cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өрт
Өрт – бұл адамның өмірі мен денсаулығына, қоғам мен мемлекетке зиянын тигізетін, қоршаған ортаға үлкен материалдық зақым келтіретін, қоршаған ортадағы заттардың бақылаусыз жануы.
Ең күрделі, зиян тигізетін өрттер өртке қауіпті объектілерде және басқа да зақымдау факторлары (жарылыс, улы заттардың жиналуы т.б.) бар объектілерде болады. Сонымен бірге, адамдар көп шоғырланған жерлерде де өрт шығу қаупі бар.
Өрт факторларының әрекеттері
Өрт салдары зақымдау факторларының әрекеттеріне байланысты болады. Оларға жататындар:
Орман өрттері
Орман өрттері құрғақ ауа райы мен жел кездерінде айтарлықтай үлкен территорияға таралып кетеді. Ыстық ауа райы кездерінде, егер жауын-шашын болмаса ормандар құрғап, кез келген абайсыз жанған оттың әсерінен өрт тез таралып кетуі мүмкін. Ең өртке қауіпті орман өсімдіктеріне қарағайлы, жапырақты ағаштар, қыналар, ит бүлдіргендер, аршалар т.б. жатады. Құрғақ құмды топырақты жерлердегі ағаштарға өрт ең жиі әрі тез таралады, бірақ оларды өшіру оңайырақ келеді. Қылқан жапырақты ормандардағы түскен жапырақтар, бұталар және құрғақ шөптер қауіпті өрт тудырады. Олар үлкен зардап шектіреді.
Өндіріс орындарындағы өрт
Өндірістегі өрттердің негізгі себептеріне құрал-жабдықтардың технологиялық жұмыс тәртібінің бұзылуы, электр жабдықтарының ақаулылығы, жабдықтардың жөндеу жұмыстарына нашар дайындалығы, әртүрлі материалдардың өздігінен жануы және т.б. жатады.
Жарылыс кезінде өртті болдырмау үшін ыстық жанғыш, жарылысқа қауіпті ортаның пайда болуына мүмкіндік бермей, оталдыру көзінің пайда болуына кедергі жасау керек.
Өрт қауіпсіздігі
Өрт қауіпсіздігі – бұл өрт болу мүмкіндігін болдырмау және оның пайда болған кезінде адамдарға, құрылыс және материалдық құндылықтарға өрттің қауіпті факторларының жағымсыз әсерлерін жою үшін қажетті шараларды қолдану болып саналады.
Өрт қауіпсіздігі өрттің алдын алу шаралары мен және белсенді өрт қорғанысымен қамтамасыз етіледі. Өрттің алдын алу болып өртті болдырмау немесе оның салдарын азайтуға бағытталған іс-шаралардың кешені саналады. Белсенді өрт қорғанысы – бұл өрт немесе жарылысқа қауіпті жағдайларымен белсенді күресуді қамтамасыз ету шаралары.
Өрттің алдын алу шаралары
Құрылыстық-жобалау шаралары - ғимараттар мен құрылыстардың отқа төзімділігімен анықталады (конструкция материалдары жанғыш, қиын жанатын, жанбайтын болып бөлінеді). Отқа төзімділік шегі дегеніміз – бұл оттың әсерінен құрылыс конструкцияларының бірінші сызат пайда болғанға дейінгі шыдайтын уақыт интервалы. Барлық құрылыс конструкциялары отқа төзімділік шегі бойынша 8 деңгейге бөлінеді. Ғимараттардың отқа төзімділік деңгейіне байланысты өрт кезінде эвакуациялау үшін шығатын жерлерге дейінгі қашықтықтар белгіленеді.
Техникалық шаралары: Ұйымдастырушылық шаралар - құрамына өрт қауіпсіздігі бойынша оқу өткізу, өрт қауіпсіздігі шараларының сақталуын тексеру кіреді.
Өрт сөндіру тәсілдері
Өрт сөндірудің келесі тәсілдері қарастырылады: Өрт сөндіру заттары ретінде су, құм, көпіршіктер, ұнтақтар, өрт тудырмайтын газ тәріздес заттар, инертті газдар, булар қолданылады.
Өрт сөндіру құралдары
Өрт сөндіру құралдары 2-ге бөлінеді: Кез келген объектілерді эксплуатациялауды (туристік фирмаларды, қонақ үйлерді, демалыс базаларын) бекітілген нормативті құжаттар талаптарына сай қатаң түрде жүзеге асыру қажет.
Барлық қоғамдық және өндірістік ғимараттарда нақты көрсетілген кедергісіз тез шығуға кепіл беретін апатты жағдайларда шығатын жерлер болуы тиіс. Есіктер іш жағынан ашылуы керек. Бұл жерлерде кедергі келтіретін бөгде заттар мен отқа жанғын материалдар болмауы керек. Бұдан басқа да құтқару жолдары қарастырылуы жөн (мысалы, сыртқа шығатын сатылар мен шатырға шығатын жерлер). Өрт кезінде ешқашан лифтті қолдануға болмайды.
Тағы қараңыз
Санат:Табиғат апаттары Санат:Апаттар
Тюкенье
Тюкенье (Tucquegnieux) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,20 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54536, пошта индексі — 54640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2595 адамды құрады. Халық тығыздығы — 282,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Ескей
Ескей (Escœuilles) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62308, пошта индексі — 62850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 447 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сен-Лоран-д'Егуз
Коммунаның INSEE коды — 30276, пошта индексі — 30220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3246 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Көп кескішті кеңейжоңғы құрал
Көп кескішті кеңейжоңғы құрал (Многорезцовый расточный инструмент) — құралбілік біріктірілген кескіштерден (кеңейжоңғы тілімшелерден) түратын және көп сатылық тесіктерді өндеуге арналған кескіш құрал.
Валерий Иванович Логинов
Валерий Иванович Логинов (1943 Алматы). (1970), төреші, әдістемеші-нұсқаушы. "Торельник" және "Алтын орман" туристер базасының аға нұсқаушысы жұмысын атқарған. Қазақ туристік кеңесінің бақылау-құтқару қызметін басқарған (XX ғ. 70 ж.).
Дереккөздер
Санат:1943 жылы туғандар Санат:Қазақстан төрешілері
Сейковци (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5344. Телефон коды — 06711. ЕКАТТЕ коды — 66007.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Ле-Фидлер
Ле-Фидлер (Le Fidelaire) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27242, пошта индексі — 27190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 990 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
IC 4075
IC 4075 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4075 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
650 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:650 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:650 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Неміс әдебиеті
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Алдейя-да-Понте
Алдейя-да-Понте (Aldeia da Ponte) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
NGC 3455
NGC 3455 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Үлкен Кемпаж
Үлкен Кемпаж — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ляпин өзенінің сол жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 289 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жолдың жиегі
Жолдың жиегі, жағасы - көлік құралдарының қысқа мерзімге тоқтауына не болмаса жол белгілерін орнатуға арналған жолдың жүріс бөлегінің жиегіндегі жер, топырақ немесе қатты жолақ.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Эшапоран
Эшапоран (Echaporã) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Марилия экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 203 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 514,587 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қазақ халық поэзиясы
Қазақ халық поэзиясы - қазақ әдебиетінің бір саласы.
Қазақ халқының саяси-әлеуметтік, қоғамдық-тарихи даму сатыларына тән көркемдік-эстетикалық талғам-түйсігін, этикалық және философиялық талап-тұжырымын танытады. Көне дәуірлерден бастау алатын қазақ халық поэзиясы синкретті (ажыратылмас) құбылыс. Сондықтан оның халық ауыз әдебиетімен, музыка мәдениетімен, фольклормен тоғысар арнасы мол. Қазақ халық поэзиясында елдік жолындағы ерлік пен өрлік, рух асқақтығы мен қайсар батырлық, табиғаттың ғажайып үйлесімді көрінісі, ғашықтықтың күйініш-сүйініші, рухани асқақ сезім, адам мейірімі мен дүниетанымы ажырамас тұтастықта көрініс табады. Қазақ халық поэзиясының жанрлық құрамы сан салалы. Дастан, толғау, айтыс, жыр, т.б. бастауын халық шығармасынан алады. Қазақ халық поэзиясын жанрлық, түрлік жағынан Ахмет Байтұрсынұлы, Х.Досмұхамедұлы, М.О.Әуезов, С.Сейфуллин, Б.Кенжебаев, М.Ғабдуллин, Е.С.Ысмайылов, М.С.Сильченко, т.б. ғалымдар ғылыми тұрғыдан жүйеледі. Әуезов қазақ халық өлеңдеріне сыршылдық салт өлеңдер деген анықтама бере отырып, оны туу ретіне қарай үш түрге бөлген:
Қоштасудың өзін іштей тақырыптарға бөледі: а) жермен қоштасу, елмен қоштасу; ә) өмірдің өткен шағымен қоштасу; б) өтіп бара жатқан заманмен қоштасу. Досмұхамедұлы қазақ фольклорының жанрлары мен түрлерін жүйелеп, халық поэзиясының шілдехана, бесік жыры, ғашықтық әдебиет, үйлену тойы жырлары (жар-жар, тойбастар, беташар), қоштасу, көрісу, сәлем, сәлемдеме, жерлеу, мақтау, көңіл айту жырлары, бата мен алғыс, қарғыс, болжам өлеңдер, насихат, зар заман мен толғау, батырлық жырлар, тарихи өлеңдер, тұрмыстық жырлар, жарапазан түрлерін атайды.
Н.Төреқұлов ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдерінің (лирика) жеті саладан тұратынын көрсетеді:
Бұл ретте халық мәдениетінің, ән-күй өнерінің өкілдері Сегіз сері, Біржан сал, Ақан сері, Жаяу Мұса, Шашубай, т.б. сал-серілер шығармашылығы қазақ халық поэзиясындағы лириканың тамаша үлгілері болып табылады. Сал-серілер – әншілік өнер мектебін қалыптастыра отырып, халықтық поэзияны көркемдік, тақырыптық, идеялық арнада дамытты. Әнші-ақындар поэзиясы қазақ әдебиетінде ерекше дәстүрлер қалыптастырды. Мыс, Арқадағы Біржан сал, Ақан сері, Батыс Қазақстандағы Мұхит, Сыр бойындағы Нартай дәстүрі соның дәлелі.
Қазақ халық поэзиясы – ұлттық рухани мәдениеттің асыл арнасы, ажырамас бөлігі болғандықтан, дәуір талабына, замана рухына сай жаңарып, жаңғырып отырады. Бұл ретте Жамбыл, Нұрпейіс, Иса, Доскей, Шашубай, Төлеу, Нартай, Естай, Кенен Әзірбаев, Үмбетәлі, Көшен, Нұрқан, Нұрлыбек, Сәт, Омар, Қалқа сынды халық ақындарының шығармалары халық әдебиеті дәстүрлерін сақтаудағы, жалғастырудағы қазақ халық поэзиясының өміршеңдігін айқындайды. Мұның өзі халық талантының сарқылмас көркемдік қуатын да танытады. Қазақ халық поэзиясының көркемдігі, бейнелілігі қашанда ақындық шеберлікті ұштауда үлкен маңызға ие және қоғамдық-әлеуметтік сипаты, тәлім-тәрбиелік мәні зор. Өлең, жыр түрінде шығарылатын қазақ халық поэзиясы өмір құбылысын, адамның жан әлемін сыршылдықпен, сезімталдықпен көркем, бейнелі түрде жеткізеді.
Шибұлақ
Шибұлақ — Ақтөбе облысы Темір ауданы, Қайынды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шұбарқұдық кентінен солтүстік-батысқа қарай 75 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 377 адам (191 ер адам және 186 әйел адам) болса, 2009 жылы 196 адамды (97 ер адам және 99 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы елді мекендері
Еланчикбаш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кызылсай (өзен)
Кызылсай — Ресейдегі өзен. Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Киргильдысай өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Орск қаласынан Сакмара өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орынбор облысы өзендері
Арал қыстақ
Арал қыстақ — Жамбыл облысы Меркі ауданы, Андас батыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Меркі ауылынан шығысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 463 адам (2009).
Кіші Хехеган-Яга
Кіші Хехеган-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черная өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Арал қыстақ
Тарихы
"Арал қыстақ" деп аталуы ауылдың аралда отырғандығынан, төңірегінің бәрі байламта су. Бұл су Кеңес өкіметі тұсында егін суаруға кеңінен пайдаланылған. Арал қыстақ уағында колхоз болған. 1950 жылдары Қызыл қыстақ колхозына біріктіліді.
Кіші Хехеган-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Арал қыстақ
Инфрақұрылымы
Ауылда бастауыш мектеп, фельдшерлік пункт бар.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері
Кастель-д’Аяно
Кастель-д’Аяно (Castel d’Aiano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Болонья провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1989 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45 км² шамасында. Пошта индексі — 40034.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Вален (Базель-Ланд)
250px|thumb|Картада орналасуы Вален (Базель-Ланд) (Wahlen BL) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Лауфен округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1357 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.42 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2792, пошта индексі — 4246.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Жайлау (шарап)
Жайлау — хош иістендірген шарап; елімізде өсірілетін ақ және қызыл жүзім сұрыптарынан дайындалады. Ақ, қызғылт және қызыл маркалы үш шарап түрі шығарылады. Құрамында спирт — 18%, қант — 7%, титрленетін қышқылдығы 6 г/л. Шараптың бүл түрлерін; дайындауда көкемарал, кермек жалбыз, иір тамыр, ащы жусан, жұпаргүл, қазтаңдай, шілтер жапырақты шайқурай, жебіршөп ингредиенттерінің тұнбасы пайдаланылады. 1983 жылдан шығарылады.
Дереккөздер
Санат:Шараптар
Молдағали Қуантаев
Қуантаев Молдағали (1913 жылы туған, Шыңғырлау ауданы, Тасбүлақ ауылы) - өндірісті ұйымдастырушы, Соц. Еңбек Ері (1957). Еңбек жолын Тасбұлақ кеңесінде хатшы болып бастаған.
1932-42 жылы Ақтөбе облысы Жиренқопа кеңшарында, Орынбор облысының мыс-күкірт зауытында жұмысшы болған.
1942-1943 жылдары Армия қатарында, кейін Ақтөбе облысы «Қазақстанның 15 жылдығы» атындағы кеңшарда зоотехник қызметін атқарған.
Шыңғырлау ауданындағы «Қызыл партизан» ұжымшарының төрағасы (1951-1961) болып, еңбек ұжымын бітік егін өсіруге жұмылдырғаны үшін Қуантаевқа сол кездегі ең мәртебелі атақ берілді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дәулетбай (ру)
Дәулетбай баба өмірбаяны
Дәулетбай Текеұлы XVIII ғасырда өмір сүрген. Алатаудың бауыры, Түрген өзенінің бойында дүниеге келген.
Жоңғарлармен соғыста жанқиярлық ерлік көрсеткен, ел арасында аса беделді, көсем адам болған. Ол туралы халық арасындағы аңыздарға қоса Қазыбек би Тауасарұлының «Түп тұқияннан өзіме шейін» атты кітабында: «Менің бабам Матайға дейін би болған, үлкен ақыл иесі болған адам»- деп жазылған Дәулетбай баба жайында.
Дәулетбай - Бұқар жыраудың «Қалданменен ұрысып» жырында аталатын  Сатай батырдың туған ағасы, Бөлек батырдың  атасы. Бөлектің дұлығасы мен қылышы қазір Астанадағы Президент  мұражайында сақтаулы. Сатай мен Бөлек батырлар 1731 жылы  қазақ халқының  Ақпатшаға жазған, Төле би  бастаған  қазақ зиялылары  қол қойған  хатта  Төле би, Сатай, Бөлек  болып  аталғаны тарихтан  белгілі, сондықтан  ұлы Жамбыл ақын Жүнісбай  болысқа арналған өлеңінде: « Жүнісбайға  жүгінем, кешегі хан Сатайдың ұрпағы  бұл »-деп тегін айтпаған. Н.Аристовтың «Уйсуны, Киргизы или кара киргизы» атты кітабында 1785 жылға дейін  Аякөз  маңын  мекендеген  шапырашты  тайпасының 1500 ден астам түтінін Қойсоймас  Қараша би мен Асыл Даулетбай бидің  басқарғанын айтады. Сол Даулетбай бабаның ұрпақтары  XVIII ғасырдың аяғы, IX ғасырдың басында баба қонысы  Түргенге  қоныс аударып,  Түрген өзенінің басы  Ілеге құяр  сағасын  мекендеген екен.
Дәулетбай руының ішкі құрамы
Қазіргі Дәулетбай ұрпақтары оның төрт баласынан таралған:
Ұрпақтарының мекені
XVIII  ғасырдың басында  Ақтабан Шұбырындыға ұрынған ұрпақтары  Шығыс Қазақстандағы  Аягөзге дейін  барғаны  тарихтан белгілі. Қалмақпен келісіп  «Мамырсу келісіміне» (Ресей,Қытай, Қалмақтар жане Абылай бастаған  қазақтар) қол қойғаннан кейін 1757 жылы өз мекеніне қайта оралған. Одан кейін орыс келгенше  (1854 ж.)  осы аталған атаның ұрпақтары Түрген  өзенінің  сағасын мекендеп, қыста Ілені қыстап, жазда Асыны  жайлап күн кешкен. Кейін орыс станициалары келіп қазіргі Бәйдібек би (Маловодное), Түргенге орналасқан  кезде жерінен  көшірілген ел тау сағасынан төменге  ысырылған. Кейін Жүнісбай болыс болып  орыспен жер бөліскен  құжатта Түрген елінің  шекарасын  белгілеген кезде бұл жерлер  Даулетбай  бабаның  ұрпақтары мекендеген  Жаман ауылы деп аталған. Бұл жайлы сол кездегі сақталған тарихи құжаттарда айтылған.
Бүгінде ұрпақтары негізінен Алматы облысының Еңбекшіқазақ, Талғар аудандарында және Алматы қаласында мекен етеді.
Туған мекені қазіргі Ақши ауылы
Еңбекшіқазақ ауданындағы Ақши ауылы - Дәулетбайдың кіндік қаны тамған Түрген өзенінің бойында орналасқан. Автохонды, яғни жергілікті халық дерлік Текенің Дәулетбай руынан құралған.
Қазіргі Ақши аталып жүрген ауылдың тұрған жерінде бұрын ешқандай ауыл болмаған. 1929 жылы колхозды ұйымдастырған кезінде жоғары - төмен қоныстанған елдерді бұрынғы Жаман (болыс аты, Дәулетбайдың ұрпағы) ауылының оңтүстік жағындағы осы бір қыратты құрғақ жерге  қоныстандырған. Бұл ауылдың батыс жағында түрікпендердің ауылы - Серғазының  бағы, солтүстік - батысында   Шыбыл  атаның  балалары  қоныстанғанымен, негізгі халық Дәулетбай бабаның  кіндігінен тараған  төрт атаның – Қара, Сарыбай, Рысбай, Шақа бұтақтарынан  өскен ел болған. Сондықтан 1956 жылғы,  Совет Одағы Коммунистік   партиясының орталық  комитетінде  билікке  талас аяқталғанша, колхоз  Мирзоян, Голащекин,  ең соңында Каганович атанған, оған дейінгі  құжаттарда  Жаман ауылдық  сайлау округі деп аталып,  Түрген елі Дәулетбай  ауылына  қарасты  әкімшілік аумаққа кірген. Бұл атау 1957 жылға дейін сақталғанын сол кездегі  Сайлау  құжаттарын  көтерген адамдардың көзі жетеді.
2009 жылы Дәулетбай бабаның 300 жылдығына арналған аста Ақши ауылының тұрғындары ауылдың атын Дәулетбай бабаға беру ұсынысын жасады.
2015 жылдың 16 маусымында және 16 шілдесінде ауыл тұрғындарының жиыны өтіп, халықтың басым көпшілігі ауыл атын өзгертуді құптады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шапырашты Санат:Ұлы жүз
Санат:Қазақ рулары
Никифора
Никифора — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Немда өзенінің оң жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Этнонимика
Этнонимика(грек. ethnos – халық, тайпа, onyma – ат, есім) – ономастиканың этнонимдердің шығуы мен таралуын, қолданылуын және құрылымын зерттейтін саласы.
Этнонимдер – тарихи лексиканың ерекше түрі. Бұл этн. құрылым бірлестіктердің (ұлттар мен халықтардың, тайпалар мен тайпалық одақтардың, рулардың) аттары. Этнонимдер құрылымы мен жүйесіне қарай макроэтноним және микроэтноним болып екіге бөлінеді. Макроэтнонимдер – ірі этностар мен этн. одақтарды (орыстар, арабтар, қытайлар, үндістер, т.б.), микроэтнонимдер – кішігірім рулар мен тайпа, ата атауларды (пешенегтер, балталы, бағаналы, ашамайлы, тама, баба, жәнібек, таз, т.б.) зерттейді. Этнографтар мен тарихшылар этнонимдердің шығуын, пайда болуын, тарихи кезеңдері мен таралу шегін зерттесе, тіл мамандары олардың тілдік табиғатын зерттейді. Яғни олардың лексик. құрамын, семантикасы мен мағынасын ашып, этимол. тұрғыдан қарастырады. Этнонимдердің лексик. құрамы әр түрлі. Кейбірі б.з.б. ежелгі замандарға тән болса (үйсін, қаңлы,қыпшақ), басым тобы орта ғ-ға, ал көпшілігі 16 – 18 ғ-ларға саяды. Этнонимдердің ішінде ру аттарының 19 ғ-дың орта кезінде тоқталғаны мәлім. Қазақ этнонимдерінің негізгі көзі – қазақ антропонимдері. Бұрын ру, тайпа аттарынан жер-су (өзен, тау, бұлақ) аттары қойылып келсе, қазір бұл кездеспейтін құбылыс. Бұрыннан келе жатқан Үйсінтау, Арғанаты, Меркі, Қыпшақ, Керей, Қоңырат сияқты жер-су аттары этнотопоним деп аталады. Яғни этнонимдерден жасалған топонимдер.
Қазақ этнонимдері туралы этнограф, тілші ғалымдар Ш.Уәлиханов, А.Левшин, Н.Аристов, В.В. Радлов, В.В. Бартольд, А.Бернштам, Ә.Марғұлан, С.Аманжолов, Ә.Қайдаров, С.Толыбеков, Т.Жанұзақов, І.Салғарин, А.Әбдірахманов, т.б. зерттеу еңбектерінде түрлі бағытта қарастырылған. Соңғы жылдары қазақ этнонимдері – қазақ шежірелері жеке-жеке кітап болып жарық көруде. Әдеб.: Аристов Н.А., Опыт выяснения этнического состава казахов Большой орды и кара-киргизов. Живая старина, вып. 3 – 4, СПб., 1894; Аманжолов С.А., Вопросы диалектологии и истории, А., 1959; Әбдірахманов А., Қазақстан этнонимикасы, А., 1979; Джанузаков Т., Очерк казахской ономастики, А., 1982; Валиханов Ч., Соб. соч. в пяти томах, т.1, А., 1984. Т. Жанұзақов
Цойчах
Цойчах (Zeutschach) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Мурау округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 237 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18.34 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MU, ресми идентификациялық коды — 6 14 35.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
651 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:651 жылы туғандар
Досжан Қашақұлы
Өкінішке орай, Досжан Қашақұлының өмірі мен қызметін айғақтайтын деректер тым аз. Алайда, халық оның игі істерінің жарқын іздерін бүгін де көріп отыр. Қажылық сапардан оралған соң Досжан ишан Доңызтаудағы Қайнар деген жерде, кейін Шилісуда (қазіргі Ақтөбе облысы, Темір ауданы, Шұбарқұдық елді мекенінің маңындағы Ишан ата кешені) екі үлкен мешіт салғызды. Екінші мешітті Бірман ұста салған. Досжан ишан Ишан ата кешенінде жерленген.
Қызықты деректер
Досжан ишан бір мәліметтерде XIX ғ-дың ортасында әлім руынан шыққан Нұрпейіс ишанмен бірге, енді бірінде 1874 ж. Құнанбаймен бірге Меккедегі қонақүй салған. Бұл туралы Шәкәрім Құдайбердіұлының өзінің «Түрік, қазақ-қырғыз һәм хандар шежіресі» дейтін еңбегінде былай деген:
651 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:651 жылы қайтыс болғандар
Досжан Қашақұлы
Сыртқы сілтемелер
Санат:1812 жылы туғандар Санат:1896 жылы қайтыс болғандар Санат:Діни тұлғалар
651 жыл
Түсініктемелер
*
Хаймборн
Хаймборн (Heimborn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 289 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 236. Муниципалитеттің басшысы — Вильфрид Шнайдер.
Рётенбах (Альгой)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1694 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09776124. Муниципалитеттің басшысы — Энгельберт Шедлер.
Хаймборн
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Рётенбах (Альгой)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Хаймборн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Айямонте
Айямонте (Ayamonte) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Оксиденталь ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 597 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 142 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 52 км.
Возополь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ковров қаласынан Уводь өзенін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Матросов ауылдық әкімдігі
Матросов ауылдық әкімдігі — Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты болған әкімшілік бірлік. 2019 жылы Молодёжный ауылдық әкімдігімен біріктірілген.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 245 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арқалық қалалық әкімдігінің таратылған ауылдық округтері
Чуфистовка
Чуфистовка (Чуфигстовка) — Ресейдегі өзен. Рязань облысы,Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Средник өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Рязань қаласынан Проня өзенін қоспағанда, Копоново ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жабағы Сүлейменұлы Тәкібаев
Еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері классикалық электродинамикаға, ғарыштық сәулелер физикасына, жоғары энергия физикасына арналған.
Дереккөздер
Санат:28 қыркүйекте туғандар Санат:1919 жылы туғандар Санат:Семейде туғандар Санат:31 қазанда қайтыс болғандар Санат:2016 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:XX ғасыр физиктері Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары Санат:Өзбекстан Ұлттық Университеті түлектері Санат:Нүкіс мемлекеттік педагогикалық институты оқытушылары Санат:Лебедев атындағы физика институты қызметкерлері
Жетісу көшесі (Алматы)
Жетісу көшесі. Көшеге Қазақстанның оңтүстік-шығыс еңірінің атауы берілген. Жетісу - Алматы облысындағы қатар жатқан жеті өзеннің болуына байланысты қойылған.
Көше Жетісу және Медеу аудандарын қиып өтеді. Мақатаев көшесінен басталып Абаканская көшесіне дейін созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Николаевская көшесі. Кешенін ұзындығы - 900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Агесилай II
Агесилай II (Ἀγησίλαος; (б.з.д. 442ж.ш. — б.з.д. 358 ж.ш.) — Спарта патшасы (б.з.д. 401жылдан), қолбасшы және дипломат.
Архидам ІІ-нің баласы, өзінің ағасы Агис ІІ-ің өлімінен кейін б.з.д.399 жылы таққа отырды. Б.з.д. 396-394 жылдары Персияға қарсы соғысып, бірнеше жеңіске жетті.
Б.з.д. 387 (немесе 386) жылдан кейін біраз уақыт Грекияда Спартаның үстемдігін қалпына келтірді.
Флюорография
thumb|200px| Флюорография (лат. fluor — ағыс және грек. grapho — кескінін көрсету, бейнелеу) — фотографиялық пленкаға флюоресценттік (сәулелендіруші) экраннан зерттелетін нысанның рентгендік кескінін алудан тұратын рентгенологиялық зерттеу әдісі. Рентген сәулесі ашылғаннан кейін Флюрографияның негізгі принциптерін италиялық ғалымдар А.Баттелли мен А.Карбассо және америка ғалым Дж. М.Блейер жетілдірді. Флюрографияға түсірген кезде нысанның кескіні кішірейеді. Флюрографияның кішірейтілген (2424 мм немесе 35-35 мм) және үлкейтілген (7070 мм немесе 100100 мм) түрлері болады. Басқа рентгендиагностик. әдістермен салыстырғанда Флюрографияның артықшылығы — клиникасы көпке шейін жасырын болған ауруларды жаппай зерттеуге мүмкіндік береді. Флюрографияны көкірек қуысының, сүт бездерінің, сүйек ауруларының диагностикасын қойғанда қолданады. Флюрографияның 2 түрі: тұрақты және жылжымалы (автобус, вагон) кабинеттер пайдаланылады. Кейбір жұмыс орнындағы қызметкерлер (мыс., балабақша тәрбиешілері, перзертхана қызметкерлері, балалар тағамын үлестіретіндер, мектеп оқытушылары, т.б.) 6 айда бір рет; ал тағам өнеркәсібінде, қоғамдық тамақтану; сан.-гигиен. (шаштаразда, моншада, т.б.) орындарында, дәріханада, жатақханаларда, кітапханаларда, т.б. жұмыс істейтін адамдар жылына бір рет Флюрографиялық тексерістен өтіп отыруы тиіс.
Сілтемелер
Қазақ Энциклопедиясы, 9 том
Санат:Медицина
Вячеслав Досмұхаметов
Вячеслав Зарлықханұлы Досмұхаметов (27 сәуір 1978 жылы Черниговск ауылы,Агаповка ауданы, Челябі облысы, КСРО-да туған) - ресейлік продюссер және әзілқой, сценарист. Ұлты - қазақ.
Биографиясы
2001 жылы Вячеслав Досмұхаметов Челябілік мемлекеттік медицина академиясын, ал 2002 жылы госпитальдық терапия және отбасылық медицина кафедрасында интернатураны бітірген.
Жеке өмірі
Мария Досмұхаметоваға үйленген. Тимур (18 маусым 2011 туған) есімді баласы бар.
Фильмографиясы
Продюсер:
Сценарист:
Ерте Темір дәуіріндегі Жетісу қолалары
Жетісу қолалары
Кездейсоқ олжалар мен көмбелерден табылған мыс және қола заттар сақ тайпаларының материалдық мәдениетінің тарихы жөніндегі жарқын деректемелер болып табылады. Көркемдігі жоғары қола олжалар мен көмбелердің саны жөнінен сақ мәдениеті дамыған басқа аудандардан Жетісуға тең келетіні жоқ. Олардың ішінде барынша назар аудартатындары кола қазандар, құрбандық ыдыстары және шырағдандар жинағы, тұрмыс заттары мен кару-жарақ, әсіресе монументті көркемдеп кұю бұйымдары. Бұлар - төрт аласа аяғы бар, жиегіне канатты арыстандардың мүсіні орналасқан тікбұрышты үстел, сондай- ак төрт мыс және бір темір қазан мен қола шырағданнан тұратын көмбе. Төртбұрышты табақшалардың бұрыштарына орналастырылған шырағдан қанатты жолбарыстардың төрт мүсінімен безендірілген. Басқа бір көмбеден табылған шырағданның дөңгелек табақшасы қуыс конус тәрізді тұғырға бекітілген, жиегінде бірінің сонынан бірі маңғаз басып келе жатқан сегіз жолбарыс бейнеленген, ал табақшаның дәл ортасына айыр өркешті екі түйенін мүсіндік бейнесі бекітілген. Тағы бір шырағдан төрт (үш қола және бір темір) қазанмен бірге Есік каласы маңынан табылды. Шырағданның дөңгелек табақшасы төр көзді конус тәрізді тұғырға орнатылған. Табақша үстінде аттың, ал оның қарсысында шығыстықтарша малдас құрып отырған ер адамның мүсіні бекітілген. Каменское плато маңынан (Алматы каласының төңірегі) копшілігінің жануарлардың аяқтары түрінде жасалған үш аяғы бар он қола қазаннан тұратын көмбе табылды. Жетісу казандары, құрбан шалатын орындары, шырағдандары сақтардың кұю тәжірибесі мен жетік техникасын және көркемдік талғамын дәлелдейтін аса көрнекті мәдениет ескерткіштері болып табылады. Сақтардың көркемдік қола бұйымдарының көптеп табылуы Жетісу тайпаларында кұю ісі өнерінің барынша дамығандығын және олардың мәдениетінің толтумалылығын көрсетеді.
Түгіскен және Үйғарақ
Соңғы сақ заманынын (б. з. б. V—IV ғғ.) біршама жақсы мәлім Қадыр бай-3, Қарашоқы және Қызылауыз сияқты ескерткіштер сол заманға жатады. Шолақ тауларында, Іле озенінің оң жағасында орналасқан Қара- шокы32 қорымында қазылған обаның топырақ пен қиыршықтас араласқан шағын үйіндісі; үйінді үстінде дөңгелек қоршау мен оның сыртынан қоршалған тағы бір қоршаудың тастары болды. Адам жерден казылған шұнқырға жерленген. Кабірдің ішінен б. з. б. V—IV ғасырларға жататын жебелердің ұңғылы қола үштары табылды. Қадырбай-2 (Іле аңғары) қорымының обаларындағы үйінді тас аралас топырақтан тұрғызылып, олардың іргелерін белдеулей тас каланған. Жерден казылған шұңқырдың түбіне қойылған тас жәшіктердің ішінен шалқасынан созылған күйінде, басы солтүстік-батысқа немесе батысқа қаратып жерленген өліктердің сүйектері табылды. Қабірлерден б. з. б. IV—III ғасырларға тән керамикалық ыдыстар, аңдық стильде сәнделген қола тоға және сабы бар қола айна шықты. Жерлеу мезгілі б. з. б. IV—III ғғ. деп белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Әлам әд-Дин әл-Жауһари
Әлам әд-Дин әл-Жауһари (шамасында X―XII ғғ.) ― Отырардан шыққан лексикограф, ақын, ғалым. Исмаил әл-Жауһаридің ұлы. Ол туралы деректер бізге XIII ғасырда өмір сүрген Ибн Саид әл-Кифти мен неміс ғалымы Г. Зутер (1848―1922 жж.) арқылы жеткен. Әлам әд-Дин әл-Жауһаридің жастық шағы Аббас әулеті империясының күйреуі кезінде өткен. Әйтсе де ол жасынан үлкен білім ошақтарынан сусындаған. Сұлтан сарайларында өткен сөз зергерлері мен ғалымдар, ойшыл даналар, өнерпаздар кездесулеріне жиі қатысып тұрған. Ол араб, парсы, үнді тілдерінде жазды. Әлам әд-Дин әл-Жауһари шешендік өнерімен, терең ойларымен тыңдаушыны баурап алатын болған. Ол ата жұртынан шыққан, атақты жерлестері Аббас әл-Жауһари, Әбу Насыр әл-Фараби, Исқақ әл-Фараби шығармаларымен таныс болды. Әлам әд-Дин әл-Жауһари туралы тарихи деректер оның математика саласында аса күрделі еңбектер жазғанын, астрономиялық аспаптар жасау және оларды пайдалану ісінде асқан шеберлігімен танылғанын мәлімдейді. Әлам әд-Дин әл-Жауһаридың ақындығы да бар. Оның бәйіттерінің біршамасы Әйел көркі – жүзінде, Еркек көркі – ісінде дегендей афоризмдік нақыл сарынында жазылған.
Сілтеме
Санат:Тарих
Биомөлшер
Биомөлшер (Биодоза) - ультракүлгіндік сәулеленудің ең аз уақыты, бұл кезде адамның терісі аздап қызарады (бұл эритемді реакция деп аталады). Биомөлшер 24 сағаттан соң тіркеледі. Биомөлшердің ұзақтығы ультракүлгіндік соулеленудің қарқынына байланысты және тәжірибе жолымен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Қызыр Қожа хан
Қызыр қожа хан (1362 – 1399) – Моғолстан ханы (1689 – 99). Ол 1360 ж. Қамараддин бүлігі кезінде аман қалған хан әулетінің өкілі болды. 1389 ж. дулат әмірлері оны хан етіп көтереді. Әмір Темірдің Моғолстанға жасаған жорығына төтеп беру үшін Ақ Орда билеушілерімен одақ құрады. 1390 – 91 ж. Әмір Темір 120 мыңдық әскермен Моғолстанға кіргенде Қызыр қожа хан оған қарсы тұруға төтеп бере алмай Шығыс Түркістанға барып паналайды. Ол жерде Әмір Темірдің әскерінен жеңіліс тауып, оған тәуелді болатындығын мойындайды. ҚЫЗЫР ҚОЖА ХАН бұдан кейінгі кезеңде исламды тарату мақсатында Қытай иеліктеріне бірнеше жорық ұйымдастырды. Оның Мұхаммед, Шами Жақан, Накши Жахан Шер Әлі оғлан атты ұлдары болған.
Дереккөздер
[Қазақстан энциклопедиясы]
Санат:Орталық Азия тарихы Санат:Тұлғалар Санат:1362 жылы туғандар Санат:1399 жылы қайтыс болғандар
Ле-Жарден
Ле-Жарден (Le Jardin) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19092, пошта индексі — 19300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Вентспилс (футбол клубы)
«Вентспилс» (лат. Futbola klubs „Ventspils”) — Латвияның Вентспилс қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Вентспилс" стадионында өткізеді.
Ағартушылар мен академиктардың мүсін аллеясы
Ағартушылар мен академиктардың мүсін аллеясы, Павлодар қ.,  (Ломов, 64).
Вентспилс (футбол клубы)
Тарихы
1997 жылы "Вента" және "Нафта" клубтарының бірігуімен құрылды. Сол жылы-ақ Латвия жоғары лигасында өнер көрсетті. 1999 жылы Интертото кубогына, 2000 жылы УЕФА кубогына қатысты.
Ағартушылар мен академиктардың мүсін аллеясы
С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекетік университеті бас корпусының алдындағы скверде 2003 ж. Павлодар облысы тумалары 9 көрнекті қайраткерлердің мүсіндері орнатылған.
Мүсіндер ікбұрыш субүріккішті жағалай екі қатар болып бір-біріне қарамақарсы орнатылған.
Вентспилс (футбол клубы)
Тарихы
2009 жылы УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңіне өтіп, еуротурнирлердің топтық кезеңінде ойнаған тұңғыш Латвия клубы атанды.
2021 жылы 9 маусымда сыбайластықпен айыпталып, 2027 жылға дейін еурокубоктерге қатыса алмайтын болды.
Сілтемелер
Санат:1997 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Латвия футбол клубтары
Ағартушылар мен академиктардың мүсін аллеясы
Оң жақтағы мүсіндер:
Сол жакта академиктердің мүсіндері:
Мүсін аллеясының симметриялық композициясын жеке тұрған – С. Торайғыровқа арналған мүсін аяқтайды. Скверге кіру жерінде мынадай жазуымен гранитік тумба орын тапқан:
Бүгіндегі жастарға оқу міндет, Тек қана оқуменен өнер білмек. Өнер-білім, адалдық, ар-намысты Жоятын надандық қой емсіз індет.
Ескертулер
Санат:Павлодар сәулеті
Ішкі су тоғандары
Ішкі су тоғандары — көлдер, жасанды суқоймалары мен басқа да жер бетіндегі су ресурстары.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Халиуллаға хаты
Халиулла-Абайдың інісі, қ. Өскенбаев.
Халиуллаға хаты - Абайдың Омбыдағы кадет корпусында оқитын інісі Халиуллаға (қ. Өскенбаев) 1866 ж. 8 наурызда жазған хаты. Петербургтегі Күншығыс халықтарын зерттеу ин-тының кітапханасында сақтаулы бұл хатты акад. Ә. Марғұлан тапқан. Кітапханада мұнымен бірге Абайдың Халиуллаға әкесі Құнанбай атынан жазған хаты және ақын аулының молдасы Ғабитханның хаты сақталған. Бұл аса құнды құжаттар кітапханаға 19 ғ-дың 60-жылдары Петербург үн-тінің проф. И. Н. Березин арқылы келіп түскен. Ал, Березинге Омбыдағы кадет корпусы Күншығыс тілдерінің оқытушысы, қазақстандық педагог Н. Ф. Костелецкий жіберген. Халиулламен жақсы қарым-қатынаста болған Косталецкий шәкіртінен қазақтың көне қиссаларын, билер сөздерін, Абай өлеңдерін көшіртіп алған да, баспадан шығару үшін Березинге жіберіп тұрған.
Халиулла - Құнанбайдың Айғыз деген әйелінен туған баласы. Білім қуған інісімен идеялық үлкен ынтымақта болып, сол арқылы орыс әдебиеті мен мәдениетінен көп мағлұмат алған ақын оны өте жақсы көріп, мақтан тұтқан, үлкен қалаларға барып білім алуына көмек көрсеткен. Оған жазған хатында да сол бауырластық ықыласы, оқудағы азаматтың болашағына деген үміт-арманы айқын аңғарылады. Хатты асығыстау жағдайда, Аягөз қаласында жазған. Хат алғаш рет ақын шығармаларының 1961 жылғы бір томдық толық жинағында жарияланды. Кейінгі басылымдарында ешқандай текстол. өзгеріс байқалмайды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Войков атындағы көше (Алматы)
Көшеге Ресейдегі төңкеріске қатысушы, дипломат Петр Лазаревич Войковтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 17.12. 1958 №ЗЗ шешімі) берілген. Войков Петр Лазаревич (1888- 1927) Керчь қаласында дүниеге келген. 1924 жылы Польшада елші қызметін атқарған.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Левско көшесінен басталып Загоскин көшесіне дейін созылып жатыр. Кешенін ұзындығы - 1050 метр.
652 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:652 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Материалдар
Материалдар – өнімді дайындау және өндіріске қызмет көрсету үшін көбінесе еңбек заты ретінде пайдаланылатын әр түрлі заттай элементтер. Өнім тікелей солардан дайындалатын негізгі материалдар және кәсіпорынның өндірістік пайдалану мұқтаждары үшін пайдаланылатын көмекші материалдар (мысалы‚ жағар май) түрлеріне бөлінеді. Олардың жүйелендірілген тізбесін номенклатура деп атайды. Материалдар әрбір өндірістік циклде толық пайдаланылып‚ өзінің құнын дайын өнімге көшіреді‚ сондықтан айналым құралдарына жатқызылады. Өнеркәсіптің өңдеуші салаларында олардың өнімнің өзіндік құнындағы үлес салмағы елеулі, сондықтан оларды ұдайы үнемдеу талап етіледі. Кен өндіруші салаларда негізгі материалдар болмайды‚ өйткені мұнда табиғат заты еңбек заты болып табылады. Материалдардың пайдаланылу деңгейін бағалау үшін бұйымның меншікті материал сыйымдылығының көрсеткіштері‚ материалдардың пайдаланылу және қолданылғыштық коэффициенті‚ т.б. қолданылады. Отын мен электр энергиясы да материалдарға жатқызылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Сілтемелер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Элизабеттаун (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 22542 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 63.2 км² шамасында. FIPS коды — 21-24274.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Шакен Сұлтан
Шакен Сұлтан (1936 жылы туған, Ресей, Орынбор облысы, Александровка ауданы, Новомихайловка с.) – ауыл шаруашылығы саласының маманы.
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Александровка ауданында (Орынбор облысы) туғандар Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері Санат:Орынбор ауыл шаруашылығы институты түлектері Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері
Францияның қазіргі департаменттері
thumb|300px|Франция департаменттерінің қазіргі картасы right|thumb|The departments in the immediate vicinity of Paris; the numbers are those of the first column
Санат:Франция департаменттері Санат:Франция аймақтары
Департмани Француске
Гүлжан Қилыбаева
Қилыбаева Гүлжан (1967 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданы, Алмасай ауылы)- тоғызқұмалақшы, қазақстан спорт шебері.
1998 жылы тоғызқұмалақ бойынша Ұлан ауданынан шыққан алғаш республика чемпионы атағына ие болды. Ол Алмасай ауылының орта мектебін бітіргеннен кейін Өскемен, содан Шығыс Қазақстандық ауылшаруашылық колледжін бітірді.
Гүлжан тоғызқұмалақты 1990 жылдан бастап ойнады. Жарты жылдан кейін аудандық спартакияданы жеңіп алып, аудандық құрама командаға кірді.
1992, 1993, 1995 ж.ж. тоғызқұмалақ бойынша облыс чемпионы болды.
1998 жылы Астанада мемлекет жүлдесіне өткен бірінші халықтық спорт ойындарында спорт шебері нормативін орындады.
Спорттық жетістіктері
жекелей: командалық:
Қазіргі уақытта Гулжан Өскемен құс фабрикасында қызмет істейді. Аудан орталығында тоғызқұмалақ ойындары бойынша топты жүргізіп, ең тамаша интеллектуалдық спорт ойыны бойынша өз білімі және тәжірибесімен жастармен бөлісуде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1967 жылы туғандар Санат:Ұлан ауданында туғандар Санат:Қазақстан спорт шеберлері Санат:Қазақстан тоғызқұмалақшылары Санат:Алфавит бойынша тоғызқұмалақшылар
Сен-Морис-де-Ванталон
Сен-Морис-де-Ванталон (Saint-Maurice-de-Ventalon) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48172, пошта индексі — 48220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 77 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Қабатты кескіш құрал
Қабатты кескіш құрал (Слоистый режущий инструмент) — алдыңғы бетіне қатты қорытпаның жұқа қабаты жағылған кескіш құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ала қаптың аузын ашты
Ала қаптың аузын ашты - қуанышқа кенелген сәтте соның белгісі ретінде ас-тағамның сақталған қорын ортаға салды дегенді, яғни той мен қуанышқа, қысылтаяң күндерге деп сақтап отырган құрт-ірімшігі, мейіз-науат, қарын мен бүйендегі май, жент сияқты тәтті-дәмдісін ортага салды, барын аямады, бәрін төкті, сырын аиіты деген мағынаны білдіреді. Қуаныш кезінде, үй иесінің кұрдастары қуанышымен құттықтай отырып, «ала қаптың аузын аш!» деп әзілдейді. Бұл үрдіс көптеген поэтикалық шығармалардың мәнді сюжеттерінің біріне айналды. Мысалы: Ала қаптық аузын аш, Ішіңе жиып сақтамай, Белгілі байтах, көп кеңес, Тосаңсып әлде қалғапба, Не қылып жатыр қаптамай Сондай-ақ ала қаптың аузын ашты ұғымы адамның ерекше қуанышын білдіретін когнитивтік метафоралық образ да.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
IC 4076
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1686546, NPM1G +23.0308.
Сыртқы сілтемелер
IC 4076 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Селиште (Габрово облысы)
Селиште (Селище) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Севлиево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 127 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5462. Телефон коды — 067305. ЕКАТТЕ коды — 70799.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Газконденсат тақиялы мұнайлы жатыны
Газконденсат тақиялы мұнайлы жатыны "Газконденсатмұнайлы жатын" терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Тәліпов Шүкір Тәліпұлы
Тәліпов Шүкір Тәліпұлы(1908 – 1980) – хим. ғыл. докт. (1949), проф. (1949), Қазақстан ғылым академиясының акад. (1967). Ғыл. жұмыстары сирек және шашыраңқы элементтердің аналит. химиясын, алюминий мен басқа металдар фторидін, табиғи қосылыстар мен олардың синтетик. туындыларының реагенттік
Еркін Аманоллаұлы Рамазанов
thumb|Еркін Аманоллаұлы Рамазанов
Еркін Аманоллаұлы Рамазанов
1955 жылы 10 маусымда Павлодар облысының Павлодар ауданындағы Ақкөл ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Рамазанов Аманолла Габдолқайұлы, одақтық дәрежедегі зейнеткер, Қазақстан Компартиясының Шымкент және Семей облыстық комитеттерінде бірінші хатшы, ҚР ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары, ҚР дайындамалар министрінің орынбасары болған. Анасы - Сәрсенова Гүлназ Жанақметқызы (1926-1990), педагог болып жұмыс істеген.