cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბორობუდური
რეაბილიტაცია
ბორობუდური მძიმედ დაზიანდა მერაპის მთის ამოფრქვევისას 2010 წლის ოქტომბერსა და ნოემბერში. მერაპიდან წამოსული ვულკანური ფერფლი ტაძრის კომპლექსზე დაეფინა, რომელიც კრატერიდან 28 კმ-ით დასავლეთ სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. 3—5 ნოემბრის ამოფრქვევებისას, ტაძრის სტატუეტებს 2,5 სმ სისქის ფერფლის ფენა დაედო, ასევე განადგურდა გარემომცველი მცენარეულობა, ექსპერტები შიშობდნენ, რომ მჟავურ ფერფლს ისტორიული ძეგლის დაზიანება შეეძლო. 5-დან 9 ნოემბრამდე კომპლექსი დაკეტილი იყო და მიმდინარეობდა ფერფლის ფენის მოშორება.
ბარელიეფები
წარწერებიანი პანელები, რომლებიც სუდჰანასა და მანოჰარას ამბებს აღწერენ, დაჯგუფებულია 11 მწკრივად და გარს ერტყმიან მონუმენტს. მათი მთლიანი სიგრძე 3 000 მეტრია. საძირკველი შეიცავს რელიეფების პირველ რიგს წარწერებიანი 160 პანელით, დარჩენილი 10 რიგი გადანაწილებულია მთელს კედლებსა და ბალუსტრადებზე ოთხ გალერეად, რომლებიც აღმოსავლეთ შესასვლელი კიბის მარცხნივ იწყება. კდელებზე არსებული წარწერებიანი პანელები მარჯვნიდან მარცხნივ იკითხება, მაშინ, როდესაც ბალუსტრადებზე არსებულები პირიქით — მარცხნიდან მარჯვნივ. ეს კი შეესაბამება პრადაკსინას — წრის შემოვლის რიტუალს, რომელსაც ასრულებდნენ პილიგრიმები, რომლებიც საათის ისრის მიმართულებით მოძრაობდნენ, ტაძარს კი თავიანთგან მარცხნივ ტოვებდნენ.
განდავიუჰა ავატამსაკა-სუტრას საბოლოო თავია განდავიუჰას ისტორიის შესახებ, რომელიც აღწერს სუდჰანას დაუღალავ ხეტიალს უმაღლესი, სრულყოფილი სიბრძნის ძიებაში. იგი ორ გალერეას მოიცავს (მესამე და მეოთხე), ასევე მეორე გალერეის ნახევარს, სულ 460 პანელს. ამბის მთავარი მოქმედი პირია სუდჰანა — უკიდურესად მდიდარი იაველი ვაჭრის ვაჟი; იგი მე-16 პანელზე ჩნდება. სასწაულების ამბის პროლოგის წინა 15 პანელი ეძღვნება ბუდას სამადჰის ჯეტას ბაღში, ინდოეთის ქალაქ სრავასტის სიახლოვეს.
ივანე II (რუსეთი)
ივანე II ივანეს ძე (Иван II Иванович Красный; 30 მარტი, 1326 – 13 ნოემბერი, 1359) — მოსკოვის დიდი მთავარი 1353-1359 წლებში. ივანე I-ის და ელენეს შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მეფეები კატეგორია:რუსეთის მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1326 კატეგორია:გარდაცვლილი 1359
მისი აღმატებულების საიდუმლო სამსახურში
ეს არის ბონდიანის ერთადერთი ფილმი, რომლის რეჟისორიც პიტერ ჰანტია - იგი მანამდე ყველა ფილმის მონტაჟზე მუშაობდა. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი არ იყო ისეთი გავლენიანი, როგორც ყველა წინა სერია, მსოფლიო მასშტაბით მან შემქმნელებს მოუტანა 87 მილიონი დოლარი და საკმაოდ პოზიტიური შეფასებები.
ავკვეთის ეკლესია
ეკლესიას აქვს სამი განიერი შესასვლელი: დასავლეთ კედლის ცენტრში, ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. აფსიდი ნახევარწრიულია, განიერი. საკურთხევლის წინ იდგა მწვანე ქვის მოჩუქურთმებული კანკელი (დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). დარბაზის გრძივი კედლები დანაწევრებულია წყვილი პილასტრით, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღი. კედლებზე აქა-იქ შემორჩენილია შელესილობისა და კედლის მხატვრობის კვალი. აფსიდში ერთი, ხილო სამხრეთ კედელში კი ორი სარკმლის კვალი შეიმჩნევა. ეკლესიის ფასადების საპირე ქვები უმეტესად ამოვარდნილია. ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ ფასადების ცენტრში შემორჩენილია შვერილი თაროს რამდენიმე ფრაგმენტი. თარო სარტყელივით გასდევს ფასადებს. მას ეყრდნობა ეგვტერ-კარიბჭეებიანი კამარები. კედლებს ზოგ ადგილას ატყვია ფხვიერი ხსნარით შესრულებული გვიანდელი შეკეთების კვალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნიკოლოზი (ფაჩუაშვილი)
ნიკოლოზმა 1985 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1992 წელს კი — თბილისის სასულიერო აკადემია. 1990 წლის 30 სექტემბრიდან დიაკონია, 1991 წელს კი მღვდლად აკურთხეს, რის შემდეგაც 1996 წლამდე მეტეხის ტაძრის დეკანოზი იყო. 1996 წლის 24 მარტს აღიკვეცა ბერად, მეორე დღეს კი, 25 მარტს არქიმანდრიტის ხარისხი მიენიჭა. მალევე, იმავე წლის 31 მარტს ეპისკოპოსად აკურთხეს, რის შემდეგაც სხვადასხვა დროს იყო ცაგერ-სვანეთის (1996-1997), ახალციხისა (1997-1998) და ბოლოს ბოდბის (1998-2002) ეპისკოპოსი. მთავარეპისკოპოსობა ებოძა 2000 წლის 28 ნოემბერს. 2002 წლიდან ახალქალაქის ეპარქიას მართავს, ხოლო 2006 წლის 30 სექტემბერს მიტროპოლიტის ხარისხი ებოძა.
კათედრა აქვს ახალქალაქსა და კუმურდოში, რეზიდენცია — ახალქალაქსა და ნინოწმინდაში.
ტაო
ტაო, ტაონი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, ისტორიული მესხეთის ნაწილი.
V-VIII საუკუნეები
VIII საუკუნეში ტაო ორჯერ დაარბიეს არაბებმა: 735 წელს მურვან ყრუს მეთაურობით და 772 წელს, არაბთა წინააღმდეგ წარუმატებელი აჯანყების შედეგად. აჯანყების წარუმატებლობა კატასტროფულად აისახა მამიკონიანებისთვის, რის შედეგად მათ დაკარგეს ტაო (რომელიც ბაგრატიდებმა და იბერიამ დაიკავა). კ. თუმანოვის თანახმად, 772 წლის შემდეგ ტაო, რომელიც მამიკონიანებს ეკუთვნოდათ, გაიყო ორ ნაწილად: იმიერ ტაო ბაგრატიდების, ხოლო ამიერ ტაო (ასისფორთან ერთად) გუარამიდების ხელში გადავიდა. დაახლოებით 786-807 წლებში ამიერ ტაო და ასისფორი (იმიერ ტაო) გადავიდა ბაგრატიონთა ხელში. 813 წელს ტაო სრულად გაერთიანდა. ამ პერიოდიდან ტაო სომხური პოლიტიკური სფეროდან საბოლოოდ ქართული სფეროსში გადადის.
აზოვი
ისტორია
1775 წელს აზოვი გახდა ახლადჩამოყალიბებული აზოვის გუბერნიის ადმინისტრაციული ცენტრი. XIX საუკუნის ბოლოს ქალაქში დაარსდა ოთხკლასიანი ვაჟთა გიმნაზია, მალევე დაარსდა ქალთა გიმნაზიაც, მნიშვნელოვნად დაეცა  ვაჭრობის დონე.
Pet Shop Boys
Pet Shop Boys-ს მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული აქვს 50 მილიონზე მეტი ალბომი. გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში იგი შეტანილია, როგორც ბრიტანეთის მუსიკის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული დუეტი. Pet Shop Boys ფლობს სამი გზის Brit-ის და ექვსი გრემის ჯილდოს. 1985 წლიდან მოყოლებული, ჯგუფს აქვს 42 სინგლი, რომელიც ჩარტების საუკეთესო 30-ეულში მოხვდა და 22 ჰიტ-სინგლი, რომელიც საუკეთესო 10-ეულებში შევიდა. მათ შორის არის ოთხი ბრიტანული #1 სინგლი: „West End Girls“ (რომელიც აგრეთვე ამერიკულ Billboard Hot 100-ში #1 იყო), „It's a Sin“, „Always on My Mind-ის“ წარმატებული ქავერ ვერსია და „Heart“. სხვა ჰიტებს შორის არის „Go West“, „Opportunities (Let's Make Lots of Money)“ (ტეტჩერიზმის სატირა) და „What Have I Done to Deserve This?“ (დუეტი დასტი სპრინგფილდთან). 2009 წლის Brit-ის ცერემონიაზე Pet Shop Boys-ს გადაეცა სპეციალური ჯილდო მუსიკაში შეტანილი წვლილისთვის.
Bilingual, Nightlife და მიუზიკლი Closer to Heaven: 1996–2001
აპრილში დუეტმა გამოსცა სინგლი „Before“, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტებში #7 პოზიციაზე მოხვდა. იმავე თვეში გამოვიდა ტინა ტერნერის ალბომი Wildest Dreams, Pet Shop Boys-ის მიერ დაწერილი „Confidential-ით“. აგვისტოში გამოვიდა დუეტის შემდეგი სინგლი „Se a vida é (That's the Way Life Is)“, ლათინური მუსიკის შთაგონებით, დოლების ხმით, რომელიც აიღეს Olodum-ის კომპოზიციიდან „Estrada da paixão“. სექტემბერში გამოვიდა მეექვსე სტუდიური ალბომი Bilingual. დეკემბერში ნილი ჯგუფ Suede-თან ერთად გამოვიდა და შეასრულა უკანასკნელის სიმღერა „Saturday Night“ და Pet Shop Boys-ის „Rent“. ორივე მოხვდა Suede-ის სინგლში „Filmstar“, 1997 წლის ივლისში.
მიუზიკლი Closer to Heaven 2001 წელს ლონდონში იქნა წარდგენილი, ენდრიუ ლოიდ უებერის Really Useful Group-ის ფინანსური მხარდაჭერით. მიმოხილვები არაერთგვაროვანი იყო და მიუხედავად იმისა, რომ სეანსების რაოდენობა გაიზარდა, დადგმა უფრო ადრე დაიხურა, ძირითადად გაყიდული ბილეთების მცირე რაოდენობის გამო. ტენანტი აპირებდა მიუზიკლის სხვა ქვეყნებშიც ჩვენებას. 2005 წელს ავსტრალიაში გაიმართა რამდენიმე წარმოდგენა, თუმცა, დუეტის კურირებისგან დამოუკიდებლად.
Format, Elysium, Electric, Parlophone-ის დატოვება, A Man from the Future: 2011–დღემდე
2013 წლის 14 მარტს დუეტმა 28 წლიანი თანამშრომლობის შემდეგ ოფიციალურად დატოვა Parlophone და კონტრაქტი Kobalt Label Services-თან გააფორმა. კომპანიის მეშვეობით და საკუთარი ლეიბლით x2 Pet Shop Boys გეგმავდა ახალი ალბომის გამოცემას. ტენანტმა ოფიციალურ განცხადებაში განმარტა:
ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია
1990 წელს, ლევიშკის ეკლესია გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
1375
თარიღი უცნობია
*
ოლტენიცის ბრძოლა
ბრძოლა
1853 წლის 2 ნოემბერს ოსმალეთის ძალების ავანგარდმა, ომარ-ფაშას მეთაურობით, გადალახა დუნაი აღმოსავლეთ ვლახეთში და სოფელ ოლტენიცის მიდამოებში გამაგრდა, რომელიც თურთუქაის ციხის მოპირდაპირედ მდებაროებდა. საფორტიფიკაციო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, დუნაი ჯერ პირველმა, შემდეგ კი მეორე ბატალიონმა გადალახა. ფაშას ცნობით, ხიდზე განლაგებულიყო ჩვეულებრივ ქვეითთა სამი ასეული და მსროლელთა ორი ასეული, ასევე 150 მხედარი და 6 ქვემეხი. არტილერიის გარკვეული ნაწილი დუნაის მარჯვენა სანაპიროზე განლაგდა, ასევე ბანაკის მიდამოებში არსებულ ერთ-ერთ კუნძულზე. თავად ომარ-ფაშა ბრძოლის დროს თურთუქაიში დარჩა. 4 ნოემბერს რუსეთის ჯარმა, გენერალ პეტრე დანენბერგის მეთაურობით, განახორციელა შეტევა გამაგრებული ოსმალური პოზიციების წინააღმდეგ. რუსეთის არმიაში 8 ქვეითთა და 9 კავალერისტთა ბატალიონი ირიცხებოდა, რომელიც ჯამში 6000 მეომარს ადგენდა. პირველი ორი საათის განმავლობაში ომში მხარეთა საარტილერიო რაზმები იყვნენ ჩართულნი. საპასუხო ცეცხლის გახსნა საკმაოდ სუსტი სტრატეგიას წარმოადგენდა, ამიტომ რუსებმა მთელი ქვეითი ჯარი შეტევისკენ მიმართეს. თავდამსხმელები ციხისკენ დაიძრნენ, თუმცა მალევე მოუწიათ თხრილებისთვის თავის შეფარება, რადგან მეტოქეს საკმაოდ ძლიერი სასროლი აღჭურვილობა აღმოაჩნდა. ამ დროს, რუსებს უბრძანეს, უკან დახეულიყვნენ, თუმცა მათი უკან დახევა მსხვერპლის გარეშე არ მომხდარა 一 მათ ამ დროს დაახლოებით 970 მეომარი დაკარგეს.
აჰასფერის სინდრომი
thumb|[[აჰასფერი, გუსტავ დორე.]] აჰასფერის სინდრომი (იგივე აღასფერის სინდრომი) ახასიათებს ტოქსიკომანიასა და ნარკომანიას. სინდრომი არ წარმოადგენს ორგანოპათოლოგიას და მასში თავმოყრილია მენტალური აშლილობის ნიშნები: პაციენტი გამუდმებით მიმართავს სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებას, დადის საავადმყოფოდან საავადმყოფოში, ექიმიდან ექიმთან, თხზავს ანამნეზის დრამატულ სურათებს, ხშირად მიმართავს თვითდაზიანებას, ოღონდაც დაარწმუნოს მკურნალი მისი ჰოსპიტალიზაციის აუცილებლობაში და დაიკაყოფილოს ამა თუ იმ მედიკამენტის მიღების მოთხოვნილება, თუნდაც ქირურგიული ოპერაცია გაუკეთონ.
სინდრომის ეპონიმია აჰასფერი (ლათ. Ahasverus), შუასაუკუნეების ქრისტიანული ლეგენდის პერსონაჟი. ლეგენდა მოგვითხრობს აჰასფერზე, რომელსაც ღმერთმა მიუსაჯა მარადიული ლტოლვილობა, რადგან მან არ მისცა იესო ქრისტეს დასვენების საშუალება ჯვარცმის წინ.
აჰასფერის სინდრომი - Ahasuerus' Syndrome - პირველად აღწერა ექიმმა პაულ ვინგეითმა (Paul Wingate) 1951 წ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სინდრომები კატეგორია:ფსიქიკური ჯანმრთელობა
ქართული ცურვა
მინი|[[ჰენრი კუპრაშვილი ცურავს ქართული ცურვის სტილით]] ქართული ცურვა — ცურვის უნიკალური სტილი. კიდურების მოძრაობა ცურვის ამ სახეობაში საყოველთაოდ აღიარებული ტრადიციული გაგებით არ გამოიყენება. სრიალი ხორციელდება წელისა და შეტყუპებული ფეხების დელფინისებური მოძრაობით. მაშინ, როდესაც კაცობრიობის მთელი არსებობის მანძილზე ცნება „ცურვა“ მოიაზრებოდა, როგორც ადამიანის უნარი — თავი შეიმაგროს წყლის ზედაპირზე და გადაადგილდეს კიდურების მოძრაობის საშუალებით.
აღორძინება
შეჯიბრება ჩატარდა ქართული ხალხური თამაშებისა და სპორტის ეროვნული სახეობების ასოციაციის, თბილისის მერიის სპორტისა და ტურიზმის საქალაქო სამსახურისა და სპორტკომპლექს “ლაგუნა ვერეს” ეგიდით. შედეგები: 50 მეტრიანი დისტანცია, გოგონები: 1. ანა ლომინაძე (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 46.26; 2. ელენე შენგელია ( შპს სპორტსტილი, დელფინი, თბილისი) – 53.2; 3. ანა მაყიშვილი (გორი) – 56.6. 50 მეტრიანი დისტანცია, ბიჭები: 1. თემურ კობახიძე (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 39.55; 2. გიორგი წილოსანი (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 45.63; 3. გიორგი ბიგანიშვილი (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 50.00. 100 მეტრიანი დისტანცია, გოგონები: 1. ნასტია გრივაჩი (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 1.41.9; 2. ნატალია ფილინა (ბაქო, აზერბაიჯანი) – 1.49.0; 3. გვანცა ხინჩაკაშვილი (გორი) – 1.49.60. 100 მეტრიანი დისტანცია, ბიჭები: 1. ირაკლი რევიშვილი (ტონუსი, თბილისი) – 1.17.10; 2. თორნიკე სხილაძე (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 1.20.46; 3. ირაკლი შენგელია (ტონუსი, თბილისი) – 1.23.0. 400 მეტრიანი დისტანცია, ბიჭები: 1. ირაკლი შენგელია (ტონუსი, თბილისი) – 6.52.8; 2. დავით ბარდაველიძე (ლაგუნა ვერე, თბილისი) – 7.38.2; 3. ცოტნე დევდარიანი (შპს სპორტსტილი, დელფინი, თბილისი) – 7.57.0.
მირზანული თეთრი
ბოტანიკური აღწერა
მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. იგი ჩალისფერია, სუსტი არომატით, სასიამოვნო გემოთი და მცირე სხეულით. იწურება სხვა ჯიშის ყურძენთან ერთად. გაცილებით უფრო პერსპექტიულია საბრენდე სპირტის დასამზადებლად.
დიდღალიდუდი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
გიორგი მერჩულე
გიორგი მერჩულე — X საუკუნის ქართველი მწერალი, ტაო-კლარჯეთის ლიტერატურული სკოლის წარმომადგენელი.
განსწავლული პიროვნება იყო, იცოდა უცხო ენები, საფუძვლიანად იცნობდა სასულიერო მწერლობასა და ქრისტიანულ თეოლოგიას (პავლე ინგოროყვას განმარტებით, „მერჩულე“ სამართლის სპეციალისტ თეოლოგს, რჯულის მეცნიერს ნიშნავს). მოღვაწეობდა ხანძთის სავანეში. 951 წელს აქვე დაწერა ჰაგიოგრაფიული თხზულება „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრება“, რისთვისაც გამოიყენა გრიგოლ ხანძთელის მოწაფეთა ნაამბობი და სხვადასხვა ისტორიული წყარო (კირილე ალექსანდრიელის, იპოლიტე რომაელის, კირილე სკვითოპოლელისა და სხვათა თხზულებანი).
Invisible Men
სქოლიო
კატეგორია:ენტონი ფილიპსის ალბომები კატეგორია:1983 წლის ალბომები კატეგორია:1984 წლის ალბომები
ხარიტონ აღმსარებელი
ფარანის ლავრა
ხარიტონმა იმ მღვიმეში დაიწყო მოღვაწეობა, სადაც, ღვთის ნებით, სასწაულებრივი გადარჩენა მიემადლა. ყაჩაღების მიერ ნაგროვები ქონების ნაწილი მან გლახაკებსა და მეუდაბნოე მამებს განუყო, ნაწილით კი ააგო ტაძარი, რომლის ირგვლივაც თანდათან წარმოიქმნა პალესტინაში ცნობილი ფარანის ლავრა. ასე დააარსა პირველი თავისი მონასტერი წმინდა ხარიტონ აღმსარებელმა †330 წელს. სავანისთვის წმიდანმა თავადვე შეადგინა წეს-განგება. ლავრას ახალი წინამძღვარი დაუდგინა, თვითონ კი უდაბნოს სიღრმეში შევიდა განსამარტოვებლად.
იერიქონის სავანე
ნეტარი მამა განმარტოებას ეძიებდა, მაგრამ მონაზვნური ცხოვრების მსურველებმა აქაც მიაკვლიეს მას. ასე დაარსდა †340 წელს ახალი, იერიქონის სავანე, რომელიც ასევე ცდუნების მონასტერის სახელსაც ატარებს, რადგანაც გადმოცემის თანახმად სწორედ ამ ადგილებში ებრძოდა მარხვისას ქრისტეს ეშმაკი.
1376
თარიღი უცნობია
*
ლიეტუვის ეკონომიკა
საბანკო სექტორი
ცენტრალური ბანკის ფუნქციას ასრულებს ლიეტუვის ბანკი, რომელიც ცენტრალური ბანკების ევროპული სისტემის წევრია. საბანკო რეგულირებების სფეროში გადაწყვეტილებების ნაწილი მიიღება ევროპის ცენტრალური ბანკის (ეცბ) დონეზე. ეცბ-ს გენერალური საბჭო აძლევს რეკომენდაციებს ლიეტუვას ლურსის გამყარების თაობაზე, ასევე ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის შესახებ. 2002 წლიდან ლიეტუვის ვალუტა დამოკიდებულია ევროზე, მანამდე ასეთი დამოკიდებულება არსებობდა აშშ დოლარის მიმართ. 2006 წლის დეკემბერში ევროკავშირმა მიიღო გადაწყვეტილება, გადადოს ბალტიისპირეთის ქვეყნებში ევროს შემოღება 2010 წლამდე მაღალი ინფლაციის გამო.
მისკიეთა
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია, მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ აქვს მცირეოდენი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი პატარა ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საკმაოდ მკვრივი, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით. საკმაოდ სქელი და მკვრივკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო მოტკბო გემოთი.
საქართველოს ქალაქები
რესურსები ინტერნეტში
მოსახლეობის 2014 წლის საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები - საქსტატი
დვანის წმინდა გიორგის ეკლესია
დვანის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია შიდა ქართლის მხარეში, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვანის ჩრდილო-დასავლეთით, კონუსური მთის წვერზე. სტილისტური ნიშნებით ნ. ჩუბინაშვილი VI საუკუნის III მეოთხედით ათარიღებს, ხოლო ნ. გენგიური – VIII საუკუნით. ადგილობრივი მცხოვრებლები უწოდებენ წმინდა გიორგი კვართისას, ანუ ქრისტეს კვართის მცველ წმინდა გიორგის. აქ იმართებოდა ხატობა – „კვართობა“. მოგვიანებით ამ დღესასწაულისთვის დაურქმევიათ „კოხიჯვრობა“. ეკლესიას ამჟამად წმინდა გიორგი კოხიჯვრისასაც უწოდებენ.
ასურელი მამები
ასურელი მამების საქართველოში მოღვაწეობის მიზანი ქრისტიანული რელიგიის დაცვა-განმტკიცება იყო. ი. ჯავახიშვილის მოსაზრებით, ასურელი მამები დიოფიზიტები იყვნენ, კორნელი კეკელიძე მათ მონოფიზიტებად მიიჩნევდა. დადასტურებულია, რომ ამავე პერიოდში და ამავე მიზნით ალბანეთსა და სომხეთშიც წავიდნენ სირიელი მოღვაწენი. საქართველოში ასურელი მამების წამოსვლის მოთავე და ხელმძღვანელი იოანე ზედაზნელი ყოფილა. პირველად VI საუკუნის I ნახევარში ქ. ანტიოქიიდან დავით გარეჯელი მოსულა, შემდეგ, VI საუკუნის შუა ხანებში, იოანე ზედაზნელი მოწაფეების თანხლებით, და ბოლოს, 70-იან წლებში კი აბიბოს ნეკრესელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტიანობა კატეგორია:ასურელები
მკვრივი ყურძენი
მკვრივი ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ფერნანდო გაგო
რეალ მადრიდი
მეორე მადრიდულ სეზონში, გაგოს უმთავრეს კონკურენტად, მაჰამადუ დიარა მოევლინა. თუმცა ფერნანდომ სეზონის დასასრულისაკენ ძირითადში ადგილი მაინც დაიმკვიდრა და გუნდს ესპანეთის ჩემპიოანტის მოგებაში დაეხმარა.
გაღმა ზანათი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 507 ადამიანი.
ნუევა-ესპარტა
ნუევა-ესპარტა (Estado Nueva Esparta) — ვენესუელის შტატი. მოიცავს კუნძულებს: მარგარიტას, კოჩესა და კუბაგუას.
მორცხულა
გურიასა და აჭარაში მორცხულას ველურ ვაზს ეძახიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
იოანე ზედაზნელი
ცხოვრება
იოანე ზედაზნელს საქართველოში მოსვლიდანვე დახმარებასა და მფარველობას უწევდა ქართლის კათოლიკოსი ევლალე. იოანე ზედაზნელის მოღვაწეობა აუწერიათ VI-VII საუკუნეებში, მაგრამ თხზულებას ჩვენამდე არ მოუღწევია. X საუკუნეში მისი ცხოვრება აღწერა კათოლიკოსმა არსენ II-მ, რომელსაც გამოუყენებია ძველი ტექსტი. მის შესახებ ცნობებს შეიცავს შიო მღვიმელის მეტაფრასული „ცხოვრებაც“.
ხსენების დღე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია წმინდა იოანე ზედაზნელის ხსენების დღეს 20 მაისს [ძვ. სტ. 7 მაისი] აღნიშნავს.
როდიუმი
ქიმიური თვისებები
ტუტე ლითონების ქლორიდებთან, როდესაც არის კომპლექსური ნაერთების [RhX3]3− წარმოქმნის შესაძლებლობა, როდიუმი რეაგირებს ქლორთან მაგალითად:
Na3[RhCl6] + 3NaOH = Rh(OH)3↓ + 6NaCl.
როდიუმის ჰიდროქსიდი და როდიუმის ოქსიდი(III) ავლენენ ფუძე თვისებებს და ურთიერთქმედებენ მჟავეებთან Rh (III)-ის კომპლექსების წარმოქმნით:
2RhF6 + 3Cl2 = 2RhF3 + 6ClF.
საიუველირო საქმე
thumb|200px|თეთრი როდიუმიანი ოქროს ბეჭედი კოროზიამედეგი და ცვეთამედეგი საფარების მისაღებად გამოიყენება როდირების გალვანური ელექტროლიტები (უპირატესად სულფატური, სულფამატური და ფოსფატური).
ვორონოვო (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
ვორონოვო (Вороново) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 6 ადამიანს შეადგენდა.
ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
სიეტლ სუპერსონიქსნი (1967-2008)
thumb|right|[[Chesapeake Energy Arena (ფორდ ცენტრი იმ მომენტში) არის თანდერის საშინაო არენა 2008 წლიდან.]] 2006 წელს, სუპერსონიქსი გაყიდული იქნა 350 მილიონ დოლარად ოკლაჰომა-სიტის ინვესტორების ჯგუფზე კლეი ბენეტის მიერ. 2007 წელს კი ბენეტმა განაცხადა გუნდის ოკლაჰომა-სიტიში გადასვლის შესახებ უახლოეს მომავალში, მას შემდეგ რაც KeyArena დრო გავიდოდა.
ლოგო და უნიფორმა
ოკლაჰომა-სიტი თანდერმა პირვლეი ოფიციალური ლოგო 2008 წლის 3 სექტემბერს წარადგინა. უნიფორმების პრეზენტაცია კი 2008 წლის 29 სექტემბერს მოხდა.
გაუქმებული გუნდის ნომრები
ოკლაჰომა-სიტი თანდერს ოფიციალურად არც ერთი ნომერი გაუუქმებია ჯერ, თუმცა სიეტლ სუპერსონიქსად ყოფნის დროს, გუნდმა 6 მაისური გააუქმა: 1, 10, 19, 24, 32 და 43, ასევე ბობ ბლექბერნის პატივსაცემად, რომელსაც დიდი ხნის მანძილზე მიჰყავდა სუპერსონიქსის ტელე-რადიო რეპორტაჟები, გაუქმებული იქნა მიკროფონის გამოსახულებიანი ბანერი.
მერუ (კენია)
კატეგორია:კენიის ქალაქები
ბელუჯისტანი
მინი|ძირითადი ეთნიკური ჯგუფები [[პაკისტანი|პაკისტანსა და მის მოსაზღვრე ქვეყნებში 1980 წელს. ვარდისფერით აღნიშნულია ბელუჯებით დასახლებული ტერიტორია.]] ბელუჯისტანი (ბელოჯური: بلوچستان) — რეგიონი სამხრეთ აზიაში, ინდოეთის ოკეანის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ირანის მთიანეთის ნაწილი. მოიცავს ირანის სამხრეთ ნაწილს, დასავლეთ პაკისტანსა და სამხრეთ-დასავლეთ ავღანეთს. სახელწოდება მომდინარეობს ბელუჯებისგან, რომლებიც ამ რეგიონის ძირითად მაცხოვრებლებს წარმოადგენენ.
დავით გარეჯელი
ცხოვრება
მამა დავითი და ლუკიანე ყარაიას ველზე უწყო ად მკაცრ უდაბნოს მიადგნენ. გზაზე დაღლილმა და დაუძლურებულებმა, უდაბნოს დასავლეთით კლდის ნაპრალებიდან წვიმის წვეთებით მოგროვებულ მცირე წყალს მიაგნეს და წყურვილი მოიკლეს, და იქვე, ერთ-ერთი გახეთქილი კლდის ქვეშ შეისვენეს. საბოლოოდ აღნიშნული ადგილი აირჩიეს სამოღვაწეოდ. მონასტერში დროდადრო სამი ირემი მოდიოდა, რომელსაც ლუკიანე მამა დავითის კურთხევით წველიდა და მისგან ყველს ხდიდნენ. ირმის მოწველის ეპიზოდი შემდგომში გავრცელებული სიუჟეტი გახდა ქართულ იკონოგრაფიაში (დავითის ლავრა, ბერთუბნის მონასტერი, უდაბნოს მონასტერი და სხვ.).
ოშკი
ფასადები
მინი |ოშკის წმინდა ნინოს განადგურებული ბარელიეფი ტაძრის ჯვრისებრი მოხაზულობა შენარჩუნებულია გარედანაც, მაგრამ აფსიდების სიმრგვალე არ მჟღავნდება, ისინი მოქცეულია სწორკუთხა მკლავებში. დასავლეთი მკლავის სამხრეთ კედელს გასდევს ღია გალერეა, რომლის ორმწკრივად განლაგებული სვეტები შემკულია ჩუქურთმებითა და რელიეფებით. კარნიზი ტეხილია და ყოველი მალის თავზე ცალკე ფრონტონს ქმნის. ტაძარი სიდიდითა და პროპორციებით გამოირჩევა წინა ხანის ძეგლთაგან, იგი ახალი დროის ტიპური ნაწარმოებია: კედლების სიმაღლე შენობის კორპუსის სიგანესთან შეფარდებით გაზრდილია, გუმბათის ყელი ამაღლებულია, წახნაგებმა ადგილი დაუთმო ცილინდრს, რომელიც ტეხილი ლილვებითა და დეკორატიული თაღებით 24 არედ არის დაყოფილი. გუმბათის ყელში 4-ის ნაცვლად 12 სარკმელია. ტაძარი უხვადაა შემკული ჩუქურთმებით, ხოლო რელიეფის სიმდიდრით ოშკს ერთ-ერთი უპირველესი ადგილი უჭირავს შუა საუკუნეების ქართულ ტაძართა შორის.
რელიეფების უმეტესობა განლაგებულია გუმბათის ყელის ძირში, მედალიონებში, უფრო კი სარკმელების გარშემო. მათი განაწილება და არქიტექტურულ ელემენტებთან ურთიერთობა მთლიანად გააზრებულია. ტაძრის შიგნით იქმნება სიდიადისა და ჰარმონიის შთაბეჭდილება. აქაც დიდი ადგილი უჭირავს ქვაზე ნაკვეთ მორთულობას, რაც დამახასიათებელია X საუკუნისათვის. ჩუქურთმითაა დაფარული გუმბათქვეშა ბოძების მძლავრი, რთულად პროფილირებული ბაზისები და სვეტისთავები, სამხრეთ გალერეის ვარსკვლავისებრი კამარები. მორთულობის შესრულების დონე საკმაოდ მაღალია.
სემინარია-საოსტიგნე
ტაძრის ჩრდილო მკლავის სიახლოვეს განთავსებულია მოზრდილი სამ-ნავიანი ბაზილიკის ტიპის შენობა - სემინარია და საოსტიგნე. მსგავსი შენობები გვხვდება ტაო-კლარჯეთის თითქმის ყველა დიდ ეკლესია-მონასტერში(ოპიზა, ბერთა, ხანძთა და ოთხთა).
ქვემო ქართლი
ქვემო ქართლი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, ქართლის ერთი ნაწილი. იგი შემოსაზღვრული იყო თრიალეთის, ჯავახეთისა და ბამბაკ-ერევნის ქედებით. სხვადასხვა პერიოდში მისი კუთხეები იხსენიებიან სხვადასხვა სახელებით (თრიალეთი, გაჩიანი, გარდაბანი, ტაშირი, აბოცი, ბამბაკი), რომელთა შინაარსი ხშირად იცვლებოდა.
მოქათური
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და დიდი ზომისაა, კვერცხისებრი ფორმის, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრად სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი, თითქმის შავი. თხელკანიანია. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი — შეუფერავი.
Dig Out Your Soul
ისტორია
ხმისჩამწერი სესიები უნდა დაწყებულიყო 2007 წლის ივლისში, მაგრამ გადაიდო აგვისტომდე. იმ დღეს, როდესაც ეს მოხდა, ნოელი და ლაიამი მოყვარულებთან ერთად პოზირებდნენ სტუდიის წინ, მოკლე ფოტოსესიისათვის.
28 თებერვალს რადიოინტერვიუში ჯგუფმა განაცხადა, რომ ხმის მიქსი შეფერხდა ტექნიკური ავარიის გამო.
14 აპრილს ნოელმა განაცხადა, რომ ალბომი დასრულებულია და ახლა უკვე საჭიროა ლეიბლი, რომელიც მას გამოსცემს. აშშ-ში ეს ვალდებულება საკუთარ თავზე აიღო კომპანიამ Reprise Records.
დასავლეთ დიკლოს მყინვარი
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მყინვარები
ვან გოგის სინდრომი
სინდრომი პირველად აღწერა ფსიქიატრმა აბრამმა 1966 წ. და მისი ეპონიმია ჰოლანდიელი ფერმწერი, ვინსენტ ვან გოგი (30 მარტი, 1853 - 29 ივლისი, 1890), რომელმაც ფსიქიკური აშლილობის დროს (23 დეკემბერი, 1888 წ.) თვითდაზიანება მიიყენა და ყური მოიჭრა. სავარაუდო მიზეზი იყო ფუტკარა ყვავილით ინტოქსიკაცია.
ლიკა შუბითიძე
ლიკა შუბითიძე (დ. 17 სექტემბერი, 1984, გორი) — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი. გადაღებული აქვს 5 მუსიკალური ვიდეო. ჩაწერილი აქვს მრავალი სიმღერა (ცნობილი და საკუთარი სიმღერები). ის ცნობილია როგორც ყველაზე განსხვავებული და ექსტრაორდინალური მუსიკოსი.
ოჯახი, ცხოვრების ადრეული წლები
ლიკა შუბითიძე 1984 წლის 17 სექტემბერი დაიბადა ქალაქ გორში. მამა – შოთა შუბითიძე, პროფესიით ინჟინერი. დედა – ნანა ლომიძე, პროფესიით უცხო ენების პედაგოგი. ჰყავს ორი ძმა – დავითი და იოსები. დაამთავრა ქ. გორის მე–3 საშუალო სკოლა.
არაშენდის მთავარანგელოზის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (9,2 X 5,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შენობის კუთხეები, პილასტრები, კარ-სარკმლის საპირეები, ლავგარდანი და თაღები თლილი ქვისაა. გარედან სწორკუთხა, შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიულ აფსიდში ღერძზე ვიწრო სარკმელია, მის მარცხენა მხარეს - თაღოვანი ნიშია. აფსიდის სარკმლის ქვეშ სატრაპეზო ქვა დგას, საკურთხევლის წინ - ქვის კანკელი, რომელსაც თაღოვანი შესასვლელი აქვს. მისგან მარცხნივ შეისრული ფორმის ნიშია. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში შიგნიდან სწორკუთხა და გარედან თაღოვანი სარკმლებია. კამარის საბჯენი თაღი გრძივი კედლების წყვილ ორსაფეხურიან პილასტრებს ეყრდნობა. ეკლესია შიგნიდან შელესილია. სამხრეთ ფასადზე, შესასვლელის არქიტრავზე, გამოსახულია ტოლმკლავებიანი ჯვარი. აღმოსავლეთის ფასადის ფრონტონის თავზე ქვისაგან გამოკვეთილი ცხვრის თავი დგას. შენობას შემოვლებული აქვს თაროსებრი ლავგარდანი. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ქვის ფილებით.
კამენარცი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ფარნაკის ციხე
ფარნაკის ციხე მოთავსებულია მდინარის მარცხენა ნაპირზე, ვიწროდ წაგრძელებულ კლდოვან გორაკზე, რომელიც ირგვლივ შემოზღუდულია მაღალი ქვითკირის კედლებით. ციხის დასავლეთ ნაწილში მოთავსებულია გუმბათოვანი პატარა ეკლესია.
ჯორჯ აკირემი
სანაკრებო კარიერა
აკირემი იყო გაბონის ეროვნული ნაკრების წევრი. 2007 წლის 17 ივნისს მან გაიტანა გოლი მადაგასკარის წინააღმდეგ აფრიკის ერთა თასის შეხვედრაში.
მსხვილთვალა თეთრი
ბოტანიკური აღწერა
მსხვილთვალა თეთრი ძლიერი ზრდით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-162 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 180-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7 გ/ლ-ს.
თითა იმერული
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ყვავილების სახლი
ისტორია
ყვავილების სახლი ააშენს 1975 წელს არქიტექტორ სტეპან კრალის პროექტის მიხედვით. იგი ააშენეს როგორც ზამთრის ბაღი სამუშაო და დასასვენებელი ადგილებით იოსიპ ბროზ ტიტოსთვის იმ რეზიდენციასთან, სადაც იგი ცხოვრობდა. იგი შედგება სამი ნაწილისაგან: ცენტრალური — ყვავილების ბაღი და ორი პარალელური ფართო დერეფანი გვერდებზე. შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს არის ღია ტერასა ბელგრადის ხედით. ცენტრალურ ნაწილში, პირადი სურვილისამებრ, 1980 წლის მაისში დაკრძალეს ტიტო, მის გვერდით 2013 წელს დაკრძალეს მისი მესამე და უკანასკნელი ცოლი იოვანკა ბროზი.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მავზოლეუმები
მსხვილთვალა შავი
მსხვილთვალა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
რესურსები ინტერნეტში
ს
ფშავი
ფშაური სამზარეულო
მინი|მარჯვნივ|გასაშრობად გამზადებული ხაჭოს კვერები ძობანში ფშავი ყოველთვის განთქმული იყო თავისი უნიკალური დელიკატესებით. მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია დამბალხაჭო. მინი|მარცხნივ| დამბალხაჭო საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს 2014 წლის 3 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, დამბალხაჭოს და მის დამზადების ტექნოლოგიას არამატერიალური ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. დამბალხაჭო (დამბალი ხაჭო) არის შეკვერილი ხაჭო (ხაჭოკვერა), რომელსაც სპეციალურ, წნელით შეკრულ ძობანში ალაგებენ, რომელიც ცეცხლის მახლობლად ჰკიდია. ხაჭო იბოლება და შრება. გამშრალ კვერებს თიხის ჭურჭელში ალაგებენ, რომელიც ხშირად ტენიანობისათვის მიწაშია ჩაფლული. დაახლოებით ორი თვეა საჭირო იმისათვის, რომ ხაჭოს ობი მოეკიდოს და დალბეს. მინი|მარჯვნივ|ხინკალი ამის შემდეგ მას უკვე საკვებად იყენებენ მშრალად, ან ერბოსთან ერთდ მოცხელებულს (დამბალხაჭოს ხაჭოერბო). დამბალხაჭოს საკმაოდ მაღალი კვებითი ღირებულება აქვს და ჯანმრთელობისათვის სასარგებლოა.
ვლკოლინეცი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სლოვაკეთში
გილად შალიტი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
ჟორდი კოდინა
კოდინას დებიუტი სეგუნდა დივიზიონში 2005-06 წწ. სეზონში შედგა, ხიხონის სპორტინგის წინააღმდეგ. იმ სეზონში კოდინამ კასტილიას რიგებში 35 შეხვედრა ჩაატარა.
დიმი
ისტორია
დიმშია გორა-ნამოსახლარი, სადაც ადამიანს ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. სოფლის სახელი უნდა მომდინარეობდეს ლეონტი მროველთან (XI ს.) დამოწმებული ციხე „დიმნიდან“, რომელიც მეფე ფარნავაზს აუგია.
ლაზეთი
გეოგრაფია
მდებარეობს თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთი პონტოს მთების ჩრდილოეთ კალთაზე. სიმაღლე 3931 მ-მდე (მთა კაჩკარი, ლაზისტანის ქედზე). კალთები ღრმად არის დანაწევრებული მდინარეთა განივი ხეობებით. ჰავა ნოტიო სუბტროპიკული, ნალექები 2-3 ათასი მმ წელიწადში. სანაპირო ზოლი დამუშავებულია (თამბაქო, ვენახი, სიმინდი, ციტრუსები, ჩაი, თხილი). მთის ძირას ფართოფოთლოვანი ტყეებია (მუხა, წიფელი, რცხილა, ნეკერჩხალი) ხშირი მარადმწვანე ქვეტყით, 400-იდან 1250 მ სიმაღლემდე გავრცელებულია წიფლნარი და ნაძვნარი. 1250-იდან 1900 მ-მდე ნაძვნარში შერეული სოჭი, უფრო მაღლა ტანბრეცილი ტყე და მთის მდელოებია.
ისტორია
VI ს-ში ჭანეთის ტერიტორია ბიზანტიამ დაიპყრო. ამავე პერიოდში აქ გავრცელდა ქრისტიანობა. XIII საუკუნეში რეგიონი საქართველოს სამეფოს გავლენის ქვეშ მოექცა. XIII-XIV სს-ში იგი ტრაპიზონის იმპერიაში მოექცა, თუმცა მისი აღმოსავლეთ ნაწილი სამცხის სამთავროს შემადგენლობაში იყო.
1956 წლის პროკლამაცია
პროკლამაციის ტექსტი
ძირს ჩვენი ხალხის სისხლში ხელებგასვრილი ოკუპანტები და მათი სამხედრო ხროვა!
გამოძიება
პროკლამაციების გავრცელებამ გამოიწვია ის, რომ 14 დეკემბერს (იმავე დღეს) საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ უშიშროების კომიტეტში (სუკ-ში) გორგასლიანების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა ანტისაბჭოთა საქმიანობის ბრალდებით.
ბენგალური ვიკიპედია
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
Lasioglossum perscabrum
სქოლიო
perscabrum
ნიკოლოზ ტულაიკოვი
პროფესიული საქმიანობა და და მოღვაწეობა
1910 წლიდან ტულაიკოვი ბეზენჩუკის საცდელი სასოფლო-სამეურნეო სადგურის დირექტორია. აქ მთელი სისრულით გაიშალა მისი როგორც მეცნიერისა და ორგანიზატორის ნიჭი. სულ მოკლე ხანში პატარა სახდელი სადგური ვეებერთელა სამეცნიერო დაწესებულებად იქცა, რომელიც კარგად იყო ცნობილი არა მარტო ჩვენს ქვეყანაში, არამედ საზღვარგარეთაც. ასეთივე ბედი ეწია სარატოვის საცდელ სადგურს, რომელსაც ტულაიკოვი უფრო მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა. იგი მალე გარდაიქმნა გვალვის ინსტიტუტად, ხოლო შემდეგ მარცვლოვანთა მეურნეობის საკავშირო ინსტიტუტად. ამ ინსტიტუტის დირექტორად მუშაობდა ტულაიკოვი 1937 წლის აგვისტოდან.
ტულაიკოვი სამართლიანად ითვლება „მშრალი მიწათმოქმედების“ ფუძემდებლად ჩვენს ქვეყანაში. მეცნიერის აზრით, ყველაზე რეალური საშუალება გვალვასთან ბრძოლაში არის მორწყვა. 1932 წელს იგი სათავეში ჩაუდგა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებულ საირიგაციო კომისიას.
მეცნიერმა წინადადება წამოაყენა, გაეფართოებინათ მარცვლოვანების ნათესები ყამირსა და ნასვენ მიწებზე. მან პირველმა გამოთქვა მოსაზრება მარცვლოვანი კულტურების ნათესები, უმთავრესად კი ხორბლის ნათესები აღმოსავლეთში გადაეწიათ და შემდეგში მეცნიერულადაც დაასაბუთა ეს აზრი.
იუჯინ შუმეიკერი
იუჯინ შუმეიკერი (Eugene Merle Shoemaker; დ. 28 აპრილი, 1928, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია — გ. 18 ივლისი, 1997, ალის სპრინგსი, ავსტრალია) — ამერიკელი გეოლოგი და პლანეტოლოგი. ახალი სამეცნიერო მიმართულების — ასტროგეოლოგიის ფუძემდებელი.
ფრანსუა-პიერ ლა ვარენი
"Le Cuisinier François"-ის პირატული გამოცემები დაიბეჭდა ამსტერდამში (1653) და ჰააგაში (1654-56). მალე გაჩნდა იმიტაციებიც, "Le cuisinier françois méthodique" ანონიმურად გამოიცა პარიზში 1660 წელს. ინგლისური თარგმანი "The French Cook" (ლონდონი, 1652) იყო პირველი ფრანგული კერძების წიგნი თარგმნილი ინგლისურად. მან შემოიღო პროფესიული ტერმინები, როგორიცაა à la mode, au bleu (ძალზედ უმი), და au naturel, რომლებიც ამჟამად სტანდარტული კულინარული გამოთქმებია. მისი წარმატება ასევე გამოიხატება იმ ფაქტშიც, რომ 1815 წლამდე სულ დაიბეჭდა 250 გამოცემა — 250 000 ასლზე მეტი.
ხანდო (მხარე)
მინი|250px|ხანდოს ხევი ხანდო — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. იგი არაგვის ხეობის ერთ-ერთი მცირე კუთხეა, რომელსაც ხშირად მთიულეთის ნაწილად მოიხსენიებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
აზროვნება
მინი|გოგო წიგნით, ავტ. [[ხოსე ფერა დე ალმეიდა ჯუნიორი]] აზროვნება — კოგნიტური პროცესი, რომელიც წარმოადგენს ახალ სიტუაციაში ადამიანის ორიენტაციის, პრობლემის, ამოცანის გადაჭრის უნარს. ბარტლეტის თანახმად, აზროვნება ეხება ისეთ პროცესებს, რომლებიც უშუალო აღქმის გარეშე მიმდინარეობს. მაშინ, როდესაც თვალსაჩინო ინფორმაცია ხარვეზიანი და არასრულია, თავს იჩენს აზროვნება, რომელიც ამ ხარვეზების აღმოფხვრას ემსახურება. აზროვნების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელია გაგების მოთხოვნილება, რომელიც განპირობებულია რაიმე ამოცანასთან დაკავშირებული გაურკვევლობის შემცირების შინაგანი მოთხოვნილებით. პრობლემური სიტუაციის გადაჭრასთან ერთად აზროვნების პროცესიც მთავრდება. ის წარმოადგენს მიზანდასახულ, ნებისმიერ პროცესს. ამით კი ის ოცნებისგან განსხვავდება.
წვრილმარცვალა თეთრი
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
კოკიჩე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
სომოსა (მრავალმნიშვნელოვანი)
პოლიტიკურ ოჯახს:
უიცილოპოჩტლი
კულტი
thumb|200px|უიცილოპოჩტლი, გამოსახული მალიაბეკიანოს კოდექსში ვარაუდობდნენ, რომ უიცილოპოჩტლი გამუდმებით ებრძოდა წყვდიადს და მოითხოვდა ძალების გამუდმებულ აღდგენას მსხვერპლთშეწირვებით, რომლებიც საშუალებას აძლევდნენ მზეს კიდევ ერთი 52-წლიანი ციკლი გაეძლო. 18 ფესტივალიდან, რომლებსაც აცტეკები წლის განმავლობაში ატარებენ, ერთ-ერთი ეძღვნებოდა უიცილოპოჩტლის. ტლაკაელელის მმართველობისას აცტეკებს სწამდათ, რომ ადამიანების მსხვერპლთშეწირვა შეძლებს სამყაროს დასასრულის შეჩერებას, თუნდაც მხოლოდ 52 წლით.
ტყემალი
ლიტერატურა
კატეგორია:ხეხილი კატეგორია:კურკოვანები
T-34
რევოლუციური დიზაინი
თუმცა, სანამ შეიარაღებაში მიიღებდნენ, კოშინმა გამოიარა 2,000 კმ ხარკოვიდან მოსკოვამდე იმისთვის, რომ იოსებ სტალინისთვის წარედგინა და სწორედ, ამ პერიოდში ის დაავადდა ფილტვების ანთებით, რომლის შემდეგადაც გარდაიცვალა. კოშკინის გუნდმა 1940 წლისთვის მოასწრო 4 ცალი T-34-ის გამოშვება, ხოლო შემდეგ კი თითქმის მთლიანად ჩაანაცვლა T-26 და BT სერიის ტანკები.
ჯავშანი
ძლიერი წვიმის შემდეგ, წყალი შედიოდა კაბინაში, მსგავს პრობლემას შეეძლო გამოეწვია ელექტრონული მოწყობილობების და ამუნიციის პრობლემები.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მისი პირველი ომი იყო კორეის ომი, კომუნისტური კორეა უმეტესად აღჭურვილი იყო მეორე მსოფლიო ომის T-34/85-ებით.
ოპერატორები
წითელი = ყოფილი
ვარიანტები
საბჭოთა კავშირი
ტანკ-საწინააღმდეგო
პიერ კიური
ბიოგრაფია
მისი პირველი ნაშრომი, რომელიც მან დეზენთან თანამშრომლობით შედგა იყო თერმოელექტრული ელემენტისა და ლითონის ძაფის ბადით საშუალებით სითბური ტალღების სიგრძის განსაზღვრა.
იგივე შრომის მეორე ნაწილი, რომელის შესრულება ექსპერიმენტული თვალსაზრისით თვალსაზრისით მეტად დიდ სირთულეს წარმოადგენდა, ეძღვნებოდა დეფორმაციის ფენომენს, რომელსაც განიცდის პიეზოელექტრული კრისტალები ელექტრული ველის მოქმედების დროს. კვლევის სირთულე შედგებოდა დასაკვირვებელი დეფორმაციების მცირე სიდიდის აღნუსხვაში. დეზენმა და მუტონმა ძმებს განკარგულებაში გადასცეს ფიზიკურ ლაბორატორიის ოთახი, სადაც მათ შეეძლოთ თავიანთი დახვეწილი ექსპერიმენტების დასრულება. ამ კვლევებიდან, მათ გამოიტანეს პრაქტიკული შედეგი ახალი მოწყობილობის — პიეზოელექტრული კვარცის სახით. მოგვიანებით ამ ინსტრუმენტმა დიდი სამსახური გაუწია რადიოაქტიურობის კვლევას.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები კატეგორია:ფრანგი ათეისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
შუშანიკის წამება
„შუშანიკის წამების“ ისტორიული მნიშვნელობა
ნაწარმოებიდან ვგებულობთ, რომ ქართულად უკვე არსებობდა „ევანგელე“ ანუ სახარება და მოწამეთა ღვაწლის ამსახველი წიგნები. ისტორიული მნიშვნელობა აქვს ანტიოქიის პალეკარტსაც. ეს იყო უსახელო ჩასაცმელი, მოსასხამი. იქიდან გამომდინარე, რომ შუშანიკს ანტიოქიის პალეკარტი ეცვა, ვხვდებით, რომ საქართველოს სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა სირიასთან, რომლის ერთ-ერთი ქალაქი ანტიოქიაა და ეს პალეკარტიც იქიდან არის.
გრან-კუიზინი
XVII საუკუნის შეფმა და მწერალმა ლა ვარენმა აღნიშნა ცვლილება შუა საუკუნეების მომზადების წესიდან ახალ მსუბუქ კერძებზე და უფრო მოკრძალებულ წარმოდგენაზე. მომდევნო საუკუნეში ანტონენ კარემმა (დ. 1784) ასევე გამოსცა ნაშრომი კერძების მომზადებაზე, და მიუხედავად იმისა, რომ კერძების მისეული მომზადების წესი დღეს შესაძლოა ექსტრავაგანტური ჩანდეს, მან მნიშვნელოვნად გაამარტივა და კოდიფიცირება მოახდინა ადრეული, გაცილებით კომპლექსური სამზარეულოსი.
რომანისტიკა
კატეგორია:რომანისტიკა კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:კულტუროლოგია კატეგორია:რომანული ენები
კონკორდის მოედანი
რევოლუცია
საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდში მოედანმა განსაკუთრებული როლი ითამაშა. 1789 წლის 13 ივლისს აქედან დაიწყო ბასტილიისკენ მსვლელობა. 6 ოქტომბერს ამ მოედნიდან შემოვიდნენ პარიზში დაბრუნებული ლუი XVI, მარი-ანტუანეტა და მემკვიდრე უფლისწული.
კოკოშანე
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ბოინოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის კოკოშანე, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ისმაილ მეჰმედალი მეჰმედი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ჩამოყალიბდა 1918 წელს საქართველოს რესპუბლიკის პირველი ლიდერის, ნოე ჟორდანიას მიერ. სამინისტროს ხელმძღვანელი - მინისტრი მთავრობის წევრია და პასუხისმგებელია ქვეყნის სისტემურ ურთიერთობებზე სხვა უცხოურ ქვეყნებთან. სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან პრემიერ-მინისტრის მიერ დაკისრებულ ამოცანებს. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო მდებარეობს თბილისში, ჩიტაძის ქუჩის №4-ში.
გორისციხე
ქალების ხატი
გორისციხიდან დასავლეთით, მთაზე მდებარეობს სრულიად დაშლილი უზარმაზარნი ნაგებობები, რომლებიც ციკლოპურ ნაგებობებს ჰგავს. მათ გვერდითაა აკლდამები. ამ ნაგებობებს შორისაა მოქცეული გორიციხის ქალების ხატი. ქალების ხატი წარმოადგენს ლოდს, რომელიც ჩრდილოეთ მხრიდან ყორით არის შემოზღუდული. ყორეს შესასვლელი აქვს დასავლეთის მხრიდან. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან კლდე ამოშენებულია
ზენონ იყალთოელი
ცხოვრება
ზენონ იყალთოელის ცხოვრების ამსახველმა წერილობითმა წყაროებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. გადმოცემით ცნობილია რომ ის იოანე ზედაზნელის მოწაფე იყო და მოღვაწეობდა ჯერ ზედაზნის, შემდეგ კი თავისსავე დაარსებულ იყალთოს მონასტერში. დასაფლავებულია იქვე, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის სახელობის ტაძარში.
ისლანდიური ლიტერატურა
სკალდური პოეზია
სკალდური პოეზია იმით განსხვავდება პოეტური ედასგან, რომ ის შექმნილია კარგად ცნობილი სკალდების (ისლანდიელი პოეტები) მიერ. სკალდები ნაცვლად მითოლოგიური ამბებისა, ყვებოდნენ გმირობებსა და მეფეებზე. ხშირად მოთხრობაში ლექსები გამოიყენებოდა, რათა მშრალი ისტორიის ნაცვლად, უფრო გაემძაფრებინათ მკითხველის ემოციები.
შუა საუკუნეების ისლანდიური ლიტერატურა
მეთხუთმეტე-მეცხრამეტე საუკუნეების მნიშვნელოვანი თხზულებებიდან (საეკლესიო ლიტერატურის ჩთვლით), ყველაზე პოპულარულია ჰადლგრიმურ პეტურსონის ვნების ჰიმნები (Passíusálmar-50 პოეტური, საეკლესიო ტექსტი); რიმები (ríma - რითმები) ალიტერაციულად დაწერილი პოემები, რომლებიც შედგება ორი ან ოთხი სტროფისგან თითოეულ სტანსში; და ისეთი ავტობიოგრაფიული ნაწარმოებები, როგორიცაა ჯონ მაგნუსონის - Píslarsaga. ბიბლიის სრული თარგმანი დაიბეჭდა XVI საუკუნეში. მეთვრამეტე საუკუნის ყველაზე გამოჩენილი პოეტი იყო ეგერტ ოლაფსონი (1726–1768).
მითის საგრაფო
მითი (Meath; An Mhí) — საგრაფო ირლანდიის აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი — ნავანი, უდიდესი ქალაქი — ტრიმი. მოსახლეობა — 184,135 ადამიანი (მე-9 ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).
БРДМ-2
მოდიფიკაციები
9К31 СТРЕЛА 1 - მისი ანალოგის "СТРЕЛА 1"-ის თვითმავალი ვერსია, რომელიც БРДМ2-ზეა დამონტაჟებული.
Private Parts and Pieces VII: Slow Waves, Soft Stars
სქოლიო
კატეგორია:ენტონი ფილიპსის ალბომები კატეგორია:1987 წლის ალბომები
არდეში (მდინარე)
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
ჯონ ოლივერ კილენზი
ჯონ ოლივერ კილენზი (John Oliver Killens; დ. 1916, მეიკონი, ჯორჯიის შტატი — გ. 27 ოქტომბერი, 1987, ბრუკლინი) — ამერიკელი მწერალი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. სახელი გაითქვა რომანებით „იანგბლადი“ (1954) და „მაშინ გავიგეთ ქუხილი“ (1963). ეკუთვნის ასევე წერილების კრებული შავი კაცის ტვირთი (1965).
კიტო
კიტოს ისტორიული ცენტრი ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური, ყველაზე ნაკლებად შეცვლილი და საუკეთესოდ დაცული ადგილია ამერიკაში. კიტო და კრაკოვი (პოლონეთი) იყო პირველი ტერიტორიები, რომლებიც იუნესკომ, 1978 წელს, მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობად გამოაცხადა. ქალაქის ცენტრალური მოედანი მდებარეობს ეკვატორიდან 25 კმ-ით სამხრეთით; კიტოს მხოლოდ 1 კმ მონაკვეთი ხვდება 0 გრადუს განედში, სადაც აღმართულია სპეციალური მონუმენტი და მუზეუმი, რასაც ადგილობრივები უწოდებენ la mitad del mundo (მსოფლიოს შუაგული). მის არქიტექტურაში ჰარმონიულადაა შერწყმული ესპანური, ჰოლანდიური და ინდიელების შენობების სტილი.
ახლომდებარე ვულკანები
პიჩინჩა აქტიური ვულკანია, რომელსაც ეროვნული პოლიტექნიკური სკოლის გეოგრაფიული ინსტიტუტის ვულკანოლოგები ამოწმებენ. უდიდესი ამოფრქვევა მოხდა 1660 წელს, როცა ქალაქი 25 სანტიმეტზე მეტი სისქის ფერფლმა დაფარა. XIX საუკუნეში მოხდა სამი მცირე ამოფრქვევა. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1999 წლის 5 ოქტომბერს; კვამლი ქალაქიდანაც შეამჩნიეს; აგრეთვე ქალაქმდე მოაღწია ფერფლის დიდმა ოდენობამაც.
კლიმატი
ზღვის დონიდან ქალაქის სიმაღლის გამო, კიტო, მსოფლიოს ქვეყნებთან შედარებით, მზისგან ყველაზე დიდი რაოდენობით იღებს რადიაციულ სხივებს; ამის გამო დღის განმავლობაში UV ინდექსი ზოგჯერ 24-საც კი აღწევს.
ხევი (მხარე)
ისტორიული ძეგლები
ხევში შემორჩენილია IX-X საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: გარბანის წმინდა გიორგის ეკლესია, სიონის სამნავიანი ბაზილიკა, თრუსოს მთავარანგელოზის ეკლესია, სოფელ ახალციხის ბაზილიკა, ბეთლემის სამონასტრო კომპლექსი. გვიანდელი შუა საუკუნის საერო ნაგებობები: სნოს ციხე, არშის ციხე და სხვა.
ბარდეიოვი
ბარდეინოვი (სლოვაკ. Bardejov, Bartfeld, უნგრ. Bártfa, პოლ. Bardejów) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სლოვაკეთში, შარიშის რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 33 020 ადამიანს შეადგენს. სპა ქალაქი. რომელიც პირველად 1241 წელს იხსენიება, მის თითქმის ხელუხლებელ შუა საუკუნეების ცენტრში ინახავს მრავალრიცხოვან კულტურულ მონუმენტს. 2000 წელს ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
გაუწყინარი
გაუწყინარი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, პირველი მაისის თემში. სოფელში არის სკოლა, საბავშვო ბაღი და საექიმო პუნქტი.
ყლორტი
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია კატეგორია:ბოტანიკა
ორატორია მესია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლიაზე დაფუძნებული მუსიკა
დმიტრიევსკაია (ვოლოგდის ოლქი)
დმიტრიევსკაია (Дмитриевская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 23 ადამიანს შეადგენდა.
დმანისის მუნიციპალიტეტის გერბი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტი
მდგნალი
გავრცელებულია ევროპასა და მცირე აზიაში. იზრდება მთელ საქართველოში, დაბლობიდან მოკიდებული სუბალპურ სარტყლამდე, ტყის პირებზე, მდინარეებისა და რუების გასწვრივ. თაფლოვანია. ქერქი შეიცავს ტანიდებს და იყენებენ ტყავის მოსათრიმლავად. მრავლდება თესლით და ძირკვის ამონაყარით.
უესტმითის საგრაფო
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
БТР-152
მოდიფიკაციები
БТР-152А (1951) - ეს არის ჰაერ საწინააღმდეგო მოდიფიკიაცია რომელიც შეიარაღებულია ЗПТУ-2 ან ოთხლულიანი ЗПТУ-4 და 14მმ ტყვიამფრქვევით პკტ
TYPE-56 - ჩინური ასლი
დმანისის მუნიციპალიტეტის დროშა
აღწერილობა
პირველ ნაწილს უჭირავს დროშის სიმაღლის 2/3. მეორე ნაწილს - დროშის სიმაღლის 1/3. დმანისის დროშის პროპორცია არის 2:3.
გერმანიკული ენები
ენებად დიფერენცირება სიშორის მიხედვით
დღეს არსებულ ენათაგან ნახევარი მოდის ინდონეზიაზე, მექსიკაზე, ბრაზილიაზე, კამერუნზე, ინდოეთზე, ჩინეთზე, ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და რუსეთის ფედერაციაზე. სპეციალისტთა პროგნოზების მიხედვით, 2100 წლისთვის შეიძლება გაქრეს ენათა 90 პროცენტი: ენის შესანარჩუნებლად აუცილებელია, რომ მასზე ლაპარაკობდეს არაუმცირეს რამდენიმე ათასი კაცისა.
ინდოევროპული ენები
ენათა ოჯახებიდან ერთ-ერთი ყველაზე უმსხვილესია ინდოევროპული ენების ოჯახი. ამ ოჯახში შედის შემდეგი ენების ჯგუფები:
ჩრდილოეთ-გერმანიკული ენები
დაახლოებით 2000 წლის წინათ, ჩრდილოეთ გერმანიის, დანიის და სამხრეთ სკანდინავიის ტერიტორიაზე ბინადრობდა მრავალი ტომი, რომლებიც ლაპარაკობდნენ თანამედროვე გერმანიკული ენების წინარე ენაზე. ყველაზე ადრეული წარწერა პრაგერმანიკულ ენაზე შემორჩენილია რუნული დამწერლობით და თარიღდება ძვ. წ. II საუკუნით.
საძირე
ვაზის ძირითადი საძირეებია ბერლანდიერი რიპარია 420ა, შასლა ბერლანდიერი 41ბ, რიპარია რუოესტრის 3309, 3306. რეპესტრის დუ ლო და სხვა; ვაშლისა — მაჟალო, დუსენი, პარადისი, ხომანდული; მსხლისა — პანტა, კომში; ბლისა — ბალამწარა; ალუბლისა — ალუბალი და ბალღოჯი; ატმისა — ნუში და ატმის კულტურული ჯიში; ლიმონის, მანდარინისა და ფორთოხლისა — ტრიფოლიატა და ბიგარადია.
ვიქტორ მორიც გოლდშმიდტი
ბიოგრაფია
დაიბადა ციურიხში. სწავლობდა ქრისტიანიასა (ოსლო) და ვენაში. 1914 წლიდან ოსლოს მინერალოგიის და გეოლოგიის ინსტიტუტის პროფესორი; ოსლოს გეოლოგიური მუზეუმის დირექტორი.
ტრიფონი (თურქესტანოვი)
ბიოგრაფია
ბორის პეტრეს ძე თურქესტანოვი დაიბადა მოსკოვში 1861 წლის 29 ნოემბერს. მამამისი, პეტრე თურქესტანოვი, ძველ ქართველ თავადთა პირდაპირი შთამომავალი იყო. მისი წინაპარი, ბორის პანკრატის ძე თურქესტანიშვილი, რუსეთში პეტრე I–ის მეფობის დროს ჩავიდა. მომავალი მღვდელმთავრის დედა — ბარბარე ალექსანდრეს ასული ნარიშკინა თავადის ქალი იყო. ყმაწვილობაში ბორისი მძიმედ დაავადდა. ექიმები გამოჯანმრთელების იმედს არ იძლეოდნენ. სასოწარკვეთილი დედა წმ. მოწამე ტრიფონის სახელობის ეკლესიაში დადიოდა, ლოცულობდა და შვილის განკურნებას ევედრებოდა. მან წმ. ტრიფონს აღუთქვა, რომ გამოჯანმრთელების შემთხვევაში ვაჟიშვილს მას მიუძღვნიდა და თუ ბერობის ღირსი გახდებოდა, სახელად ტრიფონი ეწოდებოდა. და აი, როგორც კი ყრმა გამოჯანმრთელდა, დედამ ოპტინის უდაბნოში წაიყვანა, შესაგეგებლად გამოსულმა ბერმა მოულოდნელად იქვე მდგომ ხალხს მიმართა: „გზა მიეცით, მღვდელმთავარი მოდის“.
კაკა
რიკარდო იზეკსონ დოს სანტოს ლეიტე (Ricardo Izecson dos Santos Leite; დ. 22 აპრილი, 1982, ბრაზილია, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, შემტევი ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც კაკა (Kaká). სხვადასხვა დროს იცავდა „სან-პაულუს“, „მილანის“, მადრიდის „რეალის“ „ორლანდო სითისა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის ჩემპიონი (2004) და იტალიის სუპერთასის მფლობელი (2004), ჩემპიონთა ლიგის (2007) და მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის გამარჯვებული (2007), უეფა-ს სუპერთასის მფლობელი (2007) „მილანის“ შემადგენლობაში. ესპანეთის ჩემპიონი (2012) და ესპანეთის თასის მფლობელი (2011) მადრიდის „რეალის“ შემადგენლობაში. ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ორგზის მფლობელი (2005, 2009) და 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 2006 და 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ ფეხბურთელად. ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი.
პირადი ცხოვრება
კაკა 2005 წლის 23 დეკემბერს დაოჯახდა. მილანში მისი გადასვლიდან 2 წლის შემდეგ მან ცოლად შეირთო ახალგაზრდა კაროლინ სელიკო, ბიზნესმენ სელსო სელიკოსა და ბრაზილიაში კრისტიანნ დიორის სახის, როზანჟელა ლირას ქალიშვილი. ქორწილში 600 სტუმარი იყო, მათ შორის ცნობილი ფეხბურთელები, მისი მეგობრები და თანაგუნდელები: კაფუ, რონალდო, ადრიანო, ჟულიუ ბაპტიშტა და ასევე ნაკრების მწვრთნელი კარლოშ ალბერტუ პარეირა.
სალმან მუმთაზი
სალმან მუმთაზი (Salman Mümtaz; სრული სახელი სალმან მამედემინ ოღლუ ასკაროვი; Salman Məmmədəmin oğlu Əsgərov; 1884, ნუხა - 1941, ორიოლი) - აზერბაიჯანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, ტექსტოკრიტიკოსი და ბიბლიოლოგი, შუა საუკუნეების ხელნაწერთა კოლექციონერი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი 1934 წლიდან.
„მოლა ნასრედინი“
1918 წლამდე სალმან მუმთაზი ცხოვრობდა აშხაბადში, ჟურნალ „მოლა ნასრედინში“ აქვეყნებდა ლექსებს რელიგიური ფანატიზმისა და უმეცრების წინააღმდეგ. მუმთაზმა ასევე წვლილი შეიტანა ჟურნალის გავრცელებაში ცენტრალურ აზიასა და სხვა რეგიონებში.
დაპატიმრება და სიკვდილი
როდესაც მუმთაზი დააპატიმრეს, მის მიერ შეგროვებული ყველა ხელნაწერი დაწვეს. მისი ბინის ჩხრეკისას და ქონების ჩამორთმევისას ამოღებულ იქნა 238 ხელნაწერი აღმოსავლურ ენებზე შუა საუკუნეების მეცნიერებების სხვადასხვა დარგში. მუმთაზის ზოგიერთი მეცნიერული ნაშრომი, რომლებიც მან ვერ გამოაქვეყნა სხვებმა მიითვისეს. ზოგიერთი ავტორი აღნიშნავს, რომ მუმთაზის დაპატიმრების დროს მის მიერ შეგროვებული 270 ხელნაწერი დაიკარგა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:აზერბაიჯანელი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი კატეგორია:აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პუბლიცისტები