cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sokrat
== Öncə o sofirstlərin təlimi ilə maraqlanmış, ancaq sonra onlardan aralanaraq bu cərəyanı tənqid etmişdir. Daha sonra Sokrat öz fəlsəfi fikirlərini açıqlamış və beləliklə o, ətrafına çoxlu öyrənci yığa bilmişdir. Peloponnesus savaşından  (404-cü illərdə baş vermiş Afinanın Sparta dövləti ilə savaşıdır) sonra afinalılar spartalılara məğlub olmalarının səbəblərini araşdırarkən daxili düşmənlər axtarışında olmuşdurlar. O zaman Sokrata qarşı olanlar onu dövlətin dayaqlarının dağıdılmasında və təhlükəli təbliğatın aparmasında ittiham edib mühakimə etmişdilər. Onu həm də gənclərin əxlaqının pozulmasında, qədim tanrıları inkar edərək yeni tanrılar kultunun yaradılmasında suçlamışdılar. Məhkəmənin qərarı ilə Sokrat zəhər içərək intihar etmişdir ==
Henri Matisse
thumb|right|Henri Matisse fotosı (1933) Henri Matisse (aytılıwı: Anri Matiss; 31-dekabr, 1869 – 3-noyabr, 1954) óziniń original sızılmalarında reńlerden paydalanıwı menen ataqlı bolǵan Franciyalı súwretshi bolǵan. Ol sızıwshı hám skulptor esaplansada, kópshilikke súwretshi retinde tanıs bolǵan.
Tunis
Tunis — Afrika materiginiń arqasında, Jer orta teńiziniń qublasında jaylasqan mámleket. Paytaxtı Tunis qalası.
Xojamet Axmetov
Xojamet Axmetov (1908-1932) - jan'a da'wir qaraqalpaq a'debiyatının baslawshısı.
Barak Obama
Barak Husseyn Obama (Barack Hussein Obama II) — Amerika Qurama Shtatlarının' 44-shi prezidenti.
Xojamet Axmetov
Ol 1908 jılı Qońırat rayonının' Sorko'l degen jerde jarlı diyxan semyasında tuwılg'an. 1923 jıldan Qońırattag'ı qalalıq mektepke qatnap oqıydı. 1924 jıldan Qońırattag'ı internatqa kirip sonda ta'rbiyalanadı. 1925 jılı To'rtku'ldegi awılxojalıq texnikumına o'tip oqıydı. Son' o'z qa'lewi menen pedtexnikumg'a o'tedi. 1929 jılı pedtexnikumdı pitkerip, Taxtakópir rayonlıq komsomol komiteti, son' Kegeyli rayonlıq komsomol komitetinin' sekretarı bolıp isleydi. Shayırdın' da'slepki qosıqları 1927-28 jıllardan texnikumnın' diywalı gazetalarında, "Erkin Qaraqalpaqstan" gazetası, "Qızıl mug'allim" jurnallarında ja'riyalana basladı. Onın' jalınlı shaqırıq, agitatsiyalıq mazmundag'ı qosıqları miynetkesh adamlar sanasın jan'a zaman talabına say tayarlawda ayrıqsha a'hmiyetke iye boldı. Shayır "Jol bermen'" degen qosıg'ında bılay deydi: Qallash qulag'ın'a salar bir na'rse, Elde bar jemxorlar ha'm de aq sa'lle Bulardın' ba'rinin' dedigi birge, Ken'es saylawında bug'an jol bermen'
Qallash batraq, senin' ken'es saylawın' Jas u'lkenge kimdi qoysan' qa'lewin' Sag'an dushpan baylar tabı zor jawın', Ken'es saylawında bug'an jol bermen'.
Oktavian Avgust
Oktavian Avgust (23 sentyabr, b.e.sh. 63 – 19 avgust, 14) birinshi ha'm en' a'hmiyetli Rim İmperatorlarının' biri. Ol Rimnin' du'nya ju'zindegi en' qu'diretli imperiya bolıp jetilisiwinin' birinshi basqıshın basladı.
Oktavian Avgust Sezar Rim Respublikası diktatorı Yuliy Sezardın' saqlap alıng'an balası bolg'an. Oktavian ekinshi triumviratta (Rim İmperiyasın bir basshı sıpatında u'sh adamnın' basqarıwı), Mark Antoniy ha'm Lepiduslar menen bir qatarda basshıliqqa iye bolg'an. Avgust ha'm Antoniuslar b.e.sh. 44-jılı o'ltirilgen Yuliy Sezarg'a sadıq bolg'an. Onın' o'liminen keyin Sezar ta'repdarları ha'm Sezardın' qarsılası Pompeydin' ta'repdarları arasında Rim boylap puxaralıq urısı baslanadı. Triumvirat basshılıg'ı da'wirinde urıs toqtaydı, biraq Lepidustın' o'limi ha'm Mark Antoniydin' Mısırda Kleopatra menen bolıwı urıstın qayta dawam etiwine sebepshi boladı.
Onın' patshalıg'ı da'wirinde, onın' hu'kimetine qarsı bolg'anlar massalıq tu'rde mın'lap o'ltirilgen. Ol Rim qaytadan Respublikag'a aylandırıwg'a wa'de etken, biraq bunın' ornına ol o'zine ko'p ataqlardı, sonın' menen birge Bas ruwxanıy atag'ın bergen ha'm awıllıqlardag'ı ko'plegen shirkewler onı qudaylarının' biri esaplag'an. İnglis tilindegi ha'm basqa da ko'plegen Evropa tillerindegi "Avgust" ayının' atı onın' atınan kelip shıqqan.
Moshchena
Moshchena  Ukrainada jaylasqan qala esaplanıp, onın' xalqı shama menen 581 adamg'a ten' (2010-jılg'ı mag'lıwmat).
Bas bet
<templatestyles src="Wikipedia:Main Page/styles.css" />
<h2 id="mp-tfa-h2" class="mp-h2">Saylandı maqala <h2 id="mp-dyk-h2" class="mp-h2">Wikipedia haqqında <h2 id="mp-itn-h2" class="mp-h2">Jańalıqlar <h2 id="mp-otd-h2" class="mp-h2">Bilesiz be? <h2 id="mp-tfl-h2" class="mp-h2">Saylandı súwret <h2 id="mp-sister" class="mp-h2">Kategoriyalar <h2 id="mp-other" class="mp-h2">Qanalas joybarlar <h2 id="mp-lang" class="mp-h2">Wikitiller __MAZMUNSIZ__
Baslı bet/Kategoriyalar
Knowledge Groups
Simon Pegg
Simon Pegg (1970da tuwılg'an) inglis aktyorı ha'm dramaturgı.
Azizbek Aitjanov
Azizbek Aitjanov  – (tolıq atı Aitjanov Azizbek Rustamovich) 1990-jılı 12-dekabr kúni Qaraqalpaqstan Respublikası Nókis qalasında tuwılǵan, Qaraqalpaqstan Respublikası hám Qazaqstan Respublikasına ataqlı kompazitor, qosıqshı.
Ómirbayanı
1997-jılı Marat Nurmuhammedov atındaǵi Nomeri 31-sanlı orta bilim beriw mektebine oqıwǵa bardı.
2006-jılı Japaq shamuratov atindaǵi Nókis mámleketlik kórkem óner kollodjine Akademik vokal bólimene oqıwǵa kiredi. Ol jer Bazarbay Nadirovtıń qolında bilim aladı.
2010-jılı Ózbekistan mámleketlik konservatoriyasına, estrada bólimine oqıwǵa kiredi.
2012-jılı Bashkortostan Respublikası Ufa qalasında bolıp ótken Xalıq aralıq Ural mono konkursında diplom menen sıylıqlandı.
2015-jılı Japaq Shamuratov atindaǵı Nókis mámleketlik kórkem óner kolledjine estrada bólime muǵallim bolıp jumısqa kirdi.
2017-jılı Qazaqstan Respublikasınıń Almatı qalasında Qazaqstannıń tanıqlı qosıqshıları menen birgelikte jumıs isley basladı,
Shańaraq
Ana: Kenjalieva Lalagúl Kanalbaevna
Inisi: Raximbek Aitjanov Rustamovich
Kino
Bir kún qaytar (qısqa metrajli film)
Peter Paul Rubens
thumb|right|Avtoportret (1623) Peter Paul Rubens (28 iyun, 1577 – 30 may, 1640) Niderlandiyalı su'wretshi, ha'reket, ren' ha'm sezgirlikti ta'riplewshi Barokko stilinin ta'repdarı bolg'an. Ol o'zinin' altar su'wretleri, portretleri, peyzaj ha'mde mifologiyalıq ha'm allegoriyalıq tematikadag'ı tariyxıy jumısları menen dan'qı shıqqan.
Operativ esap
Operativ esap – islep shıǵarıwdıń ayırım bólimlerinde júz berip atırǵan xojalıq process hám xojalıq aylanısı haqqında zárúr maǵlıwmatlardı tez jetkerip beriwge qaratılǵan baqlaw hám qadaǵalaw usılı bolıp tabıladı. Xojalıq operaciyaların ámelge asırıwda bul esap járdeminde rejelestirilgen kórsetkishler haqıyqatında erisilgen kórsetkishler menen hám san hám sapa jaǵınan salıstıradı hám alınǵan maǵlıwmatlardan kárxana yamasa bólimler háreketin basqarıwda paydalanıladı. Operativ esaptıń qásiyetleriniń biri sonnan ibarat onda xojalıq operaciyası tuwrısındaǵı maǵlıwmatlar tezlik penen dizimge alınadı hám tiyisli jerge jetkiziledi. Bunday maǵlıwmatlardan belgili kárxanalarda xojalıq operaciyası, sonday-aq barlıq xalıq xojalıǵına operativ basshılıq qılıw ushın paydalanıladı. Operativ esapta barlıq ólshemler – natural, miynet hám pul ólshemlerinen keń paydalanıladı.
Alla Pugacheva
thumb|right|250px|Alla Pugacheva, 1976-jılı Alla Pugacheva (orıssha: Алла Борисовна Пугачёва, 15-aprel 1949, Moskva) Rossiyalıq pop-qosıqshı.
Ba'dik
Ba'dik ― bul salt jırı en’ eski saltlardan bolıp esaplanadı.
Adamlar qosıqtın’ ku’shi menen denesine ba’dik jarası shıqqan balanı emlemekshi bolg’an. Awırg’an balanı ku’n batardın’ aldında ortag’a jatqarıp qoyıp kollektiv bolıp qosıq aytqan. Ba’dik jırlarında adamlardın’ otqa tabınıwshılıq da’wirin ko’riwge boladı. Ba’dik gu’lapsan jırlarının’ u’lgisi to’mendegishe boladı:
Ósimlikler
Ósimlikler (Plantae) - kóp kletkalı Plantae túrine kiriwshi jasawshı organizmler esaplanadı. Ósimliklerge terekler, gúller, shópler, putalar, shópler hám suw ósimliklerin kiritiwge boladı. Ósimliklerdi ilimiy dárejede úyreniwshi pán botanika ataladı. 2010-jılǵa kelip, botanikler ósimliklerdiń 315,000 nan kóp túrin tapqan.
Faina Ranevskaya
thumb|right|250px|Faina Ranevskaya Faina Ranevskaya (orıssha: Фаина Георгиевна Раневская, 15-avgust 1896, Taganrog — 19-iyul 1984, Moskva) Rossiyalıq aktrisa ha'm qosıqshı bolg'an.
Boyan
nobaý|Jalańash Boyan - Glycyrrhiza Glabra
Boyan
Jalańash boyan - Glycyrrhiza glabra
Boyan - (lat. Glycyrrhiza, ру. Солодка, Лакрица, ққ. боян) Sobıqlılar (Fabaceae) tuqımlasına tiyisli kóp jıllıq, tamırpaqallı ósimlikler tuwısı. Tuwıs wákilleri derlik kosmopolit ósimlikler bolıp, Evraaziya hám Amerikanıń turaqlı hám subtropikalıq aymaqlarında, jáne de Arqa Amerika hám Avstraliyada tarqalǵan.
Botanikalıq táriypi;
Kóp jıllıq, qalın tamırǵa iye. Japıraqları taq pár tárizli. Gúlleri solqım topgúlde jaylasqan. Miywesi - 1 - 8 dana tuqımnan ibarat sobıq miywe.
Áhmiyeti
Jalańash boyan ( Glycyrrhiza glabra ) medicinada dem alıw jolları keselliklerin emlewde paydalanıladı. Jótelge qarsı hám mukolitikalıq ( qaqırıq túsiriwshi ) tásirge iye. Boyan ósimligi tromb payda bolıwın kúsheytiw hám antikoagulyantlardıń tásirin tómenletiwshi qásiyetine iye.
Bul tuwısqa 20 átirapinda túr kiredi. Mısalı;
* Glycyrrhiza acanthocarpa (Lindl.) J.M.Black
* Glycyrrhiza aspera Pall. — Солодка шершавая
* Glycyrrhiza astragalina Hook. & Arn.
* Glycyrrhiza bucharica Regel — Солодка бухарская
* Glycyrrhiza echinata L. typus[7] — Солодка щетинистая
* Glycyrrhiza eurycarpa P.C.Li
* Glycyrrhiza foetida Desf. Glycyrrhiza foetidissima Tausch
* Glycyrrhiza glabra L. — Лакрица, или Солодка голая
* Glycyrrhiza gontscharovii Maslenn. — Солодка Гончарова
* Glycyrrhiza iconica Hub.-Mor.
* Glycyrrhiza inflata Batalin
* Glycyrrhiza korshinskyi Grig. — Солодка Коржинского
* Glycyrrhiza lepidota Pursh
* Glycyrrhiza macedonica Boiss. & Orphanides — Солодка македонская
* Glycyrrhiza squamulosa Franch.
* Glycyrrhiza triphylla Fisch. & C.A.Mey. — Солодка трёхлистная
* Glycyrrhiza uralensis Fisch. ex DC. — Солодка уральская
Qaraqalpaqstanda 3 túri, Rossiyada 7 túri ushıraydı. Tiykarınan Jalańash boyan ( Glycyrrhiza glabra ) túri keń tarqalǵan Mınanı Dawletxoja islepti maladec ya.
Birlesken Milletler Shólkemi
Birlesken Milletler Shólkemı (qısqasha BMSh, rásmıy tillerınde - الأمم المتحد, qıtaysha: 联合国, russha Организация Объединённых Наций, inglisshe the United Nations, fransuzsha les Nations unies, Ispansha las Naciones Unidas) - 1945-jıl 24-oktyabrde dúzilgen dúnyanıń, gáresizlikti qorǵaw hám milletlerara ekonomikalıq, sotsial hám mádeniy jaqtan birge islesiw ushın qurılǵan, milletlerara shólkem. BMShnıń uranı "ádillik hám gáresizlikti, ekonomikalıq hám sotsial ósiw, milletler arasında, barliq mámleketlerde tınıshlıqtı saqlawdı maqset etılgen global qurilıs" dep tanılǵan. Milletlerara doslıqtı qollap quwatlaw BMShniń bas maqseti bolip tabiladi. Shólkemge 193-mámleket aǵza bolǵan. Shólkemnıń jıynalısları Nyu Yorktaǵı baslı mekemesınde bolıp ótedı.
UTC+4
UTC+4 — Sag'at poyası.
Mimar Sinan
thumb|right|Mimar Sinan (shepte) Sultan Süleyman I qa'biri janında (1566) Xoja Mimar Sinan Ağa (tolıq atı: Abdülmennan oğlu Sinaneddin Yusuf; 9 may, 1490 – 8 iyun, 1588) Suleyman I, Selim II ha'm Murad III sultanları da'wirinde bas arxitektor ha'm injener bolg'an. O'z waqtında 300den ko'plegen u'lken qurılıslarg'a juwapker edi. O'zinın' jumısları arasında Edirne qalasında qurg'an Selimiye meshitin shedevr esaplasada, Istanbuldag'ı Suleyman meshiti en' ataqlısı esaplanadı.
Sıdıq Toqpan ulı
Sıdıq shayırdıń ákesi Toqpan eskishe sawatlı, medireseni pitkergen adam bolıp, awılda bala oqıtqan. Toqpannıń tórt balası bolıp, bir balası xalıq shayırı Sıdıqtıń ákesi Nurımbet bolǵan. Sıdıq shayır 4-5 jasında ákesi ólip kóp waqıt dawamında usı aǵasınıń qolında boladı. Shayırdıń tuwılǵan jeri házirgi Xojeli aymaǵındaǵı Saray kól degen jer bolǵan. Keyin turmısqa qolaylı jer izlep, Ámiwdáryanıń arqa jaǵasına kóshken. Bul házirgi Kegeyli aymaǵı bolǵan. Shayır dáryánıń eki tárepinde de, xan soramında da, patsha soramında da xalıqtıń awır turmısta ekenligin kórgen, ózi de kemtarlıqta kún ótkerip, sol teńizlik hám ádalatsızlıq turmısqa qarsı qosıqlar jazǵan. Shıǵarmalardıń mazmunına qaraǵanda, Sıdıq shayır óz dáwirindegi siyasiy waqıyalardı durıs túsingen, jámiyetlik teńsizlikti ayqın kórgen, geyparalardıń ashkózligin, jermenligin, paraxorlıǵın ayawsiz túrde áshkaralaǵan. Bul jaǵınan onıń Zaman degen qosıǵı úlken áhmiyetke iye. Shayır óz qosıǵına birinshi jobaǵa qoyǵan miynetkesh xalıq turmısınıń jànede awırlasqanın, xalıqtı talaytuǵın hámeldarlardıń bas qosıp, xalıqtı talap atırǵanlıǵın, aqsaqalda, hákim de, bolıs ta, bajban da, xalıqtı talawshılar ekenligin áshkaralaydı. Shayır óz dáwirindegi ayırım adamlardıń unamsiz qılwarların hám minez-qulıqların yumorlıq usılda dtala ashıp beredi. Ábiy saǵal degen qosıǵında barlıq talaptı qoyıp sonshama dúnya malı menen júweriniń basın urlawshı Ábiy saǵaldıń jaramsiz háreketin sınǵa aladı.
Vakayamа (prefektura)
Vakayama prefekturasi  Yaponiyada jaylasqan prefekturalarinin' biri. Paytaxtı - Vakayama qalası.
Filipp Kirkorov
thumb|right|220px|Filipp Kirkorov Filipp Kirkorov (orıssha: Филипп Бедросович Киркоров, 30-aprel 1967, Varna) Bolgariyalıq pop-qosıqshı.
Yaramazan
Yaramazan – bul qaraqalpaq salt jırlarının’ biri. Bul yaramazan islam dininin’ ta’sirindegi adamlar bir aylıq oraza tutqanda aydın’ basında, ortasında ha’m ayag’ında aytıladı. Salt jırlarının’ ishinde yaramazan qosıqları xalıq da’stu’rinen qalıp ketti.
Yaramazandı ka’sip qılg’an burıng’I zamanda adamlar qasına bir neshe jaslardı toplap alıp basqa urıwdın’ ellerine barıp jan’a tu’sken kelinshektin’, yaki u’yinde er jetken qızı bar u’ydin’ tusına kelip at u’stinde turıp yaramazan baslaytug’in bolg’an. Yaramazanshı yaramazannın’ to’rt qatarın aytıp bolg’annan keyin qasındag’ılar kollektiv bolıp xor menen yaramazan baslawshını quwatlag’an. Bulardın’ jırı saxnadag’I xorg’a usap ketedi. Yaramazannin’ qosıq u’lgileri mına to’mendegishe bolıp keledi:
Ózbek tili
O'zbek tili — Ózbekstan Respublikasında jasawshı o'zbek xalqının‘ ana tili. O'zbek tili — Ózbekstan Respublikasının‘ qorg‘awında bolıp, bul haqqında arnawlı nızam shıg‘arılg‘an. Nızamda o'zbek tili Ózbekstan Respublikasının‘ pu‘tkil aymag‘ında ma‘mleketlik til sıpatında qollanılıwına huqıq tiykarları belgilengen. O'zbek tiline ma‘mleketlik til biyliginin‘ beriliwi respublikanın‘ aymag‘ında jasawshı milletlerdin‘ ha‘m xalıqlardın‘ o‘z ana tilin qollanıwda olardın‘ konstitutsiyalıq huqıqların sheklemeydi. Bul nızam jeke adamlardın arasındag‘ı qarım-qatnasıqlardın‘, a‘skeriy bo‘limlerde, diniy ha‘m da‘stu‘riy u‘rp-a‘detlerdi belgilewde tillerdin‘ qollanılıwın qatan‘ bir ta‘rtipke salıp taslamaydı.
Bosfor
thumb|right|Bosfordın' Xalıqaralıq Kosmos Stansiyasınan alıng'an ko'rinisi, Aprel 2004-jıl. Bosfor (Βόσπορος, İstanbul Boğazı) Túrkiyanın' Evropadag'ı bo'legi (Trakiya) menen Aziyadag'i bo'legin (Anadolu) shegaralap beriwshi bug'az esaplanadı. Du'nyadag'i en' tar bug'az xalıqaralıq navigatsiya ushın paydalanıladı, ha'mde Qara ten'iz benen Marmara ten'izin baylanıstıradı.
Keńesbay Raxmanov
Ken'esbay Raxmanov (1942-2004) - shayır, jazıwshı, dramaturg ha'm jurnalist.
Ken'esbay Raxmanov 1942-jılı 18-sentyabrde Kegeyli rayonının' "Jalpaq jap" awıl ken'esinde tuwılg'an. O'z awılındag'ı orta mektepti pitkerip, eki jıl awıl xojalıg'ında jumıs isleydi. 1961-jılı ha'zirgi A'jiniyaz atındag'ı pedinstitutqa oqıwg'a tu'sedi. 1969-jılı institutı pitkergen son' Qaraqalpaqstan radiotelevideniesinde da'slep redaktor, u'lken redaktor, son' bas redaktor bolıp isleydi. 1978-jıldan baslap S.Xojaniyazov atındag'ı jas tamashago'yler teatrının a'debiy bo'liminin' baslıg'ı boladı. 1981-1989 jılları "Ámiwdárya" jurnalının' poeziya bo'liminin' baslıg'ı, son'ıraq Nókis teleradio orayı direktorının' orınbasarı, Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamının' korkem a'debiyattı na'siyatlaw byurosının' direktorı boldı. Onın' en' da'slepki qosıg'ı "Tawıq" 1958-jılı "Jetkinshek" gazetasında ja'riyalandı. 1972-jıldan Jazıwshılar awqamının' ag'zası.
K.Raxmanov - lirik shayır. Shayırdın' "Bult ha'm quyash", "Jambasqala", "Sen haqqında qosıq", "Ba'ha'r ha'm g'arrılar", "Tan' ashıg'ı", "Qardag'ı iz", "Sho'l da'stanı", "Jasasın paraxatshılıq", "Tazadan kelgen oqıwshı" poemaları bar.
"Tazadan kelgen oqıwshı" poeması balalar turmısınan alıp jazılg'an. Waqıya Batır degen balanın' tilinen bayanlanadı. Awıl mektebi. Ko'pshilik oqıwshılar 3-4 shaqırım jerden qatnap oqıydı. U'sh aylıq jazg'ı dem alıs tamamlanıp, sentyabr ayının' basında mektepte oqıw baslanadı. Batır oqıytug'ın klassqa Kamal Orazov degen tazadan oqıwshı keledi. Ol mektep kitapxanasında qızıqlı kitaplardın' joq ekenligin aytıp, kitapxanashıg'a eskertiw jasaydı. Ol burın qalada jasag'an, a'kesinin' kolxozg'a direktor etip tayınlanıwına baylanıslı awılg'a ko'ship kelgen. Oqıwshılarg'a kitap oqıwg'a ma'sla'ha't beredi. Kamal barlıq pa'nlerden jaqsı oqıw menen birge, ja'miyetlik jumıslarg'a da aktiv qatnasadı.
"Qardag'ı iz" poemasında Ullı Watandarlıq urıs jıllarındag'ı bir awılda ju'z bergen qayg'ılı waqıya su'wretlenedi. Jumısqa jaramlı adamlardın' ko'shiligi frontqa ketip qalg'an, kolxoz jumısının' awırmanlıg'ı kempir-g'arrılardın', hayal-qızlardın', mektep oqıwshılarının' moynına tu'sedi. Awıl adamlarının sirkesi suw ko'termeydi. Awıl adamları awır qıyınshılıqlarg'a shıdap, ha'r kim o'zine tapsırılgan jumısları menen ba'nt, mektepte de oqıw ju'rgizilip atır. Urıs waqtındag'ı mektep turmısı ken' su'wretlenedi. Waqıya Sa'rsennin' tilinen bayanlanadı. Sa'rsen sharwanın balası, a'kesi frontqa ketip, kolxozdın' bir pada malı og'an qaladı. Og'an awıldag'I qon'sılas dostısı Mina'j ja'rdemlesedi.
K.Raxmanovtın' "Ayralıq qosıg'ı", "No'ser", "O'mir ha'm o'lim", "Aqıbet" sıyaqlı prozalıq shıg'armaları bar.
"No'ser" povestinde sa'tsiz shıqqan muhabbat ta'riyplenedi. Pedinstitutı pitkergen Atajan diplom menen qosa jumısqa jollama alıp, o'z rayonına keledi, biraq awılındag'ı mektepte jumıs ornı bolmay, uzaq tu'pkirdegi awıldag'ı mektepte islewge ma'jbu'r boladı. Mektep direktorı Esmurza og'an g'amxorlık etedi. O'z u'yinen bir bo'lme beredi ha'm o'z u'yin ko'shirip a'keliwge mashina tawıp beredi. Anası bug'an qarsı shıg'adı. Jolda qaytıp kiyatırıp shofer menen ja'njellesip qaladı. Shofer onın' basına temir menen urıp, esten tandırıp, Atajandı jolg'a taslap ketedi. Atajan rayon orayındag'ı emlewxanag'a tu'sedi. O'zin emlep atırgan Ayjan degen qızdı jaqsı ko'rip qaladı. Ayjan mektep direktorının' qızı, shoferdin' baldızı boladı. Sonlıqtan, ol shoferdi keshiredi. Atajan Ayjang'a u'ylenbekshi boladı, ol da kelisim beredi. Aqırında ba'ri basqasha bolıp shıg'adı. Ayjan sol emlewxana shıpakerinin' oynası bolıp shıg'adı. Sonda barıp Atajan o'z nadanlıg'ına o'kinedi. Ma'zi kewil koteriwdin' aqıbetinen ju'kli bolıp qalg'an Ayjan ayı ku'ni tolg'an no'serli jawınlı tu'ninde u'yinen shıg'ıp ketip, qula du'zde, qalın' bu'ktin' arasına barıp ko'z jaradı. U'sh ku'nnen beri joytıp, izlep ju'rgen adamlar Ayjannın' da, onın' balasının' da o'lip atırg'anının' u'stinen shıg'adı.
"O'mir ha'm o'lim" povestinde waqıya Tillaxannın o'z o'tmishin eske tu'siriwi arqalı beriledi. Tillaxannın' jaslıq da'wiri qayg'ı, ha'siretke tolı edi, ol esin biler-bilmes na'reste shag'ında urısqa ketke a'kesinen "qara qag'az" keledi, son'ınan anası da qaytıs boladı. Orta mektepti pitkergen son', institutqa kiredi. Birge oqıp atırg'an dosları og'an ja'rdem beredi. Ol institutag'ı mug'allimi Toxtar Yakupov penen jasırın baylanıs jasaydı. Kandidatlıq dissertatsiya jaqlaw ushın Tashkentke ketken Toxtar qaytıs boladı. Bunnan keyin Tillaxan instituttag'ı oqıwın qoyıp, kitapxanag'a jumısqa kiredi. Toxtardan ha'mledar bolıp qalg'na Tillaxan ul tuwadı, biraq basqalarg'a bildirmew maqsetinde balasın tuwıw u'yine taslap ketedi. Aradan azg'ana waqıt o'tkennen keyin studentler otırıspasında tanısıp qalg'an awıl xojalıq texnikumında oqıytug'ın Elmurat Xojamuratov degen jigitke turmısqa shıg'adı.
Texnikumdı pitkergennen keyin Elmurat kolxozda agronom bolıp isleydi. Tillaxan awıldag'I mektepte baslawısh klasstın' mug'allimi boladı. Olar ju'da' sıylasıqlı boladı. Balaları erjetip, o'z aldına shan'araq ko'teredi. Son'g'ı waqıtları Tillaxannın' o'zine den sawlıg'ı to'menlep baratırg'anday seziledi, awqatqa ishteyi bolmaydı. Jazılmastay awırıwg'a tap boldım ba dep Tillaxan rayon orayındag'ı emlewxananın' shıpakerine barıp korinedi ha'm onın' ken'esi menen tekseriwden o'tedi. Tekseriw juwmag'ında keseli anıqlanadı. Nókistegi onkologiyalıq emlewxanag'a jiberiledi. Tillaxandı ko'zden o'tkerip bolg'an emlewxananın bo'lim baslıg'ı meditsina ilimlerinin' kandidatı Tilewbay Saparovich onda hesh bir awırıwdın' joqlıg'ın aytadı. Tilewbay tun'g'ısh perzenti edi, bunın' anıg'ına jetse de, onın o'zine de, basqag'a da bildirmeydi. Tillaxan ekinshi ret shıpakerge ko'rineyin dep onın' u'yin barg'anında, mashina avariyasınan qaytıs bolg'an Tilewbay keshe jerlengen eken, suwıq xabardı topa-torıstan esitken Tillaxan ishke kire almay-aq haldan ketip qulap, tun'g'ısh perzentinin' bosag'asında ma'ngige ko'z jumadı.
"Ayralıq qosıg'ı" povesti bas personaj Qurbaniyazdın' tilinen bayanlanadı. Radio esittiriw kompaniyasının ko'rkemlik jaqtan basshısı Qurbaniyaz o'zinin' jumıs ornına kelgende tayarlıq ko'riw zalına jıynalıp otırg'an bir topar hayallardın' (ba'ri de artistler) tartısının' u'stinen shıg'adı. Olar keshe radiodan berilgen Qurbaniyazdın' hayalının' aytqan qoısıg'ı jo'ninde ga'p qozg'ap otır edi. Birew atqarıwshının xawazının' ba'lent, namasının' jag'ımlı ekenligin moyınlasa, ekinshisinin' so'zinde qızg'anısh sezimleri bar edi. Qurbaniyaz tun'g'ısh perzentinin' mektepke da'slepki qa'dem atlag'an quwanıshlı ku'ninde hayalı Altınaydın' aytqan qosıg'ın plenkag'a jazıp alıp, radiog'a tapsırg'an edi, sol qosıq efir arqalı beriledi. Qurbaniyaz ka'sipleslerine bul qosıqtın' do'reliw tariyxın aytadı.
Awılda orta mektepti pitkerip shıqqan Qurbaniyaz Nókiske kelip, kiriw imtixanların tapsırıp, institutqa kiredi. A'kesinin' uyg'arıwı menen quda tu'sip, atastırg'an qızı Xanım da onın ma'sla'hati menen institutqa kiredi. Skripka boyınsha biletug'ın bolg'nalıqtan institut basshıları ha'weskerler do'geregin sholkemlestiriwdi Qurbaniyazg'a tapsırg'an. Talantlılardı tabıw qıyın boladı. Bir ku'ni koridorda baratırg'an Qurbaniyaz auditoriyalardan birinde qosıq aytqan qızdın' hawazın esitedi. Qosıqtı aytqan u'shinshi kurstın' studentkası Altınay Yusupova eken. Qurbaniyaz onın' menen gezlesip, qansha jalınıp, u'gitlegen menen jan'ag'ı aytqan qosıg'ın qaytıp aytpaydı, ha'weskerler do'geregine de qatnaspaydı. Aqırında Altınay oqıwın taslap awılına ketip qaladı. Qurbaniyazdı onın ushın ayıplaydı. Oqıwdan shıg'aradı. Qurbaniyazdın' tabanlılıq penen islewinin' na'tiyjesinde ba'ri anıqlanadı. Fakultet dekanı Ja'limbetov hayalın taslap, Altınaydı hayallıqqa almaqshı boladı. Ol jumıstan alınadı. Qurbaniyaz da, Altınay da qaytadan oqıwın dawam etedi. Xanım Qurbaniyaz benen Altınaydın baylanısı bar dep gu'manlanıp, basqa jigitke turmısqa shıg'ıp ketedi. Altınay Qurbaniyazg'a o'zinin' o'tmishin aytıp beredi. Da'wirxan menen Altınay bir mektepte oqıydı, ol onnan bir klass joqarı edi. Ekewi bir-birin su'yip qaladı. Biraq urıs bulardın' baxtına kesent etedi. Da'wirxan a'skerlikke ketip, qa'ytıp kelmeydi. Altınaydın aytqan qosıg'ı o'zinin' su'yiklisi Da'wirxang'a arnalıp, sag'ınısh, ayralıq azabı qıynag'na waqta eriksiz esine tu'sedi. Biraq ko'pshiliktin aldında aytıp ko'rmegen. Da'wirxan jas shayır, mektepte oqıp ju'rgen jılları qosıqları gazetalarda ja'riyalang'an. Da'wirxannın a'skerlikke ketip baratırg'anda berip ketken qol jazbaların ha'm su'wretin Altınay ele saqlap ju'r eken. Sonı Qurbaniyaz jazıwshılar ma'kemesine aparıp tapsıradı. Da'wirxannın qosıqları su'wreti menen a'debiy jurnalda basılıp shıg'adı. Qurbaniyaz benen Altınaydın' qatnasının' izi muhabbatqa aylanadı ham ekewi qosıladı.
K.Raxmanovtın' "Kelin", "O du'nyag'a mira't", "Eglengen ba'ha'r", "Tog'ız ton'qıldaq, bir shin'kildek", "Jaralı ju'rekler", "Laqqılar emlewxanada", "Injıqtın muhabbatı" sıyaqlı pesaları bar. Og'an "Kelin", "O du'nyag'a mira't" pesaları ushın Berdaq atındag'ı ma'mleketlik sıylıq berildi.
"Laqqılar emlewxanada" komediyasında bir palatadag'ı bes biytaptın' ta'g'diri su'wretlenedi. Olardın' minez-qulqı ha'r tu'rli bolg'anınday nawqasları da ha'r qıylı. Kolxozdın' brigadiri Palım mashinasın aydap kiyatırıp, nasıbayın tu'kirejaq bolg'anında joldın shetindegi stolbag'a du'gisip, mashinası awdarıladı, ayag'ı sınadı. Da'wen bolsa Sum qıyalı buzıq hayaldın' ha'm onın' sheriginin' soqqısınan bası jarılg'an, Nurman araq dep kislota iship jibergen. Doxodbay traktorın izeykeshke awdarıp jaraqatlang'an. Alpamıs to'belesten qolın sındırıp aladı.
"Tog'ız ton'qıldaq, bir shin'kildek" komediyası usı attag'ı xalıq ertegi tiykarında jazılg'an.
"Egelengen ba'ha'r" pesası u'sh aktli, bes kartinalı muzıkalı drama. Pesa qaharmanları Arıslanbay, Zıyada, Saltanat, Artıqbay, Sabır. Arıslanbay bir topar mexanizatorlar menen tın' jerlerdi o'zlestiriwge ketedi. Sonsha uzaqta ju'rse de Zıyada menen xat alısıp turadı. Bunı brigada aspazı Sabır iske asıradı. Zıyadanın' a'kesi nawqaslı bolg'nalıqtan og'an shıpaker jigit bekitilgen edi. Arıslanbay traktorshı bolg'anlıqtan Saltanat qızın og'an mu'na'sip ko'rmeydi. Unatpasa da Artıqbayg'a turmısqa shıg'ıwg'a ma'jbu'rleydi. Bug'an qayılshılıq bermegen Zıyada u'yinen shıg'ınıp, o'zinin' anasın izlep ketedi. Xızmette ju'rgende aydap kiyatırg'an traktorı qulap, astında qalıp qoyg'an Arıslanbaydın' o'miri qa'wip astında qaladı. Emlewxanada uzaq jatıp sawalıp shıqqan Arıslanbay sho'listandag'ı brigadasına kelip, jerge shigit sewip, paxta egisin baslaydı. Zıyada Arıslanbaydı izlep keledi ha'm turaqlı tu'rde brigadada islep qaladı. Son'ınan qızın izlep kelgen Saltanat Zıyada menen Arıslanbaydın' qosılıwına a'kesinin ırza ekenligin aytadı. Olardı brigada ag'zaları qutlıqlaydı.
"O du'nyag'a mira't" atlı eki bo'limli, bes kartinalı prolog ha'm epilogtan ibarat tragikomediya "Aqıbet" romanının' syujeti tiykarında jazılg'an.
"Kelin" komediyasında paxtashılıq kolxozlarında bolıp o'tken waqıya qızıqlı su'wretlengen. Darımbet degen paxtakesh g'arrı hawlı Ulbiyke kempir menen oylasıp, institutı pitkereyin dep turg'na balası Zarımbetti keliwden u'ylendiriw ushın Da'wjan degen adamnın er jetip otırg'an qızına quda tu'sip qaytadı, biraq balası bunnan xabarı bolmaydı. Bolajaq kelininin' qalın' malı da ko'pke tu'sedi, u'yine kelip esaplap ko'rip, bunı to'lewge xojalıg'ının' jag'dayı ko'termeytug'ınına anıq ko'zi jetken Darımbet g'arrı ham kempiri abırjıwg'a tu'sedi. Zarımbet o'zi menen birge institutı pitkerip shıqqan bir qız benen u'yine keledi. G'arrı menen kempir bug'an quwanadı. A'dep olar kelininin' qılıqların ersi ko'redi. Ulbiyke kempir ayrım o'sekshilerdin' so'zine erip kelinine urısadı. Zarımbet kolxozda agronom, Ayshaxan sport bo'limin basqaradı. Bir ku'nleri Ayshaxannın' a'kesi Sabır Axmetovich u'yine keledi. Darımbet g'arrı o'zinin' qudası menen tanısıp quwanadı. Urısta mayor Sabır Axmetov komandirlik etken rotada kishi serjant Narımbet a'skeriy xızmette boladı.
Shayır, prozaik ha'm dramaturg K.Raxmanov qaraqalpaq a'debiyatında o'lmes shıg'armalar jaratıp, onın rawajlanıwında salmaqlı u'les qostı.
Oral Tansıqbaev memorial úy-muzeyi
Tariyxi
Bul muzey 1981-jıl 16 -yanvarda Ózbekstan mámleketlik kórkem óner muzeyi filialı retinde ashılǵan. Onıń tiykarın salıwshısı hám birinshi direktorı Oral Tansıqbaev  jesir a'yeli Yelizaveta Yakovlevna bolǵan. 1994-jıli Oral Tansıqbaevtıń tuwılǵanına 90 jıl tolıwı múnásibeti menen muzey qasında kórgizbeler zalı da dúzildi. Bul memorial úy-muzeyi iskerligi Ózbekstannıń bay kórkem ónerin súwretleytuǵın Xalıq súwretshisi Oral Tansıqbaev turmısı hám dóretpelerin  úyreniw, saqlaw, ǵalabalastırıw, kórsetiwge qaratılǵan. Bunnan tısqarı, muzeydiń tiykarǵı wazıypalarınan biri súwretlew óneri qániygelerine ilimiy-metodikalıq járdem beriw, muzey arxivı tiykarında oqıw orınlarında metodikalıq xanalardı shólkemlestiriwden ibarat.
2001
XX asir | XXI asir | XXII asir
2001 bir jıl.
Obligaсiya
Obligatsiya – aqsha qarjıları iyesinin' onı o'tkergenin ha'm belgilengen protsentti to'legen halda (shıg'arıw sha'rtlerinde basqashası na'zerde tutılmag'an bolsa) onda na'zerde tutılg'an mu'ddette bahalı qag'azdın' nominal bahasın og'an qaplaw haqqında minnetlemesin tastıyıqlaytug'ın bahalı qag'az.
Armeniya
Qarabağ is Azərbaycan! indidə Ermənistan nanay nanay yal. Bu ameliyatı eden Anti Armenian team dir! Adım: M**** A********* dir Qarabağ Azərbaycandır fisyo |Qaraqalpaqsha ataması   = Armeniya Respublikası |Negizgi ataması         = Հայաստանի Հանրապետություն |Sepleniwi              = Armeniya |Gerb                  = Coat of arms of Armenia.svg |Bayraq                = Flag of Armenia.svg |Uranı                 = Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ (Bir xalıq — bir mádeniyat.) |Gimn ataması          = Մեր Հայրենիք (Biziń Watan.) |Audio                 = Mer Hayrenik Anthem of Armenia.ogg |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 23 |lat_sec = 0 |lon_dir = E |lon_deg = 44 |lon_min = 57 |lon_sec = 0 |region               = AM  |CoordScale            = |Kartada               = Armenia (orthographic projection).svg |karta túsindirmesi         = Armeniya dúnya kartasında |Kartada2              = |Basqarıw forması          = Parlamentlik respublika |Dúzildi               = b. e. sh. IV - II |Ǵárezsizlik kúni      = 28-may 1918-jıl Birinshi Armyan Respublikası sıpatında (KDFRdan) 21-sentyabr 1991-jıl |Ǵárezsiz boldı      = SSRAdan |Tili                  = Armyan tili
|Mámleketlik din      = |Paytaxtı              = Erevan |Iri qalaları          = Erevan, Gyumri, Vanadzor, Vagarshapat (Echmiadzin), Abovyan
|Basshı lawazımlar     = |Basshılar             = |Jer maydanı            = 29 743 |Jer maydanı boyınsha ornı = 138-orın |Suwdıń úlesi           = 4,71 |Etnoxoronim           = armyan, armyanlar |Xalqı                = 2 924 816 |Xalıq sanı boyınsha ornı = 134-orın |Esap jılı          = 2016 |Sanaq boyınsha xalıq sanı = 3 018 854 |Sanaq jılı          = 2011 |Xalıq tıǵızlıǵı     = 101,5 |Xalıq tıǵızlıǵı boyınsha ornı  = 99-orın |JIÓ                  = |JIÓ esaplanǵan jıl  = 2019 |JIÓ boyınsha ornı        = |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ     = |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ boyınsha ornı = |JIÓ (SAM)            = 32,893 mlrd. |JIÓ (SAM) esaplanǵan jıl = 2019 |JIÓ (SAM) ornı       = |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ (SAM)      = 10,995 |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ (SAM) boyınsha ornı = |JIÓ (nominal)        = 3,302 mlrd. |JIÓ (nominal) esaplanǵan jıl        = 2019 |JIÓ (nominal) boyınsha ornı           = 132-orın |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ (nominal)  = 4,446 |Jan basına shaqqandaǵı JIÓ (nominal) boyınsha ornı = 116-orın |IRI                   =  0,755 |IRI jıllıq esabı      = 2017 |IRI boyınsha ornı      = 83-orın |IRI dárejesi           = <span style="color:#0,743;">Joqarı |Aviakompaniyası        = |Pul birligi              = Armyan dramı |Internet domeni       = .am
|ISO                   = ARM |XOK                   = ARM |Telefon kodı          = 374 |Waqıt poyası         =
|Túsinikler        =
}} Armeniya (Հայաստան []), rásmiy atı Armeniya Respublikası (Հայաստանի Հանրապետություն []) — Aziya kontinenti, Qubla-batıs Aziya regionınıń arqa bóleginde, Kavkazartı aymaǵındaǵı Armyan tawlarınıń arqa-shıǵıs tárepinde jaylasqan mámleket. Shıǵısta Ázerbayjan, qubla-batısta Ázerbayjan quramındaǵı Naxichevan AR, qublada Iran, batısta Túrkiya, arqada Gruziya menen shegaralasadı. Paytaxtı — Erevan qalası. Mámleketlik tili — armyan tili.
Obligaсiya
Ka'rxanalar obligatsiyaları barlıq menshik tu'rindegi ka'rxanalar ta'repinen shıg'arılıwı mu'mkin. Obligatsiyalar iyelerine ka'rxananı basqarıwg'a qatnasıw huqıqın bermeydi.
Ka'rxanalardın' ha'm aktsionerlik ja'miyetlerdin' obligatsiyaların shıg'arıw haqqında sheshim tiyislisinshe administratsiya (basshılıq) ha'm atqarıwshı uyım (basqarma) ta'repinen qabıl etiledi ja'ne bayannama menen ra'smiylestiriledi.
Emitentlerdin' ustavlıq fondın du'ziw ha'm toltırıw ushın, sonday-aq olardın' xojalıq jumısı menen baylanıslı zıyanlardı jabıw ushın ka'rxanalardın' obligatsiyaların shıg'arıwg'a ruxsat etilmeydi.
Aktsionerlik ja'miyetler ustavlıq fondının' 20 protsentinen aspag'an summag'a ha'm shıg'arılg'an barlıq aktsiyalardı tolıq to'legennen keyin g'ana obligatsiyalardı shıg'arıwı mu'mkin. Olardın' ja'rdemi menen mobilizatsiyalang'an kapital aktsionerlik kapitalg'a aylanbaydı. Obligatsiyalardı shıg'arıw – kapitaldı qarız alıw formalarının' biri bolıp tabıladı. Obligatsiyalar emitentinin' ulıwma qa'rejetleri olarg'a xızmet ko'rsetiw ushın ulıwma jıllıq qa'rejetler, shıg'arıw ushın texnikalıq qa'rejetlerden ha'm obligatsiyalardı jaylastırıw ushın qa'rejetlerden quraladı.
Emitent ta'repinen ulıwma kepillik obligatsiyanı mu'ddetli qarız minnetlemesi sıpatında o'tew kepilligi bolıp tabıladı. Ol bankrot bolg'anda emitent o'z minnetlemelerin orınlamag'an jag'dayda mu'lktin' bir bo'legin saqlawshı huqıqın beredi, biraq bul mu'lkti qamawg'a alıw huqıqısız.
Aktsiyalar sıyaqlı, obligatsiyalar da ja'miyet ushın investitsiyalardın' a'hmiyetli da'regi bolıp xızmet etedi. Biraq bul bahalı qag'azlar o'z-ara a'dewir parq etedi.
Şalom
thumb|300px|right|Şalom Şalom (İvrit tili: שָׁלוֹם, Qaraqalpaq tili: Paraxatshılıq) — bul Istanbul (Tu'rkiyada) shıg'arılatug'ın yaxudiylıq ha'ptelik gazeta, 1947-jılı 29-oktyabrdan tu'rk-yaxudi jurnalisti Avram Leyon ta'repinen baslap shıg'a basladı. Gazeta Tu'rk tilinde baspadan shıqpaqta ha'mde tek g'ana bir beti Ladino tilinde. Gazeta "Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş." firması ta'repinen sa'rshembi ku'nleri shıg'adı. Gazetanın ha'ptelik tirajı - 5000 dana. İvo Molinas "Şalom" gazetasının' birinshi redaktorı esaplanıp, ha'zirgi waqıtta Yakup Barokas gazetada redaktorlıqtı a'melge asırmaqta.
Obligaсiya
To'mendegiler en' a'hmiyetli parqları bolıp tabıladı:
Obligatsiya bir qatar sha'rtli elementlerge: nominalg'a, protsent stavkasına, to'lew haqqında rejege, ta'miyinleniwge, emissiya sha'rtnamasına, reytingke iye.
Nominal – obligatsiya sertifikaiının' on' ta'repinde belgilengen aqsha summa, onı iyesi o'tew mu'ddeti kelgen ku'ni aladı. Protsent stavkası. Emitent ha'r jılı to'lewge tiyisli bolgan nominal bahasının' kelisilgen protsenti. Protsent stavkası jıllıq etip belgilenedi, ol bo'lip – bo'lip, ma'selen, yarım jılda bir ret, yamasa shereginde bir ret to'leniwi mu'mkin. O'tew sa'nesi – kalendarlı sa'ne, ku'n usı ku'ni, sa'nede aktsionerlik ja'miyet qarıydarg'a obligatsiya nominalına barabar summanı qaytaradı ha'm protsent to'lewdi toqtatadı. Emissiya haqqında sha'rtnama – obligatsiyalıq zaymdı ko'pshilik shıg'arıwg'a kontrakt (sha'rtnama). Ol qarızdar menen trast kompaniyası arasında sha'rtnama tu'rinde orınlanadı. Son'g'ısı o'z gezeginde emitent ta'repinen o'z minnetlemelerin orınlawı aldında aktsionerlik ja'miyettin' quwatlılıg'ının' kepili bolıp tabıladı.
Emitent penen a'dewir tolıq tanısıw ushın trast kompaniyası onın' finans hu'jjetlerin, emitenttin' investitsiyalıq joybarının' biznes – jobasın u'yrenedi ha'm bunnan keyin g'ana o'z kelisimin beredi.
Usıg'an baylanıslı emissiya xaqqında sha'rtnamag'a trast kompaniyasının' bir qatar sha'rtleri kiritilgen bolıwı mu'mkin. Olardan xalıq aralıq a'meliyatta a'dewir jiyi ushırasatug'ınları to'mendegiler:
To'lew haqqında reje – emissiya haqqında sha'rtnamanın' punkti, og'an muwapıq emitent arnawlı o'tew fondın du'zedi, protsent ha'm nominal baha onnan to'lenedi. Bul fond trast kompaniyasının' qadag'alawında boladı.
Emissiya haqqında sha'rtnamada mu'ddetinen burın satıp alıw haqqında, yag'nıy o'z obligatsiyaların mu'ddetinen burın shaqırtıp alıwg'a emitenttin' huqıqı haqqında punkt bolıwı mu'mkin.
Ta'miyinlew – aktsionerlik ja'miyettin' obligatsiyalar shıg'arg'anda girew bolıp xızmet etetug'ın aktivleri yamasa mu'lki. Ta'miyinlewdin' bolıwına tiykarlang'an halda obligatsiyalar ta'miyinlengenler ha'm ta'miyinlenbegenler bolıp bo'linedi.
Ta'miyinlengen obligatsiyalar ja'miyettin' tiykarg'ı aktivlerine umtılıw huqıqın beredi ha'm usının' menen bir waqıtta onın' ayqın mu'lkinin' girewleri bolıwı mu'mkin. Eger korporatsiya o'z obligatsiyaların belgilengen mu'ddette o'tey almasa, onda olardı saqlawshılar girewdi o'z paydasına paydalanıw huqıqına iye. Ko'shpes mu'lk, basqa da bahalı qag'azlar, ko'shpeli mu'lk ta'miyinlew sıpatında bola aladı. Usıg'an baylanıslı to'mendegilerdi ajıratadı:
Ta'miyinlenbegen obligatsiyalar ulıwma kepillikke iye yamasa, basqasha so'z benen aytqanda, emitenttin' minnetlemeleri menen, yag'nıy onın' abıraylı ismi menen bekkemlengen qarız minnetlemelerinen ibarat. Bunı tek jaqsı abıroyg'a iye ka'rxanalar g'ana isley aladı. Bunda aldag'ı xojalıq jumısınan tu'simlerge barlıq u'mit etiledi.
Obligatsiyalar reytingi – olardın' investitsiyalıq sıpatlarının' arnawlı firmalar ta'repinen baxalanıwı. A'dette obligatsiyalardın' barlıq shıgarılg'anları emes, al ken' ekilemshi bazardag'ı iyeleri g'ana bahalanadı.
En' joqarı reytingke iye obligatsiyalar «investitsiyalıq klass» obligatsiyaları dep ataladı. Jetkilikli joqarı itimallıq da'rejesi bul klassqa kiritiw kriteriyi bolıp xızmet etedi, bunda emitent o'z minnetlemelerin normal konyunktura sharayatlarında, qolaysız konyunktura sharayatlarında da orınlaydı. To'men reytingli obligatsiyalar sawdagerlik obligatsiyaları bolıp esaplanadı.
Aktsiyalar sıyaqlı obligatsiyalar da nominal ha'm bazar bahasına iye. Obligatsiyanın' nominalına protsent esabındag'ı bazar bahası onın' (obligatsiyanın') kursı dep ataladı. Eger obligatsiyanın' bazar bahası nominalınan joqarı bolsa, onda onın' sıylıq penen satılatug'ının ko'rsetedi. Eger bahası nominalınan to'men bolsa, onda jan'a iyesi onı diskont penen satıp aladı. Eger qarıydar nominalın to'lese, onda paritet ornına iye. Obligatsiyanın' bazar bahası qanday bolmasın, ol boyınsha protsent nominalına esaplanadı.
Qarız mu'ddetine tiykarlang'an halda emitentler obligatsiyaları to'mendegishe bo'linedi:
Emitentler obligatsiyaları sonday-aq da'ramatlardı to'lew usılı boyınsha parıqlanadı. To'mendegidey obligatsiyalar bar:
Obligatsiyalar konvertatsiyalanatug'ın ha'm a'piwayı bolıp bo'linedi. Konvertatsiyalanatug'ın obligatsiyalar ko'binese konvertatsiyalanatug'ın artıqmashlı aktsiyalarg'a uqsas. İnvestitsiyalıq institut (investitsiyalıq diler yamasa investitsiyalıq kompaniya) konvertatsiyalanatug'ın obligatsiyalardı o'tew ushın konvertatsiyalanatug'ın baxalı qag'azlardın' iyesinen alıw ushın eki ku'n dawamında olardın' emitentine beriwi sha'rt. Olar belgili sha'rtler menen tap usı aktsionerlik ja'miyettin' artıqmashlı yamasa a'piwayı aktsiyalarına almasıwı mu'mkin. Bul konvertatsiyalanatug'ın obligatsiyalardı investor ushın a'dewir tartımlı etedi. A'piwayı obligatsiyalar usınday huqıqlarg'a iye emes. Obligatsiyalar olarg'a optsion menen satılıwı mu'mkin. Bul iyesine obligatsiyanı onın' emitentine belgili mu'ddetten son' qaytarıw huqıqın beredi. Emitent obligatsiyalardı nominalı boyınsha o'tewi sha'rt. Usılayınsha satıp alıw finans bazarlarında protsent stavkaları keskin ko'terilgende ko'binese maqsetke muwapıq boladı.
Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi
Qaraqalpaqstan Tеlеvideniyesi (Qoraqalpogʻiston Televideniyesi) — regionlıq telekanal hám Ózbekstannıń MTRK teleradiokompaniyasi, Ózbekstan quramındaǵı Suveren Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında efirga uzatıladı. Efir waqtı kúnine 18 saat bolıp, tiykarınan qaraqalpaq, ózbek, qazaq hám orıs tillerinde esittiriwler alıp barıladı. Qaraqalpaq tilindegi eń birinshi, eń iri hám bas telekanal. Teleradiokompaniya tiykarınan Nókiste jaylasqan.
Naruhito
Naruxito (yapon. 徳仁, 23-fevral 1960-jıl,Tokyo) — Yaponiyanıń ámeldegi, 126-sanlı imperatorı. 2019-jılı 1-mayda, óz ákesi Akixito imperatorlıqtan bas tartqannan soń taxtqa otırdı.
Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi
Qaraqalpaq televideniesiniń birinshi esittiriwleri 1964 jıl 5 noyabrden baslap qaraqalpaq hám orıs tillerinde kúnine bir neshe minut efirga uzatıla baslandı. 1965-jıldan bul televidenie háptesine tórt ret 2,5 saat dawamında efirga shıǵa basladı. Keyingi jıllarda efir waqtı hám kúnleri arttı. Ózbekstan ǵárezsizlikke eriskennen soń, Qaraqalpaqstan televideniyası Ózbekstan TRK (házirgi Ózbekstan MTRK) quramına kirdi. 2002 jılda Qaraqalpaqstan Respublikası teleradiokompaniyası dúzildi.
Telekanal tematikası universal bolıp tabıladı. Telekanal social, siyasiy, ilimiy hám bilimlendiriwge baylanıslı programmalar hám esittiriwlerdi, jergilikli hám shet el filmlerin, seriallar hám multfilmlerdi (sonday-aq qaraqalpaq tilinde), jańalıqlardı hám basqada esittiriwlerdi efirga uzatadı.
Muxammes
Muxammes - túrk tilles xalıqlarında bes qatardan on bes, on altı buwınnan turatuǵın qosıqtıń forması. Ol Nawayı Maqtımqulılardıń shıǵarmalarında ushırasadı. Bul formanı qaraqalpaq ádebiyatında eń dáslep qollanıwshı shayırlardıń biri- A'jiniyaz. Muxammes qaraqalpaq ádebiyatında Muxalles atı menen belgili. Bul formanı Ájiniyaz Shıǵıs poeziyasın tereń úyreniw hám ózlestiriw arqalı iyelegen bolıwı kerek. Óytkeni Ájiniyazǵa shekemgi qaraqalpaq shayırlarında bul forma ushıraspaydı. Shayırdıń qaraqalpaq poeziyasındaǵı bul kirgizilgen muxalles forması naǵıs poetikalıq jańalıq bolıp tabıladı. Muxalles qosıq qorılısı boyınsha Aruz  ólsheminde jazılatuǵın lirikanıń bir túri. Ol bes qatardan ibarat birneshe bántlerden turadı, aaaaa-bbbba-vvvva-gggga tárizinde uyqasadı.
Mámleket nıshanları
Mámleketlik nıshanlar — belgili bir mámlekettiń milliy suverenitetin ańlatatuǵın, tariyxıy quram tapqan bólek, eń zárúrli belgileri. Olar tikkeley xalıq, millet turmısı, dástúrleri, ruwxıylıǵı, folklorı, tariyxı menen bekkem baylanıslı. M.N. ǵárezsiz mámlekettiń zárúrli sırtqı belgilerin ózinde sáwlelendiredi. M.N.da xalıqtıń ázeliy ármanı, iygilikli niyetleri, búgingi turmıs mazmunı sáwlelenedi. M.N. konstituciya yamasa arnawlı nızam menen belgilep qóyıladı. Mámleket bayraǵı, mámleket gerbi, mámleketti maqtaw qosıǵı, mámleket reńleri, mámleket baslıǵınıń shtandarti (bayraǵı), mámleket móri, mámleket uranı tiykarǵı M.N. esaplanadı.
1991-jılǵa deyin biz jasap turǵan jer úlken bir mámleket - Sovetler Awqamı dep atalǵan imperiyaǵa qaraslı edi. Sovetler Awqamı yamasa SSSR 15 respublikadan quralǵan edi. Sol respublikalardıń birewi Ózbekstan Sovet Socialistlik Respublikası bolıp, Qaraqalpaqstan onıń quramındaǵı avtonomiyalı respublika edi. Ótken ásirdiń 1989-1990-jıllar aralıǵında úlken waqıyalar boldı. SSSR tarqalıp barlıq respublikalar uzaq waqıt árman etken ǵárezsizligi ushın háreket ete basladı. Olar SSSRdıń quramınan ajıralıp shıǵa basladı. Sol waqıtta biziń elimizde de milliy ǵárezsizligimiz ushın gúres baslandı. Ózbekstandı óz Prezidenti basqaratuǵın boldı. Al, 1990-jılı noyabrde xalıq Qaraqalpaqstandı suverenli respublika etip járiyalaw ushın húkimet aldına talap qoyadı.
Solay etip, 1990-jıl 14-dekabr kúni “Qaraqalpaqstannıń Suvereniteti haqqındaǵı Deklaraciya” járiyalandı. Endi Qaraqalpaqstan Ózbekstan quramındaǵı avtonom respublika emes, al Suverenli Respublika boldı. 1991-jıldıń 31-avgustında Ózbekstan SSRı ózin ǵárezsiz respublika dep SSSRdan shıǵıp óziniń ǵárezsizligine baǵıshlanǵan “Deklaratciyasın” qabıl etti, ǵárezsiz Ózbekstan Respublika boldı. Ol Deklaraciyada (17 punktinde) Qaraqalpaqstannıń suverenli respublika ekenligi hám Ózbekstannıń quramında bolatuǵınlıǵı aytılǵan. Qaraqalpaqstannıń Ózbekstan quramındaǵı suverenli respublika ekenligi 1992-jılı 8-dekabrde qabıl etilgen Ózbekstan Konstituciyasında da aytılǵan. Ózbekstan Konstituciyası Suverenli Qaraqalpaqstanǵa onıń rawajlanıwı ushın kóp múmkinshilikler bergen.
Qaraqalpaqstan Suverenitetke erisip ǵana óz gerbine, gimnine hám bayraǵına iye boldı. Qaraqalpaqstannıń mámleketlik bayraǵı 1992-jıl 14-dekabrde, mámleketlik gerbi hám Konstituciyası 1993-jıl 9-aprelde hám mámleketlik gimni 1993-jıl 24-dekabrde qabıl etildi .Solay etip Qaraqalpaqstan barlıq suverenlik nıshanlarǵa iye boldı hám tolıq mámleketlik respublika boldı.
Antigua hám Barbuda
Antigua hám Barbuda — Karib teńizi basseyninde jaylasqan Antigua, Barbuda hám Kishi Antil atawları toparındaǵı Redonda atawlarında jaylasqan mámleket. Xalqı tiykarınan qara reńlilerden turadı. Diniy jaqtan kópshik protestantlar bolıp tabıladı. Xalqınıń sanı shama menen 100 963 adam (2016). Jer maydanı - 442,6 km2. Paytaxtı - Sent-Djons qalası. Rásmiy tili - inglis tili.
Mickey Mouse
nobaý Mickey Mouse — Walt Disney ta'repinen 1928-ji'l 18 noyabrde jarati'lg'an personaj. The Walt Disney Company.
Mickey Mouse cartoons (1928-1953)
Mickey's Christmas Carol (1983)
The Prince and the Pauper (1990)
Runaway Brain (1995)
Mickey Mouse Works
House of Mouse
Gonduras
Gonduras Respublikası - Oraylıq Amerikada jaylasqan mámleket. Xalqı: 6,658,258 million. Paytaxtı: Tegudsigalpa qalası.
Mickey Mouse
Mickey Mouse Clubhouse
Mickey Mouse (2013 TV series)
Minnie's Bow Toons
Mickey's Once Upon A Christmas (1999)
Mickey's Magical Christmas: Snowed in at the House of Mouse (2001)
Mickey's House of Villains (2002)
Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers (2004)
Mickey's Twice Upon A Christmas (2004)
Diego Velázquez
thumb|right|Diego Velázquez avtoportreti Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (6 iyun, 1599 – 6 avgust, 1660) Ispaniya koroli Philip IV da'wirinde xızmette bolg'an jetekshi İspan su'wretshisi bolg'an. Onın' do'retiwshiligi Barokko da'wirine tuwrı kelgen bolıp, ol portret su'wretshi retinde u'lken tabıslarg'a erisken. Bir neshe tariyxıy ha'm ma'deniy a'hmiyetke iye ha'diyeselerdi su'wretlew menen birge ol İspan koroli shan'arag'ının' ko'plegen portretlerin, basqa Evropanın' jetekshi adamların ha'mde a'piwayı adamlardı o'z jumıslarında sa'wlelendirgen. Onın' shedevr jumısı Las Meninas (1656) esaplanadı. 19-a'sirdin' birinshi shereginen baslap Velázqueztin' jumısları basqa realist ha'm impressionist su'wretshileri ushın u'lgi bola basladı. Sol waqıtlardan baslap, Ispaniyalı Pablo Picasso, Salvador Dalí ha'm İnglis-İrland su'wretshisi Francis Bacon ha'mde ko'plegen basqa ataqlı su'wretshiler Velázqueztin' jumısarın joqarı baxalag'an ha'm hu'rmet retinde onın' ataqlı jumısların qayta islep shıqqan.
Oy-pikir
Oy-pikir tiri janlardın' qa'tesiz ha'reket etiwi ushın miyden jiberiletug'ın xabar. Oylar sheshim qabıl etiwde ja'rdem beredi. Haywanlar tiykarınan instinkt penen jasaydı, al adamlar bolsa oylar ja'rdeminde oylanadı ha'm kerekli bolg'an zatlardı oylap tabadı. Oy-pikir ha'm idealarsız du'nya rawajlanbag'an bolar edi.
Yusup Has Hájip
Yusip Has Hájib XI ásirde jasaǵan shıǵıs elleriniń kópshiligine belgili bolǵan kórnekli shayır hám alımlardıń biri. Ol jasap turǵan zaman túrkiy xalıqlar birlespesiniń eń rawajlanǵan zamanı Qaraxakiyler mámleketiniń ilim hám pán jaǵınan ósip, joqarǵı basqıshqa kóterilgen dáwiri edi. Sonıń ushında bul ájayıp shayır túrkiy tilindegi jazba poeziyanıń baslawshılarınıń biri boldı.
.ro
.ro - Rumıniya mámleketiniń internet domeni.
Yusup Has Hájip
Yusip Has Hájibtiń "Qutadǵu bilik" (Baxıtqa baslawshı bilim) shıǵarmasınıń házirge shekem tek úsh nusqası ǵana tabılǵan. Bunıń eń birinshisi - Ve-sh nusqası. Bul kitap 1439-jılı Gerat qalasında kóshirilgen bolıp, sońınan belgisiz sebepler menen Stambulǵa alıp ketiledi. Bul kitap sol jerde diplomatiyalıq xızmette júrgen belgili Avstriya alımı İosif fon Xammer Purgishtal qolına túsedi de, onı satıp alıp Venadaǵı korollik kitapxanaǵa sıylıqqa beredi. Solay etip bul kitap Qutadǵu biliktıń Vena nusqası dep ataldı.