Friedrich_Ebert
Parlamentlestiriw
1918-jıl 29 -sentyabrde Ludendorf kútpegende Germaniya sırtqı jumıslar ministri Pol fon Xintsega Batıs front hár qanday waqıtta qulashi bolıwı múmkinligi hám ot ashıw toqtatıw tuwrısında keshiktirmasdan ózara kelisiwler aparıw zárúrligi haqqında xabar berdi. Biraq, ol ot ashıw toqtatıw haqqındaǵı soraw Reyxstag kópshilik tárepinen ruxsat etilgen jańa húkimetten keliwi kerekligini usınıs etdi. Kansler Georg fon Xertling hám Kayzer vilgelm II iste'foga shıqqan bolsa -de, kelisimdi. Oktyabr sheshe basında kayzer liberal Baden shahzodasi Maksimilianni birlespeshiler menen tınıshlıq ózara kelisiwlerine basshılıq qılıw ushın kansler etip tayınladi. Jańa húkimet quramına birinshi ret SPDdan ministrler kirdi: Fillip Schaidemann hám Gustav Bauer. Urıstı toqtatıw haqqındaǵı soraw 4-oktyabrda shıqtı. 5-oktyabrda húkimet bul waqıyalar haqqında nemis jámiyetshiligin xabarlı etdi. 28-oktyabrda konstitutsiyaga húkimet Reyxstagga ótkerildi. Bul waqıtta Reyxstagning kópshilik partiyaları, atap aytqanda Ebertning SPDsi jaǵdaydan júdá minnetdar edi. Endi olarǵa kelisiwshilik hám tınıshlıq shártnamasın dúziw máselesin sheshiw ushın biymálellik dáwiri kerek edi. nobaý|Fridrix Ebert, ońında, kansler vilgelm Kuno menen (1923) Vilgelm II 9 -noyabrde taxtdan waz keshpegenligi sebepli, 28-noyabrde imperator taxtdan waz keshiw tuwrısında rásmiy qol shekpegenge shekem Germaniya nızamlı túrde monarxiya bolıp qaldı. Biraq vilgelm armiya joqarı komandirligin Pol fon Hindenburg qolına tapsırıp 10 -noyabr kúni azanda SSSRga jo'nab ketkeninde mámleket ámelde mámleket basshısısız qaldı. nobaý|Xalıq deputatları Otto Landsberg, Filipp Schaidemann, Gustav Noske, Fridrix Ebert hám Rudolf vissel 1918-jıl aqırında USPD Keńesten shıqqanınan keyin. Jumısshılar keńeslerine tiykarlanǵan sotsialistik waqıtsha húkimet Ebert basshılıǵında Xalıq deputatları keńesi (eliklew der volksbeuftteni) dep atalǵan hákimiyattı qolǵa olmoqchi edi. Ebert ózin qıyın jaǵdayǵa salıp qoydı. Ol SPDni húkimetke alıp keliwge eristi hám endi ol social reformalardı nızamǵa kirgiziw hám jumısshılar jamayınıń jaǵdayın jaqsılaw múmkinshiligine iye edi. Soǵan qaramay, revolyuciya nátiyjesinde ol jáne onıń partiyası hákimiyattı ózi jerkenishlengen shep tárepdegiler: Spartakchilar hám ǵárezsizler menen bolıwıwǵa májbúr boldı. 9 -noyabr kúni tushdan keyin ol bolajaq húkimetke ush ministr kandidatin kórsetiwdi USPDdan narazılıq menen soradı. 10 -noyabrde Ebert basshılıǵındaǵı SPD jańa saylaǵanı jumısshılar hám askarlar keńesleriniń kóbisi óz tárepdarları arasından keliwin támiyinlewge eristi. Usınıń menen birge, USPD ol menen islewge hám jańa revolyuciyalıq húkimet Xalıq deputatları Keńesinde hákimiyattı bolıwıwǵa razı boldı. Ebert birlesken sotsialistik frontga umtılıp atırǵan eki sotsialistik partiya ortasındaǵı paktni jıynalǵan keńeslerge járiyaladı hám hár biri SPD hám USPDdan kelgen ush a'zoning teńligin tastıyıqladi. Ebert hám Haase USPD ushın qospa baslıqlar boldı. Sol kúni Ebertga OHL shtab baslıǵı vilgelm Groener qońıraw etip, ol menen sheriklik qılıwdı usınıs etdi. Groenerning sózlerine kóre, ol Ebertga birpara talaplar ornına áskerlerdiń óziniń jaqlaytuǵinliǵin wáde etken: bolshevizmga qarsı gúres, askarlar hám jumısshılar keńesleri sistemasına toqtatıw beriw, milliy jıynalıs hám nızam hám tártipti qayta tiklew. Groenerning sózlerine kóre, bul hár kúni jasırın liniya arqalı telefon sáwbetlerin óz ishine alǵan úzliksiz baylanısti baslap berdi. Ikkisi ortasındaǵı kelisimler Ebert-Groener pakti dep ataldi.