cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რეგენერაცია
რეგერენაცია, როგორც ორგანიზმის მთლიანობის აღდგენა
ზოგიერთ შემთხვევაში რეგენერირდება ანუ აღდგება, ისეთი ორგანო ან სხეულის ნაწილი,რომელიც დაკარგული ან დასახიჩრებული იყო. ამას ჰომომორფოზი ეწოდება. მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც რეგენერირდება სრულიად სხვა ორგანო, ამას ჰეტერომორფოზი ეწოდება. ჰეტერომორფოზის დროს, აღდგება ტიპიურისაგან განსხვავებული ორგანოები.
განვიხილეთ ეს პროცესები ცხოველების მაგალითზე კლასიფიკაციის მიხედვით:
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ბიოლოგია კატეგორია:გამოჯანმრთელება კატეგორია:დაბერება
პელო
სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
ძონგის არქიტექტურა
არქიტექტურა სტილით მასიურია კოშკებიანი გარე კედლებით, რომელიც გარს ერტყმის ეზოებს, ტაძრებს, ადმინისტრაციულ შენობებსა და ბერთა საცხოვრებლებს. დამახასიათებელი ნიშნებია:
ბატა (ეკვატორული გვინეა)
ბატა (Bata) — ქალაქი ეკვატორული გვინეის კონტინენტურ ნაწილში. ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე მდებარე საზღვაო პორტი. ლიტორალის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ქალაქ ბატაში მდებარეობს იმავე დასახელების საერთაშორისო აეროპორტი. აქ ასევე მდებარეობს ეკვატორული გვინეის ეროვნული უნივერსიტეტის ერთ-ერთი კამპუსი.
უილარდ ლიბი
უილარდ ფრენკ ლიბი (Willard Frank Libby; დ. 17 დეკემბერი, 1908 — 8 სექტემბერი, 1980) — ამერიკელი ფიზიკოსი ქიმიკოსი. 1949 წელს მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა რადიონახშირბადული დათარიღების აღმოჩენაში, ამ პროცესმა დიდი რევოლუცია მოახდინა არქეოლოგიასა და პალეონტოლოგიაში. 1960 წელს ამ პროცესის აღმოჩენაში შეტანილი წვლილისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში.
ელექტროლიზი
მოქმედების არსი
ელექტროლიტში ჩავუშვათ ორი გამტარი ფირფიტა და შევაერთოთ ისინი მუდმივი დენის წყაროს ბატარეის პოლუსებთან. მაშინ ელექტროლიტში შეიქმნება ერთგვაროვანი ელექტროსტატიკური ველი, რომელიც გამოიწვევს იონების მოწესრიგებულ მოძრაობას, შესაბამისი ელექტროდებისაკენ. დადებითი იონები მივლენ უარყოფით პოლუსთან შეერთებულ ელექტროდთან (კათოდთან), ხოლო უარყოფითი იონები დადებით პოლუსთან შეერთბულ ელექტროდთან ( ანოდთან). დადებითი იონები კათოდთან შეხებისას შეიძენენ დაკარგულ ელექტრონებს და გადაიქცევიან ნეიტრალურ ატომებად. უარყოფითი იონები ანოდთან შეხებისას ანოდს გადასცემენ ზედმეტ ელექტრონებს და გადაიქცევიან მოლეკულებად ან ნეიტრალურ ატომებად. ანოდზე გადასული ელექტრონები დენის წყაროს მეშვეობით გადაიტანება კათოდზე და უერთდება იქ მისულ დადებით იონებს. ამ პროცესის დროს კათოდზე გამოიყოფა ნივთიერების ნეიტრალური ატომები.
გამოყენება
ე.ი. A+-ზე მიმდინარე ნახევრადრეაქციაა
ხსნადი ანოდის შემთხვევაში:
.kn
რესურსები ინტერნეტში
kn კატეგორია:კომუნიკაციები სენტ-კიტსა და ნევისზე
Vollenhovia pacifica
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტალტალი (მდინარე)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
ტალტალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტალტალი შეიძლება აღნიშნვდეს:
.bl
.bl — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD), რომელიც, როგორც მოსალოდნელია, სენ-ბართელმის მიენიჭება.
Passion: Music for The Last Temptation of Christ
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ გებრიელის საუნდტრეკები კატეგორია:1989 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Virgin Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Geffen Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Real World Records-ის ალბომები
ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
.eh
რადგან დასავლეთი საჰარა სადვაო ტერიტორიაა, მას არ გააჩნია ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD). თუმცა დომენური სახელი .eh დაჯავშნულია ამ მიზნისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
eh კატეგორია:დასავლეთი საჰარა
.mf
რესურსები ინტერნეტში
mf კატეგორია:სენ-მარტენი (საფრანგეთი)
სერ ჯონ სოანის მუზეუმი
სერ ჯონ სოანის მუზეუმი — სახლი-მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ლინკოლნის Inn Fields– ის მახლობლად, ლონდონში, ჰოლბორნში, ადრე ნეოკლასიკური არქიტექტორის, ჯონ სოანის სახლი იყო. მასში განთავსებულია სოანის პროექტების მრავალი ნახატი და არქიტექტურული მოდელი და ფერწერების, ქანდაკებების, ნახატებისა და სიძველეების დიდი კოლექცია, რომელსაც სოანი მრავალი წლის განმავლობაში აგროვებდა. მუზეუმი დაარსდა სოანეს სიცოცხლეში, პარლამენტის კერძო აქტით, რომელიც ძალაში შევიდა 1837 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ. აქტი ითვალისწინებდა, რომ სოანეს გარდაცვალებისას მისი სახლი და კოლექციები გადაეცემოდა სამეფოს სამეურვეო საბჭოს, რომელიც მოქმედებდა ერის სახელით და რომ ისინი მაქსიმალურად შეინარჩუნებდნენ მემკვიდრეობას ზუსტად იმ მდგომარეობაში, როგორიც თავიდანვე იყო. მას შემდეგ მუზეუმი ბრიტანეთის მთავრობის, ციფრული, კულტურის, მედიისა და სპორტის დეპარტამენტისგან იღებს ყოველწლიურ გრანტს.
მუზეუმი
მე -19 საუკუნის ბოლოს საცხოვრებელი სახლების რესტავრაცია მოხდა, რითაც მე-12 ნომერი სახლი, მე-13 ნომერთან დაკავშირდა. 1969 წლიდან მე-12 ნომერს მუზეუმის მეურვეები მართავდნენ, აქ ასევე 2009 წლამდე განთავსებული იყო კვლევითი ბიბლიოთეკა და ოფისები. 1995 წლიდან 2011 წლამდე ევა ირჟიჩნას დიზაინით შეიქმნა სოანის გალერეა, რომელიც გამოიყენებოდა დროებითი გამოფენებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ლონდონის არქიტექტურა კატეგორია:ლონდონის მუზეუმები კატეგორია:ლონდონის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ინგლისში კატეგორია:ინგლისის მუზეუმები
სრემსკი-კარლოვცის თემი
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სრემსკი-კარლოვცი. სრემსკი-კარლოვცის თემი შედგება 1 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 51.0 კმ².
ნაყოფიერება
ნაყოფიერება — ცხოველთა ევოლუციის პროცესში ჩამოყალიბებული ყოველი სახეობისათვის დამახასიათებელი უნარი ნამატის მოცემისა, რაც ნორმალურ პირობებში ბუნებრივი სიკვდილიანობის კომპენსაციას ახდენს. სხვადასხვა სახეობისათვის გამრავლების სხვადასხვა ტიპია დამახასიათებელი. მონოციკლური ცხოველები სიცოცხლეში ერთხელ მრავლდებიან და მრავალრიცხოვან შთამომავლობას იძლევიან, ხოლო პოლიციკლური ცხოველები - რამდენიმე თაობას და ნაკლებნაყოფიერი არიან. ხანგრძლივად მცხოვრები ცხოველები 1-2 ნაშიერს შობენ და ისიც არა ყოველ წელს. ხანმოკლედ მცხოვრები ცხოველები წელიწადში რამდენიმეჯერ მრავლდებიან. ნაყოფიერება ცვალებადობს ასაკის, სეზონის, წლის, საკვებით უზრუნველყოფის, კლიმატური პირობებისა და სხვა ფაქტორების შესაბამისად.
ნაყოფიერება დამახასიათებელია სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებისთვისაც, მაგ. ფური და ფაშატი ერთნაყოფიანი ცხოველებია (ფურს ტყუპი უჩნდება შემთხვევათა 1-3%-ში, ხოლო ფაშატს 1-1,5%-ში; რეგისტრირებულია ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ფურმა მოიგი 3-7 ხბოხოლო ფაშატმა 4 კვიცი); ღორი, იმის მიხედვით, თუ რა ჯიშისაა, ერთ დაყრაზე საშუალოდ 6-12 გოჭს შობს (განსაკუთრებით ნაყოფიერები - 17-20, ზოგჯერ 30-მდე); ცხვარი, ისე როგორც თხა, ჩვეულებრივ საშუალო 1-2 ბატკანს იძლევა, იმერული ცხვარი, რომანოვული, ფინური ლანდრასი და ზოგიერთი სხვა ჯიშის ცხვარი - საშუალოდ შობენ 5-6 (18-მდე) ბაჭიას; გალიური გამრავლების პირობებში მელია იძლევა - 4, სიასამური - 3, ყარსაღი - 11, წაულა - 5 ლეკვს. ცხოველთა გამრავლებისათვის ბუნებრივ-ფიზიოლოგიური შესაძლებლობათა მაქსიმალური გამოყენება მეცხოველეობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოცანესი პრობლემა და აუცილებელი პირობაა ჯოგის გაფართოებული მომრავლებისათვის.
ჰელიუმი
აღმოჩენის ისტორია
1881 წელს იტალიელმა ლუიჯი პალმიერიმ გამოაცხადა ჰელიუმის აღმოჩენის შესახებ ვულკანურ აირებში — (ფუმაროლებში). ის იკვლევდა ღია ყვითელ ზეთოვან ნივთიერებას, რომელიც ვეზუვის ვულკანურ კრატერში აირების ნაკადებიდან ილექებოდა. ის ახურებდა ამ ვულკანურ პროდუქტს და იკვლევდა გამოყოფილი აირების სპექტრებს. მეცნიერებმა ეს განცხადება ეჭვით მიიღეს რადგან პალმიერიმ თავისი ცდა ბუნდოვნად აღწერა. მრავალი წლის შემდეგ ფუმაროლში მართლაც იპოვეს ჰელიუმისა და არგონის მცირე რაოდენობები.
კონდენსირებული ფაზების თვისებები
1908 წელს ჰეიკე კამერლინგ-ონესიმ პირველმა შეძლო მიეღო თხევადი ჰელიუმი. მყარი ჰელიუმის მიღება შესაძლებელი გახდა მხოლოდ 25 ატმოსფეროს წნევის და 1 K ტემპერატურის პირობებში (ვილემ ჰენდრიკ კეეზომი, 1926). კეეზომმა ასევე აღმოაჩინა ჰელიუმ-4 (4He) ფაზური გადასვლის არსებობა 2,17 K ტემპერატურის დროს; დაასახელა ჰელიუმ-I და ჰელიუმ-II ფაზები (2,17K-ის ქვევით). 1938 წელს პეტრე კაპიცამ აღმოაჩინა, რომ ჰელიუმ-II არ გააჩნია სიბლანტე (ზედენადობის მოვლენა). ჰელიუმ-3-ში ზედენადობა წარმოიქმნება მხოლოდ 0,0026 К ტემპერატურის ქვევით. ჰელიუმის ზედენადობა მიეკუთვნება ეგრეთ წოდებულ კვანტური სითხის კლასს, რომლის მაკროსკოპიული ქცევა შეიძლება აღწერილი იქნეს მხოლოდ კვანტური მექანიკის მეშვეობით. 2004 წელს გამოჩნდა შეტყობინება მყარი ჰელიუმის ზედენადობის აღმოჩენის შესახებ (ე.წ. სუპერსოლიდის ეფექტი) მისი კვლევისას ტორსიულ ოსცილიატორში. მაგრამ ბევრი მკვლევარი ამტკიცებს, რომ 2004 წელს აღმოჩენილ ეფექტს არ აქვს არავითარი კავშირი კრისტალის ზედენადობასთან. ამ მომენტისათვის გრძელდება მრავალრიცხოვანი ექსპერიმენტალური და თეორიული კვლევები, რომლის მიზანია გაირკვეს ამ ბუნებრივი მოვლენის ნამდვილი ბუნება.
მიღება
მრეწველობაში ჰელიუმს იღებენ ჰელიუმ შემცველ ბუნებრივი აირებიდან (ძირითადად ამისათვის გამოიყენება საბადოები სადაც ჰელიუმის შემცველობა > 0,1 %-ზე). სხვა აირებიდან ჰელიუმს გამოყოფენ ღრმა გაყინვის მეთოდით, იმ თვისების გამოყენებით რომ ის თხევადდება ყველა აირზე ძნელად. გაცივებას აწარმოებენ დროსელირების რამდენიმე სტადიით მისი გაწმენდით CO2 და ნახშირწყალბადებისაგან. შედეგად მიიღება ჰელიუმის, ნეონისა და წყალბადის ნარევი.
Vollenhovia pertinax
Vollenhovia pertinax — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ალექსანდრე გურული
ის არის ყოფილი ქართველი ფეხბურთელის, გია გურულის შვილი.
ბოლივია 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბოლივია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აგერსე
სქოლიო
კატეგორია:დანიის კუნძულები
პიემონტი
ადმინისტრაციული დაყოფა
პიემონტის რეგიონი ადმინისტრაციულად 8 პროვინციად იყოფა: მინი|250პქ|მარცხნივ|პიემონტის პროვინციები
საქართველოს ისტორიის ძირითადი ქრონოლოგიური ცხრილები
წმინდანად შერაცხილი ბაგრატიონები
ბერობაში "დამიანე". "შენ ხარ ვენახი"-ს ავტორი.
კირგიზკი (დიურტიულის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ომი (ერთეული)
განმარტება
ხშირად გამტარის წინაღობა არის მუდმივი და არ არის დამოკიდებული გამტარზე მოდებულ ძაბვაზე, ტემპერატურაზე და სხვა პარამეტრებზე. ასეთ რეზისტორებს წრფივი რეზისტორი ეწოდება.
სიმძლავრე როგორც წინაღობის ფუნქცია
წრფივ რეზისტორში დისიპირებული სიმძლავრე შეიძლება გამოთვლილი იქნას წინაღობის, ძაბვისა და დენის მეშვეობით. ქვემით მოყვანილი ფორმულა მიღებულია ომის კანონისა და ჯოულის კანონის კომბინირებით. სადაც P არის სიმძლავრე ვატებში, R არის წინაღობა ომებში, V არის ძაბვა, ხოლო I არის დენი.
პითონები
ლიტერატურა
კატეგორია:მახრჩობელასებრნი
GEM Fest
2015
წამყვანი შემსრულებლები (ანბანის მიხედვით):
Alex Picone, Andre Crom, Andrey Pushkarev, Anna Hanna, Anrilov, Anushka, B Voice, Bacho, Bero, Camea, Cobert, Dali, DJ T, Easy Changes, Evol Waves, Fernando Costantini, Fleyta, Gacha, Gacha & Kaiji Frequences, Gio Shengelia, Gorje Hewek, Greenbeam & Leon, HVL, Ian Pooley, Jan Krueger, Julian Perez, Kancheli, Kolford, Lasha, Livio & Roby, Maayan Nidam, Nakadia, Nakashidze, Nastia, Newa, Nikakoi and Natalie Tba Beridze, Nika J, Nuera, Oimactta, Olga Korol, Praslea, Radio Slave, Robosonic, Roustam, Sammy Dee, Smailov, Sofia Rodina, Tete Noise, The Forest, Timur Basha, Tomma, Vako K, Vako T, Vincent, Vova KLK, Vlada.
მუსიკალური ალბომი
thumb|right|250px|პირველი ჩანაწერები წარმოადგენდა წიგნის მსგავს კორპუსში მოთავსებულ დისკებს
კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპი
კამერა
ცენტრალური ტელესკოპის კამერა შედგება 42 CCD-ს (შეერთებული დამტენი მოწყობილობის) 2200x1024 პიქსელისაგან, რომელიც არის ყველაზე დიდი კამერა კოსმოსში, იგი ფლობს 95 მეგაპიქსელს. პროექტის ღირებულება შეადგენს 600 მილიონ აშშ დოლარს.
2009
განმავლობაში, მონაცემებმა გამოავლინა აქამდე უცნობი პლანეტები, ყველა მათგანი ძალიან ახლოს იყო თავის ვარსკვლავთან. ამ შესამჩნევ შედეგებს შორის აღმოაჩინეს ერთი ყველაზე მჭიდრო პლანეტა, ორი თეთრი ჯუჯა ვარსკვლავი, რომლებიც საწყისში გადმოსცეს, რომ იყვნენ ახალი ვარსკვლავები და კარგად დახასიათებული პლანეტა რომელიც ორმაგი ძალით გადიოდა ორბიტაზე.
მონაცემთა გავრცელება
2011 წლის დეკემბერში კეპლერის გუნდმა ასევე გამოაცხადა დედამიწის ზომის ეგზოპლანეტების აღმოჩენა. პერიოდულად კეპლერის გუნდი ააშკარავებს კანდიდატთა სიას. ამ ინფორმაციის გამოყენებით, ასტრონომთა გუნდი აგროვებს მონაცემთა სიჩქარეს, იმისთვის რომ დაამტკიცონ KOI-428b პლანეტათა არსებობა. მოგვიანებით იგივე გუნდმა დაადასტურა KOI-423b კანდიდატის არსებობა.
ანდრია (ყურაშვილი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
მახრჩობელები
მახრჩობელები (Boinae) — გველების ქვეოჯახი მახრჩობელასებრთა ოჯახისა. პითონებისაგან განსხვავებით, მახრჩობელებს არ გააჩნიათ თვალზედა ძვალი და ყბათაშორის ძვლებზე კბილები. ქვეოჯახი აერთიანებს 5 გვარს, 28 სახეობით. გავრცელებულნი არიან როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ ნახევარსფეროებში: ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკა, აფრიკა, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია. მახრჩობელათა ზომები ძალზე ცვალებადია. ქვეოჯახის ცენტრული გვარია ბოა, რომელიც 3 სახეობას შეიცავს, მათ შორის ჩვეულებრივ მახრჩობელას (Boa constrictor), რომლის სიგრძე 2-3 მეტრს (მაქს. 5,5 მ.) აღწევს, გავრცელებულია მექსიკიდან არგენტინამდე.
შობის კუნძული (კირიბატი)
კუნძულის ფლორა და ფაუნა
კუნძულის ხელუხლებელი ტყეები შედგება დიდი პიზონიის (Pisonia grandis) სამი მასივისაგან, რომლის სიმაღლეც აღწევს 10 მეტრს. ეს მასივები მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთის კონცხთან, მოტუ-ტაბუსთან და ჩრდილო-დასავლეთ კონცხთან ახლოს. კუნძულზე დაბალი სიმაღლის ბუჩქებია Scaevola taccada, რომელიც ქმნის ერთგვაროვან საფარს, ან შერეულს Messerschmidia argentea და Suriana maritima. დაბალი სიღრმის ლაგუნებში ჭარბობს Suriana maritima, რომელიც იზრდება 2 მეტრ სიმაღლემდე. Messerschmidia argentea უპირატესად გვხვდება სანაპირო დაბლობებში. Sida fallax, რომელიც იზრდება 2 მეტრ სიმაღლემდე, ხარობს სამხრეთ სანაპირო დაბლობებში და ყველა ქვიშოვან ნიადაგზე. Heliotropium anomalum ქმნის ტყის საფარს სანაპიროზე. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კონცხზე ჭარბობს Sida fallax, Heliotropium anomalum, Boerhavia repens და Lepturus repens. კუნძულის დასავლეთით დაახლოებით 5200 ჰა-ზე დარგულია ქოქოსის პალმა (Cocos nucifera). სხვა არაადგილობრივი მცენარეები შემოტანილი იქნა ადამიანის მიერ XX საუკუნეში.
სქოლიო
კატეგორია:ლაინის კუნძულები კატეგორია:კირიბატის კუნძულები
ტეფტელი
ამერიკა
მარცხნივ|მინი აშშ-ში ტეფტელი იტალიელმა იმიგრანტებმა შემოიტანეს XX საუკუნის დასაწყისში სპაგეტისთან და სხვა იტალიაში გავრცელებულ კერძებთან ერთად. შემდგომში სპაგეტი ხორცის ბურთულებით ამერიკაში ძალიან პოპულარული გახდა. ლათინურ ამერიკაში ტეფტელი ესპანელმა იმიგრანტებმა შემოიტანეს. ესპანეთში კერძი არაბებმა ან ბერბერებმა შემოიტანეს ესპანეთის დაპყრობის შედეგაც, რის გამოც ხორცის ბურთულის აღმნიშვნელი სიტყვა ლათინურ ამერიკაში არაბული წარმოშობისაა.
ლომბარდია
ლომბარდია (Lombardia) — რეგიონი ჩრდილოეთ იტალიაში, მოიცავს ლაგო-მაჯორეს, ლუგანოს, გარდას და კომოს ტბების რაიონს. სახელი ეწოდა ძველგერმანული ტომების — ლანგობარდების მიხედვით. დედაქალაქია მილანი. ლომბარდიაში ცხოვრობს იტალიის მოსახლეობის ერთი მეექვსედი და აქ იწარმოება ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის ერთი მეხუთედი. შედეგად, ლომბარდია იტალიის ყველაზე ხალხმრავალი და მდიდარი რეგიონია და ერთ-ერთი ყველაზე უმდიდრესი მთელს ევროპაში. მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობები მოიცავს ისტორიულ, კულტურულ და ხელოვნების ქალაქებს, რომელთა შორისაცაა მილანი (იტალიის მეორე ყველაზე პოპულარული ტურისტული დესტინაცია), ბრეშა, მანტუა, პავია, კომო, კრემონა, ბერგამო, სონდრიო, ლეკო, ლოდი, ვარეზე, მონცა და ისეთი ტბები, როგორებოცაა გარდა, კომო, ლაგო-მაჯორე და იზეო.
გეოგრაფია
ლომბარდიაში ბევრი დაცული ტერიტორია ა. ყველაზე მნიშვნელოვანია სტელვიოს ეროვნული პარკი (იტალიის ყველაზე დიდი პარკი), რომელშიც შეხვდებით ალპურ გარეულ ცხოველებს, ირემს, შველირემს, არჩვს, მელას, თხას, ყარყუმს, ოქროს არწივს. ტიცინოს ველის ბუნებრივი პარკი 1974 წელს გაიხსნა ტიცინოს მდინარისა და ტყის დასაცავად.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ლომბარდიის რეგიონი ადმინისტრაციულად 12 პროვინციად იყოფა: მინი|250პქ|მარცხნივ|ლომბარდიის პროვინციები
Vollenhovia pwidikidika
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იოანე VI (პაპი)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 705 კატეგორია:ბერძენი პაპები
234
თარიღი უცნობია
*
ფილიპსის კოლექცია
კოლექცია
1920-1960-იან წლებში ფილიპსმა გალერეები ხელახლა მოაწყო ინსტალაციებად, რომლებშიც ნამუშევრები არაქრონოლოგიურად და არატრადიციული ფორმით იყო განლაგებული და სხვადასხვა ხელოვანის ნახატებიდან მიღებულ შთაბეჭდილებებს შორის კავშირს ასახავდა. კოლექციაში ამერიკელი და ევროპელი ხელოვანები ერთ ფოკუსში მოექცა და უინსლოუ ჰომერის, თომას იკინსის, მორის პრენდერგასტის, ჯეიმზ ებოტ მაკნილ უისტლერისა და ალბერტ პინკამ რაიდერის ნამუშევრები პიერ ბონარის, პიტერ ილსტედისა და ედუარდ ვილარდის ნამუშევრების კონტრასტულად გამოიფინა. ჯონ მარინის ნახატები პოლ სეზანის ანხატებთან ერთადაა გამოფენილი, ხოლო ვინსენტ ვან გოგის ნამუშევრები ელ გრეკოს სინანულით აღსავსე წმინდა პეტრესთან ერთად.
პეტროვარადინის თემი
თემის მოსახლეობა შეადგენს 33 733 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 514 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 27.2 კმ².
აკაკი ხუბუტია
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ფეთახ-თიკვის ჰაპოელის ფეხბურთელები კატეგორია:სამსუნსფორის ფეხბურთელები კატეგორია:მედიაშის გაზ მეთანის ფეხბურთელები კატეგორია:კერკირას ფეხბურთელები კატეგორია:სარანსკის მორდოვიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
იმპერიის ტრანსანტარქტიკული ექსპედიცია
შეკლტონს უკვე მიუღია მონაწილეობა „დისკავერის“ ექსპედიციაში და „ნიმროდის“ ექსპედიციის ხელმძღვანელიც ყოფილა. ამჯერად ის უედელის ზღვის გაცურვასა და ვასელის ყურესთან დაბანაკებას აპირებდა, სადაც გუნდი სამხრეთი პოლუსის გავლით, როსის ზღვამდე მიღწევისთვის მოეზადებოდა. ამასობაში დამხმარე როსის ზღვის რაზმი მაკმერდოს სრუტესთან დაბანაკდებოდა და როსის შელფური მყინვრების შემოვლით, ბირდმორის მყინვარისკენ გააგზავნიდა მომარაგების დეპოებს, რომლებიც უმნიშვლენოვანესები იყვნენ გუნდის გადასარჩენად, რადგანაც რაზმს გადაკვეთისთვის საჭირო რაოდენობის პროვიზიების გადაზიდვა არ შეეძლო. ექსპედიცია საჭიროებდა 2 ხომალდს: უედელის ზღვის გუნდის „ენდიურანსსა“ და როსის ზღვის გუნდის „ავრორას“.
დაფინანსება
მინი|„ავრორა“ დატვირთულია კომპანია Shell-ის პარაფინით შეკლტონმა დაასკვნა, რომ ექსპედიციის გეგმის უმარტივესი ვერსიის განსახორციელებლად მას 50 000 ფუნტი დასჭირდებოდა. მან გადაწყვიტა, დახმარება მოეთხოვა მდიდრებისთვის, რაც 1913 წელს დაიწყო, თუმცა ამით შეკლტონმა ბევრს ვერ მიაღწია. ამ მეთოდით მან წარმატებას პირველად 1913 წლის დეკემბერში მიაღწია, როდესაც ბრიტანეთის მთავრობამ მას 10 000 ფუნტი შესთავაზა, იმ პირობით, რომ შემდგომში შეკლტონი იმავე რაოდენობის თანხას კერძო წყაროებიდან შეაგროვებდა. სამეფო გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ, რომლისგანაც შეკლტონი არაფერს მოელოდა, მას 1 000 ფუნტი მისცა. ჰანტფორდის მიხედვით, შეკლტონმა მათ შეუთვალა, რომ ამ რაოდენობის მხოლოდ ნახევარი სჭირდებოდა. ლორდ როუზბერიმ შეკლტონს 50 ფუნტი მისცა.
შეკლტონის მიერ შეგროვებული ფულის ზუსტი რაოდენობა (Daily Mail-ს შეფასებით, რაოდენობა დაახლოებით 80 000 ფუნტს შეადგენდა) უცნობია, რადგანაც ასევე უცნობია სტენკომპ-უილსის მიერ გამოყოფილი ფულის ოდენობა. ფული შეკლტონისთვის მუდმივ პრობლემას წარმოადგენდა, რის გამოც მან ეკონომიის მიზნით როსის ზღვის გუნდისთვის განკუთვნილი ფულის ოდენობა შეამცირა, რაც გუნდის მეთაურმა ენეას მაკინტოშმა მხოლოდ მას შემდეგ გაიგო, რაც ავსტრალიაში ჩავიდა და მუშაობა დაიწყო. მაკინტოშს ფულისა და მომარაგეობის დამატების თხოვნა მოუწია, რათა ექსპედიციის მისი ნაწილის განხორციელება შესაძლებელი გამხდარიყო. თუმცა, შეკლტონმა ექსპედიციის შემოსავლიანობის პოტენციალი გაიაზრა. მან Daily Chronicle-ს ექსპედიციაზე გაზეთების სტატიების წერის ექსკლუზიური უფლება მისცა და იმპერიის ტრანსანტარქტიკული ფილმების სინდიკატი ჩამოაყალიბა, რომელსაც გადაღების უფლება მისცა.
ლედ ზეპელინის 1969 წლის ჩრდილო ამერიკული გაზაფხულის ტურნე
5 ივლისს ლედ ზეპელინი გამოვიდა Atlanta International - ის პოპ ფესტივალზე. 12 ივლისს Midwest- ის როკ ფესტივალზე. 21 ივლისს ლედ ზეპელინმა მონაწილობა მიიღო ნიუ-იორკში გამართულ Schaefer-ის მუსიკალურ ფესტივალში. ფესტივალი გაიმართა ცენტრალ პარკში. ამ ფესტივალში მონაწილეობა მიიღეს სხვა მუსიკოსებმაც. ასეთები იყვნენ - The Byrds, ჩაკ ბერი, Fleetwood Mac, მაილს დეივისი, ბი ბი კინგი,The Beach Boys, ფრენკ ზაპა და პეტი ლაბელი. ხოლო 31 აგვისტოს Texas International- ის პოპ ფესტივალზე.
ჰენრი (ერთეული)
განმარტება
C = კულონი
ემა რადუკანუ
ემა რადუკანუ (გვარის რუმინული წარმოთქმა Răducanu  ; დ. 13 ნოემბერი, 2002) — ბრიტანელი ჩოგბურთელი. 2021 წელს ერთეულთა თანრიგში მოიგო ამერიკის ღია პირველობა, რის შემდეგაც მიაღწია კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელს მსოფლიო რეიტინგში და გადაინაცვლა 23-ე ადგილზე. არის დიდი ბრიტანეთის No. 1. ქალი ჩოგბურთელი.
ძია ვანია
დადგმები რუსეთში
საბჭოთა სცენაზე „ძია ვანია“ 1919 წლიდან იდგმებოდა. დადგმებს შორის იყო:
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია
ისტორია
1932-1933 წლებში აბასთუმნის ობსერვატორია იყო უშუალოდ საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატის გამგებლობაში; 1934-1935 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში; 1936-1940 წლებში — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის, ხოლო 1941 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემის შემადგენლობაში.
Patience (ჯორჯ მაიკლის ალბომი)
სქოლიო
კატეგორია:ჯორჯ მაიკლის ალბომები კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
ირი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 43 ადამიანი.
ქიმიური ელემენტი
მინი|450px|ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემა ქიმიური ელემენტი, ელემენტი — ატომური მოძღვრების თანახმად ბირთვის ტოლი მუხტის მქონე ატომების ერთობლიობა. ატომის ბირთვის მუხტი განპირობებულია მასში პროტონების რაოდენობით. ამ რაოდენობას ატომურ ნომერს უწოდებენ.
გრიგოლ ქათამაძე
გრიგოლ ქათამაძე (დ. 12 აგვისტო, 1961, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი. 2009 წლის 1 იანვრიდან 2013 წლის 22 იანვრამდე იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინაში.
გიორგი ვარაზაშვილი
1945 წლის 6 თებერვალი
ლტოლვილებს ფრიალო კლდემ შეუშალა ხელი წინსვლაში და სწორედ ამ კლდის წინ, რიფრონტოლის გორაზე გათამაშდა ტრაგედია: მამაცმა პარტიზანებმა მეგობრების გაცემას სიცოცხლის გაწირვა ამჯობინეს, თითო ხელყუმბარა მტერს ესროლეს, მეორე კი მკერდზე აიფეთქეს.
იაკობ ტრახტენბერგი
ბიოგრაფია
1933 წლის დასაწყისში ნაციონალ-სოციალისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მალევე, მან გამოაქვეყნა ბროშურა გერმანულ, ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე სათაურით „სისასტიკის პროპაგანდა არის ტყუილი პროპაგანდა, ამბობენ თავად გერმანელი ებრაელები“, რომელშიც ის ცდილობდა დაეცვა ნაციონალ-სოციალისტები უცხოური პრესისგან. მიუხედავად ამისა, 1934 წელს ის მეუღლესთან ერთად გაიქცა ვენაში, ავსტრიაში, სადაც ის უსაფრთხოდ იყო მხოლოდ მანამ, სანამ ავსტრია გერმანიის რაიხს არ შეუერთდებოდა. ის დააპატიმრეს, მაგრამ მოახერხა იუგოსლავიაში გაქცევა, სადაც ჯერ მიწისქვეშეთში ცხოვრობდა, სანამ ისევ არ დააპატიმრეს, შემდეგ კი ოთხი წელი გაატარა გესტაპოს ციხეებსა და საკონცენტრაციო ბანაკებში. აქ მან დაიწყო თავისი მათემატიკური მეთოდების შემუშავება ისე, რომ არაფერი დაუწერია, რადგან არც ქაღალდი ჰქონდა და არც კალმები. მეუღლის დახმარებით, რომელმაც მესაზღვრეები მოისყიდა, მან 1945 წელს შეძლო შვეიცარიაში გაქცევა.
გაერთიანებული ერების ოპერაცია სომალიში II
ფონი
ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა განიზრახა UNITAF და აშშ-ის კონტროლი, როგორც გარდამავალი ქმედება. მისია ოთხი ეტაპისგან შედგებოდა. პირველი ეტაპი იყო ჯარების თავდაპირველი განლაგება მოგადიშოში უსაფრთხო ნავსადგურისა და აეროპორტის უზრუნველსაყოფად, საიდანაც მთელი ოპერაცია წარიმართებოდა. მეორე იყო უსაფრთხოების ზონის გაფართოება სამხრეთ სომალის მიმდებარე რეგიონებში. მოსალოდნელზე უფრო ლმობიერი გარემოსა და არასამთავრობო ორგანიზაციების (არასამთავრობო ორგანიზაციების) წახალისების გამო, UNITAF-ის ძალებმა დაასრულეს მეორე ეტაპი ვადაზე რამდენიმე კვირით ადრე. მესამე, ძალები გააფართოვებს უსაფრთხოების ზონას კისმაიოში და ბარდერაში და შეინარჩუნებენ უსაფრთხო სახმელეთო მარშრუტებს ჰუმანიტარული ოპერაციებისთვის უსაფრთხოების ზონაში. მეოთხე და ბოლო ეტაპი შედგებოდა შეერთებული შტატების მიერ ოპერაციების გაეროსთვის გადაცემისგან და UNITAF-ის ძალების უმეტესობის გაყვანისგან.
ვამპირის დღიურები (ტელესერიალი)
როლებში
მინი|265პქ|[[სომერჰოლდერი, ნინა დობრევი, პოლ უესლი, 2014 წელი]]
DVD ფორმატი
პირველი სეზონი გამოუშვეს DVD ფორმატში რეგიონებში 1, 2 და 4 და Blu-Ray ფორმატში რეგიონ A-A-სა და B-B-ში. ორივე ამერიკული ვერსია მოიცავს ლ.ჯ. სმითის „ვამპირის დღიურები: გამოღვიძების“ მსახიობებისა და ტექნიკოსების კომენტარებს შერჩეულ სერიებზე, გამოუქვეყნებელ სცენებს, კულისების სიუჟეტებს, ინტერნეტ ვიდეოებსა და გადმოწერად აუდიო წიგნებს. ის გამოუშვეს DVD ფორმატში რეგიონ 2-ში 2010 წლის 23 აგვისტოს. ამის შემდეგ, რეგიონ 1-მა დაიწყო DVD-ების გაყიდვა 31 აგვისტოს, შემდეგ კი, რეგიონ 3-მა - პირველ სექტემბერს. რეგიონ A-A-ში ის გამოუშვეს Blue-Ray ფორმატში 31 აგვისტოს. რეგიონ B-B-ში გამოშვების თარიღები კი სხვადასხვა იყო: დიდ ბრიტანეთში - 2010 წლის 23 აგვისტო, ბრაზილიაში - 26 აგვისტო, და ავსტრალიაში - 1-ლი სექტემბერი. "ვამპირის დღიურების" მეორე სეზონი DVD-ზე გამოვიდა 2011 წლის 30 აგვისტოს. რეგიონ B-B-ში გამოშვების თარიღები კი სხვადასხვა იყო: დიდ ბრიტანეთში 2011 წლის 22 აგვისტოს, ბრაზილიაში 2011 წლის 25 აგვისტოს.
გაერთიანებული ერების ოპერაცია სომალიში II
დავალებათა ძალა რეინჯერი
ეს დანაყოფი, სახელწოდებით დავალებათა ძალა რეინჯერი, შედგებოდა 160 ელიტარული ამერიკელი ჯარისკაცისაგან. ისინი გაფრინდნენ მოგადიშოში და დაიწყეს აიდიდზე ნადირობა, რომელიც ცნობილი გახდა, როგორც ოპერაცია გოთიკური გველეშაპი. 1993 წლის 3 ოქტომბერს დავალებათა ძალა რეინჯერმა დაარბია მოგადიშოს სასტუმრო, რომელშიც ითვლებოდა, რომ აიდიდი იმალებოდა, რასაც მოჰყვა ყველაზე ხანგრძლივი, ყველაზე სისხლიანი და ყველაზე სასიკვდილო ბრძოლა სომალიში აშშ-ის ჯარებისთვის. მოგვიანებით ცნობილი როგორც მოგადიშოს ბრძოლა, თვრამეტი ამერიკელი ჯარისკაცი დაიღუპა. მათი გვამების ქუჩებში გამოთრევის სურათები გავრცელდა ტელევიზიებით მთელ მსოფლიოში, რამაც შეაშინა და გააბრაზა ამერიკული საზოგადოება.
გაეროს 1994 წლის გამოძიების შედეგები
ანგარიშით ბრალი წაუყენეს აიდიდის, 1993 წლის 5 ივნისს, თავდასხმას დატყებისათვის, რომელმაც დაიწყო კონფლიქტი SNA-სა და UNOSOM-ს შორის. აღსანიშნავია, რომ მან ასევე მკაცრად გააკრიტიკა გაეროს სამშვიდობო ჩინოვნიკები სომალის ფრაქციების ძალისმიერი განიარაღების კამპანიის წამოწყებისთვის, რამაც გააღიზიანა აიდიდის ძალები და გაამძაფრა დაძაბულობა. კომისიამ ეჭვქვეშ დააყენა UNOSOM-ის აგრესიული სამშვიდობო სტრატეგიის დამსახურება და ამტკიცებდა, რომ გაერო არ უნდა დაეტოვებინა ნეიტრალური როლი სომალიში.
იმერეთის სამეფო
იმერეთის სამეფოს აღმოსავლეთით ქართლის სამეფოსაგან ლიხის ქედი ყოფდა, დასავლეთით ოდიშის სამთავროსაგან — მდინარე ცხენისწყალი, სამხრეთით გურიის სამთავროსა და ახალციხის საფაშოსაგან — ფერსათის ანუ მესხეთის მთები, ჩრდილოეთით კი — კავკასიონის ქედი საზღვრავდა. იმერეთის სამეფოს დასავლეთი და სამხრეთი საზღვრები ხშირად იცვლებოდა: დასავლეთით იმერეთის მეფეს საჭილაო-სამიქელაოს ოდიშის მთავარი ეცილებოდა, სამხრეთით საჯავახოს გურიელი ითვისებდა. იმერეთის სამეფოს სატახტო ქალაქი ქუთაისი იყო. აქვე იყო მეფის მთავარი რეზიდენცია. XVII საუკუნეში იმერეთის სამეფოს 40 ათასი მეომრის გამოყვანა შეეძლო.
1651–1661 წლებში იმერეთის სამეფო ოთხ სამხედრო-ტერიტორიულ ერთეულად — სადროშოდ ანუ სასარდლოდ დაიყო: რაჭის, არგვეთის, ვაკისა და ოკრიბა-ლეჩხუმის.
1555 წელს სპარსეთსა და ოსმალეთს შორის დადებული ამასიის ზავით იმერეთის სამეფო ოსმალეთს ერგო. ამას თან დაერთო გამწვავებული გარე და შინაომები და სამეფო დაკნინების გზას დაადგა. იმერეთის სამეფოს საშინაო და საგარეო მდგომარეობა შედარებით გაუმჯობესდა სოლომონ I-ის მეფობაში (1752- 1784 წწ.). სოლომონ I ენერგიულად ებრძოდა ოსმალეთის აგრესიას, ხოლო ქვეყნის შიგნით — ფეოდალურ რეაქციას.
იმერეთის სამეფოს წარმოქმნა
როგორც ირკვევა ბაგრატი ქუთაისში მეფედ კურთხევამდეც ატარებდა მეფის ტიტულს ამას ადასტურებს ლათინურ ენაზე შემონახული ცნობა; დასავლეთ ევროპაში 1460 წელს საქართველოდან მისულ დესპანებს ანტიოსმალურ კოალიციაში მონაწილეთა შორის დაუსახელებიათ აგრეთვე „ბაგრატ იბერთა, რომელნიც აწ გიორგიანებად იწოდებიან“. ევროპიდან დაბრუნებული დესპანის ცნობამ, რომ კოალიციის შექმნას განხორციელება არ ეწერა, საქართველოს მეფე-მთავრებს შორის ისევ ომი გამოიწვია. პირველი ათაბაგი იყო, რომელმაც ომი გააჩაღა და 1465 წელს ფარავანთან საქართველოს მეფე გიორგი VIII ტყვედ ჩაიგდო. ამ მდგომარეობით ისარგებლა ბაგრატ II-მ და ქართლში გადმოვიდა, თავი საქართველოს მეფედ გამოაცხადა ბაგრატ VI-ის სახელწოდებით.
ათაბაგი მიხვდა თავის შეცდომას, რომ სუსტი მეფის ნაცვლად ტახტი ხელში ჩაუგდო ძლიერ ბაგრატს. იგი სასწრაფოდ ათავისუფლებს გიორგი მეფეს ტყვეობიდან, მაგრამ უკვე გვიანღაა. გიორგი მეფე ტახტისთვის ბრძოლაში უძლური აღმოჩნდა — სამეფო ტახტს ვეღარ იბრუნებს. იგი იძულებული გახდა კახეთში წასულიყო, სადაც მას ფეოდალთა გარკვეული მხარდაჭერა ჰქონდა, თუმცა მაინც უხდება ბრძოლა კახეთის მთავარ დავითთან. ამ ბრძოლაში გიორგი იმარჯვებს და 1466 წლიდან კახეთის მეფობას სჯერდება. ასე ჩაყარა საფუძველი კახეთის სამეფოს. ბაგრატ VI-ის სამეფო მისი გამეფების მომენტში ერთიანი საქართველოს აჩრდილსღა წარმოადგენდა. მას ჩამოცილებული იყო კახეთი და სამცხე-საათაბაგო, ხოლო საბედიანო (აფხაზეთი და სამეგრელო) განკერძოების გზაზე იყო შემდგარი.
ოსმალეთის აგრესიის დასაწყისი
1510 წელს ოსმალთა ჯარი ტახტის მემკვიდრე სელიმის მათაურობით მოულოდნელად დაეცა ქუთაისს. მოსახლეობამ გახიზვნა ძლივს მოასწრო. ოსმალებმა აიღეს და ააოხრეს ქალაქი და მიმდებარე სოფლები, დაწვეს ეკლესიები. იმერეთი საომრად ემზადებოდა, მაგრამ მტერი როგორც მოულოდნელად შემოიჭრა, ასევე მოულდნელად გაბრუნდა უკან, ვინაიდან ზამთარი ახლოვდებოდა და შესაძლოა ზეკარის უღელტეხილი ჩაკეტილიყო. 200პქ|მინი|მარცხნივ| [[ბაგრატ III (იმერეთის მეფე)|ბაგრატ III-ის ფრესკა ზარზმის მონასტერში ჯაბა ლაბაძის ფოტო ]] 1510 წელს იმერეთის სამეფო ტახტზე ადის ბაგრატ III ალექსანდრეს ძე, რომელიც აქტიურ საგარეო პოლიტიკაზე გადადის. 1514 წელს ოსმალეთ-სპარსეთის ომში ქართველებიც ჩაებნენ ოსმალეთის წინააღმდეგ. ოსმალებმა ომის დასაწყისშივე დიდ წარმატებებს მიაღწიეს, მათ გაანადგურეს სპარსეთის ჯარი და დედაქალაქი თავრიზი აიღეს. სელიმ I (1512-1520 წწ.) თავრიზში დიდხანს არ გაჩერებულა და თავისი ჯარი ამასიისაკენ დაუძრავს, სწორედ ამ დროს ქართველმა მხედრობამ მრავალგზის შებრძოლებით დიდი ზიანი მიაყენა ოსმალებს. იტალიელ დიპლომატთა ამ ცნობებში მოხსენიებულ ქართველთა მხედრობაში თამამად შეიძლება დავასკვნათ, რომ იგულისხმება იმერეთის ლაშქარი, რადგან ამ პერიოდისათვის ქართლი და კახეთი ერთმანეთთან ბრძოლითაა დაკავებული, ხოლო სამცხე-საათაბაგო ოსმალეთთან კავშირშია. მინი|იმერეთის სამეფო 1535-1545 წლებში დასავლეთ სააქართველოში თურქთა პირველი გამოჩენის შემდეგ ოსმალეთის სულთნები სელიმ I (1512-1520 წწ.) და მისი მემკვიდრე სულეიმან I (1520-1566 წწ.) ევროპაში ომის წარმოებით იყვნენ დაკავებულნი. იმერეთის სამეფო კარი ოსმალთა მოუცლელობის გამო აქტიურ საგარეო პოლიტიკაზე გადავიდა და მოაწყო ლაშქრობები ჯერ ჯიქეთზე, შემდეგ სამცხეზე. ბაგრატ III კარგად ხედავდა, რომ თურქები მის ქვეყანას სამი მხრიდან უტევდნენ. თურქთა შემოსევისაგან, რომ ქვეყანა ეხსნა, ამისათვის საჭირო იყო სამივე გზის ჩაკეტვა. 1533 წელს ჯიქეთში სალაშქროდ, ჯიქთაგან შეწუხებული მამია დადიანი და მამია გურიელი გაემართნენ. პირველ ბრძოლაში, რომელიც გაგრასთან გაიმართა ჯიქები დამარცხდნენ, მეორე დღეს ღალატის გამო დადიან-გურიელის ჯარი სასტიკად დამარცხდა. თვით დადიანი ამ ბრძოლაში დაიღუპა, ხოლო გურიელი ტყვედ ჩავარდა.
ბაგრატ III-ის საშინაო პოლიტიკა
ბაგრატ მეფემ გარკვეული ადმინისტრაციული რეფორმა ჩაატარა იმერეთის სამეფოში. ვახუშტის მიხედვით XVI საუკუნის პირველი ნახევრიდან იმერეთი ოთხ სადროშოდ არის დაყოფილი: პირველი სადროშოა – ვაკის იმერეთი, მეორე – არგვეთის, მესამე – რაჭის და მეოთხე – ოკრიბა-ლეჩხუმის.
ამასიის ზავის შემდეგ
რადგან მეფის ხელისუფლება დასუსტებულია, მას ხშირად უწევს მთავრებთან ურთიერთობაში ხშირად შეიცვალოს მათდამი დამოკიდებულება. ცდილობს მთავრებს შორის უთანხმოება ჩამოაგდოს და ისინი გათიშოს. თავის მხრივ თავადებიც გაერთიანებული ძალებით გამოდიან მეფის წინააღმდეგ, რადგან იციან რომ ცალ-ცალკე ბრძოლით მიზანს ვერ მიაღწევენ.
ლევანის მეფობის დროს (1583-1590 წწ.) იმერეთში სრული ანარქიაა გამეფებული. თავადები ერთმანეთს მტრობენ, ეს იმ დროს, როდესაც იმერეთს ოსმალეთისაგან განადგურება ემუქრება. ოსმალების წინააღმდეგ წარმატებით იბრძვის ქართლის მეფე სიმონ I, რომელსაც მხარს უჭერს იმერეთის თავად-აზნაურობის ნაწილი. სიმონ მეფე იმერეთის შემოსამტკიცებლად გაემართა, ლევან მეფემაც იმერეთის ჯარი შეკრიბა და დადიან-გურიელს მოუწოდა დასახმარებლად. მთავრები ერთმანეთის შურით ლევანს არ ეახლნენ. ბრძოლა გაიმართა 1588 წელს გოფანთოსთან, სადაც ლევანი დამარცხდა და ლეჩხუმში გადაიხვეწა. სიმონ მეფემ ქუთაისი დაიკავა და თავისი მოხელეები განაწესა, თავად კი ქართლში დაბრუნდა.
გურიის მთავარს არ მოსწონდა დადიანის გაძლიერება, ამიტომ გურიელი თავს დაესხა იმერეთის მეფეს, განდევნა იგი და ტახტზე თავისი სასურველი კანდიდატურა — ბაგრატ თეიმურაზის ძე დასვა. იმერეთის ამბებში ქართლის მეფე სიმონ I ჩაერია. აიღო ქუთაისი დაატყვევა ბაგრატი და ბაგრატითურთ გადავიდა ქართლში. სიმონის გაბრუნებით ისარგებლა მანუჩარ დადიანმა და იმერეთში კვლავ როსტომი გაამეფა. სიმონი იძულებული გახდა კვლავ ჩარეულიყო იმერეთის საქმეებში და იმავე 1590 წელს კვლავ ილაშქრა იმერეთის სამეფოში. როსტომ მეფემ დადიანს შეაფარა თავი. სიმონი ოდიშს გაემართა როსტომ მეფის დასატყვევებლად და იმერეთის საბოლოოდ შემოსაერთებლად. ოფშკვითთან მდგარ სიმონ მეფეს მანუჩარმა დაზავება სთხოვა, მაგრამ უარი მიიღო.
XVII საუკუნის I ნახევარი
1632 წელს ქართლში შაჰის ხელდასხმით გამეფდა როსტომ-ხანი, თეიმურაზ I იმერეთში გადაიხვეწა. ქართლის მეფე როსტომი ლევან II დადიანს დაუმოყვრდა და მისი და, სიმონ გურიელის ცოლყოფილი მარიამი შეირთო ცოლად. როსტომი და ლევანი შეთანხმდნენ, რომ ლევანი იმერეთში მივიდოდა დიდი ლაშქრით, როსტომიც იქ უნდა გადასულიყო და მეფე დედოფალი საჩხეიძეოში უნდა შეხვედროდნენ ერთმანეთს. შეთანხმების თანახმად, როსტომ მეფე ჯარით წავიდა და იმერეთის საზღვარზე სურამში დადგა. გიორგი მეფემ როსტომ მეფეს გზა არ მისცა და როსტომის შესახვედრად წამოსულ დადიანს გზა გადაუჭრა. როსტომმა და ლევანმა განაპირა გზით სვლა არჩიეს, როსტომი ახალციხე-ზეკარით ბაღდათში ჩავიდა, კაკასხიდთან, ლევან დადიანი კი სამიქელაძეოზე გავლით დანიშნულ ადგილს გაჩნდა. დადიანის დასაზვერად წასული გიორგი მეფე ლევანის ხალხმა ტყვედ ჩაიგდო. გიორგი მეფის დატყვევების შემდეგ 1634 წელს, მოხდა ბრძოლა იმერთა და ოდიშართა შორის, რომელშიც იმერეთის ჯარი დამარცხდა.
XVII საუკუნის II ნახევარი
თურქთა ჯარის წასვლის შემდეგ გიორგი აბაშიძე და გიორგი ლიპარტიანი არჩილ მეფის წინააღმდეგ იწყებენ ბრძოლას. ქართლში მყოფი ალექსანდრეც მოიწვიეს. მეფემაც არ დააყოვნა და იმერეთში გადავიდა. არჩილ და ალექსანდრე მეფეებს შორის ბრძოლა გაიმართა გოდოგანში:
1695 წელს არჩილი ისევ გამეფდა იმერეთში (მეოთხედ, 1695-1696 წწ.). იმერეთის ყოფილმა დედოფალმა თამარ აბაშიძემ გიორგი XI-ს საკუთარი თავი ცოლად შესთავაზა და სამაგიეროდ იმერეთში გამეფებას შეპირდა. გიორგი მეფემ ეს წინადადება არ მიიღო. გიორგი აბაშიძემ ახლა არჩილ მეფეს შესთავაზა საკუთარი ასული ცოლად, რაზედაც ასევე უარი მიიღო. მეფეების უარით შეურაცხყოფილი აბაშიძე შეუთანხმდა გიორგი ლიპარტიანს, მათ გამოძებნეს ბაგრატიონთა გვარის შთამომავალი ვინმე გიორგი, დაცინვით „გოჩიად“ წოდებული და 1696 წელს იმერეთში გაამეფეს გიორგი IV-ის სახელით (1696-1698 წწ.). მას ცოლად შერთეს აბაშიძის ასული, დედოფალი თამარი. ერთი წლის შემდეგ თამარ დედოფალმა ისევ შეიძულა მეფე და მისი გაშვება გადაწყვიტა. იმერლებმა შეთქმულება მოაწყვეს გიორგი აბაშიძისა და შოშიტა III რაჭის ერისთავის (1696–1731 წწ.) მეთაურობით და 1698 წელს გიორგი IV გოჩია იმერეთის ტახტიდან გააძევეს.
შინაფეოდალური ომები
სიმონ მეფის მოკვლის შემდეგ (1701 წ.) იმერეთის დიდი თავადების შეთანხმების მიხედვით სამეფო ტახტზე მამია III გურიელი (პირველად, 1701-1702 წწ.) დასვეს. მისი მეფობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. გიორგი აბაშიძემ სამეფო შემოსავალი არ უწილადა იმერეთის მეფე გურიელს, რის გამოც გურიელი იძულებული გახდა ტყვეები გაეყიდა გურიიდან და ამით გაესწორებინა ხარჯები. 1702 წელს ამ ყველაფრით გაბეზრებულმა გურიელმა თვითონ თქვა უარი სამეფო ტახტზე. იმერეთის გამგებლობა მეორე უზურპატორის, გიორგი აბაშიძის (1702-1707 წწ.) ხელში გადავიდა. 1703 წელს მან უარი განაცხადა ოსმალეთის მორჩილებაზე და ახალციხის ფაშას უარი უთხრა ხარკის გადახდაზე. მის მაგალითს მიბაძეს დადიანმა და გურიელმა.
ოტია დადიანმა (1728-1758 წწ.) განიზრახა მეფის ტახტიდან ჩამოგდება: მეფის ძმას მამუკას ცოლად შერთო თავისი და და მისი მეფედ დასმა განიზრახა. დადიანმა გეგუთს მოიყვანა ოდიშ-აფხაზეთის ლაშქარი, მას შეუერთდნენ ერისთავი და აბაშიძე. მეფე ქუთაისის ციხეში შეიკეტა. მოკავშირეებმა ოსმალეთის შიშით ვერ შეძლეს ციხის აღება და ალყა მოშალეს. 1732 წელს მეფე ალექსანდრემ ცოლად შეირთო ლევან აბაშიძის ასული, ხოლო თავისი ქალიშვილი პირველი ცოლისაგან მამია გურიელს მიათხოვა. ამ დამოყვრებების სერიით მეფემ განიმტკიცა სამეფო ტახტი.
მეფის წინააღმდეგ კვლავ შეითქვნენ ზურაბ აბაშიძე, გრიგოლ რაჭის ერისთავი და ოტია დადიანი. მეფემ დახმარებისათვის შანშე ქსნის ერისთავს მიმართა, 500 ლეკიც იახლა და მოაოხრა ოდიში. იმერეთისა და ოდიშის დარბევის შემდეგ მეფემ თავისი ნახევარ ძმა გიორგი და ლევან აბაშიძე წარგზავნა ქართლში ვახუშტი აბაშიძის (ზურაბ აბაშიძის ძმის) შესაპყრობად. ისინი თავს დაესხნენ ტეზერს მყოფ ვახუშტის, შეიპყრეს და მეფეს მიგვარეს. მეფემ იგი ნავარძეთის ციხეში გამოკეტა, 500 ქისა თეთრი და ვახანის ციხის მოცემა მოსთხოვა, რაზეც ვახუშტიმ უარი განაცხადა. მეფეს ქართლის კათალიკოსი დომენტი ეახლა და ტყვის გათავისუფლება სთხოვა, რაზედაც უარი მიიღო. ვახუშტის გათავისუფლებაზე უარი შეუთვალა იუსუფ-ფაშასაც. როგორც კი იუსუფ-ფაშასადმი უარის შესახებ გაიგეს კვლავ შეითქვნენ მეფის წინააღმდეგდ ოტია დადიანი, ზურაბ აბაშიძე და გრიგოლ რაჭის ერისთავი. მათი მარბიელი რაზმი თავს დაესხა ვარციხის სასახლეში. მეფემ და დედოფალმა ძლივს მასწრეს გაქცევა, სასახლე დაწვეს და ციხე დააქციეს. ეს მოხდა 1740 წელს.
სოლომონ I-ის გამეფება
მინი|200პქ|სოლომონ I სოლომონ I-მა (1752-1766 და 1768-1784 წწ.) მემკვიდრეობით მიიღო შინაფეოდალური ბრძოლებისაგან დაუძლურებული სამეფო. იმერეთის მთავარი ციხეები: ქუთაისი, ბაღდათი, შორაპანი და ცუცხვათი თურქებს ეკავათ. მათ ხელში იყო შავი ზღვის სანაპირო ზოლიც. გურია, სამეგრელო და აფხაზეთი მეფისაგან დამოუკიდებელ სამთავროებს წარმოადგენდნენ და მათ ოსმალები იმერეთის სამეფოს წინააღმდეგ იყენებდნენ.
სოლომონის ტახტზე ასვლისთანავე ფეოდალურმა ომმა იჩინა თავი: ლევან აბაშიძე — სოლომონის ბაბუა, როსტომ რაჭის ერისთავი, მეფის ორი ბიძა მამუკა და გიორგი ბატონიშვილები და თვით მეფის დედა თამარი ახალგაზრდა მეფეს აუჯანყდნენ და ტახტიდან გადააგდეს. სოლომონმა ახალციხეში გაქცევით უშველა თავს. აჯანყებულთა მხარეზე იყვნენ ასევე მამია IV გურიელი და დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ბესარიონი.
ხრესილის ბრძოლა
სოლომონ მეფის წინააღმდეგ გამოსასვლელად თურქებს ბევრი მიზეზი ჰქონდათ: მეფე-მთავრების შეთანხმება, მეფის ხელისუფლების გაძლიერება, ძლიერი ეკლესიის აღდგენის მცდელობა, ბრძოლა მაჰმადიანობის გავრცელებისა და ტყვეთა სყიდვის წინააღმდეგ. სწორედ ამიტომ ახალციხის ფაშამ ურჩი ქვეშევრდომის დასჯა ბრძანა. როგორც მოსალოდნელი იყო ლევან აბაშიძე და როსტომ რაჭის ერისთავი ახალციხის ფაშას დაუკავშირდნენ.
იმერეთის ასაოხრებლად გამზადებულ ოსმალთა ჯარს ახალციხეში ლევან აბაშიძე ეახლა და მეგზურობა გაუწია. მტერი ოკრიბაში (ამჟამად ტყიბულის მუნიციპალიტეტი), ხრესილის მინდორზე დაბანაკდა. ამ დროს თურქებს იმერეთში ეკავათ ცუცხვათის, ბაღდათის, შორაპნისა და ქუთაისის ციხეები. მეფის მდგომარეობა მძიმე იყო: მთელი ზემო იმერეთი ლევან აბაშიძეს გადაებირებინა, რაჭველი თავადი წულუკიძეც მტრის მხარეზე გადავიდა. სოლომონმა სიმამრს, ოტია დადიანს სთხოვა დახმარება. ოტია საკმაოდ მოხუცებული იყო, წამოსვლა ვერ შეძლო, მაგრამ საბრძოლოდ თავისი შვილი კაცია გამოგზავნა ოდიშ-ლეჩხუმ-აფხაზთა ჯარით. მეფის დასახმარებლად გამოეშურა ასევე მამია IV გურიელი.
საეკლესიო კრება
XVIII საუკუნის შუა წლებისათვის ეკლესია ძალზედ უნუგეშო მდგომარეობაში იმყოფებოდა. ყმა-მამულის უდიდესი ნაწილი საერო ფეოდალებს მიეტაცნათ, მრავალი მონასტერი და საეპისკოპოსო კათედრა გაუქმებულიყო. ოსმალეთი მაჰმადიანობას ავრცელებდა, ანგრევდნენ ეკლესიებს და მათ ადგილას მეჩეთებს აშენებდნენ.
ბრძოლა თურქებთან 1758-1768 წწ.
1759 წელს ჰასან-ფაშა იბრაჰიმ-ფაშამ (1759-1761 წწ.) შეცვალა. მას იმერეთის მეფემ დედოფალი მარიამი გაუგზავნა და ზავი შესთავაზა. ფაშამ სანაცვლოდ ტყვეთა სყიდვის აღდგენა მოითხოვა. რაზეც უარი მიიღი და მოლაპარაკება ჩაიშალა. 1760 წელს ოსმალებმა ხარკის დაკისრებისა და ტყვეთა სყიდვის აღდგენის მიზნით კვალავ შემოუტიეს. სოლომონ მეფე ამ ლაშქრობას მომზადებული დახვდა და მტერი სასტიკად დაამარცხა. ასევე დაამარცხა ოსმალები 1761 წლის ლაშქრობის დროს.
1763 წელს ახალციხის ფაშა 13 000-იანი ლაშქრით ორ ტალღად შემოიჭრა იმერეთში და წარმატებასაც მიაღწია, მაგრამ იანიჩარებსა და ქურთ მებრძოლებს შორის წამოჭრილი კონფლიქტით ისარგებლეს ქართველებმა და მუსრი გაავლეს მტერს. იმავე 1763 წელს თურქთა ლაშქარი კვლავ დაესხა მტერს, ამჯერადაც მათ მწარე მარცხი იწვნიეს. ამის შემდეგ თურქებმა აღმოსავლეთიდან სცადეს ზემო იმერეთში შეჭრა, მაგრამ ერეკლე II-მ მათ ამის უფლება არ მისცა.
1766 წელს ჰასან-ფაშა იმერეთს შეესია. მარტოდ დარჩენილი მეფის დამარცხება არ გაჭირვებიათ. ერთთვიანი ბრძოლის შემდეგ ფაშამ სვერის ციხე აიღო და იქიდან სოლომონ I განდევნა. ბრძოლის გაგრძელებას აზრი არ ჰქონდა. გამარჯვებული ჰასან-ფაშა ქუთაისში შევიდა და თეიმურაზი (1766-1768 წწ.) იმერეთის მეფედ გამოაცხადა. სოლომონ მეფემ თავი მოდინახეს ციხეს შეაფარა.
მიუხედავად იმისა, რომ იმერეთის ციხეებში კვლავ თურქები იდგნენ, სტამბოლი მაინც შეშფოთებული იყო იმერეთის სამეფოს მცდელობით კავშირი დაემყარებინა რუსეთთან. თუკი თურქეთი იმერეთს დაკარგავდა, მათ ხელიდან ეცლებოდათ შავ ზღვაზე და კავკასიაში ბატონობის ერთ-ერთი დასაყრდენი. ამიტომ სულთანი იძულებული იყო სოლომონისათვის დაეთმო. ასევე მხედველობაშია მისაღები ის, რომ ახლოვდებოდა რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომი და პორტასაც კარგად ესმოდა ამ ომში იმერეთის მნიშვნელობა.
სოლომონ მეფე და როსტომ რაჭის ერისთავი
ფეოდალური შინაომების შედეგად იმერეთის მეფის ხელისუფლება ძალზედ დაკნინდა. ეს განსაკუთრებით XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე გამოვლინდა. ამ პერიოდში რაჭის ერისთავები სხვა მთავრებთან ერთად თავიანთი სურვილის მიხედვით წყვეტენ თუ ვინ ავიდოდა იმერეთის მეფის ტახტზე. მათ წინააღმდეგ მრავალჯერ გაულაშქრია იმერეთის მეფეს, მაგრამ ამოდ. პაპუნასთან ბრძოლაში ალექსანდრე IV-მ ორჯერ დაკარგა სამეფო ტახტი. საბოლოოდ პაპუნამ და მისმა მომხრეებმა შეიპყრეს მეფე და რუისში მოაკვლევინეს. ერისთავმა და მისმა მომხრეებმა სამჯერ ჩამოაგდეს გიორგი V (1707-1720 წწ.) ტახტიდან. 1716 წელს აბაშიძემ, დადიანმა და რაჭის ერისთავმა იმერეთის სამეფო სამად გაიყვეს, ხოლო 1720 წელს მეფეც მოკლეს. არც გიორგის მემკვიდრეს ალექსანდრე V-ს ჰქონდა მოსვენება რაჭის ერისთავისაგან. იგი რამდენიმეჯერ გააძევეს იმერეთიდან.
სოლომონ მეფემ ორი დიდი სათავადო გააუქმა (აბაშიძეებისა და ერისთავის) და მათ ადგილზე ისევ ორი, მაგრამ ბევრად განსხვავებული სათავადო (წულუკიძეების და წერეთლების) შექმნა. 17-წლიანი ბრძოლა, რომელიც ხან ფარულად და ხან აშკარად მიმდინარეობდა მეფესა და ერისთავს შორის, სოლომონ მეფის გამარჯვებით დასრულდა.
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1768-1774) და იმერეთის სამეფო
რუსეთი რომელიც აქამდე ყურადღებას არ აქცევდა საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ სამეფო-სამთავროებს, ახლა დაინტერესდა საქართველოთი, რადგან 1768 წელს სამხედრო საგარეო კოლეგიაზე თურქეთთან ომის დაწყება გადაწყდა და საგანგებო მოხსენება მომზადდა იმასთან დაკავშირებით რამდენად სასარგებლო იქნებოდა თურქეთის წინააღმდეგ ომში საქართველოს პოლიტიკური ერთეულების ჩაბმა.
ერეკლე მეფესთან მოლაპარაკების დამთავრების შემდეგ ტოტლებენი იმერეთში დაბრუნდა და სოლომონ მეფეს განუცხადა, რომ მას დავალებული აქვს იმერეთის ციხეებიდან თურქთა განდევნა და მეფისათვის ქვეშევრდომების დამორჩილება, ხოლო თუ ამას ვერ მოახერხებდა სოლომონს ოჯახით რუსეთში წაიყვანდა.
ლაშქრობა მაინც შედგა. 1770 წლის 17 აპრილს აწყურის ციხესთან ტოტლებენის ღალატის მიუხედავად, 20 აპრილს, ასპინძის ბრძოლაში ერეკლე მეფემ ბრწყინვალე გამარჯვებას მიაღწია. თუმცა ახალციხისაკენ ლაშქრობაზე, ტოტლებენის ღალატის გამო, უარი თქვა.
1771 წლის დეკემბერში სუხოტინის პატაკის საფუძველზე რუსეთის მთავრობამ რუსეთის ჯარი უკან გაიწვია. 1772 წლის 5 მაისს რუსეთის ჯარმმა ქუთაისიც დატოვა. რუსეთის ჯარმა სოლომონის იმედები ვერ გაამართლა. მან ვერ დაიმორჩილა მთავრები და ვერ გააერთიანა დასავლეთ საქართველო. 1772 წელს რუსთა კორპუსის წასვლის შემდეგ იმერეთში კვლავ შფოთი დაიწყო, მეფესა და მის ძმებს შორის მტრობა ჩამოვარდა.
1772 წელს რუსეთ-თურქეთს შორის დროებითი ზავი დაიდო. ახალციხის საფაშოსა და ქართლ-კახეთს შორის მშვიდობა ჩამოვარდა. იმერეთს კი ფაშამ ლეკთა მარბიელი ჯარი მიუსია. სოლომონმა ლეკები დაამარცხა. ამის შემდეგ დროებითი ზავი იმერეთის სამეფოსთანაც შევიდა ძალაში.
ბრძოლა ტახტისათვის
იმერეთის სამეფოში სამოქალაქო აშლილობამ იჩინა თავი. ასეთ პირობებში მსხვილი თავადები ადვილად ახდენდნენ ზეგავლენას ახალ მეფეზე და ხელიდან სტაცებდნენ ყმა-მამულებს. პაპუნა წერეთელმა ონი დაისაკუთრა, ხოლო კაცია დადიანმა საჭილაო-სამიქელაო, რამაც იმერეთის სხვა ფეოდალების აღშფოთება გამოიწვია.
როდესაც გრიგოლ დადიანმა შეთქმულების გამჟღავნების ამბავი შეიტყო, უკან გაბრუნდა, რადგან ამ დროს მისი ცოლ-შვილი სოლომონ მეფის კარზე იმყოფებოდა. ამის შემდეგ გრიგოლს ახალციხის ფაშამ დახმარებაზე უარი განუცხადა, უარი უთხრა ასევე ერეკლე II-მაც. ერეკლე II-მ თავისი ძე ალექსანდრე და შვილიშვილი იოანე გააყოლა, რათა მშვიდობა ჩამოეგდოთ მეფესა და დადიანებს შორის, მაგრამ იმერეთში ჩასული გრიგოლი მეფემ დააკავა.
საქართველოს გაერთიანების ცდა
იმჟამად საქართველოს გაერთიანება ვერ მოხერხდა, მაგრამ მოწინავე ძალებმა მაინც მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწიეს. 1790 წლის ივნისში სოლომონ ლიონიძის თაოსნობით გაფორმდა „ტრაქტატი ივერიელთა მეფეთა და მთავართაგან დამტკიცებული ქართლისა, კახეთისა, იმერთა, ოდიშისა და გურიისა, აღწერილი სამეფოსა ქალაქს თფილისს“. ტრაქტატს ხელს აწერდნენ ერეკლე II, სოლომონ II, გრიგოლ დადიანი და სიმონ გურიელი. ტრაქტატი მიზნად ისახავდა მტრის წინააღმდეგ ერთობლივ მოქმედებას.
ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის
ვალდებულებები შემდეგი სახით იყო ჩამოყალიბებული:
ტყვეთა სყიდვა დასავლეთ საქართველოში
ჟან შარდენი, რომელიც დასავლეთ საქართველოში იმყოფებოდა 1672 წლის აგვისტო-დეკემბერში, გვამცნობს:
ვალპარაისოს რეგიონი
ფართობი — 16396,1 კმ². მოსახლეობა — 1 539 852 კაცი (2002). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 93,92 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ვალპარაისო.
მაკაის ტბა
მაკაის ტბა (Lake Mackay) — მარილიანი ტბა დასავლეთ ავსტრალიაში. თანამგზავრული გამოსახულება ნათლად უჩვენებს მშრალი უბნების არსებობას დიდი ქვიშიანი უდაბნოს, გიბსონის უდაბნოსა და ტანამის უდაბნოებში. ტბის თითქმის 2/3 მოთავსებულია დასავლეთ ავსტრალიაში, დანარჩენი ნაწილი კი ჩრდილოეთ ტერიტორიაზეა.
მაკაის ტბა ჩრდილოეთიდან-სამხრეთისაკენ და დასავლეთიდან-აღმოსავლეთისაკენ ფარავს დაახლოებით 100 კმ-ს. ზედაპირის ფართობი აღწევს 3,494 კმ²-ს, და ამრიგად წარმოადგენს დასავლეთ ავსტრალიის უდიდეს ტბას. ფოტოსურათზე არსებული უფრო ბნელი უბნები მიუთითებს უდაბურ მცენარეულობას ან ზღვის წყალმცენარეებს. ასეთი არიდული ჰავის პირობებში მარილები და სხვა მინერალები კაპილარული აქტიურობის ხარჯზე ამოდიან ზედაპირზე, რომელიც აორთქლებით არის გამოწვეული. აქედან ტბის ზედაპირზე ჩნდება რეფლექსური თეთრი ზედაპირები. მიუხედავად იმისა, რომ ტბის დიდი ნაწილი დამშრალია, მისი ცალკეული მონაკვეთები დიდი სიღრმეებით ხასიათდება. ბევრია კუნძული, განსაკუთრებით ტბის დასავლეთ ნაწილში.
ვალპარაისო (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი ვალპარაისო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფეტუჩინი ალფრედო
ისტორია
თანამედროვე ფეტუჩინი ალფრედოს რეცეპტი კი ალფრედო დი ლელიოს ეკუთვნის. 1892 წელს, ალფრედომ დაიწყო მუშაობა რომში, პიაცა (მოედანი) როზაზე არსებულ რესტორანში. მან შექმნა "fettuccine al triplo burro", რაც იტალიურად ნიშნავს ფეტუჩინის სამმაგი კარაქით. მას მოგვიანებით დაერქვა ფეტუჩინი ალფრედო. მზარეულმა ეს კერძი ცოლისთვის მოამზადა. დი ლელიომ მოგვიანებით, 1914 წელს, საკუთარი რესტორანი შექმნა რომის ცენტრში.
1943 წელს, ომის დროს, დი ლელიოომ რესტორანი საკუთარ მიმტანს მიჰყიდა. თვითონ კი 1950 წელს კვლავ გახსნა ახალი რესტორანი. მომხმარებლებში განსახილველ თემად მუდამ რჩებოდა, ალფრედოს რომელ რესტორანში ამზადებდნენ უკეთეს ფეტუჩინი ალფრედოს.
ჩინეთი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ერთაწმინდის ტაძარი
ერთაწმინდის ტაძარი სტილისტიკით იმეორებს XII–XIII საუკუნეების ძეგლებს იკორთას, ფიტარეთს, ბეთანიას, ქვათახევს, წუღრუღაშენს და სხვებს.
სერბეთის დროშა
დროშის აგებულება
250px|thumb|left|სეერბეთის დროშა (პარამეტრები)
ალეკ გინესი
სერ ალეკ გინესი, (Alec Guinness დ. 2 აპრილი, 1914, ლონდონი — გ. 5 აგვისტო, 2000) — ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი.
პარტიული მუშაკების ობელისკი
აღწერა
1941 წლის 17 ოქტომბერს დაღუპულთა მემორიალს აქვს სხვა სახელიც — პარტიული მუშაკების ობელისკი. ძეგლი არის ობელისკის სახის, რომელიც აგებულია მუქი მწვანე მარმარილოს მასალით. იგი დგას საძმო საფლავზე აღმართულ კვარცხლბეკზე. ობელისკზე მიმაგრებულია ორი მემორიალური დაფა. ზედა დაფაზე არის წარწერა:  ქვემო დაფაზე კი არის შემდეგი წარწერა:
სსრ კავშირის XXIII ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
საბჭოთა კავშირის XXIII ჩემპიონატი, რომელიც ჩატარდა 1963 წლის ნოემბერ-დეკემბერში ბაქოში იმავდროულად წარმოადგენდა მსოფლიო ჩემპიონატის ზონალურ ტურნირს. ჩემპიონატს წინ უძღოდა ნახევარფინალური ტურნირები აშხაბადში, კალინინგრადში და ჩელიაბინსკში. ფინალში გადიოდა 5-5 საუკეთესო. პერსონალურად მოწვეული იყვნენ ელისაბედ ბიკოვა, კირა ზვორიკინა და ტატიანა ზატულოვსკაია. პირველი-მეორე და მესამე-მეოთხე ადგილები შესაბამისად გაიყვეს მაია რანიკუმ და ტატიანა ზატულოვსკაიამ და ალა კუშნირმა და ვალენტინა კოზლოვსკაიამ. მათ შორის გაიმართ დამატებითი მატჩები ჩემპიონის და მესამე პრეტენდენტის გამოსავლენად.