cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Платформалық тыс
Платформаның үстіңгі құрылымдық қабатын қүрайтын, негізінен алғанда мүлдем метаморфтанбаған және қатпарланбаған (кейде азын-аулақ еңістенген) шөгінді таужыныстардың онша қалың емес қабаты; Платформалық тыс рөлін сирегірек жанартаутекті-шөгінді немесе таза жанартаутекті таужыныстар да атқаруы ықтимал, соңғы жағдайда олар әдетте "траптық формация" түріңде оқшауланады. Платформалық тысқа тиесілі таужыныстардың қабаты төменгі құрылымдық қабаттан, яғни платформаның кристалдық іргетасынан өте анық аймақтық үйлесімсіздік арқылы дараланады. Синонимдері — "платформаның үстіңгі құрылымдық қабаты (қатары)"; "платформаның үстіңгі құрылымдық жікқабаты"; "iөгіндітыс"; "шөгіндіжамылғы".
Джек Керуак
Биография
Жан-Луи Лебри де Керуак Лоуэлледе, Массачусетс штатында, бретоннан шыққан франко-американдықтарды, отбасында үшінші бала ретінде дүниеге келген. Оның ата-анасы Лео-Алсид Керуак пен Габриэль-Анж Левектің тектері Канададан болатын. Осы ұрпақтардың басқа да квебектер сияқты оның ата-аналары да жұмыс іздепғ Жаңа Англияға қоныс аударған. Алты жасына дейін Джек ағылшын тілін үйренбеді, үйде барлығы квебектік француз тілінде, яғни жуаль тілінде сөйледі. Ерте жассында оған үлкен ағасы Жеррардың өлімінің әсер еткені соншалық, бқл оған оның «Жерардың елесі» кітабын жазуына түрткі болды. thumb|250x250px| Керуактың Флоридадағы үйі
Дереккөздер
Санат:12 наурызда туғандар Санат:13 наурызда туғандар Санат:1922 жылы туғандар Санат:21 қазанда қайтыс болғандар Санат:1969 жылы қайтыс болғандар
Платформалық тыс
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Сен-Капре (Алье)
Сен-Капре (Saint-Caprais) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03222, пошта индексі — 03190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,72 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Пера-сюр-л'Ер
Пера-сюр-л'Ер (Payra-sur-l'Hers) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,52 км² шамасында.
Туссен (Сен-Маритим)
Коммунаның INSEE коды — 76708, пошта индексі — 76400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 743 адамды құрады. Халық тығыздығы — 165,48 адам/км².
Пера-сюр-л'Ер
Коммунаның INSEE коды — 11275, пошта индексі — 11410.
Туссен (Сен-Маритим)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Пера-сюр-л'Ер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 159 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Липовка
Елді мекендер:
Қазақстан:
Башқұртстан:
2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы Науру
Лондон қаласында 2012 жылы 27 шілде мен 12 тамыз аралығында өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан Науру спортшыларының жарыс нәтижелері. Бұл Наурудың Олимпиада ойындарына 5-ші рет қатысуы. Жарысқа Науру-дан 2 спорт түрінен 2 спортшы қатысты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Берт Пэтноуд
Бертранд (Берт) Артур Пэтноуд (Bertrand "Bert" Arthur Patenaude, ; 4 қараша 1909 жыл, Фолл-Ривер, Массачусетс штаты — АҚШ футболшысы, жартылай қорғаушы. Әлем чемпионаттарындағы тұңғыш хет-триктің авторы.
1930 жылғы әлем чемпионатына қатысып, АҚШ құрамасының төрт кездесудің үшеуінде алаңға шықты. Алғашқы турда Бельгия құрамасының қақпасына бір гол соқты. Екінші турда Парагвайдың қақпасына үш гол соқты. Бұл, жоғарыда айтқанымыздай, әлем чемпионаттары тарихындағы тұңғыш хет-трик болатын.
Әлем чемпионатынан соң сол жылы 17 тамыз күні Бразилиямен жолдастық кездесуде екі гол соқты (бірақ АҚШ 3:4 есебімен ұтылып қалды). Бұл құрамадағы соңғы матчы болатын.
Сілтемелер
Санат:АҚШ футболшылары Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санта-Тереза-ди-Гояс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4398 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 794,553 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
IC 364
IC 364 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14854, ZWG 392.20, NPM1G +03.0150.
Сыртқы сілтемелер
IC 364 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Омбы кадет корпусы
нобай|[[Ш.Уәлиханов оқыған Омбы кадет корпусының үймереті]] Омбы кадет корпусы – Ресейдің ең ескі әскери оқу орны болып табылады. 1813 ж. 1 мамырда Омбы қаласында казак әскери училищесі ретінде негізі қаланған. 1826 ж. Сібір жүйелік казак әскерінің қайта құрылуына байланысты оқу орны Сібір жүйелік казак әскери училищесі болып өзгерді. 1829 жылдан бастап училище шығыс тілдері бойынша тілмаштар даярлайтын Омбы Азия мектебі болып өзгертілді. Ал 1846 ж. училище Сібір кадет корпусы болып қалыптасты. Оның мақсаты «өзінің түлектерін жүйелі батальондар мен Сібір корпусының казак әскерлерінде қызмет етуге офицерлер даярлау» болып табылды. Кадет корпусы жоғары дәрежедегі оқу орны саналды. Барлық тәрбиеленушілер рота мен эскадронға бөлінді, олардың әр қайсысында 120 шәкірт білім алды. «Сібір кадет корпусы жөніндегі Ережеге» сәйкес білім алудың 6 жылдық курсы ашылды, ол үш сыныпқа бөлінді (әрқайсысы екі жылдан). Оқу барысында әскери оқу орындарының типтік бағдарламалары басшылыққа алынды. Оқытылатын пәндердің қатарында Дінтану және Мұсылманшылық қағидалары да, сонымен қатар орыс, татар, француз, неміс тілдері, математика және геодезия, тактика, әскери кеме өндірісі және іс қағаздарын жүргізу, ұқыптап жазу және сызу болды. Бұдан басқа кадет тәрбиеленушілері дене шынықтырумен, жүзумен, бимен, ән айтумен, қылыштасумен және атқа мінумен айналысты. Дала лагерлерінде негізгі порфостық қызметтер, топографиялық суретке түсіру, саперлік және әскери-зертханалық жұмыстар жүргізілді, артиллериялық қарудан және мылтықтан оқ ату дағдылары жетілдірілді. Роталық кадетті бітіргеннен кейін офицер шеніндегілер Жекелеген Сібір корпусының жүйелік эскадронына қызметке кірді; эскадронда тәрбиеленушілер – казак полктерінде хорунжийлер мен урядниктер деп аталды. Қалған кадеттер әскери қызметке әр түрлі себептермен жарамайтындықтан әскери іске жатпайтын қызметтерге тағайындалды. 1853 ж. бастап корпуста 7 жылдық білім беру курсы ашылды, ол бір жыл бойы алдын ала осыған даярлады (әрбір сыныпта бір біреуден ғана). Осы уақыттан бастап корпуска қазақ ақсүйектерінің мемлекеттік қызметтегі балалары түсе бастады. 1866 ж. әскери министрдің жарлығымен Сібір кадет корпусы Әскери гимназия болып қайта құрылды. 1882 ж. Әскери гимназия қайтадан Сібір кадет корпусы деп аталды.
Охорн
Охорн (Ohorn) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Баутцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2377 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 92 400. Муниципалитеттің басшысы — Франк Егер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Қуырған жүгері
Қуырған жүгері
Жүгерінің сорты көп. Солардың ішінде қуыруға қолайлысы – ақ жүгері. Оны қуыру үшін собығынан үгіп түсіріп, жайпақ табаққа салынады. Желпіп, бөгде заттардан тазартылады.
Қазан отқа қойылып, су құйылады. Тұз салынады. Сөйтіп табақтағы алдын ала дайындалған жүгері соған аударылып, 10 – 15 минут қайнатылады. Бір қайнаған соң жүгері сүзіп алынады да, басқа ыдысқа салынып, дегдітіледі.
Қазандағы су төгіледі де, өзі жақсылап тазартылып, қайта қыздырылады. Ол қыза бастағанда дегдіген жүгері салынып қуырылады.
Май өз алдына бөлнек ыдысқа ерітіліп, жүгенрінің үстіне құйылып отырады. Сонда жүгерінің аузы ашылып, жақсы жарылады, баданалайды.
Егер қазанның аузын ашық қалдырса әрі қызып, әрі жарылған жүгері ыршып сыртқа түседі. Соған орай жүгері жарыла бастағанда қазанның қақпағын сол қолмен көлегейлеп жауып, оң қолдағы бұлғауышпен бұлғап тұрған дұрыс.
Қуырылып болған соң сол ыстық күйінде оған аздап қант себелеуге болады. Сонда ол жабысқақтанып, дәмі жақсара түседі. Жалпы жүгері сапар кесеге салынып, шай дастарқанына қойылатын ұлттық дән тағамдарының ішіндегі тәуірлерінің бірі.
Құрамы: 8 – 9 кесе жүгері, 1 кесе ұсақтап туралған құйрық май, 3 литр су, 1 ас қасық тұз, 1 – 2 ас қасық қант.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Альдеавьеха-де-Тормес
Альдеавьеха-де-Тормес (Aldeavieja de Tormes) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрайды. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 50 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Асбюри (Миссури)
Асбюри (Asbury) — Миссури штатының Джаспер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.9 км². FIPS коды — 29-02098.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 207 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джаспер округы (Миссури)
Трипанъёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вогонья
Вогонья (Vogogna) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
KazTube
KazTube (Қазтюб) — қолданушылар мен компанияларға бейненi сақтау және көрсету қызметiн атқаратын қазақстандық бейне-портал. Мақсаты – Қазақстан аумағындағы және одан тысқары жерлердегі кең ауқымды аудиторияға бағытталған, мазмұны ұлттық идеяға толы, алғашқы ұлттық бейне-портал.
Компания тарихы
14 ақпан 2014 ж. сайт іске қосылды. Қазнеттегі жиі қаралатын сайттардың бірі.
Арнайы жобалар
KaztubeStudio бренді өзіндік видео контент шығару үшін құрылған. Бренд алдында бірнеше мақсаттар қойылған:
Видео-портал аясында танымал эстрада жұлдыздарының аккаунттары ашылған. Аккаунт арқылы эксклюзивті видео мен аудио материалдарды жүктеуге мүмкіншілік бар.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстандық сайттар
Абшехвира
Абшехвира — Ресейдегі өзен. Адыгея Республикасы, Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Псефирь өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Лаба Чамлык өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Адыгея өзендері Санат:Краснодар өлкесі өзендері Санат:Кубань су алабы өңірі өзендері
Гусика
Гусика — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вочь өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
NGC 4065
NGC 4065 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Гусика
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
NGC 4065
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Гусика
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 4065
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 27 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4065 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38156, NGC 4057, UGC 7050, MCG 4-29-7, ZWG 98.42, ZWG 128.7, VV 179.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Геодезиялық азимут
Геодезиялық азимут - байқау нүктесінің геодезиялық меридианы жазықтығымен байқау нүктесіндегі референц-эллипсоид бетіне нормаль және осы бағыт арқылы өтетін жазықтыкпен түзілетін екі жақты бұрыш; меридианный солтүстік бағытынан сағат тілінің жүрісімен 0-ден 360°-қа дейін өлшенеді. Геодезиялық азимут екі жолмен табылуы мүмкін: 1) референц-эллипсоидті бағдарлау кезінде геодезиялық тораптың бастапқы нүктесінде алынған негізгі азимутты және тораптың бұрыштарын пайдаланып, геодезиялық тораптың қабырғалары бойынша азимуттарды беру арқылы; 2) астрономиялық азимутты анықтау Хn және содан соң бағыттың іk геодезиялық азимутын А мынадай формула бойынша табады.
Дереккөздер
Санат:Бағдарлау
Бирхорлар
Бирхорлар (манкиди, манкрия, манкархия, ория тілінде - маймыл жегіштер; өз атаулары - бирхор, бихор, бирхар - орман адамы) — Үндістанның солтүстік-шығысындағы мунда тобына кіретін халық (Джаркханд, Орисса, Чхаттисгарх штаттары). Саны 10 мың адам. (1998).
Тілі
Олар мундари тілінің диалектісінде сөйлейді. Сонымен қатар мунда тілдері (хо, сантали) және үнді-арий (хинди, ория, бихари) тілдері де кең таралған.
Діні
Дәстүрлі нанымдарды сақталған. Соңғы кезде индуизмнің әсері байқалуда.
Кәсібі
Бирхорлар отырықшы тұрмыс пен егіншілікке көшуде. Сол сияқты терушілікпен, аңшылықпен (әсіресе маймылдарға), бал жинауға және сатуға негізделген. Олар жүзімнің белгілі бір түрінің талшықтарынан арқан жасап, жақын маңдағы ауыл тұрғындарына базарларда сатады.
Өмір салты
Бирхорлар тоғайда өмір сүретін десаулилердің қорғаншы рухтарына сенеді, аңшылық құдайы Сендра-бирге, маймыл құдайы Хануман-бирге, жолбарыс құдайы Бағ-бирге т.б. Утхлулардың 3-4 көшпелі тобы тотемдік атауға ие бір руды (танда) құрайды. Дүниенің жаратылуы, халықтың шығу тегі және туыстық қатынас туралы белгілі мифтер бар. Тұрғын үйлері – бұтақ пен жапырақтан жасалған лашықтар.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары
Герман Мелвилл
Америка Құрама Штатының әдебиеті тарихында Герман Мелвилл (1819-1891) шығармашылығы – образды және аса көрнекті құбылыс болып саналады. Ол әлем әдебиетінің аса құнды шығармаларының бірі болып танылатын «Моби Дик немесе Ақ Кит» туындысы арқылы американың классик жазушыларының қатарынан өзіндік орнын алды.
Майқыздырғыш
Майқыздырғыш (Маслоподогреватель) — майлайтын майды қыздыратын құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кеден органдарының валюталық бақылау саласындағы өкілеттігі
Кеден органдарының валюталық бақылау саласындағы өкілеттігі (authority (powers) of customs bodies in currency control) - Қазақстан Республикасының валюталық заңдарын сақтауы мақсатында кеден органдары:
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вильгельм Вин
Вильгельм Карл Вернер Отто Фриц Франц (Wilhelm Wien; 13 қаңтар 1864, Фишхаузен — 30 тамыз 1928, Мюнхен) — неміс физик, 1911 жылы «жылулық сәулеленуді реттейтін заңдар саласындағы жаңалықтары үшін» физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
Өмірбаяны
Вильгельм Вин ірі жер иесі Карл Виннің отбасында дүниеге келген. 1866 жылы отбасы Шығыс Пруссиядағы Растенбургке жақын орналасқан Драхштейн қаласына (қазіргі Кентшин, Польша) көшті. 1879 жылы Вин Растенбургтегі мектепті бітіріп, 1880—1882 жылдары Кенигсбергтегі гимназияда оқыды. 1882 жылдан бастап Геттинген және Берлин университеттерінде оқыды.
1896 жылы Ахен техникалық университетінің Адольф Вюлнер кафедрасының доценті болды. 1899 жылдан бастап ол Гиссен университетінің профессоры болды, бірақ 1900 жылы Вильгельм Рентгеннің мұрагері ретінде Вюрцбург университетіне ауысты. 1919 жылы ол Рентгеннің мұрагері ретінде қайтадан Мюнхенге көшті. 1928 жылы 64 жасында дүниеден өтті.
Берлиннің Адлершоф маңындағы WISTA технопаркіндегі Федералдық физика және технология институтының (Германия) зертханасы Виннің есімімен аталады.
Виннің немере ағасы — Макс Вин (1866—1938) жоғары жиілікті технология саласындағы пионерлердің бірі болды.
Жетістіктері
1893/94 жылы ол Виннің бірінші заңын, одан Виннің орын ауыстыру заңын, 1896 жылы жылу сәулеленуі үшін Виннің екінші заңын шығарды. 1911 жылы жылулық радиация бойынша жұмысы үшін физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты атанды.
1898 жылы Вильгельм Вин «канал сәулелерінің» (анодтық сәулелер деп те аталады) ең жеңілі сутегі иондары (қазір протондар деп аталады) екенін дәлелдеді. Электр және магнит өрістері бар қозғалатын протондарға әсер ете отырып, Вильгельм Вин протон зарядының оның массасына қатынасын өлшеген.
Б. з. д. 764 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 764 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гемолиз таңбасы
Гемолиз таңбасы (ерне әдісі,жергілікті не иммунды гельдегі гемолиз) — антидене құратын торшалар санын анықтайтын әдіс. Эритроциттер еккен жануарлардың лимфоидты ағзалар торшаларын жылы агарозаға және эритроциттерге араластырады. Қосындыны петри аяқшасына жұқалап құйып, 37°С термостатқа қояды. Антидене түзетін торшалар антидене бөліп шығарады, сондықтан комплемент қосса, оларды айнала гемолиз таңбасы пайда болады. Әр таңбаның ортасында бір торша болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Саяси фанатизм
Саяси фанатизм ''[лат. fanum - құрбандық]'' - субъектінің қызметінен және қатынастарынан көрініс табатын, баламаны мойындамай және сенімді нақты көзқарастарды қолдауы. Фанатик өзінің дүниетанымының негізін құрайтын өзіне өте қымбат идеялар еркінде болады. Олар оның өміріне мән береді. Фанатизм құрбандыққа дайындықпен байланысты. Фанатизм топтық және бұқаралық психологиялық құбылыс. Фанатиктерге жоғары эмоциялық, өздерінің көзқарастарын білдіретін кез келген ақпаратты сыни қарамау тән. Фанатизм өз көзқарастарына сенімділіктен басқа көзқарастарды, басқаша ойлауды қабылдамайды.
Фанатизм діни, идеологиялық, саяси және патриоттық болып бөлінеді. Діни фанатизм құдай үшін құрбандық қасиеттілігіне негізделген. Идеологиялық фанатизм өзін өзі құрбандыққа шалуға негізделеді. Саяси фанатизм өзінің саяси жүйесінің, тәртібінің ерекшелігін талап етеді.
Дереккөздер
Санат:Психология
Ту-Сент-Круа
Ту-Сент-Круа (Toulx-Sainte-Croix) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23254, пошта индексі — 23600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 298 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Үшқатты ауылдық округі
Үшқатты ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Үшқатты ауылы кіреді. Орталығы – Үшқатты ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 560 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы ауылдық округтері
Құлсары Тінекейұлы
Құлсары Тінекейұлы (1820, Маңғыстау ойы – 1900, Атырау облысы, Жылыой ауданы, Құлсары) – атақты би. Адай руынан шыққан елге белгілі ақсақал. Ата шежіресі бойынша Мұңал – Бәйімбет – Сегізбай – Күшік (Ержігіт) – Айғыр – Тінекей – Құлсары. Құлсары қыстауы Маңғыстау ойы, жайлауы Жемнің Қамыскөлі болған. Құлсары би өзінің көріпкелдігімен де елге әйгілі болған. Ол өзінің түстерін айна-қатесіз жорып отырған. Бірде ағайын-туысқандарын жинап алып, өзінің қай кезде қайтыс болатынын дәл айтқан. Қайтыс боларының алдында: «өздері мекен етіп отырған жердің қойнауы байлыққа толы, несібесі мол» екенін айтып кеткен. Қайтыс болғаннан кейін Құлсары бидің өсиеті бойынша ауыл сыртындағы төбе басына жерленеді. Содан сол жер Құлсары атанып кетеді. Қазір Құлсары – Атырау облысы, Жылыой ауданында орнатылған. Құлсары Тінекейұлы 1820 жылы дүниеге келіп, дәл 78 жасында 1898 жылы қайтыс болған.Аса бай болмаса да өз дәулеті өзіне жетерлік дәрежеде өмір сүрген. Құлсары таза мал шаруашылығымен айналысқан және ауқатты адам болған.
Құлсарының сырт келбеті мен ерекше қасиеттері
Жүсіп пен Әбілқайыр ақсақалдардың айтуы бойынша Құлсары ортадан жоғары бойы бар, қапсағай келген, иықты, қою да емес, сұйық та емес сақал-мұрты бар қара-сұрлау кісі болыпты. Ағайын-тумаға қайырымы бол, еліне сыйлы, ерекше құрметке ие ақсақал болған. Жас шағында аң аулап, тазы ерткен, көппен бірге болғанды жаны сүйетін серілігі де болған деседі. Оның ең сүйікті істерінің бірі аттарды баптау, жарату және бәйге аттарын таңдау болса керек. Құлсарының бабасы Сегізбай асқан байлығымен (17 мың жылқысы болған деседі) қатар, көріпкел,аузы дуалы, қара сөз бен билікке шебер, айтқан сөзі желімді, басынан сөз асырмаған,ақылды да шешімді би болған ақсақал екен. Байлығы басынан асып жатса да, елге деген, халқына деген адалдығы бірінші кезекте тұрған екен. «Сегізбай жақсы сөйлесе, көңіліңді жадыратып, ойындағысын айтады;жаман сөйлесе, қай-қайдағыны айтады; билікте елдің бірлігін, ағайынның тірлігін айтады»-дейді екен замандастары.
Құрттардан естіген әңгімеге қарағанда Құлсары адамға тіке қарамай, үнемі төмен қарап отырып сөйлейді екен. Онысы көзінің ерекше қасиеті адамдарға әсер ететіндігінен болса керек. Сонымен қатар адамдардың тағдырын, жердің, судың, малдың қасиетін қажетті кезінде тап баспы айтып кетіпті, жарықтық. Оның ел алдындағы беделінің арқасында қанды қақтығыстар тоқтатылып отырған. Кіші жүз рулары мен Хиуа хандығы арасындағы даулы істе бес рет антқа тігілген. Антқа біреудің жалғызы, болмаса, елге қадірлі адамы деген жайсаңы тігілетін болған. Қазіргі тілмен айтқанда, кепілдікке берілетін болған. Атасының елге, жерге деген адалдығы Құлсарыға да дарыған екен.
Шешендік өнері
Ол соғым сойғанда жас малдың етін бір бөлек, сақа малдың етін бөлек сақтайды екен. Сонда екінші баласы Шапай: «Әке, осы етті бөлек сақтауыңыздың сыры неде?» деп сұрапты. Сонда Құлсары: «Келген қонақтың екі түрі болады. Ақылы айдынды, сөзі асыл, көреген, шешен адам келсе, сақа малдың етін қазанға салдырамын. Ал сөз қадірін білмейтін, көп сөйлейтін, бас ауыртар қонақ келсе, тез құтылу үшін жас малдың етін таңдағаным. Әр қонақтың өз несібесі бар» - деген екен. Бұл мәлімет оның шешендік өнерін көрсетеді.
Атбегі
Құлсары таза мал шаруашылығымен айналысқан және ауқатты адам болған. Оның 7-8 мың қойы, 500-600-дей жылқысы, 250-дей түйесі болған деседі. Ортадан жоғары бойы бар, қапсағай денелі, иықты болған. Құлсары жастайынан ат таңдап, баптап, жаратып, бәйге аттарын таңдауға бүйрегі бұрып тұрған екен.Бұл дерек оның атбегілік қасиетін көрсетеді.
Көріпкелдік қасиеті
Құлсары ата қатты ауырып жатып балаларына «Менің жағдайым қиын, соңғы демім біткен соң мені ешқайда қозғамаңдар, осы боз төбенің басына қоярсыңдар. Осы төбенің астында үлкен дүбір бар, күндердің бір күні осы жер халыққа үлкен ырыс әкеледі» деген екен. Ата қайтқан соң, оның өсиетін орындап, айтқан жеріне жерленіп, басына биенің сүтін қосып иелеген балшықтан тас басып, ұрпақтары үлкен там тұрғызды. Расында сол жерден кейін «қара алтынға» айналған мұнай атқылағанда, Құлсарының көріпкелдігін ел мойындаған.
Құлсарының беделі
Құлсарыда тұратын журналист әрі ақын Әбдіхалық Сисенбердиев өзі құрастырған «Құлсары ата» атты шағын кітабында Құлсары Тінекейұлының 1870 жылы Жем, Сағыз бойын жайлап жүргенінде Маңғыстау ойындағы елдің патша үкіметіне қарсы көтеріліске шыққанын естіп, сарбаздардың мінісі мен тамағына деп, екі үйір жылқысын үлкен ұлы Үдербайды бас қылып, айдатып жібергенін жазыпты. Бұл әрекеті патша шенеуніктеріне белгілі болғанымен, ел арасындағы беделінің арқасында жазаланудан аман қалады.Ол осы әрекетінен ауыр жазаланатынын білседе, өз еліне қиын қыстау кезінде көмек көрсете алған қайырымды жандардың бірі.
Құлсарының шығу-тегі мен ұрпағы
Құлсары атаның тегі Бекет атаның арғы аталары шыққан Мұңал руынан тарайды екен. Одан бері қарай таратсақ Бәйімбет - Сегізбай-Күшік болып келеді. Күшектен сегіз бала, оның бірі Айғыр,одан Тінекей бастаған, Таужарық, Сәрісағұл, Бисен төрт бала, Тінекейден бастаған, Таужарық, Сәрсіғұл, Бисен төрт бала, Тінекейден-Құлсары, Қойшыбай, Шодыр атты үш бала болған. Құлсарының 7 баласы болған, олар: Үдербай, Шапай, Мерген, Сүйеу, Күзембай, Маңқы, Ембірді. Құлсарының үлкен ұлы Үдейбайдан Батырбай осы шежірені жазып қалдырушы Жүсіп (1888-1976) және Қарғабай, Балуанияз есімді төрт баласы болған. Үдербайдың үлкен ұлы Әбілқайыр ұзақ жылдар Қамыскөл орталық электр станциясында слесарь болып жұмыс істеп, зейнеткерлікке шыққан еді. 1973 жылы 60 жасында қайтыс болды. Құлсары би туралы осы деректерді бүгінге жеткізген оның немерелері марқұм Жүсіп пен Әбілқайыр ақсақалдар, аталары қайтыс болғанда бірі 25, бірі 13 жаста екен.
Қызықты деректер
Облыстық мұрағатта, интернетте де Құлсары атаның батыр болғаны айтылады. Алайда оның ерлігі туралы мәліметтер жоқ. Ақсақалдардың әңгімелерінде де бұл туралы ештеңе айтылмайды. Ал бұл Құлсарының батырлық қырын зерттеуге түрткі болып отырған жайт...
Дереккөздер
Санат:Жылыой ауданы тұлғалары
Моншақты асар
Моншақты асар – көне қоныс орны. Қармақшы ауданында Сырдария өзені бойында орналасқан. Жетіасар өңіріндегі қалалық қоныстардың бірі. Қаңлы мемлекеті кезеңіндегі қала мәдениеті ескерткіштеріне жатады. Екі-үш қабатты төбе. Ескерткіш қалдықтарының биіктігі 8 м, 18 га жерді алып жатыр. Бекінісі ирек жоспарлы. Б. з. д. 7 ғ – б. з. 8 ғ. аралығын қамтиды. Бірнеше мәдени қабаттардан тұрады. Моншақты асар асар арнайы жан-жақты зерттелмеген. Археологтар С.П. Толстов (1947, 1966) және Л.М. Левина (1970 – 1990) археологиялық зерттеулер нәтижесінде Жетіасар өңірінің мәдени-тарихи өміріне байланысты ішінара ғылыми тұрғыдан пікір айтқан.
Сілтемелер
Санат:Ескерткіштер
Люк Бессон
Люк Бессон Luc Paul Maurice Besson; 18 наурыз 1959 жыл, Париже (Франция)) – француз кинорежиссері, сценарийші және продюссер.
Оны танымал еткен 1985 жылы шыққан «Подземка» фильмі. Бұл оның үшінші фильмі болатын. Бұған дейін ол музыкалық бейнебаяндардың қоюшысы, кейін режиссердің көмекші, сосын өзі режиссер ретінде жұмыс істейді. Люк Бессон «EuropaCorp» кино корпорациясының негізін қалаған. 90-нан аса фильмнің продюссері болған.
Дереккөздер
Санат:Франция кинорежиссёрлері
Гипермәтінді жеткізу хаттамасы
ГИПЕРМӘТІНДІ ЖЕТКІЗУ ХАТТАМАСЫ (Протокол передачи гипертекста; HyperText Transfer Protocol (HTTP) - Интернет желісі бойынша парақтары түріндегі құжаттарды бір компьютерден екінші компьютерге жеткізу үшін пайдаланады.
Дереккөздер
HTTP
Апеласан (Лореш)
Апеласан (Лореш) (Apelação) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лореш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Гипермәтінді жеткізу хаттамасы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Апеласан (Лореш)
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2011 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 647 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,43 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 949 адам/км².
Гипермәтінді жеткізу хаттамасы
Дереккөздер
Hypertext Transfer Protocol
Апеласан (Лореш)
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Аудан 1950 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Жарсор (Ақкөл ауданы)
Жарсор – Итемген көлінің оңтүстік-шығысында орналасқан тұзды тұйық көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Ақкөл ауданы Ивановское ауылынан батысқа қарай 7 км жерде. Теңіз деңгейінен 236 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы 7,8 км2, ұзындығы 4,1 км, енді жері 2,7 км, жағалау бойының ұзындығы 14,6 км. Суы қарашада қатып, сәуірде ериді. Солтүстігінде ұсақ көлдер, оңтүстігінде Қыздың төбесі деп аталатын төбе орналасқан. Жағалауы тегіс келген. Суы аздап кермек татиды. Мал шаруашылығына жарамды.
Санат:Ақкөл ауданы көлдері
Төлеген Айбергенұлы Айбергенов
Төлеген Айбергенұлы Айбергенов (08.03.1937, Қоңырат ауданы, Қарақалпақстан, Өзбекстан - 29.08.1967, Нүкіс қаласы, Қарақалпақстан, Өзбекстан) - ақын.
Биографиясы
Төлеген Айбергенов 1937 жылы 8 наурызда Қаракалпақ елінің Қонырат деген жерінде дүниеге келген. Жетіру тайпасының Табын руынан шыққан. 1959 жылы Ташкенттің Низами атындағы педогогика институтының қазақ тілі мен әдебиеті факультетін бітіріп,туған ауылында мұғалімдік қызмет атқарады.
Балалық шағы
Низами атындағы Ташкент педагогикалық институтын бітірген (1959). 1959-62 ж. Қоңырат аудындағы орта мектепте мұғалім, 1962-65 ж. Шымкент облысының Сарыағаш ауданындағы кешкі жастар I мектебінде директор. 1965 жылдан Қазақстан Жазушылар одағы жанындағы әдебиетті насихаттау бюросында қызмет істеді. Айбергеновтың өлеңдері республикалық баспасөзде 1957 жылдан жарияланды. Туған жерге деген албырт сағыныш пен мөлдір махаббатқа толы бір топ өлеңдері 1961 жылы шыққан "Жас дәурен" атты топтама жинақта басылды. Отанға, туған елге деген сүйіспеншілігін, замандастарымыздың рухани сезім байлығын, ізгі тілеу, ақ ниетін жарқырата ашқан, қазақ поэзиясында өзіндік жаңа ыррақ, тегеурінді екпін әкелген поэтикалық жыр кітаптары - "Арман сапары" (1963), "Өмірге саяхат" (1965), "Құмдағы мұнаралар" (1968), "Мен саған ғашық едім" (1970), "Аманат" (1975), "Бір тойым бар" (1981), балаларға арналған "Бақшаға саяхат" сурет-кітапшасы (1985) жарық көрді. Сондай-ақ орыс тілінде "Мир созвездья" (1987) деген атпен таңдама-лы өлеңдері аударылып басылды. Айбергеновтың "Ақ ерке, Ақ жайық", "Жаңғырған Маңғыстау", "Қазақстан", "Сені ойладым", "Мені ойла", "Ақ қайыңдар", "Бір тойым бар", т. б. өлеңдеріне жазылған әндер ел арасына кеңінен танымал. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты (1974, қайтыс болғаннан кейін). 1997 ж. ақынның "Таңдамалы өлеңдер" жинағы мен ол турапы жазылған "Біргемін мен сендермен" атты естелік кітабы жарық көрді.
Қайтыс болуы
Айтулы толғауды осы бір жерден үзеріміз үзіп алып, әрі-сәрі күйге түстік. Көз жауын алардай жауһарды сындырып алғандай, соның сіздерге тек бөлшегін ұсынғандай пұшайман болдық. Осы бір жырдағы алабұртқан екпін, тау суындай күркіреген қарқын, бірінен-бірі туындап, сытыла шапшыған бұла сөз толқын, буырқана бұлықсып атқыған сезім серпіні үзуге, іркуге келер емес еді, көнер емес еді. Жыр жүйрік. Апшы қуырған асау ағыс. Аяғына дейін жіберіп, ат басын ағытқан осынау бір тұлпар шабысты тек тамашалай бергің келеді. Тамсана бергің келеді. Ақын үніне үн қосып, сөз шығындап жатқың келмейді. Мың құбыл шұғылалы жыр жауһарларын назарларыңызға бірінен-кейін бірін ұсынып, айберен толғауға үнсіз ден қойып отыра бергің келеді, осынау сұңғыла шабысқа қосыла қол шапаттап отыра бергің келеді. Төрт аяғы тең жорға Төлеген жырларын, шашасына шаң жұқпас ақпа жырларға қара сөзбен түсініктер жазып сипаттап, суреттеп жату — бір әурешілік. Қазақтың арнасы кең жыр дариясына сонау алпысыншы жылдар аяғында бір бүйірден апшып келіп, бір ақжал толқын ұрғаны есте. Төлеген — толқын. Арқырап ақжалданып шиыршық атып келген толқын.
Дереккөздер
Санат:Ақындар
Леммингтер
Леммингтер — алалар, тоқалтістілер түрлер тобы. Дене ұзындығы 15 см дейін, құйрығы 2 см дейін. Кейбір түрлерінің жүні қыста ағарады, ал алдыңғы аяқтарының тұяқтары ұзарады. 4 туыс, 20 түрлері белгілі. Олар Еуразия мен Солтүстік Американың орманды, жазықтық және таулы тундраларында кездеседі. ТМД—да Кольский түбегі мен Еуропаның орталық бөлігінен Чукотка мен К. Шығысқа дейін таралған. Ең кең таралған түрлері: түлкты Л., сібір Л., және норвегиялық Л. Тундрада 4 жылда бір рет олардың көптеп көбеюі, (1 га жерде 300 данасы) және өте алыс қашықтыққа таралуы байқалады. Л., ақтүлкінің негізгі қоректік коры. Түлкілердің өсімталдығы Л. санымен тығыз байланысты. Бірталай вирус ауруларының қоздырушыларын таратады.
Дереккөздер
Санат:Кеміргіштер
Нидерланд буржуазиялық революциясы
right|thumb|200px| Испаниялық корольдың қолындағы еуропалық аумақтар 1580 ж. (Нидерланд ашық-жасыл түспен белгіленен) картада қазіргі кездегі елдердің шекаралары көрсетілген. Нидерланд буржуазиялық революциясы - тәуелсіздік үшін күрес Нидерландов, шамамен 80 жыл бойы өткен.
Діни жағдайы
Протестанттар индивидуализмнің етек алуын кеңінен мақұлдап, әркім өзі үшін нысанасына жете мән беретін көзқарасты ұстанды. Осындай нысаналы ұстаным әр адамның табыс табуы мен оның жеке мүдделерін құрметтеуге жағдай жасауға жетелейтін. Адам бәрінен де бұрын өзінің жеке мүмкіндігіне арқа сүйеуі керектігі жаңа заман адамының әрбір қадамы сайын көптеген жәйттерге кез болатындығын ұғындыра, оларды үнемі өзгеріп отыратын өмір жағдайына бейімдеуге мәжбүр етті.
Ревалюцияның алғышарттары (1555—1572)
Карл V Габсбургтың (1500 – 1558 жж.) билігі кезінде 1548 жылы Аугсбург келісімі бойынша және 1549 жылы Прагматика санкциясы кезінде Нидерландияның 17 облысы, оның ішінде Фландрия, Голландия, Зеландия, Фрисландия және  Утрехт бір тұтас мұрагерлік аймақ ретінде заңды түрде Габсбург империясына қосылды. Нидерландияның оңай қосылуы жай жасалған шешім емес еді. Нидерлан жерінің Габсбургтер құрған одақ құрамына кіруі үлкен пайда берді, нақтырақ айтқанда империя салығында жеңілдіктерге ие болды. 1555 жылы империя тарағаннан кейін, Нидерландқтар Филипп ІІ-нің билігіне өтті. Бұл ортағасырлық саяси жүйеде айтарлықтай елең еткізерлік жаңалық болмағанмен, кейін жаңа заманның қоғамдық қатнастары қалыптаса бастағанда Нидерлендияға үлкен зиян келтірді. Нидерланд жері Испанияның провинциясына айналды және испан шенеуніктері тағайындаған штатгальтерлер арқылы басқарылды. Сырттай қарағанда тек саяси орталық ауысқандай болғанмен, шындығында мәселе тереңде жатыр еді. Нақтырақ айтар болсақ, Нидерланд жерінде кімнің билігі орнаса да, тұрғылықты халық Нидерландқтар еді. Шет жерлерден келген саяси билеушілердің саяси-экономикалық шешімдерді өз қалауларынша қабылдауы, жергілікті халықты төмендетуі Нидерланд тұрғындарының ұлт ретінде қалыптасуып, бірігуіне себепкер болды. Тарихтан білетініміздей кез-келген аймақтың тұрғындары ұлт ретінде қалыптасып, біріккенде өзгелерге тәуелсіз жеке мемлекет құруға ұмтылады. Бұл табиғи заңдылық. Олай болса, өндірісі дамып, экономикасы өркендеу кезеңіне аяқ басқан Нидерланд жерінің Испан карольдігінің қанауына қарсы шығуын тәуелсіздікке ұмтылу деп айтуымызға толық негіз бар. Сондықтан, Нидерландияның саяси эволюциялық дамуын буржуазиялық революцияның негізгі себептерінің бірі деп айтуға болады.
Филипптің бүкіл саясаты байлыққа болашақта бағынышты аймақтардан салық салу арқылы баюды көздеген ақсүйектер мен патша қаржыгерлерінің жоспарларына негізделген болатын. Оның үстіне Испанияның тоқыраған өз ішкі экономикасы Нидерландия балығын тонауына агрессивті сипат берді. Испанияның Нидерланд жерін түрлі жолдармен тонауы оның экономикалық және әлеуметтік жағдайын бірден көтерді. Жалпы испандықтар кез-келген өзге тілді өлкені шелек салып алтын ала беруге болатын ешкімнің иелігіне кірмейтін қорғаусыз құдық секілді қабылдады. Бірақ XVI ғасырда Испанияға бағынатын жерлерде Нидердандия секілді сауда арқылы экономикасы жоғары дәрежеде дамып келе жатқан өлке жоқ болғандықтан, қажетті қаржылардың барлық ауыртпалығы осы жерге салынды.
Филипп Нидерланд жерінен қолы жеткеннің бәрін алуды мақсат етті. Сондықтан, темірдей тәртіп орнату қажеттілігі туған уақыттарды пайдаланып, өз ойларын жүзеге асырып отырды. Ол Нидерланд жеріне Францияға қарсы соғыс кезінде кіргізілген әскерді қалдырды.
Осы әскер арқылы бағынышты өлкедегі Мемлекеттік кеңес құрамындағы өз адамдарына биліктің бар мүмкіншіліктерін жасап берді. Бұл салықтар мен баж салығын көтеруге кедергілердің барлығын жойды. Нақтырақ айтқанда, Испанияға Нидерландияны тонудың барлық жолы ашылды.
Бірақ алған қарызды нидерландтық қаржыгерлерге де қайтару керек болатын. Испан каролі ақшаны қайтармау жоспарымен 1557 жылы испан мемлекетін банкрот болды деп жариялады. Бұл нидерланд қаржыгерлеріне үлкен шығын алып келді.
Негізі саудасы мен өнеркәсібі жаңа дамып келе жатқан ел үшін ақшаның ел ішінде айналымда болуы үлкен маңызға ие. Ақша біріншіден, саудада керек. Сауда айналымын тоқтатпай жүргізіп отыру және жаңа сауда орындарын ашу ақшаға бағынышты әрекеттер. Ал ол кезде мұндай қолайсыз кезеңдерге арнап сақталған ақша жоқ болатын. Бұл әрекеттер өз кезегінде экономикаға серпін береді. Әр түрлі көлемдегі өндріс орындарын ашып, дамыту үшінде нақты ақшаның қолда болғаны керек. Экономика саласындағы сауда мен өнеркәсіптің дамуы кедей халықты өз жағдайларын жасауға мүмкіндік жасайтын жұмыс орнымен қамтамасыз етеді. Айналымдағы еркін ақшаның сыртқа қайтарымсыз кетуі нидерланд экономикасын апатты жағдайға алып келді. Шаруалардың кедейленгені соншалық тамақ тауып жеу үшін үйі мен дүниесін сатып, қаңғып кетті. Ол ақша экономикалық жүйеде содан кейін екінші орын алатын мануфактураның кең қанат жаюуына да мүмкіндік жасайтын.
Дегенмен, XIV ғасырдан бері экономикалық даму жүйесі кең ауқымды даму арнасына түсіп алғандықтан, Нидерландия біраз есеңгіреп қалғанмен, көп ұзамай есін жинады. Бүкіл қаражатынан бір күнде айырылған қиын жағдайдан шығу нидерландияның мүмкіндіктерін айқындап берді. Филипп ІІ өзінің бұрынғы саясатын жалғастырды. 1560 жылы Испания жүн импортының баж салығын 40% көтерді. Осыған байланысты Нидерландияда импорт екі есеге қысқарды. Бұл нидерланд халқына жасалған қанаушылық әрекеттердің бірі еді. Сонымен бірге, испандықтардың Нидерландқтар бұған қалай әсер берер екен деген сыни әрекеті десе де болады. Бұл сын Нидерландқтарды естен тандырарлық жағдайда қалдырды. Бұл жерде мата шығаратын мануфактуралар көп пайда беретін. Енді жоғарыдағы испан қанаушыларының туғызған қиындықтарынан кейін матаға қажетті шикізат өнімдерін өздерінде өндіруде көп қиындықтар туғызды. Сондықтан мануфактуралар қажетті жүнді Испаниядан ала бастады.
Нидерландқтардың басқа жолы қалмағандықтан не үлкен экономикалық аппатпен өндірісін жабады, не кез-келген шартқа келісетіндігін испандықтар өте жақсы білді. Өйткені Англия мен басқа еуропалық мемлекеттер ол уақытта нидерландияны қажетті шикізатпен қамтамасыз ете алмайтын еді. Бұл Нидерланд экономикасына үлкен соққы болып тиді.
Қалыптасқан жағдай осы жерде XIV ғасырдағы Француз каролі Филипп IV-тің Фландрияны көтеріліске алып келген жағдайға ұқсас. Өндірістік қалаларға карольдің ауыр салықтар салуы халықтың наразылығын тудырған. Кароль Фландрия арқылы Англияға зиан жасамақ болған. Нақтырақ айтқанда ол Фландрия саясатына ықпал ете отырып жауына қарсы пайдаланғысы келді. Бірақ Филиппен арадағы саяси қатынасқа қарағанда Англиямен арадағы экономикалық қатынас күштірек болып кішкентай Фландрия Француз патшасынан қорықпай ашық қақтығысқа шықты. Өкінішке орай фландриялықтардың батыл әрекеті француз әскерінің қатты соққысымен басылды. Жеңістен кейін Филипп патша Фландрияның теңіз жағалауындағы бөлігін өз қарауында ұстап, Франциядан сырт жерлерден шикізат алуға тыйым салды. Бұл Нидерланд саудасының XIV ғасырдың өзінде сыртқы импорт-экспортқа тәуелді болғанын көрсетеді. XVІ ғасырда өндірістің дамуына және сауданың көлеміне байланысты бұл тәуелділік экономикалық құрылыстың негізі болып қалды.
Испан каролі Филип ІІ баж салығын көтергендіктен сырттан алынатын шикізатқа тыйым салмады. Бірақ Нидерландқ саудагерлерге испан колонияларына баруға рұқсат бермеді. Ал англо-испан қақтығыстары Англиямен арадағы саудаға зиянын тигізді. Нидерландияның шет елдермен саудасының кең дамығандығын бұл жерде ешқашан болып көрмеген, флоренциялық дипломат және тарихшы Людовико Гвиччардини: «Нидерландияда шет елдік саудагерлер әлемнің басқа елдерімен салыстырғанда, барлық жерде еркін жүреді екен» деп жазғандығынан аңғаруға болады. Сол заманның көзі ашық адамының айтқан сөзі XVІ ғасырда нидерланд жерінде сауда орындары экономикалық жүйеде үлкен орынға ие болғанына дәлел болады. Мұндағы сауданың дамуымен бірге Филиппке осы аймақтан жылына 2 млн. флорин табыс тұрақты түсіп отырды. Бұл қаржы Испанияға бағынышты өлкелерден түсетін барлық табыстың тең жартысы еді. Мысалы: Испанияға Италиядан жылына 1 млн., Жаңа Әлемнен 0,5 млн., Испанияның өзінен 0,5 млн. салық жиналған. Кішкентай Нидерланд жері үшін бұл өте үлкен соққы болды. Филипп ІІ нің жоғарыда көрсеткен қысымдарының барлығы халық арасында үлкен наразылық тудырды. Сонымен қатар, кальвинистер мен анабаптистер өндірістік ірі қалаларда, Фландрия, Брабант, Голландия, Фрисландия және басқада провинциялардың елді мекендері мен тұрақтарында өз идеяларын жеткізуде үлкен жетістіктерге жетіп, халықтың қолдауына ие болды. Олар енді өз ойларын халық көп жиналған алаңдарда ашық насихаттай алатын дәрежеге жетті. 1561 жылы Валансьеде жаңашыл идеалистердің насихатынан кейін жандармерия мен магистрат мүшелерін қуып, өртегелі жатқан екі еретикті босатып алды. Ерестіктердің орталығы болған Антверпенде 1564 жылы монах Кристоф Фабрициюсті өлім жазасына кесу кезінде халық пен сақшылар арасында қақтығыс болды.
Иконаға қарсы көтеріліс
thumb|left|[[Фернандо Альварес де Толедо]] Иконаға қарсы болған көтеріліске қатысушылар испан қанаушылығынан әбден титықтаған шаруалар мен қала кедейлері болатын. Өйткені, салықтың ауырлығнан байлардың өзі қиналып жатқанда, кедейлер мүлде далада қлған еді. Көптеген адамдар тұрғылықты мекендерінен кетіп, жат жерлік басқыншыларға қарсы соғыс бастады. Бірақ бұл көтеріліс біріншіден, көтеріліс қатарында қоғамның барлық өкілі болмады; екіншіден, қозғалыс бүкіл қоғамдық сипатқа ие болмады; үшіншіден, барлығын топтастырып, ұйымдастыратын талантты қол басшылар болмады. Осныдай әлсіздітері көп көтеріліс бір жылдан кейін оңай басылды. Көтерілісшілер не істеді? дегенге келер болсақ. Бақылаудан шығып кеткен көтерілісшілер иконалар мен католик шіркеулерін бұзды.
Революцияның уақытша жеңіске жетуі (1572—1585)
thumb|left|200px|[[Вильгельм I Оранский.]]
Гент бітімі
1576 жылы қазанда Гент қаласында билікті өз қолына алған Бас штаттың жиналысы болды. Елдегі төңкерістік жағдайға қарамастан патрициаттардың, саудагерлер, католиктер құрамы толық жиналды. Жиналыста солтүстік провинциялардан келген депутаттар пікірлерін ашық айтты. 1576 жылы 4 қарашада испан жалдамалылары Антверпен цитадельінен шығып қаланы қырғын мен тонауға ұшыратты. Мәліметтерге қарағанда сол жолы Антверпеннің 8 мың тұрғыны қаза тапқан. Мыңдаған үйлер өртенген [7. 152]. Осы келеңсіз оқиғадан кейін Антверпен әлемдік экономикалық жүйедегі ықпалдылығын жоғалтты. Шарасыз қалған Бас штат 8 қарашада асығыс түрда дайындалған «Гент бейбітшілігі» келісімін жариялады. Аталмыш құжатта мынандай мәселелер қабылданды: Сонымен қатар, келісім бойынша Голландия мен Зеландияның саяси статусы автономды болып қалдырылды. Бірақ оларға кальвинизмді таратуға және аталмыш діни ағымның басқа жерлердегі ошақтарына көмек берулеріне тыйым салды.
Он сегіздер коммитеті
Наместниктің сатқындығы Фландрия, Брабант және оңтүстік провинциялардан бастау алған жаңа саяси-әлеуметтік келбеттегі революцияның басталуына себепкер болды. Нидерлан тұрғындары үшке бөлінді. Біріншісі, Испанияның саясатын қолдаушы католиктік дініндегі ақсүйектер, саудагерлер, қала патрициаттары Филипп ІІ мен келісімге келудің жолын іздеді; екіншісі, Ұлт-азаттық соғысқа бекінген кальвинистік ағымды қолдаушы ірі және ұсақ буржуазия, қала халқы шаруалар; үшінші, басқыншы Испан саясатына қарсы, бірақ елдегі түбегейлі төңкерістің бақылаудан шығып кетуін қаламайтын ханзада Оранский бастаған ақсүйектердің бір тобы бейтарап бағыт ұстанды; Сатқындыққа ашуланған халық магистраттарды орнынан алып, испандықтарды қолдаушы басшыларды тұтқындады және католик дінін таратушыларды елден қуды. Брюсельде, Антверпенде, Ипрда және Гентта революциялық бағыттағы «Он сегіздер коммитеті» құрылды. «Он сегіздің» құрамына кальвинизмді қолдаушы буржуазия өкілдері, адвокаттар, цех шеберлері, саудагерлер, қала патрициаттары кірді. Коммитет мүшелері өздерінің басты міндеттері қалалар мен елді мекендерді испан басқыншыларынан қорғау деп есептеді. Бірақ уақыт өте келе олар саясатқа араласып, қалалрды басқаруға араласып, магистраттарды қатаң бақылауға алып, өз қалағандарын жүзеге асырып отырды. Мысалы: Брюсельде «Он сегіздер коммитеті» мемлекеттік кеңес пен Бас штатқа қысым жасап мемлекеттік қызметтерде маңызды орындарда отырған испан патшасының өкілдері мен олардың жақтастарын қызметтен кетіруді және халықты қаруландыруға рұқсат беруді талап етті. Дегенмен, «Он сегіздер коммитетінің», кальвинист консисторлардың және халықтық қозғалыстың және қалталы буржуазияның әрекеттері бір мақсатта болғанмен, бір бағытта бірікпеді. Нәтижесінде ұлт-азаттық қозғалысты ұйымдастырып, басқарушы орталық болмағандықтан Нидерланд жері Испан үстемдігінен құтыла алмады. Өз билігін күшейтуді көздеген ханзада Оранский осыны пайдаланып 1577 жылы Брюссельге келіп, өз жақтастарының жанкешті әрекетінің нәтижесінде Брабант провинциясының руворды (төтенше жағдайлардағы ниместник) дәрежесіне қол жеткізді.
Жан-жақты қысымға душар болған Испанияны жақтаушы ақсүйектер осы уақытта Фландриядағы билікті қолдарына алып, оның астанасы Гентті өз орталықтарына айналдыруға талпынды. Бірақ 1577 жылғы қазан айындағы Гент тұрғындарының көтерілісі олардың жоспарын іске асырмай тастады. Кертартпа ақсүйектердің басшысы герцог Арсхот пен оның жақтастары тұтқындалды. Фландрияда толығымен «Он сегіздер коммитеті» мен консисторлардың билігі орнады. Осы оқиғадан кейін «Гент бейбітшілігінің» ресми түрде күші жойылды деп жарияланбағанмен, іс жүзінде аталмыш құжат еш жерде ескерілмейтін болған еді. Нақтырақ айтқанда онда көрсетілген талаптар мен тиымдар орындалмады. Мысалы: «Он сегіздер коммитеті» кальвинистік идеядағы уағыздарын Нидерландияның барлық провинцияларында еркін жүргізе бастады. Бұрынғы билеушілерге бағынышты әскер жасақтары таратылды немесе қалалардан қуылды. Олардың орынына қалаларды қорғау үшін жаңа құрамдағы әскер жасақталды. «Он сегіздер коммитеті» шіркеу мүлкін тәркіледі және оны сатудан түскен қаржыға қаланың қажеттілігіне, әскердің шығынына, сонымен қатар, 1539 жылғы көтерілісті басу кезінде Карл V жойып жіберген цехтық-муниципальдық құрылысты қалпына келтіруге жұмсады.
XVI ғасырдың алғашқы жартысындағы Нидерландияның экономикалық дамуы
СXVI ғасыр Нидерландияда гүлдену кезеңі болды және Европадағы халық ең тығыз орналасқан мемлекет болды. Нақтырақ айтсақ, мәліметтерге қарағанда шағын аумақта 300-ден аса қала және 6500 дей елді мекен орналасқан.