cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Peace
Rũgano
Kũrĩ mwaka wa 2008, nĩarĩ kĩama-inĩ kĩa Cukuru wa Ũini wa London nĩũndũ wa gũtambũra marĩa eekĩte kũrĩ ũini wa nyĩmbo cia tango.
Thutha wa kahinda kanini kũrĩa Edinburgh, nĩacokire Nijĩrĩmani kũrĩ mweri wa Keeri 2010 na agĩikara Wiesbaden. Ũndũ ũyũ nĩwatũmire gũkorwo na wendi wa ũandĩki  wĩna ũũgĩ na agĩthondeka thenema nguhĩ cia nyĩmbo ciake mwene.Thenema ya ciugo ya “James Peace in Wiesbaden” nĩ ĩmwe ya wĩra wa mũthemba ũyũ ũrĩa arutire.
Gũtugwo na Iheo
●     Kĩheo kĩa mbere, Kĩhĩtahĩtano kĩa Agnes Millar. Glasgow, 1983
Fujin City
Fujin City irĩa nene ya China. Fujin City irĩ igũrũ mũno ta 62 m.
James Peace
Gũtugwo na Iheo
●     Kĩheo kĩa mbere, Kĩhĩtahĩtano kĩa Dunbartonshire EIS. Glasgow, 1984
Ji'an, Jilin
Ji'an city irĩa nene ya China. City ya Ji'an irĩ igũrũ mũno ta 180 m.
James Peace
Gũtugwo na Iheo
●     Kĩheo kĩa Ũandĩki ũhoro wa Sibelius. Glasgow, 1985 ●     Diploma ya ũtũũgeru, Kĩhĩtahĩtano kĩa Kĩĩmabũrũri kĩa Ũandĩki wa TIM. Rome, 2000
●     Diploma ya ũtũũgeru ya IBLA Foundation. New York, 2002
●     Medal ya Kĩririkano ya Kĩama gĩa Kĩĩmabũrũri gĩa Piano Duo. Tokyo, 2002 ●     Medal ya thahabu ya Cukuru wa Kĩĩmabũrũri wa “Lutèce”. Paris, 2008
Nyĩmbo/Ũandĩki mũnene
●     Ndurumo (The Waterfall)
●     Idylls
Yichun, Heilongjiang
Yichun city irĩa nene ya China.
James Peace
Nyĩmbo/Ũandĩki mũnene
●     Rwĩmbo rwa Wendo rwa Kĩroko (Aubade)
Hailun
Hailun city irĩa nene ya China. City ya Hailun irĩ igũrũ mũno ta 239 m.
James Peace
Nyĩmbo/Ũandĩki mũnene
●     Maithori hatari Kuumũkania (Lento Lacrimoso)
●     Mahuti Mariganĩre (Forgotten Leaves)
●     Sonata cia oboe na piano
●     Ballade
●     Paredi ya thigũkũ ya 1 (Ceremonial March No.1)
Jinzhou, Hebei
Jinzhou city irĩa nene ya China. City ya Jinzhou irĩ igũrũ mũno ta 47 m.
Yichun, Jiangxi
Yichun city irĩa nene ya China. City ya Yichun irĩ igũrũ mũno ta 90 m.
James Peace
Nyĩmbo/Ũandĩki mũnene
●     Thahabu ya Kĩmera (Autumn Gold)
Fenyang
Fenyang city irĩa nene ya China.
James Peace
Nyĩmbo/Ũandĩki mũnene
●     Rwĩmbo rwa Tene na tene (Eternal Song)
●     “Nĩundũ wa Georgia” (rũthiomi rwa Kigeorgia: საქართველოსთვის)
(ciugo cia rwĩmbo: Tamari Chikvaidze, Zurabi Chikvaidze na James Peace)
●     Tangos 24 cia piano ya kũhurwo mũndũ arĩ iki
Ũkuruhanio wa na nja
Souvenir de Buenos Aires Op. 29 No. 3 (ya piano ika), youtube
Lento Lacrimoso Op. 10, youtube
Jincheng
Jincheng city irĩa nene ya China.
Xinle City
Xinle City irĩa nene ya China.
Yangzhong
Yangzhong city irĩa nene ya China.
Bora uhai
"Bora uhai" nĩ uuge ũhũthagĩragwo mũno nĩ imwana. kaingĩ yũkaga thutha wa kũhotwo itanya-inĩ rĩna, mũndũ ũcio agethuthua na ciugo "narĩ ndĩ muoyo"
Rora
>>Uuge
>>Mũoyo
Jiuquan
Jiuquan city irĩa nene ya China. City ya Jiuquan irĩ igũrũ mũno ta 1,483 m.
Yingtan
Yingtan city irĩa nene ya China. City ya Yingtan irĩ igũrũ mũno ta 30 m.
Xingning
Xingning city irĩa nene ya China.
Yangquan
Yangquan city irĩa nene ya China. City ya Yangquan irĩ igũrũ mũno ta 660 m.
Yima
Yima city irĩa nene ya China.
Xingyi
Xingyi city irĩa nene ya China.
Yucheng
Yucheng city irĩa nene ya China.
Yiyang
Yiyang city irĩa nene ya China.
Yanshi
Yanshi city irĩa nene ya China.
Shangzhi
Shangzhi city irĩa nene ya China.
Jinchang
Jinchang city irĩa nene ya China.
Shannan
Shannan city irĩa nene ya China. City ya Shannan irĩ igũrũ mũno ta 3,670 m.
Yingcheng
Yingcheng city irĩa nene ya China. City ya Yingcheng irĩ igũrũ mũno ta 29 m.
Heihe
Heihe city irĩa nene ya China. City ya Heihe irĩ igũrũ mũno ta 120 m.
Shangluo
Shangluo city irĩa nene ya China.
Yizhou
Yizhou city irĩa nene ya China. City ya Yizhou irĩ igũrũ mũno ta 153 m.
Yongzhou
Yongzhou city irĩa nene ya China.
Xinghua
Xinghua city irĩa nene ya China.
Huaihua
Huaihua city irĩa nene ya China.
Yong'an
Yong'an city irĩa nene ya China.
No raila no peace
ũyũ nĩ uuge wa nyitĩte thinga ngũĩ-inĩ cia githurano iria ciarũmĩrĩire Gĩthurano kĩa 2007 Kenya.
Rora
>>Uuge >>Gĩthurano kĩa 2007
Wuzhou
Wuzhou city irĩa nene ya China.
Uuge
Ngerekano ĩmwe ya uuge nĩ ta: Kwĩrũma kĩni ĩrĩa ĩhũthagĩrĩagwo kworota kũregana na ũndũ mũna
Qionglai City
Qionglai City irĩa nene ya China.
Yuanjiang
Yuanjiang city irĩa nene ya China.
Huadian
Huadian city irĩa nene ya China.
Uuge
uuge wa ũgo (na kĩngeretha: 'statement') nĩ irekia rĩrĩa rĩnyitaga itemi ũrungũria-inĩ wa kĩũgita.
uthuthuria wa Mbũgĩ nĩ ũthathũraga ũrĩa njugĩrĩrio wa mauuge maya ũhutagia mũingĩ mihango-inĩ yao ĩrĩa minini ya ikeno ona ginya ĩrĩa mĩnene ya Ũteti
Bũrũri wa kenya
bũrũri wa kenya nĩ ũkoretwo na njũgĩrĩrio nyingĩ. imwe nĩ ta:
Bũrũri wa United States
njugĩrĩrio iria icacĩte bũrũri-inĩ wa United States nĩ:
Yuncheng
Yuncheng city irĩa nene ya China. City ya Yuncheng irĩ igũrũ mũno ta 370 m.
Yanji
Yanji city irĩa nene ya China. City ya Yanji irĩ igũrũ mũno ta 179 m.
Yizheng
Yizheng city irĩa nene ya China.
Black Lives Matter
black lives matter(blm) nĩ uuge wĩna kĩhumo bũrũri-inĩ wa america, na ũrathegea mabũrũri-inĩ magĩ. ũratuthũkire thutha wa mbica ciraonanagia mũndũ mũirũ akĩhihinywo ngingo na mũthigari kũrungũka nenda-inĩ. thutha wa riboti ya gĩkuũ kĩa mũndũ ũcio george floyd nĩkũratuthũkire mĩrũrũgano miena mĩingĩ ya bũrũri ũcio magĩkũmithia kĩũnũhu kĩa mĩthingi ya rangi(racism) na kũtitika ndũmĩrĩri ya "mĩoyo ya andũ airũ nĩ ĩrĩ kĩene" nĩyo "black lives matter"
Rora
>>Uuge
Yuanping City
Yuanping City irĩa nene ya China. Yuanping City irĩ igũrũ mũno ta 825 m.
Xinzhou
Xinzhou city irĩa nene ya China.
Huanghua
Huanghua city irĩa nene ya China.
Baicheng
Baicheng city irĩa nene ya China. City ya Baicheng irĩ igũrũ mũno ta 154 m.
Qingyang
Qingyang city irĩa nene ya China.
Wuzhong
Wuzhong city irĩa nene ya China.
Xinzheng
Xinzheng city irĩa nene ya China. City ya Xinzheng irĩ igũrũ mũno ta 114 m.
Chaoyang
Chaoyang city irĩa nene ya China. City ya Chaoyang irĩ igũrũ mũno ta 170 m.
Xuanwei
Xuanwei city irĩa nene ya China.
Xinyu
Xinyu city irĩa nene ya China.
Jiexiu
Jiexiu city irĩa nene ya China. City ya Jiexiu irĩ igũrũ mũno ta 756 m.
Wuyishan
Wuyishan city irĩa nene ya China. City ya Wuyishan irĩ igũrũ mũno ta 200 m.
Wuwei
Wuwei city irĩa nene ya China. City ya Wuwei irĩ igũrũ mũno ta 1,550 m.
Lanxi
Lanxi city irĩa nene ya China.
Gaizhou
Gaizhou city irĩa nene ya China. City ya Gaizhou irĩ igũrũ mũno ta 9.1 m.
Langzhong
Langzhong city irĩa nene ya China.
Wudalianchi
Wudalianchi city irĩa nene ya China.
Kunyu
Kunyu city irĩa nene ya China.
Huangshan City
Huangshan City irĩa nene ya China. Huangshan City irĩ igũrũ mũno ta 13 m.
Tianchang
Tianchang city irĩa nene ya China.
Hezuo
Hezuo city irĩa nene ya China. City ya Hezuo irĩ igũrũ mũno ta 2,883 m.
Wafangdian
Wafangdian city irĩa nene ya China. City ya Wafangdian irĩ igũrũ mũno ta 121 m.
Xintai
Xintai city irĩa nene ya China.
Chizhou
Chizhou city irĩa nene ya China.
Chaohu
Chaohu city irĩa nene ya China.
Longnan
Longnan city irĩa nene ya China.
Lufeng
Lufeng city irĩa nene ya China.
Pingdu
Pingdu city irĩa nene ya China.
Jieshou
Jieshou city irĩa nene ya China. City ya Jieshou irĩ igũrũ mũno ta 39 m.
Heyuan
Heyuan city irĩa nene ya China. City ya Heyuan irĩ igũrũ mũno ta 39 m.
Lucheng
Lucheng city irĩa nene ya China.
Mingguang
Mingguang city irĩa nene ya China.
Sanming
Sanming city irĩa nene ya China.
Lianjiang
Lianjiang city irĩa nene ya China.
Taishan
Taishan city irĩa nene ya China.
Wu'an
Wu'an city irĩa nene ya China.
Xingping
Xingping city irĩa nene ya China.
Longjing
Longjing city irĩa nene ya China. City ya Longjing irĩ igũrũ mũno ta 266 m.
Xiangxiang
Xiangxiang city irĩa nene ya China.
Xinmi
Xinmi city irĩa nene ya China.
Shaowu
Shaowu city irĩa nene ya China.
Longkou
Longkou city irĩa nene ya China.
Raila Odinga
Rora
>>Anjaruo
Bazhou City
Bazhou City irĩa nene ya China.
Longyan
Longyan city irĩa nene ya China.
Hengshui
Hengshui city irĩa nene ya China.
Lechang
Lechang city irĩa nene ya China.
Jian'ou
Jian'ou city irĩa nene ya China.
Linxiang
Linxiang city irĩa nene ya China.
Linqing
Linqing city irĩa nene ya China.
Gao'an
Gao'an city irĩa nene ya China.
Laohekou
Laohekou city irĩa nene ya China.
Guang'an
Guang'an city irĩa nene ya China.
Fu'an
Fu'an city irĩa nene ya China.
Fuding
Fuding city irĩa nene ya China.
Lengshuijiang
Lengshuijiang city irĩa nene ya China.
Linxia City
Linxia City irĩa nene ya China. Linxia City irĩ igũrũ mũno ta 1,900 m.
Leping
Leping city irĩa nene ya China.
Gĩthũruo
rũrũ nĩ rũthiomi rwaragio na rũrĩrĩ rwa Anjaruo.
Thimo
Thouon achiel ok riemb wasigu - njamba ĩmwe ndĩngĩhota thũ
Linjiang
Linjiang city irĩa nene ya China. City ya Linjiang irĩ igũrũ mũno ta 341 m.
Gĩthũruo
Thimo
Hawi logo rieko - mũnyaka ũkĩrĩte ũũgĩ
Kama iluokoriko ok itwoe - ndũkeeterere kũniara harĩa weogera
Leiyang
Leiyang city irĩa nene ya China.
Leizhou
Leizhou city irĩa nene ya China.
Laoling
Laoling city irĩa nene ya China.
Gĩthweri
iganda nyingĩ cia ũharũkia nĩ cihũthagĩraga rũthiomi rũrũ na mabũrũri maiganona nĩ marĩhũthĩraga gũmemerekia mohoro mao ona kũwonjoria naguo.
rũrũ norwo rũthiomi rwa kĩmerera rĩtambũrĩtwo na ũrũmwe wa Abĩrika (nĩyo african union).
Gĩcigo
gĩcigo nĩ gĩcuunjĩ kĩa Bũrũri.
Hebi
Hebi city irĩa nene ya China.
Hanchuan
Hanchuan city irĩa nene ya China.
Hechi
Hechi city irĩa nene ya China. City ya Hechi irĩ igũrũ mũno ta 195 m.
Bũrũri
Bũrũri nĩ gĩcunjĩ kĩa thĩĩ rungu rwa mũthamaki mũna kana Thirikari ng'ania. kaigĩ o bũrũri nĩĩkoragwo na: bendera, rũĩmbo rwa kĩbũrũri, mbia ciao na mbirarũ.
Thirikari
thirikari ni tabarĩra kana ndundu ya andũ ĩraragata na kũramata Bũrũri mũna.
Rora
>>Mũteti
Fuyu, Jilin
Fuyu city irĩa nene ya China. City ya Fuyu irĩ igũrũ mũno ta 183 m.
Gejiu
Gejiu city irĩa nene ya China. City ya Gejiu irĩ igũrũ mũno ta 2,700 m.
Guixi
Guixi city irĩa nene ya China.
Fengcheng, Liaoning
Fengcheng city irĩa nene ya China.
Haicheng
Haicheng city irĩa nene ya China. City ya Haicheng irĩ igũrũ mũno ta 17 m.
Dexing
Dexing city irĩa nene ya China.
Anjaruo
anjaruo nĩ rũrĩrĩ wa gĩtiringĩ kĩa nilotes(andũ a rũũĩ rwa nile). mũigana wa andũ a rũrĩrĩ rũrũ bũrũri-inĩ wa Kenya nĩ mirrioni ĩtano(5million) kũrigana na ũtari-andũ ũrĩa wekĩkire 2019. mũcii wao wa kĩngomi nĩ hũngũrũrũ-inĩ cia iria victoria(ĩrĩa meetaga iria nyando) o kũrĩa marutaga wĩĩra wa gũtega thamaki.
Ũkristiano
Ũkristiano nĩ ndini ĩrĩa ĩtirihĩte mũoyo-inĩ na mataro-inĩ ma Jecũ Kristo. kũringana na rũrenda rwa 'countrymeters', Ũkristiano nĩyo ndini nene ĩna arũmĩrĩri birrioni igĩrĩ gaturumo inya(2.4billion).
Anjaruo
Ũnduire
Anjaruo nĩmoio kũthaka nyĩimbo thaka na nyandala. gĩathĩ kĩao kĩa ohangla nĩgĩkenagĩrĩragwo na andũ aingĩ. iruga rĩao nĩ rĩkoragwo na irio ciũmĩte iria-inĩ. thamaki ta omena, tilapia, wiu, ngege na ingĩ.
Ũkristiano
Mĩahũ ya Ũkristo
Kanitha wa katoreki ũkindagĩragia atĩ nĩyo kanitha wa mbere na atĩ kĩgumo kĩao no kĩbarĩrĩrwo ginya kũrĩ ndugata betero(ũrĩa arĩ ũmwe harĩ ndugata ikũmi na igĩrĩ cia Jecũ). matambũraga ndugata betero ta 'baba mũtheru' wa mbere wa kanitha ĩyo. no ona kũrĩ ũgwo nĩ kũrarĩ na mĩregenyũko ĩrĩa ĩracũngĩrĩire mĩatũka thĩi-inĩ wa kanitha. mĩahũ ĩrĩa mĩnene nĩ ta: angalican, presebytarian, lutheran, jehovah witness na salvation army
Anjaruo
Arang'ania a kuuma rũrĩrĩ ũyũ
>> oginga odinga
Ũkristiano
Mĩahũ ya Ũkristo
gĩtarũ-inĩ gĩa abrika no gũkoragwo na mĩahũ mĩigaige ta: p.c.e.a, redeem gospel, akũrinũ, lego maria, disciples of christ na ingĩ nyingĩ.
Anjaruo
Arang'ania a kuuma rũrĩrĩ ũyũ
>>Raila Odinga
Ũkristiano
Rora
>>Wĩĩtĩkio na ndini
Haiyang
Haiyang city irĩa nene ya China.
Fengcheng, Jiangxi
Fengcheng city irĩa nene ya China. City ya Fengcheng irĩ igũrũ mũno ta 31 m.
Gujiao
Gujiao city irĩa nene ya China.
Nyũmba cia Ndoro
nyũmba cia ndoro nĩ iria ngora ya tĩĩri mũkiye na maĩ (nĩyo 'ndoro' kana 'ndaka') ĩnyitaga itemi rĩnene waaki-inĩ.
nĩkũrĩ njĩra nyingĩ cia kũthĩra ndoro waaki-inĩ. njĩra ĩmwe ya gũthondeka rũthingo rwa ndoro nĩ kũhanda itugĩ kĩũgĩre-inĩ kĩa kĩhengere (rectagular shape). hacoke bito(ĩmwe:rũbito) cihotorwo/ciohwo itugĩ-inĩ marũngũ marũngũ matĩna matakĩrĩtie warie inji ithano, tũhiga twa ngomogo tũcoke tũhũngĩririo mĩanya-inĩ ya bito icio. thutha wa ũcio ndoro njigũ ĩcoke ĩnyugutĩrĩrĩo igũrũ wa mahĩga maya(gũkandĩka). ikinya rĩa mũthia nĩ kũnyorokia ndaka ĩno.
Rora
>>Matũũra ma ibanda
Akũrinũ
Ndini ya ũkũrino nĩ mwahũ wa Ũkristiano ĩrĩa arũmĩrĩri ao aingĩ yumĩte rũrĩrĩ rwa Agĩkũyũ. rũoro rũrĩa rũmakũranagia mũno na mĩhumbĩrĩre yao. athuri, anake, atumia, airĩtu mehumbaga kĩremba kĩerũ na matonyo meerũ maraihu.
nĩngĩ nĩmoĩo na mũinĩre wao ũrĩa watuirwo "gũkũrina" ũrĩa macamithagia nagwo rũimbo na ndarama na mĩringa ona ginya thaani cia gĩcango.
no o meetagwo arooti nĩũndũ wa ũhoti ũrĩa wĩrĩkanaga mena gwo wagũtaũra irooto na kũratha(ũnaabi) maũndũ marĩũka.
nĩmonekanaga kaingĩ makĩĩnyerekia mĩtitũ-inĩ, hũngũrũrũ-inĩ cia mwĩrĩ ya maaĩ ona nĩginya mĩrĩma-inĩ
mena ngumo
>>Allan Aaron >>Martin wa Janet >>Elizabeth Nyambene
Wĩĩtĩkio na ndini
tũtingĩhota kũhiriga na kinyi kĩharo kĩothe kĩhumbĩtwo na rĩtwa wĩtĩkio kana ndini(kuuma gĩthweri 'dini'), no na njĩra ya gũcũnĩrĩra no tũtaũre ndini ta mũtaratara wa gũtĩa mbũũkio(symbols) ng'ania ta ragũku(divine).
"gĩturwa giitũ mũmũrũmwe-inĩ nĩ kĩrĩkũ?"
wĩtĩkio nĩ ũnyitĩte itemi rũnene harĩ kũicũhia mĩtugo ya andũ kuma tene. Ngaĩ nĩ kĩrema(object) kĩrĩa kĩrĩ gacumbĩrĩ-inĩ ka ũtũro kũringana na ndini nyingĩ ona gũtwĩka okaga na marĩtwa makũranu. ndini cia Ũkristiano, ũithiramu, ũhebrania ona cia ũndũire cia Agĩkũyũ itambũrĩte Ngai ũmwe. ndini ya ũhĩndĩ(hinduism) ĩtambũrĩte makai aigĩ. ndini ya ũmbutha(budhism) ndĩtambũrĩte ngai ona ũrĩkũ.
Akani Ngai
mũigana wa andũ arĩa maregana na irĩra iria ititikagwo na ndini nene no ĩrathiĩ ĩambatĩrĩire. aingĩ ao makindagĩrĩragia atĩ no ũthũrima na ũthuthuria(science) cingĩkorwo irĩ njĩra cia gũkinyĩra ma ya o kĩũria tũngĩkorwo nakĩo.
Wũũgaranu (formality)
ũyũ nĩ ũtabania wa kĩgongona kũringana mĩtaratara ng'ania. mĩkana ĩgĩhĩtio nĩgũkoragwo na wagarari kana waganu. ndini, Thirikari, honge cia ũrutani na cia Ũrigitani ona honge nyingĩ cia mũigĩ nĩcikoragwo na kĩũgĩre kĩrĩa gĩtĩagwo.
Thika Road Primary school
Michelle Ngele Odhiambo (nee. Ogutu), is a broadcast news reporter for Mediamax Digital's K24 TV
Michelle Ngele who had her big break while on the KTN Television program 'The Presenter' after being chosen winner alongside others on the second season, currently while at K24 TV as a broadcast news reporter/anchor Mrs. Odhiambo has been given screen slot on K24's Evening Edition you can find her reporting live on Thursday's at 19:00hrs/EAT and 21:00hrs/EAT.
Filmography
TV Series
The Presenter Season 2 || (2015) || Contestant
K24 TV's Evening Edition || (2022-) || News Reporter/Anchor
Awards
• KTN's THE PRESENTER Season 2 Winner
St Mary's School
ĩno nĩ Thukuru ya mũthingi ĩrĩa ĩrĩ nairobi nja ya bara ya James Gĩcuru Road. nĩ ĩrĩ ngumo ta thukuru Mũtĩrũkia (president) wa kenya wa kana uhuru kĩnyatta athomeire.
Rora
>>thukuru cia mũthingi
Ũrigitani
Ũrigitani nĩ mũnoorere (art), mathomo na Magongona ma kũrũmbuiya mũoyo wa mũrwaru. mamwe ma mawĩra marĩa marigitarĩ meekaga nĩ kũthũrima, kũgirĩrĩria, kũhonia kana kũnyihia nguraro kana mũrimũ harĩ mũrwaru.
Rora
>>Ũrutani >>Ũteti
Thukuru cia mũthingi
thukuru cia mũthingi nĩ iria ciũkaga mbere ya thukuru cia keerĩ na thutha wa thukuru cia mũira-mũthingi
Thukuru cia muthingi Kenya
Nĩ kũrĩ na thukuru nyingĩ cia mũthingi bũrũri-inĩ wa kenya. imwe nĩ ta;
>>St Mary's School
>>Thika Road Primary school
Matũũra ma ibanda
Maya nĩ matũũra marĩa gĩkĩro kĩao kũbacĩrĩra mũtũrĩre wa Mũndũ ti makinyanĩru kũringana na Ũrũmwe wa Mabũrũri (UN). Mĩrura kana mĩoro ĩrĩa yorotaga matũra maya nĩ ta: waagi wa maũtungata ma mwĩingĩ makinyanĩru ta, maaĩ ,Thitima, ũtheru, ũrangĩri. ningi matũũra maya no makoragwo na mũhobanĩrĩrio wa andũ aingĩ kaeya-inĩ kanini, na nyũmba nĩ cia gĩkero kĩa thĩĩ na citirĩ mĩtaratara; hena nyũmba cia Ndoro, cia mabati ona ginya cia maratathi ma mũnyore irĩ kwo na njĩra nene. kaingĩ macira matuagwo na nyabaara a gĩkero kĩa thĩĩ ta cibũ kana athuri a itũra. gũkũ kaingĩ nĩkwo Wanjikũ/Wagio wa bũrũri aikaraga.
Thukuru cia keerĩ (Secondary Schools)
nĩ iria ciũkaga mbere ya thukuru cia hunjo na thutha wa thukuru cia mũthingi
Matũũra ma ibanda
Ũndũire-inĩ wĩna igweta(Popular Culture)
bũrũri-inĩ wa kenya nĩ kũrĩ ndereti ĩgwĩtwo 'maria' ĩmemerekagio nĩ citizen tv na nĩ ĩhotete ngerenwa cia bũrũri ũcio.
Portal:Arts
art nĩ kĩũgo gĩa kĩngeretha rĩorotaga mĩtangĩro ya andũ ya gũtunga maũndũ mena itanya rĩa gwĩkenia kana kwĩruta ona giinya kwĩgemia.
Matũũra ma ibanda
Ũndũire-inĩ wĩna igweta(Popular Culture)
'slumdog millionaire' ĩrĩa ĩturĩtio bũrũri-inĩ wa India nĩ thinema ĩna ngumo ona ĩkahota ngoga gemererie thĩĩ-inĩ cia oscars.
Portal:Arts
>>Nyĩmbo
>>Ũcori
Thukuru cia keerĩ (Secondary Schools)
Thukuru cia Keerĩ Kenya
>>Jamhuri High School
Matũũra ma ibanda
Rora
>>Mabatini
Thukuru cia keerĩ (Secondary Schools)
Thukuru cia Keerĩ Kenya
nĩ kũrĩ na thukuru nyingĩ cia keerĩ icigo ciothe cia kenya imwe ciacio nĩ;
>>Alliance High School
Matũũra ma ibanda
bũrũri-inĩ wa kenya nĩ icigo cia kĩbera na mathare irĩ na mĩikaro ĩno na njĩra nene. no ũrĩrũ ũyũ wĩna mĩri thĩĩ yothe kũrĩa ya rũma; na mabũrũri ta Pakistan, India, mexico, Brazil na Abĩrika ya Kuthini nĩ marĩ mũigana mũnene wa andũ maraikara matũũra ta maya.
Portal:Arts
imwe cia makenga ma mĩhang'o ĩno nĩ ta:
Alliance High School
Thukuru ĩno ĩrĩ o nja wa barabara ya Kikuyu road kauntĩ ya Kĩambu, town-inĩ ya kikuyu.
Andũ mena igweta manathomera gũũkũ
>> ũrĩa warĩ mũcirithania mũnene Johnson Evan Gĩcerũ
Rora
>>Thukuru cia mũthingi >>Thukuru cia keerĩ
Nyĩmbo
rũimbo nĩ kĩgongona kĩrĩa andũ ma hũthagĩraga mĩgambo na mĩro ĩngĩ ya kũtereta thauti kuruta gĩkenga gĩcangararu.
Mĩthemba ya nyĩmbo
>>Nyĩmbo cia kĩgooco
>>Nyĩmbo tembanu (fusion)
>>Nyĩimbo cia mũgithi
>> reggea
>> Hiphop
Mariko
Ibuku rĩa Mark kana ũhoro mwega kũringana na Mark. nĩ ĩmwe ya mabuku mana ma ũhoro mwega(gospel)).  ĩganaga ciĩgie gĩthĩĩgi kĩa Jecũ kuuma kũbatithio gwake, kũnyamario, gĩkuũ na gũthikwo. Thutha-inĩ ngorererwo ya mbĩrĩra ceng'ũ ya Jecũ. Mamwe ma maũndũ matarĩ gĩbuku-inĩ gĩkĩ nĩ njiarwo ya magegania ona kũonekana kwa Jecũ thutha wa kũriũka gwake.
Gĩbuku gĩkĩ kĩonanagia Jecũ ta njamba ya magongona ngũrani ta kũruta ngoma, kũhoni ndwari na magegia mangĩ ta kũgerera maĩ igũrũ na mangĩ.
Rora
>>Joshua
Acomari
Rũrĩrĩ rwa acomari nĩ rũrĩrĩ rwa gĩtĩrĩngĩ kĩa Akushi(cushites) kĩrĩa mũciĩ wao wa kĩngomi nĩ somalia no nĩmathegeete mabũrũri maingĩ ma gĩtarũ kĩa abrika ona nja. maragia rũthiomi rwa Gĩcomari.
Acomari a Kenya
Ũtari wa andũ (mwaka 2019) ũraigire mũigana wa acomari Kenya ĩrĩ mirrioni igĩrĩ gaturumo mũgwanja(2.7million).
Ũndũire
acomari no makoraguo na irua
irio cia mũcomari nyingĩ ciumaga mahiũ-inĩ marĩa arĩithagia ĩrĩa tũtagĩaga kũgweta nĩ nyama na iria rĩa ngamĩra. no endete mũcere(bariis), caai(shahie) ona kahũa(qaxwa/bun). aingĩ matirĩaga ngũrũwe.
airĩtũ na atumia kaingĩ mehumbaga matonyo mahumbĩrĩte mwĩrĩ wothe(hijab) na no monekanaga mecorete mooko mĩthaiga ya mahũa na indo ingĩ makĩhũthĩra rangi meetaga 'hiina'.
Acomari a Kenya
mũciĩ-inĩ mũnene wa nairobi nĩmakoragwo na njĩra nene gatũũra ka Eastleigh harĩa matitikaga mbiacara nyiĩngi kuma ibanda nini(stalls) ginya ndũnyũ ndungu(malls). indo iria mendagia nĩ ta ; nguo, mĩgeka na mbathia, na maraci.
Rora
>>Agĩkũyũ
Acomari a Kenya
nĩ marutaga mawĩra ngurani kuuma wonjoria ginya ũrĩithia wa mahiũ(ng'ombe, mbũri, ona ngamĩra).
Gĩcomari
gĩcomari nĩ rũthiomi rwa rũrĩrĩ rwa Acomari kĩrĩa kĩrĩ na mũigana wa aria mirrioni ikũmi na inya.
Mĩario ĩmwe
Toban - ikũmi
ków - ĩmwe
ngeithi
Lába - igĩrĩ
Áfar - inya
Saddex - ithatũ
Shan - ithano
waan fiicana hay - ndĩ mwega
aadane eed ma waayo - mũndũ ndagaga mahĩtia
Sidéed - inyanya
dagaal nin aan aqoon baa ku ordi - arĩa maatoĩ ciĩgiĩ ngũĩ nĩo mamĩhanyũkagĩraga
see tahay - ũhana atĩa
intaadan fallin ka fiirso - rora ũtanaringa
Sagaal - kenda
ndari
Jamhuri High School
ĩkoragwo gĩturwa kĩa Ngara, Nairobi. Uuge wa kĩtanya wa thukuru ĩno nĩ "Effort Unending".
Gĩcomari
Mĩario ĩmwe
gar iyo geeri loo siman - gĩkuũ na kĩhooto irũndaga andũ oothe
Lix - ithathatũ
Toddobá - mũgwanja
fari qorrax ma qariso - kaara kamwe gatingĩkunĩka riũa
Jamhuri High School
Rora
>>Thukuru cia mũthingi
Hahũ cia kĩũndini
kĩhumo kĩa ngũĩ ici ti ngembu kaimana no mamwe ma mateta ma arutwo nĩ: gũthitũkanio na ndini honge-inĩ cia thukuru ta; kĩharo-inĩ gĩa kũrĩa(dinning hall), thingira cia ũtheru(wash room) ona cia mabuku(library).
thirikari nĩ ĩracokire ĩrahinga thukuru ĩno kwa kahinda na kũraharĩrĩrio ndereti ya kĩgomano kĩa aciari na arimũ(teachers students conference).
Andũ mena igweta manathomera gũkũ
>> gavana wa matĩna meerĩ kauntĩ ya Machakos Alfred Mutua
Hahũ cia kĩũndini
Nĩ gũkoretwo na hahũ ya kĩũdini thukuru-inĩ ĩno. itwĩka rĩna nditi mũno rĩraribotirwo mwaka-inĩ wa 2018 harĩa ndukũrano cia arutwo iria ciracũngĩrĩiria arutwo makĩria ma ikumi kũgurara na irema cia kũthecwo kahio ona agĩ kũunwo mahĩndĩ na thanju cia hockey(hockey sticks). ningĩ mĩako ya thogora ũtaũĩo nĩ ĩraanagirwo gacagaca-inĩ ĩo. mĩahũ ya kĩũdini ĩrĩa ĩrathamaraga nditimũrano-inĩ ici nĩ akristiano na aithĩramu.
Andũ mena igweta manathomera gũkũ
>> Mũini wa nyĩmbo cia genge Jua Cali
Ũrutani
oho nĩ kũrĩ mathomo maũgaranu na marĩa matarĩ kĩũga.
kaingĩ mathomo maũganu maramatagwo nĩ thirikari ya bũrũri. ciana irĩ mũciĩ nĩ cirutagwo mawĩra ta gũtwĩra ng'ombe kana kũcitwara rũru, gũkama, gũthambia indo na kũhũra nguo; maya nĩ mamwe ma ũrutani ũtarĩ kĩũga.
Rora
>> Mũndũ
Bũrũri wa Kenya
competency-based curriculum(cbc) nĩyo "tabarĩra ĩtiranĩtie na ũcorua" ĩrarungũririo mwaka-inĩ wa 2017 nĩ thirikari ya uhuru kĩnyatta rungu rwa tabarĩra ĩno arutwo marĩtungataga mĩaka ĩrĩ gĩkĩro kĩa kamũira-mũthingi(pre-school) mĩaka ĩtandatũ mũthingi (grade 1-6) mĩaka ĩtatũ keerĩ-inĩ jĩthĩ(grade 7-9) na mĩaka ĩtatũ thukuru-inĩ cia hunjo
Mwaka-inĩ wa 1985 ũrĩa warĩ mũtĩrũria wa bũrũri Moi nĩaĩkĩrire kĩrore mũtarara mwerũ wa mathomo wa 8-4-4; harĩa mũrutwo ageragĩraga mĩaka mĩnana thukuru-inĩ cia mũthingi mĩaka ĩna thukuru-inĩ cia keerĩ na mĩaka ĩna thukuru-inĩ cia hunjo
Joshua
Gĩbuku kĩa Njocua nĩ gĩbuku gĩa gatandatũ kĩrĩkanĩro-inĩ kĩa Ahimbrania na Kĩrĩkanĩro Gĩkũrũ kĩa akristiano. nĩ rũgano rũracũgũgĩra ciĩgie mĩgendere rũrĩrĩ rwa Ahimbrania(aisraeli) hamwe na irũnda rĩrĩa matabanirie matũũra ma kanaanie marĩa meegwatĩire, kuuma  mũhuro ginya rũgũrũ ona  gatagatĩ, kwanagwo kwa thũũ ciao, na gayanio ya mĩgũnda kũrĩ mĩhĩrĩga ikũmi na ĩrĩ. thutha wa musa kũaga gũkinyia ciana cia Aisrael bũrũri wa kĩrĩkanĩro, nĩ njocua amũrĩtwo gũkinyanĩria kĩĩranĩro gĩĩkĩ.
Kĩũga
I. Nengenĩrio ya matamu ma wathani kũrĩ Njocua(1:1-18)
7. Njũno ya mũatũũra magwate
A. Kwamũrwo kwa Njocua nĩ Ngai (1: 1-9)
8. Njũno ya Athamaki matoorie
II. Gũtonya na kũrũndĩka kwa Kanaani(2:1-12:24)
3. Kũhanda matoka Girigari (4:1 - 5:1)
2. Kũringa Rũũĩ Jorodani (3:1-17)
C. Gĩkuũ na mathiko ma Njocua(24:29-30)
B. Kĩrĩra kĩa Njocua kũrĩ kĩrĩndĩ (1:10-18)
B. Muuma wa Shechem(24:1-28)
2. Kuhotwo na kwĩrica igũrũ rĩa ĩtũũra rĩa  Ai(7:1-8:29)
A.Gũtonya Kanaani
D. Njũno ya nũndano (21:43-45)
A. Ndũmĩrĩri ya mũthia ya Njocua (23:1-16)
1. Ũthigaani wa Jericho (2: 1-24)
1. mĩhĩrĩga ya irathĩro(13:8-33)
Matwĩka mamwe
>> igegania rĩa kũhũa kwa Rũũĩ rwa Jorodani ciana cia aisraeli ikĩringa
Kĩũga
3. weerũhio wa Muuma Kĩrĩma-inĩ Ebal(8:30-35)
B. Ũhotani igũrũ rĩa kanaani (6:1-12:24)
III. Gayanio ya Ithaka kũrĩ mĩhĩrĩga(13:1-22:34)
1. Wanagi wa Jericho (6)
Matwĩka mamwe
>> Aisraeli kũtharĩkĩra ndũrĩrĩ ingĩ kanaani. mbura ya mbembe na Njocua gwatha riũa na mweri cirũgame.
Kĩũga
5. Mĩtongoro ya Kanaani ya mũhuro(10:1-43)
C. Matũra ma gwĩtharĩra na matũũra ma Alawii (20:1 - 21:42)
A. Watho wa Ngai kũrĩ  Njocua(13:1-7)
Matwĩka mamwe
>>Njocua kũheao matamu ma wathaani thutha wa gĩkuũ kĩa Musa
Kĩũga
6. Mĩtongoro ya Kanaani ya rũgũrũ(11:1-15)
Matwĩka mamwe
>> mbũtũ na athĩnjĩri-Ngai kũthoitha magĩthĩrũrũka itũũra Jericho thikũ mũgwanja. Thingo cia Jericho kũmomoka. Mũkahamba Rahabu kũhonokio.
Kĩũga
2. mĩhĩrĩga ya ithũĩro(14:1-19:51)
4. Irua na Thabatũ (5:2-15)
4. Mĩtongoro ĩngĩ Kanaani ya gatagatĩ. Maheni ma Agibioni(9: 1-27)
E. Kũamũrũrwo kwa mĩhĩrĩga ya irathĩro(22:1-34)
IV. Ndiriho (23:1-24:33)