cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кимешек
Кимешектің қалыптасуы
Кимешектің қалыптасуына, біріншіден, экологиялық жағдай әсер етсе, екіншіден көшпелі қоғамның салт-дәстүрі, әйел адамға деген моральдық-этикалық нормалардың талаптарының әсері болған. Экологиялық жағдай дегеніміз – Қазақстан жері күрт континенталдық климаттық белдеуге жатады. Сонымен қатар, Еуропамен салыстырғанда атмосфералық шаңының көптігімен ерекшеленетіні белгілі, оның себебі, топырақтың негізгі құрамы лесстардан тұратындығында және аңзақ қатты соғатын желдермен байланысты. Осы жағдайда кимешек – жаздың аптап ыстығы мен қыстың қатты суығынан, қатты жел мен шаң-тозаңның әсерлерінен қорғануда пайда болған киімнің бірегей пошымы болған. Кимешектің негізгі бірегейлік ерекшелігі, адамның бетінің формасы ойылып қалдырылып, қалғаны түгелдей тігіліп, басты ғана емес, адамның денесін белуарына дейін түгелдей жауып тұратындығында. Салт-дәстүр факторы. Кимешек – күйеуге шыққаннан соң киілетін бас киім екенін ескерсек оның өте көнеден қалыптасқан сакралдық мағынаға толы, тіл-көзден сақтайтын, қорғаныс киімі екенін ескерген жөн. Еуразия кеңістігінде көптеген елдерде, оның ішінде қазақ халқында, өте көнеден қалыптасқан дәстүр бойынша әйел адам шашын жауып жүретін болған. Бұл өте ертеден қалыптасқан, адамды тіл – көзден сақтаудың іс шараларының ішіндегі ең негізгісінің бірі болғаны белгілі. Қыз бала тақия телпек киіп шашы жартылай ашылып, тіпті бұрымы сұлулықтың құрамдас бөлігі қаралатын болса, күйеуге шыққанда оның бәріне тыйым салынып, босанғаннан соң тыйымдардың саны да, түрі де көбейіп, шаш толықтай тұмшаланатын. Бұл евразия халықтарының барлығына дерлік тән үрдіс болғаны белгілі. Бұл жерде айта кететін жайт – кимешектің пошымының қалыптасуына экологиялық фактор ма, әлде шашты жауып жүру дәстүрінің әсері күштірек болды ма? Бұл жерде осы екі фактордың да әсері кимешектің формасының қалыптасуына себеп болды десек те, көшпелі өмір салты, әсіресе көп уақыт салт атты жүрудің әсері айқындаушы фактор болған сияқты. Көші қонмен жүрген қазақ әйелдеріне, жел өтінде, қобырап кетпейтін, әр уақыт қайтадан байлап-оралмайтын (басқа киіле салатын) жинақы да шымыр бас киім түрінің қажеттілігі кимешек пошымының қалыптасуына себеп болуы керек. Мұндай киімді бас киім басқа халықтарда кездесе бермейді. Кимешектің қырғыздарда, қарақалпақтарда және Қытай халық республикасының батысында мекен ететін салорларда кездесетіні климаттық, дәстүрлік ұқсастықпен және халықтардың этномәдени байланыстылығымен түсіндіріледі.
Кимешектің басқа бас киімдерден ерекшелігі
Кимешек басқа көптеген бас киімнің түрлерінен ерекшеленеді. Мысалы, пішілмеген, тігілмеген басқа орай киілетін бас киімдер – орамал, шылауыш т.б. сияқты атауларымен белгілі. Ал тігіліп киілетін бас киімдер тобына – тақия, малақай, бөріктің көптеген түрлері жатады. Кимешек болса төбеден иықты қоса белге дейін түгел жауып тұратын, тұтастығымен ерекшеленетін бас киім түрі. Кимешектің басқа оралатын жаулық шылаушытардан негізгі айырмашылығы – тігіліп істелетіндігінде. Архетипі, шаршы матаны диагоналы бойымен екі бүктеп тігіп, беттің орнын ойып шығарылған «капюшон» тәрізді жасалған болуы керек. Кимешектің пошымы уақыт өте келе күрделеніп, пішімімен, әшекейленуімен айқындалатын түрлі аймаққа, руларға тән өзгешіліктері қалыптасты. Кимешектің бетке келетін тұсы ойып алынады да, төбесі тұйық болады. Кеудесін, жағын, бет жақтауларын көмкеріп кестелейді. Күміспен, тана моншақтармен шеттіктеледі. Қазақ әйелдерінің кимешек киюі және оның сыртынан шылауыш тартуы әр өңірде әртүрлі.
Кимешек әшекейлеудің және киюдің әлеуметтік орны
Кимешектердің әшекейленуі әйелдердің жас ерекшеліктері мен олардың әлеуметтік орнын аңғартады. Айталық, жас келіншектерге арналған кимешектің бет жақтауы кеңдеу болады. Қызыл, күлгін түсті жіптермен кестеленген жас келіншектердің кимешектері көздің жауын алады. Оның сыртынан шылауыш тартады. Ал мосқал тартқан әйелдердің кимешегінің бет жақтауы тарлау келеді де, әдемі кестеленеді, бірақ әшекейленбейді. Кейде егде тартқан әйелдер кимешектерін ақшыл, сары түсті жіптермен кестелейді. Қарттар мен күйеуі қайтыс болған әйелдер кимешегін кестелемейді. Күйеуі өлген әйелдің кимешегін теріс кигізіп, асын бергеннен кейін ғана оң кигізетін салт бар. Мұндай әйелдер күйеуге тиетін болса, онда кимешегі кестеленеді. Кимешектің қазақ рулары мен тайпаларының өзгеше болуына байланысты әртүрлі үлгіде болады. Әсіресе, маржан тастармен әшекейленген Жетісу өңірінің кимешектері таң қалдырады. Дәстүрлі ортада жаңа үйленген отау иесіне «құсың құтты болсын» деп тілек айтылады. Кимешек киген әйелді жанынан қарасаңыз әсте құсқа ұқсайды. Әсемделіп тігілген төбелдірігі құстың басын, ал әйелдің иығымен қоса, шашын жауып тұратын кимешектің алдыңғы, артқы жағы құстың қанатын, құйрығын бейнелейді. Күйеуге шыққан әйелдердің балалы болған соң киетін баскиімі екі бөліктен тұратын кимешек пен шылауыш ХІХ ғасырдың басынан бері оларды тек ақ матадан жасаған, бірақ, XVIII ғасырдағы мәліметтер бойынша оған түсі басқа да маталар да пайдаланылған көрінеді. Солтүстік Батыс Қазақстанда (Орал және Торғай облыстары) төменгі жаулық үшбұрыштан бүктетіліп, шаршы матадан ғана тұрған. Оны басына тартып, шеттерін кеуде тұстан айқастырған, не желке жағына жіберген. Қазақстанның басқа аймақтарында төменгі баскиім ретінде бет шығатындай алды ашық, иық, кеудені бірдей жауып, арт жағы үшбұрыштанып арқаны жауып, төмен қарай құйрығы жіңішкеленіп кететін кимешек киген. Матаны үнемдеу үшін, әдетте, кимешектің негізгі бөлігін пішуден қалған екі үшбұрышты кесекті төменгі, үшкірбұрышты «құйрықты» пішуге пайдаланған. Бұл пошымға сол жақта тараған кеуде мен арқаның екі бірдей ұзынша бөліктерін біріктіріп тігетін вариант жақын. Кимешектi жас ерекшелiгiне сәйкес әшекейлейдi. Ең сәнділері жас келіншектерде болған. 30 жастан асқан соң күміспен, моншақпен әшекейленген кимешек кию әдепсіздік деп есептелген, ал балалары ержеткен, орта жастағы әйелдер түрлі-түсті жіптерден жұқалап жүргізілген тігіс пен кестені қанағат тұтқан. Жасы егделенген әйелдердiң кимешегiнiң әшекейi аздау, ою-кестесi жеңiл болады, сары, ақ жiппен сырылады. Жас әйелдердiкi қызыл, жасылмен әшекейленедi. Екі жақтаудың сәніне көп көңіл бөлінсе, «құйрық» шеттеріне шашақ бекітіп тіккен, төбесіне «төбелдірік» деп аталатын арнайы дайындалған жеке әшекей таққан. Кең тараған әшекей түрі кестелеп тігу, оған қосымша моншақ, маржан, күміс әшекей тағылған. Бұларды ХХ ғасырдан бастап күміс теңгелер мен «сөлкебайлар» толықтырған.
Кимешек пошымы және кестеленуі
Кимешектің кеуде, иық, жонды жауып тұратын тұйық, ал адамның бет-әлпетi шығып тұратын жерi «ойық» болады. Кимешектi басқа сәйкестендiре пiшiп, тiгедi. Ол шықшыт, жақ, құйрықша аталатын негізгі бөліктен тұрады: оның иектi айнала маңдайды жауып тұратын екi жағын «шықшыт», алдыңғы, яғни, өңірге түсіп тұрған бөлігін «жақ», ал адамның белiнен төмен, шашты жауып тұратын ұзын ұшы бар бөлігін «құйрықша» деп атайды. Кимешектің адамның басы шығып тұрған ойық тұсының екi жағы, кеудеге келер тұсы «қол кестемен» кестеленiп әшекейленедi немесе зер жiптермен бастырылып, сырыла тiгiледi. Ойықтың жиегiн өңдi жiппен «шалып» тiгедi. Мұны «алқым шалу» деп атайды. Алқым шалудан кейiнгi жадағай тiгiстi «су» деп атайды. Судан кейiн «қиықшалап» тiгедi. Қиықшадан кейiн су «жүргiзiп», «құман бау» деп аталатын әшекей тiгiспен тiгедi. Құман баудан соң «күрең кесте» деп аталатын ою-өрнек салынып тiгiледi. Күрең кестеден кейiн «сағат бау» тiгiсi жүрiледi.
Кимешектің өңірлер бойынша үлгілері
thumb|right|200px|Кимешек. (Орталық Қазақстан). thumb|right|200px|Кимешек. (Шығыс Қазақстан). thumb|right|200px|Кимешек. (Оңтүстік Қазақстан). Кимешектің қазақ рулары мен тайпаларының өзгеше болуына байланысты, әртүрлі үлгілері болады. Кимешектiң Қазақстанда бұрама жаулық, иекше атаулары кездеседi. Кимешектің көне түрі – орама кимешекті Солтүстік Қазақстан қазақтары ХХ ғасырдың 20-30 жылдарына дейін киген. Тігілмей пішілген мата кесегі басқа тартылған. Киген кезде ол кәдімгі кимешектерден айырмашылығы болмаған. Кимешектің екінші бір түрі матаның тұтас кесегінен пішіліп, бір жақ қырынан келетін жағынан бас сұғатын орын қалдырылып, бір-ақ тігіспен тігілетін болған. Бұл Омбы, Атбасарда, Әулиеата өңірінің теріскейінде және оңтүстіктегі қоңыраттарда сақталған. Сондай-ақ қоңырат кимешектерінің төбесі толық тігілмей, алдынан тік бұрышты мата тіккен, ол бас киімді үстінен жауып тұратын бір ерекше деталі болған. Осы варианттың тағы бір түрі Қызылорда қазақтарында да кездеседі; ұзындығы енінен екі есе ұзын матаның ұзын жағына екі шетінен бүктеп, екі жағынан тігетін болған. Екі қабат матадан тұратын шаршының бір жағы кимешектің алдыңғы бөлігі, екінші ұшы артқы жағына түскен. Оның тігілмеген төменгі бөлігін кесіп, жарты шеңберлік түрге келтірген, ал жоғарғы бөлігінен бетке орын ашқан. Төбеге келетін бұрышты аздап кесіп, соған қайтадан тігіп бекіткен, кішкентай жамау – төбені құраған. Солтүстік және Орталық Қазақстанда кимешектердің алдыңғы жағы трапеция немесе үшкірленіп пішіліп, жоғарғы бөлігінде бетке орын қалдырылған; арқа жағы дұрыс ромба түрінде келеді де, құйрығы тізеге тіпті өкшеге дейін түсетін болған. Шығыс Қазақстандағы кимешектердің құйрық бөлігі қысқалау, алдыңғы жағы жоғарғы бұрыштары қиғаш келген төртбұрыш секілді болған, оның екі жағына квадратқа жақын түрдегі жақтаулар бекітіліп тігілген. Сырдария бойында Кіші жүз руының бірінде пішіні өз бетінше бөлек, бүрмелі кимешек түрі болған. Оның алдыңғы жағы тура бұрышталып пішілген, төменгі ұзын жағы кеудеге түсіп, ал жоғары жағы бүктеліп, бетті екі жағынан қоршап тұру үшін басқа байлап, бекітіліп қоятын болған. Кейде арқа бөлігінің жоғарғы бұрышына төбешік баскиім бекітіп тігілген. Оңтүстік қазақ әйелдерінде кеңінен тараған кимешек түрі ұзынынан екіге бүктеліп пішілген мата кесегінен жасалатын болған. Пайда болған тура бұрыштың жартысынан бастап қиғаштай кесіп алып, кесілген жерді тігіп алады. Тігіс арқаның ортасына түседі. Пішін бұрыштары жоқ үшбұрыш түрінде болған. Беттің орнын ашып, дөңгелек немесе сопақ төбешік және маңдайша жапсырып тіккен.
Кимешектің рулар мен тайпаларға тән ерекшеліктері
thumb|right|200px|Бүрмелі кимешек. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ қорынан.]] Әр тайпа мен рудың кимешектерiнiң пiшiмiнде, түрiнде және сырт көрiнiсiнде өзiне тән ерекшелiктерi болған. ХІХ ғасырдың аяғында ешқандай каркассыз жаулықтар кию басым түсіп жатады, оларды киген сайын көлденең қатармен орап отырған. Дәстүрлі ортада апа-әжелер кимешекті ерекше қастерлеп, таза киюге тырысқан. Кір, лас киім киген адамның басынан бағы, берекесі қашады, өзін марту басады деп білген. Көп жасаған қарт ана кимешегін өзінің жанына жақын келініне көзімдей көр деп мұра ретінде қалдырған. Кейде кимешекті әдейілеп сұрап алатындар да бар.
Әдебиеттер
Санат:Қазақ ұлттық киімдері Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Қазақ мәдениеті
Франклин (Айова)
Франклин (Franklin) — Айова штатының Ли округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.4 км². FIPS коды — 19-28740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Ли округы (Айова)
Калланжвиль
Калланжвиль (Callengeville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76122, пошта индексі — 76270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 482 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
IC 1496
IC 1496 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71634, MCG -1-59-29, NPM1G -03.0692.
Сыртқы сілтемелер
IC 1496 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Монсан (Мараньян)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26546 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1345,041 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,7 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Кокал-дуз-Алвис
Кокал-дуз-Алвис (Cocal dos Alves) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 836 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 358,104 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,3 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Мірәлі Баба
Мірәлі Баба – 12 ғасырда өмір сүрген діни ғұлама.
«Сайрам туралы рисала» кітабында Мірәлі Бабаның ислам қағидаларына жетік болғандығы, дінді уағыздау мен ел арасына таратуда орасан зор еңбек еткендігі айтылады. Әкесі Мәлік шах I пен ұлдары Қожа Насыролла, Қожа Фатхоллалар өз дәуірінің оқымыстылары саналды. Сайрам ауылының маңында Мірәлі Бабаға арнап күмбез тұрғызылған. Кесене ғимаратының алғашқы нұсқасы 15–16 ғасырларда бой көтергенімен, кейіннен қирап, 19 ғасырда қайта орнатылған. Аумағы 9,8х6,4 м, күмбезінің биіктігі 9 м кесене төрт бұрышты портал-күмбез түрінде салынған, ішкі құрылымы аркалы қабырғалардан тұратын шаршы үй. Мойындығы мен күмбезін қасбетке қаратылған кірпіш белдеу бөліп тұр.
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:Ислам уағызшылары
Теріс негіз
Теріс негіз(Отрицательное основание; negative base) — санау жүйесінің негізі ретінде пайдаланылатын бүтін теріс сан. Оң және теріс сандарды компьютер жадында біркелкі ұсынуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Клайнкарлбах
Клайнкарлбах (Kleinkarlbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Дюркхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 904 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 32 031. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Гирт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Андрей Сергеевич Гайдулян
Гайдулян Андрей Сергеевич (12 сәуір, 1984, Кишинев, Молдавия) — Ресей театр мен киноның актёры, «Универ», «Универ. Новая общага» және «Сашатаня» арқасында танымал болып кетті.
Харам-Пур-Тарка
Харам-Пур-Тарка — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Харам-Пур өзенінің сол жағалауынан 173 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Андрей Сергеевич Гайдулян
Биография
Андрей 12 сәуірде 1984 жылы Кишинев қаласында туды. Мектептен бастап театр үйірмесімен айналаса бастады. Андрей Молдавияның еңбегі сінген әртіс,Чехов атындағы Мемлекеттік орыс драматикалық театрының әртісі Сергей Тиранинмен бірге жұмыс істеді.
Харам-Пур-Тарка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Андрей Сергеевич Гайдулян
Дереккөздер
Санат:1984 жылы туғандар Санат:Молдовада туғандар Санат:Ресей актерлері
Харам-Пур-Тарка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 704-2
NGC 704-2 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 21 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 704-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6945, ZWG 522.33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Ямная (Нелобка тармағы)
Ямная — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нелобка өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Кларк
нобай|Гидросферадағы негізгі элементтердің кларктары Кларк — салмақ мөлшерімен немесе атомдар санымен, процентпен т. б. бірліктермен елшенетін жекелеген химиялық элементтердің жер қыртысындағы, литосферадағы, атмосферадағы, тірі организмдердегі немесе басқа да ірі-ірі геохимиялық ортадағы орташа мөлшерін көрсететін тұрақты сан (константа). ТМД елдерінде және басқа кейбір елдерде Кларктар көбінесе процентпен, салмақ немесе атом мөлшерімен өрнектелсе, АК,ТТТ-та және Еуропа елдерінің кейбіреулерінде бұл өлшем элементтің кремнийге шаққандағы кларк салмағымен немесе әрбір миллион тоннадағы грамм мөлшерімен (г/т) өрнектеледі.
Дереккөздер
Санат:Геохимия Санат:Өлшемсіз параметрлер
Арнаулы тектоникалық карта
Арнаулы тектоникалық карта - Өзі қамтитын аумақтың бүкіл тектоникалық құрылыс ерекшеліктерін емес, олардың кейбіреулерін ғана кескіндейтін, алайда сол кескінделген ерекшеліктерді мейілінше толық ашып көрсететін тектоникалық карта. Мұндай карталарға жататындар: тектоникалық аудандастыру картасы; интрузиялық массивтер мен тұтас магмалық кешендер картасы; жарықшақтылық картасы; қатпарлық типтерінің (морфологиялық, морфогенетикалық, генетикалық) картасы; қатпарлық дәуірлері мен фазаларының картасы; жаңа тектоникалық карта; палеотектоникалық карта; тереңдіктер құрылысының картасы; жарылымдар картасы; сейсмотектоникалық карта, т.с.с. Мұндай карталар әдетте ұсақ масштабты тектоникалық карталарға қосымша ретінде дайындалады.
NGC 7603
NGC 7603 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sb/P типті галактика.
Жасқайрат Сүндетов
Жасқайрат Сүндетов (1941 жылы туған, Жаңақала ауданы, Құлшық-құм(қазір Саралжын ауылы ғалым-маман, — ауыл шаруашылық ғылымының докторы (1996), профессор Целиноград ауыл шаруашылық институтын (1963), оның аспирантурасын бітіріп, оқытушы болған. 1963-1966 ж. Казталов ауданында, Құрманғазы атындағы кеңшарда бас агроном, кеңшар комсомол ұйымының хатшысы болған. Соңғы жылдары Ақмола қаласындағы Қазақ ауыл шаруашылық FA-ның Тың филиалының директоры қызметін атқарды.
NGC 7603
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Арнаулы тектоникалық карта
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Карталар
NGC 7603
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Алвару
Алвару (Álvaro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Олейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 315 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,63 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев (São Tiago).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Караева
Караева (Караеза) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Башкаус өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Репьевка (Тузлукушев ауылдық кеңесі)
Репьевка — Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Тузлукушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 27 адамды құрады. Пошта индексі — 452027, ОКАТО коды — 80209837008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ақтас (Арыс қалалық әкімдігі)
Географиялық орны
Арыс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 28 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 129 адам (71 ер адам және 58 әйел адам) болса, 2009 жылы 141 адамды (73 ер адам және 68 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі елді мекендері
Сарсоса
Сарсоса  (Zarzosa) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Арнедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,29 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 77 км.
Әйет (Бейімбет Майлин ауданы)
Әйет — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл, аудан және Әйет ауылдық округі орталығы. Ауыл 1968 жылға дейін "Викторовка", 2018 жылға дейін "Таран" деп аталды.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Қостанай қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 91 км-дей жерде, Лисаковск қаласынан солтүстікке қарай 36 км-дей қашықтықта орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 4480 адам (2232 ер адам және 2248 әйел адам) болса, 2009 жылы 3952 адамды (1871 ер адам және 2081 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Херитэйдж Хиллс (Колорадо)
Херитэйдж Хиллс (Heritage Hills) — Колорадо штатының Дуглас округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 658 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.9 км² шамасында. FIPS коды — 08-35667.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Кленце (қала)
Кленце (қала) (Clenze) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Люхов-Данненберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 28 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Чентурипе
Чентурипе (Centuripe) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Энна провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Prospero.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Диаманте
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5091 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 462 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 87023.
Елді мекеннің қамқоршысы — Immacolata Concezione. Жыл сайынғы мерекесі — 8 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Пайдалы қазба қорларын жүйелеу
Пайдалы қазба қорларын жүйелеу – нақтылы кен орындарындағы пайдалы қазба корларын топтар мен категорияларға жіктеу принципі.
Кәделі қор — өндіріп алуы экономикалық тұрғыдан тиімді, ал тастанды — тиімсіз қор. Алайда, қазіргі сәттегі тастанды кор келешекте кәделі қорға айналуы әбден ықтимал. Өзінің зерттелу дәрежесіне орай, кен қоры төрт категорияға жіктеледі: А, В, С, және С2. Алғашқы үш категорияға жататын кен қоры тау-кен өндірісін жедел жобалау және жасақтау істеріне негіз болып табылатын болса, С2 категориясы кеннің жақын кезеңдегі келешегі іспетті. Кейде кеннің болжамды немесе геологиялық қоры деген жалпылама түсінік те қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Шибалы ауданы
Шибалы ауданы немесе аймақ (Шебалин аймак) — Ресей Федерациясының Алтай Республикасы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік және муниципалдық құрылым.
Әкімшілік орталығы - Шибалы ауылы.
Географиясы
thumb|right|300px|Шу даңғыл жолы Алтай республикасының солтүстік-батыс бөлігіндегі таулы-дала аймағында орналасқан, ол Семін, Шергін және Аңүй жоталарын қамтиды. Егер Шу даңғыл жолымен жүрсе, онда бұл аудан Қатын өзені үстіндегі көпірдің ар жағында, Себі ауылында басталады. Бұл 1950 жылдардың соңында салынған Шу даңғыл жолындағы өзен арқылы өтетін алғашқы темірбетонды көпір. Кезінде Бийск қаласынан Алтай ауылы мен Комарский өткелі арқылы өткен ескі Шу даңғыл жолы жаңасымен Шерга ауылында кездеседі.
Тарихы
Қазан төңкерісі мен Азамат соғысына дейінгі кезеңде аудан аумағы Томбы губерниясы Бийск уезінің Шибалы болысына қарады.
1922 жылы орталығы Ұлал Ойрат автономды облысы құрылды. Бастапқыда бұл облысқа 24 болыс кірді, олардың саны көп ұзамай азайды және олардың өзі аймақ деп өзгертілді, оның бірі Шибалы болды. 1962-1963 жылдары аймақтар аудан болып өзгертілді, Шибалы аймағы жойылды, бірақ бір жылдан кейін ол Шибалы ауданы болып қалпына келтірілді.
Тұрғындары
Санат:Шибалы ауданы
Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігінің Байланыс және ақпараттандыру жөніндегі комитеті (2000-2003)
ҚР Үкіметінің 2000 ж. 12 қазандағы қаулысымен '''ҚР Көлік және коммуникациялар министрлігінің''' штат санының бекітілген лимиті шегінде мемлекеттік мекеменің ұйымдастыру-құқықтық нысанында құрылды. ҚР Президентінің 2003 ж. 13 маусымдағы Жарлығына сәйкес комитет ҚР Үкіметінің 2003 ж. 22 шілдедегі қаулысымен таратылды. Мүлкін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері жаңа құрылған ҚР Ақпараттандыру және байланыс жөніндегі агенттігіне берілді. Комитеттің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері агенттіктің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері болып қайта құрылды.
Лукшанка
Лукшанка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пижма өзенінің сол жағалауынан 231 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Левая Пангода
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виталий Евгеньевич Гогунский
Виталий Евгеньевич Гогунский (14 шілде 1978, Кременчуг, Украинаның Полтава облысы) — ресейлік актёр, композитор, әнші.
Биография
Виталий 14 шілдеде 1978 жылда туды. Кішкене кезі Полтавщинада өтті. Оның әкесі Кременчуг қаласының депутаты. Кішкентай кезінен бастап әнмен қызыққан. Ол фортепиано сыныбынан мектепті бітірді және Полтава облысының лауреаты болды. Тағы да карате мен футболмен қызыққан. 12 жасынан бастап пошта бөлімшесінде сыпырушы болып қосымша табыс табуды бастады. Тағы да Гогункий облыстық телеарнада жүргізуші болып қызмет еткен. Содан кейін ол «Россия» телеарнасына шақырылды. Ол Одесса политехникалық ұлттық унисверситетін «инженер-технолог» мамандығы бойынша бітірді, ал кейін ВГИК эстрада бөліміне түсті. Ал 2007 жылы соны бітірді.
Дереккөздер
Санат:1978 жылы туғандар Санат:Полтава облысында туғандар Санат:Ресей актерлері Санат:Ресей сазгерлері Санат:Ресей әншілері
Құмдыкөл (көл, Біржан сал ауданы)
Құмдыкөл — Сілетітеңіз көлі алабындағы тұщы көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Біржан сал ауданы Қойтас ауылынан шығысқа қарай 12 км жерде, теңіз деңгейінен 113 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы 5,4 км2, ұзындығы 2,7 км, енді жері 2,4 км, жағалау бойының ұзындығы 8,3 км.
Жағалау сипаты
Күрделі пішінді көлдің шығысынан шағын Семізбай өзені ағып шығып, Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы Жамантұз көлінің батысындағы сорға құяды. Көл жағалауының шығыс және солтүстік жағалауы жазық, батысы мен оңтүстік жағалаулары жарқабақты келген. Жағалауының басым бөлігінде қамыс, құрақ өскен. Суының тұщылығына байланысты және маңындағы елді мекендердің шаруашылықтарын сумен қамтамасыз ету үшін көлге бөгет орнатып, бөген жасаған.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы көлдері Санат:Сілеті су алабы
Борышқор
Борышқор — міндеттеме талаптарына сәйкес өзге жақтың пайдасы үшін белгілі бір іс-әрекет жасауға (мүлкін беруге, жұмыс атқаруға, ақша төлеуге, т.б.) немесе әлдебір әрекет жасаудан тежеліп қалуға міндетті тарап. Егер заңи құжаттарда басқаша көзделмесе, азаматтар, заңды тұлғалар және мемлекеттің өзі міндеттеме тараптары бола алады. Міндеттемеге қатысушылардың азаматтық құқылар мен міндеттер иеленуі, яки, құқыққа қабілеті болуы шарт. Міндеттемеге бірнеше борышқор қатысуы мүмкін. Ондай жағдайда кредитор Борышқорлардың барлығынан міндеттемелерін бірлесе немесе әрқайсысынан жеке-жеке, толықтай не ішінара орындауды талап етуге құқылы. Ортақтас Борышқорлар міндеттеме толық орындалғанға дейін міндетті болып саналады. Өзге ортақтасының міндетін өтеген борышқор орындалған міндеттеме мөлшерінде оған кері (регресті) талап қоюға құқылы.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Илья-Гранди
Илья-Гранди (Ilha Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 656 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 134,318 км² шамасында. Халық тығыздығы — 64,4 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Кирсово
Кирсово (Кирсово, ) — Молдованың оңтүстігінде орналасқан Ғағауыз автономиялық аумақтық бірлігінің құрамындағы ауыл.
Сипаттама
Кирсово ауылы солтүстік ендіктің 36° 40′ 80″ және батыс бойлығының 46° 10′ 20″ қиылысында, Буджак даласының орталық бөлігіндегі Ялпуг өзенінің аңғарында орналасқан. Кирсово ауылынан Молдова Республикасының астанасы Кишиневке дейінгі қашықтық 113 км, Ғағауызстан астанасы Комратқа дейін – 8 км.
Халқы
нобай|солға|200px|Мәдениет үйі 2004 жылғы халық санағы бойынша ауылда 6861 адам тұрса, оның 49,05%-ы ерлер, 50,95%-ы әйелдер. Халықтың ұлттық құрамы:
Тарихы
1787-1792 жылдардағы орыс-түрік соғысының аяғында бұл аймақ ноғайлардың қолында болды. Молдавиялық зерттеуші Ион Дрон ауылдың негізі 1791 жылы қаланған деп есептеген. 1806 жылға дейін 37 қоныстанушы отбасы болды. Бірақ олар басқа ауылдардағы помещиктердің жерлеріне қоныстанды.
Кейбір зерттеушілер 1811 жылды дұрыс құрылған жыл деп есептесе, орыс авторы А.Скалковский 1830 жылды айтады. Расында, А.Скалковский орыс болгарлары туралы көлемді де құнды статистикалық және тарихи материал жинап, жариялаған алғашқы зерттеуші болды. «Бессарабия және Новороссийск аймағындағы болгар колониялары» кітабын жазды (I және II бөлімдер. Одесса, 1850 - 1853). Бұл кітапта ол болгарлардың қоныс аударуы, әрбір болгар ауылының іргетасы қаланған уақыты туралы жинақталған мәліметтерді жариялап, болгар отарларының жағдайының статистикалық нобайын келтірді. Өкінішке орай, бұл кітапта көптеген қателер бар (негізінен болгар ауылдарының негізін салу кезінде). Осылайша, Кирсово Скалковский атап өткендей 1830 жылы емес, Бухарест бітім шарты жасалғаннан кейін көп ұзамай құрылды. Александр I-нің 1819 жылғы 29 желтоқсандағы «болгарлар және басқа да қоныстанушылар» мәртебесін реттейтін жарлығында Кирсово Буджак ауданындағы ауыл ретінде көрсетілген.
Мұрағат деректерінің арқасында 1810 жылы Кирсовоға 10 қоныстанушы отбасы қоныстанғаны, оның 24-і ер, 29-ы әйел жандар екені белгілі. Бұл мерзімді «1816 жылғы Кирсов селосына қоныстанған болгарлар тізімі» растайды, онда жоғарыда аталған адамдар тобының 1810 жылы қоныстанғаны анық көрсетілген. 1817 жылы 11 Наурызда 18 отбасы Капаклиядан Кирсовоға қоныс аударды. Сол жылдың 11 мамырында Томай, Инжир және Капаклия ауылдарынан шыққан отбасылар тобы Кирсовода да қоныстанды. Нәтижесінде Кирсовоға тағы 37 отбасы қоныс аударды, олардың 103 - і ер адамдар, 97-і әйелдер.
1817-1819 жылдары Буджакты зерттеген орыс шенеунігі Корнилович «Кирсов колониясы алдымен Кирсов өзеніне қоныстанды, кейін 1821 жылы осы өзеннің оң жағалауында екі қатарда орналасқан Ялпуг өзеніне көшті. 1827-1829 жж. Кирсовоға 28 ер адам және 26 әйел жаннан тұратын тағы 15 отбасы қоныстанды. 1830 жылы болгарлар мен ғағауыздар Кирсового Болгарияның Котель қаласынан және Сливен ауданындағы Башкиой (Жеравна) ауылынан келген.
1857 жылы Кирсово шекаралық елді мекен болды. Бессарабия губерниясының Бендери уезінің Комрат болысының құрамында болды. Кейіннен - Румынияның (1918/40) және Молдавия КСР-нің (1944/91) бір бөлігі болды.
Инфрақұрылымы
Ауылда 249 шаруашылық субъектілері тіркелген, оның ішінде: нобай|оңға|200px|Сауда орталығы
Кирсово кентінің аумағында әлеуметтік нысандар: 2 мектепке дейінгі мекеме, 1 лицей , 1 гимназия, мәдениет үйі, тарихи-өлкетану мұражайы, 4 кітапхана, сауықтыру пункті, православие шіркеуі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Молдова елді мекендері Санат:Ғағауызстан елді мекендері
Ли Джон Хёп
2015 жылғы Азия кубогының финалисі.
Сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корея футболшылары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пусан Ай Парк ФК ойыншылары Санат:Ульсан Хенда ФК ойыншылары
IC 1497
IC 1497 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1497 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Моррус
Моррус (Morros) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Солтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Розариу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
КАФ Чемпиондар Лигасының финалы 2023
КАФ Чемпиондар Лигасының финалы 2023 (2023 CAF Champions League final) — турнирдің 59-шы жарысының финалдық ойыны.
Моррус
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15865 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1715,325 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,2 адам/км².
КАФ Чемпиондар Лигасының финалы 2023
Сілтемелер
Санат:КАФ Чемпиондар Лигасы Санат:2023 жылғы футбол Санат:Әл-Ахли Каир ФК ойындары Санат:Видад Касабланка ФК ойындары
Моррус
Санат:Мараньян елді мекендері
Ойыншыл маймылдар
Ойыншыл маймылдар - мормозеткалар. Дене ұзындығы 15 тен 25 см дейін, құйрығы 25-40 см. тұсі әртүрлі. Көпшілік тұрінің жүні сұр, күміс түсті, қоңыр, қара; жақ жүндері, (бакенбардалары) жақсы жетілген, құлағының маңайында өте ұзын бір шоқ ақ түктері бар, мойнына жал біткен. Құйрығында ақ, қара көлденең жолақтар байқалады. Оңтүстік Американың тропикалық ормандарында маймылдардың 8 түрі белгілі. Ағаштың ең биік басында топтасып, (8-12) өмір сүреді. өсімдік пен жәндіктер аулап, азықтанады. Аққұлақ, сары бас, (С. flaviceps) күміс түсті, (С. argentata) және ақ иық, (С. humeralifer) маймылдары ХТҚО Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Приматтар
Тянево (Хасково облысы)
Тянево (Тянево) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Симеоновград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 312 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6492. Телефон коды — 03787. ЕКАТТЕ коды — 73821.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Антверпен (футбол клубы)
Тарихы
1880 жылы құрылған. Төрт рет Бельгия чемпионы атанды (бірақ соңғы рет 62 жыл бұрын). 1993 жылы УЕФА Кубок иелері кубогының финалына шықты, содан бері бельгиялық клубтардың ешқайсысы еурокубоктердің финалына шыға алмай келеді.
Клубта кезінде қазақстандық Максим Жалмағамбетов, Гурам Макаев, Сергей Остапенко секілді футболшылар доп тепті.
Сілтемелер
Санат:Бельгия футбол клубтары
Өкпедегі талшықты тесікті туберкулез
Өкпедегі талшықты тесікті туберкулез — өкпе туберкулезінің клиникалық түрі, өкпедегі талшықты тканьнің өзгеруімен бірге тесік пайда болады және сірі қабық қалыңдайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Беденбостель
Беденбостель (Beedenbostel) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Целле ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1049 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1049 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 51 003. Муниципалитеттің басшысы — Ульрих Ланге.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Херота
Херота (Үлкен Херота) — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қара теңіз орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Харвудь-Яха
Харвудь-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік Тыдыотта өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Херота
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қара теңіз су алабының өзендері Шепси өзені су алабының батыс шекарасынан Псоу өзеніне дейін (РФ мен Грузия шекарасы). Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Қаратеңіз су алабындағы өзендер.
Харвудь-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Херота
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Харвудь-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қала газы
Қала газы — табиғи газдан немесе басқа жанғыш газ бен одоранттан тұратын, тұрмыста отын ретінде қолданылатын газ күйіндегі заттардың қоспасы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Дуаль сандары
Eкі еселі және дуаль сандары — а+be түріндегі гиперкешен сандар, мұндағы а,b - нақты сандар, және екі еселі сандар үшін е2=+1, ал дуаль сандар үшін - е2=0. Eкі еселі және дуаль сандары қосу амалы (a1+b1e)+(a2+b2e)=(a1+a2)+(b1+b2)e формуласы бойынша анықталады. Екі еселі сандарды көбейту (a1+b1e)(a2+b2e)=(a1a2+b1b2)+(a1b2+b1a2)e формуласы арқылы, ал дуаль сандары көбейту - (a1+b1e)(a2+b2e)=a1a2+(a1b1+b1a2)e формуласы бойынша орындалады. Кешен сандарды, екі еселі сандарды және дуаль сандарды сәйкесінше гиперболалық, эллипстік және параболалық кешен сандар деп те атайды. Осы сандар арқылы, кей жағдайда, Лобачевский, Риман және Евклид кеңістіктерінің қозғалысын кескіндейді.
Дереккөздер
Санат:Алгебра
Фрэйсэр (Айова)
Фрэйсэр (Fraser) — Айова штатының Бун округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.3 км². FIPS коды — 19-28920.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 137 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Бун округы (Айова)
Ясьва
Ясьва — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Утка өзенінің оң жағалауынан 2,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тагил өзені Төменгі Тагил қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Клайнлангенфельд
Клайнлангенфельд (Kleinlangenfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 152 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 250. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Игельмунд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Дененің салмағы. Салмақсыздық
thumb|Салмақсыздық''Дененің салмағы. Салмақсыздық''-денелердің жерге тартылу күшін ауырлык күші деп атайды.Ауырлық күшімен катар салмақ ұғымы да жиі қолданылады. «Салмақ» сөзі өздеріңе жақсы таныс. Алайда көп жағдайда ауырлық күші мен салмақты жиі шатастырады. Сонда салмақ дегеніміз не? Тірек үстінде тұрған денені карастырайық. Денеге бұл жағдайда да ауырлық күші әрекет етеді, ал оның кұлауына тірек кедергі жасайды. Бұл кезде дене  мен тірек өзара әрекеттеседі,  дене  өзі жатқан тіректі кысып басады. Бұл күш дененің салмағы болып табылады. Әдетте салмақты Р әрпімен белгілейді. дене жіпке, аспаға және т. б. ілініп койылса да дәл солай болады. Сонымен, дененің тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші дененің салмағы деп аталады. Егер дене  горизонталь орналасқан, әрі жерге катысты козғалмайтын тірек үстінде жатса, онда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшіне дәлме-дәл келеді. Сонда Р=Ға, яғни P=mg, сондықтан ауырлык күші мен салмакты жиі шатастырады. Алайда Бұл әр түрлі күштер екенін және әр түрлі денеге түсірілетіндігін ескеру қажет: ауырлык күші қарастырылатын денеге, ал салмак дене орналасқан тірекке түседі. Мысалы, алакандарыңа қандай да бір нәрсені салыңдар.Сол кездегі нәрсенің алақанға түсіретін қысым күші оның салмағы болып табылады. Ауырлық күшінің әрекет ету бағытында дене тірегімен қоса бірқалыпты емес қозғалатын болса, онда салмақ пен ауырлық күшінің арасындағы қатыс өзгеретін болады. Бұл жағдайда дененің салмағы ауырлық күшінен көп немесе аз болуы мүмкін. Осылай, мысалы,ғарыш кемесінің тежелуі кезінде ғарышкерлер асқын салмаққа ұшырайды. Ал бір мезетте байқалатын асқын салмакты жолаушылар лифтімен көтеріле бастаған сәтте, жеңіл машинамен жолдың ойыс бөлігінен өткен кезде, т.б. бастан кешіреді. Тірек немесе аспа денемен бірге еркін түскен (құлаған) кездегі жағдайдың ерекше маңызы бар. Бұл жағдайда тірек дененің козғалысына бөгет болмайды, сондықтан дене  тірекке әрекет етпейді. Салмағы нөлге тең болатын дененің мұндай күйі салмақсыздық деп аталады. Мысалы, әрқайсыларың түғырдан суға секіргенде, лифтімен төмен түсе бастаған мезетте, жоғары карай секірген кездеріңде бір сөт болсын салмақсыздык күйін кешесіңдер. Жерді айнала орбита бойымен ұшқан ғарыш кемесінің қозғалтқышы өшірілгеннен кейін, ол тек Жердің тартылыс күші әрекетінен ғана қозғалады. Бұндай жағдайда кеме Жер бетіне карай үнемі еркін кұлаған сияқты болады. Осы кезде кеме ішіндегі денелер де, ғарышкерлер де салмақсыздық күйін кешеді. Ғарышкер кеме ішінде еркін «жүзіп жүреді». Біз бұл жерде салмақсыздық күйі туралы жалпы түсінік алдық. Салмақсыздық деп аталатын бұл күрделі құбылысты тереңірек түсіну үшін жоғары сыныптарда оған тағы да оралатын боламыз.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Астрономия
Газойль
Газойль. Мұнайды өңдеу сатысында керосин (жермай) мен майлау майының аралығында бөлінген,біршама тазартылған көмірсутегі қосындылары.
Дереккөздер
Санат:Отын Санат:Мұнай өнімдері
Нақты функция
Дереккөздер
Санат:Математика
NGC 705
NGC 705 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 21 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 705 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6958, UGC 1345, MCG 6-5-30, ZWG 522.36, 6ZW 90.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Озур
Озур (Ozourt) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40216, пошта индексі — 40380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 195 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Пайдалы қазба кендерін тектік түрғыдан жүйелеу
Пайдалы қазба кендерін тектік түрғыдан жүйелеу - кенді оның тегі, яғни пайдалы қазба түрінің жаралау тегі мен геологиялық және физакалық-химиялық жағдайы тұрғысынан жүйелеу принципі. Бұл жүйеге сәйкес кен орындары ірі-ірі екі топқа — эндотекті (гипотекті) және экзотекті кендер тобына жіктеледі. Эндотекті кендер планетамыздың ішкі өңіріндегі, яки терең қойнауларындағы энергиялар, ал экзотекті кендер жер бетінің сырт күштерден (мәселен, күннен) алған энергиясы есебінен қалыптасады. Эндотекті кендер өз кезегінде магматекті (магмалар әрекеті әсерінен қалыптасқан) және метаморфтекті (өзгеірстер есебінен қалыптасқан) кендер болып екі топқа бөлінеді. Магматекті кендер сегрегациялық ликвациялық және магмаізді кендер болып үш түрге, метаморфтекті кендер метаморфтанған және метаморфты кендер болып екі түрге, ал экзотекті кендер түйіртпек, қалдық және сүзбелі кендер болып үш түрге бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Швейцариялықтар
Швейцариялықтар — Швейцарияда тұратын негізгі этникалық топтардың жалпы атауы. Жалпы саны 6 миллион шамасында (2006). Оған жататындар: герман текті Швейцариялықтар, француз текті швейцариялықтар, итальян текті швейцариялықтар мен реторомандықтар.
Антропология жағынан орта еуропа нәсілдің альпілік нұсқасына жатады. Шығыс өңірлерде динар антропология типі байқалады. Көпшілік бөлігі неміс тілінің швейцариялық нұсқасында, қалғандары француз, итальян тілдерінде сөйлейді. Халқының жартысынан астамы христиан дінінің протестант кальвинизмін, қалғандары католик бағытын ұстанады. Швейцариялықтардың қазіргі этнос құрамы орта ғасырларда қалыптасқан. Салт-дәстүрі, жосын-жоралғылары мен мәдениеті көршілес халықтарға ұқсас болғанымен, жергілікті өзгешеліктері бар. Баспананың бірнеше түрлері (сенготард, т.б.) кездеседі. Дәстүрлі шаруашылықтары — мал өсіру. Ірімшік, шоколад өнімдерін ертеден-ақ көптеп шығарады.
Дереккөздер
Санат:Швейцария этникалық топтары
Теңіз десанты
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Чкалово (Солтүстік Қазақстан облысы)
Чкалово — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл, Чкалов ауылдық округі орталығы. Теңіз деңгейінен 167 м биіктікте орналасқан.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 4021 адам (1996 ер адам және 2025 әйел адам) болса, 2009 жылы 3274 адамды (1599 ер адам және 1675 әйел адам) құрады.
Кластотекті
Кластотекті – түйіртпектер есебінен қалыптасқан деген ұғымды білдіретін термин. Синонимі — кластикалық; түйіртпекті.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
NGC 7765
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1855 жылы 12 қазанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7765 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72596, MCG 4-56-15, ZWG 477.15.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Грувер (Колорадо)
Грувер (Grover) — Колорадо штатының Уэлд (Weld) округіне жататын АҚШ қаласы.
Шағыр (Түркістан облысы)
Шағыр — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты Монтайтас ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Грувер (Колорадо)
Қала тұрғындарының саны 153 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 08-33310.
Шағыр (Түркістан облысы)
Географиялық орны
Арыс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 34 км-дей жерде орналасқан.
Грувер (Колорадо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Шағыр (Түркістан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 796 адам (379 ер адам және 417 әйел адам) болса, 2009 жылы 879 адамды (432 ер адам және 447 әйел адам) құрады.
Көліктік бекет
Көліктік бекет (Транспортная станция; transport station) — есептеу желілерінде — өзара өрекеттесетін параллель процестердің жиынтығы ретінде үйымдастырылған ақпараттық процессор бағдарламасы.
Тремеок
Тремеок (Tréméoc) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29296, пошта индексі — 29120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1208 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,6 адам/км².