ტირგოვიშტეს_ღამის_თავდასხმა
ფონი
ვლად ცეპეშის ერთადერთი მოკავშირე, მიხაი სილადი, ტყვედ ჩაუვარდა თურქებს 1460 წელს, ბულგარეთში გავლისას. სილადის კაცები წამებით მოკლეს, ხოლო თავად სილადი შუაზე გახერხეს. მოგვიანებით, იმავე წელს, მეჰმედმა გაგზავნა ელჩები ვლადთან, რათა ეთხოვა, გადაეხადა დაგვიანებული ჯიზია. ვლად ცეპეშმა ჯერ ელჩები დახოცა და 1460 წლის 10 სექტემბრით დათარიღებულ წერილში, მან გააფრთხილა ტრანსილვანიელი საქსონები (დღევანდელი ბრაშოვი) მეჰმედის შესაძლო შემოსევასთან დაკავშირებით და დახმარება სთხოვა მათ. ცეპეშმა მაინც არ გადაიხადა წლიური ჯიზია 10000 დუკატის ოდენობით, ჯერ კიდევ 1459 წლის შემდეგ. გარდა ამისა, მეჰმედმა მას სთხოვა 100 ვლახელი ბავშვის ჩაბარება, რათა იანიჩრებად აღეზარდა, რაზეც სულთანმა, აგრეთვე, უარი მიიღო. ამ და სხვა გამომწვევი მიზეზების გამო მეჰმედმა დუნაის სანაპიროს მახლობლად საბრძოლო წვრთნები დაიწყო. თუმცა, ვლადმა მისი ჯარისკაცები შეიპყრო და სარზე გასვა. კონფლიქტი 1461 წლამდე გაგრძელდა, სანამ მეჰმედმა თავად არ მიიწვია ვლადი კონსტანტინოპოლში მოლაპარაკებების გასამართად. ერთი წლის შემდეგ, 1461 წლისთვის, ვლად ცეპეში მიერ თავის მეჰმედ II-ისადმი გაგზავნილ წერილში ამბობს, რომ იგი ფიზიკურად ვერ გადაიხდის ჯიზიას, რადგან მისმა ტრანსილვანიელი გრაფების წინააღმდეგ გამართულმა ომებმა, ფაქტობრივად, მთელი რესურსი ამოუწურა, თუმცა დასძინა, რომ სულთანს გაუგზავნიდა უამრავ ოქროს, როცა ამის საშუალება გამოუჩნდებოდა. ვლადი სთხოვდა, რომ მისი არყოფნის დროს რიგითი ფაშა დაეყენებინა ვლახეთის მმართველად. რამდენიმე ხანში ირკვევა, რომ ეს ყველაფერი დაგებული მახე იყო 一 მეჰმედმა გაიგო, რომ ვლახეთის პრინცი შეკრული იყო უნგრეთის მონარქთან, მატიაშ ჰუნიადთან. მალე, სულთნის ბრძანებით, ვლახეთისკენ დაიძრა ჰამზა ფაშა, რომელსაც დავალებული ჰქონდა პრინცის შეპყრობა და კონსტანტინოპოლში ჩაყვანა, თუმცა, დროული რეაგირების შედეგად, ვლადმა წინასწარ იცოდა მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ. ჰამზა ფაშა 1000-კაციან ჯარს ფლობდა და გიურგიუს ჩრდილოეთით არსებულ ერთ პატარა უღელტეხილთან ცეპეშის არმიას შეეჩეხა. ამ უკანასკნელის ჯარი კი საკმაოდ ძლიერი ტექნიკით იყო აღჭურვილი, რამაც ჰამზა ფაშას დაცემა განაპირობა. ისტორიკოსები ფიქრობენ, რომ ვლად ცეპეში სწორედ ის ერთ-ერთი პირველი ჯვაროსანი იყო, რომელმაც გამოიყენა დენთი „სასიკვდილო მიზნებისთვის“. მატიაშ ჰუნიადისადმი გაგზავნილ წერილში ცეპეში წერდა, რომ ჰამზა ფაშა ტყვედ ჩავარდნილიყო ყოფილი ვლახეთის ციხე-ქალაქ გიურგიუსთან. აქ იგი აღწერს იმ სისასტიკეს, რომელიც არა მხოლოდ ოსმალების, არამედ ადგილობრივი მშვიდობიანი მოსახლეობის მიმართაც გამოიყენა, იმ ეჭვით, რომ შესაძლოა ისინი სრულებით არ უჭერდნენ მას მხარს. 1462 წლის 11 თებერვლით დათარიღებულ წერილში ვკითხულობთ: "„მე მოვკალი გლეხები, კაცები და ქალები, მოხუცები და ახალგაზრდები, რომლებიც ცხოვრობდნენ ობლუციცასა და ნოვოსელოში, სადაც დუნაი ჩაედინება ზღვაში, რაჰოვამდე, რომელიც მდებარეობს ჩილიასთან, დუნაის ქვემოდან ისეთ ადგილებამდე, როგორიცაა სამოვიტი და გიგენი. ჩვენ მოვკალით 23 884 თურქი, ვინც დავწვით ან ის თურქები, რომელთაც ჩვენმა ჯარისკაცებმა თავები მოაჭრეს... ამგვარად, თქვენო უმაღლესობავ, თქვენ უნდა იცოდეთ, რომ მე დავარღვიე მშვიდობა მასთან (სულთან მეჰმედ II)“"მიუხედავად ცეპეშის სისასტიკისა, ქრისტიანი ბულგარელები გადარჩნენ და ბევრი მათგანი ვლახეთში გადაასახლეს. ზუსტი მსხვერპლის რაოდენობა ასეთი იყო: გიურგიუში 6414 კაცი, ენი სალაში 1350, დუროსტორში 6840, ორსოვაში 343, ჰარსოვაში 840, მაროტინში 210, თურტუჩაიაში 630, ბატინში და ნოვოგრადში 384, სისტოვში 410, ნიკოპოლისში და გიგანში 1138, რაჰოვაში 1460. როდესაც მეჰმედმა საკუთარი არმიის განადგურების შესახებ გაიგო, მან გაგზავნა 18 ათასიანი არმია დიდი ვეზირის, მაჰმუდ ფაშას სარდლობით ქალაქ ბრეილისკენ. ვლად ცეპეშმა, თავდაპირველად, უკან დახევა არჩია, თუმცა შეტაკებისას იტალიელი ისტორიკოსის, ჯოვანი ანჯოლელოს თქმით, 10 ათასზე მეტი თურქი დაიღუპა. ოსმალთა სამწუხაროდ, ეს შეტაკებაც ვლახელთა გამარჯვებით გასრულდა, რამაც დიდი აღფრთოვანება გამოიწვია ევროპის ქრისტიანულ კერებში, მათ შორის იტალიასა და ვატიკანშიც. ვენეციელმა ელჩმა, 4 მარტს, მას შემდეგ, რაც მატიაშ ჰუნიადს ეს ამბავი გააგებინა, ამ უკანასკნელმა დიდად გაიხარა და თქვა, რომ მთელი საქრისტიანო უნდა ამაყობდეს ცეპეშის გამარჯვებით. როდოსში გამავალმა ინგლისელმა მოგზაურმა, უილიამ უეიმ, თავის მემუარებში აღნიშნა, რომ მას შემდეგ, რაც როდოსელმა ჯარისკაცებმა ამ ომის შედეგზე შეიტყვეს, ვლახთა გამარჯვება ტრადიციული ლათინური, ქრისტიანული ჰიმნის 一 Te Deum 一 ღიღინით აღნიშნეს. მრავალი შეშინებული თურქი უკვე ტოვებდა ოსმალეთის ევროპულ მხარეს და ანატოლიაში გადასახლება გადაუწყვეტია. მეჰმედბმა, მას შემდეგ რაც მიმდინარე მოვლენების შესახებ შეიტყო, კორინთს ალყა მოხსნა და ცეპეშის წინააღმდეგ ომში ჩაბმა გადაწყვიტა.