cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რენესანსი
წინაპირობა
შუა საუკუნის ფეოდალურ ზოგიერთ პერიოდში ინტერესი ანტიკური კულტურისადმი ვლინდებოდა ჰუმანისტური ეთიკისა და რეალისტური ხელოვნების სახით, მაგრამ რენესანსი განსაზღვრული იყო XIV-XVI საუკუნეების ევროპის სახელმწიფო სოციალურ-ეკონომიკური, კერძოდ, ადრინდელი კაპიტალისტური ურთიერთობებით. ამ პერიოდში განსაკუთრებული ინტერესი გამოიწვია აქტიური, თავისთავადი ადამიანის პიროვნებამ, რომლის იდეალი უკვე ვეღარ თავსდებოდა ფეოდალურ-წოდებრივი ურთიერთობების, საეკლესიო-ასკეტური მორალის და შუა საუკუნეების ტრადიციების ჩარჩოებში. ამან გამოიწვია ღირებულებათა თავისებური გადაფასება, შეხედულებების შეცვლა აწმყოსა და წარსულზე, გააქტივება არსებულ ურთიერთობათა შესაცვლელად. ჰუმანისტებმა დაიწყეს ბრძოლა ადამიანის მოღვაწეობისა და მისი აზრებისადმი დაწესებული საეკლესიო კონტროლის წინააღმდეგ, რაც კონკრეტულად გამოიხატა შუა საუკუნეების მორალის ისეთი საფუძვლის კრიტიკით, როგორიცაა ავტორიტეტები, ტრადიციები და დოგმები. ღირებულებათა ახალ ანტროფოცენტრისტულმა (ბერძნულად antropos - ადამიანი) მოძღვრებამ სამყაროს ცენტრად მიიჩნია ადამიანი, როგორც ბუნების ნაწილი და ბუნების ყველაზე სრულყოფილი ქმნილება; ასკეტული, „ზეციური“ ადამიანის მისტიურ იდეალს დაუპირისპირა მიწიერი, ბუნებრივ მოთხოვნილებებზე კანონიერი უფლების მქონე, ყოველმხრივ განვითარებული ადამიანის კულტი. რენესანსი ახალი ისტორიული პირობების შესატყვისად ავსებდა და ასწორებდა ანტიკურ კულტურას. იგი სოციალური შინაარსით აღმავალი, პროგრესული ბურჟუაზიული მოღვაწეობის პროდუქტია, მაგრამ მის კულტურაში იყო მიმდინარეობები, რომლებიც არ თავსდებოდნენ ბურჟუაზიული მსოფლმხედველობის ფარგლებში (მაგ. ტ. მორისა და ტ. კამპანელას უტოპიური სოციალიზმი, კამპანელას უტოპიური სოციალიზმი, დემოკრატიული მოვლენები ლიტერატურასა და ხელოვნებაში და სხვა). რენესანსის პერიოდში შეიქმნა მსოფლიო კულტურის ფასდაუდებელი შედევრები. რენესანსის იდეების უშუალო მემკვიდრეები არიან XVIII საუკუნის განმანათლებლობის მოღვაწეები. რენესანსის კულტურა განუყოფელია ჰუმანისტური მსოფლმხედველობისა და ახალი ფილოსოფიისგან. ამ პერიოდში ძლიერდება ოპოზიცია სქოლასტიკის, ფილოსოფია ცდილობს თავი დააღწიოს „ღვთისმეტყველების მსახურის“ როლს. ყველაზე ადრე ასეთი ოპოზიციური სულისკვეთება გამოვლინდა ეთიკაში, გვიანდელ სტოიციზმისა და ეპიკურეიზმის (იხ. ეპიკურე) იდეების აღორძინების სახით (მაგალითად პეტრარკასა და ლ. ვალასთან). გვიან (XV საუკუნის მეორე ნახევარში) ბიზანტიური მეცნიერების წყალობით ჰუმანისტები უფრო სრულად გაეცნენ პლატონს, არისტოტელეს და სხვა ძველი ბერძენი ფილოსოფოსების შრომებს, რამაც არსებითი როლი ითამაშა რენესანსის ეპოქის ფილოსოფიის განვითარებაში. თვალსაჩინო იყო პლატონიზმისა და ნეოპლატონიზმის იდეების გავლენა. მათი აღორძინების ცენტრი იყო პლატონის აკადემია ფლორენციაში (დაარსდა 1459). მთავარი პროპაგანდისტები იყვნენ მ. ფიჩინო და პიკო დელა მირანდოლა. პლატონის ფილოსოფია ამ დროისთვის ხდება სქოლასტიკურ არისტოტელიზმთან ბრძოლის საშუალება. ამ ბრძოლის ცენტრი იყო პადუის უნივერსიტეტი (იტალია). ხოლო მისი მოთავე - პ. პომპონაცი. მის მიერ „ორმაგი ჭეშმარიტების“ თეორიის დაცვამ და სულის უკვდავების რელიგიური გაგების კრიტიკამ ხელი შეუწყო ფილოსოფიის და მეცნიერების ნაწილობრივ განთავისუფლებას ღვთისმეტყველების მეურვეობისაგან.
No Line on the Horizon
მუშაობა ალბომზე დაიწყო 2006 წელს, პროდიუსერ რიკ რუბინის მხარდაჭერით. მიუხედავად ამისა, არც ერთი იმდროინდელი ჩანაწერებიდან არ მოხვდა საბოლოო დისკში. 2007-2008 წლებში კოლექტივმა ითანამშრომლა ბრაიან ინოსთან და დენიელ ლანუასთან - პროდიუსერებთან, რომლებიც კარგად იცნობენ ოთხეულის მუსიკის სპეციფიკას და სახასიათო ჟღერადობას ანიჭებენ მათ სიმღერებს. თავდაპირველად დისკი უნდა გამოეცათ 2008 წლის ნოემბერში და ცნობილი იყო, რომ დაიწერა 50-60 სიმღერა, მაგრამ U2-მ განაგრძო სტუდიური სესიები, რადგან ისურვა ყველაფრის იდეალურად დასრულება.
ურბანული ეკონომიკა
ურბანული ეკონომიკური ანალიზი უმეტესწილად ეყრდნობა ურბანული სივრცული სტრუქტურის კერძო მოდელს, ე.წ. მონოცენტრისტული ქალაქის მოდელს, რომელიც 1960-იან წლებში უილიამ ალონზომ, რიჩარდ მუთმა და ედვინ მილსმა ჩამოაყალიბეს. მაშინ, როდესაც ნეოკლასიკური ეკონომიკის ყველა დანარჩენი ფორმა არ ითვალისწინებს ინდივიდთა და ორგანიზაციათა გეოსივრცულ ურთიერთობებს, ურბანული ეკონომიკის ფოკუსი სწორედ ამ სივრცულ ურთიერთობებზეა, ქალაქების ფორმაციის, ფუნქციონირებისა და განვითარების ეკონომიკური წამახალისებელი ფაქტორების შესასწავლად.
კატეგორია:ურბანული ეკონომიკა კატეგორია:ქალაქგეგმარება
შახაევსკაია-II
ყორღანი 2
აღმოჩენილი 11 სამარხიდან ცხრა მიეკუთვნება ბრინჯაოს ხანას, ორი კი - უფრო გვიან პერიოდს.
კეტრინ კენტელი
ქორწინება
წყვილს სამი შვილი ჰყავს: ჯორჯ ვინდსორი, გრაფი წმინდა ენდრიუსი (დაიბადა 1962 წლის 26 ივნისს); ლედი ჰელენ ტეილორი (დაიბადა 1964 წლის 28 აპრილს); და ლორდ ნიკოლას ვინდსორი (დაიბადა 1970 წლის 25 ივლისს).
არცახის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ისტორია
არცახის ომის ცხელ წლებში, 1992 წლის ოქტომბერში, სომხეთის რესპუბლიკის მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება ვანაძორის პედაგოგიური ინსტიტუტის სტეპანაკერტის ფილიალის ერევნის საინჟინრო უნივერსიტეტის სტეპანაკერტის ფილიალთან შერწყმის შესახებ.
პიოტრ ოდმიენიეკ უასტი
ბიოგრაფია
უასტის მშობლები იყვნენ ავგუსტინ კომორნიკი და ანა დუნინ-ვასოვიჩი. ბაბუა კი თეოდორ ანზელმ ძვონკოვსკი (1764–1850). მწერალი შეძლებული ოჯახიდან იყო და ბავშვობა გრაბოვში მდებარე რეზიდენციაში გაატარა. 1889 წელს ანა დუნინ-ვასოვიჩი თავის 6 შვილთან ერთად ვარშავაში ჩავიდა, რათა მის შვილებს საუკეთესო განათლება მიეღოთ (პიორს ლიტერატურას ასწავლიდა პროფ. პიოტრ ჩმიელოვსკი).
ფილიპე II მაკედონელი
ფილიპე II მაკედონელი, (Φίλιππος Β' ο Μακεδών; დ. დაახლოებით ძვ. წ. 382, პელა — გ. ძვ. წ. 336, ეგია) — ძველი მაკედონიის მეფე (ბასილევსი) ძვ. წ. 359 წლიდან ძვ. წ. 336 წლამდე. ის იყო არგეადების დინასტიის წარმომადგენელი. ისტორიაში მეტწილად შევიდა, როგორც ალექსანდრე დიდის მამა. დაასრულა მაკედონიის სამეფოს გაერთიანება (359), გაატარა მთელი რიგი მნიშვნელოვანი რეფორმები, რითაც საფუძველი ჩაუყარა ქვეყნის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სამხედრო ძლიერებას. შექმნა რეგულარული ჯარი და ძლიერი ფლოტი, გარდაქმნა ცხენოსანთა ჯარი, შექმნა სახელგანთქმული მაკედონური ფალანგი. შემოიღო ერთიანი სამონეტო სისტემა და დაიწყო ოქროს მონეტის გამოშვება. ძვ. წ. 359 წლიდან დაიწყო საბერძნეთის ოლქების დაპყრობა, ძვ. წ. 338 წელს მაკედონია უკვე საბოლოოდ ბატონობდა მთელ საბერძნეთზე; ამის შემდეგ შეუდგა მზადებას სპარსეთში სალაშქროდ, მაგრამ სასახლის კარის შეთქმულების მსხვერპლი გახდა.
ანტინოე
ლიტერატურა
კატეგორია:რომაელები კატეგორია:გაღმერთებული ადამიანები კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 110 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 130
The Real Slim Shady
The Real Slim Shady — რეპერ ემინემის სინგლი ალბომიდან The Marshall Mathers LP. იგი გამოიცა სინგლის სახით, 2000 წელს. ეს არის ემინემის პირველი სინგლი ამ ალბომიდან.
უორენ გამალიელ ჰარდინგი
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:დაბადებული 1865 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო
ვილი ბრანდტი
ფედერალურ პოლიტიკაში (1961-1969)
ბერლინის მერის პოსტზე მუშაობის პარალელურად, ბრანდტი ცდილობდა ფედერალურ პოლიტიკაშიც მიეღო მონაწილეობა. 1961 წელს გერმანელმა სოციალ-დემოკრატებმა ბრანდტი პირველად წარადგინეს თავიანთ კანცლერობის კანდიდატად. პირველი ფედერალური კამპანიის წარმოების დროს ბრანდტის მთავარი ოპონენტი კონრად ადენაუერი გახლდათ. კონსერვატიული ბანაკის წარმომადგენლები ხშირად მწვავედ აკრიტიკებდნენ სოციალ-დემოკრატთა ლიდერს. კონრად ადენაურმა რეგენსბურგსა და ბონში ჩატარებულ საარჩევნო ღონისძიებებზე ღიად მიანიშნა, რომ ბრანდტი ქორწინებაში არმყოფი ქალის შვილი იყო. თავდაცვის მინისტრმა და ბავარიის მხარის მომავალმა პრემიერმა, ჰანს-იოზეფ შტრაუსმა ეჭვქვეშ დააყენა ბრანდტის ანტინაცისტური მოღვაწეობა: „რა გააკეთა ვილი ბრანდტმა 12 წლის განმავლობაში საზღვარგარეთ? ჩვენ ზუსტად არაფერი ვიცით.“ ბრანდტის პირადი ცხოვრების ინსტრუმენტალიზების მიუხედავად, ლიუბეკელმა მაინც მოახერხა 1961 წლის ფედერალურ არჩევნებზე სოციალ-დემოკრატთა შედეგების 4,4%-ით გაუმჯობესება. 1964 წელს გარდაიცვალა გსდპ-ის თავმჯდომარე ერიხ ოლენაუერი. სოციალ-დემოკრატთა ერთ-ერთი ლიდერის ჰერბერტ ვენერის ინიციატივით პარტიის თავმჯდომარის პოსტი ვილი ბრანდტმა დაიკავა. 1965 წლის ფედერალურ არჩევნებზე ვილი ბრანდტი ხელმეორედ დასახელდა მემარცხენე-ცენტრისტთა კანცლერობის კანდიდატად. ამჟამად იგი ქრისტიან-დემოკრატ ლუდვიგ ერჰარდთან კონკურენციაში დამარცხდა. 1966 წელს ერჰარდმა კანცლერის თანამდებობა დატოვა. მისი მემკვიდრის სტატუსი კურტ-გეორგ კისინგერმა მიიღო, რომელმაც ქრისტიან-დემოკრატებისა და სოციალ-დემოკრატების „დიდ კოალიციას“ ჩაუყარა საფუძველი. „დიდ კოალიციაში“ ვილი ბრანდტს ვიცე-კანცლერისა და საგარეო საქმეთა ფედერალური მინისტრის თანამდებობები ხვდა წილად.
სან-ჟოზე-და-ვიტორია
სან-ჟოზე-და-ვიტორია (São José da Vitória) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
თომას ჰარდი
ჰარდის შემოქმედებამ სათავე დაუდო ინგლისური ლიტერატურის განვითარების ახალ პერიოდს. მისი ჰუმანისტური, რეალიატური ნაწარმოებები გამოირჩევა სოციალური, საზოგადო-მორალური პრობლემების სიმწვავით, დემოკრატიზმით.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 1928 კატეგორია:პანთეისტები
უდივლების ნამოსახლარი
აღნიშნული ადგილი ხასიათდება გაშლილი რელიეფით, სადაც სოფლის სათეს-საძოვრებია, უდივლების სამხრეთით აღმართულია ბუნებრივი ბორცვი, რომელიც სტრატეგიულად ხელსაყრელ ადგილს წარმოადგენს. უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ადგილას რელიეფი მნიშვნელოვნად არის დარღვეული ადამიანის ზემოქმედების შედეგად, პირველ რიგში საბჭოთა პერიოდში გათხრილი სანგრებით და შემდეგ მოსახლეობის მიერ სათესი სავარგულების მოწყობით, გაჭრილია ტერასები და საირიგაციო არხები, რომელიც მნიშვნელოვნად აზიანებდა აქ არსებულ კულტურულ ფენებს. რაც შეეხება კერამიკული მასალის გავრცელებას, მათი აბსოლუტური უმრავლესობა გვხვდება დამუშავებულ ნაკვეთებში, შედარებით ნაკლებადაა მინდვრებსა და ბორცვის ჩრდილოეთ ფერდობზე. მასალის რაოდენობისა და მისი გავრცელების კონტექსტის გათვალისწინებით აშკარაა, რომ საქმე გვაქვს დარღვეულ, მძლავრ კულტურულ ფენასთან. აქ წარმოდგენილი თიხის ჭურჭლის ნატეხების დიდი ნაწილი განეკუთვნება ძვ. წ. VI-IV საუკუნეებს, ანტიკურ ხანას. ეს კერამიკა ცნობილია „კოლხური კერამიკის სახელით“ და თითქმის არ არსებობს არცერთი ამ პერიოდის ძეგლი დასავლეთ საქართველოში, სადაც აღნიშნული მასალა არ დასტურდებოდეს.
ანდრიეს ბონგერი
ანდრიეს ბონგერი ზედმეტსახელად „დრიესი“  Andries (André) Bonger  (დ. 20 მაისი, 1861 — გ. 20 იანვარი, 1936) — იოჰანა ვან გოგ-ბონგერის რჩეული ძმა. ანდრიესი იყო მისი მომავალი სიძის, თეო ვან გოგის ახლო მეგობარი პარიზში ცხოვრებისას. სწორედ ანდრეასმა გააცნო თეოს თავისი და იოჰანა. ის ასევე იცნობდა ვინსენტ ვან გოგს რომელიც წერილებში მას ანდრედ მოიხსენიებს.
კიროვი (ონის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავალი
დღე 6
სახლში ბურატინო აღებს დამალულ კარს. მიწისქვეშეთში აღმოაჩენენ თოჯინების თეატრს, რომელსაც ’ელვას’ უწოდებენ. გადაწყდება, რომ ამიერიდან თოჯინები სკოლაში ივლიან, ხოლო საღამოობით თეატრალურ წარმოდგენებს გამართავენ.
ეპილოგი
საბოლოოდ, კარაბას ბარაბასის თეატრს ყველა თოჯინა ტოვებს და კარლოს თეატრში გადადის. თეატრის ბოროტი მეპატრონე ყველაფერს კარგავს.
Acer
2000-იანი წლების დასაწყისში, Acer-მა ახალი ბიზნეს-მოდელი შეიმუშავა, რითაც მწარმოებლიდან მთავარი აქცენტი დიზაინზე, ბაზარზე, და პროდუქციის დისტრიბუციაზე გადაიტანა, თუმცა წარმოების პროცესი მწარმოებლებთან კონტრაქტების საფუძველზე შეინარჩუნა.
ნივთიერების მოხმარების აშლილობა
ბიოლოგიური დეტერმინანტები
ნივთიერების მოხმარების აშლილობის მქონე მშობლების ბავშვებს აქვთ ნივთიერების მოხმარების აშლილობის განვითარების უფრო დიდი შანსი.
დეტოქსიკაცია
აღსანიშნავია, რომ მძიმე ალკოჰოლის მოხმარებისგან მწვავე მოხსნა უნდა მოხდეს სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ, რათა თავიდან აიცილოს პოტენციურად მომაკვდინებელი მოხსნის სინდრომი, რომელიც ცნობილია როგორც დელირიუმის ტრემენსი.
მეფყაში
მეფყაში, მექფაში ― მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის ქედზე, მდინარეების არშირის, ლასილისა (ენგურის მარცხენა შენაკადები) და ლასკადურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 3559 მ. აგებულია ქვედაიურული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. პირამიდისებური მოყვანილობისაა, რელიეფი კლდოვანია და მცირე მყინვარებიანი.
ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები 2006
ბელარუსის მთავრობა
23 მარტს ბელორუსის საკონსტიტუციო სასამართლომ ოპოზიციონერთა საჩივრები არ დააკმაყოფილა. ლუკაშენკოს ინაუგურაცია ხუთი დღის შემდეგ გაიმართა.
კრისტიან დანიელსონი
დანიელსონმა საქართველო 19 მარტს დატოვა. გამგზავრებამდე გამართულ პრესკონფერენციაზე მან იმედი გამოთქვა, რომ პარტიებს ექნებათ კომპრომისის სურვილი, რომელიც შედეგის შესაძლებლობას იძლევა.
სულიას შტატი
სახელი ვენესუელა სწორედ მარაკაიბის ტბის არეალისგან მომდინარეობს. როდესაც კონკისტადორებმა ამ ტერიტორიაზე შემოცურეს, მათ დაინახეს ტბის სანაპიროებზე გაშენებული ადგილობრივთა სოფლები, რომლებიც სავსე იყო ოჩოფეხებზე შემდგარი ქოხებით, რამაც მათ ვენეცია მოაგონათ და უცაბედად უწოდეს „პატარა ვენეცია“ (Pequeña Venecia ან Venezuela).
მუნიციპალიტეტები
ადმინისტრაციულად, სულიას შტატი 21 მუნიციპალიტეტად იყოფა:
ბაქოს საინჟინრო უნივერსიტეტი
სტრუქტურა
უნივერისტეტში სტუდენტებს შეუძლიათ მოიპოვონ მაგისტრის ხარისხი კომპიუტერული ინჟინერიის, ინფორმაციული ტექნოლოგიისა და სისტემის ინჟინერიის, მანქანათმშენებლობის, ქიმიური ინჟინერიის, სამრეწველო ინჟინერიის სპეციალობებზე.
The Last Emperor
The Last Emperor (დ. 1973) — ფილადელფიელი რეპერი, რომლის ნამდვილი სახელი და გვარია ჯამალ გრეი. ფსევდონიმი აიღო ბერნარდო ბერტოლუჩის ფილმის „უკანასკნელი იმპერატორი“ პატივსაცემად. . დაამთავრა ოვერბრუკის უმაღლესი სკოლა, შემდეგ ლინკოლნის უნივერსიტეტში პოლიტიკურ მეცნიერებაში / საერთაშორისო ურთიერთობებში ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.
მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც ღია მიკროფონის საღამოებში მონაწილეობდა. ორი წლის შემდეგ კონტრაქტი გააფორმა Dr. Dre-ს Aftermath Entertainment-თან და გახდა Dre-ს პროტეჟე. 2003 წელს ცნობილი გახდა, რომ ხელი მოაწერა
Neivamyrmex diabolus
Neivamyrmex diabolus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
ქაბალა (აეროპორტი)
2016 წლის მარტიდან ოქტომბრამდე ქაბალა იყო აზერბაიჯანის კარიბჭე პეგასუსის ფრენებისთვის სტამბოლიდან. 2017 წელს flydubai-მ დაიწყო ზაფხულის ფრენები დუბაის საერთაშორისო აეროპორტიდან. 2018 წელს Air Arabia–მ გამოსცადა ქაბალა, ფრენებისთვის როგორც საზაფხულო დანიშნულების ადგილი–დან.
ხანჯოუს დასავლეთის ტბის კულტურული ლანდშაფტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
ყანწი
ყანწი-ღვინისა და არყის სასმელი რქა. მზადდება ჯიხვის, ხარის, კამეჩის, გარეული თხისა და სხვა ცხოველების რქისაგან. რქას გამოხარშავენ, გაასუფთავებენ და გათლიან, შემდეგ მოჭედავენ ან მოაჩუქურთმებენ. ყანწს სასმისად იყენებენ ქორწილებსა და ნათლობა-დღესასწაულებზე, განსაკუთრებით პოპულარულია აღმოსავლეთ საქართველოში.
დისნეილენდი
დისნეილენდის პარკი (Disneyland Park), მანამდე ცნობილი, როგორც დისნეილენდი (Disneyland) — უოლტ დისნეის მიერ დაარსებული გასართობი პარკი. მდებარეობს ანაჰაიმში (კალიფორნია, აშშ). პარკში წარმოდგენილია მრავალი ატრაქციონი, კინოთეატრი, სასტუმრო თუ მუზეუმი.
პატენტი
მინი|[[ამერიკის შეერთებული შტატების კანონი პატენტის შესახებ|ამერიკის შეერთებული შტატების პატენტი]] პატენტი — სახელმწიფოს მიერ გაცემული საბუთი (სიგელი), რომელიც ადასტურებს მისი მფლობელის განსაკუთრებულ უფლებას გამოგონებაზე, რომლის არსიც ის არის, რომ მფლობელს შეუძლია აკრძალოს მისი გამოგონების უნებართვო გამოყენება. პატენტი შეიძლება გაიცეს პროდუქტზე ან ხერხზე (ტექნოლოგიურ პროცესზე). გამოგონებად გაიგება განხორციელებამდე დაყვანილი პროდუქტის ან ხერხის ახალი საგამომგონებლო იდეა. ტერმინი „პატენტი“ მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან patere, რომელიც ნიშნავს „გახსნილად მყოფს“ (ანუ საზოგადოებისთვის მისაწვდომი). აქედან გამომდინარე, პატენტს რომ იურიდიული ძალა ჰქონდეს იგი უნდა გამოქვეყნდეს და იყოს საჯაროდ ხელმისაწვდომი. პატენტიდან გამომდინარე განსაკუთრებული უფლება მოქმედებს შეზღუდული დროით - როგორც წესი 20 წლით პატენტის მისაღებად განაცხადის შეტანის დღიდან. პატენტის გამოყენება ნიშნავს დაპატენტებული გამოგონებისათვის ხორცის შესხმას - თუ პროდუქტია დამნზადებასა და სარგებლობას, მათ შორის, ვაჭრობას და სხვაგვარ კომერციულ გავრცელებას, მაგალითად, იმპორტს ან ექსპორტს. თუ დაპატენტებული გამოგონება ხერხია, მაშინ პატენტის გამოყენება ნიშნავს ხერხის ტექნოლოგიურ პროცესად განხორციელებას, რის შედეგადაც მიიღწევა ამ გამოგონებით დასახული მიზანი, მაგალითად, მზადდება ახალი ან გაუმჯობესებული თვისებების ნაწარმი. ეს ქმედებები მოცულია პატენტის მფლობელის განსაკუთრებული უფლებით მოცული და, შესაბამისად, თუ მისი ნებართვა არ არის მიღებული, მაშინ მას შეუძლია აკრძალოს და მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება ან სხვაგვარი პასუხისმგებლობის ზომების გატარება, მათ შორის სისხლის სამართლებრივი.პატენტის გაცემასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს ისევე, როგორც საპატენტო განსაკუთრებული უფლებების გამოყენებისა და პსუხისმგებლობის ზომებს ადგენს საქართველოს საპატენტო კანონი, რომელიც ძირითადად პასუხობს თანამედროვე მოთხოვნებთან, თუმცა მის სრულყოფაზე მუშაობა, განსაკუთრებით, ევროკავშირის მოთხოვნებთან ჰარმონიზაციის კუთხით ამჟამადაც მიმდინარეობს.
გუაი-ჰაანასის ეროვნული პარკის ნაკრძალი და ჰაიდას მემკვიდრეობის ძეგლი
პარკი 1988 წელს შეიქმნა და მოიცავს 1 470 კმ² ტერიტორიას. ძირითადად იცავს წყლებს.
პატარა გორიჯვარი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 47 ადამიანი.
ატლანტიდის დეპარტამენტი
ატლანტიდის დეპარტამენტი 8 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ჯამილ ჰასანლი
კარიერა
1992 წლიდან 1994 წლამდე ჯამილი იყო ევროპისა და ამერიკის ახალი და თანამედროვე ისტორიის განყოფილების დეკანი. 1993 წელს, აპრილიდან სექტემბრამდე იყო აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მრჩეველი. 1994 წლიდან 2004 წლამდე იყო აზერბაიჯანის უმაღლესი აკრედიტაციის კომისიის პრეზიდენტის საექსპერტო საბჭოს წევრი. ის არის 28 მონოგრაფიისა და წიგნის და 100-ზე მეტი სტატიის ავტორი, რომლებიც დაბეჭდილია აზერბაიჯანში, რუსეთში, შეერთებულ შტატებში, თურქეთში, ირანში და სხვა ქვეყნებში.
ოგასავარის კუნძულები
2011 წლის 24 ივნისს, ოგასავარის კუნძულები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
კატერინა სკარპელინი
ბიოგრაფია
ოცი წლის ასაკიდან გარდაცვალებამდე კატერინა აქტიურად იყო დაკავებული სამეცნიერო საქმიანობით. 1847 წელს იგი გახდა ჟურნალ Correspondenza Scientifica-ს რედაქტორი რომში, სადაც აქვეყნებდა სტატიებს სხვადასხვა თემებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1808 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1873 კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერი ქალები კატეგორია:XIX საუკუნის ასტრონომები კატეგორია:ქალი ასტრონომები
დუშეთის გლეხთა აჯანყება
აჯანყების მიმდინარეობა
17 ივნისს აჯანყება დაიწყო სოფელ წილკანში. აჯანყებულებს შეუერთდა სადგურ მცხეთასთან მდგარი „საეტაპო ასეულის“ ჯარისკაცთა უმრავლესობა. შეიქმნა აჯანყებულ გლეხთა სამხედრო-რევოლუციური შტაბი, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ თ. შუშუაშვილი, მ. პაპუნაშვილი, გ. მწითური, ვ. ცინცაძე, თ. ჩუბინიძე, გ. ლაფანაშვილი, ს. დიაკვნიშვილი, ვ. ტოპრაკაშვილი და სხვები. 19 ივნისს აჯანყებულებმა დაიკავეს ქალაქი დუშეთი. კავშირი დაამყარეს ბოლშევიკთა დაქვემდებარებაში მყოფ თერგის საბჭოთა რესპუბლიკასთან. 21 ივნისს აჯანყებულებმა დაიკავეს სადგური ქსანი და მცხეთის დიდი ნაწილი. აჯანყებულებთან შესაერთებლად რკპ კავკასიის ბიურომ გაგზავნა საშა გეგეჭკორის რაზმი. გეგეჭკორის რაზმს ჩრდილოეთიდან უნდა გაევლო დარიალის ხეობა და ხევი. ხევის მოსახლეობა ორმაგი დარტყმის ქვეშ აღმოჩნდა, ჩრდილოეთიდან მას მიადგა გეგეჭკორის რაზმი, ხოლო სამხრეთიდან — მთიულეთიდან და კობიდან აჯანყებულები. 24 ივნისს დაიწყო შეტაკებები ხევში. 25 ივნისს დუშეთის გლეხთა დეპუტატების საბჭოების ყრილობამ მაზრაში საბჭოთა ხელისუფლება გამოაცხადა. აჯანყებულებმა ხელში ჩაიგდეს იარაღის საწყობები. 29 ივნისს დაიკავეს დარიალის ხეობა.
სანაპირო ხაზი
მარჯვნივ|მინი|სანაპირო ხაზი სანაპირო ხაზი — საზღვარი ხმელეთსა და წყალს შორის წყალსატევის ირგვლივ (ზღვა, ტბა, წყალსაცავი). რამეთუ მსხვილი წყალსატევების წყლის დონე ცვალებადია თვით მოკლე დროშიც, ასეთ შემთხვევაში სანაპირო ხაზი წარმოადგენს პირობით გაგებას, რომელიც მიღებულია წყლის ობიექტის დონის საშუალო მრავალწლიური მდგომარეობის შეფარდებით.
შეჰზადე
სქოლიო
კატეგორია:წოდებები კატეგორია:თურქული წოდებები
დიდი ატენის კოშკები
მეორე კოშკი დგას სოფლის სამხრეთით 0,5 კილომეტრზე, მდინარე ტანის მარცხენა ნაპირზე, კლდეზე. თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა (7 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია - ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები შემორჩენილია მხოლოდ ორი სართული. კოშკს შესასვლელი ჩრდილოეთით აქვს. მეორე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია.
Neivamyrmex diversinodis
Neivamyrmex diversinodis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
ფილ ჰარვი
ფილ ჰარვი (დ. 1976) — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს ყოფელი მენეჯერი. ჯგუფთან თანამშრომლობდა 1998 წლიდან. ამჟამად კოლექტივის საქმიანობაში ნაკლებად მონაწილეობს, მაგრამ მითითებულია სხვადასხვა ალბომების ანოტაციებში - A Rush of Blood to the Head, Viva la Vida or Death and All His Friends და ა.შ.
ჯანრი კაშია
ბიოგრაფია
საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის მეექვსე კორპუსში ჯანრი კაშიას კაბინეტი 2019 წლის 9 მაისს გაიხსნა. ადგილზე 2000-ზე მეტი უნიკალური გამოცემით კაშიას პირადი ბიბლიოთეკა განთავსდა, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტმა და კაშიას ცოლმა, სალომე ზურაბიშვილმა ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადასცა. მათ შორის, საბჭოთა პერიოდში აკრძალული ლიტერატურა, თვითგამოცემები, ქართველ ემიგრანტთა გამოცემები, პერიოდიკა ქართულ და უცხოურ ენებზე, ასევე ჯანრი კაშიას პირადი არქივი. ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ ეს კოლექცია ცალკე ფონდად შეინახა.
ზემო ხვითის კოშკი
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბაიზატ ხამიდოვა
ოჯახი
მას ჰყავს უფროსი და ნავრატ ხამიდოვა, ასევე მორაგბე. ის დაინტერესებულია შერეული სტილის საბრძოლო ხელოვნებით.
დღამში
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
ექადია
ისტორია
სოფელი ექადია მოიცავდა შემდეგ ტერიტორიებს: ბასრა, გოშველი, ანასეული და სხვა. ექადიას ზემო და ქვემო ექადიად ჰყოფდა მდინარე შხვარაშხურა (შკვარაშკურა). ექადიის ერთ-ერთი უბნის, გოშველის სახელწოდება ღორისა და შველისგან უნდა მომდინარეობდეს. ღორი და შველი ექადიის ტყეში ბევრი იყო. ექადია შედიოდა დვაბზუს საზოგადოებაში. 1897 წლისთვის მისი მოსახლეობა იყო 60-მდე კომლი, ძირითადად გლეხობა. მოჰყავდათ უმეტესად სიმინდი და რამდენიმე ოჯახს ჩხავერის ჯიშის ვაზი. 1920 წელს გამოეყო ლიხაურის თემს და შევიდა ქალაქ ოზურგეთის თემში.
საბჭოთა პერიოდში ექადიაში არსებობდა გარეუბნის, შემდეგ კი ჩკალოვის სახელობის კოლმეურნეობა. 1930-იანი წლებიდან ის შეუერთდა ქალაქ ოზურგეთს. გარკვეული პერიოდის მანძილზე ექადია გაერთიანებული იყო მაკვანეთის სასოფლო საბჭოში. 1956 წელს აშენდა ადმინისტრაციული შენობა. 1977 წლიდან ექადიის კოლმეურნეობა შეუერთდა სოფელ მახარაძის კოლმეურნეობას.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის უბნები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კლოდ პერო
კლოდ პერო (Claude Perrault; დ. 25 სექტემბერი, 1613, პარიზი – გ. 9 ოქტომბერი, 1688, პარიზი) — ფრანგი არქიტექტორი, შარლ პეროს ძმა. განათლებით ექიმი. მუშაობდა მათემატიკაში, ფიზიკაში, ტექნიკასა და არქეოლოგიაში. მისი არქიტექტურული ნამუშევრები პარიზის ლუვრის მუზეუმში ადრინდელი ფრანგული კლასიციზმის დამაგვირგვინებელი ნაწარმოებებია (პეროს პროექტითაა აგებული ლუვრის მთავარი (აღმოსავლეთი) და შედარებით სადა სამხრეთი ფასადებ).
London Calling (სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:1979 წლის სიმღერები კატეგორია:1979 წლის სინგლები კატეგორია:The Clash-ის სიმღერები
ფინურ-უნგრული ენები
ენათა კლასიფიკაცია
უნგრული ენები ფინურ-პერმული ენები
რიცხვითი სახელი
<br style="clear: both;" />
დეივ გეენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები კატეგორია:Depeche Mode-ის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
ხამსა
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ლაბაძე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
მზია სიმონიშვილი
მზია სიმონიშვილი (დ. 1815, 2 ოქტომბერი, თბილისი — გ. 19 მაისი, 2013, ვენა) — ქართველი მუსიკოსი. 1973 წლიდან სწავლობდა „ნიჭიერთა ათწლედში“, პედაგოგი ვანდა შიუკაშვილი (ფორტეპიანო). 1980 წელს გაიმარჯვა საქართველოს პიანისტთა ეროვნულ კონკურსში. 1989 წელს, იგივე პედაგოგთან დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საფორტეპიანო ფაკულტეტი. სწავლის პერიოდშივე გამოდიოდა საქართველოს ფილარმონიის ორკესტრთან ერთად ჯანსუღ კახიძის დირიჟორობით.
2004 წლიდან მზია სიმონიშვილი იყო ავსტრიის მოქალაქე. ბოლო წლებში იგი ვენაში მოღვაწეობდა და ხშირად მართავდა კონცერტებს ლა–სკალაში, მიუნხენის “ჰერკულეს – ცენტრში”, ჰამბურგის “მიუზიქჰოლში” და ვენის “კონცერტჰაუსში“; არაერთი საქველმოქმედო კონცერტი აქვს ჩატარებული ქართველი ბავშვების დასახმარებლად.
სამხრეთი კორეა
სახელი „კორეა“ მომდინარეობს კორიოს სამეფოდან. ქვეყანას გააჩნია სახმელეთო საზღვარი ჩრდილოეთ კორეასთან (ჩრდილოეთით) და საზღვაო საზღვრები იაპონიასა (აღმოსავლეთით) და ჩინეთთან (დასავლეთით). ქვეყნის 51 მილიონიანი მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი ცხოვრობს სეულის დედაქალაქის რეგიონში, რომელიც სიდიდით მეორეა მსოფლიოში. თავისი 25 მილიონიანი მოსახლეობით ქალაქი Arcadis NV-ის მიერ შეფასებულია, როგორც აზიის მეორე ყველაზე ხელსაყრელი ქალაქი მსოფლიოში ცხოვრების ხარისხის მეორე საუკეთესო მაჩვენებლით.
მთავრობა
მიუხედავად იმისა, რომ სამხრეთ კორეამ განიცადა სამხედრო დიქტატების სერია 1960-იანი წლებიდან 1980-იან წლებამდე, მას შემდეგ ქვეყანა წარმატებულ ლიბერალურ დემოკრატიად გადაიქცა. დღეს CIA World Factbook აღწერს სამხრეთ კორეის დემოკრატიას, როგორც „სრულად ფუნქციონირებული თანამედროვე დემოკრატია“. კორუფციის აღქმის ინდექსით სამხრეთ კორეა 45-ე ადგილზეა (აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში მე-9), 100-დან 57 ქულით.
ენა
სამხრეთ კორეელი მოსწავლეების უმეტესობა სკოლაში ინგლისურ ენას სწავლობს. მოსწავლეებს აქვთ შესაძლებლობა დამატებით კიდევ ერთი ენა აირჩიონ იაპონურსა და ჩინურ ენას, მანდარინს შორის.
კულტურა
შიდა მოხმარების გარდა, სამხრეთ კორეას აქვს აყვავებული გასართობი ინდუსტრია, სადაც სამხრეთ კორეის გართობის სხვადასხვა ასპექტებმა, მათ შორის სატელევიზიო დრამებმა, ფილმებმა და პოპულარულმა მუსიკამ, მნიშვნელოვანი ფინანსური შემოსავალი გამოიმუშავა ქვეყნის ეკონომიკისთვის. 2019 წლის ფილმი პარაზიტი, რომლის რეჟისორიც ბონგ ჯონ ჰოა, ყველაზე მაღალ შემოსავლიანი სამხრეთ კორეული ფილმი გახდა 2019 წელს. ეს ფილმი ასევე არის პირველი არაინგლისურენოვანი ფილმი, რომელმაც ოსკარი მოიგო საუკეთესო სურათისათვის. ფილმა სხვა მრავალი საერთაშორისო აღიარებაც მოიპოვა.
ყელეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (11 X 6,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. მის გვერდებზე თითო სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთის კედელში ბრტყელი ზღუდარით გადახურული ერთი სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო მარტივპროფილიანი პილასტრია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. თაღის ქუსლთან მხოლოდ ჩრდილოეთის მარტივი იმპოსტებია შემორჩენილი.
ლიეტუვური ლიტი
ისტორია
1993 წლის 25 ივნისიდან 2002 წლის 31 იანვრამდე ლიტი მიბმული იყო დოლარზე 4 : 1-თან თანაფარდობით.
მარინე მაჩაბელი
ეს გეგმა კარგად ასახავს იმას, თუ როგორი ახლო ურთიერთობა იყო საქართველოს არისტოკრატიასა და გერმანიას შორის და როგორი მოლოდინი იყო იმისა, რომ პირველ მსოფლიო ომში გერმანია გაიმარჯვებდა. თუმცა ამ პროექტს განხორციელება არ ეწერა. 1918 წლის 26 მაისს საქართველოს სახელმწიფო აღდგა, როგორც დემოკრატიული რესპუბლიკა, ხოლო, 11 ნოემბერს გერმანული მონარქია დაემხო. პრინცმა იოახიმმა ჰოლანდიაში დაიდო ბინა, მარინა მაჩაბელი კი ცოლად გაჰყვა ფრანჩესკო ფრანზონის, იტალიის კონსულს საქართველოში და რომში დასახლდა.
ლეხ ვალენსა
პრეზიდენტობა
ლეხ ვალენსა და „სოლიდარობის“ ფრთა ამერიკული მოდელის მომხრეები იყვნენ ანუ საპრეზიდენტო რესპუბლიკის, სადაც ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაც განიხილებოდა. ამ იდეას გამოუჩნდნენ ძლიერი მოწინააღმდეგეები კომუნისტური ფრთისა და მემარჯვენეების  სახით ვალენსას მიზანი და სურვილი საპრეზიდენტო რესპუბლიკის ჩამოყალიბების თაობაზე სრულად ვერ განხორციელდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:პოლონელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
შუქი მოვიდა
წევრები
ჯგუფის შემადგენლობაში შედიოდნენ:
ძველი სომხეთი
სომხეთის დაცემა
რომის იმპერიის გახლეჩისა და აღმოსავლეთში სასანიანთა აღზევების შემდეგ, სომხეთი ბიზანტიისა და სასანიანთა იმპერიებმა გაიყვეს. პერიოდულად მათ შორის ომები ახლდებოდა სომხეთის მთლიანად მისათვისებლად, რამაც საბოლოოდ გამოიწვია სომხეთის ორად გახლეჩა. 387 წელს შეიქმნა ბიზანტიის სომხეთი, 428 წელს კი სასანიანთა სომხეთი, რითაც დასრულდა ძველი სომხეთის ისტორია და იწყება შუა საუკუნეები.
ალი ჰასანოვი
ოჯახური ბიზნესი
2014 წლის 27 ივნისს BBC Azerbaijan-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში ალი ჰასანოვმა დაადასტურა, რომ ამაყობს მისი ოჯახის წევრების საქმიანობით. მან დაადასტურა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მას უკავია საჯარო თანამდებობა, მისი ოჯახის წევრები არიან Araz FM-ის, შპს Golden Prince-ის, Kaspi Global MMC-ის, Kaspi Medical Center-ის, LLC “Mətbuat Evi”-ის, შპს Kaspi – EC-ის, Kaspi Co-ის, Kaspi.Az-ის, შპს Kaspi Mətbuat Yayımı-ის, გაზეთის Kaspi და Xezer TV-ის მფლობელები. მისი ვაჟი შამხალ ჰასანლი ტელეკომპანია Xezer TV-ის პრეზიდენტია. 2020 წლის 6 მარტს მისი შვილი სამსახურიდან გაათავისუფლეს და ტელეკომპანია Xezer TV-ის ახალ ხელმძღვანელად პროდიუსერი მურად დადაშევი დაინიშნა.
636
თარიღი უცნობია
*
წრომის წმინდა მარინეს ეკლესია
300px|მინი წრომის წმინდა მარინეს ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომის სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, წრომი-ახალსოფლის გზის მარჯვენა მხარეს, ფერდობზე. ნასოფლარ ბოსლეთის ტერიტორიაზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ოსკარ ნიმეიერი
ბიოგრაფია
1950-იან წლებში მან დააპროექტა საავიაციო კვლევის ცენტრი სან-პაულუსთან, ევროპაში ნიმეიერმა შექმნა რენოს ოფისი საფრანგეთში და მონდადორის საგამომცემლო სახლი იტალიაში, მილანში.
ვინს კლარკი
ვინს კლარკი (დ. 3 ივლისი, 1960) — ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერებისა და რემიქსების ავტორი, დიჯეი. წარსულში იგი იყო ჯგუფის Depeche Mode ერთ-ერთი წევრი. მისი სახელი ასოცირდება რამდენიმე ჯგუფთან, რომელთა შორის არიან: Yazoo, The Assembly და დუეტი Erasure. ამჟამად იგი ამ უკანასკნელის წევრია.
შინდისი
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
სიმღერა ნიბელუნგებზე
სიუჟეტი
საბოლოოდ, კრიმჰილდემ თანხმობა განაცხადა და ვენაში ჩვიდმეტდღიანი ქორწილის შემდეგ ახალდაქორწინებულები ეტცელბურგისკენ გაემგზავრნენ. მეშვიდე წელს დედოფალს ვაჟი შეეძინა და არ დაწყნარდა, ვიდრე არ მონათლა იგი. ვაჟს ორტლიბი დაარქვეს.
ეტცელის მიერ სტუმრების პატივსაცემად გამართულ ნადიმზე გაჩაღდა შეიარაღებული დაპირისპირება ბურგუნდებსა და ჰუნებს შორის, რა დროსაც ჰაგენმა ეტცელის ვაჟი გამოასალმა სიცოცხლეს. ორივე მხარე დაუნდობლად იბრძოდა. ბოლოს ბურგუნდელთაგან მხოლოდ ჰაგენი და გუნთერი გადარჩნენ.
გრძნეულის შეგირდი
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხური ანიმაციური ფილმები
ჭუბაბრია
საკუთარი სახელი ჭუბაბრია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გევორგ დავთიანი
გევორგ დავთიანი (Գևորգ Դավթյան, დ. 4 იანვარი, 1983, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ძალოსანი. დავთიანმა მიიღო სომხეთის სპორტის ოსტატის საერთაშორისო კლასის წოდება 2001 წელს, სომხეთის საუკეთესო სპორტსმენის ჯილდო 2007 წელს. 2009 წელს მიენიჭა სომხეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. მისი სიმაღლეა 165 სანტიმეტრი, წონა კი 77 კგ.
ბიოგრაფია
დავითიანმა 2007 წლის ჩანგ მაიში, ტაილანდში გამართულ ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე 77 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. ორჭიდში დაძლია 362 კგ.
დიანა ვაშაყმაძე
დიანა ვაშაყმაძე 1997 წელს გათხოვდა იტალიელ ვიოლონჩელისტსა და დირიჟორზე ავგუსტო ვერონეზეზე. ძირითადად მილანში ცხოვრობდნენ. მათ ჰყავთ ვაჟი–ლეონარდო. ის ქართულადაც მეტყველებს. დიანას და, ეკატერინე ვაშაყმაძე, მსოფლიო ბანკის მაღალი რანგის მუშაკია, რამდენიმე წლის მანძილზე მას მთელი შუა აზიის სახელმწიფოები ებარა, ახლა კი სათავო ოფისში, ვაშინგტონში, წამყვანი ეკონომისტია.
ხარაზია
კატეგორია:აფხაზური გვარები
ტერასები
ხშირად ტერასა იარუსებადაა განლაგებული, რაც მოწმობს მდინარის მოქმედებაში აკუმულაციური და ეროზიული ციკლების მონაცვლეობას. ეს უკანასკნელი შეიძლება გამოწვეული იყოს დედამიწის ქერქის არათანაბარი ტექტონიკური აზევებით, ჰავის ცვალებადობით, ზღვის დონის ევსტატიკური რღვევით.
ტერასებზე ხშირად გაშენებულია დასახლებული პუნქტები, სამრეწველო ობიექტები, გაყვანილია გზები, არის სახნავი სავარგულები.
კელნის საკათედრო ტაძარი
კელნის საკათედრო ტაძარი (Kölner Dom, სრული სახ. Hohe Domkirche St. Peter und Maria) ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი არქიტექტურული მონუმენტია გერმანიაში და კელნის უმთავრეს ღირშესანიშნაობად ითვლება მე-19 საუკუნის ბოლოდან, მისი დასრულების შემდგომი დროიდან მოყოლებული. კათედრალს მართავს რომის კათოლიკური ეკლესია და აქ მდებარეობს კელნის არქიეპისკოპოსის რეზიდენცია. მშენებლობა 1248 წელს დაიწყო და მხოლოდ 1880 წელს დასრულდა. 1880 წელს ტაძრის ქიმების დასრულებიდან, კათედრალი მსოფლიოს უმაღლესი ნაგებობა იყო ოთხი წლის განმავლობაში, რის შემდეგაც მას სიმაღლეში ვაშინგტონის მონუმენტმა გაუსწრო (ქ. ვაშინგტონში). ის ასევე მსოფლიოს უმაღლესი საცხოვრებლად ვარგისი შენობა იყო პარიზში 1889 წელს ეიფელის კოშკის დასრულებამდე. კელნის კათედრალის დასავლეთის ფასადი უდიდესია სხვა მსგავს ტაძართა შორის და ის დღემდე რჩება სიდიდით მეორე გოთურ ნაგებობად მსოფლიოში. ამ მხრივ მას მხოლოდ ულმის მიუნსტერის კოშკი უსწრებს.
ჩინეთი
სიას დინასტია
thumb|150px|სია
შემდგომი დინასტიები
XVI საუკუნიდან ჩინეთში აღწევენ ევროპელები. 1516 წელს ჩინეთში ჩავიდნენ პორტუგალიელი კოლონიზატორები. 1557 წელს მათ იჯარით აიღეს ჩინეთის ნავსადგური აომინი (მაკაო). პორტუგალიელებს მიჰყვნენ ესპანელები და ჰოლანდიელები. ამავე პერიოდიდან ჩინეთს მოევლინენ პირველი ევროპელი მისიონერები — იეზუიტები, რომლებიც ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად სწავლობდნენ ამ ქვეყანას. XVII საუკუნის დასაწყისიდან მსხვილი მემამულეების ხელში აღმოჩნდა მიწები, გაძლიერდა გლეხობის ჩაგვრა — გაპარტახება, მათი მოიჯარე-მოზიარეებად გადაქცევა. XVII საუკუნის დასაწყისიდან მინის იმპერია ღრმა სოციალურ კრიზისს (ქალაქების ღარიბობის აჯანყებები, ქიშპობის გამწვავება მმართველი კლასების შიგნით) განიცდიდა. ამით ისარგებლეს ჯურჯენთა (მანჯურიელთა) ტომებმა, რომლებმაც გაერთიანების შემდეგ ჩინეთის დაპყრობა განიზრახეს. XVII საუკუნის 20-30-იან წლებში გლეხთა აჯანყებები გლეხთა ომში (1628-1645) გადაიზარდა, რომლის შედეგადაც დაემხო მინის დინასტია. ძალაუფლება ცინის მანჯურიული დინასტიის (1644-1911) ხელში გადავიდა, 1683 წელს ჩინელი ხალხი მძიმე ბრძოლას განაგრძობდა მანჯურიელ დამპყრობთა წინააღმდეგ, მანჯურიელთა შემოსევამ მათგან გამოწვეულმა ნგრევა-გაჩანაგებამ და გარესამყაროსაგან იზოლაციის მათმა პოლიტიკამ ხანგრძლივი დროით შეაფერხა ჩინეთის შემდგომი განვითარება. მანჯურიელი დამპყრობლები კვლავ განაგრძობდნენ ჩინეთში არსებულ ფეოდალურ ექსპლუატაციას. მინის თავკაცობას (და ნაწილობრივ ჩინელი მემამულეებსაც) ჩამოართვეს მიწების ნაწილი, რაც მანჯურიის საიმპერატორო სახლის საკუთრება გახდა. მანჯურიელმა ფეოდალებმა მსხილ ჩინელ ფეოდალებთან ერთად შექმნეს დესპოტური მონარქია, რომელიც ძლიერ არმიას და ბიუროკრატიულ აპარატს (მანდარინატი) ემყარებოდა. ჩინელი ხალხი განაგრძობდა ბრძოლას მანჯურიელთა ბატონობის წინააღმდეგ. XVIII საუკუნეში დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოები (პორტუგალია, ჰოლანდია, საფრანგეთი) ამაოდ ცდილობდნენ დაემყარებინათ ჩინეთთან ოფიციალური ურთიერთობა და შეეღწიათ მის საზღვრებში. მათ მხოლოდ სამხრეთში, გუანჯოუში (კანტონი) მიეცათ ვაჭრობის უფლება. ეს ყველაზე მეტად გამოიყენა ინგლისმა, რომელმაც დაიწყო ჩინეთში ოპიუმის შეზიდვა (რაც ინგლისელ ვაჭრებს დიდ შემოსავალს აძლევდა).
1839 წელს მკვეთრად გამწვავდა ინგლის-ჩინეთის ურთიერთობა. ამის საბაბი გახდა ჩინეთის ხელისუფალთა მიერ ოპიუმით ვაჭრობის აღკვეთა. პასუხად ინგლისელებმა 1840 წელს ომი გააჩაღეს ჩინეთის წინააღმდეგ (ე.წ. 1840-1842 „ოპიუმის“ ომი). ჩინეთი ამ ომში დამარცხდა. 1842 წლის 29 აგვისტოს ნანკინის არათანასწორუფლებიანი ხელშეკრულებით ჩინეთი ვალდებული იყო გაეხსნა ინგლისთან ვაჭრობისათვის 5 ნავსადგური, გადაეცა მისთვის კუნძული სიანგანი (ჰონგ-კონგი), გადაეხადა კონტრიბუცია, დაეწესებინა შეღავათიანი საბაჟო ტარიფები და სხვა. 1843 წელს დამატებითი ოქმით ინგლისმა მოიპოვა ექსტერიტორიულობისა და იურიდიული შეუვალობის უფლება ჩინეთთან და სხვა. 1844 წელს ჩინეთმა ხელშეკრულებები დადო აშშ-სა და საფრანგეთთან, რომლითაც ამ ქვეყნებმა მიიღეს ინგლისის ანალოგიური პრივილეგიები. ინგლისთან ომში დამარცხებამ და თავზე მოხვეულმა არათანასწორუფლებიანმა ხელშეკრულებებმა სათავე დაუდეს ჩინეთის ნახევრად კოლონიურ ქვეყნად გადაქცევას.
ბუნება
ჩინეთის უზარმაზარი ტერიტორია ბუნების მრავალფეროვნებით ხასიათდება, რაც უპირველესად განპირობებულია რელიეფისა და გეოლოგიური აგებულების თავისებურებებით. რელეიფში ჭარბობს მთები, პლატოები და მაღლობები, რომელთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია ტიბეტის მთიანეთი, რომელიც უმაღლესია მსოფლიოში. ნეპალთან საზღვარზე ჰიმალაებში კი მდებარეობს მსოფლიოს უმაღლესი მწვერვალი ჯომოლუნგმა - 8 848 მ. აღსანიშნავია აგრეთვე დიდი და მცირე ხინგანები, ცინლინის მთები, ტიან-შანი, ბეიშანი და ა.შ.
კლიმატი
ჩინეთის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ხელსაყრელი კლიმატური პირობებით ხასიათდება, რაც სოფლის მეურნეობის პრაქტიკულად ყველა სახის კულტურის მოყვანის საშუალებას იძლევა.
ფაუნა
250px|მინი|მარჯვნივ|[[გიგანტური პანდა, ჩინეთის ენდემური ცხოველი]] ჩინეთის ფაუნის შემადგენლობაშია ძუძუმწოვართა 500-ზე მეტი, ფრინველთა 1200-ზე მეტი, ქვეწარმავალთა 400-ზე მეტი და ამფიბიების დაახლოებით 350 სახეობა. ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში ფაუნის მრავალფეროვნება დიდი არ არის, თუმცა ცალკეულ სახეობათა ინდივიდების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შესამჩნევია: უდაბნოებში გვხვდება პრჟევალსკის ცხენი, კანჯარი, ჯეირანი, გარეული ორკუზიანი აქლემი, მიწის კურდღლები; სტეპებისთვის დამახასიათებელია ძერენი, ბრანტდის მემინდვრია, მიწის მექვიშია და სხვ. ტიბეტის მთიანეთის მაღალმთიანი ფაუნის წარმომადგენლები არიან გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფი გარეული იაკი, თოვლის ლეოპარდი, მებულულეჭამია დათვი, აგრეთვე მრავალრიცხოვანი მღრღნელები (მებულულეები, მთის მემინდვრიები, ზაზუნები, ვირზაზუნები).
ალან უაილდერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები კატეგორია:Depeche Mode-ის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მუსიკოსები
ლიტორინის ზღვა
სახელწოდება მომდინარეობს მუცელფეხიანი მოლუსკების Littorina littorea-ის სახელწოდებიდან.
პანჩა ტატტვა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდუიზმი კატეგორია:ვაიშნავიზმი
ერი რაძაუნარიმამპიანინა
პოლიტიკური კარიერა
2009 წელს რაძაუნარიმამპიანინა დაინიშნა მადაგასკარის ფინანსებისა და ბიუჯეტის მინისტრად. 2011 წლიდან ერი რაძაუნარიმამპიანინა არის მადაგასკარის ავიახაზების მთავარი აღმასრულებელი ხელმძღვანელი.
ეგვტერი
ლიტერატურა
კატეგორია:საეკლესიო არქიტექტურა
ბენჯამინ ჰარისონი
1888 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ჰარისონმა სახალხო არჩევნებში მოქმედ პრეზიდენტ გროვერ კლივლენდზე 90,596–ით ნაკლები ხმა მიიღო, მაგრამ საარჩევნო კოლეგიის არჩევნებში 233 ხმა მიიღო 168–ის წინააღმდეგ. ის გახდა აშშ-ის 23-ე პრეზიდენტი 1889-1893 წლებში. იცავდა სამრეწველო-ფინანსურ ოლიგარქიის ინტერესებს. ჰარისონი ამაყობდა იმ დინამიკური საგარეო პოლიტიკით, რომლის შექმნაშიც დიდი წვლილი მიუძღვოდა. 1889 წელს პირველი პან ამერიკული კონგრესი ვაშინგტონში შეიკრიბა, შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა საინფორმაციო ცენტრი, რომელიც მოგვიანებით პან ამერიკული კავშირის სახელით გახდა ცნობილი. მეორე ვადის საპრეზიდენტო არჩევნებში მარცხის შემდეგ, ჰარისონი ინდიანაპოლისში დაბრუნდა და 1896 წელს ქვრივ მერი დიმიკზე იქორწინა. ჰარისონი 1901 წელს გარდაიცვალა.
მარგარეტ ლევინსი
ბიოგრაფია
მარგარეტ მიჩელი დაიბადა კეიპტაუნში 1890 წელს. მას თავდაპირველად დედა ამეცადინებდა სახლში, შემდეგ კი ელერსლის გოგონების სკოლაში შევიდა კეიპტაუნში, ხოლო მოგვიანებით — სამხრეთ აფრიკის კოლეჯში, სადაც სწავლობდა მათემატიკას, გეოლოგიას, ქიმიას და ბოტანიკას. 1912 წელს გამოქვეყნდა მარგარეტ მიჩელის პირველი სტატია "Ceraria და Portulacaria გვარების შედარებითი ანატომიის შესახებ" («On the comparative anatomy of the genera Ceraria and Portulacaria»).იმავე წელს, როდესაც მიიღო დედოფალ ვიქტორიას სტიპენდია და 1851 წლის მსოფლიო ექსპოზიციის სამახსოვრო სტიპენდია, ახალგაზრდა ქალმა სწავლა განაგრძო კემბრიჯის ნიუნემის კოლეჯში. ორი წლის შემდეგ კიდევ ერთმა სტიპენდიამ მას საშუალება მისცა ჯონ ინესის ინსტიტუტში შეესწავლა გენეტიკა.მარგარეტი სამხრეთ აფრიკაში 1914 წელს დაბრუნდა და სამხრეთ აფრიკის კოლეჯში ბოტანიკის მასწავლებლის თანამდებობა მიიღო. იგი ამ თანამდებობას 65 წლამდე იკავებდა, ვიდრე  პენსიაზე არ გავიდა.
ხოფერია
კატეგორია:ქართული გვარები
სეიდისფიორდური
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ სანაპიროზე.
სეიდისფიორდური გარშემორტყმულია მთებით, რომელთაგან ყველაზე ცნობილია ბიოვულფი (Bjólfur), რომელიც მდებარეობს ქალაქიდან დასავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ქალაქები
Neivamyrmex goeldii
Neivamyrmex goeldii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
პიტერ გორდენო
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები კატეგორია:Depeche Mode-ის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მუსიკოსები
ქირქლარელის პროვინცია
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესია
ისტორია
2002–2008 წწ ეკლესიას ხელმძღვანელობდა მიტროპოლიტი გერმანი, 2008 წლის 12 ნოემბრიდან ეკლესიის მეთაურია უნეტარესი იონა, ხოლო 2012 წლის 13 ნოემბრიდან ტიხონი.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
უძველესი დრო
ადამიანი ქვეყნის ტერიტორიაზე გაჩნდა უძველესი დროიდან (რასაც ამტკიცებს სტერკფონტეინის, კრომდრაიის და მაკაპანსჰატის სიახლოვეს გამოქვაბულში ნაპოვნი მასალები). მიუხედავად ამისა, საიმედო ფაქტები ამ რეგიონის უძველესი ისტორიის შესახებ საკმაოდ ცოტაა. ბანტუს ხალხის მოსვლამდე (ქვეყნის ჩრდილოეთში მდებარე მდინარე ლიმპოპოს მათ მიაღწიეს ჩვენი წელთაღრიცხვის I ათასწლეულის შუა პერიოდში) ეს ტერიტორია დასახლებული იყო მომთაბარე მესაქონლე ჰოტენტოტების ტომებით და შემგროვებელი ბუშმენებით (სანის ტომი). მიწადმოქმედი ბანტუს ტომები მიემართებოდნენ სამხრეთ-დასავლეთისაკენ, რომლებიც ანადგურებდნენ ან ერწყმოდნენ ადგილობრივ მოსახლეობას. დაახლოებით 1050 წელს ეკუთვნის მათი მოღვაწეობის არქეოლოგიური მტკიცებულება დღევანდელ კვაზულუ-ნატალის პროვინციაში. ევროპელების მოსვლის პერიოდისთვის კეთილი იმედის კონცხის რეგიონი დასახლებული იყო ჰოტენტოტებით, ხოლო ბანტუს ტომებმა (კოსას ტომი) მიაღწიეს მდინარე გრეიტ-ფიშის ნაპირებს. ადგილობრივი ხალხი იცნობდა საბადოებიდან ლითონის მოპოვებას, მის დამუშავებას და რკინისაგან და სპილენძისაგან იარაღის დამზადებას.
ბრიტანეთის კოლონიზაცია
ბრიტანელებმა კაპის კოლონიის აღმოსავლეთ საზღვართან განიმტკიცეს თავიანთი იქ ყოფნა, ისინი კოსას ტომის ხალხთან ბრძოლის დროს აშენებდნენ ფორტებს მდინარე გრეიტ-ფიშის ნაპირებზე. რომ განემტკიცებინათ საკუთარი ხელისუფლება ამ ადგილებში, ბრიტანეთის სამეფო ხელს უწყობდა დამსახლებლების ჩამოსვლას მეტროპოლიიდან.
სამხრეთ აფრიკის კავშირის შექმნა
1931 წელს მიღებული იქნა ვესტმინსტერის სტატუტი, რომელმაც გაამყარა სამხრეთ აფრიკის კავშირის, როგორც თანამეგობრობის სამეფოების სახელმწიფოს სტატუსი.
ეკონომიკა
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — აფრიკის კონტინენტზე ყველაზე განვითარებული და იმავდროულად ერთადერთი ქვეყანა, რომელსაც არ მიაკუთვნებენ მესამე სამყაროს. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მონაცემებით მთლიანი შიდა პროდუქტი (მშპ) 2015 წელს შეადგენს 313 მილიარდ აშშ დოლარს (33-ე ადგილი მსოფლიოში), ხოლო მსოფლიო ბანკის მონაცემებით 350 მილიარდ აშშ დოლარს (32-ე ადგილი მსოფლიოში). ამავე წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდა იყო 5 %-ის დონეზე, 2008 წელს — 3 %-ის დონეზე. ქვეყანა ჯერ კიდევ ვერ შედის მსოფლიოს განვითარებული ქვეყნების რიგებში, მიუხედავად იმისა, რომ მისი ბაზარი აქტიურად ფართოვდება. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მონაცემებით მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით 2015 წლისთვის ქვეყანას უკავია 30-ე ადგილი მსოფლიოში (724 მილიარდი აშშ დოლარი), მსოფლიო ბანკის მონაცემებით 29-ე (704 მილიარდი აშშ დოლარი). ფლობს ბუნებრივი რესურსების უზარმაზარ მარაგს. ფართედაა განვითარებული ტელეკომუნიკაციები, ელექტროენერგეტიკა, ფინანსური სფერო.
ვალუტა: რანდი (ZAR), უტოლდება 100 ცენტს. მიმოქცევაშია 1, 2, 5, 10, 20, 50 ცენტის, 1, 2, 5 რანდის ღირებულების მონეტები, — 10, 20, 50, 100 და 200 რანდის ბანკნოტები.
მეღვინეობა
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში მეღვინეობისთვის გამოყოფილია სამი ზონა. ჩრდილო-დასავლეთი (ჩრდილოეთი კაპლანდი — კონცხი) და აღმოსავლეთი სანაპირო (კვაზულუ-ნატალი) არ ითვლება საუკეთესო ღვინოების წყაროდ, რადგანაც იქ საკმაოდ ცხელი და მშრალი კლიმატია. სამაგიეროდ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთში (დასავლეთი კაპლანდი) არსებობს საუკეთესო კლიმატი მეღვინეობისთვის. thumb|right|რამდენიმე სახის სამხრეთაფრიკული ღვინო და ყველი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — ღვინის საკმაოდ მსხვილი მწარმოებელია (მე-8 ადგილი მსოფლიოში, 1 157 895 მილიონი ტონა 2005 წელს).
განათლება
ზრდასრული მოსახლეობის განათლების დონე 2007 წელს შეადგენდა 88,7 %-ს. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში არსებობს სამ საფეხურიანი განათლების სისტემა, რომელიც იწყება დაწყებითი სკოლებიდან, შემდეგ მოდის საშუალო სკოლები და მთავრდება უმაღლესი განათლებით უნივერსიტეტების (აკადემიური) სახით. მოსწავლეები იძენენ თორმეტწლიან სასკოლო განათლებას, I კლასიდან XII კლასამდე. კლასი R სკოლამდელი განათლების საბაზისო წელია. დაწყებითი სკოლები მოიცავენ სკოლაში სწავლის პირველ შვიდ წელს. უფროს კლასებში სასკოლო განათლება გრძელდება კიდევ ხუთი წლის განმავლობაში. ეროვნული უმაღლესი სერთიფიკატის მისაღებად გამოცდები ტარდება XII კლასის დამთავრების შემდეგ, რომელიც აუცილებელია უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებების სტუდენტებისათვის სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის უნივერსიტეტებში.
პრესის თავისუფლება
თავისუფალ პრესას სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში აქვს რთული ისტორია. ქვეყნის მასმედიის ზოგიერთ სექტორში მიმდინარეობდა აპარტეიდის სისტემის და სახელისუფლო ეროვნული პარტიის ღია კრიტიკა, რომელსაც იმ წლებში უხდებოდა დიდი ბრძოლა სახელმწიფო ცენზურასთან. მაგალითად, ჟურნალისტი დონალდ ვუდსი ცნობილი გახდა მას შემდეგ, როდესაც ის გაიქცა დიდ ბრიტანეთში იმიტომ, რომ ცნობილ ჟურნალისტთან და დღევანდელ სამხრეთაფრიკელ პოლიტიკოსთან — ჰელენ ზილესთან ერთად გამოაქვეყნა შავკანიანთა მოძრაობის ლიდერის სტივ ბიკოს მკვლელობის ნამდვილი ფაქტები. 1994 წელს აპარტეიდის რეჟიმის დამთავრების შემდეგ, ცენზურა შეწყდა და მიღებული იქნა ახალი კონსტიტუცია, რომელშიც არსებობს უფლებათა ბილი, რომელიც იძლევა იმის გარანტიას, რომ თითოეული მოქალაქეს აქვს თავისუფალი აზრის გამოხატვის უფლება, რომელიც მოიცავს მასმედიის და პრესის თავისუფლებას, ინფორმაციის და იდეის მიღების ან გავრცელების თავისუფლებას, მხატვრული ხელოვნების თავისუფლებას, აკადემიურ თავისუფლებას და სამეცნიერო კვლევების თავისუფლებას.
გაზეთები
ისტორია გაზეთების შესახებ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში იწყება 1800 წლიდან, როდესაც კაპის კოლონიის გუბერნატორმა კეიპტაუნში დაიწყო ხელისუფლების მიერ კონტროლირებადი გაზეთის გამოცემა. პირველი კერძო გაზეთები 1824 წელს გამოაქვეყნეს სამხრეთაფრიკელმა რედაქტორებმა ტომას პრინგლმა და ჯონ ფეირბერნმა. პირველი გაზეთი ჰოლანდიურ ენაზე — De Zuid-Afrikaan გამოქვეყნდა 1830 წელს, პირველი გაზეთი აფრიკულ ენაზე — Umshumayeli Wendaba გამოქვეყნდა 1837 წელს, ხოლო პირველი აფრიკაანსის ენაზე გამოქვეყნებული გაზეთი — Die Afrikaanse Patriot 1876 წელს.
წიგნები
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საგამომცემლო დარგში შტატით დაკავებულია დაახლოებით 3000 ადამიანი, ასევე ბევრი შტატგარეშე თანამშრომელი. ამას გარდა, შესაძლებელია, რომ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საგამომცემლო დარგში დაკავებულია დაახლოებით 9000 ავტორი (სრული და არასრული), რომლებიც ერთად გამოიმუშავებენ დაახლოებით 150 მილიონ რანდს როიალტის სახით ყოველწლიურად. წიგნების ბეჭდვა და მისი გაყიდვა ასევე მნიშვნელოვანი სახით დამოკიდებულია ამ დარგზე.
ხელოვნება
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელოვნება მოიცავს მსოფლიოს უძველეს ობიექტებს, რომლებიც ნაპოვნი იქნა ქვეყნის გამოქვაბულებში 75 000 წლის წინ. კოისანის ხალხის დაქსაქსული ტომები სამხრეთი აფრიკისაკენ გაემართნენ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 10 000 წელს, რომლებმაც შექმნეს თავიანთი თავისუფალი მხატვრული სტილის კლდეზე ნაკვეთი ნახატები, რომლებიც დღესაც ქვეყნის ბევრ გამოქვაბულში სჩანს. შემდეგში ისინი შეცვალა ბანტუს ხალხის ნგუნის ტომებმა საკუთარი ხელოვნების მხატვრული ფორმებით. ხელოვნების ახალი ფორმები ვითარდებოდა დასახლებულ პუნქტებში. აფრიკანერი ტრეკბურების ხალხურმა ხელოვნებამ განიცადა ჰოლანდიური გავლენა. ქალაქელმა თეთრკანიანმა მხატვრებმა, რომლებიც 1850-იანი წლების რეფორმატული ევროპული ტრადიციების მიმდევრები იყვნენ, ასევე საკუთარი წვლილი შეიტანეს ამ კულტურულ ნარევში, რომელიც დღესაც ვითარდება.
ლიტერატურა
ალან პეიტონმა 1948 წელს გამოაქვეყნა გახმაურებული რომანი — „იტირე, საყვარელო ქვეყანავ“. მან აღწერა მოთხრობა შავკანიან ღვთისმსახურზე, რომელიც თავისი შვილის მოსაძებნად ჩამოვიდა იოჰანესბურგში და ეს ნაწარმოები საერთაშორისო ბესტსელერი გახდა. 1950-იანი წლების განმავლობაში, ჟურნალი „Drum“ გახდა პოლიტიკური სატირის, ფანტასტიკის და ესეების ცენტრი, რითიც მხარს უჭერდა ქალაქის შავკანიან კულტურას.
სამზარეულო
სამხრეთაფრიკული სამზარეულო — მსოფლიო კულინარიული ხელოვნების სიმბიოზია. მიგრანტებმა მთელი მსოფლიოდან: ინგლისელებმა, ბერძნებმა, გერმანელებმა, პორტუგალიელებმა, ესპანელებმა, უნგრელებმა, მალაელებმა, ინდიელებმა, ჩინელებმა, არაბებმა და სხვა ბევრი ერის წარმომადგენლებმა აქ მოიტანეს საკუთარი კულინარული ტრადიციები.
ასევე ცნობილია ბრააის კერძი — ხბოს, ღორის, ცხვრის, ქათმის ხორცი, ან სახლში ცხარედ შეზავებული ძეხვი, რომელიც სუფრაზე მიაქვთ მწვანილთან, ბოსტნეულთან, ბოლოკთან, პომიდორთან, სხვადასხვა სანელებლებთან, ასევე შემწვარ კარტოფილთან ერთად.
ლუდის დამზადება
დღეისათვის სამხრეთაფრიკული ლუდსახარში ქარხნები აკონტროლებენ ქვეყნის ლუდის ბაზრის დიდ უმრავლესობას და იმპორტული მარკების გამოკლებით, როგორებიცაა: „Heineken“, „გინესი“ და სხვა, ისინი ფლობენ და აწარმოებენ ქვეყნის ყველა ძირითად ლუდის მარკებს, ასევე ფლობენ „Miller's Genuine Draft“ (ამერიკული), „Peroni“, „Pilsner Urquell“ და სხვა ბევრს, რის გამოც სამხრეთაფრიკული ლუდსახარში ქარხნები სიდიდით მეორეა მსოფლიოს ლუდსახარშ ქარხნებს შორის. ყველაზე უფრო პოპულარული და ძვირფასიანი ბრენდია „Carling Black Label“, რომელიც ყველაზე უფრო მეტადაა დაჯილდოვებული ქვეყანაში და ფლობს 20 პრესტიჟულ საერთაშორისო ჯილდოს. ისინი ასევე აწარმოებენ „Castle Lager“, „Hansa Pilsner“ და „Castle Lite“.
ციურიხის უნივერსიტეტი
კატეგორია:შვეიცარიის უნივერსიტეტები კატეგორია:ციურიხი
თენგიზ უთმელიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2018) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები თ