарының атымен аталады. Протеинкиназаларда көбінесе бірнеше субстрат болады, ал белоктар бірнеше арнайы киназалар үшін субстрат ретінде қызмет ете алады. Осы себепті белоккиназалар олардың белсенділігін реттейтін нәрсеге байланысты аталады (яғни Кальмодулинге тәуелді протеинкиназалар). Кейде олар бірнеше изоферменттік формалар болғандықтан одан әрі категорияларға бөлінеді. Мысалы, I және II типті циклдік-АМФ-тәуелді протеинкиназалар бірдей каталитикалық суббірліктерге ие, бірақ циклдік AMФ-ті байланыстыратын әртүрлі реттеуші суббірліктерге ие.
Циклинге тәуелді киназалар
Циклинге тәуелді киназалар (CDKs) - жасушалық циклді реттеуге қатысатын бірнеше түрлі киназалар тобы. Олар серин немесе треонин қалдықтарында басқа ақуыздарды фосфорлайды, бірақ CDK белсенді болу үшін алдымен циклин ақуызымен байланысуы керек. Арнайы CDK және циклиндердің әртүрлі комбинациялары жасушалық циклдің әртүрлі бөліктерін белгілейді. Сонымен қатар, CDK-тердің фосфорлану күйі олардың белсенділігі үшін де маңызды, өйткені олар басқа киназалармен (мысалы, CDK-белсендендіруші киназа) және фосфатазалармен (Cdc25 сияқты) реттеледі. CDK белсенді болғаннан кейін, олардың белсенділігін өзгерту үшін басқа ақуыздарды фосфорлайды, бұл жасушалық циклдің келесі кезеңіне қажетті оқиғаларға әкеледі. Олар жасушалық циклды бақылаудағы қызметімен танымал болғанымен, CDK-тер транскрипцияда, метаболизмде және басқа жасушалық оқиғаларда рөлдерге ие.
Олардың жасушалық бөлінуді басқарудағы негізгі рөліне байланысты CDK-дегі мутациялар көбінесе қатерлі ісік клеткаларында кездеседі. Бұл мутациялар жасушалардың бақылаусыз өсуіне әкеледі, өйткені олар бүкіл жасуша циклынан тез өтеді. CDK мутациялары лимфомаларда, сүт безінің қатерлі ісігінде, ұйқы безінің ісіктерінде және өкпенің қатерлі ісігінде кездеседі. Сондықтан, CDK ингибиторлары ісіктің кейбір түрлерін емдеу ретінде әзірленді.
Митогенмен белсендірілген протеинкиназалар
MAP киназалары (Mitogen-activated protein kinase MAPKs) - әртүрлі жасушадан тыс өсу сигналдарына жауап беретін серин/треонинкиназалар тобы. Мысалы, өсу гормоны, эпидермистің өсу факторы, тромбоциттерден алынған өсу факторы және инсулин барлығы MAPK жолына қатыса алатын митогендік ынталандырулар болып саналады. Бұл жолды рецепторлар деңгейінде белсендіру сигналдық каскадты бастайды, соның арқасында Ras GTPase гуанозиндифосфат GTP -ге ауыстырады. Содан кейін Рас MEK (MAPKK) белсендіретін Раф киназаны (MAPKKK деп те аталады) белсендіреді. MEK транскрипция мен аударманы реттей алатын MAPK (ERK деп те белгілі) белсендіреді. RAF және MAPK екеуі де серин/треонинкиназалар болса, MAPKK тирозин/треонинкиназа болып табылады. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Components_of_the_MAPK_Pathway.png/440px-Components_of_the_MAPK_Pathway.png|нобай| Митогендік сигналдардың әртүрлілігі MAPK жолына қатысады және киназдық каскад арқылы жасушаның өсуі мен дифференциациясына ықпал етеді. MAPK транскрипция факторларын тікелей немесе жанама реттей алады. Оның негізгі транскрипциялық мақсаттарына ATF-2, Chop, c-Jun, c-Myc, DPC4, Elk-1, Ets1, Max, MEF2C, NFAT4, Sap1a, STATs, Tal, p53, CREB және Myc кіреді. MAPK сонымен қатар үлкен рибосомалық суббірлікте S6 киназасын фосфорлау арқылы трансляцияны реттей алады. Ол сондай-ақ Ras, Sos және EGF рецепторының өзін қоса алғанда, MAPK сигналдық каскадының жоғарғы бөлігіндегі компоненттерді фосфорлайды.
MAPK жолының канцерогендік потенциалы оны клиникалық маңызды етеді. Ол бақыланбайтын өсуге және кейіннен ісіктің пайда болуына әкелуі мүмкін жасушалық процестерге қатысады. Осы жолдағы мутациялар оның жасушалардың дифференциациясына, пролиферациясына, өмір сүруіне және апоптозға реттеуші әсерін өзгертеді, олардың барлығы қатерлі ісіктің әртүрлі формаларына қатысты.
Липидті киназалар
Липидкиназалар жасушадағы липидтерді плазмалық мембранада да, органеллалардың мембраналарында да фосфорлайды. Фосфат топтарының қосылуы липидтің реактивтілігі мен локализациясын өзгерте алады және сигнал беруде қолданылуы мүмкін.
Фосфатидилинозитолкиназалар
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/PI3_Kinase.tif/lossless-page1-220px-PI3_Kinase.tif.png|нобай| Инсулиннің өзінің рецепторларымен байланысуы PI3 киназаның мембранаға қонуына мүмкіндік береді, онда ол PI липидтерін фосфорлайды.
Киназа ферменттері инозитол гидроксил тобын нуклеофильді ету арқылы реакциялардың жылдамдығын арттырады, көбінесе амин қышқылы қалдығының бүйірлік тізбегін жалпы негіз ретінде әрекет ету және гидроксилді депротонациялау үшін пайдаланады, бұл төмендегі механизмде көрінеді. Мұнда аденозинтрифосфат (АТФ) мен фосфатидилинозит арасындағы реакция үйлестірілген. Ақырғы нәтиже фосфатидилинозитол-3-фосфат, сондай-ақ аденозиндифосфат (АДФ) болып табылады. Сондай-ақ ферменттер реакцияның жылдам жүруі үшін АТФ молекуласын, сондай-ақ инозитол тобын дұрыс бағыттауға көмектеседі. Осы мақсат үшін жиі металл иондары үйлестіріледі. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/PI3kinase_mechanism.png/590px-PI3kinase_mechanism.png|ортаға|нобай| Фосфатидилинозитол-3киназаның механизмі. АТФ және фосфатидилинозитол реакцияға түсіп фосфатидилинозитол-3-фосфат пен АДФ түзеді, жалпы B негізінің көмегімен.
Сфингозинкиназалар
Сүтқоректілердің жасушаларында екі киназа бар, SK1 және SK2. SK1 SK2-мен салыстырғанда нақтырақ және олардың өрнек үлгілері де ерекшеленеді. SK1 өкпе, көкбауыр және лейкоцит жасушаларында, ал SK2 бүйрек және бауыр жасушаларында экспрессияланады. Бұл екі киназаның жасушаның тіршілігіне, пролиферациясына, дифференциациясына және қабынуына қатысуы оларды химиотерапиялық терапия үшін өміршең кандидаттар етеді.
Көмірсу киназалары
alt=Glycolysis includes four phosphorylations, two that create ATP from ADP and two that use ATP and converting it into ADP. Glycolysis is the first step of metabolism and includes ten reaction ultimately resulting in one glucose molecule producing two pyruvate molecules|сүрмесіз|Гликолизге төрт фосфорлану кіреді, екеуі АДФ-дан АТФ түзеді және екеуі АТФ қолданып, оны ADP-ге айналдырады. Гликолиз метаболизмнің бірінші сатысы болып табылады және он реакцияны қамтиды, нәтижесінде бір глюкоза молекуласы екі пируват молекуласын түзеді.
Көптеген сүтқоректілер үшін көмірсулар күнделікті калориялық қажеттіліктің үлкен бөлігін қамтамасыз етеді. Олигосахаридтерден энергия жинау үшін алдымен олар метаболизмге түсуі үшін моносахаридтерге ыдырауы керек. Киназалар метаболизмнің барлық дерлік жолдарында маңызды рөл атқарады. Сол жақтағы суретте киназалармен катализделген екі маңызды реакция бар гликолиздің екінші фазасы көрсетілген. 1,3 бисфосфоглицераттағы ангидридті байланыс тұрақсыз және жоғары энергияға ие. 1,3-бисфосфогилцераткиназа 3-фосфоглицерат пен АТФ түзетін реакцияны жүзеге асыру үшін АДФ қажет. Гликолиздің соңғы сатысында пируваткиназа фосфорил тобын фосфоэнолпируваттан АДФ-ге ауыстырып, АТФ пен пируват түзеді.
Гексокиназа глюкозаны жасушаға алғаш кіргенде оны пайдаланатын ең көп таралған фермент болып табылады. Ол АТФ гамма фосфатын С6 позициясына ауыстыру арқылы D-глюкозаны глюкоза-6-фосфатқа айналдырады. Бұл гликолиздегі маңызды қадам, өйткені ол теріс зарядқа байланысты глюкозаны жасуша ішінде ұстайды. Глюкоза өзінің фосфорсызданған түрінде мембрана арқылы алға-артқа өте оңай жылжи алады. Гексокиназа геніндегі мутациялар сфероцитарлы емес гемолитикалық анемияны тудыруы мүмкін гексокиназа тапшылығына әкелуі мүмкін.
Фосфофруктокиназа немесе ФФК фруктоза-6-фосфаттың фруктоза-1,6-бисфосфатқа айналуын катализдейді және гликолизді реттеудегі маңызды нүкте болып табылады. ATФ, H+ және цитраттың жоғары деңгейлері ПФК тежейді. Егер цитрат деңгейі жоғары болса, бұл гликолиздің оңтайлы жылдамдықта жұмыс істейтінін білдіреді. АТФ жоғары деңгейлері ФФК ынталандырады. Таруи ауруы, жаттығуларға төзбеушілікке әкелетін гликогенді сақтау ауруы, оның белсенділігін төмендететін ФФК геніндегі мутацияға байланысты.
Басқа киназалар
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Riboflavin_kinase.png/220px-Riboflavin_kinase.png|нобай| Рибофлавинкиназаның оның өнімдерімен байланысқан белсенді аймағы - FMN (сол жақта) және ADP (оң жақта). PDB ID координаттары: 1N07. Киназалар белоктардан, липидтерден және көмірсулардан басқа көптеген басқа молекулаларға әсер етеді. Нуклеотидтерге (ДНҚ және РНҚ) әсер ететін көптеген заттар бар, соның ішінде нуклеозид-фосфаткиназалар және нуклеозид-дифосфаткиназалар сияқты нуклеотидтердің өзара конверсиясына қатысатындар. Киназалардың субстраты болып табылатын басқа шағын молекулаларға креатин, фосфоглицерат, рибофлавин, дигидроксиацетон, шикимат және басқалары жатады.
Рибофлавинкиназа
Рибофлавинкиназа флавин мононуклеотиді (FMN) түзу үшін рибофлавиннің фосфорлануын катализдейді. Оның реттелген байланысу механизмі бар, онда рибофлавин АТФ молекуласымен байланыспас бұрын киназамен байланысуы керек. Екі валентті катиондар нуклеотидті үйлестіруге көмектеседі. Жалпы механизм төмендегі суретте көрсетілген. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Riboflavin_mechanism.png/550px-Riboflavin_mechanism.png|ортаға|нобай| Рибофлавинкиназаның механизмі. Рибофлавинкиназа жасушаларда маңызды рөл атқарады, өйткені FMN маңызды кофактор болып табылады. FMN сонымен қатар көптеген ферменттер, соның ішінде метаболизмде көптеген ферменттер пайдаланатын тотығу- тотықсыздандырғыш кофакторы болып табылатын флавин адениндинуклеотидінің (ФАД) прекурсоры болып табылады. Шындығында, рибофлавиннің FMN -ге фосфорлануын, сондай-ақ FMN -ден FAD реакциясын жүргізуге қабілетті кейбір ферменттер бар. Рибофлавинкиназа инсульттің алдын алуға көмектеседі және болашақта емдеу ретінде қолданылуы мүмкін. Ол тышқандарда зерттелген кезде инфекцияға да қатысты.
Тимидинкиназа
Тимидинкиназа - нуклеозидтердің фосфорлануына жауап беретін көптеген нуклеозидкиназалардың бірі. Тимидин монофосфатын (dTMP) жасау үшін тимидинді фосфорлайды. Бұл киназа төменде көрсетілгендей тимидинге фосфат беру үшін ATP молекуласын пайдаланады. Тимидинкиназа, сондай-ақ басқа нуклеозидтер мен нуклеотид киназалары арқылы фосфаттың бір нуклеотидтен екіншісіне тасымалдануы әртүрлі нуклеотидтердің әрқайсысының деңгейін бақылауға көмектесу үшін қызмет етеді. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Thymidine_kinase.png/550px-Thymidine_kinase.png|ортаға|нобай| Тимидинкиназамен катализденген жалпы реакция. dTMP молекуласын жасағаннан кейін, басқа киназа, тимидилаткиназа, дифосфатты пішінді dTDP жасау үшін dTMP-ге әсер ете алады. Нуклеозиддифосфаткиназа ДНҚ синтезінде қолданылатын тимидинтрифосфат, dTTP түзілуін катализдейді. Осыған байланысты тимидинкиназа белсенділігі жасушалық циклмен тығыз байланысты және клиникалық химияда ісік маркері ретінде қолданылады. Сондықтан оны кейде науқастың болжамын болжау үшін қолдануға болады. Тимидинкиназа генінің мутациялары бар науқастарда митохондриялық ДНҚ -ны жоғалту синдромының белгілі бір түрі болуы мүмкін, бұл ауру ерте балалық шақта өлімге әкеледі.
Су ресурстары экологиясы
Су ресурстары экологиясы - дүниежүзілік су қорының мәселесі, адамзат қауымын алаңдатып отыр. Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Су айдындарының ластануын былайша топтайды:
Дереккөздер
Санат:Экология
Айғаным қонысы
Санат:Ақмола облысы
Қазақстанның Рамсар алқаптары
Қазақстанда Рамсар конвенциясы 2007 жылдың 2 мамырында күшіне енді. Қазіргі уақытта Қазақстанда жалпы ауданы 3 281 398 га болатын халықаралық маңызы бар сулы-батпақты алқаптар деп жарияланған 10 нысана бар.
Тарихы
1976 жылы КСРО Рамсар тізіміне Қазақ КСР аумағында орналасқан екі сулы-батпақты алқаптарды енгізді: «Теңіз-Қорғалжын көлдер жүйесі» және «Ырғыз бен Торғай өзендерінің төменгі ағысындағы көлдер». Бірінші нысан 2007 жылы Қазақстан тәуелсіз мемлекет ретінде Конвенцияны бекіткеннен кейін тізімге қайта қосылды. Екінші нысан 2011 жылдың қыркүйегінде бекітілді.
Ярослав Васильевич Смеляков
Ярослав Васильевич Смеляков(08.01.1913. Луцк қаласы.,-27.11.1972, Мәскеу)- орыс совет ақыны. Жұмысшы семьясында туған. ФЗУ мектебін бітіріп, баспаханада жұмыс істеді. Шығармалары 1931 жылдан бастап жарияланды. «Жұмыс және махаббат» атты тұңғыш өлеңдер кітабы 1932 ж. жарық көрді. «Кремль шыршалары» (1948), «Қатал махаббат» (1956),«Басты мәселе хақында толғаныс»(1959), «Ресей уүні»(1966, КССР Мемлекеттік сыйлығы 1967) атты өлең жинақтары, «Желтоқсан»(1970) поэмасы жарияланды. 1968 ж. «Жастар» пэомасы үшін Ленин комсомолы сыйлығына ие болды. Смеляковтың шығармалары қазақ тілінде жарияланды. Ол І.Жансүгіров, Қ.Бекхожин т.б. жырларын орысшаға аударды.
Хордвилл (Небраска)
Хордвилл (Hordville) — Небраска штатының Hamilton округіне жататын АҚШ қаласы.
Ярослав Васильевич Смеляков
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 200-201 бет
Хордвилл (Небраска)
Қала тұрғындарының саны 150 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 31-23200.
Ярослав Васильевич Смеляков
Қолданылған әдебиет
Санат: 1913 жылы туғандар Санат: 1972 жылы қайтыс болғандар
Хордвилл (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
NGC 1208
NGC 1208 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қаңтарда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1208 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11647, MCG -2-8-47, IRAS03037-0943.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Кияик (приток Люки)
Кияик — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Люк өзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Иж бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 5330
NGC 5330 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 25 наурызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5330 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49316, ESO 445-68, MCG -5-33-28A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Гашлинка
Гашлинка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Поведь өзенінің оң жағалауынан 9,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тверца бастауынан (Вышневолоц су торабынан) Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Оржерю
Оржерю (Orgerus) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78465, пошта индексі — 78910.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2343 адамды құрады. Халық тығыздығы — 163,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Ефим Семенович Стрельников
Ефим Семенович Стрельников (14.10.1905, Украина, Харьков облысы, Первомайск ауданы - 26.1.1945, Польша, Ламперсдорф селосы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, аға лейтенант, рота командирі.
Дереккөздер
Санат:14 қазанда туғандар Санат:1905 жылы туғандар Санат:Первомайск ауданында (Харьков облысы) туғандар Санат:26 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1945 жылы қайтыс болғандар Санат:Польшада қайтыс болғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысындағы рота командирлері Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар Санат:Польшада жерленгендер Санат:Семей тұлғалары
Кампо-де-Борха
thumb|right|200px| Кампо-де-Борха (Campo de Borja) — Испания ауданы (комарка), Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына енеді.
Помптон Лэйкс (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 11097 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-60090.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Кампо-де-Борха
Муниципалитеттері
Санат:Сарагоса аудандары
Имантау тасаралы
Арал бұл жердегі сирек кездесетін қазақ аршасымен жамылған, ол аралдың жағалауында өсіп, оған ғажайып күй береді. Аралда кәдімгі қарағай, сүйелді қайың, итмұрын, шие, таңқурай өседі. Өсімдік дүниесі құлпынай, бүлдірген, әр түрлі дәрілік өсімдіктермен ұсынылған. Жануарлар әлемінен рептилиялар – сарыбас жылан, улы сұр жылан кездеседі.
Санат:Ақмола облысы
Юлиус Вагнер-Яурегг
Юлиус Вагнер Риттер фон Яурегг (Julius Wagner Ritter von Jauregg), Аустрия — дворяндық атақтар күшi жойылғаннан кейiн Юлиус Вагнер-Яурегг (Julius Wagner-Jauregg), Вельс, Жоғарғы Аустрия — , Вена, Аустрия) — аустриялық психиатр, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1917 жылғы лауреаты.
Сілтемелер
Санат:Аустрия медиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Вена университеті түлектері Санат:Вена университеті оқытушылары Санат:Грац университеті оқытушылары Санат:Вена Орталық зиратында жерленгендер Санат:Аустрия психиатрлары
Огастес де Морган
thumb|right|200px|Огастес де Морган Огастес (Август) де Морган (Augustus de Morgan,, Мадурай, Үндістан — , Лондон) — шотланд математигі, логик. Лондондағы университет колледжісінің математика профессоры (1836-1866). Лондондағы математикалық қоғамының тұңғыш президенті (1866). Морганның қатарлар теориясы, тарихи математика, тарихи физика зерттеулері жайында еңбектері жұртқа мәлім. Морган пікірлер логикасы мен кластар логикасының негізгі принциптерін, қатынастар алгебрасының дамытылған жүйесін ашып берді.
Дереккөздер
Санат:1806 жылы туғандар Санат:1871 жылы қайтыс болғандар Санат:Математиктер Санат:Ұлыбритания математиктері
Льюис Генри Морган
Мамандығы - заңгер. Ирокез-үндістердің тегі мен тұрмысын зерттейтін және оларға көмек беретін қоғам құрып (1840), АҚШ-та үндістерді кемсітіп, қырып жоюға қарсы шықты. Морганның «Ирокездер лигасы» (1851) деп аталатын алғашқы үлкен еңбегі - бүгінге дейін бұл тайпалар жөніндегі аса құнды зерттеу. Морган бұдан кейінгі еңбектерінде олардың негізгісі «Ежелгі қоғам, немесе Адамзат прогресі бағыттарының тағылықтап варварлық арқылығы цивилизацияға өтуі жөніндегі зерттеу» көбінесе прогресс идеясын және адамзаттың тарихи дамуы бірлігін дәлелдейтін, алғашқы қауымдық қоғамды зерттеуші тарихшы ретинде танылды. Оның ілімінде алғашқы қауымдық қоғамның универсалды-тарихи негізгі ұйтқысы ретінде ру туралы тұжырым басты орын алды. Меншіктің коллективті формалардан жеке меншікті формаларға қарай дамуы және отбасы мен некенің топтық формалардан дербес формаларға көшу эволюциясы жайлы тұжырым да осыдан өрбиді. Морган алғашқы қауымдық құрылыс тарихын тағалық және варварлық дәуірлерге, ал олардың әрқайсысын тағы үш топқа бөліп, ғылыми талдау жасады. Қазіргі этногр. және археол. зерттеулердің мәліметтері Морганның кейбір тұжырымдарын анықтай түсуді қажет етеді.
Дереккөздер
Санат:21 қарашада туғандар Санат:17 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:АҚШ этнографтары Санат:АҚШ антропологтары Санат:Юнион-колледж түлектері Санат:АҚШ әлеуметтанушылары Санат:Индеанашылар Санат:XIX ғасыр биологтары Санат:Тарихқа дейінгі дәуірлерді зерттеушілер
Драготинци (София облысы)
Драготинци (Драготинци) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Сливница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2218. Телефон коды — 07177. ЕКАТТЕ коды — 23474.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Дмитрий Тихонович Степанов
Дмитрий Тихонович Степанов (22.10.1918 жылы туған, Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Воздвиженка (қазіргі Нұресіл) селосы - 30.12.2002, Мәскеу) - 2-дүниежүзілік соғысқа катысушы, майор, бөлімше командирі, орыс.
Ақмола ФЗО мектебін бітіргеннен кейін, паровоз депосында темір ұстасы болып жұмыс істеді (1932).
Дереккөздер
Санат:22 қазанда туғандар Санат:1918 жылы туғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Целиноград ауданында туғандар Санат:30 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:2002 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО майорлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Қызыл әскердің Польяк жорығының (1939) қатысушылары Санат:Ұлы Отан соғысы саперлері Санат:Кеңес-жапон соғысының қатысушылары Санат:Троекуров зиратында жерленгендер
Қобыланды батыр (жыр)
Қобыланды Батыр жыры—қазақ халқының қаһармандық жыры. Негізгі мазмұны—шет ел басқыншыларынан елді қорғау, осы жолда асқан ерлік көрсеткен ер азаматтардың батырлық істерін көрсету. Көркемдік биік қасиеттері жағынан дүниежүзі халықтарының белгілі батырлық эпостарының қатарында тұрған шығарма.«Қобыланды батыр»жырының ең көне түрі бізге жетпеген,өйткені жырды жырлаған ақын,жырау-жыршылар өзі өмір сүрген дәуір тұрғысынан толықтырып,өңдеп отырған. Сондықтан «Қобыланды батыр» жыры көп вариантты жыр болып саналады. «Қобыланды батыр» жырын жинау тек 19 ғасырда ғана қолға алынды. Жырдың бізге 29 түпнұсқасы жеткен.Осы 29 нұсқасының 26-сы Қобыланды батырдың ерлігі жайында,ал 3 нұсқасы Қобыландының балалары Бөкенбай мен Киікбай батырлар туралы жазылған.«Қобыланды батыр» жырының заңды жалғасы болып есептелетін Қарлыға қыздың достығы,махаббаты,ерлік істері жайында тағы бір жыр бар. Бұл нұсқалардың көбісі кейінгі кезде жинақталған. Осы нұсқалардың барлығы да оларды алғаш хатқа түсіріп,оны жырлаған ақын-жыраулардың аттарымен аталған.Бұл нұсқалардың көпшілігі бұрыннан белгілі,халық арасына кең тараған,ғалымдар азды-көпті зерттеген жырлар.Кейінгі кезге дейін белгісіз болған-Дәулетше нұсқасы. Жыр Марабай нұсқасына ұқсас. Бұл жырдың 1884 жылы араб әрпімен жазылған түпнұсқасы Қазан мемлекеттік университетінің кітапханасында сақтаулы.1860 жылы қазақтың белгілі ағартушысы Ыбырай Алтынсариннің Марабай жыраудан халықтың көптеген ауыз әдебиеті үлгілерімен қатар «Қобыланды батыр» жырын жазып алған.Оның ең көркем,ең қызық бір тарауын Қобыландының Тайбурылмен Қазан ханға қарсы шауып бара жатқан сәтін 1879 жылы басылып шыққан „Қырғыз хрестоматиясына“ енгізді. 1870–1890 жылдарының аралығында «Қобыланды батыр» жырының кейбір үзінділерін В.В. Радлов пен Г.Н. Потанин жариялаған. Осы жырды 1932 жылы С.Сейфуллин, 1939 жылы С.Мұқанов „Батырлар жыры“,„Батырлар“ деген жинақтарға енгізген. С.Сейфуллин,М.Әуезов,С.Мұқанов,Ә.Марғұлан,М.Ғабдуллин,О.Нұмағанбетова. т,б. ғалымдардың зерттеу еңбектерінде «Қобыланды батыр» жырының мазмұндық,көркемдік қасиеті жан–жақты қарастырылған. Жеті буынды өлшеммен жырланған эпостың тілі айырықша көркем,эпитет,теңеу,салыстыру,әсерлеу молынан кездеседі.Қазіргі кезде бұл жырдың нұсқалары Мәскеу,Алматы,Орынбор,Қазан,Ташкент,Нөкіс қалаларының мұрағаттарында ,Орталық ғылым кітапхана қоры мен Әдебиет және өнер институтының қолжазба және мәтінтану бөлімінде сақтаулы.
Шлегель
Шлегель (Schlegel (Thüringen)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Орла ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 360 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 75 097. Муниципалитеттің басшысы — Катя Зингер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ле-Мений-Реом
Ле-Мений-Реом (Le Mesnil-Réaume) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76435, пошта индексі — 76260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 577 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Кіші шукшан
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хундердорф
Хундердорф (Hunderdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Штраубинг-Боген ауданының құрамына енеді.
Ботай мәдениеті
Ескерткіш 15 га алаңды алып жатыр. Ботай мәдениеті ежелгі адамның алғаш рет жылқыны қолға үйреткендігімен әлемге әйгілі. Бұл мәдениеттің өмір сүру уақытты б.ғ.д. V-IV ғасырларда өтті. Зерттеулердің тарихи маңызы - жылқыны алғаш қолға үйретудің жер жүзінде ең басты орталығы Қазақстан болып саналуында.
Хундердорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3264 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22.24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 78 139. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Хорнбергер.
Ботай мәдениеті
Ботай әлемдегі – ертедегі Еуразия жылқы өсірушілерінің ғажайып қонысы.
Хундердорф
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Савиньи-ан-Терр-Плен
Савиньи-ан-Терр-Плен (Savigny-en-Terre-Plaine) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89379, пошта индексі — 89420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 147 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
NGC 1202
NGC 1202 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ботай мәдениеті
Ботай мәдениеті — энеолит дәуірінде Солтүстік Қазақстанды мекендеген тайпалар мәдениеті. Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданының Никольское ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1,5 км жердегі Ботай қоныстарына байланысты аталған. Қазба жұмыстарын жүргізген Солтүстік Қазақстан университетінің археологиялық экспедициясы (1981 — 83, жетекшісі В.Ф. Зайберт) 15 га жерді алып жатқан қоныстан 158 үйдің орны қазылып аршылды. Олар қабырғалары бір-біріне жалғастырып салынған бірнеше тұйықталған бөліктерден тұрады. Кейбіреулерінде 30-ға тарта үйлер болған. Шаруашылық құралдары түрлі тастардан, балшықтан және сүйектерден жасалынған. Ботай мәдениетін жасаған тайпалар жылқыны қолға үйреткен. Тастан жасалған пышақ, қанжар, жебенің, найзаның ұштарының көптеп табылуы қоғам өмірінде аңшылықтың рөлін айқын көрсетеді. Сонымен қатар гарпун, ине, жуалдыз, тескіштер, тұмар және әшекей бұйымдардың кездесуі шаруашылықтың әр саласынан хабар береді. Ботай мәдениетінің қалыптасуына Атбасар неолиттік мәдениетін жасаған тайпалары араласқан. Ботай мәдениеті Жайық пен Ертіс өзендерінің аралығын қоныстанған тайпалар мәдениетіне жатады.
NGC 1202
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1202 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11593, KUG 0302-066.
Ботай мәдениеті
Сілтемелер
1. «Ботай мәдениеті»
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан археологиялық мәдениеті Санат:Қазақстан мәдениеті
Пау-Юх-Юган
Пау-Юх-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Атлым өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Либенфельс
Либенфельс (Liebenfels) — Аустриядағы коммуна. Картинтия федералды жеріне қарасты Санкт-Файт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3290 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 58,85 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SV, ресми идентификациялық коды — 2 05 15.