cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ძოგჩენი
ძოგჩენის სწავლება
ეს თავდაპირველად სუფთა მდგომარეობა არის საწყისად დამახასიათებელი თითოეული ცოცხალი არსებისთვის (ბუდას, ბოდჰიჩიტას მდგომარეობა). არაა მოქცეული დროსა და სივრცის ფარგლებში, ყველა ცოცხალი არსების შუაგულია.
.lu
რესურსები ინტერნეტში
lu კატეგორია:კომუნიკაციები ლუქსემბურგში
კადიროვო (დუვანის რაიონი)
კადიროვო  (Ҡәҙер; Кадырово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 400 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 83 კმ-ით.
.lv
რესურსები ინტერნეტში
lv კატეგორია:კომუნიკაციები ლატვიაში
Toppdomän
Tour de France Soundtracks
პრომო ვერსია
ალბომის პრომო-გამოცემა განსხვავდება ჩვეულებრივი ვერსიისგან. კომპოზიციის Régéneration ხანგძლივობაა 2:05. ოდნავ შეცვლილია მოდულირება Tour de France Étape 3-ში.
სინგლები
ამ სინგლებზე შეტანილი ვერსიები განსხვავდება ალბომის ვერსიებისგან
სქოლიო
კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები კატეგორია:2003 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:Astralwerks-ის ალბომები
Lordomyrma leae
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბოდიჩიტა
thumb ბოდჰიჩიტტა (სანსკ. बोधिचित्त ბოდჰიჩიტტა „გამოღვიძებული ცნობიერება“; ტიბ. བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ჯანგჩუბ ჩისემ/ბჲანგ ჩუბ კჲი სემს; ჩინ. 菩提心 ფუტიჰსინ; იაპ. 菩提心 ბოდაიშინ; ვიეტ Bồ-đề tâm) - მაჰაიანური ბუდიზმის ფილოსოფიურ-მსოფლმხედველობითი საფუძველი დოქტრინა, რ-იც ქადაგებს ყველა ცოცხალი არსების სიყვარულს; ბოდჰისატტვების მსახურობა ყველა ცოცხალი არსების რეინკარნაციის ციკლისგან სახსნელად.
„ბოდჰიჩიტტა“ ბუდათა სწავლების მთავარი აზრია, ბოდჰი ნიშნავს სრულ გასხივოსნებას, ხოლო ჩიტტა - ცნობიერებას, გონებას. ბოდჰიჩიტტა სიტყვასიტყვით არის „გამოღვიძებული ცნობიერება“.
ბოდჰიჩიტტას მანტრა
„ბოდჰიჩიტტას განვითარება“
ბუსკერუდი
მუნიციპალიტეტები
ბუსკერუდი იყოფა 21 მუნიციპალიტეტად. ესენია:
პალმასი (ტოკანტინსი)
ისტორია
ერთი წლის შემდეგ, რაც ტოკანტინსის შტატი გამოეყო გოიასის შტატს (1988 წლის კონსტიტუციის თანახმად) დაიწყო ქალაქ პალმასის მშენებლობა. 1989 წლის 20 მაისს ოფიციალურად დაიწყო ქალაქის მშენებლობა. 1990 წლის 1 იანვრიდან პალმასი ტოკანტინსის შტატის დედაქალაქია. 1991 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 25 ათ. კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები
ჯონ ჯონსი
ადრეული კარიერა
საბოლოოდ მისი ბოლო ბრძოლა MMA-ში დასრულდა იმით, რომ ჯონსმა მოისეს გებინი ნახევრად მძიმე წონის კატეგორიაში ჩემპიონის ტიტული მოიგო, თუმცა ეს არაფერი იყო იმასთან შედარებით, რაც ბრძოლის მერე მას შესთავაზეს - მან მიიღო UFC-ისგან კონტრაქტი. რაც შეეხება ამ ბრძოლას, მან მე-2 რაუნდში გათიშა მეტოქე.
ქამრის დაცვა
მისი პირველი ქამრის დაცვა მოხდა 2011 წლის 6 აგვისტოს UFC 133-ის დროს, რომელიც თავდაპირველად მის ყოფილ მეგობარს და ყოფილ თანაგუნდელთან რაშად ევანსის წინააღმდეგ იგეგმებოდა, მაგრამ ჯონსმა ხელის ტრავმა მიიღო, სადაც გაცხადებული იყო, რომ ამის განკურნვა გარკვეულ დროს დაიკავებდა, თუმცა ექიმების დახმარებით მან განკურნება მალე მოახერხა. საბოლოოდ კი პირველად ქამრის დაცვა მოუწია 2011 წლის 24 სექტემბერს ქუინტონ "რამფეიჯ" ჯექსონის წინააღმდეგ UFC 135-ზე. ჯონსმა გამარჯვება მოიპოვა მეოთხე რაუნდის 1:14 წამზე, როდესაც ჯექსონი მას დანებდა.
არტურო უმბერტო ილია
არტურო უმბერტო ილია (Arturo Umberto Illia Francesconi; დ. 4 აგვისტო, 1900, ბუენოს-აირესი — გ. 18 იანვარი, 1983, კორდოვა) —  არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1963–1966 წლებში თანამდებობა ეკავა 1963 წლის 12 ოქტომბრიდან, 1966 წლის 28 ივნისამდე.
სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა
საერთაშორისო ხელოვნება
1904 წელს მუზეუმში აზიური ხელოვნების კოლექციის შეგროვება დაიწყეს. კოლექციაში მთელი რეგიონის ნამუშევრებია შესული, რომლებიც წინამოდერნულ იაპონურ ხელოვნებაზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ინდოეთისა და ახლო აღმოსავლეთის ხელოვნებაზეა ფოკუსირებული. გალერეაში ავსტრალიის მასშტაბით ერთადერთი მუდმივი აზიური ხელოვნების გამოფენაა მოწყობილი.
ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი
ბიოგრაფია
მისი 1789 პამფლეტი (თავისუფალი ბუკლეტი) რა არის მესამე ქონება? გახდა რევოლუციის მანიფესტი, რომელიც 1789 წლის ივნისში ეროვნულ ასამბლეაში გენერალური დირექტორების ტრანსფორმირებაში დაეხმარა. მას დირექტორიაში შესთავაზეს პოზიცია, მაგრამ უარი თქვა.მან ასევე დაწერა ტერმინი „სოციოლოგია“, რომელიც იყო გამოუქვეყნებელი ხელნაწერი, რითაც მნიშვნელოვანი თეორიული წვლილი შეიტანა სოციალური მეცნიერების განვითარებაში. ტერმინი კვლავ ორმოცდაათი წლის შემდეგ ფილოსოფოსმა ოგიუსტ კონტიმ გამოიყენა საზოგადოების მეცნიერების შესახებ, რომელიც ცნობილია ინგლისურში, როგორც სოციოლოგია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1748 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1836 კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია კატეგორია:საფრანგეთის პოლიტიკოსები
კალმაში (დუვანის რაიონი)
კალმაში  (Ҡалмаш; Калмаш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
რაჩის თემი
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა I ყრილობა
1989 წლის 14 აპრილს, სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს 1988 წლის 1 დეკემბრის დადგენილების შესაბამისად სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა, სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა ყრილობა დაინიშნა 1989 წლის 25 მაისს ქალაქ მოსკოვში.
სხდომები
ყრილობა გახსნა ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავჯდომარემ ვ. ორლოვმა. მან ცენტრალური საარჩევნო კომისიის სახელით მიულოცა დეპუტატებს სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოში არჩევა.
Lordomyrma punctiventris
Lordomyrma punctiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ყირიმის დემოგრაფია
ისტორია
მე-20 საუკუნის ძვრებმა და ეთნიკურმა წმენდამ ფართოდ შეცვალა ყირიმის ეთნიკური შემადგენლობა. 1944 წელს, 200 000 ყირიმელი თათარი ყირიმიდან გადაასახლეს ცენტრალურ აზიასა და ციმბირში. იგივე ბედი ეწია 70 000-მდე ბერძენს, 14 000-მდე ბულგარელს და სხვა ეროვნებებსაც. მე-20 საუკუნის მიწურულისთვის, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას თითქმის მხოლოდ რუსები და უკრაინელები შეადგენდნენ. თუმცა, საბჭოთა კავშირის რღვევის შემდეგ, გადასახლებული ყირიმელი თათრები მშობლიურ მიწას დაუბრუნდნენ და 21-ე საუკუნის დასაწყისისთვის მოსახლეობის 10% მოიცვეს.
ეთნოსები და ენები
2013 წლის მაისის აღწერაში, რესპონდენტებს ეკითხებოდნენ, თუ რომელი ენით საუბრობდნენ ისინი სახლში:
ყურადღება მიაქციეთ, რომ აღწერაში იმ ადამიანების პროპორცია, რომლებმაც საკუთარი თავი მიაკუთვნეს უკრაინას, იყო 20%, ხოლო ყირიმელ თათრებს - 15%.
შობადობის დონე, სიკვდილიანობის დონე, ჯამური ფერტილურობის (ნაყოფიერების) კოეფიციენტი, სიცოცხლის ხანგრძლივობა
სიცოცხლის სტატისტიკა 2020 წლისთვის:
მთლიანობაში ყირიმში დაბადებული ადამიანების სიცოცხლის ხანგრძლივობა, გამოთვლილია "ყირიმის რესპუბლიკისა" და სევასტოპოლის ფედერალური ქალაქის საშუალო შეწონილი ქულით.
მიხაი ზიჩი
მიხაი ზიჩი (Mihály Zichy; დ. 15 ოქტომბერი, 1827, სოფ. ზალა, უნგრეთის სამეფო — გ. 28 თებერვალი, 1906, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია; დაკრძალეს 1906 წლის 18 მარტს, ბუდაპეშტში) — უნგრელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. უნგრული რომანტიზმის წარმომადგენელი.
შემოქმედება
1881 წელს ზიჩი თბილისში ჩამოვიდა, სადაც მოწინავე ქართველ ინტელიგენციის თხოვნით დაიწყო „ვეფხისტყაოსნის“ ილუსტრაციებზე მუშაობა. სულ შექმნა 34 სურათი (შეუკვეთეს 14), „ვეფხისტყაოსნის“ საგამომცემლო კომისიამ 27 სურათი შეარჩია. აღნიშნული ნამუშევრები (ამჟამად ინახება კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში) მხატვარმა ქართველ ხალხს უსასყიდლოდ გადასცა. ზიჩის „ვეფხისტყაოსნის“ ილუსტრაციები თავის დროზე დიდი მხატვრული მოვლენა იყო. ზიჩიმ ქართულ თემაზე კიდევ რამდენიმე ტილო შექმნა — „ქართველი ქალის პორტრეტი“ (1874, კერძო კუთვნილება), "იკორთის მონასტერი“ (1888, საქართველოში მეორედ ჩამოსვლის დროს) და სხვა.
ბრაზილიის ტრანსპორტი
ტრამვაი
ბრაზილიას აქვს ტრამვაის ასი სისტემა. ამჟამად ტრამვაი მოქმედებს შემდეგ ქალაქებში: ბელემი, კამპინასი, კამპოს-დე-ჟორდაუ, იტატინგა, რიო-დე-ჟანეირო და სანტუსი.
საწყლოსნო გზები
50,000 კმ სანაოსნო გზა (2008 წ).
ილდიზის ტექნიკური უნივერსიტეტი
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები
პარასკევა სერბი
ცხოვრება
ღირსი პარასკევა სერბი, XI საუკუნის დასაწყისში კონსტანტინოპოლის მახლობლად სოფელ ეპივატში დაიბადა, აღმოსავლეთ ტრასიაში, მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე, კეთილმსახურ ბულგარელ ქრისტიანთა ოჯახში. 15 წლის ასაკში მან თავი მიუძღვნა მონაზვნურ ცხოვრებას. ერთხელ, ღვთისმსახურების დროს, ასულის გული შეძრა სახარების სიტყვებმა: ამის შემდეგ მან თავისი ქონების გლახაკებისთვის დარიგება დაიწყო. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ პარასკევა მონაზვნად აღიკვეცა და ღრმა მოხუცებულობამდე იორდანეს უდაბნოში მოსაგრეობდა. სიკვდილამდე ორი წლით ადრე წმინდა დედა ანგელოზის მინიშნებით სამშობლოში დაბრუნდა და წმინდა მოციქულთა ტაძართან დამკვიდრდა, სადაც აღესრულა კიდეც მშვიდობით XI საუკუნის I ნახევარში. ამჟამად ის აღიარებულია რუმინეთის, საბერძნეთის, ბულგარეთის, რუსეთის და სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიების მიერ.
აუქციონი (რუსული ჯგუფი)
ჯგუფი ჩამოაყალიბეს ლეონიდ ფიოდოროვმა, ვიქტორ ბონდარიკმა და დიმიტრი ოზიორსკიმ. სახელი АукцЫон კოლექტივმა 1983 წლის მაისში დაირქვა. სხვადასხვა წლებში იგი გამოირჩეოდა აქტივიზმით, რაც მაგალითად, გამოიხატა 1989 წელს სექსუალურ უმცირესობათა მხარდამჭერ ფესტივალზე გამოსვლა.
ნორჩეპინგი
thumb|left|ძველი წყლის სადგური
ეროვნული მუზეუმი (ნიუ-დელი)
განყოფილებები და კოლექციები
ამჟამად ეროვნულ მუზეუმში რამდენიმე განყოფილებაა:
მერტენ დე კეიზერი
მერტენ დე კეიზერი (Merten de Keyser, დაბადებით Martin Lempereur, ? - ანტვერპენი, 1536) — XVI საუკუნის ფრანგი მბეჭდავი და გამომცემელი. მუშაობდა ძირითადად ანტვერპენში და გამოსცა ბიბლიის პირველი სრული წიგნები ფრანგულ და ინგლისურ ენებზე, ასევე ინგლისელ პროტესტან ავტორთა მრავალი ნაშრომი.
დანტე ალიგიერი
ბიოგრაფია
დანტე ალიგიერის დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა 1265 წელს ვარაუდობენ. ამაში ავტობიოგრაფიული ინფორმაციაც გასათვალისწინებელია. აღწერილი La Vita Nuova-ში (1300 წლისთვის დაწერილ ფრაზაში „წუთისოფლის ნახევარი გზა რასაც გავდივართ“, ვხვდებით, რომ დანტე 35 წლის უნდა ყოფილიყო, რადგან სიცოცხლის ბიბლიური ხანგრძლივობა 70 წელია (ფსალმუნები, 89,10) ეს წარმოსახვითი მოგზაურობა კი 1300 წელს უნდა შემდგარიყო.
ოპ-არტი
ფერი
სტანცზაკის კომპოზიციები ყველაზე კომპლექსურია ფერთა ფუნქციის პრაქტიკოსთა შორის. ალბერსის ფუნდამენტური ნაშრომის „ფერთა ურთიერთქმედება“ გავლენით სტანცზაკი ღრმად იკვლევს ფერთა ზეგავლენის პრინციპებს. „სტანცზაკმა ფერებითა და გეომეტრიით სხვადასხვა სივრცული განცდები შექმნა; ამ უკანასკნელზე [გეომეტრია] გაცილებით ადვილია საუბარი, ფერს კი არ აქვს მარტივი სისტემატიზებული ეკვივალენტი... სტანცზაკის ნიჭი ფენების შექმნაშია. ის გამჭვირვალე ორნამენტს ორნამეტზე ისე ალაგებს, რომ თქვენ მათში მონოქრომულ ეკრანებს ხედავთ, და ყოველი მათგანი იკეცება, თითქოს ისინი მოძრავია.“
ფოტოგრაფიული ოპ-არტი
მიუხედავად მზარდი პოპულარობისა ფოტოფრაგები შედარებით ნაკლები ენთუზიაზმით ეკიდებიან ოპ-არტს. მაშინ როდესაც მხატვრები ვიქტორ ვაზარელი და ბრიჯიტ რაილი დიდი რაოდენობით ნამუშევრებს ქმნიან, იგივე ითქმის კომპიუტერულ გრაფიკაზეც. შესაძლოა ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ამისა იყოს მსგავსი ეფექტის მომხდენი ბუნებრივი ობიექტის მოძებნა. თუმცა, ყველაზე ნაყოფიერი ამ მხრივ ლასლო მოჰოი-ნადი და ნოორალი ჰირანი არიან.
ბიჟბულიაკის რაიონი
ისტორია
ბიჟბულიაკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.
კოშელევკა (ბაშკირეთი)
კოშელევკა  (Кошелевка; Кошелевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
გაგი (მხარე)
გაგი — ისტორიული პროვინცია (სანაპირო) საქართველოში, ცენტრი გაგის ციხე. გაგი დაახლოებით ემთხვეოდა ძველი გარდაბნის მხარეს და XIII საუკუნის დასაწყისისათვის მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე დებედიდან ქ. შამქორამდე (აზერბაიჯანი), მდინარე მტკვარსა და განჯის მთებს შორის. გაგის პროვინციაში მოხდა საქართველოს ლაშქრის პირველი ბრძოლა მონღოლებთან, რომელთაც მალე გაგის ციხე დაიკავეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (ჩიკაგო)
მუზეუმის გაფართოება
გამარჯვებული არქიტექტორი ჯოზეფ პოლ კლაიჰუსი გახდა. ახალი, დღევანდელი შენობა ყოფილი სამხედრო საცავის ადგილზე აიგო აღმოსავლეთი ჩიკაგოს გამზირზე, მიჩიგანის გამზირის და მიჩიგანის ტბის შუაში. საცავი 1907 წლიდან მოქმედებდა და 1993 წელს დანგრეული იყო მუზეუმისთვის ადგილის დასათმობად. ახალმა მუზეუმმა ოთხი სართული და 20,000 მ² დაიკავა და წინაზე ხუთჯერ დიდი გახდა. 1996 წლისთვის ეს მსოფლიოში უდიდესი ხელოვნებას მიძღვნილი სივრცე იყო. შენობა გაიხსნა 1996 წლის 21-22 ივნისს. გახსნას მოჰყვა 24-საათიანი ღონისძიება, რომელსაც დაახ. 25,000 ადამიანი დაესწრო.
ანკარის ათათურქის ლიცეუმი
ანკარის ათათურქის ლიცეუმი (Ankara Atatürk Lisesi) — ანატოლიის უმაღლესი სკოლა, რომელიც მდებარეობს ანკარის ჩანქაიას რაიონში.
ისტორია
1937-38 წლებში სკოლა თავიდან აღადგინეს გერმანიელმა არქიტექტორებმა ბრუნო ტაუტმა და ფრანც ჰილინგერმა..
წითელი ბრიგადები
მინი|წითლი ბრიგადების დროშა წითელი ბრიგადები (Brigate Rosse) — იტალიური მემარცხენე ტერორისტული ორგანიზაცია. დაარსდა 1970 წელს და თითქმის 20 წელი იარსება. ამ ხნის განმავლობაში მის შემადგენლობაში ირიცხებოდა რამდენიმე ათასი ადამიანი. მის შექმნაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ტრენტონის უნივერსიტეტის სოციოლოგიურმა ფაკულტეტმა. ამ ფაკულტეტზე 1960–იანი წლების ბოლოს „წითელი ბრიგადების“ რამდენიმე ლიდერი სწავლობდა. ისინი მკვეთრად განსხვავდებოდნენ სხვა მეამბოხე ახალგაზრდებისგან, რომლებიც მარშირებდნენ იტალიის ქალაქის ქუჩებში და ანტისაომარ ლოზუნგებს გაიძახოდნენ. სადად ჩაცმულები, კოხტად შეკრეჭილები, ისინი სწავლისგან თავისუფალ დროს დისკუსიებსა და კითხვაში ატარებდნენ. მათი საყვარელი ავტორები იყვნენ კარლ მარქსი, კარლ კაუცკი, ჰერბერტ მარკუზე, მაო ძედუნი. „წითელი ბრიგადების“ თეორეტიკოსი იყო ანტონიო ნეგრი.
კოხნარი
კოხნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: კოხნარი, ბურნათი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 140 მ., ჩოხატაურიდან 13 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 16 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საზოგადოებრივი ცენტრი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, მევენახეობა. სოფელში დაიბადა ქართველი პოეტი გიორგი სალუქვაძე.
მრავალკუთხედი
რესურსები ინტერნეტში
*
აპაპნიჟი
აპაპნიჟი (Апапыжь), პაპუნია, კაპუნია, აპაპინიჟი, პაპინიჟი, პაპუნარიჟი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სუსტად დანაკვთული, სამნაკვეთიანი ან მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ქეჩისებრად. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომის აქვს, ცილინდრული, ზოგჯერ კონუსური ფორმის, ფრთიანი, კუმსი ან ძალიან კუმსი. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ზოგჯერ ბოლოშებრტყელებული, მუქი ლურჯი ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვენი — შეუფერავი, გემო — სასიამოვნო.
ვაზი საშუალო ზრდითა და კარგი მოსავლიანობით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-200 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.6%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10 გ/ლ-ს.
გელიბოლუ (2005, ფილმი)
მოკლე შინაარსი
ორივე მხარის შენახული დღიურების, წერილებისა და ფოტოსურათების გამოყენებით, ფილმი გვიჩვენებს ორივე მხრის სიმამაცისა და ტანჯვას. ფილმი ასევე მოიცავს: ინტერვიუებს საერთაშორისო ექსპერტებთან, ადგილმდებარეობის ლანდშაფტის, წყალქვეშა და საჰაერო გადაღებას, 3-D კომპიუტერულ ანიმაციებს.
შოჩუ
მინი|ჭიქა შოჩუ შოჩუ — იაპონური გამოხდილი სასმელი,  45%-ზე დაბალი  ალკოჰოლის შემცველობით. მისი დისტილაცია ბრინჯისგან (kome), სათესი ქერისგან (mugi), ბატატისგან  (satsuma-imo), წიწიბურასგან (soba) და ყავისფერი შაქრისგან (kokutō) ხდება, მაგრამ ხანდახან უმატებენ სხვა ინგრედიენტებსაც წაბლს, სეზამის თესლს, კარტოფილს  ან  სტაფილოს.
ძაღლის ნაამბობი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარკ ტვენის ნაწარმოებები
სამანტაბჰადრა
იაპონიაში, ძირითადად, თენდაისა და შინგონის სექტები ბოდჰისატვად ცემენ თაყვანს და ნიჩირენის სექტაში - ლოტოსის სუტრის მფარველად.
აჟაპში
ბოტანიკური აღწერა
აჟაპში საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 176-184 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 5.0-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.2-8 გ/ლ-ს.
ტაუანტინსუიუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ინკების იმპერია
მზის მოგზაური
სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიური ხელოვნება კატეგორია:ქანდაკებები
.ke
.ke — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კენიისთვის.
ოჰაიოს სამზარეულო
სპეციალიზაცია
ოჰაიოში პოპულარული საჭმელია Sauerkraut Balls, ხორცის ბურთულის ზომის შემწვარი sauerkraut და კომბინირებული ლორთან, ბეკონთან ან ღორის ხორცთან. რეცეპტი გამოიგონეს 1950-იანი წლების ბოლოს ორმა ძმამ, მაქსმა და რომან გრუბერმა მათი ხუთი ვარსკვლავიანი რესტორნის - გრუბერისთვის, რომელიც მდებარეობს ოჰაიოს შტატში, შაკერ ჰაიტსში. ეს წარმოადგენდა ჩრდილო – აღმოსავლეთის ოჰაიოს სხვადასხვა ეთნიკური კულტურის წარმოშობის ადგილს, რომელიც მოიცავს აკრონსა და დიდ კლივლენდს. უაინსვილიში, ოჰაიოს შტატში, ყოველწლიურად ტარდება sauerkraut - ის ფესტივალი.
ნდოლის ავიაკატასტროფა
ნდოლის ავიაკატასტროფა — გაეროს კუთვნილი ამერიკული ავიალაინერის Douglas DC-6-ის ავიაკატასტროფა, რომელიც მოხდა 1961 წლის 18 სექტემბერს, ზამბიის ქალაქ ნდოლის აეროპორტიდან 15 კმ-ის დაშორებით.
აზია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინს აზია შეიძლება ჰქონდეს ერთ-ერთი შემდეგი მნიშვნელობათაგანი:
აჟბრუყი
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ძუნ ტაკეუტი
ძუნ ტაკეუტი (竹内 潤; დ. აგვისტო 24, 1970, ტოინაკა, ოსაკას პრეფექტურა) — იაპონელი ვიდეო თამაშების რეჟისორი და პროდიუსერი. მას შემდეგ, რაც დაამთავრა სოძოსას დიზაინის კოლეჯი, შეუერთდა დეველოპერულ კომპანია Capcom-ს, 1991 წელს. ის იყო „Onimusha 3'“-ის და Lost Planet“-ის პროდიუსერი და, ასევე „Resident Evil 5“-ის აღმასრულებელი პროდიუსერი. ტაკეუტი, ასევე მუშაობდა Capcom-ის სხვა პროექტებზე, მათ შორის არის „Street Fighter II“ Super Nintendo Entertainment System-ისთვის, „Resident Evil“ და „Resident Evil 2“ PlayStation-ის პლატფორმისთვის.
ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
ადმინისტრაციული კანონმდებლობა
ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცემა ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე. მიუხედავად იმისა, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დროს სახეზე უნდა იყოს მისი ცნების ყველა ელემენტი, „ადმინისტრაციული კანონმდებლობა“ არ არის არსებითი აქტის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებივად მიჩნევისთვის.
მარჟანგულოვო
მარჟანგულოვო (Мәрйәмғол; Маржангулово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
ჯორჯო კიელინი
საკლუბო კარიერა
ევრო 2012ის ტურნირზე მიღებული ტრავმის გამო ჯორჯომ სტარტი სეზონის ისევ გამოტოვა, თუმცა სექტემბრის ბოლოსკენ იგი დაბრუნდა კიევოსთან და მისი ახალი სეზონიც დაიწყო.
ადრეული შავი
ადრეული შავი, ადრეული, ადრიანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ჰიპოკრატე
ჰიპოკრატეს პირველ მასწავლებლად მიჩნეულია მამამისი - ჰერაკლიდე; დედა - ფენარეტე, ბებიაქალი იყო. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ჰიპოკრატე საცხოვრებლად ათენში გადავიდა და სწავლა გააგრძელა. სწავლის დასრულების შემდეგ ეწეოდა მოხეტიალე ექიმის - პერიოდევტის საქმიანობას. ბევრი იმოგზაურა საბერძნეთში, ეგვიპტეში, მცირე აზიაში, შავი ზღვის სანაპიროზე, იყო სკვითებთან, კარგად გაეცნო მცირე აზიისა და ეგვიპტის მედიცინას. ავადმყოფის გამოკვლევისას იყენებდა ისეთ მეთოდებს, როგორიცაა დათვალიერება, ხელით გასინჯვა, გულმკერდისა და მუცლის ღრუს მოსმენა და სხვა. ყურადღებას აქცევდა გამონაყოფებს, მათ სუნს, ფერს, შარდის ნალექს; სათავე დაუდო ავადმყოფობის მიმდინარეობის აღწერას (ავადმყოფობის ისტორია); შექმნა მოძღვრება პროგნოსტიკაზე, რაც ეყრდნობოდა ავადმყოფის წარსულისა და აწმყო მდგომარეობის დეტალურ შესწავლას; საფუძველი ჩაუყარა სამედიცინო გეოგრაფიასა და ტოპოგრაფიას; როგორც დასტაქარმა შეიმუშავა ნახვევის დადების, მოტეხილობის, ღრძობის, ფისტულების მკურნალობის მეთოდები და სხვა.
ბურნათი
ბურნათი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთით, მდინარე ხევისწყლის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ., საჯავახოდან 10 კმ., კოხნარიდან 3 კმ. სოფელში გადის საავტომობილო გზა საჯავახო-ჩოხატაური.
სააქციო საზოგადოება
თუ აქციები გაცემულია სააქციო ბარათის სახით,მაშინ საზოგადოების წიგნში უნდა აღინიშნოს გაცემის თარიღი, ნომილარული ღირებულება და სააქციო ბარათის ნომერი. თუ არ არის სააქციო ბარათები გაცემული,მაშინ საზოგადოების წიგნში გაკეთებული რეგისტრაცია ცვლის სააქციო ბარათს. ამ შემთხვევაში აქციები სახელობით აქციებად უნდა გაიცეს. აქციონერთა მთავარი მოვალეობაა გადაიხადონ შესატანი განსაზღვრული აქციის მისაღებად. მათი პასუხისმგებლობა საზოგადოების ვალდებულებების მიმართ შემოიფარგლება აქციების შესაძენად გადახდილი თანხით, ანუ წილით სააქციო საზოგადოების კაპიტალში,ხოლო მათი წილი მოგებაში განისაზღვრება აქციის ნომინალური ღირებულების შესაბამისად. არ შეიძლება მიეცეთ აქციონერებს სხვა საზღაური, გარდა საზოგადოების დივიდენდებისა.
საერთო კრების მუშაობას ხელმძღვანელობს სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, მისი არყოფნისას მოადგილე, ან ერთ-ერთი დირექტორი. კრების მიმდინარეობისა და გადაწყვეტილების შესახებ ოქმს ადგენს ნოტარიუსი. ყოველწლიურად, წლიური ბალანსის შედგენიდან ორი თვის ვადაში ტარდება მორიგი საერთო კრება, სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ. სამეთვალყურეო შედგება სულ ცოტა სამი და არაუმეტეს 21 წევრისგან. წევრთა 2/3 აირჩევა საერთო კრების მიერ, ხოლო 1/3 შეიძლება აირჩეს მუშა-მომსახურეთაგან. სამეთვალყურეო საბჭო თავისი შემადგენლობიდან ირჩევს თავმჯდომარეს და მოადგილეს. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი არ შეიძლება იყოს იმავდროულად დირექტორი. სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომები ტარდება კვარტალში ერთხელ მაინც. მოწვევა დღის წესრიგითურთ უნდა გაკეთდეს წერილობით სულ ცოტა 8 დღით ადრე.
დესპოტოვაცის თემი
დესპოტოვაცის თემი (Деспотовац) — თემი სერბეთში, შედის პომორავის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 23 942 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 38 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 623 კმ².
Lucille (ლიტლ რიჩარდის სიმღერა)
Lucille — ლიტლ რიჩარდის მიერ დაწერილი სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1957 წელს გამოვიდა და მომღერალს პირველი საერთაშორისო წარმატება მოუტანა.
აზნაურა
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ტელემარკი
ტელემარკი — ნორვეგიის საგრაფო. სულ ესაზღვრება 5 საგრაფო, ესენია: ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან – ბუსკერუდი, ჩრდილო-დასავლეთიდან – ჰორდალანი და რუგალანი, დასავლეთიდან – ეუსტ-აგდერი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან – ვესტფოლდი. საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი და ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტია შიენი. ნორვეგიის საგრაფოებში სიდიდით მე-10 ადგილი უკავია.
ვაყა
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რეკოვაცის თემი
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი რეკოვაცი. რეკოვაცის თემი შედგება 32 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 11.4 კმ².
სისხლიანი შობა (1963)
მასობრივი დაკრძალვა აგიოს ვასილიოსში
1964 წლის 12 იანვარს აგიოს-ვასილიოსში გათხარეს მასობრივი საფლავი უცხოელი ჟურნალისტების, ბრიტანეთის არმიის ოფიცრებისა და საერთაშორისო წითელი ჯვრის წარმომადგენლების თანდასწრებით, სადაც იპოვეს  21 კვიპროსელი თურქის ცხედარი. როგორც გამოძიებამ დაადგინა, ისინი მოკლეს 1963 წლის 24 დეკემბერს აგიოს -ვასილიოსთან ან მის მახლობლად. დამკვირვებლებმა დაადასტურეს, რომ ზოგიერთი მსხვერპლი აშკარად აწამეს და დახვრიტეს ხელ-ფეხის შებოჭვის შემდეგ.
ისტორიოგრაფია და ხსოვნა
კვიპროსელი თურქები 1963 წლის 21 დეკემბერს დაღუპულთა ხსოვნას ოფიციალურად აღნიშნავენ ყოველწლიურად; ბერძნებს არ აქვთ ასეთი ჩვეულება. იუბილე აღინიშნება კვიპროსელი თურქების მიერ, როგორც "ხსოვნის კვირა" და "1963-1974 წლების წამებულთა ბრძოლა" და მოსდევს 15 ნოემბერს  TRNC -ის დამოუკიდებლობის დღეს   და კუნძულის სამხრეთით  საპროტესტო აქციებით აღინიშნება.
.kr
რესურსები ინტერნეტში
kr კატეგორია:კომუნიკაციები სამხრეთ კორეაში
Meranoplus barretti
Meranoplus barretti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Meranoplus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ემა მუსკატი
კარიერა
2021 წლის 29 დეკემბერს გამოვლინდა იმ ოცდაორი შემსრულებლის სახელი, რომელიც მონაწილეობას მიიღებდა MESC 2022-ში, მუსიკალურ ფესტივალში, რომელსაც უნდა შეერჩია მალტის წარმომადგენელი „ევროვიზია-2022“ სიმღერის კონკურსზე. ერთ-ერთი მათ შორის იყო ემა მუსკატი, რომელიც სიმღერით Out of Sight 2022 წლის 19 თებერვალს, ფინალში ჟიურის კენჭისყრისა და ტელეხმის გამარჯვებული და ეროვნული წარმომადგენელი გახდა ტურინში (იტალია). 14 მარტს გამოცხადდა, რომ ემა მუსკატი ევროვიზიაზე იმღერებდა ახალ სინგლს I Am What I Am, რომელიც მომღერალმა ევროპული ღონისძიების მეორე ნახევარფინალში შეასრულა, სადაც 47 ქულით 18 მონაწილედან მე-16 ადგილი დაიკავა, ფინალში ვერ მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:მალტელი მომღერლები კატეგორია:პოპ-მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის მონაწილეები კატეგორია:ქალი მომღერლები
შოტლანდიური სამზარეულო
მარჯვნივ|მინი|262x262პქ|ჰაგისი, ნეპი და [[კარტოფილი|ტატი]] შოტლანდიური სამზარეულოს კონკრეტული კომპლექტი, სამზარეულო ტრადიციები და პრაქტიკა უკავშირდება შოტლანდიას. მას აქვს საკუთარი განმასხვავებელი ატრიბუტები და რეცეპტები. ბევრ კერძს უზიარებს ბრიტანულ და უფრო ფართო ევროპულ სამზარეულოებს ადგილობრივი, რეგიონული და კონტინენტური გავლენის შედეგად - როგორც ძველ, ისე თანამედროვე ეპოქაში.
ისტორია
შუასაუკუნეების ევროპელ მეზობლებთან ერთად, შოტლანდია ფეოდალური სახელმწიფო იყო მეორე ათასწლეულის უდიდესი ნაწილისთვის. ამან გარკვეული შეზღუდვები დააწესა იმასთან დაკავშირებით, თუ რაზე იყო ნებადართული ნადირობა და შესაბამისად ჭამა. სამეფოს დიდი კაცების დარბაზში შეიძლება ველოდოთ ხოხობს, ღორს, სხვადასხვა ფრინველსა და ჩიტებს, ძვირადღირებულ სანელებლებს ( წიწაკა, მიხაკი, დარიჩინი და ა.შ.) და შინაური სახეობების ხორცს. ხორცი ძვირადღირებული საქონელი იყო და იშვიათად მოიხმარდნენ. შუასაუკუნეების შოტლანდიის ქვედა ეშელონებს საზრდოს აწვდიდა მათი ცხოველები. ეს დღეს აშკარად ჩანს შოტლანდიურ ტრადიციულ ბაზრებში, რაც აქცენტს აკეთებს რძის პროდუქტებზე.
წმინდა მერკური
ბიოგრაფია
წმინდა მხედარს კვლავ გამოეცხადა უფლის ანგელოზი, შეახსენა, ვისგან ებოძა გამარჯვება და ღვთის სამსახურისკენ მოუწოდა. მაშინ წმინდა მერკურის მოაგონდა, რომ მამამისი, გორდიანე, ქრისტიანულ სარწმუნოებას აღიარებდა და თავადაც მოინათლა. მან უარი განაცხადა საზეიმო წარმართულ მსხვერპლშეწირვაში მონაწილეობაზე, რისთვისაც მრისხანე იმპერატორმა თავისთან მოიხმო. მერკურიმ დაუფარავად აღიარა, რომ ქრისტიანი იყო, უღმრთო თვითმპყრობელს ფეხებთან მიუგდო მეომრის სარტყელი და მანტია და მიწიერ პატივზე უარი განაცხადა. საპყრობილეში წმინდანს კვლავ გამოეცხადა ანგელოზი, განამტკიცა და მოუწოდა, ყოველგვარი სატანჯველი გაბედულად დაეთმინა ქრისტესთვის.
.kw
რესურსები ინტერნეტში
kw კატეგორია:კომუნიკაციები ქუვეითში
ელიზბარ ჯაველიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის განათლების მინისტრები
როი ლიხტენშტეინი
ადრეული კარიერა
დაიბადა შეძლებულ ოჯახში ნიუ-იორკში. საზოგადო სკოლაში სწავლობდა 12 წლამდე, შემდეგ კი კერძო აკადემიაში შევიდა საშუალო განათლების მისაღებად. აკადემიაში ხელოვნების განყოფილება არ იყო და მის დაინტერესებას ხელოვნებით სკოლის გარე საქმიანობაში ჰობის სახით მისდევდა. ამავე პერიოდში გახდა ჯაზის დიდი თაყვანისმცემელი და ხშირად ესწრებოდა კონცერტებს აპოლოს თეატრში ჰარლემში. აქ იგი ხშირად ხატავდა მუსიკოსთა პორტრეტებს მათ ინსტრუმენტებთან ერთად. აკადემიის ბოლო წელს (1939) საზაფხულო ხელოვნების კურსებზე შედის ნიუ-იორკის ხელოვნების სტუდენტთა ლიგაში რეგინალდ მარშის ხელმძღვანელობით.
წარმატება
1995 წელს ლიხტენშტეინი დაჯილდოვდა კიოტოს პრემიით ინამორის ფონდის მიერ კიოტოში, იაპონია. 1996 წელს ვაშინგტონის ხელოვნების ეროვნული გალერეა მის ნამუშევრებთა უდიდესი მფლობელი გახდა, როდესაც მხატვარმა მას საკუთარი 154 ნამუშევარი და 2 წიგნი აჩუქა. საერთო ჯამში მისი 4500-მდე ნამუშევარი არსებობს.
დასავლეთი აზია
დასავლეთი აზია ხშირად სამხრეთ-დასავლეთ აზიად მოიხსენიება.
ზემო ოსიაური
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1354 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 1059 კაცი, საიდანაც 522 მამაკაცია, ხოლო 537 ქალი.
War Child (ალბომი)
ალბომისთვის დაიწერა ორი სიმღერა, Quartet და WarChild Waltz. ორივე შეტანილია მხოლოდ კრებულში 20 Years of Jethro Tull და ალბომის 2002 წლის გამოცემაში.
პფალც-ცვაიბრიუკენი
მინი|220პქ|გერბი პფალც-ცვაიბრიუკენი (Pfalz-Zweibrücken) — ვიტელსბახების დინასტიის საჰერცოგო, რომელიც 1444 წელს პფალცის შტოს „ზიმერნ-ცვაიბრიუკენის“ გაყოფის შედეგად წარმოიშვა. 1410 წელს კურფიურსტ რუპრეხტ III ფონ დერ პფალცის შვილებმა მამის მამული გაიყვეს და პირველ ჰერცოგს და პფალცგრაფ შტეფან I-ს ჰუნსრიუკთან, დონერსბერგთან და ფორდერპფალცთან ერთად მისი მეუღლის ფელდენცის საგრაფოც ერგო და ამ მიწების გაერთიანებით წარმოიშვა პფალც-ცვაიბრიუკენის საჰერცოგო, რომელმაც საფრანგეთის რევოლუციამდე იარსება.
Ericsson
დაარსებულია 1876 წელს ლარს მაგნუს ერიქსონის მიერ როგორც სატელეგრაფო სააგენტოს შემკეთებელი სახელოსნო.
ისტრიე
დაარსდა ძვ. წ. VII ს. II ნახევარში. აყვავებას მიაღწია ძვ. წ. VI–V საუკუნეებში. ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლებში ისტრიე დაიპყრეს გეტებმა, ხოლო ძვ. წ. 27 წელს იგი რომის იმპერიაში შევიდა. III საუკუნეში ისტრიე გაანადგურეს გუთებმა, მაგრამ მალე აღდგა და იარსება VII საუკუნემდე. ამ დროისათვის სანაპირო მოისილა და ქალაქმა დაკარგა ზღვაზე გასასვლელი, რის შედეგადაც დაქვეითდა მისი, როგორც სავაჭრო ცენტრის, მნიშვნელობა და ისტრიე თანდათან დაცარიელდა. 1914 წლიდან აქ ხანგამოშვებით მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები რის შედეგადაც აღმოჩნდა ზღუდის (ძვ. წ. IV ს.), აფროდიტეს ტაძრის (ძვ. წ. V ს.), თერმების (III–IV სს.), საცხოვრებელ ნაგებობათა და სხვა ნაშთები. ამჟამად ისტრიე არქეოლოგიურ ნაკრძალად ითვლება.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ბერძნული კოლონიები კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
საჭამიასერი
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:გურიის თემები
დოქტორი სტრეინჯლავი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1964 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:სტენლი კუბრიკის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული ფილმები კატეგორია:წიგნებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
ოქსენშერნას სასახლე
კატეგორია:სტოკჰოლმი
პიკო-და-ნებლინის ეროვნული პარკი
პიკო-და-ნებლინის ეროვნული პარკი მდებარეობს ამაზონის ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ტენიან ადგილას (4.000 მმ წელიწადში).
რესურსები ინტერნეტში
http://www.ecobrazil.com/web/parkmap.asp
ულოფ პალმე
პოლიტიკური კარიერა
1957 წელს ის პარლამენტში, რიქსდაგში პირდაპირი საარჩევნო წესით აირჩიეს სამხრეთ შვედეთში მდებარე ქალაქ იონკოპინის წარმომადგენლად. 1960-იანი წლების დასაწყისში პალმე აქტიურად მონაწილეობდა საერთაშორისო დახმარების სააგენტოში, სადაც პირადად ის ხელმძღვანელობდა განვითარებადი ქვეყნებისათვის საგანმანათლებლო პროგრამებით დახმარებას. 1963 წელს იგი უპორტფელო მინისტრის თანამდებობას იკავებს და იმ დროინდელი პრემიერ-მინისტრის, თაგე ერლანდერის პოლიტიკური მრჩეველი ხდება. 1965 წელს პალმე ინიშნება ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის პოსტზე. აღნიშნულ თანამდებობაზე ყოფნისას მის მთავარ საზრუნავს წაემოადგენდა რადიოსა და ტელეკომუნიკაციების ხელმისაწვდომობის გაზრდა კომერციული ინტერესების გარეშე. 1967 წელს ის განათლების მინისტრი ხდება, რა დროსაც გადამწყვეტი როლი ითამაშა მემარცხენე სტუდენტების მიერ წამოწყებულ საპროტესტო ტალღის შეჩერებაში, რომლებიც უკმაყოფილონი იყვნენ მთავრობის სამომავლო რეფორმებით საუნივერსიტეტო პოლიტიკისათან დაკავშირებით. აქციების კულმინაცია სტუდენტების მიერ სტოკჰოლმის სტუდენტური ერთიანობის ცენტრის დაკავება იყო, სადაც პალმემ აქტიური დიალოგი აწარმოა ახალგაზრდებთან და მოუწოდა დემოკრატიული მეთოდების გამოყენებისაკენ სასურველი შედეგის მისაღწევად. 1969 წელს თაგე ერლანდერმა პარტიის თავმჯდომარის პოსტი დატოვა და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა, რის შემდეგაც პარტიულ კონგრესზე სოციალ-დემოკრატების თავმჯდომარედ ულოფ პალმე აირჩიეს და შესაბამისად მანვე დაიკავა პრემიერ-მინისტრის პოსტიც.
პოლიტიკური ხედვები და რეფორმები
1973 წლის რიქსდაგის არჩევნებში სოციალ დემოკრატებმა 350 ადგილიდან მხოლოდ 156-ის მოპოვება მოახერხეს და უმრავლესობისთვის აუცილებელი მანდატების დაგროვება ვერ შეძლეს, თუმცა, პალმეს მთავრობამ რიგი ოპოზიციური ჯგუფების ლოიალოის ხარჯზე მაინც განაგრძო საქმიანოა. ამავე პერიოდში გადასახადები საგრძნობლად გაიზარდა და დასავლეთში ყველაზე მაღალ ნიშნულს მიაღწია.
პალმეს მკვლელობა
მიუხედავად იმისა, რომ დანაშაულს ოცამდე თვითმხილველი ჰყავს, მკვლელი ვერ დააკავეს. 2010 წელს შვედეთის მთავრობამ ხანდაზმულობის ვადა აღნიშნულ საქმეზე გააუქმა, რათა გამოძიებას იქამდე გაეგრძელებინა კვლევა ვიდრე დამნაშავეს არ მიაგნებდნენ. 1986 წლიდან 2019 წლამდე საქმესთან დაკავშირებით 10 000-მდე ადანიანი დაიკითხა, თუმცა უშედეგოდ. პალმეს მკვლელობა შვედეთისთვის ეროვნულ ტრამვად იქცა, აღნიშნულ პერიოდში 130-მდე ადამიანმა ცრუ ჩვენებით თავი დამნაშავედ სცნო ყოფილი პრემიერის მკვლელობაში. ამჟამინდელმა პრემიერ-მინისტრმა შტეფან ლიოვენმა გასული წლის მაისში პალმეს საქმეს შვედეთის საზოგადოების ღია ჭრილობა უწოდა.
პენრითი
სქოლიო
კატეგორია:სიდნეი
საბანაევო (ბუზდიაკის რაიონი)
საბანაევო (Сабанай; Сабанаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
ადალბერო ფონ ეპენშტაინი
ადალბერო ფონ ეპენშტაინი (Adalbero von Eppenstein) (დ. დაახ. 980 —  გ. 29 ნოემბერი 1039) — კერნტენის ჰერცოგი 1012–1039 წლებში.
პროგრამისტი
სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირება კატეგორია:პროფესიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:კომპიუტერული პროფესიები
ჩემოდანი
კატეგორია:საყოფაცხოვრეობა ნივთები
სევადიბაშევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 604 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 55 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 56 კმ-ით.
ბრილი (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)
ბრილი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ალის თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ბურნეულის (ჭერათხევის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 750 მეტრი, ხაშურიდან 24 კილომეტრი. სოფელში 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ცხოვრობს 156 კომლი, სულ 468 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობა
სოფელ ბრილში ნაპოვნია X საუკუნის ქართული ოქრომჭედლობის ნიმუში ”ბრილის ჯვარი”, რომელიც საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. სოფელი მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით: ეკლესია ბერისა, სომხების საყდარი, ქვაბთაკერის წმინდა ნინოს ეკლესია, წმინდა გიორგის ეკლესია, ღვთისმშობლის ეკლესია და ფერისცვალების ეკლესია.
ოტოკარ II (შტაიერმარკა)
კატეგორია:შტაიერმარკის მარკგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1082 კატეგორია:გარდაცვლილი 1122
საერთაშორისო ხელშეკრულება
რესურსები ინტერნეტში
ორგანიზაცია
Meranoplus dimidiatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნავალმორალი
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ბოლევაცის თემი
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
სელო-სარაიგიროვსკოგო-ოტდელენია-ურთაკულსკოგო-სოვხოზა
სელო-სარაიგიროვსკოგო-ოტდელენია-ურთაკულსკოგო-სოვხოზა (Уртакүл совхозының һарайғыр бүлексәһе; Село Сарайгировского отделения Уртакульского совхоза) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 213 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით.
ზიქურათი
არქიტექტურა და დანიშნულება
საშენ მასალად გამოიყენებოდა გამომწვარი თიხის აგური და ლერწმის ღეროები. გარე მოპირკეთებისთვის ხმარობდნენ დამუშავებულ აგურს. ქარი და წვიმა აზიანებდა კედლებს, რასაც, პერიოდულად აღადგენდნენ. ამის გამო, ტაძრების კონსტრუქცია ხშირად იცვლებოდა — იზრდებოდა ზომასა და სიმაღლეში. შუმერები აგებდნენ სამსაფეხუროვან ზიქურათებს თავიანთი პანთეონის უმაღლესი ტრიადის — სამყაროს ღვთება ენლილის, წყლის ღვთაებაენქის და ზეცის ღვთაება ენის პატივსაცემად. ბაბილონელთა ზიქურათი იყო შვიდსაფეხურიანი და პლანეტების სიმბოლურ ფერებში იყო შეღებილი. ძველ ბაბილონში ცნობილი იყო პლანეტები შემდეგი სიმბოლური ფერებით — შავი (სატურნი — ნინურტა), თეთრი (მერკური — ნაბუ), მაჯენტა (ვენერა — იშთარი), ლურჯი (იუპიტერი — მარდუქი), მკვეთრი წითელი (მარსი — ნერგალი), ვერცხლისფერი (მთვარე — სინი) და ოქროსფერი (მზე — შამაში).
ლიტერატურა
კატეგორია:ერაყის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ერაყი კატეგორია:ტაძრები აზიაში კატეგორია:ძველი შუამდინარეთი კატეგორია:ერაყის ქალაქები კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ბაბილონეთი
ლეონიდე ჯაფარიძე
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სააღრიცხვო-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარდაბნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
ალი თანდილავა
სქოლიო
კატეგორია:ლაზები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
თავის ტვინი
ნათხემი
ნათხემი უშუალოდ მოგრძო ტვინის ზემოთ მდებარეობს. მისი ზედაპირი წარმოქმნილია რუხი ნივთიერებით — ქერქით, რომლის შიგნით თეთრი ნივთიერებაა. ნათხემი აკონტროლებს სხეულის წონასწორობას,მისი დაზიანება სასიკვდილო არაა,თუმცა დაღვევის შემთხვევაში ადამიანს არამყარი სიარული აქვს და ზედმეტად იქნევს ხელეფსა და ფეხებს, უჭირს წონასწორობის შენარჩუნება, ვერ უყრის ნემსში ძაფს და სხვა.
ოტოკარ IV (შტაიერმარკა)
კატეგორია:შტაიერმარკის მარკგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1163 კატეგორია:გარდაცვლილი 1192
ლესემა
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სერგეევკა(ბუზდიაკის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 702 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.
როსტომ ჯაფარიძე
როსტომ ჯაფარიძე (დ. 5 მაისი, 1948, სოფელი კვირიკე, ქობულეთის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ამერიკული ფინანსების მუზეუმი
კოლექციები და გამოფენები
გამოფენა ,,ალეგზანდერ ჰამილტონი: შეუცვლელი დამფუძნებელი და მეოცნებე" გაიხსნა 2014 წლის 29 ოქტომბერს. ხაზინის ყოფილმა მდივანმა ტიმოთი გეითნერმა გამოფენის გასახსნელად ლენტი გაჭრა, რომელიც მდებარეობს ამერიკული ფინანსების მუზეუმის ალეგზანდერ ჰამილტონის ოთახში. გამოფენის თანა-კურატორი იყო ჯონ ჰერცოგი, ამერიკული ფინანსების მუზეუმის დამფუძნებელი და მარიანა ოლერი, ალეგზანდერ ჰამილტონის ცნობიერების ამაღლების საზოგადოების თავმჯდომარე. ეს გამოფენა გაკეთდა ალეგზანდერ ჰამილტონის 225 წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ამჟამად გამოფენა მუზეუმის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა და მასში წარმოდგენილია ალეგზანდერ ჰამილტონთან და მის ფინანსურ პროგრამებთან დაკავშირებული იშვიათი საგნები.
გლობალური დათბობა
კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ექსპერტთა ჯგუფი (IPCC) იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ „ადამიანის ზემოქმედება კლიმატზე XX საუკუნის შუა ხანებიდან მოყოლებული კლიმატის დათბობის დომინანტური ფაქტორია“. კვლევის ეს შედეგები აღიარებულია მრავალი ქვეყნის სამეცნიერო აკადემიების მიერ და არ წარმოადგენს დავის საგანს რომელიმე ეროვნული ან საერთაშორისო დონის სამეცნიერო კორპუსის მხრიდან. ადამიანი დიდ გავლენას ახდენს სათბურის აირის გამოყოფაზე, ამასთან დარტყმის 90%-ზე მეტი მოდის ნახშირორჟანგსა და მეთანზე. წიაღისეული საწვავის წვა ამ აირების ძირითადი წყაროა, მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ აგრეთვე აგრიკულტურილი ემისიები და გაუტყეურება. კლიმატის მგრძნობელობა ამ აირებთან მიმართებაში შეკავშირებულია ისეთ უკუკავშირთან, როგორებიცაა თოვლის საფარველის დაკარგვა, წყლის ორთქლის მომატება და მზრალი ნიადაგის გალღობა.
Meranoplus excavatus
Meranoplus excavatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Meranoplus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ნობორუ სუგიმურა
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ვიდეო თამაშების სცენარისტები კატეგორია:იაპონელი სატელევიზიო სცენარისტები
სტაროაქთაუ
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
ვესტ-აგდერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის საგრაფოები
ბეტმენი
1950-იანი და 1960-იანი წლები
1950-იან წლებში ბეტმენის კომიქსები უფრო მეტად ორიენტირებული იყო სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრზე. ამ პერიოდში შეიქმნა ისეთი პერსონაჟები, როგორიცაა ბეტვუმენი, ეისი ბეტ-ძაღლი და ბეტ-ტკიპი. შემდეგ, კომიქსში მამაცი და გაბედული #28 (1960, თებერვალი) ბეტმენი გამოცხადდა ამერიკის სამართლიანობის ლიგის წევრად.
ბრძოლა მოსასხამისთვის
სამ-ნომრიან მინისერიაში ბრძოლა მოსასხამისთვის (მოსასხამში ბეტმენის ნიღაბი იგულისხმება) ნაჩვენებია ბეტმენის ახლობლების დაპირისპირება, მისი ადგილის დასაკავებლად. არქემის საპყრობილედან შავი ნიღაბი უშვებს გოთემის ყველაზე საშიშ დამნაშავეებს. რომელთა შეჩერებაში რობინს და ნაითვიგს გმირების კლუბიც დაეხმარება. კომიქსში ასევე ნაჩვენებია შავი ნიღბის, პინგვინის და ორსახას ბრძოლა, გოთემზე გავლენის მოსაპოვებლად. დიკ გრეისონის მთავარი მოწინააღმდეგე იქნება ჯეისონ ტოდი, რომელიც თავს ახალ ბეტმენად გამოაცხადებს და მის კოსტიუმს ჩაიცვამს. საბოლოოდ ნაითვიგი შეძლებს ჯეისონის დამარცხებას და კომიქსის ბოლოს, მიუხედავად იმისა რომ ამის სურვილი არ აქვს, გახდება ახალი ბეტმენი. ტიმ დრეიკი კი დაირქმევს ახალ სახელს წითელი რობინი და დაიწყებს მსოფლიოს გარშემო ბეტმენის ძებნას, რადგანაც დაიჯერებს, რომ ის ცოცხალია.
ბრიუს უეინი
თ. ჯეიმზ მუსლერის წიგნში სუპერგმირი ყველა ჩვენთაგანშია ავტორი ამტკიცებს რომ ბრიუს უეინის ცხოვრებაში მთავარი ფულია.
.ne
რესურსები ინტერნეტში
ne კატეგორია:კომუნიკაციები ნიგერში
ბრაზილიის ისტორია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
ნავაკესერა
ნავაკესერა (Navaquesera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ბურგოხონდო-ელ-ტიემბლო-სებრეროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,16 კმ². მოსახლეობა — 24 კაცი (2020 წ.).
რუსთავის ისტორიული მუზეუმი
გიორგი ლომთათიძის დამსახურება რუსთავის წინაშე
რუსთავისადმი მიძღვნილ ნაშრომებში გიორგი ლომთათიძე ამომწურავად გადმოგვცემს ექსპედიციის მიერ ჩატარებული სამუშაოების უმთავრეს შედეგებს. განხილულია ნაქალაქარზე გამოვლენილი კომპლექსები: სამაროვნები, ნამოსახლარები და იქ აღმოჩენილი მასალა, სასიმაგრო, საცხოვრებელი, სამეურნეო ნაგებობანი, უამრავი ნივთი და მონეტა; მოცემულია ქალაქის სტრატიგრაფიული შკალა, რომელსაც დღემდე არ დაუკარგავს თავისი მეცნიერული ღირებულება. გაცოცხლებულია ქალაქის ხანგრძლივი, მძიმე და რთული თავგადასავალი. დასახულია კვლევის ძირითადი გეზი და შემდგომი მუშაობის უმთავრესი პრობლემები.
ჩომეთი
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Sugababes
სქოლიო
კატეგორია:1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული პოპ-ჯგუფები
Cry for a Shadow
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1961 წლის სიმღერები
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010 ჯგუფი F
ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4)
ლისის ტბა
ლისის ტბა — ტბა საქართველოში, ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, თბილისის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 624 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,47 კმ², აუზის ფართობი — 16 კმ², მაქსიმალური სიღრმე — 4 მ, წყლის მოცულობა — 1,22 მლნ. მ³. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. მაღალი დონე აქვს გაზაფხულზე, დაბალი — შემოდგომაზე. ზაფხულში წყალი თბილია, მაქსიმალური ტემპერატურა — 28 °C. ზამთრობით ტბაზე ჩნდება ყინულნაპირისი, ზოგჯერ — ყინულსაფარიც. წყალი მომლაშოა (მინერალიზაცია 2695 მგ/ლ). ტბაში მოშენებულია თევზი. საწყლოსნო სპორტისა და თევზაობის მოყვარულთა, აგრეთვე თბილისელთა დასასვენებელი ადგილია.
ლისის ტბა მისი შემოგარენით ზღვის დონიდან 615-730 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. თბილისის სხვა უბნებისგან განსხვავებით, რომლებიც ზღვის დონიდან 380-600 მეტრამდე მერყეობს, ლისის ტბა, XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან მოყოლებული, ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სარეკრეაციო ზონაა. ტბის ტერიტორია გამოირჩევა თბილისში ყველაზე საინტერესო და მრავალფეროვანი ფაუნით.
Meranoplus froggatti
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ილია ჭავჭავაძე
წინაპრები
ილია ჭავჭავაძის პაპა პაატა ბესპაზის ძე ჭავჭავაძე აქტიურად მონაწილეობდა ბრძოლაში, რომელშიც სოლომონ II-მ დაიბრუნა იმერეთის სამეფო ტახტი. პლატონ იოსელიანის ცნობით პაატას სოლომონისთვის დახმარება ერეკლე II-მ დაავალა. გიორგი XII-მ პაატა ჭავჭავაძეს უბოძა ბახტრიონიდან გავაზამდე გაღმამხარის ხუთასის თავობა. XIX საუკუნის 20-იან წლებში პაატა ჭავჭავაძე დაიღუპა ლეკებთან ბრძოლაში მიღებული ჭრილობით. პაატას ცოლად ჰყავდა მარიამ (პელაგია) მელქისედეკის ასული ანდრონიკაშვილი (1771-1830), რომელთანაც შეეძინა შვილები: მაკრინე (1792-1872), მიხეილი, სვიმონი (1802-27), ალექსანდრე (1808-38), გრიგოლი (1811-52), გარსევანი (1816-47), იოსები (1818-28).
პეტერბურგის უნივერსიტეტი 1857-1861 წლები
ილიას სტუდენტობის ხანა პეტერბურგში დაემთხვა რევოლუციებისა და ეროვნულ-გამანთავისუფლებელი ომების, მათი მუდმივი გამოძახილის პერიოდს დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. ახალგაზრდა ილია, თავისი დამონებული სამშობლოს მომავალ ბედზე ფიქრით მოცული, მღელვარებით ადევნებდა თვალყურს ეროვნულ-განმანთავისუფლებელ მოძრაობას ევროპაში. როდესაც 1860 წლის გაზაფხულზე გარიბალდიმ აიღო მესინა, ხოლო შემდეგ იტალიის ნახევარკუნძულზე გადმოვიდა, ილია ამას აღფრთოვანებული მიესალმა ლექსით: „მესმის, მესმის სანატრელი, ხალხთ ბორკილის ხმა მტვრევისა...“
ილიას დროს შეიქმნა რუსეთში ქართველი სტუდენტობის - „თერგდალეულთა“ ტრადიციები.
thumb|ილია [[1860 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდში]] 1859-1872 წლებში ჭავჭავაძემ დაწერა ფართო საზოგადოებრივი რეზონანსის მქონე ნაწარმოებები, რომელთაც აღმავალი ეტაპი შექმნეს XIX საუკუნის ქართულ ლიტერატურასა და საერთოდ ქართული მხატვრული აზროვნების ისტორიაში: აჩრდილი (პირველი რედაქცია, 1859), რომელიც უმწვავეს ეროვნულ და სოციალურ პრობლემებს ეხებოდა; ეროვნულ-განმათავისუფლებელი იდეებით შთაგონებული დრამატული პოემა „ქართვლის დედას“. „სცენა მომავალ ცხოვრებიდან“ (პირველი რედაქცია, 1860); პოემა „კაკო ყაჩაღი“ — „რამდენიმე სურათი ანუ ეპიზოდი ყაჩაღის ცხოვრებიდან“ (1860) — მძაფრი პროტესტი ბატონყმობის წინააღმდეგ; ამავე პერიოდს განეკუთვნება როგორც ჭავჭავაძის პოეტური თარგმანები ( შილერის, ჰაინეს,  რიუკერტის,  ბაირონის, სკოტის,  შენიეს,  პუშკინისა და  ლერმონტოვის ნაწარმოებისა) და სატრფიალო ლირიკის უდიდესი ნაწილი, ასევე პროგრესული სოციალურ და ეროვნულ იდეალებითა და მხატვრული სიახლეებით აღბეჭდილი ლექსები „ხმა სამარიდან“ (1857), „გუთნის-დედა“, „ქართვლის დედა“, „ჩემი თარიაღალი“ (სამივე 1858), „ნანა“ (1859), „ქართველ სტუდენტების სიმღერა“, „მუშა“, „იანიჩარი“ (სამივე 1860); პატრიოტული ლირიკის ბრწყინვალე ნიმუშები — „ელეგია“ (1859), „მესმის, მესმის“ (1860), „გაზაფხული“ („ტყემ მოისხა ფოთოლი“…, 1861); „პოეტი“ (1860).
thumb|right|ილია ჭავჭავაძე ამავე ხანებში შექმნა ჭავჭავაძემ პროზაული ნაწარმოებები, რომლებმაც უდიდესი როლი შეასრულა ქართული კრიტიკული რეალიზმის განვითარებაში: ბატონყმური ინსტიტუტის მანკიერებათა მამხილებელი მოთხრობა „გლახის ნაამბობი“ (I—IV თავები, 1859) და ესკიზები მოთხრობისა „კაცია-ადამიანი?!“, სადაც მებატონეთა კლასის მანკიერი მხარეები და ყოფა სატირულად ასახა. ჭავჭავაძის პირველმა ლიტერატურულ-კრიტიკულმა წერილმა „ორიოდე სიტყვა თავად რევაზ შალვას ძის ერისთავის მიერ კაზლოვიდგან „შეშლილის“ თარგმნაზედა“ („ცისკარი“, 1861) ახალი თაობის ლიტერატურული მანიფესტის მნიშვნელობა შეიძინა. მასში, ისევე როგორც წერილებში „პასუხი“ (1861) და „საქართველოს მოამბეზედ“ (1863), მან ჩამოაყალიბა რეალისტური მწერლობისა და სალიტერატურო კრიტიკის ძირითადი პრინციპები, დაასაბუთა სალიტერატურო ენის განმარტივების, საერთო სახალხო ენასთან მისი დაახლოების აუცილებლობა. „ორიოდე სიტყვა...“ იქცა „მამებისა და შვილების ბრძოლის“ საწყისად.
მკვლელობა
150px|მინი|მარცხნივ|ილია ჭავჭავაძის სიკვდილის გამომწვევი ნასროლი ტყვიის ტრაექტორია thumb|ილიას დაკრძალვა თბილისში, 1907. 1907 წელს რუსეთის პირველ დუმაში (სახელმწიფო საბჭო) სამსახურის შემდეგ, ილიამ საქართველოში დაბრუნება გადაწყვიტა. ამავე წლის 28 აგვისტოს თბილისიდან საგურამოსკენ მიმავალ ილიასა და ოლღას წიწამურთან ექვსკაციანი ჯგუფი დაესხა თავს. თავდამსხმელებმა ილია მოკლეს და მიიმალნენ.
ქეთევან აბაშიძე-წერეთელი
ქეთევან აბაშიძე-წერეთელი — იმერეთის აჯანყების (1810) აქტიური მონაწილე. სარდალ ქაიხოსრო წერეთლის მეუღლე. აჯანყების დროს სათავეში ედგა მოდინახის ციხის გარნიზონს, რომელმაც წინააღმდეგობა შეწყვიტა მხოლოდ მაშინ, როდესაც სოლომონ II-მ და მისმა მომხრეებმა საქართველო დატოვეს.
ილია ჭავჭავაძე
საადგილმამულო ბანკის დაარსება
ილია ჭავჭავაძემ 1872 წლის თავადაზნაურთა კრებაში მონაწილეობა მიიღო, გამოვიდა სიტყვით და დაგმო რევაზ ანდრონიკაშვილის პროექტი. შემდგომ კრებაზე ბანკის ტიპი საბოლოოდ გადაწყდა, ილია ჭავჭავაძემ და პროგრესულმა ახალგაზრდობამ თავისი გაიტანა - საქართველოში საფუძველი ეყრებოდა პირველ ორგანიზაციას, რომელიც საკუთარ, საკმაოდ დიდ რესურსს საზოგადოებრივი საქმიანობისთვის გამოიყენებდა. ბანკის დაარსების პროცესი გაიწელა. იგი ფუნქციონირებას მხოლოდ 1875 წლიდან შეუდგა. ილია ჭავჭავაძე ბანკის გამგეობის თავმჯდომარედ აირჩიეს და ამ თანამდებობას 1905 წლამდე იკავებდა.
დებატები ბანკის გარშემო
ბანკმა ქართულ ინტელიგენციაში არაერთი დებატი და დაპირისპირება გამოიწვია. ილია ჭავჭავაძე მუდმივად მკაცრი საბანკო პოლიტიკის გატარების მომხრე იყო. აკაკი წერეთლის მოსაზრებით, ბანკი თუმცა ზოგადად კარგ რამეს წარმოადგენდა, მაგრამ ქართული საზოგადოება მისთვის მზად არ აღმოჩნდა - ქართველებმა ფულის შოვნის მარტივი გზა იპოვეს, შემდგომ ეს თანხა ვალად დაედოთ და გადახდა ვეღარ მოახერხესო - ამბობდა იგი. ილიას პასუხი პირდაპირი და მარტივია:
ბანკი ილია ჭავჭავაძის საზოგადოებრივი საქმიანობის ფუნდამენტური ნაწილია. მან, თავისი მკაცრი, თუმცა პრინციპული პოლიტიკით, არა მხოლოდ შექმნა, არამედ შეინარჩუნა კიდეც იგი და მოახმარა ეს რესურსი საერთო საჭიროებებს, რომელთაგან ფუნდამენტური მნიშვნელობის იყო საგანმანათლებლო და კულტურული პროექტები.
ქართული დამწერლობის ილიასეული რეფორმა
ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა თანამედროვე, ლიტერატურული ქართული ენის შექმნის ჩარჩოებში ჩაატარეს ქართული დამწერლობის უმნიშვნელოვანესი რეფორმა — როდესაც ანბანიდან ამოიღეს მოძველებული 5 ასო, რომელიც ცოცხალ ქართულ ენაში აღარ გამოიყენებოდა: