cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нгонилер
Нгонилер (ангони, мазиту, мгвангара) — Малавидің Орталық және Оңтүстік провинцияларында тұрады. Солтүстік (чивере, мсакамбева) және оңтүстік (качиндамото, качере, гомани, масула, ликонгве, кандуку, бвумбве) болып бөлінеді. Жалпы саны 1,5 млн. адам. Негізгі қоныстанған елдер: Малави – 700 мың адам, Танзания – 340 мың адам, Замбия – 300 мың адам. Басқа қоныстанған елдер: Мозамбик – 60 мың адам.
Тілі
Көпшілігі суахили, ньянджа, т.б. тілдерде сөйлейді.
Діні
Нгонилер дәстүрлі діни культтерді (табиғат күштері, ата-бабалар) сақтаған, кейбіреулері исламды қабылдады.
Тарихы
Ежелгі тарихы туралы мәлімет аз кездеседі, 1820 жылы Оңтүстік Африкадан Ньяса кені маңына қоныс тепкен, 19 ғасырда бір бөлігі Виктория кені маңына келіп яо, малави, нсенга, т.б. халықтармен араласқан.
Кәсібі
Нгонилер мал және егін шаруашылығымен айналысады. Еркектер мал бағып, әйелдер жүгері, тары, жержаңғақ, көкөніс өсірді. 20 ғасырда ауыл шаруашылығы саласы кеңейіп, астық дақылдары пайда болды. Қазіргі Нгониде қолмен атқарылатын егіншілік жүйесі жиі кездеседі. Көркемдік қолөнерден – керамика (әшекейленген ыдыстар, тостағандар), төсеніш тоқу дамыған.
Өмір салты
Киімдері Еуропалық үлгіде.
Негізгі тағамдары - жарма, тарыдан жасалған бұқтырылған тағамдар, жүгері, т.б., сирек етті пайдаланады.
Музыкалық-би фольклоры сақталған.
Лаутаро Мартинес
Лаутаро Хавьер Мартинес (Lautaro Javier Martínez; 1997 жылы 22 тамызда туған, Баия-Бланка, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Интернационале" клубы мен Аргентина құрамасының шабуылшысы.
Клубтық
2015 жылы "Расинг Авальянеда" клубында кәсіпқой карьерасын бастады. Футболшының нәтижелілігі өте жоғары болды да (екі маусымда Аргентина чемпионатында 48 кездесуде 22 гол соқты) еуропалық клубтардың оған деген қызығушылығы пайда болды.
2018 жылы жазда "Интернационалеге" ауысты. Трансфер құны 25 млн. еуроға бағаланды. 2019 жылы отандасы Мауро Икарди футбол төңірегіндегі жанжалға байланысты клубтан кетті де, Лаутаро негізгі құрам ойыншысы атанды. Ал команда бапкері боп Антонио Конте келген соң негізгі құрамға біржола орнықты.
Ұлттық құрама
2017 жылы жастар арасындағы Америка кубогына қатысып, алты кездесуде алаңға шықты.
2018 жылы 27 наурызда Испанияға қарсы жолдастық ойында Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.
2019 жылғы Америка кубогына қатысып, төрт кездесуде екі доп соқты.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Расинг Авельянеда ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Қашқар хандығы
Қашқар хандығы - Шығыс Түркістандағы мемлекет, Шыңжаң өлкесінде 1864 жылғы мұсылман халықтардың көтерілісі кезінде құрылған. Астанасы - Үрімші шахары. Мемлекеті Лотай хан басқарды, ал қалалардың тізгінін яншайлар ұстады. Қашқар хандығында тұрақты әскер болған жоқ, әр қаланың өз жасағы болды. Дегенмен, ол Шыңжаңдағы ең күшті саяси одақ еді. Қашқардағы саяси жағдайдың тұрақсыздығы нәтижесінде 1864-1866 жылдары Қашқар хандығының билігіне Оңтүстік Тянь-Шаньнің Тұрфаннан бастап Токсун мен Қарашарға дейінгі қалалары қарады. 1866 жылы дүнгендер жергілікті қазақтардың қолдауымен Цин елінің өкілдерін Тарбағатай өлкесінен қуып шықты. Сол жылы Қашқар хандығы Хами шахарын басып алды, содан соң бірнеше бөлік жасақтарын көрші Іле өлкесіне жергілікті ұйғыр-тараншылармен билікке таласып жатқан дүнгендерге көмекке жібереді. 1867 жылы Қашқар хандығы өз шекарасын едәуір ұлғайтты. Алайда Цин империясы Шыңжаңдағы және оған шекаралас Шэньси мен Ганьсу аумақтарын- дағы өз билігін қайта орнатуға тырысты. 1867 жылы жазалаушылар Шэньси аймағындағы көтнрілісті басып тастады.Екінші жағынан Қашқар хандығына 1867 жылы Қашқарды басып алып,Йеттишаар(Жетіқала,ірі қалалардың санына солай аталған)ұйғыр мемлекетін құрған Жақып бек қысым жасады. Келесі жылы Қашқар хандығының әскері Жақып бектің қарамағындағы жерге басып кірді.
Санат:Дүнген тарихы
Текжанов Нәсіп
Текжанов Нәсіп Текжанұлы (14 тамыз 1900 жыл, Бұрташ ауылы — 3 ақпан 1986 жыл, КСРО, Целиноград) - аэроұшқыш атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы, 24-гвардиялық десанттық-атқыштар полкінің сарбазы.
Өмірбаяны
1900 жылы Бұрташ ауылында дүниеге келді. 1942 жылдың, 7 маусымында тұрғылықты жері бойынша, Қызыл Армия қатарларына Ақмола әскери комиссариаты шақырды. Омбы қаласында алдын ала дайындықтан кейін, 24 гвардиялық әуе күштерінің құрамына, аэроұтқыр атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы болып қабылданды. Әскери мансабын Украинада бастаған. Харьков пен Киевті азат ету шайқастарына қатысты. Днепрден өтуде қатысқан. 1943 жылы 15 қазанда Днепровокаменк ауданындағы плацдармды басып алуда жарақат алып, ауруханаға жеткізілді. Ауруханадан шыққаннан кейін ол шабуылын жалғастырды, дивизия Украинаның елді мекендерін босатты. 1944 жылы 20 тамызда Ясско-Кишинев операциясына қатысты. 1944 жылы 26 тамызда " Соғыста көрсеткен үздік жауынгерлік әрекеттері үшін" медалімен марапатталды. 1944 жылы 28 қыркүйекте дивизия Ясско-Кишинев операциясындағы сәтті әрекеттері үшін 2 дәрежелі Суворов орденімен марапатталды. Соғыс кезінде коммунистік партия қатарына қосылды. Жауынгерлік жол 1945 жылдың 9 мамырда Австрияда аяқталды. Майданнан оралғаннан кейін бейбіт еңбекке оралды. 1978 жылы "Еңбек ардагері" медалімен марапатталған. 1986 жылдың 3 ақпанында дүниеден өтті.
Сурикат
нобай|250px
Сурикат - шұбалаң құйрықтылар тұқымдасына, жыртқыштар отрядына жататын сүтқоректі жануар. Ол Калахари шөлін, Ботсвананы, Оңтүстік Африканы мекен етеді.
Таралыңқы денесінің ұзындығы - 25 - 35 см, құйрығы - 17 -25 см. Салмағы - 730 грамдай. Аталығы аналығынан сәл үлкендеу. Ұзын да жұмсақ жүні - қызғылт сары, қоңыр түсті. Басы - ақ, құлағы - қара, құйрығы - сарғылт. Құйрығының ұшынан иығына дөйін көлденеңінен орналасқан қара жолақтары бар. Тереңдігі 1,5 метрге дейін баратын бірнеше есігі бар ін қазады. Паразит жәндіктер пайда болса немесе бір жайсыздық сезілсе, ол інді тастап, басқа інге көшіп кетеді.
Екі-үш отбасы топ болып бірігіп, 20 - 30 бастан тұратын шоғыр қурайды. Шоғыр мүшелері белгілі бір тәртіпкө бағынады. Басқалары жем іздеп немесе ойнап жүргенде бір екеуі кезектесіп мекенін күзетөді, Сурикаттар індерінде өздерімен сары мангуст пен жер тиінінің бірге тұруына қарсы болмайды.
Дереккөздер
Санат:Жыртқыштар
Ютерзен
Ютерзен (Uetersen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Пиннеберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 688 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,43 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 56 049. Қаланың басшысы — Вольфганг Вих (б/п).
Тапира (Минас-Жерайс)
Тапира (Минас-Жерайс) (Tapira (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Триангулу-Минейру-и-Алту-Паранаиба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Араша экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 589 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 180,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ахметжан Смағұлұлы Есімов
Ахметжан Смағұлұлы Есімов (15 желтоқсан 1950 жыл Қаскелең ауданы, Алматы облысы) — "Астана ЭКСПО-2017" ҰК басқармасының төрағасы, экономика ғылымдарының докторы.
Өмірбаяны
«Ауыл шаруашылығы өндірісінің процесстер механизациясы» мамандығы бойынша 1974 жылы Қазақ ауылшаруашылық институтының механикалық факультетін бітірген.
1968 жылдың қыркүйегінен - Алматы облысы Қаскелең ауданының «Достық» кеңшарының спорт жөніндегі әдіскері.
Бернинчес
Бернинчес (Berninches) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Ахметжан Смағұлұлы Есімов
Өмірбаяны
1969 жылдан - Қазақ ауыл шаруашылығы институтының студенті.
Бернинчес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,2 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Ахметжан Смағұлұлы Есімов
Өмірбаяны
1979 жылдың қаңтарынан - Қазақстан Компартиясы Қаскелең аудандық комитетінің ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы.
1979 жылдың тамызынан - «Ленин» кеңшарының партком хатшысы.
1982 жылдың наурызынан - Қазақстан Компартиясы Алматы облыстық комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімінің нұсқаушысы.
1985 жылдың тамызынан Алматы облысы Қаскелең аудандық атқару комитетінің төрағасы.
1986 жылдың шілдесінен - Алматы облысы Қазақстан Компартиясы Шелек аудандық комитетінің бірінші хатшысы.
1988 жылдың қаңтарынан - Алматы облыстық атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары-облыстық агроөнеркәсіп комитетінің төрағасы.
1988 жылдың желтоқсанынан - Қазақстан Компартиясы Алматы облыстық комитетінің хатшысы.
1990 жылдан - ҚазКСР Мемагроөнеркәсіп төрағасының бірінші орынбасары.
1992 жылдан - Алматы облыстық әкімшілігінің басшысы.
1996 жылдан - ҚР мемлекеттік хатшысы.
1996 жылдан - ҚР Премьер-министрінің бірінші орынбасары - Мемлекеттік қаржы салымдар комитетінің төрағасы.
1998 жылдан - ҚР Президент Әкімшілігінің жетекшісі. 1998 жылдан - ҚР Бенилюкс мемлекеттеріндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі.
2001 жылдан - ҚР ауыл шаруашылығы министрі.
2002 жылдан - ҚР Премьер-министрінің орынбасары - ауыл шаруашылығы министрі.
2004 жылдан - ҚР Премьер-министрінің орынбасары.
2008 жылдан бері - Алматы қаласының әкімі.
2015 жылдың 9 тамызынан "Астана ЭКСПО-2017" ҰК басқармасының төрағасы.
2017 жылғы 23 желтоқсанда "Самұрық-Қазына " АҚ Басқарма төрағасы болып тағайындалды.
2021 жылғы 21 сәуірде Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті — Елбасының көмекшісі болып тағайындалды.
Ауылшаруашылық министрі лауазымындағы қызметі
А. Есімовтің ауылшаруашылық министрі қызметі барысында Қазақстан ұнның экспорты бойынша әлемде бірінші орынға шықты.
Алматы әкімі мәртебесіндегі қызметі
А. Есімов әкім ретіндегі қызметін алданған құрылыс үлескерлерінің түйткілін шешуден бастады. Сол кезде қалада құрылысы тоқтатылған 125 тұрғын үй кешені болатын.
2011 жылы Алматыда 7 Қысқы Азия ойындары табысты өтіп, оны өткізу үшін қалада спорт инфрақұрылымы құрылды. Дәл сол жылы алматылық метрополитен ашылды. Сонымен қатар, 5 жылға жетпейтін уақыт аралығында қалада энергетика мәселесін шешуге септігін тигізген 20 қосалқы станция салынған.
2011 жылы муниципалды қоғамдық көліктің құрылуына бастамашылық етіп, нарықтан жеке тасымалдаушыларды біртіндеп ығыстырды.
Экономиканың келешегі зор бағыты болып саналатын Алматы өңіріндегі тау-шаңғы туризмін дамыту бойынша идеологтарының бірі. 2008 жылы қалаға қосылған проблемалық ауылдардың орнында Алатау ауданы құрылды.
Қаладағы өмір деңгейінің жоғарылығын желеу етіп Үкімет алдында алматылық дәрігерлер мен мұғалімдердің жалақысын бөлек көбейту мәселесін бірнеше рет көтерген.
2013 жылдың 6 қазанында Ахметжан Есімов және Олимпиада чемпионы Александр Винокуровтың бастамасымен Алматы әкімдігі Қазақстан тарихында алғаш рет UCI аясында 1,2 санатты «Алматы туры» кәсіби велошеруін ұйымдастырылып, сәтті өткізілген болатын. Велошеру трансляциясы Eurosport телеарнасынан өткізілген.
2014 жылы Есімовтың жетекшілігімен Алматының өңірлік жалпы өнімнің көлемі тарихта алғаш рет 8 трлн теңгеден асты.
Сол жылы қаланың мыңдаған жасампаз және дарынды ұстазы 300 000 теңге көлеміндегі бірреттік ақшалай сыйақыға ие болды.
Алматы қ. Мәслихатының XXIX кезектен тыс сессиясында сегізінші Наурызбай ауданы пайда болып , қала ауданы ұлғайған. 2014 жылдың соңында Наурызбай ауданындағы халықтың саны 180 мың адамнан асты.
Ахметжан Есімовтың «Астана ЭКСПО - 2017» Ұлттық компаниясы» Акционерлік қоғамының Басқарма Төрағасы лауазымындағы қызметі
2015 жылғы 9-тамызда Мемлекет басшысының жарлығымен Ахметжан Есімов «Астана ЭКСПО - 2017» Ұлттық компаниясы» Акционерлік қоғамының Басқарма Төрағасы болып тағайындалды. Дәл осы күні ҚР Президентінің Қаулысы бойынша А.С.Есімов Алматы қаласының әкімі қызметінен босатылды (ол бұл қызметте 2008 жылдан бері істеп келген). Ахметжан Есімовке дейін, Астана қаласының әкімі Әділбек Жақсыбеков «Астана ЭКСПО - 2017» Ұлттық Компаниясы» Акционерлік қоғамының Басқарма Төрағасы болған. Ә.Жақсыбеков бұл қызметке Талған Ермегияев тұтқынға алынған соң, Елбасының бұйрығымен 2015 жылғы 11 маусымда тағайындалған болатын. Ахметжан Есімовтың Басқарма Төрағасы болып тағайындалған соң, бірден EXPO-қалашығының құрылысына жоспарланған шығын көлемін 78 миллиард теңгеге қысқартты. Сондай-ақ, компанияның топ-менеджментін екі есе қысқартты. Кейін Ахметжан Есімов отандық мердігерлерді тарту мақсатында өңірлерді аралап, жергілікті бизнес өкілдерімен кездесулер өткізген. Нәтижесінде ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесі нысандарының құрылысына атсалысқан қазақстандық компаниялардың үлесі 90% құрды.
Көрме нысандары құрылысының құны бюджет есебінен 302 млрд теңгеге азайды. 2017 жылғы 21 сәуірде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев көрменің дайындық деңгейіне баға берді. «Көрменің лайықты деңгейде ұйымдастырылуы әлемдік қауымдастыққа тәуелсіз Қазақстанның тағы бір жетістігін көрсетеді», - деп атап өтті Н.Назарбаев. 2017 жылғы 23-ақпанда Халықаралық көрмелер бюросының Бас хатшысы Висенте Лоссерталес «Астана ЭКСПО-2017» көрмесінің нысандарын тексеріп шыққанан кейін «ЭКСПО-2017 соңғы 25 жыл ішіндегі ең үздік көрме болады», - деп мәлімдеді.
Үш ай ішінде, яғни 10-маусым мен 9-қыркүйек аралығында ЭКСПО-2017 Халықаралық мамандандырылған көрмесіне  4 000 000 жуық адам келген. ЭКСПО-2017 кезінде 28 мемлекет басшысы, 13 парламент спикері мен Бас хатшы, 10 премьер-министр, 26 премьер-министрдің орынбасары, 70 министр мен 48 министр орынбасарларының қатысуымен 220 ресми іс-шара ұйымдастырылды. Энергетика, құрылыс, инвестиция салаларында Қазақстанның іскер және ғылыми-білім беру саласының өкілдері мен қатысушы елдер арасында 39 келісім жасалған. ЭКСПО-2017 көрмесінде 193 «жасыл» технология таныстырылып, оның дені Қазақстанда сәтті енгізіліп жатыр. «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ бюджетін оңтайландыру арқасында 364 миллиард теңге үнемделді, бұл көрсеткіш жобаның бастапқы құнынан 44,6% аз. Көрме Қазақстанның экономикасына едәуір мультипликативтік әсерін тигізді. 1400 астам шағын және орта бизнес кәсіпорны жалпы сомасы 640 миллиард теңге көлемінде тауар мен қызметке тапсырыс алған. 50 мыңнан астам жұмыс орны ашылды. Туроператорлардың қызметіне деген сұраныс екі есеге артты. Астанадағы кәсіпкерлік субъектілерінің саны 10% көбейді. Елорданың бюджетіне қызмет көрсету саласынан түскен салық көлемі 1,2 есеге өсті. EXPO 2017 жабылу салтанатында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстанның астанасы жаһандық назарға ілігіп, бүкіл әлемнің көңілін өзіне аударды. National Geographic журналының шешімімен, Астана «Болашақ қаласы» аталымын жеңіп алды. Сонымен қатар New York Times газетінің мәліметінше, Қазақстан саяхаттап баруға лайықты елдер тізіміне енген. Жалпы EXPO аясында 6000 астам алуан түрлі шаралар өткізілді. Біздің еліміз еуразиялық өңірдің қарқынды дамып отырған мемлекеті ретінде өз имиджін нығайта түсті. EXPO феномені ғылым, бизнес және қоғамның нәтижелі және өнімді өзара әрекеттесуге септігін тигізді», - деп мәлімдеді. ЭКСПО-2017 шетелдік меймандар тарапынан жоғары бағаға ие болды. EXPO-2017 мұрасының нысандары туристік орын ретінде қызмет етуді жалғастырып келеді.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданында туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның Люксембургтағы елшілері Санат:Қазақстанның Нидерландтағы елшілері Санат:Қазақстанның Бельгиядағы елшілері Санат:Қазақстан премьер-министрінің орынбасарлары Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшылары Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері Санат:Алматы әкімдері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Отан орденінің иегерлері Санат:Қазақстанның Еңбек Ерлері Санат:Қазақстан министрлері
Парасат-пайым
Парасат-пайым — 2011 жылы Алматы қаласы «Баянжүрек» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — С. Иманасов. Беттер саны — 420.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7008-50-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Баянжүрек баспасының кітаптары
Мырзашөл
Мырзашөл – Сырдарияның жоғарғы бойының сол жағын алып жатқан құмды шөл.
Географиялық орны
Солтүстік жағы Түркістан облысы жеріне кіреді.
Жер бедері
Қызылқұмға ұласатын қазақстандық Мырзашөлдің абсолюттік биіктігі 150–250 м келген құм төбелі, белесті жазық.
Климаты
Климаты қуаң континенттік. Қысы жылы, жазы ыстық және ұзақ болады; ауаның орташа температурасы қаңтарда -2,1С, шілдеде 27,9С. Жауын-шашын мөлшері 200-240 мм. Жер асты суының қоры мол (қ. Қызылқұм артезиан алабы).
Топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Негізінен сұр топырақты келеді, сортаңдау жерлері де кездеседі. Көктемде эфемерлік шөптесін өсімдік қалың өседі, кейін бұлар қурап кетеді де, жазда жусан, жантақ тектес өсімдіктер сақталады. Ақбөкен, қасқыр, түлкі, қарсақ, құмқоян, бауырымен жорғалаушылардың түрлері; құстардан қырғауыл, үйрек, бөдене, дуадақ, тағы басқа кездеседі.
Игерілуі
Мырзашөл өңірін игеру 20 ғасырдың 20-жылдары Түркістан өңірін суландыру және суармалы егіншіліктің аумағын едәуір ұлғайту мақсатында жүргізілген ирригациялық жұмыстардан басталды. 2-дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары Мырзашөл өңірінде Шардара бөгені, Қызылқұм суару жүйесі сияқты жасанды айдындар іске қосылды және бұлардың негізінде Мырзашөл суару-суландыру жүйесі қалыптастырылды. Мырзашөлдегі Мақтаарал, Шардара аудандары республикадағы мақта өсіруші басты алқаптардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы құмдары
Ел тізімі (халықтың табиғи өсімі)
thumb|300px|Халықтың табиғи өсімі, 2010 ж.
Бұл мақалада әр елдегі халықтың табиғи өсімі жайлы мағлұмат көрсетілген. Халықтың табиғи өсімі елдегі туу (1000 адамға шаққандағы туу) мен өлімнің (1000 адамға шаққандағы өлім) айырмасы ретінде келтірілген. Кестедегі туу мен өлім CIA World Factbook бағалауы бойынша жазылған.
Сыртқы сілтемелер
|html Қазақ ұлты: этнодемографиялық даму белестері
Жәдік әулеті
Жәдік әулеті – Жәдік сұлтаннан тараған әулет. Ол қазақ хандығының негізін салушылардың бірі – Жәнібек ханның тоғызыншы ұлы. В.В. Вельяминов – Зернов 1864 жылы өзінің “Исследование о Касимовских царях и царевичах” атты еңбегінде Жауық (Джаук) есімін Жәдік (Джадик) деп оқу керектігін, өйткені Жәдік пен басқа да деректерде келтірілетін Йадық есімінің бір адам екенін жазған. Жәдік Өсек сұлтанның туған бауыры еді. Жәдік пен оның ұрпақтары жөніндегі негізгі деректерді Қадырғали Жалайыр (17 ғасырда) келтіреді. Ол былай деп жазады: “Қасым хан өмір сүрген кезде Жәдік хан да өмір сүрді, оны Жыланды төбеде болған шайқаста Шығым мырзаның ұлдарының біреуі өлтірді. Оның бейіті Үргеніштегі Бақырған атада. Жәдік ханның әйелдері мен ұлдары көп болды, ұлдарының ішіндегі ең белгілілері – Тоғым хан, Бөкей сұлтан, Шығай хан, Мәлік сұлтан. Соңғыларының анасы Абайхан бегім болды. Тоғым ханның ұлдары Тоғыз сары деп аталады. Тоғым хан Мәліктің ұлы Бәшібек сұлтанмен, барлық Тоғыз Сары бірге Жаға атаның шегінде қаза тапты. Жәдік әулетінде 37 белгілі сұлтан болды”. В.В. Бартольдтың айтуынша Тоғым ханмен бірге болған бұл 37 сұлтан Моғолстан ханы Рашидпен 1537 – 38 жылдары болған шайқаста қаза тапқан. Бартольдтың деректерін белгілі ирантанушы О.Ф. Акимушкин де растайды.
Қазақтың атақты билеушілері: тағы басқалар Жәдік әулетінен шыққан. Олар Жәдіктің кейін қазақ ханы ретінде таққа отырған ұлы – Шығайдың ұрпақтары болатын. Жәдіктің Қыдырғали бек атаған 4 ұлынан басқа Йанги (Жаңа) Баһадүр-сұлтан атты ұлы да белгілі. Ол жөнінде Хафиз Таныштың “Шараф-наме-ий” еңбегінде баяндалады.
Дереккөздер
Санат:Жәдік әулеті
Андрия Живкович
Андрия Живкович (серб. Андрија Живковић; 11 шілде 1996, Ниш) — серб футболшысы, «Партизан» клубының шабуылшысы.
Мансабы
Андрия өзінің футболшы мансабын туған қаласындағы «Национал» клубында бастап, 2009 жылы «Партизан» клубына қосылды. 2013 жылы 28 сәуірде «Нови Пазар» клубына қарсы ойнында Андрияның «Партизан» клубындағы алғашқы кездесуін өткізді. Алғашқы голын 2013 жылы 25 тамызда «Раднички» клубына қарсы ойынында алғашқы голын соқты. 2013/14 маусымда он ойында төрт гол соқты.
Андрия Сербияның жас құрамасында ойнаған. 2013 жылы 11 қазанда Серюия құрамасындағы алғашқы ойынын өткізіп, құрама тарихындағы ең жас ойыншы атанды.
IC 3239
IC 3239 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Irr (бұрыс галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40187, ZWG 70.38, VCC 620.
Сыртқы сілтемелер
IC 3239 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Салюкувож
Салюкувож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Салюкую өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Виларинью-даш-Азеньяш
Виларинью-даш-Азеньяш (Vilarinho das Azenhas) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Вила-Флор муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 140 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Нептун
Плутон сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Өтежан Нұрғалиев
Өтежан Нұрғалиев - 1938 жылы 15 тамызда Ақтөбе облысы, Байғанин ауданының «Ақжар» ұжымшарында дүниеге келген.
Еңбек жолы
1964 жылы Қазақ Ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген. 1964 — 1968 жылдары Жарқала орта мектебінде мұғалім, 1968—1969 жылдары «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінде тілші, 1969—1972 жылдары «Қазақ әдебиеті» газетінде тілші, содан кейін «Жалын» баспасында редактор болып қызмет атқарған. Қазақ телевидениесінде жұмыс істеді. 2011 жылы 6 қаңтарда Алматы қаласында өмірден өтті.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Ақтөбе облысы Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:1938 жылы туғандар
Йенс (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Йенс (Берн) (Jens BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Нидау округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 651 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 738, пошта индексі — 2565.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Кіші Янчер
Кіші Янчер — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янчер өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Наталья Артёмовна Коржова
thumb|right|200px| Наталья Артемовна Коржова (1958 жыл 8 сәуір Талдықорған облысы Сарқан қаласы) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері. Украин. Экономика ғылымдарының кандидаты (1990), докторы (2000).
Дереккөздер
Санат:8 сәуірде туғандар Санат:1958 жылы туғандар Санат:Сарқан ауданында туғандар Санат:Саясаттағы Қазақстан әйелдері Санат:Қазақстан украиндері Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан вице-министрлері Санат:Қазақстан еңбек және әлеуметтік қорғау министрлері Санат:Қазақстан қаржы министрлері Санат:Парасат орденінің иегерлері
Сакын-Яха
Сакын-Яха — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Юган өзенінің оң жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 87 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Құралды байқау
Құралды байқау - спорттық гимнастикада жарыс тәртібіне сәйкес баға алу үшін жаттығулар орындалатын құралдарды әр гимнастың алдын ала сынап (бой үйретіп) көруі.
Сакын-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құралды байқау
Санат:Спорт Санат:Терминология
NGC 2768
NGC 2768 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E6 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Мал сүрлеулері
Мал сүрлеулері - тау және төбе беткейлерінде саты тәрізді орналасқан, горизонталь немесе сол еңіс микробедер пішіндері. Малдың беткей бойымен әрі-бері жайылып жүруінен немесе борпылдақ түзілімдердің ауырлық күшінің әсерінен төмен сырғуынан немесе солифлюкцияның нәтижесінде түзіледі.
NGC 2768
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2768 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25915, UGC 4821, MCG 10-13-65, ZWG 288,26.
Мал сүрлеулері
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
NGC 2768
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Приморское (Шығыс Қазақстан облысы)
Приморское — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы, Новохайрузов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы Үлкен Нарын ауылынан батысқа қарай 11 км-дей жерде, Бұқтырма бөгенінің солтүстік жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 333 адам (158 ер адам және 175 әйел адам) болса, 2009 жылы 199 адамды (89 ер адам және 110 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы елді мекендері
Глухая Шада
Глухая Шада — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шада өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга өзені Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Плутон
Плутон сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Сэнфорд (Мичиган)
Сэнфорд (Sanford) — Мичиган штатының Midland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 943 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-71560.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Илаков-Рыт (Велико Тырново облысы)
Илаков-Рыт (Илаков рът) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5082. Телефон коды — 06151. ЕКАТТЕ коды — 32593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Түркиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Түркияның 13 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 11 нысан мәдени, 2 - аралас критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Түркия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 52 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Түркия
1176 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1176 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1176 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Үлкен Қарабура
Үлкен Қарабура (Чоң-Кара-Буура) — Қырғызстанның Талас облысы Айтматов ауданы, Қарабура айыл аймағы құрамындағы айыл.
Халқы
2009 жылы айылда 2822 адам тұрған.
Дереккөздер
Санат:Айтматов ауданы елді мекендері
Серб тілі
Серб тілі — славян тілдерінің бірі.
Дереккөздер
Санат:Серб тілі
Сайын Шапағатов ауылы
Сайын Шапағатов (2005 жылға дейін — Тельман) — Маңғыстау облысы Түпқараған ауданындағы ауыл, Сайын Шапағатов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орналасуы
Ақтау қаласынан 19 км-дей жерде, Каспий теңізі жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 385 адам (198 ер адам және 187 әйел адам) болса, 2009 жылы 1366 адамды (718 ер адам және 648 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылда 1 мектеп-лицейі, мектеп жанындағы 75 орындық шағын орталық, 1 балабақша, 1 кітапхана, дәрігерлік амбулатория, ардагерлер үйі, 13 сауда нүктесі, 2 дәріхана, фотосалон және полиция бөлімшесі  жұмыс жасайды.
Ауыл маңында орналасқан «Казахстан Каспиан Оффшор Индастриз» ЖШС, Халықаралық «Ақтау әуежайы» АҚ мекемелері қызмет істейді.
Дереккөздер
Санат:Түпқараған ауданы елді мекендері
Пароди Джованни
Пароди Джованни (4.8.1889, Аккуи, Пьемонт,-16.12.1962, Турин)- итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1909 ж. соц. партия қатарына өтті. Турин кәсіпорындарында фабрика-завод советтерін тұңғыш ұйымдастырушыладың бірі. Компартияның (1921) негізін қаласты, оның ОҚ-не сайланып, секциясын, Генуя ұйымын басқарды. Саяси қызметі үшін бірнеше рет түрмеге отырып, елден кетіге мәжбүр болды. 1945ж. Жалпыға бірдей итальяндық еңбек конфедерациясы басқару комитетінің мүшесі және металшылар федерациясының бас секретары болып сайланды. 1945-51ж. ИКП ОК-нің, 1951-62ж. ИКП Орталық Бақылау Комиссиясының (ОБК) мүшесі.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Хафиксбек
Хафиксбек (Havixbeck) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Косфельд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11801 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 52,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 58 020. Қаланың басшысы — Клаус Готчлинг.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Ақкөл Нәбиұлы Отарбаев
Ақкөл Нәбиұлы Отарбаев (1.4.1946 жылы туған, Қармақшы ауданы, қазіргі Ақтөбе ауылы) – баспагер-журналист, зооинженер. ҚазМУ-дің (ҚазҰУ) журналистика факултетін (1969), Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (1986) бітірген. 1971 – 97 жылдары «Қайнар» баспасында редактор, аға редактор, жетекші редактор, шығармашылық топ басшысының орынбасары, бас редактордың орынбасары, 1997 – 2000 жылдары Қазақ ауыл шаруашылық академиясының (кейін ҚР ұлттық академиясы агрардық зерттеулер орталығы) «Бастау» ғылыми-баспа орталығы директорының орынбасары қызметтерін атқарған. 2000 жылдан осы орталықтың директоры, ҚР ауыл шаруашылық министрдігінің қазақ және орыс тілдеріндегі екі ғылыми-теориялық журналының, сондай-ақ, ауыл өміріне арналған әлеумекттік-экономикалық, қоғамдық-саяси ғылыми-практикалық «Жазира» журналының бас редакторы. Орыс тілінен қазақ тіліне 17 кітап аударған. «Сыр маржаны», «Ақ дастарқан», көпшілікке арналған ғылым «Селекция сырлары» атты кітаптардың авторы.
Сілтемелер
Санат:Әдебиет
Санат:1946 жылы туғандар
Заңды тұлғаның таратылуы
Заңды тұлғаның таратылуы — заңды тұлғалар қызметінің тоқтатылуы, оның мәні олардың құқықтары мен міндеттері басқа заңды немесе жеке тұлғаларға өткізілместен олардың істері мен мүлкінің жойылуында. Заңды тұлғалар таратылған кезде олардың өндірістік, сауда, ғылыми-техникалық және қоғамдық қызметі тоқтатылады, олардың несиегерлері қанағаттандырылады, үлескерлік жарналар заңды тұлғалардың мүшелеріне қайтарылады, олардың мүлкі сатылады. Кәсіпорын құрылған мерзімінің аяқталуына байланысты, құрылғандағы мақсатына жеткеннен кейін оның құрылтайшыларының (қатысушыларының) шешімі бойынша, сондай-ақ соттың шешімі бойынша таратылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Телескоптар (оптикада)
=Дереккөздер= Физика 8 сынып оқулығы
Вайкерчлаг (Бад-Гроспертольц қауымы)
Вайкерчлаг (Бад-Гроспертольц қауымы) (Weikertschlag (Gemeinde Bad Großpertholz) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гмюнд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1566 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 82.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 10.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Артнер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вайкерчлаг (Община Бад-Гроспертольц)
Петропавловка (Стерлитамак ауданы)
Петропавловка — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Буриказган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 6 адамды құрады. Пошта индексі — 453161, ОКАТО коды — 80249828002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Салюкушор
Салюкушор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Салюкую өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қырым Кәмиғалиұлы Ахметов
Қырым Кәмиғалиұлы Ахметов  (16.7.1947 жылы туған, Қостанай облысы) – ғалым, медицинаның ғылымдарының докторы (1992 жылы), профессор (1997 жылы).
Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медициналық университетті) бітірген (1971 жылы). 1971 – 1976 жылдары Алматыдағы 4- және 1-қалалық ауруханалардың хирургі, 1976 – 1982 жылдары Мәскеудегі КСРО Орталық нейрохирургия ғылыми-зерттеу институттында аспиранты, 1983 – 2001 жылы қазіргі Хирургия ғылыми орталығында, Сызғанов атындағы, аға, жетекші, бас ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болды. 2001 – 03 жылдары Астанадағы ортопедия және травматология институтында хирург, 2003 – 07 жылдары Ұлттық ғылыми медицина орталығында директордың ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары, 2007 жылдан Қазақ Ұлттық медицина академиясының проректоры. Негізгі ғылыми жұмыстары микрохирургия мәселелеріне арналған. Ахметов Қазақстанда тұңғыш рет науқастардың жарақат нәтижесінде денеден бөлініп қалған қолы мен саусағын қайта жалғастырған (ремплантация).
Ол 200-ге жуық ғылыми жұмыстың, оның ішінде 7 монографияның, 4 авторлық куәліктің, 1 патенттің авторы. Ахметовтың жетекшілігімен 10 кандидаттық диссертация қорғалған. Ахметов “Хирургияда жаңа технологияны зерттеп, оны тәжірибеге енгізу” еңбектер топтамасы үшін Қазақстан Мемлекеттік сыйлығын алған (1999 жылы).
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар Санат:Қостанай облысында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Мәмәйіт Омаров ауылдық округі
Мәмәйіт Омаров ауылдық округі – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мәмәйіт Омаров, Дөнентаев, Көктерек, Сырлықала, Еңбек, Құркөл ауылдары кіреді. Орталығы – Мәмәйіт Омаров ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3724 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Риети
Риети (Rieti) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 47 819 адамды құрайды (2009). Халық тығыздығы 231,1 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 206,52 км² шамасында. Пошта индексі — 2100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Башқұрттар
Башқұрттар (башҡорттар; башҡорт, яғни бас құрт (түркіше бас бөрі)) — түркі тілдес және түркі халықтары топтарына жатқызылатын ұлт, Башқұртстан Республикасының байырғы халқы. Ресейдің Челябі, Қорған, Орынбор, Пермь, Свердловск, Саратов облыстарында, және Қазақстан мен Орта Азияда тұрады. Жалпы саны 1,5 миллион адам (1995); оның 1 миллионындай Башқұртстанда тұрады.
Тілі
Түркі тілдерінің қыпшақ бұтағына жататын башқұрт тілінде сөйлейді. Орыс және татар тілдерін де қолданады. Жазуы кириллицаға негізделген. Қазір қолданыстағы башқұрт әліпбиінде 42 әріп бар.
1177 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1177 жылы туғандар
Башқұрттар
Діні
Ислам дінінің сүннит бұтағын ұстанады.
1177 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1177 жылы қайтыс болғандар
Башқұрттар
Тарихы
Башқұрттар этногенезінің қалыптасуына VII - X ғ-лардағы әр алуан түркі тайпалары (үсерген, байлар, сұраш, маңғауыр, жағалбайлы, тама, бешуыл, кедей, табын, мың, керей, қаңлы, арғын, байұлы, т.б.) ұйытқы болды. XI-XIII ғ-ларда қазіргі башқұрт жерін мекендеген бесене, Еділ бұлғары мен мадияр тайпаларына қыпшақтардың әсері күшейіп, көне башқұрт этносының қыпшақтану бағытында дамуы арта түсті. Бату шапқыншылығы, башқұрт жеріне Қыпшақ даласынан халықтың көптеп қоныс аударуы башқұрттардың қыпшақтану процесін одан әрі жеделдетті. Қазақ халқының этногенезінде шешуші орын алатын түркі тайпаларының басым көпшілігі башқұрт халқының құрамында да кездеседі. Қыпшақ дәуірі башқұрт халқының қалыптасуының (XV - XVI ғ-лар) басты кезеңі болып табылады. XVI ғ-дың орта кезінен Башқұрттар Ресей ипериясының отарына айналды. Башқұрттар әскери қызметке, алтын кен орындарына жұмысқа тартылды.
1177 жыл
Түсініктемелер
*
Башқұрттар
Рулық-тайпалық құрылымы
Негізгі рулық-тайпалық төлсиппаттар (атрибут): тамға, ұран, аруақ (онгон) Тарихи оқиғалар шежіреде атап өтілген. Тайпаның басшысы - би. Құрылтайлар, жиындар және ақсақалдар кеңесі жергілікті басқару органдары ретінде қызмет етті.
XVIII-XIX ғасырларда башқұрттар өміріндегі маңызды орын алған рулық-тайпалық құрылым өзінің маңызын жоғалтып, дәстүр ретінде ғана сақталған.
Кәсібі
Бұрынғы кезде Башқұрттартар негізінен көшпелі мал ш-мен шұғылданып, аң ауласа, XVII-XIX ғ-ларда егіншілікпен айналысып, отырықшылыққа көшті. Тілі мен мәдениеті, қоршаған ортасы татарларға жақын болғанымен, ұлттық тұрмыс-тіршілігі мен дәстүрінде қазақ халқына ұқсастық басым. Мысаслы, қайыстан, теріден жасалған бұйымдар, ер-тұрман, үй жиһазы, ыдыс-аяғы, киіз басу, кілем мен алаша тоқу кәсібі қазақ қолөнеріне ұқсас.
Далалы жерлерде кірпіштен, орманды-далалы аймақтарда ағаштан қима үйлер салады.
Мәдениеті
Ұлттық тағамдары да қазақ халқының ұлттық тағамдарына ұқсайды: айран, құрт-ірімшік, қаймақ, қымыз, т.б.. Бишбармақ, құлдама, салма, чурпаря аталатын тағам түрлері де бар.
Қазақстандағы башқұрттар
1755 жылы башқұрт халқының Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы бағытталған ірі көтерілісі болды. Көтеріліс жеңіліс тапқан шақта башқұрттар Кіші жүздің шекаралас аумағына көшіп барды. Патша жазалауынан қорыққан олардың біршамасы қазақтардың арасына барып пана тапты. Кеңес үкіметі орнағаннан кейінгі жылдары да әртүрлі себептермен башқұрттардың Қазақстанға қоныс аударуы болып отырды. 2014 жылғы есеп бойынша Қазақстанда 17 мыңнан астап башқұрттар тұрады.
Дереккөздер
Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Ресей халықтары Санат:Башқұрттар
Араластырғыш
thumb Араластырғыш -
Шикі құрамды дайындау және араластыру үшін қолданылатын қондырғы. Қоспаларды механикалық араластыру келілерде немесе пішіні әр түрлі, құрылмалы арнайы араластырғыштарда орындалады. Кейде араластыру кезінде араластыру мен ұнтақтап үгу процестері қатар жүргізіледі. Келінің қабырғаларына жабысып қалған қоспаларды оның ортасына түсіріп, қайта араластырады. Араластырғыш шарлы немесе алдын ала шарлар мен сырық өзектер салынған диірмендерде де жургізіледі. Қатты заттарды араластыру үшін иінді араластырғыш қолданылады. Жұмыртқаның ағынан, қаймақтан, жидектен т. б. өнімдерден мусс және крем жасауға арналған құрал. Тұрмыста әр түрлі конструкциялы ара астырғышттар қолданылады — сым спиральді; болат қалақшалы; қолмен бұралатын механикалық, қолмен бұралатын доңғалақ түсті механикалық араластырғыштар. Қолмен бұралатын механикалық араластырғышты жұмыс істеу кезінде тікесінен орнату керек. Түрлі өнімдерді миксерде араластырған қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Витторио-Венето
Витторио-Венето (Vittorio Veneto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 29175 адамды құрайды. Халық тығыздығы 356 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 82 км² шамасында. Пошта индексі — 31029.
Елді мекеннің қамқоршысы — Одерцолық Тициан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 7266
NGC 7266 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
IC 3240
Сыртқы сілтемелер
IC 3240 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 7266
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 1 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7266 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68758, MCG -1-57-6, MK 910, IRAS22213-0419.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Сызықтық тәуелділік
Сызықтық тәуелділік – с1, …, cn коэффициенттерінің ең кем дегенде біреуі нөлден өзгеше болатын өрісі мен векторлық кеңістіктің ''u1 …. un элементтері арасындағы с1u1+ +…+cnun = 0'' түріндегі қатыс. Мысалы, векторлар, сызықтық формалар, бір немесе бірнеше айнымалылардан тұратын функциялар арасындағы сызықтық тәуелділіктерді айтуға болады. ''u1, …. un элементтері арасында сызықтық тәуелділік болса, онда бұл элементтер өзара сызықтық тәуелді деп, ал керісінше жағдайда олар өзара сызықтық тәуелсіз'' деп аталады. ''u1 ,…. un, n≤1'' элементтерінің ең болмағанда біреуі қалғандарының сызықтық комбинациясы, яғни
ui = c1u1+ +…+ci–1uі-1+cі+1uі+1+…+cnun
арқылы өрнектелетін болса, тек сонда ғана бұл элементтер өзара сызықтық тәуелді болады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Сызықтық алгебра
Аид
Аид – ежелгі грек мифологиясында жер асты өлі жандардың патшалығының құдайы. Кронос пен Реяның үлкен ұлы, Зевстің, Посейдонның, Гераның, Деметраның және Гестияның ағасы. Персефонаның күйеуі.
Мифологиясы
Гесиод бойынша, Аид туылғанда, әкесі барлық балаларын жұтып қойды.
Әлемнің үш ағайынды арасында бөлінгеннен кейін, Аидқа жер асты патшалығы берілді.
Аид жер асты қазынасы мен құнарлықтың құдайы деп санаған. Ол жер астынан құнарлылық беріп тұрған.
Кейбір нұсқаларда Аид екінші дәрежедегі кейіпкер. Керексіз, қорқынышты құдай болған. Гомер, Аидты жер асты Зевс деп атайды. Ол аидты ажал құдайы және өз патшалығын өзі қорғап жүреді деп қабылдаған.
Аид пен Персефона
Түңіреңкі Аид – жер асты патшалығында болғанымен, ол олимпиялық құдай деп саналады. Жоғарыға, ол тек жұмысымен немесе ғашықтық сезімін басалмай жатқан кезде ғана шығады. Аид патшалығын, әйелімен бірге биледі. Персефона гүл жинап жүргенде, ол оны ұрлап кетті.
NGC 2765
NGC 2765 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Аид
Геракл
Аид Гераклмен төбелескен кезде ол Пилоса тұрғындары жағында болған. Геракл оны жаралады. Оған жер асты патшалығынан шығып Олимпқа, құдайлар дәрігеріне бару керек болды.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі грек құдайлары
NGC 2765
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 27 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2765 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25646, UGC 4791, MCG 1-24-1, ZWG 33.61, KARA 303.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Самсоновская (Лев тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.