cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო
სასამართლო სისტემა
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ აქტიურად მუშაობს სასამართლო სისტემის რეფორმირებისა, მისი ეფექტურობის ზრდისა და დამოუკიდებლობის გარანტიების გაძლიერების კუთხით. ორგანიზაცია აწარმოებს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მონიტორინგს, რომელიც მიზნად ისახავს საბჭოს მუშაობაში არსებული ხარვეზების გამოვლენას და შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავებას.
ადმინისტრაციული საქმეები
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ აკვირდება ადმინისტრაციულ საქმეებს  თბილისის, ქუთაისის, ბათუმის, ხელვაჩაურის, გორისა და ზუგდიდის სასამართლოებში. მოიტორინგის მიზანია მიმდინარე პროცესუალური ხარვეზებისა თუ დარღვევების გამოვლენა, მხარეთა თანასწორობისა და მიუკერძოებლობის მონიტორინგი, შემდგომში რეკომენდაციების შემუშავების მიზნით. 2012 წლიდან ორგანიზაცია ახორციელებს გახმაურებული სისხლის სამართლის პროცესების მონიტორინგს. მონიტორინგის შედეგად „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ საჯაროდ წარმოადგენს მაქსიმალურ ინფორმაციას დარბაზში განვითარებულ მოვლებზე, ასევე ახდენს მიღებული საპროცესო გადაწყვეტილებებისა და მხარეთა პოზიციების შეფასებას.
არჩევნები
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ მრავალი წელია აკვირდება საარჩევნო გარემოს და მისი გაუმჯობესების ადვოკატირებას აქტიურად ეწევა. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ ასევე აქტიურად არის ჩართული, როგორც საარჩენო საკითხებზე მომუშავე ინტერფრაქციული ჯგუფის, ისე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის სამსახურის და უწყებათაშორისი კომისიის საქმიანობაში. ორგანიზაცია არჩევნების დღეს მთელი ქვეყნის მასშტაბით აკვირდება არჩევნებს.
ნარცხლის ნამოსახლარები
ნარცხლის ნამოსახლარები — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრი მოშორებით, ნარცხლისხევის მარჯვენა ნაპირზე. თარღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის საწყისი საუკუნეებით.
კაბესეირა-გრანდი
კაბესეირა-გრანდი (Cabeceira Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
ქარკოფი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ყირიმის მუზეუმი
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
გენების დრეიფი
თუ პოპულაცია არ გადაშენდა, გენების დრეიფი ახალი სახეობების ჩამოყალიბებას ხელს შეუწყობს.
ბორორო
ისტორია, გეოგრაფიული გარემო და განსახლების არეალი
ბოროროს ხალხი მაღალი და ათლეტური ინდიელები არიან. კაცები 1,75 მეტრზე მაღლები არიან. მატუ-გროსუს პლატოს კლიმატსა და წყალს დადებითი გავლენა აქვს ბოროროს ხალხის ჯანმრთელობაზე. ტერიტორიის ჰავა მათ ფიზიკურ მხარეზეც აისახება. თუმცა ბოროროს ხალხთა ჯანმრთელობას ამავდროულად ზიანიც კი ადგებოდა მათი ტერიტორიის მიმზიდველი გეოგრაფიის გამო. მიწისაგან ნაგებ მისიონერულ სახლებს ისინი ხშირად ფხვნიდნენ, მიუხედავად იმისა, რომ წელიწადში სამჯერ უხდებოდათ ხოლმე აღდგენა. მათ ძალიან უყვარდათ ამ კედლების ნამცეცების ჭამა. ქალი იქნებოდა ეს, კაცი თუ ბავშვი, როცა ბოროროს წარმომადგენელი მოხვდებოდა ამ კედლების სიახლოვეს, ის იღებდა ნამცეცებს და გემრიელად შეექცეოდა.
სალესიანები მისიონერული მიზნებით მოგზაურობდნენ რიო დეს გარკას მიდამოებში 1902 წლიდან. კოლბაჩინი ადგილობრივებს თავის მთავარ ტრაქტატში აღწერს. 1934 წელს ბალდუსები ეწვივნენ სანგრადუროს, მერურისა და ტორი-პარუს იმ ტერიტორიაზე მდებარე სოფლებს და დაადგინეს, რომ მდინარე პარაგუაის აღმოსავლეთ სანაპიროზე დაახლოებით 1000 ბოროროს წარმომადგენელი ცხოვრობდა. ტორი-პარუში კი დაახლოებით 100 მცხოვრები აღმოჩნდა, რომელთაგან 35 მამაკაცი იყო.
ეკონომიკა, საკვები და სასიცოცხლო რესურსების მოპოვება
ბოროროს ხალხი ცურვაში საოცრადაა გაწაფული და უმაღლესი დონის მეთევზეები არიან. ნადირობის ერთ-ერთი სტილი შემდგომში მდგომარეობს: ბოროროს ხალხი, წყალში ჩამდგარი, მდინარეს სათავისაკენ აუყვება სპეციალური უზარმაზარი ბადით, რომელსაც მიმაგრებული აქვს ორი პარალელური ჯოხი, იმგვარად, რომ საჭიროების შემთხვევაში ამ ორმა ჯოხმა ბადე ჩაკეტოს, ამგვარი ბადის ოსტატურად ხმარებით ისინი მდინარეს ჩამოყოლილ თევზს თითქმის უკლებლივ იჭერენ, შემდგომ თევზს ამოიტანენ ხმელეთზე, ხოცავენ და ინაწილებენ. ამ სახის თევზაობას დაახლოებით 1-2 საათი სჭირდება, და მეთევზეობა საკმაოდ დიდ ძალასთან ასოცირდება ბოროროში.
ბოროროს კულტურაში არსებული მრავალფეროვანი სოციალური სამკაულების და მორთულობების წინაპირობაც ნადირობა იყო, მათ ძირითადად რელიგიური დანიშნულება ჰქონდა. მონადირებული ცხოველების ძვლებისა და კბილებისაგან, ასევე ფრინველის ბუმბულებისაგან მზადდება საყურეები, რომელსაც ორივე სქესი აქტიურად მოიხმარს, ყელსაბამები, სამაჯურები.
დაბადება
დღესაც კი იდეალური არის ქორწინება, თუ კონტაქტი არის ზრდასრულ მამაკაცსა და მასზე გაცილებით პატარა გოგონას შორის. მამაკაცი პასუხისმგებლობას იღებს სახლის ეკონომკურ მხარესა და მის მოწყობაზე (უკეთებს ორნამენტებს). თავის ახალგაზრდა მეუღლეს, იცავს სექსუალური ძალადობისაგან სხვა კაცების მხრიდან, და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ის პასუხისმგებელია გოგონას ფიზიკურ განვითარებაზე. ბოროროს სჯერა, რომ მკერდის გაზრდა ნიშნავს ახალგაზრდა ცოლის სქესობრივად მომწიფებას. კარგი ქმარი ვალდებულია პირველი სექსუალური ურთიერთობა იყოს უმტკივნეულო. ის უნდა იყოს მომთმენი და კარგი მეწყვილე. ხოლო ქალწულობის დაკარგვის შემდეგ, ახალ მთვარეობისას უნდა ჰქონდეს ქალს პირველი მენსტრუაცია. სავარაუდოდ, ამ დროს ქალს და კაცს არ აქვთ ხშირი სექსუალური ურთიერთობა. ყურადღებიანი მეუღლე არ უნდა სვამდეს ისეთ სითხეებს, რომლებიც სპერმის მომატებას გამოიწვევს. ორივე, ცოლიც და ქმარიც, ამ პერიოდში ერიდება დალევას და აბაზანის მიღებას. გოგონა, რომელსაც სხვადასხვა მამაკაცთან ჰქონდა სექსუალური ურთიერთობა, უნდა დაასახელოს ისინი და დაუკვირდეს  მათ საქციელს.
რელიგია
მეორე მხრივ, მათ აქვთ მრავალი სულთან დაკავშირებული რელიგიური რწმენა-წარმოდგენა. ისინი სულს ეძახიან აროეს, ეს სახელი არის როგორც კრებითი, ისე ინდივიდუალური. ასევე მათ შორის გავრცელებულია რწმენები ბოპთან დაკავშირებით.
სტეპის ტინამუ (გვარი)
სქოლიო
* კატეგორია:ტინამუსებრნი
ნაიჯელ ბონდი
1995 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალისტი და British Open 1996-ის გამარჯვებული. ამჟამად ბონდი 48 წლის ასაკში მეინ-ტურის ერთ-ერთ ყველაზე ასაკოვან მოთამაშედ ითვლება.
ჟოზე ლეანდრო ფერეირა
ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ მცველად.
60 (რიცხვი)
სამოცი — მესამოცე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაცხრამეტის მომდევნო და სამოცდაერთის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 60. 60 არის მეექვსე ათეულის პირველი ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია „სამი ოცი“ (იგულისხმება სამჯერ ოცი).
ბიატლი
ბიატლი — თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო კავშირის (UIPM) მიერ შემოღებული სპორტის სახეობა. არის სპორტის ორი სახეობის ნაზავი, რომელიც მოიცავს სირბილის, ცურვის და სირბილის კომბინაციას. შეჯიბრება იწყება სირბილით (მანძილი განსაზღვრულია ასაკობრივი ჯგუფით), წყალთან მიახლოებისას იხდიან სარბენ ფეხსაცმელს და შედიან ღია წყალში, განსაზღვრული მანძილის გაცურვისა და წყლიდან ამორბენის შემდეგ იცვამენ ფეხსაცმელს და კვლავ გარბიან ასაკობრივი კატეგორიით განსაზღვრულ მანძილს. გამარჯვებულად ცხადდება ის ვინც პირველი გადაკვეთს ფინიშის ხაზს.
საქართველოში ბიატლში (ტრიატლთან ერთად) შეჯიბრებებს ატარებს თანამედროვე ხუთჭიდის და ტრიატლონის ეროვნული ფედერაცია (პრეზიდენტი ვიაჩესლავ მალიშევი). მსოფლიო ჩემპიონატები ტარდება 1999 წლიდან.
შაშიანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბილიანა პლავშიჩი
პოლიტიკური კარიერა
აქტიურად მონაწილეობდა 1992-1995 წლების ომში. მიიღო „რკინის ქალბატონის“ ტიტული 1994 წელს სლობოდან მილოშევიჩის წინააღმდეგ გმირული წინააღმდეგობისათვის.
ნატალანდია
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 280 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7 კმ²-ზე. ფართობი 468 660 კმ²-ია.
63 (რიცხვი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ჟელკა ცვიანოვიჩი
ჟელკა ცვიანოვიჩი (Жељка Цвијановић; დ. 2 აგვისტო, 1967, ტესლიჩი, იუგოსლავია) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბი პოლიტიკოსი. სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2018 წლის 19 ნოემბრიდან და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 2013-2018 წლებში.
ვიოსა ოსმანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:კოსოვოს პრეზიდენტები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
თავის ტვინის ევოლუცია
6 თეორია ენის წარმოშობის შესახებ
მეტყველბა ირეკლავს ყველა მისტიკური ან ჰარმონიული საგნების ხმებს, რომლებიც დაკავშირებულია მსოფლიოსთან. ჯერ კიდევ დასადგენია თუ როგორ ხდება მისი გამოძიება.
ინტელექტი და მეტყველება
კიდევ ერთი არგუმენტი იმის დასადასტურებლად, რომ აზროვნება ენაზე ადრე ჩამოყალიბდა არის ის, რომ ჰომო საპიენს ჰქონდა რესურსები გემების ასაშენებლად, რომელიც მათ ავსტრალიის ზღვების გადალახვაში დაეხმარებოდათ, 60 000 წლის წინ. გრინსპანის და შანკერის აზრით ეს ფაქტი მაღალ გონებრივი და ლოგიკური შესაძლებლობებს მოითხოვდა. რილინგის თქმით ადამიანს თავის ტვინში ნეოკორტექსის წილი ბევრად დიდია ვიდრე სხვა მაიმუნებში, ადამიანს განსაკუთრებით გადიდებული აქვს შუბლისწინა და საფეთქლის წილები. შუბლისწინა მიდამო პასუხისმგებელია ინსტრუმენტალურ ქცევაზე, კონცენტრაციაზე, ემოციურ კონტროლზე და ასევე იმ შემეცნებასა და ემოციებზე, რომლებიც გადაწყვეტილების მიღების დროს აუცილებელია. ნეოკორტექსი ისეთ ადგილებს ავითარებს, რომელიც თანმიმდევრული და შინაარსობრივი სამყაროს აღქმას და გამოცდილების ჩამოყალიბებას უზროვნელყოფს. მსგავსი ადგილები ტვინის დანარჩენ ნაწილებს საშუალებას აძლევს გაერთიანდნენ და ერთად შექმნან სენსორული  შეტყობინებები მთლიანი ორგანიზმისთვის.
64 (რიცხვი)
სამოცდაოთხი — სამოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდასამის მომდევნო და სამოცდახუთის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 64. 64 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდაოთხი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და ოთხი (იგულისხმება სამოცზე ოთხი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
Palmtex Portable Videogame System
Palmtex Portable Videogame System (PVS), აგრეთვე ცნობილი როგორც PVS Command Console, მოგვიანებით მიღო სახელწოდება Super Micro) — მეორე თაობის კარტრიჯული პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, წარმოებული და გამოცემული კომპანია Palmtex-ის მიერ 1984 წელს. კონსოლის წარმოება შეწყდა გამოსვლიდან რამდენიმე თვის შემდეგ.
ერევნის წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი
წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი (Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցի), ასევე, ცნობილი როგორც ერევნის კათედრალი — სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის უდიდესი ტაძარი ამჟამად და სომხეთის უდიდესი კათედრალი. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევნის კენტრონის რაიონში (ცენტრალური რაიონი) და ითვლება სამხრეთი კავკასიის ერთ-ერთ უდიდეს რელიგიურ ნაგებობად წმინდა სამების საკათედრო ტაძართან ერთად. ტაძარი ანდრანიკ ზორავარის მეტროსადგურის მახლობლად დგას და ერევნის მრავალი წერტილიდან ჩანს.
უზუნთა
უზუნთა — ნასოფლარი საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდინარე ჯრუჭულას აუზში, მის მარჯვენა შენაკადების - ფასკნარასა და წყალფენილას ხეობაში, სოფელ ცხომარეთის ჩრდილოეთით, ტერასებზე. დღეისათვის სოფელში მოსახლეობა დაბრუნდა. მისდევენ მემცენარეობას და მეცხოველეობას. მოჰყავთ სიმინდი, ლობიო, გაშენებულია ვენახიც, ძირითადი ყურძნის ჯიშებია: ძელშავი, ადესა, ქვიშხური.
ფრანც მერინგი
ბიოგრაფია
მერინგი იკვლევდა და აქვეყნებდა კარლ მარქსისა და ფრიდრიხ ენგელსის ნაშრომებს. მერინგის ნაშრომებია „ლეგენდა ლესინგის შესახებ“ (1893), „შუა საუკუნეების დასასრულის შემდეგდროინდელი გერმანიის ისტორია“ (1910).
რუსიანის ციხე
რუსიანის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ რუსიანში, სოფლის ზემოთ, დაახლოებით 0,7 კილომეტრზე, მაღალი მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
თამაზ ობგაძე
მერაბ კოსტავას საზოგადოება
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ურუნა-დი-მინასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.41 კმ²-ზე. ფართობი 598 502 კმ²-ია.
ვილაბერტრანი (დალი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სალვადორ დალის ნახატები კატეგორია:1913 წლის ნახატები
კოღესი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ციფრული ტელევიზია
კოდირება (დეკოდირება) და სატელევიზიო მულტიპლექსების მიღება
სატელევიზიო მულტიპლექსების ციფრული სიგნალი შეიძლება იყოს როგორც არადაშიფრული, ღია (უფასო) ასევე დაშიფრული, დახურული (ფასიანი) მირობითი წვდომის სისტემის გამოყენებით, სმარტ-ბარათების და CAM-მოდულების გამოყენებით. დაშიფრული, დახურული (ფასიანი) მულტიპლექსების (ტელეარხების) დეშიფრაციისა და მიღებისთვის საჭიროა სმარტ-ბარათი მოთავსდეს CAM-მოდულში, რომელიც თავსდება ტელევიზორის, რესივერის ან კომპიუტერის (ციფრული ტელევიზიის ჩაშენებული დეკოდერებით) CI-სლოტში.
კოდირება (დეკოდირება) და ინტერაქტიული სერვისების და მომსახურებების მიღება
ციფრული სიგნალის კოდირება პირობითი წვდომის სისტემის გამოყენებით გამოიყენება ყველა ინტერაქტიული სერვისების და მომსახურებებისთვის, მაგალითად, ვიდეო მოთხოვნით. ნტერაქტიული სიგნალების კოდირება აუცილებელია თითოეული მომხამრებლისთვის ინდივიდუალურად არჩეული ინტერაქტიული სერვისების და მომსახურებების გასაწევად, ასევე ციფრული მედიაკონტენტის დასაცავად. დეკოდირებისთვის და ინტერაქტიული სერვისების და მომსახურების მისაღებად საჭიროა ტელევიზორს, რესივერს ან კომპიუტერს (ჩაშენებული დეკოდერებით) ჰქონდეს ინტერაქტიული ინტერფეისი და CI-სლოტი CAM-მოდულის დასაყენებლად, რომელშიც თავსდება სმარტ-ბარათი დეკოდირებისა და ინტერაქტიული სერვისების და მომახურებების მისაღებად.
იმბიტუბა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
მანსურ ალი
ბიოგრაფია
1951 წელს მუშაობა დაიწყო პაბნის რაიონულ სასამართლოში და შეუერთდა პოლიტიკურ პარტიას ავამი ლიგა. მალევე სათავეში ჩაუდგა პარტიის საქალაქო განყოფილებას. მომდევნო წელს დააპატიმრეს საპროტესტო აქციებში მონაწილეობისათვის.
მიუხედავად იმისა, რომ იმყოფებოდნენ იატაკქვეშეთში, მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ ბანგლადეშის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. დევნილობაში მყოფ მთავრობაში ეკავა ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა. ბანგლადეშის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ეკავა კავშირის, ხოლო შემდეგ შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1973 წელს ავამი ლიგის რიგებიდან აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის წევრად. აქტიურად შეუწყო ხელი მუჯიბურ რაჰმანს დაემყარებინა ერთპარტიული რეჟიმი.
მატს ჰუმელსი
ტიტულები
ბორუსია დორტმუნდი:(6)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
არნედილიო
არნედილიო (Arnedillo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის არნედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 48,33 კმ². მოსახლეობა — 448 კაცი (2020 წ.).
თავისუფლების ძახილი
სიუჟეტი
დონალდ ვუდსის ლონდონის გამომცემლის მხარდაჭერით ის ოჯახთან ერთად გაიქცევა სამხრეთ აფრიკიდან.
ჟაგუარუნა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 290 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 52.66 კმ²-ზე. ფართობი 328 347 კმ²-ია.
პეიზაჟი ფიგუერასთან ახლოს
პეიზაჟი ფიგუერასთან ახლოს — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი. მხატვრის ცნობილ ნახატთაგან ყველაზე ადრეული, რომელიც მან ექვსი წლის ასაკში დახატა. შესრულებულია 1910 წელს, ზეთის საღებავებით საფოსტო მარკაზე.
მეტროპოლისი (1927 წლის ფილმი)
სქოლიო
კატეგორია:მუნჯი ფილმები კატეგორია:გერმანული შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:1927 წლის ფილმები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები
ერლ უორენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი იურისტები კატეგორია:კალიფორნიის გუბერნატორები კატეგორია:აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეები
მალაიური ფრთამატყლიანა
მალაიური ფრთამატყლიანა (Galeopterus variegates) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ფრთამატყლიანების რიგისა. გვარში ერთადერთი სახეობაა. მისი სხეულის სიგრძეა 33–42 სმ, კუდისა — 17–22 სმ, კიდურებისა — 70–120 სმ. წონა — 1–1,7 კგ. ზურგი შეფერილი აქვს მოწითალო-ნაცრისფრად და აყრია თეთრი ლაქები, რაც კარგად ნიღბავს ხის ქერქის ფონზე. მუცლის საფარველი შედარებით ღიაა და არც ლაქები აქვს. თვალები დიდია, ყურები პატარა, თავი კი ძალიან ფართო. გავრცელებულია ტაილანდში, მალაკის ნახევარკუნძულზე და მალაის არქიპელაგის მრავალ კუნძულზე, მათ შორის სუმატრაზე, იავაზე და ბორნეოზე, აგრეთვე ბევრ პატარა კუნძულზე. უპირატესობას ანიჭებს ჯუნგლებში ცხოვრებას და ძირითადად მთიან რაიონებში გვხვდება, მაგრამ საცხოვრებლად ბანანისა და ქოქოსის პლანტაციებსაც იყენებს. ცხოვრობს ხეებზე, მიწაზე ნებაყოფლობით არასდროს ჩადის. მარტოსული ცხოველები არიან, იშვიათად შეინიშნება ერთ ხეზე მცხოვრები რამდენიმე ინდივიდი. ერთი ხიდან მეორეზე პლანირების საშუალებით გადადიან. ძირითადად ფრენენ 50–70 მ სიმაღლეზე, რეკორდული სიმაღლეა 136 მ. აქტიურია ღამით, დღეს თავის თავშესაფარშე ატარებს. მალაიური ფრთამატყლიანა ბალახისმჭამელი ცხოველია, იკვებება ყვავილებით, ფოთლებით, კვირტებითა და ნაყოფებით. მაკეობა 60 დღე-ღამემდე გრძელდება. შობს 1, იშვიათად 2 ნაშიერს, რომელიც 35 გ-ს იწონის. გადაადგილების დროს დედა თავის ნაშიერს მუცლის ნაკეცში, ერთგვარ ჩანთაში სვავს.
მიანმარის ეკონომიკა
ეკონომიკის ისტორია
კატასტროფულმა ეკონომიკურმა პროგრამამ მიანმარი მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ღარიბ ქვეყნად აქცია. მიანმარი გაეროს მიერ ნაკლებად განვითარებული ქვეყნის სტატუსის აღიარებამ 1987 წელს ნათლად წარმოაჩინა მისი ეკონომიკური გაკოტრება. მინი
წამლის წარმოება
მიანმარი ასევე მსოფლიოში ოპიუმის მეორე უდიდესი მწარმოებელია, მთლიანი მსოფლიო წარმოების 25% -ს შეადგენს და უკანონო ნარკოტიკების, ამფეტამინების, ძირითადი წყაროა. ოპიუმის აკრძალვები, რომლებიც განხორციელდა 2002 წლიდან, ყოფილი ყაყაჩოს ფერმერები დატოვეს მდგრადი შემოსავლის წყაროების გარეშე კოკანგისა და ვაის რეგიონებში.
უმი (ქალაქი)
სიმბოლო
დასახლების სიმბოლოა ქაფურის ხე, ყვავილით - Hymenanthes.
მარია ჟოზეფა საქსონიელი
მარია ჟოზეფა საქსონიელი (Maria Josepha von Sachsen; Marie-Josèphe de Saxe; დ. 4 ნოემბერი 1731, დრეზდენი, საქსონია — გ. 13 დეკემბერი 1767, ვერსალი, საფრანგეთი) — ვეტინების დინასტიის წარმომადგენელი. პოლონეთის, ლიტვისა და საქსონიის პრინცესა, როგორც ავგუსტ III-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მარია იოზეფა ავსტრიელის ასული. საფრანგეთის დოფინი 1747-1765 წლებში როგორც ლუი დე ბურბონის მეუღლე. საფრანგეთის სამი მეფის ლუი XVI-ის, ლუი XVIII-ისა და შარლ X-ის, სარდინიის დედოფალ მარი კლოტილდას და საფრანგეთის პრინცესა ელიზაბეტის დედა.
ბავშვობა
ასევე განიხილებოდა ლუის ქორწინება მარია ლუიზა სავოიელზე, თუმცა მის კანდიდატურაზე უარი თქვეს და მიუხედავად დედოფლის გააფთრებული წინააღმდეგობისა მარია ჟოზეფა და ლუი 1747 წლის 9 თებერვალს დაქორწინდნენ.
ოთარაანის ღვთისმშობლის ეკლესია
ოთარაანის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ოთარაანის ჩრდილო-დასავლეთით, 400 მეტრზე, თბილისი-თელავის საავტორო გზის მარცხენა მხარეს გორაკზე. სავარუდოდ, განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს.
ძეგლი სამეკლესიიანი ბაზილიკაა. შენობის გეგმის კონტურში, რომელიც თითქმის კვადრატულია. ჩაწერილია გვერდიგვერდ განლაგებული, სხვადასხვა ზომის სამი სადგომი, რომლებიც დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენენ. მათ შორის შუა, მთავარია. იგი გვერდით ეკლესიებთან შედარებით რამდენადმე განიერია და მაღალი. მთავარი ეკლესიის დასავლეთით დერეფანია, რომელიც გვერდით ეკლესიებს ერთმანეთთან აკავშირებს.
ისრაელის თავდაცვის ძალების წოდებები
ისრაელის თავდაცვის ძალებს უნიკალური წოდებრივი სისტემა გააჩნია. ვინაიდან ცაჰალში ინტეგრირებულია ყველა სახობის სამხედრო ძალა, წოდებებიც ყველა სახეობაში ერთნაირია. შესაბამისად, არ არსებობს განსხვავება სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო და სხვა სახეობის შეიარარებული ძალების წოდებებს შორის. წოდებები, რომლებიც გამოიყენება ცაჰალში, გადმოინაცვლა ისრაელის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობამდელი გასამხედროებული ფორმირებიდან — ჰაგანადან, რომელიც მოქმედებდა ბრიტანული მანდატის დროს იშუვის დასაცავად.
ანრი ლაფონტენი
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:ბელგიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:დაბადებული 1854
ბაკეევო (ბელორეცკის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
დავით გუბელაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი ჰიდროტექნიკოსები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები
ბოიაკის დეპარტამენტი
ბოიაკა (Departamento de Boyacá) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი; წარმოადგენს კოლუმბიის შეერთებულ შტატებში შემავალი ცხრა სახელმწიფოსგან ერთ-ერთის — ბოიაკის ნაშთს.
მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. თითქმის მთლიანად მოქცეულია აღმოსავლეთ კორდილიერის მთებში და ესაზღვრება ვენესუელას. დასავლეთით საზღვრავს მდინარე მაგდალენა. ჩრდილოეთით ესაზღვრება სანტანდერის დეპარტამენტი, ჩრდილო-დასავლეთით — ვენესუელა და ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — არაუკისა და კასანარეს დეპარტამენტები, სამხრეთით — კუნდინამარკის დეპარტამენტი, დასავლეთით კი ანტიოკიის დეპარტამენტი. დედაქალაქია ტუნხა.
თეთრკუდა გნუ
თეთრკუდა გნუ, ჩვეულებრივი გნუ ან შავი გნუ (Connochaetes gnou) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა.
პატარძეულის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სერხიო რომერო
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:ალკმარის ფეხბურთელები კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ფინალი
სტატისტიკა
ფინალი
კრასნოე-სელოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესია
თანამედროვე ტაძარი
ახალი ხის ეკლესიის პროექტი ასევე შეიმუშავა ვ. ა. კოლიანკოვსკიმ. მშენებლობა დაიწყო 1890 წლის აპრილში.
ლორე-ბერდი
ლორე-ბერდი (Լոռի բերդ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 379 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 439 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 78 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.6 კმ²-ია.
კლაუდია დე ვალუა
კლაუდია დე ვალუა (დ. 13 ოქტომბერი 1499 - გ. 20 ივლისი 1524) — ლუი XII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ანა ბრეტონელის უფროსი ქალიშვილი. ბრეტანის ჰერცოგინია 1514-1524 წლებში, საფრანგეთის დედოფალი 1515-1524 წლებში. ფრანსუა I-ის პირველი მეუღლე, ანრი II-ის დედა.
საქორწინო მოლაპარაკებები (1501-1505)
1501 წლის 10 აგვისტოს ლიონში ხელი მოეწერა საქორწინო კონტრაქტს კლაუდიასა და საღვთო რომის მომავალ იმპერატორ კარლ ჰაბსბურგს შორის. ხელშეკრულების მიხედვით, ბრეტანი უერთდებოდა არა საფრანგეთს არამედ ესპანეთს (რადგან კარლის მშობლები ესპანეთის მმართველები იყვნენ). 1504 წელს ბლუაში დაიდო კიდევ ერთი ხელშეკრულება. თუმცა მას შემდეგ რაც საფრანგეთმა გენუა, ოსტია და მილანი დაიპყრო, საქორწინო კონტრაქტი გაუქმებულად გამოცხადდა. ამრიგად ლუი XII-მ თავისი მომავალი მძახლები და ევროპის უძლიერესი მონარქები გადაიმტერა. მალე ლუი ძალიან დაავადდა და მემკვიდრეზე ანერვიულდა, რადგან იცოდა, რომ ფრანგები მის ქალიშვილს ტახტზე ძლიერი ქმრის გარეშე არ დასვავდნენ.
საფრანგეთის დედოფალი (1515-1524)
ამდენი გაუთავებელი ორსულობისა და მშობიარობის გამო კლაუდიას სხეული დაუზიანდა, მას ჰქონდა სქოლიოზი და ხერხემლის პრობლემები, მაშინ როცა მისი ქმარი ათლეტური აღნაგობის იყო. ექიმებმა მას დაორსულება აუკრძალეს, რადგან ეს დამღუპველად მოქმედებდა მასზე. როგორც სამეფო კარის მკურნალმა განაცხადა ამდენი დატვირთვის გამო მას პრობლემები ჰქონდა მარცხენა თვალზე. ამ ყველაფერმა კი გამოიწვია ის, რომ ფრანსუამ საყვარელი გაიჩინა ფრანსუაზ დე ფოქსის სახით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალუები კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები კატეგორია:ბრეტანის ჰერცოგინიები კატეგორია:დაბადებული 1499 კატეგორია:გარდაცვლილი 1524 კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივლისი კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები კატეგორია:მილანის ჰერცოგინიები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ბრეტუშენი
ბრეტუშენი (Brătuşeni) — სოფელი მოლდოვაში, ედინეცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 175 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 823 ადამიანს შეადგენდა.
ქურქენდი (შარურის რაიონი)
ქიურქენდი  (Kürkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	876 კაცი.
ნესტორ კალანდაძე
ბიოგრაფია
1907 წელს აკაკი წერეთელთან ერთად თანამშრომლობდა ჟურნალში „ეკალი“ და „ოხუნჯი“, ასევე თანამშრომლობდა გაზეთ „შუამავალში“, ხოლო 1909 წელს „ჯოჯოხეთსა“ და „ეშმაკის სალამურში“. იყო „ეშმაკის მათრახის“ ფაქტობრივი რედაქტორი, მაგრამ ცენზურის თვალის ასახვევად ჟურნალს ხელს აწერდა ასოთამწყობი თ. ბოლქვაძე. შალვა შარაშიძესთან ერთად დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული იუმორისა და სატირის განვითარების საქმეში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო.
ოსმალეთის იმპერიის წარმოშობა
ოსმალეთის გაძლიერებასთან ერთად სუსტდებოდა ბიზანტიის იმპერია, რომელსაც დაცემის ხანა ოსმალეთის გაჩენამდე ჰქონდა დაწყებული და ოსმალეთის გაძლიერებამ, მისი რუქიდან გაქრობა უფრო მეტად დააჩქარა. თუმცა ყველაფრის მიუხედავად, ოსმალთა სულთანთათვის დიდი ხნის განმავლობაში აუღებელი რჩებოდა ბიზანტიის სატახტო ქალაქი კონსტანტინოპოლი, რომლის აღების მცდელობა მრავალჯერ ჰქონდათ ოსმალეთის სულთნებს, განსაკუთრებით ბაიაზიდ I-ს. კონსტანტინოპოლის აღებას ასეთი დიდი მნიშვნელობა იმიტომ ჰქონდა რომ, მისი აღებით ოსმალეთის სასულთნო იმპერიად ჩამოყალიბებდოდა და გახდებოდა აღმოსავლურ-დასავრული ურთიერთობების ცენტრში.
განვითარების პერიოდში ოსმალეთს ანარქიაც ახსოვს, რომელიც ბაიაზიდ I-ის დროს, თემურლენგის წინააღმდეგ გამართული ანგორის ბრძოლის შედეგად დაიწყო. თემურლენგმა ტყვედ წაიყვანა სულთან ბაიაზიდი და ამასთან ერთად, სულთნის ვაჟებმა ისედაც გაუბედურებული ოსმალეთი რამდენიმე ნაწილად გახლიჩეს და ერთმანეთს დაუწყეს ბრძოლა. იხ. ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა.
ბაიაზიდ I
ბაიაზიდ I აწარმოებდა დამპყრობლურ პოლიტიკას ანატოლიასა და ბალკანეთში. ტახტზე ასვლისთანავე დაიპყრო სერბია, 1393-1396 წლებში იბრძოდა ბულგარეთის დასაპყრობად და საბოლოოდ დაიპყრო კიდეც. ასევე, ანგორის ბრძოლამდე მოასწრო მაკედონიისა და თესალიის დაპყრობა. 1402 წლამდე რამდენიმეჯერ ჰქონდა კონსტანტინოპოლის აღების მცდელობა და მას ალყა შემოარტყა, თუმცა აღება მაინც ვერ მოახერხა.
ანგორის ბრძოლა
1402 წლის 28 ივლისი მისთვის საბედისწერო გამოდგა. სწორედ ამ დღეს გაიმართა ანგორის ბრძოლა თემურლენგის წინააღმდეგ. ანკარაში შესვლამდე თემურლენგს დაკავებული ჰქონდა სივასი. თავდაპირველად, ოსმალეთის არმიამ დიდი უპირატესობა მოიპოვა და ჩანდა, რომ ამ ბრძოლაში გამარჯვებულის ვინაობა უკვე გარკვეული იყო, მაგრამ სულთან ბაიაზიდს ანატოლიელმა ბეგებმა უღალატეს და გადავიდნენ მონღოლების არმიის მხარეს. ამ ღალატის გამო ოსმალეთის არმია დამარცხდა, ხოლო თემურლენგმა სასტიკად ააოხრა სრულიად ოსმალეთი და ტყვედ წაიყვანა სულთან ბაიაზიდი, რომელმაც მემკვიდრის დასახელება ვერ მოასწრო და ტახტი დაუტოვა ოთხ შვილს. ამ დღიდან დაიწყო ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა, რომელიც 1413 წლმდე გაგრძელდა.
ჟიულ სელესტინ ჟამენი
ადრეული წლები
ჟიულ სელესტინ ჟამენი დაიბადა 1818 წლის 24 დეკემბერს პარიზში. საშუალო განათლება მიიღო რეიმის კოლეჯში. შემდგომ მან სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში განაგრძო (1938), რომელიც დაასრულა 1841 წელს პირველი ხარისხის დიპლომით. ამ პერიოდიდან დაიწყო ჟამენმა მეცნიერული შემოქმედება.
ლეივა (ლა-რიოხა)
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ვლადიმერ გუბელაძე
1939 წელს სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში. 1940 წლიდან იყო საბჭოთა არმიის რიგებში. II მსოფლიო ომში გვარდიის ლეიტენანტმა გუბელაძემ თავი გამოიჩინა მდ. დნეპრის გადალახვისას 1943 წელის ოქტომბრის ოპერაციის დროს. დაიღუპა ბრძოლაში 1944 წელს. სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. მისი სახელობისაა ქუჩა ქალაქ ბაღდათში.
ნასირ ალ-დინ ტუსი
ცნობილია ნასირ ალ-დინ ტუსის დაახლოებით 150 ტრაქტატი და წერილი, რომელთაგან 25 დაწერილია სპარსულზე, ხოლო დანარჩენები არაბულ ენაზე. არსებობს აგრეთვე ტრაქტატი გეომანტიის შესახებ, რომელიც ტუსიმ დაწერა არაბულ და სპარსულ ენებზე, რითაც თავისი ოსტატობის დემონსტრირება მოახდინა. აღინიშნება, რომ ტუსი ბერძნულ ენასაც ფლობდა.
სანტო-დომინგო-დე-ლა-კალსადა
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ბელსკი (ბელორეცკის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 56  ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 82 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელორეცკი, რომელიც დაშორებულია 77 კმ-ით.
მდივანი (ოჯახი)
მდივნების ოჯახის შემადგენლობა:
ცენოლესტისებრნი
ცენოლესტისებრნი (Caenolestidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ცენოლესტების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9-14 სმ. აქვთ მოგრძო თავი, პატარა თვალები და ყურები, ხუთთითიანი კიდურები, ძალზრ პრიმიტიული თავის ტვინი. ოჯახში 7 სახეობაა, რომლებიც განეკუთვნებიან 3 გვარს: ეკვადორული (Caenolestes), პერუული (Lestores) და ჩილური (Rhyncholestes) ცენოლესტები. გავრცელებული არიან სამხრეთ ამერიკის დასავლეთით, სამხრეთ ვენესუელიდან სამხრეთ ჩილემდე. ბინადრობენ ტყის ზოლში, მთებში ადიან 4000 მეტრამდე. აქტიურნი არიან ღამით. იკვებებიან უხერხემლო ცხოველებით. მცირერიცხვოვანი არიან.
შაჰბულახი
შაჰბულახი (Şahbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	564 კაცი.
რუსიანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა მისი ჩრდილოეთ გვერდი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული, ჩრდილოეთ კედელი ჩაშლილია. სამხრეთ კედელი, ინტერიერში ერია კამარის ნანგრევები და ჩრდილოეთ კედლიდან ჩამოშლილი ქვები. ეკლესიის ჩრდილოეთ ნახევარში ნიადაგი დამჯდარია, რის გამოც შენობა დაძრულია და ოდნავ ჩრდილოეთითაა გადახრილი. მინაშენებიდან კედლების მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთიდან და დასავლეთიან. ორივე კარი გარედან მოზრდილი ქვით თარაზულადაა გადახურული, შიგნიდან კი შეისრულთაღოვანია. აღმოსავლეთით აფსიდში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია ოდნავ დადაბლებული პროპორციების კონქით. დარბაზი თითქმის კვადრატულია, დარბაზის გრძივი კედლების შუაში თითო მარტივი პილასტარია, რომლზეც კამარის საბჯენი თაღი იმპოსტების გარეშე იყო დაყრდნობილი.
ცერატოზავრი
ლიტერატურა
კატეგორია:ცერატოზავრისებრნი
კატალინა ნავარელი
უკანასკნელი წლები
1516 წელს ხუანმა და კატალინამ კვლავ სცადეს დაკარგული მიწების დაბრუნება მაგრამ ამაოდ. სწორედ ამ ბრძოლაში, 1516 წლის 17 ივნისს დაიღუპა ხუანი. დედოფალმა კატალინამ გამოიგლოვა ქმარი და ერთი თვის შემდეგ დაკრძალა.
ბელენ-დე-ანდაკიესი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დაუთ იულტი
ბიოგრაფია
დაუთ იულტი დაიბადა 1893 წლის 6 აპრილს (ახალი სტილით 18 აპრილს) სოფელ იულტისოვოში ღარიბი გლეხის ოჯახში. სწავლობდა მშობლიური სოფლის და საროჩინსკის მედრესეებში. მუშაობდა მასწავლებლად სოფელ იულტიევოში.
ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები
ბულგარეთში გაუქმებულია სამხედრო სამსახურში სავალდებულო გაწვევა და შეიარაღებული ძალები მთლიანად საკონტრაქტო სამსახურზეა გადასული.
ალექსანდრე ბერაია
ალექსანდრე ბერაია (დ. 8 მაისი, 1929 — გ. 10 მარტი, 2001) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
ზელენოგორსკის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია
პირველი ეკლესია
1907 წლის 5 დეკემბერს ხის ეკლესია დაიწვა. ტაძრად გადააკეთეს მის პირდაპირ მდებარე დურდინების საზაფხულო აგარაკი. დროებითი ეკლესია აკურთხეს 1908 წლის 21 თებერვალს.
ქვის ტაძრის მშენებლობა
1914 წლის 19 ოქტომბერს აკურთხეს მცირე ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე. 1915 წლის 9 აგვისტოს კი მეორე ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
1924 წელს ეკლესიამ გადაიტანა ქარიშხალი და წყალდიდობა, რის შედეგადაც ძალიან დაზარალდა. 1925 წელს ახლადგარემონტებულ ეკლესიაში ხანძარი გაჩნდა, დაიწვა საკურთხევლის ნახევარი.
1990 წლის 12 აგვისტოს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ საზეიმოდ აკურთხა ტაძარი. 1994 წლის 15 მაისს მარცხენა ეგვტერი აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო მარჯვენა ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე - 1995 წლის 26 თებერვალს.
სუპრუნოვის წისქვილის კანტორა
სუპრუნოვის წისქვილის კანტორა (Контора мельницы И. А. Супрунова) — გარემონტებული შენობა დონის როსტოვში (როსტოვის ოლქი, რუსეთი). მდებარეობდა ბუდიონოვსკის პროსპექტზე (სახლი 33, სხვა წყაროებით სახლი 35 .). აღნიშნული ნაწილი დონის როსტოვის ისტორიულ ცენტრს განეკუთვნება. სუპრუნოვის წისქვილის კანტორა აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. შენობას გააჩნია ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. კონკრეტულ ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია, როგორც ძმები ელიცერების წისქვილი - პირველი მფლობელების სახელის მიხედვით.
მეწ-აირუმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
წიწმატიანის სერის ნამოსახლარი
მეორე ნამოსახლარი (სიგრძე - 120 მეტრი, სიგანე შუა წელში 80 მეტრამდე) პირველისგან აღმოსავლეთით 300-350 მეტრზე მდებარეობს. მას ორი განიერი და შედარებით ვიწრო ერთი თხრილი შემოსდევს. სამივე თხრილი აღმოსაველთ თხემზე მთავრდება. წრიული (პერიმეტრი - 15-20 მეტრზე) ჩავარდნებით. ღელეების შორის ფერდობზე, რომლებიც მდინარე ივრისკენაა დაქანებული, კარგად ჩანს ზღუდის გარე, ტერასული დასახლების კვალი, ასეთივე დასახლება ჩანს ნამოსახლარის აღმოსავლეთ მონაკვეთში, სერის გაგრძელებაზე. მესამე წრიული ფორმის ნამოსახლარი (სიგრძე - 100 მეტრი, სიგანე - 60 მეტრი) მდებარეობს მეორის აღმოსავლეთით 2-2,5 კილომეტრზე, შემოსდევს ერთი ხელოვნური თხრილი. სარწყავი არხის მშენებლობისა და სხვადასხვა დროს ამოღებული ორმოების გამო, ძეგლის სამხრეთი მხარე (ძეგლის 1/4 ნაწილი) მთლიანად განდგურებულია.
ოთხივე ნამოსახლარზე ზედაპირული მასალა ძალიან მწირია. მოპოვებულია თიხის რამდენიმე ჭურჭლის ფრაგმენტი.
შაჰრიარი (შარურის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
მარგარიტა დე ვალუა (1523-1574)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1523 კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1574 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები კატეგორია:სავოიის ჰერცოგინიები
სარმის მღვიმე
სარმის მღვიმე აღმოაჩინა და პირველად შეისწავლა 1990 წელს ჩატარებული ექსპედიციის დროს ირკუტსკელმა სპელეოლოგმა სერგეი შიპიცინმა. თავდაპირველად მღვიმე გამოიყურებოდა როგორც კლდეში არსებული პატარა ხვრელი ჰაერის ძალიან ძლიერი წევით. მღვიმეს უწოდეს სარმა. სარმა — არის ძლიერი ქარი, რომელიც პერიოდულად უბერავს ბაიკალის ტბაზე. მისი სიჩქარე შეადგენს 40-50 მ/წმ-ში. მღვიმე იმთავითვე შეისწავლეს 250 მ სიღრმემდე. 1999 წელს კრასნოიარსკელმა სპელეოლოგებმა შეისწავლეს მღვიმის ახალი შტო, რომლის სიგრძე შეადგენს 100 მ-ს. 360 მ სიღრმეზე სპელეოლოგებმა აღმოაჩინეს ეხი, რომელსაც უწოდეს „ვიმპელი“. 2000 წელს კრასნოიარსკელმა და ირკუტსკელმა სპელეოლოგებმა ერთობლივი ექსპედიციის დროს აღმოჩინეს დიდი ჭა ჩემპიონი, რომლის სიღრმე 250 მ აღწევს. მომდევნო წელს, იმავე შემადგენლობით ჩატარებული ექსპედიციის დროს მღვიმე შეიწავლეს 1540 მ სიღრმემდე. 2012 წლის აგვისტოში პაველ რუდკოს ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა სპელეოლოგიურმა ექსპედიციამ მიაღწია მღვიმის ახალ ნიშნულს — 1830 მ-ს.
სამანიშვილის დედინაცვალი (1977 წლის ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1977 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ელდარ შენგელაიას ფილმები
ტელეცი
ბიზანტიელი ისტორიკოსების, ნიკიფორესა და თეოფანეს ცნობით, ტელეცი ხელისუფლებაში აჯანყების შედეგად მოვიდა. ძველი მმართველობისა და ძველი დინასტიის მომხრეები ჩანან ქვეყნის სლავური მოსახლეობა. ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ტელეცმა სლავების უდიდესი ნაწილი ბითინიაში გადაასახლა, სადაც 688-689 წლებში იუსტინიანე II-მ უკვე გადაასახლა ისინი.
დუმბირა
ტრადიციის მიხედვით, დუმბირა ბაშკირელი მეზღაპრის — სესენის საკრავი იყო. მისი აკომპანიმენტით კითხულობდნენ ეპიკურ ზღაპრებსა და კუბაირებს. დუმბირა სიგრძით 800 მმ-ია, აქვს სამი სიმი, კორპუსი მზადდება ხისგან.
სქოლიო
კატეგორია:სიმებიანი საკრავები
ვილიალობარ-დე-რიოხა
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ტრანზიცია (ტრანსსექსუალური)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
სექსუალური ქცევა
სექსუალური ქცევა — ინდივიდის ქცევა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ მისი გარკვეული სქესისადმი მიკუთვნებულობა. ძირითადად ეს არის ნიშანდობლივი ქცევები, დამყარებული განსხვავებებზე გარეგნობაში, ტანსაცმელში, ქცევის მანერაში, ჟესტების სისტემაში, მეტყველების მანერაში. სექსუალური ქცევა არ წარმოადგენს ერთხელ და სამუდამოდ დასწავლილ ქცევის მოდელს. ის არის გარკვეული როლების ნაკრები, რომელიც გამუდმებით იცვლება. საზოგადოების მხრიდან სექსუალური ქცევისადმი წაყენებულ მოთხოვნებს აქვს სქესობრივი და ასაკობრივი დიფერენციაცია. ბევრი რამ, რაც დასაშვებია მამაკაცებისთვის, აკრძალულია ქალებისთვის, და პირიქით. ასეთ ორმაგ ნორმებს „ორმაგი სტანდარტი“ ეწოდება. „ორმაგი სტანდარტის“ მოთხოვნები იგრძნობა ადრეული ასაკიდან როგორც საერო, ისე რელიგიურ ცხოვრებაში. სექსუალურ ქცევაზე გავლენას ახდენს ასაკობრივი ნორმებიც. ის, რაც მისაღებია ბიჭისთვის, სრულიად მიუღებელია ზრდასრული მამაკაცისთვის და ა.შ. სხვადასხვა სქესობრივ როლს სექსუალური ქცევის მიმართ სხვადასხვა მოთხოვნა აქვს. მაგალითად, მშობლის როლი მოითხოვს სრულიად განსხვავებულ თვისებებს, ვიდრე სექსუალური ან პროფესიული როლები. სქესობრივი ქცევა ყველაზე მკაფიოდ ვლინდება ოჯახურ და სექსუალურ როლებში, გაცილებით ნაკლებად ეხება პროფესიულ როლს, თუმცა სულ ცოტა ხნის წინ პროფესიული არჩევანი დიდწილად განპირობებული იყო ადამიანის სქესით. სქესობრივი ქცევის მიმართ სხვადასხვა სქესობრივი როლების მოთხოვნების შეუფასებლობას მივყავართ გაუმართლებელი სიტუაციების წარმოშობისაკენ, როდესაც, მაგალითად, ჩაცმის მანერის მიხედვით მსჯელობენ სექსუალურ ორიენტაციაზე, ან პროფესიული თვისებებიდან გამომდინარე აკეთებენ დასკვნებს ოჯახური ცხოვრების შესახებ.
კარტახენა-დელ-ჩაირა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ილია მგელაძე
ილია ბეჟანის ძე მგელაძე, ქოროღლი (დ. 1875, შემოქმედი — გ. 6 სექტემბერი, 1921) — ქართველი რევოლუციონერი.
თეთრი ქვების გორასამარხები
აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. არქეოლოგიური სამუშაოები ტარდებოდა სხვადასხვა დროს. 1989 წელს გაითხარა ადრეული ბრინჯაოსხანის,  მიწაყრილიანი გორასამარხი. მას ნატეხი ქვებისგან შედგენილი წრე შემოუყვებოდა. ყრილის ცენტრის ქვეშ აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელის მრავალი ფრაგმენტი. გორასამახის დასაკრძალავ დარბაზში ჩაშვებული იყო მძარცველების მიერ დაზიანებული ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის სამარხში.
ელი გოლდინგი
პირადი ცხოვრება
2012 წელს ელიმ განაცხადა ბროსტეპ-მუსიკოსთან, Skrillex-თან ურთიერთობაზე. მათი ურთიერთობა დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგანაც სსხვადასხვა კონტინენტზე ცხოვრება და დატვირთული სამუსიკო კარიერა მათ შეხვედრის საშუალებას არ აძლევდა.
Ardipithecus kadabba
Ardipithecus kadabba — სამეცნიერო საკლასიფიკაციო სახელი, ეწოდა განამარხებულ სახეობას, რომელიც ცნობილი გახდა 1997 წელს აღმოჩენილი ქვედა ყბის კბილებისა და რამდენიმე ჩონჩხის ძვლის  წყალობით. თავდაპირველად მიიჩნეოდა, რომ იყო 5.8-5.2 მილიონი წლის წინანდელი, ხოლო შემდეგ დადგინდა, რომ ის 5.77-5.54 მილიონი წლისაა. პირველადი აღწერების თანახმად, ნამარხი ახლოს დგას შიმპანზეებისა და ადამიანების საერთო წინაპართან. მათი განვითარების ხაზები ითვლება, რომ ერთმანეთს გაემიჯნა 6.5-5.5 მილიონი წლის წინ. მიჩნეულია, რომ არის არდიპითეკუს რამიდუსის „სავარაუდო ქრონოსახეობა“ (ე.ი. წინაპარი). თავდაპირველად მას განიხილავდნენ, როგორც ა. რამიდუსის ქვესახეობას, მაგრამ 2004 წელს ანთროპოლოგებმა: იოჰან ჰაილი-სელასიემ, ჯენ სუვამ და ტიმატი დუგლას უაითმა გამოაქვეყნეს სტატია, რომელშიც მათ, ეთიოპიაში აღმოჩენილი ქვედა ყბის კბილების საფუძველზე, არ. კადაბა ქვესახეობიდან დამოუკიდებელი სახეობის დონეზე აიყვანეს.
გიორგი გუბლია
მინი|გიორგი გუბლია. გიორგი კონსტანტინეს ძე გუბლია (დ. 21 მაისი, 1928, სოფ. ყულანურხვა, ახლანდ. გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 ნოემბერი, 2019 ) — აფხაზი მწერალი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:აფხაზი მწერლები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ლადიკო დოლიძე
ლადიკო დოლიძე (დ. 1858, ასკანა — გ. 1921) — ქართველი სახალხო მომღერალი, ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.
აზიური თამაშები
გაფართოება
2010 წელს კრიკეტი პირველად შევიდა აზიურ თამაშებზე.
ელ-დონსელიო
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 732 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.027 კმ²-ია.
ძმა (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:თეიმურაზ ბაბლუანის ფილმები
სორაკინი
სორაკინი (Zorraquín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ესკარაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 90 კაცი (2020 წ.).
ცისფერი მთები
ცისფერი მთები (Blue Mountains) — მთები ავსტრალიაში, დიდი წყალგამყოფი ქედის ნაწილი (ახალი სამხრეთ უელსის შტატი). ცისფერი მთები ბრტყელთხემიანია, აქვს ფლატოვანი და ძლიერ დანაწევრებული კალთები. სიმაღლე 1360 მ-მდე. კოქსის ღრმა ხეობით იყოფა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილად. აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით. არის რელიეფის კარსტული ფორმები. შემოსილია ევკალიპტის ტყითა და სავანით. ხეობებში ხისებრი გვიმრის რაყეებია.
სირიუსის საქმე
ქმედების შემადგენლობა
გერმანიის უზენაესი სასამართლო ქმედების შემადგენლობას შემდეგნაირად აღწერს: 1973 ან 1974 წელს განსასჯელმა დისკოთეკაზე გაიცნო 1951 წელს დაბადებული ჰ., რომელიც მაშინ ჯერ კიდევ არადამოუკიდებელი და კომპლექსებით დატვირთული გოგონა იყო. მან თავისზე ოთხი წლით უფროს განსასჯელთან დაამყარა მჭიდრო მეგობრობა, სადაც სქესობრივი კონტაქტი არ იყო მნიშვნელოვანი. ურთიერთობის ძირითადი ფორმა იყო ფსიქოლოგიასა და ფილოსოფიაზე გამართული დისკუსიები, რომლებიც წარიმართებოდა შეხვედრების დროს (რამდენიმე თვის შუალედებით) და უფრო ხშირად — სატელეფონო საუბრებით, რომლებიც ხშირად რამდნეიმე საათის განმავლობაში გრძელდებოდა. დროთა განმავლობაში განსასჯელი გახდა ჰ-ის მასწავლებელი და მრჩეველი ყველა ცხოვრებისეულ საკითხში. განსასჯელი ყოველთვის მზად იყო ჰ-ისთვის, ხოლო ეს უკანასკნელი ბრმად ენდობოდა და სჯერდა მისი.
მას შემდეგ, რაც განსასჯელი კვლავ დარწმუნდა გოგონას რწმენაში, შეიმუშავა გეგმა მისი ნდობის გამოყენებით მატერიალური გამორჩენის კიდევ ერთხელ მისაღებად. განსასჯელმა ჰ-ს განუმარტა, რომ ერთ წითელ ოთახში ჟენევის ტბასთან უკვე მზად იყო მისთვის ახალი სხეული და ძველ სხეულთან გაომშვიდობების შემდეგ მისი სული ამ სხეულით ხელოვანად გარდაისახებოდა. მას ახალ ცხოვრებაშიც სჭირდებოდა ფული, ამიტომ საჭირო იყო დაზღვევის ხელშეკრულების გაფორმება 250 000 გერმანული მარკის (უბედური შემთხვევისას — 500 000 გერმანული მარკა) ოდენობით. ჰ-მა, განსასჯელის რჩევის შესაბამისად, გააფორმა დაზღვევის ხელშეკრულება. დაზღვევა დაიწყო 1979 წლის 1 დეკემბერს. თვიური სადაზღვეო პრემია შეადგენდა 587,50 გერმანულ მარკას. განსასჯელს გოგონამ გადასცა აგრეთვე ნაღდი ფული 4 000 გერმანული მარკის ოდენობით; როგორც განსასჯელმა მას აუხსნა, ეს თანხა დასჭირდებოდა ჟენევის ტბასთან ახალ სხეულში გაღვიძებისთანავე საწყისი კაპიტალისათვის. სადაზღვეო თანხის გადახდის გადადება შესაძლებელი იყო.
გადაწყვეტილების დასაბუთება
სირიუსის საქმეში მთავარი კითხვა მგდომარეობს შემდეგში: სახეზეა მხოლოდდამხოლოდ წაქეზება და დახმარება თვითმკვლელობის მცდელობაში, რაც გერმანიის კანონმდებლობით დასჯადი არაა, თუ განსასჯელმა სცადა დანაშაულის სხვისი მეშვეობით ჩადენა და, შესაბამისად, არის თუ არა იგი შუალობითი ამსრულებელი.
განსასჯელს არ უცდია ჰ-ის დარწმუნება, რომ სიცოცხლეს გამოსალმებოდა სიკვდილის შემდეგ ტრანსცენდენტულ არსებობაში გადასასვლელად. ნაცვლად ამისა, მან იგი დაარწმუნა, რომ მისი სიცოცხლის გაგრძელება შესაძლებელი იყო ახალ სხეულში. მან იგი შეაცდინა სიკვდილის არაშემთხვევითობის შესახებ და ამ შეცდომის დახმარებით აღმოფხვრა ცნობიერება და ნება მომხდარისა, რასაც გოგონას სიკვდილი უნდა გამოეწვია. ამდენად განსასჯელი გერმანიის უზენაესი ფედერალური სასამართლოს განმარტებით იყო განზრახ მკვლელობის მცდელობის ამსრულებელი ცოდნაზე ბატონობის გზით, რის შედეგადაც მან მსხვერპლი თავისავე წინააღმდეგ მიმართულ იარაღად აქცია. ამავე დროს სამართლებრივად არაფერს ცვლის ის ფაქტი, რომ წინადადებები, რომლებსაც გოგონა წამოეგო, სრულიად დაუჯერებელი იყო.
ერსე (ესპანეთი)
ერსე (Herce) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის არნედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,21 კმ². მოსახლეობა — 330 კაცი (2020 წ.).
ალისფერი კვალი
ისტორიამ და მისმა მთავარმა გმირებმა მცირე ყურადღება მიიქციეს პირველი გამოჩენისას. მხოლოდ 11 სრული ასლი ჟურნალისა, რომელშიც ისტორია პირველად გამოჩნდა, „Beeton “-ის საახალწლო ყოველწლიური გამოცემა 1887 წლისთვის, როგორც ცნობილია, არსებობს დღესითვის და აქვს მნიშვნელოვანი ფასი. იმის მიუხედავად, რომ კონან დოილმა დაწერა 56 პატარა ისტორია ჰოლმსის პერსონაჟით, „ალისფერი კვალი“ არის ერთ-ერთი ოთხი სრულმეტრაჟიანი რომანიდან. რომანს მოჰყვა „ოთხთა ნიშანი “, რომელიც გამოქვეყნდა 1890 წელს. „ალისფერი კვალი“ იყო პირველი დეტექტიური ნამუშევარი, რომელმაც გამადიდებელი შუშა საგამოძიებო იარაღად აქცია.
კარლ ბრანტინგი
ბიოგრაფია
პრემიერ-მინისტრმა ბრანტინგმა შვედეთი ერთა ლიგაში შეიყვანა და მის შემადგენლობაში დელეგატი პირადად იყო. კითხვაზე, უნდა გადაეცეს თუ არა ალანდის კუნძულები შვედეთს რუსეთიდან ფინეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მან  ერთა ლიგას მიანიჭა უფლებამოსილება ამ საკითხის გადასაწყვეტად. მას მიენიჭა ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში 1921 წელს ერთა ლიგაში მუშაობისთვის, პრემია გაიზიარა ნორვეგიელ კრისტიან ლუს ლანგესთან.
აფხაზეთის კულტურა
ისტორია
შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე ქართველური ტომების დასახლება ძვ. წ. VI-V ათასწლეულებში ივარაუდება, ხოლო კერძოდ აფხაზეთის ტერიტორიაზე ადამიანის ცხოვრების კვალი არქეოლოგიურად დადასტურებულია ქვედა პალეოლითის პერიოდიდან (იაშთხვას ნამოსახლარი).[1] უკვე ძვ. წ. IV ათასწლეულიდან აფხაზეთში განვითარებული იყო არა მხოლოდ მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა, არამედ მეცხოველეობა, კერამიკის წარმოება, ქვის, სპილენძისა და ბრინჯაოს დამუშავება. ძვ. წ. II ათასწლეულიდან შემორჩენილია მრავალი დოლმენი. ანტიკურ ხანამდე ამ ტერიტორიაზე მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა გვაუწყებს, რომ აქ არსებობს საერთო კოლხური, ე. ი. ქართველური კულტურა. ამ დიდი კულტურის შიგნით, სპეციალისტთა დასკვნით, გამოიყოფა ცალკეული რეგიონალურ-ლოკალური ვარიანტები, მაგრამ მთლიანობაში ის კოლხური კულტურაა.
ანტიკური ხანა
ანტიკური წყაროების მიხედვით ძვ. წ. VI - I სს. თანამედროვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მიწა-წყალი მთლიანად მოქცეულია კოლხეთის სამეფოს შემადგენლობაში. სწორედ ამ პერიოდში ანტიკურმა საბერძნეთმა მოახდინა შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროს და მათ შორის აფხაზეთიის მაშინდელი ტერიტორიის ოკუპირება, რის შემდეგაც ეს ადგილი თავის ძირითად სავაჭრო ცენტრად აქცია და დააარსა ისეთი ახალშენები, როგორებიცაა: დიოსკურია, გიენოსი, ტრიგლიტი, პიტიუნტი და სხვები. ძვ. წ. I სს-ებში კოლხეთის სამეფო დასუსტებასა და ნგრევას იწყებს, სწორედ ამ ფონზე აფხაზეთის ტერიროიაზე ჩნდებიან, ჯერ კიდევ დაუდგენელი წარმომავლობის მქონე აფშილები და აბაზგები. ამის შემდეგ აბაზგებითა და აფშილებით დასახლებული აფხაზეთის დიდი ნაწილი ლაზთა დაქვემდებარებაში გადადის და გარკვეული პერიოდი მის ვასალობას ინარჩუნებს. საბოლოოდ ძველი კოლხეთის ნანგრევებზე აღმოცენდა ახალი სახელმწიფო ეგრისი, რომელიც თავის მხრივ აერთიანებდა დანაწევრებულ სამეფოებს ერთ დიდ სახელმწიფოში.
აფხაზური ლიტერატურა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში
მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ აფხაზური ლიტერატურა კიდევ უფრო განვითარდა. წინა თაობების მწერლებს შეუერთდნენ ახალგაზრდები. მათ დაამკვიდრეს ახლებური ხერხები. ამ პერიოდში მუშნი ლასურიამ აფხაზურ ენაზე ხელახლა თარგმნა შოთა რუსთაველის პოემა “ვეფხისტყაოსანი”, რისთვისაც მას მიენიჭა შოთა რუსთაველის პრემია. ითარგმნა აგრეთვე ქართული კლასიკური და თანამედროვე ლიტერატურის თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი ნიმუში იაკობ ცურტაველის “შუშანიკის წამებიდან” მოყოლებული XX საუკუნის ქართველ მწერალთა ნაწარმოებების ჩათვლით.
აფხაზური ფოლკლორის აღწერა
პოლიფონია არის განმასხავებელი სახასიათო ნიშანი აფხაზური ფოლკლორული სიმღერისა. ჩვეულებრივ, ტენორი იწყებს სიმღერას და სხვა მომღერლები შემდეგ ნელ-ნელა ერთვებიან, რომლებიც დაბალ რეგისტრში ასრულებენ იმავე მელოდიას. გამორჩეული ფაქტია ის, რომ არც ერთი ფოლკლორული სიმღერა არ არის შექმნილი ქალთა მიერ, გარდა აფხაზური იავნანისა და სამგლოვიარო სიმღერებისა. ყველაზე ძველი სიმღერები უკავშირდება ნადირობასა და მსგავს რიტუალებს. შედარებით ახალი სიმღერები კი ადიდებენ კერძო ფოლკლორულ გმირებს: ხაძჰარათ კაჰბა, სალუმან ბგაჟბა და სხვა. დღესდღეობით ცნობილია უამრავი სხვადასხვა რიტუალური სიმღერების სერიები, რომლებიც ტარდებოდა ერთგვარ წესჩვეულებად, დაჭრილი ადამიანის ტანჯვის შესამსუბუქებლად. აფხაზური ტრადიციული სამგლოვიარო და წრიული ცეკვის სიმღერები არის ძალიან შთამბეჭდავი და ექსპრესიული. აფხაზური ტრადიციული ქორწილი თეატრალური წარმოდგენებისაგან შედგებოდა, რომელსაც თან ახლდა კონკრეტული სიტუაციისათვის შესაფერისი ცეკვები და სიმღერები.
მუსიკა და ცეკვა
ცეკვა არის ყველაზე გავრცელებული და პოპულარული ფორმა ფოლკლორული პერფორმანსისა აფხაზეთში. აფხაზეთში არის რამდენიმე ცეკვის პროფესიული სასწავლებელი და ასევე რამდენიმე ქორეოგრაფიული სტუდია სპეციალურად ბავშვებისათვის, რათა დაეუფლონ აფხაზური ცეკვის ხელოვნებასა და კულტურას. სხვადასხვა ცეკვის დასები ასრულებენ ფოლკლორულ ცეკვებს, სარიტუალო ცეკვებს, ხანჯლებითა და ჩადრებით (ტრადიციული სამოსი მაღალი, კვადრატული ფორმის მკლავები) და ტრადიციულ კავკასიურ ცეკვებს.
ალექსანდრე მახარაძე (რევოლუციონერი)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1920 კატეგორია:ბახვში დაბადებულები კატეგორია:ბოლშევიკები
კოლომბოს ოლქი
კოლომბოს ოლქი (කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය, கொழும்பு மாவட்டம்) — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კოლომბო.
არტაბასდოსი
არტაბასდოსი ან არტავასდოსი (Ἀρτάβασδος ან Ἀρταύασδος; სომხ. Արտավազդ, არტავაზდ, არტავაზტ; ლათინიზებული, როგორც არტაბასდუსი) — სომხური წარმოშობის გენერალი, რომელმაც მიიტაცა ბიზანტიის საიმპერატორო ტახტი 741 ან 742 წლიდან 743 წლის ნოემბრამდე. მისი მმართველობა წარმოადგენდა უზურპაციას კონსტანტინე V-ის წინააღმდეგ, რომელმაც შეინარჩუნა კონტროლი მცირე აზიის რამდენიმე თემზე. საბოლოოდ კონსტანტინე V-მ დაამარცხა არტაბასდოსი და კონსტანტინოპოლში შევიდა. უზურპატორი იმპერატორი და მისი ვაჟი შეიპყრეს და საჯაროდ დააბრმავეს, შემდეგ კი ქალაქის გარეუბანში მდებარე მონასტერში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა კიდევაც. მისი გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია.
ალესჰაუზენი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები