cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әли ибн Әбу Талиб
Хандақ шайқасында
Ислам тарихындағы аса маңызды шайқастардың бірі – Хәндак шайқасы. Өйткені құрайыштар бұл шайқастан кейін өрескел зұлымдыққа толы шабуылдарын тоқтатуға мәжбүр болды. Мәдинадан шығып Мекке мүшріктеріне қосылған яһудилердің де арандатуымен тұтанған бұл шайқаста мүшріктер үлкен қол жинап, мұсылмандарды жер бетінен жоюды мақсат тұтты. Салман Фарисидің ұсынысы бойынша мұсылмандар қаланы қоршай ор қазып, өздерінен үш есе көп мүшріктерге қарсы шайқасты. Бұл шайқаста да жаужүрек Әли үлкен ерлік көрсетті. Ол мүшріктердің сапындағы арабтардың арасында “мың адамға татиды” деп танылған Амр ибн Әбдууыдпен жекпе-жекке шықты. Исламның азулы дұшпаны Әбдууыд орды қарғып өтіп:
– Мен шығайын, ей, Аллаһтың елшісі, – дегенде Пайғамбарымыз (с.а.с.):
– Оның Амр екенін білмейсің бе? – деді. Хазірет Әли Аллаһқа және өзіне деген шексіз сеніммен:
– Амр болса, болсын, – деп оған қарсы шығып, өзіне қатты сенген өркөкірек мүшріктің жанын жәһаннамға жіберді.
Сонымен қатар Ардақты елші (с.а.с.) Әлиге Зүлфиқар қылышын сыйлады. Әли өмірінің соңына дейін осы қылышты жанынан бір елі тастамады. .
Халифалық кезеңі
Жүрегі иман нұрымен нұрланған, алып тұлға Әлидің (р.а.) халифа болып тағайындалуы Ислам тарихының ең күрмеуі көп күрделі кезеңіне сәйкес келді. Хазірет Осман шейіт етілгеннен кейін Ислам үмбеті басшысыз қалып қойды. Жан-жақтан анталаған бүлікшілер өздерінің ыңғайына бағындырып, ырқына көндіріп өз мақсаттарын жүзеге асыру үшін тез арада халифаның тағайындалуын талап етті. Халифалықты мойнына алуға ешкім тәуекел жасай алмады.
Ақыр соңында, Ислам үмбетінің бірлігі үшін бұл қиын міндетті нар Әли өз мойнына алады. Бар ерікжігерін бүлікті тұншықтырып, бірлікті тірілтуге жанын салып, ақылы мен батырлығын және тәжірибесін қолданып бақты. Оның халифалығы кезінде Ислам тарихында кейінгі ұрпақтың әрқашанда қайғымен ескеалатын ішкі (Жәмәл, Сыффин) шайқастарын бастанөткізді.
Оның халифалығы төрт жыл тоғыз айға созылды. Хижра жыл санағының қырқыншы жылы, Рамазан айының он жетісінде, жұманың таңында, таң намазын оқуға шыққан хазірет Әлиді харижит Абдуррахман ибн Мүлжәм улы қылышымен басынан жарақаттады. Соның салдарынан, алпыс үш жасында Әли де өтті дүниеден. Ислам үмбеті арыстан жүректі, даналық дариясы Әлисіз қалды...
Әбиб бин Аби Талибді өлтіру
66-шы жылы 27-ші Рамазан айында, 661-ші жылдың 27-ші қаңтарына сәйкес келетін, Куфаның Ұлы мешітінде дұға еткен кезде Али Хариджит Абд-аль-Рахман ибн Мулжам шабуыл жасады.
Дереккөздер
Санат:660 жылы туғандар Санат:Әділетті төрт халифа Санат:Мұхаммед жанұясы Санат:661 жылы қайтыс болғандар Санат:Сахабалар
Камизано-Вичентино
Камизано-Вичентино (Camisano Vicentino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8466 адамды құрайды. Халық тығыздығы 282 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 36043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Сен тұр, сен шық!
«Сен тұр, сен шық!» — ұлттық ойын.
Бұл ойынды 4—5 адам бірігіп ойнайды. Қалғандары көрушілер қатарында болады да, кезектері келгенде ойынды әрі қарай жалғастырады. Ойынға қатынасушылардың бәрі де саусақтарын столдың үстіне салып, өздері столды қоршап отырады. Ойынды алғаш бастайтын ойыншы тек сол жақ қолын ғана салады. Оң жақ сұқ саусағымен столдағы саусақтарды санап шығады:— 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15... Бұдан соң өзі қалаған бір саусақтан бастап ойынның санау сөздерін айта береді. 1. Бірім-бірім, 2. Екім-екім, 3. Үшім-үшім, 4. Төртім-төртім, 5. Бесім-бесім, 6. Алтым-алтым, 7. Ауыр балтам, 8. Қалың қалтам. 9. Алтай-сәлтай. 10. Балақай-алақай. 11. Олпық. 12. Солпық, 13. Сен бұқ (бұл саусақ ішіне қарай бүгіледі). 14. Сен тұр (бұл саусақ басын тік көтереді). 15. Сен шық (бұл саусақ алақанға қарай бүгіліп, саптан шығады).
Ендігі кезек тік тұрған саусақтан басталып, тағы да әрі қарай жоғарғы санау сөздері қайталанады да, 15-ші сөзге жетіп, «Сен шық» дегенде он бесінші саусақ тағы да саптан шығады. Ойынның барысында әркім өз саусағын тезірек түгел есептеп шығарып алуға тырысады. Саусақтары ең соңында қалған адам ұпай тартады.
Осы 15 сан айтылып отырғанда «Сен шық» деген сөздің кімнің саусағына дәл келетінін алдын ала есептеп болжап алуға болады. 3 кейде 2 саусақ ойынның ең артында қалады. Онда сол бұрынғы кезек тәртібімен әлгі санау сөздері қайталана береді.
«Бүк» дегенде бүгіліп қалган саусақтар, яғни 15-ші сөз келгенде «Қасқырдан бұғып қалған төрт түліктің бірі» деп есептеледі де, сол ойыншының құлағына былай деп айғайлайды.
Бөрте лағым, бөртимеші. «Шөре-шөре!»
Құлын десе:
Бұзау десе:
Қозы десе:
Момын қозым, монтия қой. «Пұшайт-пүшайт!»
Ең соңында қалғандар үшін ұпай шартын ойнаушылар өздері келісіп белгілейді. Ойын ақыл-ойды дамытып, бағыт-бағдар береді. Тіл жаттықтырады, нерв жүйелерін шыңдай түседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Баланстық (теңгерілген) билік
Баланстық билік - қоғамда көптеген билік орталықтарының болуы (Гэлбрейт, 1952), мысалы, еңбек пен капитал, сондай-ақ, жеке кәсіпорын мен мемлекет күштерінің өзара тепе-теңдігі. Тепе-теңдік биліктердің болуы қазіргі батыс коғамдарындағы аралас экономика мен плюралистік саясатқа тән сипаттама ретінде бағаланса да, ол негізінен, капитал мен еңбек арасындағы күштің тепе-теңдігі болатындағын білдірмейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
1754 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1754 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1754 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 7600
NGC 7600 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Вохтома (Ней тармағы)
Вохтома — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нея өзенінің сол жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 79 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Лютенка
Лютенка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сестра өзенінің оң жағалауынан 73,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Рахау
Рахау (Rachau) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Книттельфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 680 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 104.93 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KF, ресми идентификациялық коды — 6 09 09.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Максимилиан Хаберлайтнер (АҰП) саналады.
Клайн-Виттензее
Клайн-Виттензее (Klein Wittensee) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 198 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 088. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Клаус Шнак.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Муйтус-Капойнс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 094 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 193,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,6 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Халықаралық гимнастика федерациясы
right|thumb|200px|Лозаннадағы ФИГ штаб-пәтері Халықаралық гимнастика федерациясы (Federation Internationale de Gymnastique (FIG) немесе International Federation of Gymnastics (IFG)) — спорттық гимнастика түрлерінің федерациясы. Штаб-пәтері Швейцариялық Лозанна қаласында орналасқан.
1881 жылдың 23 шілдесінде Бельгия гимнастика қауымдастығының президенті Николас Куперустың бастамасымен, Льеж қаласындағы конгресте, Бельгия, Нидерланд және Франция мүше болған Еуропа гимнастикалық қауымдастығы құрылды. ФИГ (FIG) қазіргі кезде әлемдегі ең ескі халықаралық спорттық федерация болып саналады. Гимнастика олимпиада бағдарламасына алғаш рет 1896 жылы өткен Олимпиада ойындарынан бастап кірген. ФИГ жазғы олимпиада спорт түрлерінің халықаралық қауымдастығының федерациясына кіреді және халықаралық олимпиада комитетімен мақұлданған.
Халықаралық гимнастика федерациясына гимнастиканың алты түрі кіреді: Спорттық гимнастика, Көркем гимнастика, Спорттық аэробика, Спорттық акробатика, Батутта секіру және жалпы гимнастика.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Халықаралық спорт ұйымдары Санат:Гимнастика Санат:Спорттық гимнастика
Клайнандельфинген
250px|thumb|Картада орналасуы Клайнандельфинген (Kleinandelfingen) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2035 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.36 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 33, пошта индексі — 8451.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Бели-Извор (Враца облысы)
Бели-Извор (Бели извор) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Враца қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 744 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3040. Телефон коды — 09185. ЕКАТТЕ коды — 3438.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Грибов
Грибов (Gribow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 187 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 023. Муниципалитеттің басшысы — Йёрг-Хаген Тамбах.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Усмадияр Мақанов
Усмадияр Мақанов (1939 жылы туған, Сарыағаш ауданы) – ғалым, химия ғылымдарының докторы (1987), профессор (1989). Ташкент политехникалық институтын бітірген (1958). 1963–64 жылдары Бішкек, Алматы кәсіпорындарында инженер-технолог болып қызмет атқарды. 1964–67 жылдары аспирантурада оқыды. 1969 жылы ҚазПТИ-дың жалпы химия кафедрасында аға оқытушы, доцент болған. Ал 1976 жылы жалпы химия кафедрасының меңгерушісі болды. 1981–83 жылы еңбек жолын Мәскеу мемлекеттік университетінде жалғастырған. 110-нан астам ғылыми және 4 авторлық еңбектері бар.
Һезим Бәхниязов
Һезим Бәхниязов (1929-90) - ақын. Көптеген орыс, қазақ ақындарының өлеңдерін ұйғыр тіліне аударған. Абай өлеңдерін 60-шы жылдардан бастап аудара бастаған. Бәхниязов аударған Абай өлеңдері ұйғыр тілінде шығатын республткалық «Коммунизм туғи» газетінде басылды. Ұйғыр тілінде шыққан «Абай» жинағына (А., 1987, «Жазушы») Бәхниязов аударған онға тарта өлеңдер мен «Әзім» дастаны енді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кыркыленок
Кыркыленок — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куяча өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай Республикасы өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Көрген, сезген жайлардан
«Көрген, сезген жайлардан», М.О.Әуезовтің мақаласы.
Абай аудандық «Социалистік мал шаруашылығы» газетінің 1943 ж. 17 тамыздағы санында шықты. Кейін осы тақырыппен аудандық «Совхоз туы» газетінің 1967 ж. 13 маусымдағы санында Әуезовтің 70 жылдық мерейтойына орай 2-рет жарияланды, содан кейін жазушының 20 томдық шығармалар жинағында (18-том, 32-34-беттер) осы нұсқасы өзгеріссіз жарық көрді. Мақала автордың 1945 ж. жарияланған «Ақын елінде» очеркінің бір қырынан мағлұмат беруімен ерекшеленеді. «Абай» романының 2-кітабына қосымша материадцар жинау үшін 1943 ж. жазда Абай туып-өскен Шыңғыстау өңіріне барған арнайы сапары жайлы баяндаған. Жазылуға тиіс «роман геройы Абайдың қыстау еткен мекені, жаз жайлауы, күз күздеуі, өріс-қонысы, аралаған сай-сапасы - бәрі-бәрі де суреттелу керек» деген межелі ойын айта келіп, өзі осы өлкеде туып өссе де, «Шыңғыс тауының атырабын дәл осы жылғыдай армансыз аралаған емеспін» деп, қуанышын білдіреді. Абайды көрген, білген, оның өмір жолын, сөздері мен өлеңдерін еске алып, әңгіме еткен көптеген кісілермен кездескенін үлкен тебіреніспен сөз қылады. Соғыс кезінің ауыр қиыншылықтарына мойынсұнбаған ауыл адамдарының қажырлы еңбегін мақтан етіп, бұрынғы Абай өмірі мен оның қазіргі жерлестерінің тұрмыс жайын салыстыра әңгімелейді.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары Санат:Мақалалар
Гипель
Гипель (Guipel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35128, пошта индексі — 35440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1538 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Баға ауқымы
Баға ауқымы - белгілі бір елде ақша өлшемі ретінде қабылданған, барлық тауарлардың бағасын өлшеу және тұлғалау үшін пайдаланылатын металдың (алтын мен күмістің) салмақ мөлшері. Баға ауқымы — ақшаның техникалық атқарымы, ақша өлшемінің құнын көрсететін құрал. Заңды сипатта болады және мемлекеттің еркіне байланысты, тауардың құнын емес, бағасын көрсетуге қызмет етеді.
Дереккөздер
Санат:Өлшем бірліктері
Айырқалпақ
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Сан-Сиприану (Визеу)
Сан-Сиприану (Визеу) (São Cipriano (Viseu)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Квазисерпімді күш
Квазисерпімді күш (Квазиупругая сила) — дененің тепе-теңдік қалпынан ауытқу мөлшеріне пропорционал және әрқашанда дененің тепe-теңдік орнына қарай бағытталған күш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Сақпан (аспап)
нобай|160px|оңға|Сақпан Сақпан — ежелден келе жатқан қазақтың сілкімелі музыкалық аспабы. Бұл аспап өзге аспаптардан өзіне ғана тән үнімен ерекшеленеді. Ені 2-3 см, ал ұзындығы 10-15 см болады. Жұқа ағаштар кесіліп, бір жіпке я сымға тізіледі. Жұқа ағаштар бір-бірімен беттескен кезде араларында саңылау болуы керек. Бұл дыбыс жаңғырығының жақсы болуына ықпал етеді. Сақпан тасжарған, ырғай, сондай-ақ, жеміс ағашынан жасалады. Сақпан аспабы арқылы ән-жырды сүйемелдеген. Бертін келе сақпан аспабы музыкалық аспаптар қатарына енді.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақтың саз аспаптары
Горценьо
Горценьо (Gorzegno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Оакридж (Орегон)
Оакридж (Oakridge) — Орегон штатының Lane округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3205 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 41-54100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Қараүңгір (өзен)
Қараүңгір – Зайсан алабындағы өзен.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 30 км, су жиналатын алабы 566 км2.
Бастауы
Бастауын Сауыр жотасындағы Мұзтау мұздықтарынан алып, Кендірлік өзеніне құяды. Сындырма, Обалы, Дарияөзек, т.б. салалары бар.
Гидрологиясы
Көктемде еріген қар суымен арнасынан тасиды. Қараша айының аяғында суы қатып, сәуірдің ортасында ериді. Аңғарында Байқазақ, Күйгенқора, Үңгіртас қыстаулары бар.
Дереккөздер
Санат:Зайсан су алабы Санат:Зайсан ауданы өзендері
Мохамед Сиссоко
Мохаммед Ламин «Момо» Сиссоко Жийян (Mohammed Lamine Sissoko Gillan; 22 қаңтар 1985 жыл, Мон-Сен-Эньян, Франция) — малилік футболшы, жартылай қорғаушы. Футболшы Сейду Кейтаның немере інісі.
Карьерасы
Мали Ұлттық футбол құрамасы сапында 2004, 2008, 2010, 2013 жылдары Африка Ұлттары кубогына, 2004 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан.
Сілтемелер
Санат:Мали футболшылары Санат:Мали Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Осер ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Леванте ФК ойыншылары Санат:Сошо ФК ойыншылары Санат:Китчи ФК ойыншылары Санат:Митра Кукар ФК ойыншылары
Мәжбүр сәулелену
Дереккөздер
Санат:Физика
Тянь-Шань арқары
Тянь-Шань арқары (Ovis ammon karelini) – қуысмүйізділер тұқымдасына жататын аша тұяқты аң.
Денесі ірі, құлжасының басы үлкен және орала біткен қошқар мүйіздері бар, саулықтарының денесі жинақы, мүйіздері жіңішке, қысқа, сәл артқа қарай иілген. Тянь-Шань, Шу-Іле, Жетісу (Жоңғар) Алатауында таралған. Таулы жерлерде теңіз деңгейінен 2000 – 4000 м биіктікте мекендейді. Көбіне жотаның ашық беткейлеріне жайылады, маусымдық қоныс аударады. Қыс айларында қары аз тау етегіне қарай жылжыса, жазда таудың биік жоталарына көтеріледі.
Тянь-шань арқары 2,5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. Қазан – қараша айларында күйекке түсіп, сәуір – мамырда жалқы (кейде егіз) қозы табады. Әр түрлі шөптесін өсімдіктермен қоректенеді. Қорегін іздеуге негізінен түнде, қыс айларында күндіз де де шығады. Арқарлардың негізгі жауы – қасқырлар. Кезінде өте көп ауланған, саны жылдан жылға азайып барады. 20 ғ-дың 70 – 90-жылдары 650, Шу-Іле Алатауында – 280, Жетісу (Жоңғар) Алатауында – 300-дей, Теріскей Алатауында – 300-дей, “Алтынемел” ұлттық табиғи саябағында – 100 шақты басы болған. Қазір бұлардың 1,6 – 1,8 мыңдайы ғана қалды. Ақсу-Жабағылы қорығында, “Алтынемел” ұлттық табиғи саябағында, Алматы, Аңдасай, Көксу және Тоқты қорықшаларында қорғалады. Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қуысмүйізділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген сүтқоректілер
Кызкынор
Кызкынор — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шағанұзын өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Есіл ауданы (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан Есіл өзенінің екі жағын (Көке және Қоңырау өзендерінің аралығында) алып жатқан дала белдемінде орналасқан. Аудан аумағында құрылыстық материалдар (тас, құм, керамзит, саз, т.б.) кен орындары кездеседі.
Климаты
Климаты тым континенттік: қысы суық, қары жұқа (20 см), жазы ыстық әрі құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –17 — 18ºС, шілдеде 20 — 21ºС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300 — 350 мм.
Су жүйесі
Аудан жерінен Есіл өзені ағып өтеді, оған сол жағынан Қарақол, оң жағынан Қызылсу салалары құяды. Үлкен көлдері: Обалыкөл, Жыландыкөл (тұщы).
Топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Солтүстігінде, негізінен, карбонатты қара топырақ, оңтүстік бөлігінде карбонатты күңгірт қызыл қоңыр топырақ тараған. Тың және тыңайған жерлерді игерген жылдары аудан жерінің 75%-і жыртылған. Ауданның солтүстігінде түрлі шөп, қызғылт селеу, қылқан селеу, оңтүстігінде бетеге, қылқан селеу, қараған, сұлыбас өседі. Өзен аңғарларында түрлі астық тұқымдасты шалғын, тал, бұта тараған. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қарсақ, суыр, қоян, сарышұнақ, қосаяқ, т.б. мекендейді.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 37309 адам (18428 ер адам және 18881 әйел адам) болса, 2009 жылы 27697 адамды (13379 ер адам және 14318 әйел адам) құрады.
Тұрғындарының орташа тығыздығы 1 км²-ге 3,8 адамнан келеді.
Ауылдық округтер
Аудандағы 31 елді мекен 1 қалалық, 1 кенттік, 1 ауылдық әкімдік пен 12 ауылдық әкімшілік округке біріктірілген.
Шаруашылығы
Бұрынғы 2 ұжымшар, 18 кеңшар және ауданаралық арнаулы шаруашылық бірлестігі негізінде ауыл шаруашылық мекемелер, жеке шаруа қожалықтары, өндірістік кооперативтер мен серіктестіктер жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жерінің аумағы 768,6 мың га, оның ішінде егістігі 579,9 мың га, шабындығы 20 мың га, жайылымы 186,7 мың га, орман алқабы 12,5 мың га жерді қамтиды. Аудан тұрғындары, негізінен, егін шаруашылығымен айналысады. Дәнді дақылдар мен жемшөп, картоп, көкөніс, техникалық дақылдар өсіріледі. Мал шаруашылығынан сиыр, шошқа, жылқы өсіріледі. Ауданда 3 элеватор, 3 астық қабылдау пункті, май, нан зауыттары, ауылдық құрылыс материалдары комбинаттар, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаттары, локомотив депосы, баспахана, т.б. бар.
Инфрақұрылымы
Есіл ауданында жалпы білім беретін 31 мектеп, музыка, спорт мектептері, 3 кәсіптік-техникалық мектеп, клубтар мен мәдениет үйлері, қонақ үйі, емдеу-сауықтыру мекемелері, санитарлық-эпидемиологиялық станция, 14 фельдшерлік-акушерлік, 9 дәрігерлік пункттер бар. Аудан жері арқылы Нұр-Сұлтан — Есіл — Қараталды, Есіл — Арқалық темір жолдары, Есіл — Атбасар — Көкшетау, Есіл — Атбасар — Астана, Есіл — Жақсы — Чистополье, Арқалық — Ломоносовка  автомобиль жолдары өтеді.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Ақмола облысы)
Мажар католик шіркеуі
Венгр католикалық шіркеуі немесе Венгр грек-католикалық шіркеуі (Magyar görögkatolikus egyház, Ecclesia Graeco-Catholica Hungariae) — шығыскатоликтік шіркеулердің бірі, византиялық әдет-ғұрыпты ұстанатын, яғни грек-католиктік шіркеулердің құрамына кіреді. Түгелге жуық шіркеулердің көбісі Венгрияның аумағында орналасқан, бірнеше ұлт өкілдері Солтүстік Америкада.
Тарихы
Византиялық әдет-ғұрыпты ұстанатын венгр католиктерінің көбісі мемлекеттің шығыс бөлігінде тұратын, халықтың көбісі русиндар мен румындар. XVII ғасырдың соңында түріктердің Венгриядан қуу барысында мемлекетке словак қоныс аударушылары қоныстанды, соның ішінде грек-католиктер. Венгрияның грекатоликтері барлық ұлттардың византиялық махалла орталығы Мукачев (венг. Munkács, Мункач).
XVIII ғасырда грекатоликтер қауымын католицизмді қабылдаған протесттантар толықтырды, олар латын салт дәстүріне қарағанда көбінесе византиялық әдет-ғұрыпты ұстанғанды жөн көретін.
Ең бірінші венгр тіліне Иоанн Злотауст литургиясының аудармасы 1975 жылы аударылған болатын. 1868 жылы 58 грек-католиктердің өкілдері жиналып Кұдайға сиынуды венгр тілінде грек-католиктер үшін бөлек махалла ұйымдастыруды жөн көрді, бірақ Ватикан онымен келіспеді. Ал 1882 жылы Иоанн Злотауст Құдайға сиыну аудармалары Ватикан шіркеуінің шешімісіз қабылданды. Ақыры, 1912 жылдың 18 шілдесінде папа Пий Х 162 венгрлік грекатоликтер үшін махалланың орталығын Хайдудорог қылып ұйымдастырды, бірақ венгрлік грек-католиктерді грек тіліндегі Құдайғы сиынуға шақырды, сонымен қатар венгр тілін литургиядан басқа мақсаттарға қолдануға тиым салды. Сол жылдары 3 жылдық өту мезгілі қолға алынды, бірақ басталған дүниежүзілік соғыс қойылған жоспардың бәрін құртты, сондан соң венгр тілін литургияда қолдану жалғаса берді.
Соғыстан кейін Венгрияның көп жерлері күшпен алынған болатын, соның нәтижесінде Хайдудорогск махаллаға келетіндер саны 168 ден 90 дейін кеміп қалды. 1924 жылы 4 шілдеде Венгрия аумағында апостольдік экзархат Мишкольда пайда болды, литургияда сиынатындарды шіркеуславяндық тілін қолданатындарды біріктірді. 1930-1940 жылдары экзархат Мишкольцтердікілер бірте-бірте венгр тіліне ауыса бастады.
Қазіргі уақытта грекатоликтердің шіркеуіне келетіндер АҚШ және Канада эмигранттары болып келеді.
Қазіргі жағдайы
2015 жылдың 20 наурызда грекатоликтердің шіркеулерін қайта-құру орын алды, нәтижесінде Хайдудорогск епархиясы митрополия дәрежесіне көтерілді. Ал Мошкольц экзархаты епархияга ауысты және жаңа Ньиредьхазы епархиясы пайда болды.
Дереккөздер
Санат:Католицизм Санат:Шіркеулер Санат:Мажарстан
Сәулелік масштаб
Сәулелік масштаб — шығынды бұрыштың тангенсі арқылы анықтаудың қолайсыздығына байланысты практикалық есептеулерде жиі қолданылатын арнайы кесте немесе сөулелік масштаб. Мұндай кестелер көмегімен қима немесе жанама еңістігі арқылы тікелей шығындарды білуге болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Flextronics International Ltd.
Flextronics International Ltd. (Флекстроникс интернешнл лимитед деп айтылады, NASDAQ: FLEX) – келісім-шарт бойынша электроника шығаратын ірі Сингапур компаниясы. Компания Штаб-пәтері Сингапурда орналасқан. 1990 жылы негізі қаланады.
NGC 3071
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Flextronics International Ltd.
Қызметі
Flextronics басқа компаниялардың тапсырысы бойынша техника шығарады. Компания Microsoft үшін Xbox және Xbox 360 ойын приставкаларын шығарды.Компанияның 130-дан астам өндірістік алаңдары мен бағдарлама шығару орталықтары және әлемнің 30 мемлекетінде дизайн студиялары бар.
Дереккөздер
Санат: Компаниялар
1755 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1755 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1755 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шымбике
Шымбике — ұлттық ойын.
Ойынға қатынасушылардың саны он адамнан кем болмауы керек. Ойын басталмас бұрын арасы бес метрдей екі көмбе белгіленеді. Бірінші көмбеде ойнаушылар топ басқарушының артына қатарға тұрады, ал екінші көмбеде қаламақ айтып белгіленген «Жалмауыз кемпір» (ақсақ) қарап тұрады. Қатардағы ең бірінші ойыншы немесе топ басқарушы «жалмауыз кемпірге» қарап:
Шым-шым шымбике, Шымылдығыңды құр бике, Ақсақ кемпір тоңқылдақ, Бұрама темір солқылдақ, Мына судан қайтіп өтейін?
— дейді. «Жалмауыз кемпір»:
Мұны естіген ойыншы алға бір секіреді де, тағы да:	'
— Мына судан қайтіп өтемін? — дейді. — Тоныңды салып өт!
Ойыншы тағы секіреді. Осылайша төртінші рет секіргенде «жалмауыз кемпір» қолынан ұстап өткізеді де:
— Неше аяқ көже ішесің?— дер сұрайды да отырғызып қояды.
Келесі ойыншы да осылай өтеді. Бәрі өтіп болған соң, «кемпір» нөкерінің бірін шақырып алып:
— Адам баласы жалмауыздың қолына түсті, жазалайсың, — деп бұйрық береді. Нөкер бүйрық бойынша неше аяң көже ішемін деген болса, сонша рет маңдайынан шертеді. Бәрін жазалап болған соң «жалмауыз кемпір» рөлін ауыстырады да, ойын жалғаса береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Оқыту технологиясы
Оқыту технологиясы - мектепте жалпы білім беру бағдарына, оқытудың мақсаты мен мазмұнына негізделген, жақсы нәтижелерге жету кепілдігін беретін оқыту жүйесін құрастыру.
IC 3614
IC 3614 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: gxy near.
Сыртқы сілтемелер
IC 3614 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Кэрролл Льюис
600 × 936px|нобай|оңға|Льюис Кэрролл
Өмірі мен шығармашылығы
Льюис Кэрролл (ағыл. Lewis Carroll, шын аты Чарльз Лютвидж Доджсон, немесе Чарльз Латуидж Доджсон (1832 жылдың 27 қаңтарында дүниеге келген — 1898 жылдың 14 қаңтарында дүниеден өткен) — ағылшын жазушысы, математик, логика маманы, философ, диакон и фотограф. Ең танымал шығармасы — «Ғажайыптар еліндегі Алиса» және «Айна артындағы Алиса». Сонымен қатар «Охота на Снарка» әзіл-оспақ поэмасы да танымал.1832 жылы 27 қаңтарда Чешир графствосы, Дарсбери ауылының приходтық үйінің дін қызметкері отбасында дүниеге келген. Үйде барлығы 7 қыз, 4 ұл болған. Үйінде оқып, өзін ақылды және зерек ретінде көрсеткен. Солақай болған. Он екінші жасында Ричмондқа жақын жеке мектепке оқуға түскен. Оған ол жер ұнаған. Бірақ 1845 жылы оған Рагби мектебіне түсуге тура келді. 1851 жылдың басында  Оксфордқа көшіп, Оксфорд университетінің аристократтық колледждерінің бірі Крайст-Чёрчке түседі. Өте жақсы оқымағанымен математикалық қабілетінің арқасында бакалаво дәрежесін алғаннан кейін Крайст-Чёрчтегі математикалық дәріс оқу байқауын жеңіп алады. Ол бұл дәрісті 26 жыл бойы оқып, оны жалықтырса да оған біршама табыс алып келді.Ол жазушылық мансабын колледжде оқып жүріп бастады. Әртүрлі журналдарға Льюис Кэрролл лақап атымен шығарып, өлеңдер мен қысқа әңгімелер жазады. «Льюис Кэрролл» лақап атымен автордың шын есімі «Чарльз Латвидж» болған, яғни «Карл» (лат. Carolus) және «Людовик» (лат. Ludovicus) есіміне байланысты; Доджсон сәйкес келетін ағылшындық басқа есімді таңдап оны орындарымен ауыстырған. Бірте-бірте танымал болады. 1854 жылдан бастап оның жұмысы «Комик таймс» (ағыл. The Comic Times), «Трейн» (ағыл. The Train) ағылшындық баспаларында орын алды.1856 жылы колледжге жаңа декан ж. Генри Лиддел (ағыл. Henry Liddell) келді. Ол әйелі мен бес баласы және оның ішінде 4 жасар қызы Алиса бар.1864 жылы «Ғажайыптар еліндегі Алиса» шығармасын жазған.Ол жеке өз атымен математика бойынша көптеген ғылыми еңбектер жазады. Сонымен қатар, айыру есебі әдісінің бірін шығарады. (конденсация Доджсона).Оның қызығушылықтарының бірі фотография.1898 жылдың 14 қаңтары Гилфордта, Суррей графствосында дүниеден өткен. Сонда ағасы және әпкесімен бірге Mount Cemetery жерленген.
Тағы қараңыз
Санат:1832 жылы туғандар Санат:1898 жылы қайтыс болғандар
Санат:Математиктер Санат:Фотографтар Санат:Тұлғалар
Кундряк (Черкас ауылдық кеңесі)
Кундряк — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Черкас ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 4 адамды құрады. Пошта индексі — 450521, ОКАТО коды — 80252872005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әуе компаниялары кодтары-U
Санат:Әуе компаниялары кодтары тізімі
Лас-Габиас
Лас-Габиас (Las Gabias) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вега-де-Гранада ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17415 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Еңбекті қорғау (кітап)
Еңбекті қорғау — 2011 жылы Қарағанды қаласы «ҚарМТУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Г. К. Сапарова. Беттер саны — 75.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-296-021-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚарМТУ баспасының кітаптары
Мүсілім Мүкімұлы Абдуллин
Мүсілім Мүкімұлы Абдуллин (14 наурыз 1916, Өскемен — 7 желтоқсан 1996, Алматы) — әнші, Қазақстанның халық әртісі (1947). Ришат Абдуллиннің егізі.
Өмірбаяны
1939 — 65 жылдары Абай ат. Қазақ опера және балет театрында әнші болды. 1965 жылдан өмірінің соңына дейін “Қазақконцерт”бірлестігінің көркемдік жетекшісі болып қызмет атқарды. Абдуллин негізінен лирикалық кейіптегі опералық бейнелерді сахнаға шығарды. Мысалы: Төлеген, Қайрақбай, Балпан, Арыстан (Е.Г. Брусиловскийдің “Қыз Жібек”, “Жалбыр”, “Ер Тарғын” және “Айман-Шолпанында”), Ленский (П.И. Чайковскийдің “Евгений Онегинінде”), Серік (М. Төлебаевтың “Біржан-Сарасында”), Зілқара (Брусиловский мен Төлебаевтың “Амангелдісінде”), Тұяқбай (Е. Рахмадиевтің “Қамар сұлуында”), Әзім (А. Жұбанов пен Л.А. Хамидидің “Абайында”) тағы да басқа. Ол 1936 жылы Мәскеуде (Ресей) өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. Абдуллин әнші ретінде қазақтың халық әндерімен бірге отандық және шетелдік композиторлардың ән-романстарын ерекше нақышпен орындаған.
Отбасы
Әйелі — Абдуллина Камаш және төрт баласы:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері Санат:КСРО әншілері Санат:XX ғасыр әншілері Санат:КСРО опера әншілері Санат:Қазақстан опера әншілері Санат:XX ғасыр опера әншілері Санат:Тенорлар Санат:Қазақстан академиялық музакнттары Санат:КСРО академиялық музыканттары Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры әртістері
Ащылы өзек
Географиялық орны
Ақмола облысы Ақкөл ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын Құрылыс ауылының шығысынан 5 км жерден алады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 30 км. Су жинайтын алабындағы сортаңдау қара топырағында бетегелі боз өсімдіктер, жайылмасында әр түрлі шалғынды өсімдіктер өседі. Өзенге жалпы ұзындығы 14 км болатын 3 сала құяды. Негізінен қар суымен толығады. Жазда кеуіп, қарасуларға бөлініп қалады. Суын жайылымдарды суландыруға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы өзендері Санат:Сілеті су алабы
Тауқырайдан
Тауқырайдан — ұлттық ойын.
Тауқырайдан-тауқырайдан,— деп қайталап айта түседі де, өз басындағы тақияны оң жағындағы көршісінің басына кигізе қояды. Көрші де сол сөзді қайталап, оң жақ көршісіне кигізеді. Осылай жалғасып кете береді. Бір мезетте, ойын бастаушы көзін жұмып отырады да:
— Тау-тау,— деп басын өзі қолымен баса қояды. Тақия кімнің басында қалса, соған айып салады. ; Ойын қатынасушыларды сергектікке баулиды.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Шынайы қылмыс
«Шынайы қылмыс» — Клинт Иствудтың басты рөлді өзі ойнап, өзі түсірген көркем фильмісі.
Эндрю Клэванның 1995 жылы жазған сол аттас романы желісімен түсірілді.
Сюжет
Фрэнк Бичем үшін түрмеде отырудың соңғы күні келді. 12 сағаттан кейін оның қанына леталды инъекция егіледі. Бұл оқиғадан репортаж жасауға жасы келген репортер Стив Эверетт жіберіледі. Бірақ ол бұл істе ақаулар шығып тұрғанын сезіп, Фрэнк Бичемнің кінәсіз екенін түсінеді. Енді сол жарты күннің ішінде шынайы болған жағдайды анықтауға талпынады.
Дереккөздер
Санат:Клинт Иствуд фильмдері Санат:1999 жылғы АҚШ фильмдері Санат:АҚШ триллер фильмдері Санат:Warner Bros. фильмдері
NGC 7601
NGC 7601 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7601 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71022, UGC 12487, MCG 1-59-39, ZWG 406.56, KUG 2316+089, IRAS23162+0857.
Зуһд
Зуһд, Зухд (арабша мән бермеу, көңіл бөлмеу, бас тарту ) – сопылық ілімдегі бастапқы әрі негізгі құндылықтардың бірі.
Зухдтың үш талабы бар: Зухд жолын ұстану – дүниеқұмарлыққа, құлқынның қалауына ерік бермей, нәпсіні тежеу, фәни дүниенің рахатын тәрк ету; харам мен күдікті нәрселерге, тіпті дінде рұқсат етілген мубах және халал нәрселерге де аса сақтықпен қарау; мансап, атақ, дәрежеге көңіл аудармай, одан аулақ болу; Алла тағаладан басқа барлық нәрседен бас тарту. Алайда зухд дүниені түгелдей керексіз қылып, тәрк ету емес. Ол хақ тағаланың үйі – жүректі таза ұстау. Алла ризалығы үшін өмір сүру, оның берген сыйы мен нығметіне шүкірлік ету, қысылып тарыққан шақта азға қанағат қылып, сабырлы болу. Зухд жолын ұстанған кісі заҺид деп аталады. Сопылар әуелгіде өздерін заҺидтер деп атады. Алғашқы заҺидтер – Хасан әл-Басри (ө.ж. 728 ж.), Абу Хашим әл-Суфи (ө.ж. 767 ж.), Даууд әл-Таии (ө.ж. 766 ж.), ИбраҺим бин АдҺам (ө.ж. 777 ж.) және т.б. Ханбалшылар мәзҺабының негізін салушы, 4 ұлы исламның бірі Ахмад ибн Ханбал (780 – 855) “Китаб ал-зуҺд” деген кітап жазған. Осыдан зухдтың тек сопылар ғана емес, факих ғалымдар арасында да қолдау тапқанын көреміз.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Сопылық
Эйндховен
Эйндховен (нидерл. Eindhoven, МФА: [ˈɛi̯ntˌɦoˑvə(n)]) – Нидерланд шығысындағы қала. Солтүстік Брабант провинциясындағы ірі қала. Эйндховенде әлемге әйгілі технологиялар шығаратын кәсіпорындар бар. Солардың бірі – Филипс. Сондай-ақ қала ФСО (нидерл. Philips Sport Vereniging, PSV – Филипс Спорт одағы) футбол командасымен белгілі.
Дереккөздер
Санат: Қалалар
Виджанелло (Оңтүстік Корсика)
Виджанелло (Viggianello) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Сартен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A349, пошта индексі — 20110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 614 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Валлеротонда
Валлеротонда (Vallerotonda) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1854 адамды құрайды. Халық тығыздығы 31 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 59 км² шамасында. Пошта индексі — 3040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Туған жерге аунату
Туған жерге аунату (дәстүр). "Жас жігіттер Ғафу ақынды туған жерге аунатып, мәз - мейрам болысты" ("Жаңа өмір" газеті). Әдетте басқа жақта тұратын ер - азаматтарды туған жеріне келгенде, оны жерге аунатып алатын жақсы дәстүр бар. Мұның мән мағынасы көп. Біріншіден, "сен осы жерде тудың, ұмытпа, перзенттік қарызыңды өте" деген мағынада. Екінші, "туған жер ата - анаң, отаның, оның жақсы қасиеттері бойыңда, ойыңда жүрсін" деген тәлім жатыр. Қалай дегенмен де халықтың осы бір әдемі дәстүрінде "Бәрібір сен туған жерге баласың" (Ш. Мұхамеджанов) деген ұлы ұғымды білдіретін, оның отаншылдық сезім - сенімін арттыратын тәрбиелік қызметі өте зор екендігін көру қиын емес.
Клотен
250px|thumb|Картада орналасуы Клотен (Kloten) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан қала. Бюлах округінің құрамына кіреді.
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.28 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 62, пошта индексі — 8302.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Кампилья-де-Беричи
Кампилья-де-Беричи (Campiglia dei Berici) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1741 адамды құрайды. Халық тығыздығы 174 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 36020.
Сен-Мелен-дю-Боск
Сен-Мелен-дю-Боск (Saint-Meslin-du-Bosc) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27572, пошта индексі — 27370.
Сан-Кожмаду
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 707 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 51,5 адам/км².
Сен-Мелен-дю-Боск
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 240 адамды құрады. Халық тығыздығы — 152,87 адам/км².
Сан-Кожмаду
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сен-Мелен-дю-Боск
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сан-Кожмаду
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Светлое (Айыртау ауданы)
Светлое — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Қамысақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстікке қарай 53 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 791 адам (393 ер адам және 398 әйел адам) болса, 2009 жылы 476 адамды (235 ер адам және 241 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Нан-Ми-Токи
Нан-Ми-Токи (Não-Me-Toque) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Нан-Ми-Токи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 361,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1954 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Құрамды баяндауыш
Құрамды баяндауыш — есімдер мен етістіктердің тіркесуінен жасалған күрделі баяндауыштың бір түрі.
Құрамды баяндауыштың негізгі тірек сөзі зат есім, сын есім, сан есім, есімдік, еліктеуіш сөздер, оларға көмекші сөздер ретінде еді, екен, ет, бол, қыл, көр т. б. көмекші етістіктер және керек, тиіс, шығар, сияқты т. б. модаль сөздер қызмет етеді. Сөйтіп, көмекші сөздер өздері қатысты есім сөздер мен еліктеуіш сөздерге шақтық, модальдық мағына беріп, олардың баяндауыштық қызметін тиянақтап тұрады. Көмекші сөздер қатысқан мұндай баяндауыштарды күрделі есім баяндауыштар деуге болады. Мысалы: Сен іске ынтасыз жігіт емессің (С. Мұқанов). Дыбыссыз тұншығып жатқан Жамалға бір сәуле жарқ eттi (F. Мұстафин). Суырып салма ақын Абайға қызық көрінді (М. Әуезов).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Константин Петрович Белов
Өмірбаяны
Қарапайым жұмысшы отбасында дүниеге келген. 1934 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінің физика факультетін бітіріп шықты. Осы университеттің аспирантурасында оқып, аяқтағаннан кейін, ММУ-да алдымен көмекші, кейінірек доцент, одан соң профессор және кафедра басшысы қызметтерінде жұмыс істеді. 1954 жылдан бастап - ММУ-дағы жаратылыстану факультетінің жалпы физика кафедрасының басшысы. Мәскеу мемлекеттік университетінде магнетизм мәселелерін зерттейтін зертхана ашты.
Ғылыми еңбегі
Зерттеу саласы - магниттік құбылыстардың табиғаты. Қатты заттардың магнетизмін зерттейтін ғылымның негізін салушы.
«Журнал экспериментальной и теоретической физики» журналының редакторлар алқасының мүшесі болған.
Шәкірттері
Оқытқан шәкірттерінің ішінде 10 физика-матматика ғылымдарының докторлары мен 50 физика-математика ғылымдарының кандидаттары бар.
Дереккөздер
Санат:Ресей физиктері Санат:Ресей ғалымдары
Кытма
Кытма (Кіші Кытма) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кумир өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Грибен
Грибен (Grieben) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 169 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 035. Муниципалитеттің басшысы — Франк Леншов.
Кіші Пудица
Кіші Пудица (Пудица, Төменгі Пудица) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Углич су қоймасының (Медведица өзенінің шығанағы) оң жағалауынан 1,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Грибен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Кіші Пудица
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мөде қаған
Мөде қаған (Маодунь) (ж.ж.с.д. 228-174) - ғұн (қытайша хунну) империясының негізін қалаушы.
Басқаруы
Қытай жазбаларында оның есімін «Маудун», ал билік лауазымын «шаньюй» деп атайды. Чәниүй атауының жеке сөз ретінде не мағына беретіні әлі күнге белгісіз, ал лауазым ретіндегі мағынасы ғұндар үшін ортағасырлық түркілердің «Қаған» дегенімен мәндес. Қазіргі тарихшылардың шаньюйді «тәңірқұты» деп аударады.
Мөде шамамен 18-19 жасында, ж.ж.с.д. 209 жылы, әкесі Тумәнді өлтіріп, ғұн хандығының тағына отырып, өзін ғұн елінің дара билеушісімін деп жариялайды. Содан көп ұзамай шығыста дунху, батыста жыужы (юечжи), терістігінде хуниүй, чуйшы, динлиң, гыгун және шыңли, оңтүстігінде лыуфаң, бай - иән секілді елдерді жаулап алып, шағын ғұн хандығын Шығыста теңдесі жоқ далалық ұлы империяға айналдырады. Осыдан кейін елі оны «ақылы асқан дана» деп мойындап, оған «Чиңтижы» деген ат береді. Бұл қазіргі түсінікте «Тәңірінің күші», яғни «Құдайдың қаһары» деген мағынаны білдіреді.
Ел билігінің басына көсемдік дарыны аса жоғары, қолбасшылық қабілеті тым ерен, көздеген мақсатына жетпей тынбайтын жігерлі жас Мөденің келуі тек ғұн халқының ғана емес, бүкіл Шығыс халықтарының тағдырына үлкен өзгеріс әкеледі. Бұрын жеке-жеке хандықтарға бөлініп, өзара қырқысып жатқан түркі халықтарының басы бірігіп, бәрі тарихқа танылған үлкен бір далалық империяның құрамына енеді. Елді басқарудың жаңа жүйесі қалыптасады. Бұл жүйе елді үш әкімшілік аумақтық құрылымға бөліп басқару арқылы жүзеге асырылып, бар билік бір адамның чәниүйдің қолына көшеді.