cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iridomyrmex butteli
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტენენტი-ანანიასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 883 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44.19 კმ²-ზე. ფართობი 223 672 კმ²-ია.
მართლმსაჯულება
მართლმსაჯულება — სამართალი, კანონიერება, სასამართლო ხელისუფლების განხორციელების ფორმა, რაც ნიშნავს სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლისა და სამოქალაქო საქმეების განხილვა-გადაწყვეტას, ესე იგი, კანონით დაცული სიკეთის ხელყოფის ფაქტის სასამართლო წესით დადგენას და სამართალდამრღვევთა მიმართ სახელმწიფო იძულებითი ღონისძიებების გამოყენებას. საქართველოში მართლმსაჯულებას მხოლოდ საერთო სასამართლოები ახორციელებენ.
Camponotus wasmanni mutilarius
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბოიგარ რაზიკაშვილი
ვაჟა-ფშაველას შემოქმედებაში
ვაჟას „მოგონებაში“ ბიძის პერსონაჟი ნინიას სახელით გვხვდება:
NGC 7459-2
NGC 7459-2 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1884 წლის 14 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ბურსა
ბურსა (Bursa, ადრე ცნობილი როგორც ბრუსა, Προύσσα, პრუსა) — მსხვილი ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში (ქვეყანაში სიდიდით მეოთხე სტამბოლის, ანკარისა და იზმირის შემდეგ) და ბურსის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2000 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობამ 1.194.687 კაცი შეადგინა, საიდანაც თითქმის 100%-ს თურქები შეადგენდნენ. XX საუკუნის დასაწყისამდე დომინირებდა ბერძნული სახელწოდება „პრუსა“, თურქულად ქალაქი ცნობილია აგრეთვე როგორც „ეშილ ბურსა“.
G-Sides
G-sides — ჯგუფ Gorillaz-ის სინგლების b-გვერდების კრებული. თავდაპირველად, 2001 და 2002 წელს იგი გამოიცა მხოლოდ იაპონიასა და აშშ-ს ტერიტორიაზე. თითქმის ყველა გამოცემას აქვს ერთი და იგივე ყდა, რომელზეც ჯგუფის წევრ ნუდლს ხელში უჭირავს ჯეკ სკელინგტონის ფორმის თოჯინა. იაპონურ, კანადურ და ავსტრალიურ გამოცემებზე ამ ჩონჩხის მაგივრად გამოსახულია გოძილას ფიგურა.
ავთანდილ სილაგაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ცაგერში დაბადებულები ავთანდილ კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
NGC 7460
NGC 7460 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1876 წლის 21 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ლუქსემბურგის სასახლე
სხვადასხვა დროს სასახლეში იყო განთავსებული საფრანგეთის საკანონმდებლო ორგანოების ზედა პალატები.
სასახლის დასავლეთით Rue de Vaugirard-ზე მდებარეობს პატარა ლუქსემბურგი, რომელიც ამჟამად სენატის პრეზიდენტის რეზიდენციას წარმოადგენს. აქვე, ყოფილ ორანჟერეაში განთავსებულია მუზეუმი. სამხრეთ მხრიდან სასახლეს გარს ერტყმის ლუქსემბურგის ბაღი — 25 ჰექტარი ხრეშისა და გაზონის მწვანე პარტერი, ქანდაკებებითა და წყლის დიდი შადრევნებით.
გავაზი (ისტორიული)
ქართული წერილობით წყაროებში გავაზი პირველად იხსენიება IX საუკუნეში, როდესაც ქორეპისკოპოსმა სამოელ დონაურმა იქ დაამარცხა არაბები. X საუკუნეში კვირიკე ქორეპისკოპოსისა და კონსტანტინე აფხაზთა მეფის ჰერეთში ლაშქრობის შედეგად გავაზი და არიში კონსტანტინეს ერგო წილად. გავაზში აღმოჩენილი 1025 წლით დათარიღებული სამშენებლო წარწერა გვამცნობს, რომ აქ საყურადღებო მშენებლობა მიმდინარეობდა. გავაზის მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა XV-XVI საუკუნეებში.
იგი კახეთის სამეფოს დედაქალაქ გრემიდან ირანისაკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობდა. გამომწვარი თიხის ფილებით მოგებული, სამეთვალყურეო კოშკებით დაცული გზის თითო დღის სავალზე ქარვასლები იყო მოწყობილი. ერთ-ერთი ასეთი ქარვასლა გავაზშიც იდგა. შაჰ-აბასის მიერ კახეთის აოხრების შემდეგ გავაზის მნიშვნელობა დაკნინდა. ლეკიანობამ იგი გააპარტახა. XVIII საუკუნეში გავაზის მოსახლეობა გადასახლდა ალაზნის ველზე, სადაც ამავე სახელწოდების სოფელი გაშენდა. 1969-1972 წლებში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად (ხელმძღვანელი ლ. ჭილაშვილი) გაირკვა, რომ გავაზის ტერიტორიაზე დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. გაითხარა IX-XVI საუკუნეების გავაზის ძირითადი უბნები: ბაზარი (თანამედროვე „ნაბაზრალი“), დარბაზოვანი (ციხის, ეკლესიისა და სასახლის კომპლექსები), სამება (ეკლესია, ქარვასლა, სახელოსნო უბანი) და აგრარული ზონა — „კოპალე“ (ქვის ყორეებით შემოზღუდული მამულები, სარწყავი სისტემა).
გიორგი შაშიაშვილი
საკლუბო
2005 წელს გიორგიმ ზოგიერთი დინამოელის მსგავსად ვლადიკავკაზის ალანიას მიაშურა, თუმცა კარიერა ვერ აეწყო და 2006 წელს ოდესის ჩერნომორეცი გახდა მისი შემდეგი კლუბი. ჩერნომორეცის მწვრთნელი იშვიათად ენდობოდა გიორგის, თითქმის არ აძლევდა ძირითადში თამაშის საშუალებას. 2007 წელს კი სათამაშო ფორმის აღდგენის მიზნით შაშიაშვილი მშობლიურ დინამოში განათხოვრებით დაბრუნდა და ნახევარი სეზონი გაატარა. შემდეგ სეზონში ისევ ოდესაშია. ამ კლუბშიც ვერ აეწყო კარიერა და ავსტრიაში, გრაცის შტურმში გადავიდა სათამაშოდ. აქ კი მართლაც კარგად შეეწყო ქართველი ფეხბურთელი კლუბს, ძირითად შემადგენლობაშიც დაიმკვიდრა ადგილი. გიორგი სტაბილურ ფეხბურთელად ჩამოყალიბდა. 2009 წლიდან იყო ბერძნულ ერგოტელისში.2013 წლიდანკი იცავს დინამო თბილისის ღირსებას.
2013 წელს შაშიაშვილმა ლევან ხმალაძესთან და ირაკლი ლექვთაძესთან ერთად „დინამო“ დატოვა და კარიერა დაასრულა.
ერნიალდე
ერნიალდე  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ტოლოსალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4 კმ². მოსახლეობა — 303 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
I'm Going Slightly Mad
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1991 წლის სიმღერები კატეგორია:Queen-ის სიმღერები კატეგორია:1991 წლის სინგლები
ოკოპე
thumb|250px|ოკოპეს მდებარეობა აბასირის ქვეპრეფექტურაში. ოკოპე (興部町) არის ქალაქი მონბეცუს ოლქში, აბასირის ქვეპრეფექტურაში, ჰოკაიდოზე, იაპონიაში.
ცვალებადი ნიშნები
სიუჟეტი
სერიალი ოთხი სტუდენტის შესახებ გვიყვება, რომლებიც ერთ ბინაში გადავლენ საცხოვრებლად. ერთ-ერთი მათგანი ამერიკიდან ახლად დაბრუნებული ცხრამეტი წლის გოგო, ნატაა, რომელიც ქართულ რეალობაში ამერიკული კოლეჯური ცხოვრების სტილის შემოტანას ცდილობს, თუმცა ყოველდღიურ პრობლემებთან გამკლავების პარალელურად მის ცხოვრებაში აქტიურად ჩნდება დილემა - დარჩეს აქ და იბრძოლოს უკეთესი ქვეყნისათვის თუ გადავიდეს საცხოვრებლად ამერიკაში და პირად ბედნიერებაზე იზრუნოს. სერიალი მეგობრობაზე, სიყვარულზე, თავისუფლებაზე, წარმატებისკენ სწრაფვაზე, ახალგაზრდების პრობლემებსა და ბევრ ისეთ მნიშვნელოვან თემაზეა, როგორიცაა ბოდი შეიმინგი, ჰომოფობია, მშობლებისა და შვილების დაპირისპირება, ემიგრაცია. თითოეული პერსონაჟი ტრანსფორმაციის გზას გაივლის სერიალის განმავლობაში და სახელწოდებაც მათ ცვალებადობას გამოხატავს.
წათე (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი წათე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მარიამობა
საეკლესიო გადმოცემა
ღვთისმშობელი ხშირად ევედრებოდა უფალს, მალე მიეღო მისი სული სასუფეველში. და აი, ერთხელ, როცა მარიამი მაცხოვრის აკლდამაში ლოცულობდა, ცა გაიხსნა, გარდამოხდა გაბრიელ მთავარანგელოზი ხელში ზეთისხილის რტოთი და უბიწო ქალწულს ახარა: „გიხაროდენ მარიამ, რომელმან ჰშვენ ღმერთი ჩუჱნი, ლოცვა შენი აღვიდა წინაშე ძისა შენისა და შეწირულ იქმნა, ამიერიდგან დაუტევებ სოფელსა, ნეტარო, და ზეცასა აღხვალ!“ ღვთისმშობელი დიდად გაახარა ამ უწყებამ და მიცვალებისათვის მზადება დაიწყო.
We Are the Champions
We Are the Champions — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სინგლი 1977 წელს გამოცემული ალბომიდან - News of the World. დაწერილია ფრედი მერკურის მიერ. We Are the Champions სპორტული შეჯიბრებების არაოფიციალურ ჰიმნსაც წარმოადგენს. არსებობს სიმღერის უამრავი ინტერპრეტაცია, სხვადასხვა მომღერლის შესრულებით.
ელეკტრონიკა ბკ
ბკ (БК) არის რუსული აბრევიატურა: Бытовой Компьютер — საყოფაცხოვრებო კომპიუტერი.
დიაპაზონი
ადამიანის ზოგიერთ ხმას აქვს საკუთარი ხასიათობრივი ელფერი ან ტექნიკურისაკენ მიდრეკილება, მისწრაფება ან მეტი ჟღერადობისაკენ ან დრამატიზმისა და დაძაბულობისკენ. ამისდა მიხედვით განარჩევენ ლირიკულს ან კოლორატიულ (ანუ ტექნიკურს) სოპრანოს, დრამატულ სოპრანოს და დრამატულ ბარიტონს, ლირიკულ ტენორს ან ლირიკულ მეცო-სოპრანოს და სხვ.
ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე (საუნდტრეკი)
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Atlantic Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ჯონ უილიამსის საუნდტრეკები 03
ბესარიონ ქებურია
საავიაციო კარიერა
1913 წლის დამდეგს, ქებურიამ უკანასკნელად მოაწყო საჩვენებელი ფრენა ბათუმში. დიდ სიმაღლეზე ძრავა გაჩერდა და ბესარიონი პლანირებით ზღვაში დაეშვა. როცა მეზღვაურებმა მიუსწრეს, ქებურია უკვე იხრჩობოდა, მაგრამ თვითმფრინავს ხელს არ უშვებდა. მისთვის მთავარი იყო ძრავის გადარჩენა. მას სიცოცხლე ფრენის გარეშე ვერ წარმოედგინა, მაგრამ ომის დაწყებამ მისი გეგმები ჩაშალა. არსებობს ვერსია, რომ ბესარიონ ქებურიამ გამოცდის ჩაბარების დროს პირველმა შემოუფრინა ეიფელის კოშკს... 20-იან წლებში, ქებურია უკავშირდება ეიფელის ფირმას და მათგან რკინის ასაკრეფი ხიდის კონსტრუქციას ყიდულობს. ცემსა და ლიკანში რკინის ხიდები, საფრანგეთიდან გამოგზავნილი კონსტრუქციით, ქებურიას დამსახურებით აიგო. ბესარიონ ქებურიას შემდეგ ლუი ბლერიოს საფრენოსნო სკოლა, კიდევ რამდენიმე ქართველმა დაამთავრა.
Iridomyrmex cordatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 7480
NGC 7480 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 11 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
D-Sides
დისკი ბრიტანეთში გამოვიდა 2007 წლის 19 ნოემბერს, ხოლო აშშ-ში - იმავე წლის 20 ნოემბერს. არსებობს მისი ორი ვერსია - სტანდარტული და სასაჩუქრო. იაპონური სტანდარტული გამოცემა განსხვავდება 2 დამატებითი კომპოზიციით, ხოლო იმავე ქვეყანაში გამოცემული სასაჩუქრო არ შეიცავს ასეთებს.
ნუკა ყარალაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოდელები კატეგორია:მის საქართველოს გამარჯვებულები
ტუნარის ეროვნული პარკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ეროვნული პარკები კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის გეოგრაფია კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კორეგიდორი
გეოგრაფია
კორეგიდორს თავკომბალას ფორმა აქვს. კუდი აღმოსავლეთისკენაა მიმართული. კუნძული დაახლოებით 6.5 კმ-ის სიგრძისაა, ხოლო ყველაზე ფართო წერტილში სიგანე 2 კმ-ს აღწევს. საერთო ფართობი 900 ჰექტარია (2 200 აკრი). კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 180 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. კუნძული ოთხ განყოფილებად იყოფა:
შუა მხარე მცირე პლატოა, რომელიც ქვედა და ზედა მხარეს შორის მდებარეობს. ამ ნაწილში ოფიცერთა ორგანყოფილებიანი ოფისები, ყაზარმები, საავადმყოფო, ორი სკოლა (ერთი ფილიპინელ ჯარისკაცთა შვილებისთვის, მეორე ― ამერიკელი ჯარისკაცების შვილებისთვის) და სხვა დაწესებულებები მდებარეობდა.
ესპანური კოლონიური ხანა
კუნძული ესპანელთა სუვერენიტეტის ქვეშ 1570 წლის 19 მაისს გადავიდა, როდესაც მიგელ ლოპეს დე ლეგასპიმ და მისმა ჯარებმა მანილის ყურე დაიკავეს. ლეგასპიმ ესპანეთის გვირგვინის ქვეშ ფილიპინების დედაქალაქად მანილა გამოაცხადა და ლუსონისა და მინდანაოს მუსლიმები ქრისტიანობაზე მოაქცია.
ვადიმ კასევიჩი
აკადემიური და სამეცნიერო გზა
ვადიმ კასევიჩმა 1963 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - ამჟამინდელი სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტი, „ჩინური ფილოლოგიის“ სპეციალობით, ხოლო 1968 წელს ამავე უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, 1981 წელს კი ვ. კასევიჩმა დაიცვა მომდევნო დისერტაცია ენის თეორიის განხრით და მოიპოვა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი თემაზე „ზოგადი და აღმოსავლური ენათმეცნიერების ფონოლოგიური პრობლემები“.
აგოსტინიო ნეტო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანგოლის პრეზიდენტები კატეგორია:ანგოლელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით
იხილეთ აგრეთვე
*
Camponotus voeltzkowii
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Hawkwind
1970–1975: United Artists-ის პერიოდი
1975 წლის დასაწყისში გამოვიდა მორიგი ალბომი, Warrior on the Edge of Time. მასზე მუშაობისას კოლექტივი მურკოკთან თანამშრომლობდა და შეიქმნა სიმღერები, ნაწილობრივ დაფუძნებული უკანასკნელის „მუდმივი მებრძოლის“ მოტივებზე. თუმცა, ჩრდილოეთ ამერიკაში მაისში გამართული ტურნეს დროს ლემის აშშ-დან კანადაში გამგზავრებისას საზღვარზე მებაჟეებმა აღმოუჩინეს ამფეტამინის გარკვეული რაოდენობა. ჩათვალეს რა, რომ ეს კოკაინი იყო, ბასისტი დააპატიმრეს და Hakwind-მა რამდენიმე კონცერტი საერთოდ გააუქმა. მობეზრდათ რა ლემის ექსცენტრიული ხასიათი, იგი გაუშვეს კოლექტივიდან. მისი ადგილი დაიკავა Pink Fairies-ის პოლ რუდოლფმა.
Iridomyrmex discors
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლეიტონ მისტერი
ლეიტონ მარისა მისტერი (Leighton Marissa Meester; დ. 9 აპრილი, 1986, ფორტ-უერთი,ტეხასი,აშშ) — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი და მოდელი. გოგონას ყველაზე დიდი პოპულარობა მოუტანა ბლერ უოლდორფის როლმა სერიალ ჭორიკანაში.
მადრიდი
მადრიდის ურბანულ აგლომერაციას აქვს მესამე უდიდესი მშპ ევროკავშირში და სათანადო წვლილი შეაქვს პოლიტიკაში, განათლებაში, გართობაში, მედიაში, მოდაში, მეცნიერებაში, კულტურასა და ხელოვნებაში როგორც მსოფლიოს ერთ-ერთ უმთავრეს გლობალურ ქალაქს. ეკონომიკური აქტივობის, ცხოვრების მაღალი დონისა და ბაზრის ზომის გამო მადრიდი ითვლება სამხრეთი ევროპისა და პირენეს ნახევარკუნძულის უმთავრეს ფინანსურ ცენტრად. ქალაქში მდებარეობს უმთავრესი ესპანური კომპანიების უმეტესობა, როგორებიცაა Telefónica, იბერია და Repsol. ჟურნალ მონოკლის 2014 წლის ინდექსში მადრიდი ცხოვრების დონის მიხედვით მე-17 ადგილს იკავებს.
ლეიტონ მისტერი
კარიერა
ლეიტონი 11 წლის ასაკში გადავიდა ნიუ იორკში საცხოვრებლად, სადაც მუშაობა დაიწყო მოდელად "Wilhelmina"-სთან, შემდეგ კი მუშაობდა ფოტოგრაფ სოფია კოპოლასთან. მისი ტელედებიუტი შედგა 13 წლის ასაკში, 1999 წელს, როდესაც მან მონაწილეობა მიიღო სერიალში კანონი და წესრიგი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
მადრიდი
ტოპონიმი
ლეგენდის თანახმად, მადრიდი ტოსკანისა და მანტუას მეფის, ტირენიუსის ვაჟმა, ოკნო ბიანორმა დააარსა და „მეტრაგირტა“ ან „მენტუა კარპეტანა“ უწოდა. სხვა ვერსიით, ქალაქის თავდაპირველი სახელი იყო „ურსარია“ (ლათინურად „დათვების მიწა“), რაც ახლომახლო ტყეებში მრავალი დათვის არსებობით იყო გამოწვეული. დათვი მარწყვის ხესთან (ესპანურად მადრონო) ერთად შუა საუკუნეებში მადრიდის სიმბოლოს წარმოადგენდა.
შუა საუკუნეები
1085 წელს ალფონსო VI-ის მიერ ტოლედოსათვის ალყის შემორტყმასთან ერთად ქალაქი ქრისტიანებმა დაიპყრეს, რის შემდეგაც იგი გახდა კასტილიის სამეფოს ნაწილი, როგორც სამეფო საკუთრება. მადრიდის ცენტრში მაჰმადიანები ქრისტიანებმა შეცვალეს, ხოლო მუსლიმები და ებრაელები გარეუბნებში დასახლდნენ. ქალაქი იყო აყვავებული და მიიღო ვილას ტიტული, რომლის ადმინისტრაციული რაიონი გრძელდებოდა აღმოსავლეთით ხარამადან დასავლეთით გვადარამამდე. 1188 წლიდან მადრიდმა მოიპოვა უფლება ყოფილიყო ქალაქი, რომელსაც ეყოლებოდა წარმომადგენლობა კასტილიის სასამართლოებში. 1202 წელს, კასტილიის მეფე ალფონსო VIII-მ ქალაქს მუნიციპალური საბჭოს მარეგულირებელი პირველი ქარტია უბოძა, რომელიც 1222 წელს ფერნანდო III-მ გააფართოვა.
XIX საუკუნიდან თანამედროვეობამდე
ორი მეფის არყოფნის გამო დედაქალაქში მდგომარეობა კიდევ უფრო დაიძაბა. 2 მაისს ხალხმა სამეფო სასახლესთან იწყო მოგროვება. მათ დაინახეს, რომ ფრანგმა ჯარისკაცებმა სასახლიდან გამოყარეს სამეფო ოჯახის დარჩენილი წევრები, რის შემდეგაც ბრბო დაუყოვნებლივ გადავიდა შეტევაზე. ბრძოლამ ერთ საათს გასტანა და მთელი მადრიდი მოიცვა, რასაც სასტიკი რეპრესიები მოჰყვა. მიურატმა გამოსცა ბრძანება ყველა შეიარაღებული ესპანელის წინააღმდეგ, რის შედეგადაც პასეო-დელ-პრადოში და ლა-მონკლოას მინდვრებში ასობით პატრიოტი დახვრიტეს. ფერწერული ნამუშევრები, როგორიცაა გოიას „1808 წლის სამი მაისი“ ასახავენ იმ რეპრესიებს, რითაც დასრულდა 2 მაისის აჯანყება.
ნაპოლენის წინააღმდეგ მიმდინარე ნახევარკუნძულის ომმა, ფერდინანდ VII-ის მეფობისას არსებული უკანასკნელი აბსოლუტისტური პრეტენზიების მიუხედავად, საფუძველი ჩაუყარა ლიბერალურ-ბურჟუაზიული სტილის ახალ ქვეყანას, რომელიც ღია იყო დანარჩენი ევროპისათვის. მადრიდმა, ესპანეთის დედაქალაქმა, ყველა სხვა ქალაქისაგან განსხვავებით, გამოსცადა ამ გახსნილობით გამოწვეული ცვლილებები და აივსო თეატრებით, კაფეებითა და გაზეთებით. მადრიდი განიცდიდა ხშირ ცვლილებებს რევოლუციური მღელვარებებისა და განცხადებების გამო, როგორიც იყო ვიკალვაროს 1854 წლის აჯანყება გენერალ ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისის მეთაურობით, რამაც პროგრესულ პერიოდს დაუდო სათავე, თუმცა XX საუკუნის დასაწყისში მადრიდი დაბას უფრო ჰგავდა, ვიდრე თანამედროვე ქალაქს. საუკუნის პირველ მესამედში მადრიდის მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა და 950 000 მაცხოვრებელს გადააჭარბა. ლას-ვენტასის, ტეტუანისა და ელ-კარმენის მსგავსი ახალი გარეუბნები ქალაქში ჩამოსული მუშების დასახლებებად იქცა, ხოლო ენსანჩე მადრიდის საშუალო კლასის სამეზობლოდ ჩამოყალიბდა.
ესპანეთის 1931 წლის კონსტიტუციამ პირველად მოახდინა მადრიდის, როგორც სახელმწიფოს დედაქალაქის სტატუსის მკაფიოდ განსაზღვრა.
ფრანკოს გარდაცვალებისა და დემოკრატიული რეჟიმის დამყარების შემდეგ, 1978 წლის კონსტიტუციამ დაადასტურა მადრიდის, როგორც ესპანეთის დედაქალაქის სტატუსი. 1979 წლის პირველი მუნიციპალური არჩევნების შედეგად, მადრიდმა მეორე რესპუბლიკის შემდეგ პირველად შეიძინა დემოკრატიულად არჩეული მერი. ქალაქი იქცა იმ პერიოდის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი მოვლენის არენად, როგორებიც იყო დემოკარტიის მხარდამჭერი მასობრივი დემონსტრაციები 1981 წლის 23 თებერვლის სახელმწიფო გადატრიალების ჩაშლის შემდეგ. პირველი დემოკრატიულად არჩეული მერები მემარცხენე პარტიებს ეკუთვნოდნენ (ენრიკე ტიერნო გალვანი, ხუან ბარანკო გალარდო), რომლებიც, მოგვიანებით, უფრო კონსერვატიული პოზიციის წარმომადგენლებმა (აგუსტინ როდრიგეს სააგუნი, ხოსე-მარია ალვარეს დელ მანსანო, ალბერტო რუის-გალარდონი და ანა ბოტელა). 1980-იან და 1990-იან წლებში მატერიალური კეთილდღეობის ზრდის შედეგად ესპანეთის დედაქალაქი ჩამოყალიბდა ევროპის მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, კულტურულ, სამრეწველო, საგანმანათლებლო და ტექნოლოგიურ ცენტრად.
ურბანული ქანდაკება
XVIII საუკუნიდან პასეო დელ პრადოს ამშვენებს კლასიკური მონუმენტური შადრევნები: არტიშოკის შადრევანი (ფუენტა დე ლა ალკაჩოფა), ოთხი შადრევანი (კუატრო ფუენტეს), ნეპტუნის შადრევანი (ფუენტო დე ნეპტუნო), აპოლონის შადრევანი (ფუენტო დე აპოლო) და კიბელეს (ან სიბელეს) შადრევანი (ფუენტო დე სიბელეს). ყველა მათგანი ვენტურა როდრიგესის მიერაა დაპროექტებული.
სხვა ობიექტებიდან აღსანიშნავია ნეონის სარეკლამო ნიშნები, რომელთაგან ზოგს ისტორიული ღირებულება გააჩნია და კანონითაა დაცული, ასეთებია Schweppes-ი პლასა დე კალაოზე და Tío Pepe პუერტა დელ სოლზე. ეს უკანასკნელი ცოტა ხნის წინ გადაიტანეს შენობის სარესტავრაციო სამუშაოების გამო.
სქოლიო
* კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
პეპლის ეფექტი
პეპლის ეფექტი — ტერმინი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში, აღნიშნავს ზოგიერთი ქაოსური სისტემის თვისებას. სისტემაზე უმნიშვნელო გავლენამაც კი შეიძლება იქონიოს დიდი და არაპროგნოზირებადი შედეგები სადღაც სხვაგან და სხვა დროს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქაოსის თეორია კატეგორია:დროში მოგზაურობა
ბათუმის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბათუმის არქიტექტურა
NBA-ს ჯილდოების სია
სქოლიო
კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
Barrel of a Gun (Depeche Mode-ის სიმღერა)
Barrel of a Gun-ში დაბრუნდა ჯგუფის ინდუსტრიული ჟღერადობა და შესაძლოა, იგი ჯგუფის ყველაზე ბნელ კომპოზიციად ჩაითვალოს. მარტინი არ იყო დარწმუნებული, რომ იგი რადიოეთერში ჰიტად იქცეოდა, ასე რომ პირველი სინგლის სახით მის გამოცემაზე უარს ამბობდა. თუმცა, საბოლოოდ ეს ჯგუფისათვის დიდ წარმატებად იქცა, მოხვდა რა ბრიტანეთის ჩარტის #4 პოზიციაზე.
გიმელი
კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
ჩეხეთის შვეიცარია
2000 წლის 1 იანვარს, ელბის მარჯვენა მხარეს მდებარე რეგიონს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა და ჩეხეთის შვეიცარიის ეროვნული პარკი ეწოდა. პარკი გერმანიის ტერიტორიაზე მდებარე საქსონიის შვეიცარიის ეროვნული პარკის გაგრძელებას წარმოადგენს.
ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
ისტორია
865 წელს წმინდა თავად ბორისის დროს ხდება ბულგარელების საყოველთაო ნათლობა. ხოლო ოთხწლიანი უნიის შემდეგ რომის ეკლესიასთან 870 წელს, ბულგარეთის ეკლესია ხდება ავტონომიური კონსტანტინოპოლის პატრიარქატის იურისდიქციაში.
886 წელს ბულგარულმა ეკლესიამ მიიღო წმინდა კირილე და მეთოდე, რომლებიც განდევნა გერმანულმა სამღვდელოებამ მორავიიდან.
XIV საუკუნეში ბულგარეთი გახდა ისიხაზმის ცენტრი, რომლის სათვეშიც იდგნენ წმინდა პატრიარქი თეოდოსი II, ექვთიმე ტირნოველი და მათი მოსწავლეები. ამავე საუკუნის ბოლოს ბულგარეთი დაიპყრო ოსმალეთის იმპერიამ და ეკლესია კვლავ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს იურისდიქციის ქვეშ მოექცა.
1872 წლის სექტემბერში კონსტანტინოპოლში ბულგარელები დაადანაშაულეს "ფილეტიზმში" და დასაჯეს როგორც სქიზმატიკოსები. აღნიშნული სასჯელი მოეხსნათ 1945 წელს, ხოლო 1953 წლიდან ბულგარეთის ეკლესია საპატრიარქოა.
განხეთქილება
შექმნილი კრიზისის გადასაწყვეტად 1998 წელს სოფიაში შედგა საყოველთაოდ ცნობილი კრება 13 ავტოკეფალური ეკლესიისა, რომელთა შორის 7 პატრიარქი იყო. შეკრების დროს "ალტერნატიული ბულგარული საპატრიარქოს" წარმომადგენლებმა განაცხადეს თავის სინანულზე და გამოხატეს სურვილი ერთიან მართლმადიდებელ ეკლესიაში დაბრუნებაზე. კრებამ დაადგინა, რომ ყოველი განხეთქილება ეკლესიაში წარმოადგენს ცოდვას და მასში მყოფნი კარგავენ წმინდა სულის მადლს და თესავენ მორწმუნეთა შორის ცდუნებებს. ამიტომ უნდა აღმოიფხვრას განხეთქილებები და აღადგინონ ერთიანობა. კრებამ მიიღო განხეთქილების მესვეურთა მონანიება, ხოლო ბულგარეთის ეკლესიის ანათემა მოეხსნა ყოფილ მიტროპოლიტ პიმენს და აღადგინეს საეპისკოპოსო წოდებაში. ბულგარეთის ეკლესიამ მიიღო და აღიარა არაკანონიკურად ხელდასხმული ეპისკოპოსები. თუმცა ალტერნატიული ეკლესიის ზოგიერთმა წარმომადგენელმა არ მოინანია, მაგრამ აღნიშნული კრების შემდეგ მათი რაოდენობა და გავლენა მნიშვნელოვნად შემცირდა.
თანამედროვე მდგომარეობა
ბულგარეთში მოქმედებს 2 სემინარია (პლოვდივი და სოფია) და ღვთისმეტყველების ფაკულტეტები სოფიისა და და წმინდა კირილესა და მეთოდეს უნივერსიტეტებში.
ვოლტურნო
ისტორია
554 წელს, ბიზანტიელმა გენერალმა ნარსესმა, გოთური ომების მიმდინარეობისას, მდინარის სიახლოვეს ფრანკ-ალემანთა არმია დაამარცხა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები
აშხარჰაცუიცი
მინი|250პქ|სომხური გეოგრაფიული და კარტოგრაფიული ძეგლი — აშხარჰაცუიცი აშხარჰაცუიცი (Աշխարհացույց) — სომხური გეოგრაფიული და კარტოგრაფიული ძეგლი, რომლის ავტორად დიდი ხნის განმავლობაში მიიჩნევდნენ ცნობილ სომეხ ისტორიკოსს მოვსეს ხორენაცს, თუმცა ბევრი თანამედროვე ისტორიკოსი-არმენოლოგი თვლის, რომ თხზულება დაწერილია VII საუკუნის მეცნიერის – ანანია შირაკაცის მიერ. აშხარჰაცუიცი წარმოადგენს ანტიკური გეოგრაფიული ტრადიციების გაგრძელებას, რომელიც ძირითადად ემყარება კლავდიოს პტოლემეს (87—165) გეოგრაფიას.
პირველ ნაწილში მოყვანილია საერთო ცნობები დედამიწის შესახებ, აღწერილია რელიეფი, კლიმატური ზონები, ზღვები და სხვ. მეორე ნაწილი შეიცავს იმ დროს ცნობილი კონტინენტების აღწერილობას, სახელდობრ: აღწერილია ევროპა, ლიბია (აფრიკა) და აზია. მითითებულია კონტინენტების განლაგება, დახასიათებულია საზოგადოება, აღნიშნულია მთავარი ზღვები, მთები, მდინარეები, სასარგებლო წიაღისეულები, ფლორა, ფაუნა და სხვ. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა აზიის ქვეყნებს. აღწერილია სომხეთი, იბერია, კავკასიის ალბანეთი, მცირე აზია, სირია, ირანი, მესოპოტამია და აზიის სარმატია. აღწერილია საქართველოს გეოგრაფიაც.
წიგნის მიჩნეული ავტორი – ანანია შირაკაცი, იყო ცნობილი სომეხი გეოგრაფი, ისტორიკოსი, კარტოგრაფი, ასტრონომი, ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი და კოსმოგრაფი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა VII საუკუნის შუა წლებში.
სპარტა
აღზრდა
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ახალგაზრდა სპარტელების ვარჯიში როდესაც სპარტელ ქალს ბავშვი უჩნდებოდა, მას ექიმები საგულდაგულოდ სინჯავდნენ და თუ რამე ნაკლს აღმოუჩენდნენ მას, უფსკრულში აგდებდნენ, ჯანმრთელებს კი დედებს ატანდნენ და 7 წლამდე აღზრდის უფლებას აძლევდნენ, შემდეგ კი ართმევდნენ და მიჰყავდათ საწრთვნელ ბანაკებში. ყოველი სპარტელი მამაკაცი 7 წლიდან სიკვდილამდე სამხედრო სამსახურში იყო, უმკაცრეს სამხედრო აღზრდას 20 წლამდე იღებდა, სკოლა-ყაზარმიდანვე ირიცხებოდა სამხედრო განაყოფში, სადაც ის თავის თანამებრძოლებთან ერთად რჩებოდა, სიკვდილამდე მათთან ვარჯიშობდა, იბრძოდა, ტრაპეზს იყოფდა. სპარტანული აღზრდა გულისხმობდა გონებრივ წვრთნასაც, სხარტ, მოკლე და საზრიან სიტყვა-პასუხს („ლაკონიური საუბარი“). სპარტანული აღზრდის წყალობით, სპარტა საბერძნეთში პირველხარისხოვანი ქვეითი (ჰილოტები) ლაშქარი ჰყავდა.
წალენჯიხა
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 3847 ადამიანი.
Nightlife (Pet Shop Boys-ის ალბომი)
Nightlife — ინგლისური სინთპოპ-დუეტ Pet Shop Boys-ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1999 წელს. იგი მსოფლიო მასშტაბით 1.2 მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა.
მთაწმინდა (გამომცემლობა)
„მთაწმინდა“ — პირველი დამოუკიდებელი გამომცემლობა კომუნისტური რეჟიმის პერიოდში, რომელიც დააფუძნა ზურაბ კალანდაძემ 1989 წელს. გამოცემლობა დებარეობს თბილისში.
განჯის დაბომბვა (2020)
პირველი თავდასხმა განხორციელდა 4 ოქტომბერს, რომლის შედეგად 1 სამოქალაქო პირი დაიღუპა და 30-ზე მეტი დაშავდა. ეს გახდა პირველი იმ სერიათა თავდასხმიდან, რომელიც მთიანი ყარაბაღი რეგიონის ფარგლებს გარეთ მოხდა. მეორე თავდასხმა 8 ოქტომბერს განხორციელდა, ადგილობრივი დროით დილის 4 საათზე, თავდასმის შედეგად არავინ დაშავებულა. მესამე თავდასხმა განხორციელდა 11 ოქტომბერს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით ღამის 2 საათზე. თავდასხმის შედეგად 10 ადამიანი დაიღუპა და 40-ზე მეტი დაშავდა. დაშავებულებს შორის იყვნენ მცირეწლოვანი ბავშვებიც. ეს თავდასხმა, ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების გაფორმების შედმეგ, რომელიც ერთი დღით ადრე გაფორმდა, გახდა პირველი დიდი დარღვევა.
წინაპირობები
არაიკ ჰარუთიანიანმა, არცახის დე ფაქტო რესპუბლიკის პრეზიდენტმა, აზერბაიჯანის არმიასა და მშვიდობიან მოსახლეობას გაფრთხილება გასცა, რომ დატოვონ განჯა და ამბობდა, რომ იქ განთავსებული სამხედრო ობიექტები მიზნად ისახავს სტეპანაკერტი ს მშვიდობიან მოსახლეობას „პოლონეზისა“ და „სმერჩის“ რაკეტების გამოყენებით.
სქოლიო
კატეგორია:მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი
ძებნიაურები
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 142 ადამიანი.
კრკონოშეს ეროვნული პარკი
მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა კრკონოშეს ეროვნული პარკი (Krkonošský národní park) — ეროვნული პარკი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ლიბერეცისა და ჰრადეც-კრალოვეს მხარეებში. გადაშლილია ქვეყნის უმაღლეს მთათა სისტემაში, კრკონოშეს მთებში. პარკს ასევე მიენიჭა იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალის სტატუსი. ესაზღვრება პოლონეთში მდებარე კარკონოსზეს ეროვნულ პარკს. პარკის უმაღლესი მწვერვალია სნეჟკა (თოვლიანი მთა; 1602 მ), რომელიც ამავე დროს ჩეხეთის უმაღლესი წერტილია.
მიხეილ გარაყანიძე
მიხეილ გარაყანიძე (დ. 2 აგვისტო, 1910, თბილისი — გ. 1981, ოდესა) — ქართველი არქიტექტორი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1957), პროფესორი (1959), საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი (1959) საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1966).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
NGC 7503
NGC 7503 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 2 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
სალომე ჯინჯოლავა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
დიდი მეჯვრისხევის ღვთისმშობლის ეკლესია (დარბაზული)
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
აზერბაიჯანის თანამშრომლობის უნივერსიტეტი
აზერბაიჯანის თანამშრომლობის უნივერსიტეტი — აზერბაიჯანის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც ამზადებს სპეციალისტებს მომხმარებელთა თანამშრომლობის სისტემისთვის. უნივერსიტეტში 4500 ადამიანი სწავლობს, ხოლო პედაგოგიური პერსონალი 250 კაცს აჭარბებს, რომელთა შორის 170-ზე მეტს აქვს აკადემიური წოდება.
სენტ-ეტიენი
სენტ-ეტიენი (Saint-Étienne) — ქალაქი ცენტრალურ საფრანგეთში. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 175 700 ადამიანს, მას საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით 16-ე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 2 197 ადამიანი. ფართობი 79.97 კმ². ვრცელდება ზღვის დონიდან 422–1 117 მ სიმაღლეზე. დასახლებული პუნქტიდან 60 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი ლიონი. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი. სენტ-ეტიენი არის რონა-ალპების რეგიონის და ლუარას დეპარტამენტის დასახლებული პუნქტი.
განახლება (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
1943 წლის 11 სექტემბრამდე ეწოდებოდა ანასტასიევკა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მეცხოველეობა, მეჩაიეობა. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
NGC 7506
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
მასინისა
მინი|მასინისა, ნუმიდიის მეფე. მასინისა (დ. დაახლ. ძვ. წ. 240 — გ. ძვ. წ. 149) — ნუმიდიის მეფე. აღმ. ნუმიდიის მეფის ძე. აღიზარდა და განათლება მიიღო კართაგენის კარზე. ცოლად ჰყავდა ჰასდრუბალის ასული. წლების მანძილზე გარდამავალი უპირატესობით ეომებოდა დასავლეთ ნუმიდიის მეფეს — სიფაკს. ამ პერიოდში კართაგენის ერთგული იყო, მაგრამ მოგვიანებით სციპიონებს დაუახლოვდა და მთელი ცხოვრების მანძილზე რომის მოკავშირე იყო კართაგენის წინააღმდეგ ბრძოლაში. რომაელთა დახმარებით ძვ. წ. 202 წელს ზამის ბრძოლაში კართაგენის დამარცხების შემდეგ დასავლეთ ნუმიდიაც შეიერთა.
Iridomyrmex galbanus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გაბონი
სახელწოდება
ქვეყნის სახელწოდება „გაბონი“ წარმოშობილია მდინარე მბეს პორტუგალიური სახელისაგან: „Gabão“ (რაც ნიშნავს „თავსაბურავიან ქურთუკს“), რომელიც წარმოიშვა მდინარის შესართავის სპეციფიკური ფორმისაგან.
კოლონიამდელი პერიოდი
thumb|right|250px|გაბონის მაცხოვრებლების ტრადიციული საცხოვრებელი. 1905 წლის ფოტოგრაფია ლოპესის კონცხზე აღმოჩენილი კლდეზე დახატული ნახატების ასაკი სავარაუდოდ მიეკუთვნება 8000 წელს. ეს თანამედროვე გაბონის ტერიტორიაზე ადამიანთა არსებობის უძველესი მტკიცებულებაა.
გეოგრაფიული მდგომარეობა
thumb|right|250px|გაბონის რუკა thumb|right|250px|გაბონის ტოპოგრაფიული რუკა Gabon.|thumb|right|250px|გაბონის ხედი ხელოვნური თანამგზავრიდან გაბონი მდებარეობს ცენტრალური აფრიკის დასავლეთში. აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება კონგოს რესპუბლიკა (სახელმწიფო საზღვრის სიგრძე — 1903 კმ), ჩრდილოეთიდან — კამერუნი (298 კმ), ჩრდილო-დასავლეთიდან — ეკვატორული გვინეა (350 კმ), დასავლეთით ქვეყანა გადის ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურის წყლებზე.
სახელმწიფო საზღვრის საერთო სიგრძეა 2551 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე — 885 კმ. ქვეყნის სანაპირო ზოლს ორ ნაწილად ჰყოფს ლოპესის კონცხი. მისგან სამხრეთით ნაპირი სწორხაზოვანი და ვაკიანია, წყალმარჩხი ლაგუნებით. კონცხიდან ჩრდილოეთით სანაპირო ზოლს აქვს უფრო რთული მოხაზულობა, აქ მდებარეობენ მოსახერხებელი უბეები — მდინარეების ესტუარები.
საკანონმდებლო ხელისუფლება
საკანონმდებლო ხელისუფლება ეკუთვნის ორპალატიან პარლამენტს, რომელიც შედგება ეროვნული ასამბლეისაგან და სენატისაგან. ეროვნული ასამბლეის 120 დეპუტატი ირჩევა საყოველთაო არჩევნების გზით, 5 წლიანი ვადით. სენატი შედგება 102 წევრისაგან, რომლებსაც ირჩევს მუნიციპალური საბჭოები და რეგიონალური ასამბლეები 6 წლის ვადით. სენატი შეიქმნა 1990—1991 წლებში, კონსტიტუციაში შესული ცვლილებების შემდეგ, ფუნქციონირება დაიწყო 1997 წლის არჩევნების შემდეგ. სენატის პრეზიდენტი ცვლის პრეზიდენტს, თუ მას არ შეუძლია შეასრულოს თავისი მოვალეობები.
რელიგია
გაბონის კონსტიტუციის თანახმად, ქვეყნის ყველა მოქალაქეს გააჩნია რელიგიური თავისუფლება, მთლიანობაში ხელისუფლება პატივს სცემს მორწმუნეთა რელიგიურ უფლებებს.
მრეწველობა
Sogara-ს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა პორტ-ჟანტილში ერთადერთი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანაა გაბონში, რომელიც 1968 წელს ააშენა კონსორციუმმა, რომელშიც შედიან: Shell, Mobil, Texaco, Petrofina და Agip. Sogara (Societe Gabonaise de Raffinage) ეკუთვნის გაბონის ხელისუფლებას (25 %), Total-ს (43,8 %), Shell-ს (17 %) და Agip-ს (2,5 %). 2012 წელს გაბონმა ხელი მოაწერა შეთანხმებას Samsung Group-თან ახალი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის აშენებაზე პორტ-ჟანტილში.
ჰიდროენერგეტიკა
2002 წელს გაბონში ჰიდროელექტროსადგურები ფუნქციონირებდა მდინარე მობუს კინგელეს და ტშიმბელე კაშხლებზე და მდინარე ოგოუეზე, ქალაქ მაკოკუს სიახლოვეს მდებარე მცირე პუბარის კაშხალზე. ელექტროენერგიის წარმოებას და განაწილებას ახორციელებს კომპანია Energy and Water Company of Gabon (SEEG), რომელიც შეიქმნა 1963 წელს და მოიცავს მთელ რიგ უფრო მცირე კერძო და საერთო-სახალხო ობიექტებს. 2002 წელს ელექტროენერგიის გამომუშავებამ შეადგინა 1,16 მილიარდი კვტ/სთ, 2002 წლის იანვრის მდგომარეობით სიმძლავრით 406 მგვტ. 2002 წელს ელექტროენერგიის მოხმარება შეადგენდა 1,275 მილიარდ კვტ/სთ-ს. ბუნებრივი აირი ძირითადი საწვავია თბოელექტროსადგურებისთვის.
ტურიზმი
უახლოეს პერიოდამდე ტურიზმს არანაირი ყურადღება არ ექცეოდა, მის ნაცვლად აქცენტი გამახვილებული იყო ნავთობის და ხე-ტყის ექსპორტზე. მაგრამ 2000 წელს გაბონის ხელისუფლებამ შეიმუშავა ამ დარგის განვითარების გეგმა, რომელიც მოიცავდა, როგორც ლუქს კლასის, ასევე ყველასთვის მოსახერხებელი ტურიზმის სფეროების გაუმჯობესებას. მასში ასევე შედიოდა ექსპედიციები ბუშის და საფარის ზონებში. ყველაზე უფრო მთავარი, რაც აფერხებს ამ ღონისძიებების წარმატებით შესრულებას არის კორუფცია. ორგანიზაცია Guardian Book of Statistics-ის ცნობით, გაბონი ერთ-ერთი ყველაზე უფრო კორუმპირებული ქვეყანაა მსოფლიოში.
საგარეო ვაჭრობა
1975 — 1994 წლებში შედიოდა ნავთობის ექსპორტიორ ქვეყანათა ორგანიზაციაში.
მასმედია
კომერციულმა რადიოსადგურმა Africa No. 1-მა 1981 წელს დაიწყო მაუწყებლობა. ის ყველაზე მძლავრი რადიოსადგურია კონტინენტზე, ის გაბონისა და საფრანგეთის სახელმწიფოებისა და აგრეთვე კერძო ევროპული მასმედიის ერთობლივი ორგანიზაციაა. 2004 წელს ქვეყანაში ფუნქციონირებდა 2 სახელმწიფო და 7 კერძო რადიოსადგური. 2003 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 50 % ფლობს რადიოს.
გაბონის კონსტიტუცია მიღებული იქნა 1991 წლის 26 მარტს. კონსტიტუცია იცავს სიტყვის და პრესის თავისუფლებას. კონსტიტუციის ფუნდამენტური პრინციპების და უფლებების მეორე თავში ნათქვამია: „სინდისის, აზრების, შეხედულების, თვითგამოხატვის, ურთიერთობის და რელიგიური წეს-ჩვეულებების თავისუფალი გამოხატვის თავისუფლება გარანტირებული აქვთ ყველას, საზოგადოებრივი წესრიგის მყარი დაცვის პირობებში“.
სპორტი
2002 წელს საერთაშორისო შეჯიბრებებში პირველად მიიღო მონაწილეობა გაბონის ქალთა ეროვნულმა საფეხბურთო ნაკრებმა.
ჩოგბურთში დევისის თასის ტურნირში გაბონის გუნდი მონაწილეობს 2001 წლიდან.
კვირადღე კუნძულ გრან-ჟატზე
ფერის ოპტიკური თეორიის შესწავლის საფუძველზე, სერამ მცირე წერტილებით ნახატის მთლიანი სტრუქტურის შექმნის ტექნიკა შეიმუშავა, რამაც პუანტილიზმს დაუდო სათავე 一 ტექნიკას, რომლის დახმარებითაც ნახატზე გამოსახული წერტილთა სიმრავლეები ერთ მთლიან გამოსახულებას ქმნიან.
ჯორჯ სოროსი
სოროსი — აღმასრულებელი კომიტეტის წევრია International Crisis Group-ში (ICG).
სტავროპოლის სარაკეტო ძალების კომუნიკაციების სამხედრო ინსტიტუტი
ისტორია
2004 წელს ფილიალი გადაკეთდა სტავროპოლის სარაკეტო ძალების სამხედრო კომუნიკაციების ინსტიტუტად.
უნივერსიტეტში მუშაობდა საგანმანათლებლო დაწესებულებაში სადისერტაციო საბჭო, რომელიც უზრუნველყოფს სამეცნიერო და პედაგოგიური პერსონალის მომზადებას. მხოლოდ უნივერსიტეტის ბოლო მოღვაწეობის სამი წლის განმავლობაში ინსტიტუტის კედლებში გაიზარდა 26 მეცნიერი, მათ შორის 2 ექიმი და 26 მეცნიერებათა კანდიდატი.
ქაფი (ებრაული ასო)
ქაფ — მეთერთმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც „ქ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 20.
ნარვა (მდინარე)
V-XI საუკუნეებში, ვიკინგების ეპოქაში მდინარე ნარვა სავაჭრო მარშრუტად გამოიყენებოდა. მდინარე, ვარიაგებისთვის ბერძნებთან ვაჭრობის ერთ-ერთი დამაკავშირებელი გზა იყო.
ეტიმოლოგია
ტოპონიმ ნარვას ეტიმოლოგია ნათელი არაა, მაგრამ გავრცელებული თეორიის მიხედვით, ის მოდის ვეფსური სიტყვისგან narva, რომელიც ჩანჩქერს ან ნაკადულს ნიშნავს.
ანგელოზი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ანგელოზი არის სუპერნატურალური არსება ბევრ რელიგიაში.
ფრიდრიხ ავგუსტ მარშალ ფონ ბიბერშტაინი
ბარონი ფრიდრიხ ავგუსტ მარშალ ფონ ბიბერშტაინი (Baron Friedrich Marschall von Biberstein; დ. 10 აგვისტო, 1768, შტუტგარტი — გ. 16 ივნისი, 1826, მერეფა) — გერმანელი ბოტანიკოსი, მოგზაური. დაიბადა შტუტგარტში, აქვე სწავლობდა კადეტთა კორპუსში, სადაც დაუმეგობრდა ჟორჟ კიუვიეს და გულმოდგინედ დაკავდა ბოტანიკითა და ზოოლოგიით. განათლების მიღების დასრულების შემდეგ გრაფ კახოვსკის მდივნის სახით გაემგზავრა ყირიმში. 1795 წელს, რუსეთის სამსახურის კაპიტნის ჩინით გადადგა თანამდებობიდან და გაემგზავრა პეტერბურგში, შემდეგ წელს კი როგორც ბუნების მკვლევარი თან გაჰყვა ვალერიან ზუბოვის ექსპედიციას სპარსეთში. დაბრუნების შემდეგ გამოსცა „Tableau des provinces situées sur la côte occidentale de la mer Caspienne, entre les fleuves Terek et Cour“ (პეტერბურგი, 1798 წ.; გერმ. თარგმ. ფრანკფურტი, 1800). მანამდე, ყირიმში ყოფნისას, სადაც მუშაობდა თავის ნაშრომზე „Flora Taurico-Caucasica“ (ხარკივი, 1808 წ.), გაიცნო კარლ ლუდვიგ ჰაბლიცი, რომელსაც რუსეთში მეაბრეშუმეობის შემოღება ევალებოდა, და კავკასიის ხაზზე მეაბრეშუმეობის ინსპექტორის ადგილი მიიღო. 1798–1799 წლებში შემოიარა ეს რეგიონი და წარადგინა სახელმწიფო მეურნეობის ვრცელი ანგარიში, რითაც იმპერატორი პავლე იმდენად კმაყოფილი დარჩა, რომ იგი მთელი „სამხრეთი რუსეთის“ მეაბრეშუმეობის მთავარ დირექტორად (ან ინსპექტორად) დანიშნა. მერეფაში (ხარკივის სიახლოვეს) დასახლების შემდეგ დაკავდა „Centuria plantarum Rossiae Meridionalis“-ის გამოცემით, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ მეცნიერებათა აკადემიამ დაასრულა ბოლომდე. 1819 წელს გამოვიდა „Flora Taurico-Caucasica“-ის მესამე ნაწილი; დაუსრულებელი დარჩა მისი შრომა „Flora Rossica“. იმპერატორი ალექსანდრე I ძლიერ აფასებდა მის დამსახურებას და 5000 დესეტინა მიწა უბოძა ამისათვის. გარდაიცვალა მერეფაშივე. გამოუცემელი დარჩა ყირიმის სიძველეებისა და საქართველოს ვრცელი აღწერა.
NGC 7530
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ცეილონის ჩაი
ცეილონის ჩაი ძირითადად წარმოდგენილია ერთგვაროვანი, საშუალო ხარისხის ჩაით, რომელიც მოყავთ დაბალ და საშუალო სიმაღლეზე. უმაღლესი ხარისხის ჩაი მცირე რაოდენობით მოდის კუნძულის სამხრეთ ნაწილში, მაღალმთიანეთში მდებარე პლანტაციებში.
ქვეყნები, სადაც ცეილონის ჩაი გადის ექსპორტზე
შრი-ლანკას ჩაის ყველაზე მნიშვნელოვანი საგარეო ბაზრებია დსთ-ს,  ყოფილი საბჭოთა ბლოკის ქვეყნები, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, რუსეთი, სირია, თურქეთი, ირანი, საუდის არაბეთი, ერაყი, დიდი ბრიტანეთი, ეგვიპტე, ლიბია და იაპონია.
ბრენდინგი
მინი|[[ცეილონი|ცეილონის ჩაის ლოგო]] შრი-ლანკის ჩაის საბჭო ცეილონის ჩაის ლომის ლოგოტიპის კანონიერი მფლობელია. ლოგო მრავალ ქვეყანაში დარეგისტრირებულია, როგორც სავაჭრო ნიშანი. იმისათვის, რომ ლომის ლოგო გამოჩნდეს ჩაის პაკეტზე, ის უნდა აკმაყოფილებდეს ოთხ კრიტერიუმს:
1. ლომის ლოგოს გამოყენება შეიძლება მხოლოდ ცეილონის ჩაის სამომხმარებლო შეფუთვებზე.
გოგი სუთიაშვილი
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
შტორმი-333
საბჭოთა სამხედროები და მათი დანაკარგები
ოპერაციის მსვლელობისას საბჭოთა სამხედროებს არ ჰქონდათ საკმარისი ჯავშანჟილეტები, რაც სპეცდანიშულების რაზმის შემთხვევაში დაუშვებელი იყო. გარდა ამისა, სამხედროების უმეტესობას ჩაფხუტებიც კი არ ჰქონდათ.
ანარქო-კომუნიზმი
პეტრე კროპოტკინი
პეტრე კროპოტკინმა, რომელსაც ანარქო-კომუნიზმის ყველაზე მნიშვნელოვან თეორეტიკოსად მიიჩნევენ, თავისი ეკონომიკური იდეები ჩამოაყალიბა ნაშრომებში „ბრძოლა პურისათვის“ და „ მინდვრები, ქარხნები და საწარმოები“. კროპოტკინს მიაჩნდა, რომ კოოპერაცია კონკურენციაზე გაცილებით უკეთესი იქნებოდა – ამ აზრს კარგად ასაბუთებს თავის ერთ-ერთ ძირითად მეცნიერულ შრომაში – „საერთო ხელი – ევოლუციის ფაქტორი“. მას მიაჩნდა, რომ ეს პრინციპი ყველაზე კარგად ბუნებაში იყო გამოხატული. კროპოტკინი ემხრობოდა კერძო საკუთრების განადგურებას და „მთელი დოვლათის ექსპროპრიაციას“ ხალხის მიერ, ასევე, ეკონომიკის ჰორიზონტალურ პრინციპზე აგებას, რომელშიც დოვლათი ნაწილდება არა – გაწეული შრომის, არამედ მოთხოვნილებების მიხედვით. მას ასევე მიაჩნდა, რომ ეს „მოთხოვნილებები“ საზოგადოების პროგრესთან ერთად ფიზიკური მოთხოვნილებების საზღვრებს გასცდებოდა – „როგორც კი ადამიანის მატერიალური მოთხოვნილებები დაკმაყოფილდება, ინდივიდებს საშუალება ექნებათ თამამად მისცენ გასაქანი თავიანთ შემოქმედებითი ხასიათის მოთხოვნილებებს. ყველა ინდივიდს განსხვავებული ცხოვრების მიზანი აქვს, და რაც მეტად ვითარდება საზოგადოება, მით უფრო მრავალფეროვანი ხდება ეს მიზნები“.
ნუნი
ნუნ — მეთოთხმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოთქმა — „ნ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 50.
ტალიამენტო (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები
რობინ დანიგანი
ადრეული ცხოვრება და განათლება
დანიგანს მეცნიერების მაგისტრის ხარისხი აშშ-ის თავდაცვის ეროვნულმა უნივერსიტეტმა მიანიჭა, რომელშიც სწავლა მან წარჩინებით დაასრულა. იგი ასევე არის ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის მაგისტრი და ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტის ბაკალავრი.
აშშ-ის ელჩი საქართველოში
2023 წლის 13 თებერვალს აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა საქართველოში ელჩად დანიგანის კანდიდატურა წარადგინა. დანიგანმა ამ პოსტზე კელი დეგნანი შეცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები
ბატაანი
დემოგრაფია
ბატაანის სამი მთავარი ეთნიკური ჯგუფია: ტაგალები, კაპამპანგანები და აიტა მაგბეკენები. მიუხედავად იმისა, რომ მესამე ჯგუფი პროვინციის აბორიგენი მოსახლეობაა, დღეისთვის ბატაანის მოსახლეობის უმცირესობას შეადგენენ. კაპამპანგანები მეტწილად პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ცხოვრობენ. მათი მცირე ნაწილი პროვინციულ პროვინციულ დედაქალაქში ცხოვრობს.
ინფრასტრუქტურა
ბატაანში რამდენიმე ელექტროსადგური ფუნქციონირებს. გამომუშავებული ენერგია ძირითადად ლუსონს მიეწოდება. მძლავრი სადგურები წიაღისეულ საწვავზე მუშაობს, როგორებიცაა ნავთობი და ნახშირი, განახლებადი ენერგიის წყაროებიც გამოიყენება, როგორიცაა მზის ენერგია.
Iridomyrmex greensladei
Iridomyrmex greensladei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მუმია: დრაკონების იმპერატორის სამარხი
სიუჟეტი
ჯადოქრის მიერ მოჯადოებულ ტირან იმპერატორ–დრაკონს უსასრულოდ დავიწყებაში ყოფნა უწერია... მისი 10000 მეომარი ტერაკოტის მეომრებად იქცნენ... მაგრამ თავგადასავლების მაძიებელი ალექს ო'კონელი შემთხვევით აღვიძებს იმპერატორს და ახლა იძულებულია საკუთარი მშობლებისგან დახმარება ითხოვოს, რათა მკვდრეთით აღმდგარი იმპერატორის მოკლას... მუმია მზადაა მთელი აზია დააყენოს ფეხზე მსოფლიოს ბატონ–პატრონობის ხელში ჩასაგდებად... მხოლოდ ო'კონელები შეაჩერებენ მას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1999 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ფილმები მუმიაზე
Led Zeppelin Boxed Set
Led Zeppelin Boxed Set — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის კომპილაცია, რომელშიც შეტანილი იქნა ვინილის გრამფირფიტებზე, კომპაქტ დისკებსა და აუდიოკასეტებზე წარმოდგენილი მათი სიმღერები. კომპილაციის შედგენა მოხდა 1990 წელს. შეფუთვას თან ახლავს 30 გვერდიანი ბუკლეტიც.
სქოლიო
კატეგორია:1990 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ლედ ზეპელინის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით
Merriweather Post Pavilion (ალბომი)
კრიტიკოსების გამოხმაურება
კრიტიკოსები წერდნენ, რომ ეს იყო Animal collective-ის ყველაზე ადვილად მოსასმენი ალბომი, მათ წინა უფრო ავანგარდულ ნამუშევრებთან შედარებით. Pitchfork Media-მ ალბომს მიანიჭა 9.6 ქულა 10-დან, მოგვიანებით კი დაასახელა 2009 წლის საუკეთესო ალბომად და ასევე შეიყვანა 2000-იანი წლების 200 საუკეთესო ალბომის სიაში მე-14 ადგილზე. 2009 წლის საუკეთესო ალბომად Merriweather Post Pavilion ასევე დაასახელეს ჟურნალმა Clash, Spin Magazine-მა , Entertainment Weekly-მ და KEXP-მა. Rolling Stone-ის სიაში ის 14-ე ადგილზე მოხვდა.
Fundamental (ალბომი)
ბრიტანეთის ჩარტში იგი მოხვდა მეხუთე ადგილზე. აშშ-ში გამოცემიდან პირველი კვირის განმავლობაში იგი გაიყიდა 7500, ხოლო აპრილში - 46.000 ასლის ოდენობით. ბრიტანეთში იგი მხოლოდ 66.000 ასლის სახით გაიყიდა, თუმცა მაინც დაიმსახურა ’გრემის’ ორი ჯილდო, საუკეთესო საცეკვაო/ელექტრონული ალბომისა და საუკეთესო საცეკვაო ჩანაწერის კატეგორიაში (სინგლი I'm With Stupid). მსოფლიო მასშტაბით ალბომი 1 მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა.
ფილ სელუეი
Radiohead-ს გარეთ
ტომ იორკისა და ჯონი გრინვუდისგან განსხვავებით, ფილ სელუეი აქტიურად არ არის ჩართული ჯგუფის გარეთ მოქმედ პროექტებში. თუმცა ის ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომაგდენლებთან ერთად მუშაობს. 1991 წლიდან მოყოლებული სელუეი “სამარიტან მოხალისეთა ჯგუფში” ირიცხება, რომელთა მიზანი ბრიტანეთსა და ირლანდიაში სუიციდის წინააღმდეგ პროპაგანდაა. ფილმა ჯგუფ Dive Dive-ისთან დოლის პარტია შეასრულა (2005 წლის მარტი) და გამოჩნდა მხატვრულ ფილმში „ჰარი პოტერი და ცეცხლოვანი თასი“, განასახიერა რა მუსიკალური ჯგუფის The Weird Sisters ერთ-ერთი წევრი, Radiohead-ის სოლო-გიტარისტ ჯონი გრინვუდთან და ჯგუფის Pulp სოლისტ ჯერვის კოკერთან ერთად. ასევე თავისი წვლილი შეიტანა ნილ ფინის საკონცერტო ალბომში Seven Worlds Collide. ახლო წარსულში შოტლანდიელმა პროდიუსერმა ჯონ მაკკიუსაკმა გაზეთთან The Scotsman მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ის სელუეისთან ალბომის ჩაწერას აპირებს 2007 წელს.
სინგაპურის ეკონომიკა
სტატისტიკა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, სინგაპურს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მეორე ადგილი ეკავა, ხოლო 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის პირველ ადგილზეა. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 64 041.4 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.42%-ია. ათწლიანი საშუალო წლიური მშპ-ის ზრდა 4.6%-ს შეადგენს. უმუშევრობის დონე 3.8%-ია, გლობალური გენდერული სხვაობის ინდექსი - 0.7, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 0.7%-ია.
სინგაპურში ძალიან კარგადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა. ამ მაჩვენებლით მხოლოდ ჰონგ-კონგს ჩამორჩება: სიღრმით მე-2, ხოლო სტაბილურობით მე-3 ადგილზეა. ბაზრის ზომით ქვეყანა 27-ე ადგილს იკავებს. სინგაპურში ძალიან კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (მე-14 ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით მე-19 ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― მე-16-ს.
მარშალის კუნძულები
ზოგადი გეოგრაფია
მარშალის კუნძულების მთლიანი ხმელეთის ფართობი შეადგენს 181,3 კმ²-ს, მაშინ როდესაც ლაგუნებით დაკავებული ტერიტორიის ფართობი — 11 673 კმ²-ს. ქვეყანა მდებარეობს 29 ატოლზე და 5 დაშორებულ კუნძულზე, რომლებიც დაყოფილია ორ ჯგუფად: 18 კუნძული რალიკის ჯაჭვში (თარგმანში მარშალური ენიდან „მზის ჩასვლა“ ) და 16 კუნძული რატაკის ჯაჭვში (ან რადაკი; თარგმანში მარშალური ენიდან „მზის ამოსვლა“ ). ორივე ჯაჭვი მდებარეობს ერთმანეთისგან დაახლოებით 250 კმ-ში და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 1200 კმ-ზე. მთავარი კუნძულებია ატოლები კვაჯალეინი და მაჯურო. მარშალის კუნძულების ყველაზე დიდი კუნძულია — კვაჯალეინი, ამავდროულად მსოფლიოში ყველაზე დიდი ლაგუნის მქონე ატოლია. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ხმელეთის ფართობი სულ 16,32 კმ²-ია, ლაგუნის ფართობი შეადგენს 2174 კმ²-ს. ყველა კუნძული დაბალი სიმაღლისაა, ხოლო ატოლები შედგება დიდი რაოდენობით მოტუებისგან, რომელთა საერთო რაოდენობა ქვეყანაში აჭარბებს 1100. ქვეყნის უმაღლესი წერტილი, რომელიც აღწევს სულ 10 მეტრს, მდებარეობს ატოლ ლიკიეპზე.
გეოლოგია
მარშალის კუნძულების რესპუბლიკის 29 კუნძული 34 კუნძულიდან — ატოლებია (დანარჩენი კუნძულები წარმოადგენენ ამოწეულ ატოლებს). ჩარლზ დარვინის თეორიის თანახმად, ატოლების ჩამოყალიბება ხდებოდა ვულკანური კუნძულების ჩაძირვის შედეგად, რომელთა ზედაპირზე თანდათან იზრდებოდა მარჯანი. ასევე ხდებოდა გაქვავებული რიფების წარმოშობა, ხოლო შემდგომში ბარიერული რიფებისაც, რომლებიც თანდათან იფარებოდა მარჯნით. შედეგად ატოლზე წარმოიშვა ხმელეთი. მარჯანის და წყალმცენარეების ზრდა ყველაზე აქტიურად ხდებოდა ოკეანისკენ მიმართულ რიფის რაიონებში, შედეგად რიფის ეს გარე მხარე არ ჩამორჩებოდა ვულკანური კუნძულის ფორმირებას. კუნძულის შიდა რაიონები, პირიქით, იძირებოდა წყლის ქვეშ. შედეგად ამ ადგილებში მოხდა დაბალი სიღრმის ლაგუნების ჩამოყალიბება.
ისტორია
პირველი მსოფლიო ომის წლებში, 1914 წლის სექტემბერში, იაპონიამ დაიკავა მიკრონეზიის გერმანიის კუთვნილი ნაწილი, მათ შორის მარშალის კუნძულები. მას შემდეგ კუნძულები რჩებოდა იაპონიის კონტროლ ქვეშ ამერიკელების მიერ მეორე მსოფლიო ომის წლებში არქიპელაგის დაკავებამდე. 1920 წლიდან მარშალის კუნძულებს მართავდა იაპონია ერთა ლიგის მანდატით.
აღმასრულებელი ხელისუფლება
მარშალის კუნძულების აღმასრულებელი ხელისუფლება მინისტრთა კაბინეტის ხელშია, რომელთა წევრებიც იღებენ კოლექტიურ პასუხისმგებლობას ქვეყნის პარლამენტის წინაშე. მინისტრთა კაბინეტის შემადგენლობაში შედის ქვეყნის პრეზიდენტი, რომელიც იმავდროულად უნდა იყოს ქვეყნის პარლამენტის ქვედა პალატის წევრი და პალატის სხვა წევრები, რომლებსაც ნიშნავენ შესაბამის მინისტრებად. მინისტრების კანდიდატურები, რომლებიც უნდა იყვნენ არანაკლებ ექვსისა (კანდიდატურები ფინანსთა, საგარეო საქმეთა, კომუნიკაციების და ტრანსპორტის, რესურსების და განვითარების, სოციალური უზრუნველყოფის, საზოგადოებრივი შრომის მინისტრების პოსტებზე ) და არაუმეტეს ათისა, წამოყენებულია ქვეყნის პრეზიდენტის მიერ ქვედა პალატის შემადგენლობიდან, ხოლო შემდეგ წარედგინება პალატის სპიკერს, რომელიც ნიშნავს მათ მინისტრების რანგში. თუ პრეზიდენტი თავისი არჩევის შემდეგ 7 დღის განმავლობაში არ წამოაყენებს მინიმუმ 6 მინისტრის კანდიდატურას, მაშინ პრეზიტენტი გადაყენებული იქნება თანამდებობიდან და დაინიშნება სახელმწიფოს მეთაურის ახალი არჩევნები.
საარჩევნო ოლქები
18 წლის და უფრო უფროსი ასაკის მარშალის კუნძულის მოქალაქეებს აქვთ საარჩევნო უფლება. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება არა აქვთ პირებს, რომლებიც არიან შეურაცხადნი, იმყოფებიან თავისუფლების აღკვეთის ადგილებში და სისხლის სამართლის დანაშაულისთვის პირობით განთავისუფლებულებს. ამომრჩეველს შეუძლია ხმა მისცეს მხოლოდ ერთ საარჩევნო ოლქში, სადაც ის ცხოვრობს ან აქვს მიწის ნაკვეთი.
პოლიტიკური პარტიები
ტრადიციულად მარშალის კუნძულებზე არ არსებობენ რაიმე ფორმალურად ორგანიზებული პოლიტიკური პარტიები. ისინი, რომლებსაც ქვიათ პოლიტიკური პარტიები, უფრო ჰგვანან ფრაქციებს ან ჯგუფებს, რომლებიც მოქმედებენ გარკვეული ჯგუფების ინტერესებით. მათ არ გააჩნიათ ოფისები, ოფიციალური იდეოლოგია ან პარტიული სტრუქტურა. ქვეყნის ორი საყოველთაოდ აღიარებული პარტიაა პარტია კაბუა, ანუ Aelon Kein Ad, (მარშალური ენიდან თარგმანში — „ჩვენი კუნძულები“) და გაერთიანებული დემოკრატიული პარტია. ქვეყანაში ასევე მოქმედებს მეორე პარტია, გაერთიანებული სახალხო პარტია, რომელმაც 2008 წლის იანვარში კაბუას პარტიასთან ერთად ჩამოაყალიბა მარშალის კუნძულების მთავრობა.