cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანოლისი
ანოლისი (Anolis) — ხვლიკების გვარი იგუანასებრთა ოჯახისა. ცნობილია 300-მდე სახეობა. გავრცელებულია ამერიკის ტროპიკებში და სუბტროპიკებში. უმრავლესობის სიგრძე 10-20 სმ-ია, ზოგი მათგანი 45 სმ-საც აღწევს. აქვს უნარი სწრაფად შეიცვალოს სხეულის შეფერილობა, რის გამოც ამერიკულ ქამელეონს უწოდებენ. ანოლისის შეფერილობაში ძირითადად მოყავისფრო და მომწვანო ფერები ჭარბობს, თუმცა აგზნებისას, აგრეთვე ტემპერატურისა და განათების ზეგავლენით ცხოველი ფერს სწრაფად იცვლის. იკვებებიან მწერებითა და მცირე ზომის უხერხემლო ცხოველებით. ბინადრობენ უმეტესად ხეებზე.
Calyptomyrmex nedjem
Calyptomyrmex nedjem — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Calyptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
.hk
.hk — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ჰონგ-კონგისთვის.
ზაეჩარის ოლქი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
იმერეთის აჯანყება (1810)
მეფე სოლომონ II რუსეთის მთავრობას 1804 წლის ტრაქტატით გათვალისწინებული პირობების შესრულებას სთხოვდა. 20 თებერვალს ქუთაისში გამოქვეყნდა ბრძანება სოლომონ II-ის ტახტიდან გადაყენებისა და იმერეთში რუსეთის მმართველოს შემოღების შესახებ. ცარიზმის მოხელეებმა მოტყუებით ჩაიგდეს ხელში სოლომონ II და უცდიდნენ იმპერატორის ბრძანებას მისი პეტერბურგში გადასახლების შესახებ. მაგრამ მეფემ მოახერხა გაქცევა და თავი ახალციხის საფაშოს შეაფარა. აქედან მან აჯანყებისაკენ მოუწოდა იმერეთის მოსახლეობას, რომლის უკმაყოფილება თანდათან იზრდებოდა. რუსი მოხელეები, ისე როგორც აღმოსავლეთ საქართველოში, აქაც იძულებითი წესით მოითხოვდნენ გლეხებისაგან სურსათს, ტრანსპორტს და სხვა სამსახურს. უკმაყოფილო იყო თავადაზნაურობაც, რომელიც პრივილეგიებს კარგავდა. იმერეთში სახალხო-განმათავისეუფლებელი ბრძოლა გაჩაღდა.
ნაკალა
ნაკალა (Nacala) — ქალაქი მოზამბიკში. შედის ნამპულის პროვინციაში. მოსახლეობა — 221 371 ადამიანი (2007 წლის აღწერის მონაცემები).
სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის ქალაქები კატეგორია:ნამპულის პროვინცია
კალიუმი
კალიუმის მწვავე ტუტე
მწვავე ტუტე ეწოდება წყალში კარგად ხსნად ტუტე მეტალთა ჰიდროქსიდებს, მათგან მნიშვნელოვანია KOH. კალიუმის ჰიდროქსიდი თეთრი ფერის, არაგამჭვირვალე, მყარი კრისტალური ნივთიერებაა. წყალში კარგად იხსნება დიდი რაოდენობა სითბოს გამოყოფით. წყალხსნარებში ის მთლიანად დისოცირდება და წარმოადგენს ძლიერ ტუტეს. ამჟღავნებს ფუძის ყველა თვისებას, ჰაერზე შთანთქავს ტენსა და ნახშირბადის (IV) ოქსიდს, რის გამოც გაზების გასაშრობად ხმარობენ.
აფრიკული ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი
აფრიკის ხელოვნების მუზეუმმა მომდევნო ოცი წლის განმავლობაში სამეცნიერო მუზეუმის სახე მიიღო. წლების განმავლობაში აგროვებდა ისტორიული მნიშვნელობის ტრადიციულ და თანამედროვე ნაწარმოებებს. გამოფენებში წარმოდგენილია მუზეუმში არსებული ნამუშევრები. მუზეუმი ყოველწლიურად მასპინძლობს ორ-სამ დროებით გამოფენას და ათ განსაკუთრებულ მოვლენას. მიმომხილველებმა გააკრიტიკეს ეროვნული მოლის შენობის არქიტექტურა, განსაკუთრებით ბუნებრივი სინათლის ნაკლებობა. დაგეგმილია მუზეუმის განახლება.
Omniweb
მინი|ომნივების ინტერფეისი ომნივები (OmniWeb) — ომნი ჯგუფის მიერ დამუშავებული ინტერნეტ ბრაუზერი მაკ ოს X ოპერაციული სისტემისთვის. ომნივები თავდაპირველად ლაითჰაუზ დიზაინმა ნექსტსტეპ პლატფორმისთვის გამოუშვა 1995 წლის 17 მარტს. თუმცა ნექსტსტეპი მალევე ოპენსტეპში, ხოლო შემდეგ კი მაკ ოს X-ში გადაიზარდა და ომნივები სათანადოდ ამ პლატფორმებისთვის განახლდა. მცირე პერიოდის განმავლობაში ომნივები ვინდოუსისთვისაც იყო მისაწვდომი იელოუბოქსის მეშვეობით. სან მაიკროსისტემსის მიერ ლაითჰაუზ დიზაინის შესყიდვის შემდეგ ომნი ჯგუფი 2.5 ვერსიიდან დაწყებული ბრაუზერს თავად უშვებს. ვერსია 4.0-დან ომნივები მხოლოდ მაკ ოს X პლატფორმისთვის გამოდის.
გაერთიანებული სამეფო
გეოგრაფია და ბუნება
thumb|left|[[გაერთიანებული სამეფოს ქვეყნები|155px]] გაერთიანებული სამეფო მდებარეობს დასავლეთ ევროპაში, ბრიტანეთის კუნძულებზე. მას ერთი სახმელეთო მეზობელი ჰყავს - ირლანდია. XX საუკუნის მეორე ნახევარში მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ქვეყნის გეოპოლიტიკურმა მდებარეობამ. რელიეფი ჩრდილოეთით და დასავლეთით მთიანია. ევროკავშირის მასშტაბით სამეფო ენერგეტიკული რესურსებით უმდიდრესი ქვეყანაა. გამოირჩევა წყალუხვი ჰიდროგრაფიული ქსელი, კლიმატი ძირითადად ყალიბდება ატლანტის ოკეანის გავლენით. დასავლეთი რაიონები ტენიანობით გამოირჩევა. უდიდესი ყურადღება ექცევა ბუნების დაცვას. მოქმედებს 15 ეროვნული პარკი. ბენ-ნევისი 1343 მ. სიმაღლით სამეფოს უმაღლესი მწვერვალია.
ენა
გაერთიანებულ სამეფოში ვხვდებით სამ ძირძველ კელტურ ენას: უელსურ, ირლანდიურ და შოტლანდიურ-გელურ ენებს. სამეფოში ცდილობენ კორნული ენის, რომელიც XVIII საუკუნის ბოლოს გაქრა, როგორც მშობლიური ენა, აღორძინებას: ვხვდებით მცირე ჯგუფს, რომლის წევრებიც კორნულს მეორე ენის სტატუსით ფლობენ. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, უელსის მოსახლეობის დაახლოებით მეხუთედმა (19%) თქვა, რომ მათ შეეძლოთ უელსურად საუბარი. გარდა ამისა, დადგენილია, რომ ინგლისში დაახლოებით 200 000 ადამიანს შეუძლია უელსურად საუბარი. ამავე აღწერის დროს ჩრდილოეთ ირლანდიაში 167,487 ადამიანი (10.4%) აცხადებდა, რომ ისინი „ირლანდიურს გარკვეულ დონეზე ფლობდნენ“. შოტლანდიაში 92000-ზე მეტმა ადამიანმა (მოსახლეობის მხოლოდ 2% -ზე ნაკლები) გარკვეულ დონეზე იცოდა გელური ენა, მათ შორის 72% ცხოვრობს გარე ჰებრიდებში. სამეფოში იზრდება იმ ბავშები რიცხვი, რომლებიც უელსურ ან შოტლანდიურ-გელურ ენებს სწავლობენ.
სპორტი
ვიქტორიანული ეპოქის განმავლობაში დიდ ბრიტანეთში წარმოიშვა ან დიდად, მნიშვნელოვნად განვითარდა სპორტის ისეთი სახეობები, როგორებიცაა: ფეხბურთი, ჩორბურთი, რაგბი, რაგბი ლიგა, გოლფი, კრივი, ნეტბოლი, ნიჩბოსნობა და კრიკეტი. 2012 წელს, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტმა, ჟაკ როგემ, თქვა: „ეს დიდი, სპორტისმოყვარული ქვეყანა ფართოდ არის აღიარებული, როგორც თანამედროვე სპორტის სამშობლო. პირველად, აქ დაშიფრეს სპორტსმენისა და სამართლიანი თამაშის ცნებები გარკვეულ წესებში და აქ შედიოდა სპორტი სკოლის სასწავლო გეგმაში, როგორც სასწავლო ხელსაწყო“.
კრიკეტი ინგლისში გამოიგონეს, ხოლო მისი წესები, 1788 წელს, მარილებონის კრიკეტის გუნდმა ჩამოაყალიბა. ინგლისის კრიკეტის ნაკრები, რომელსაც ინგლისისა და უელსის კრიკეტის საბჭო მართავს, და ირლანდიის კრიკეტის ნაკრები, რომელსაც კრიკეტ-ირლანდია მართავს, წარმოადგენენ ინგლისის კლუბებს, რომლებსაც ტესტ სტატუსი გააჩნიათ. გუნდის წევრები არიან ქვეყნის მთავარი მხარეებიდან არიან არჩეულნი და მასში როგორც ინგლისელი, ისე უელსელი მოთამაშეები შედიან. კრეკეტი განსხვავდება ფეხბურთისა და რაგბისაგან, სადაც უელსსა და ინგლისს ცალკეული ეროვნულ გუნდები ჰყავთ; აღსანიშნავია, რომ უელსს წარსულში საკუთარი გუნდი ჰყავდა. ირლანდიელი და შოტლანდიელი კრიკეტის მოთამაშეები ინგლისში თამაშობდნენ, რადგან არცერთ მათგანს არ გააჩნდა ტესტ სტატუსი. ქვეყანაში ვხვდებით პროფესიონალური ლიგის ჩეპიონატსაც, რომელში ასპარეზობენ ინგლისის 17 მუნიციპალიტეტისა და 1 უელსის წარმომადგენლები გუნდები.
I Want to Tell You
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Revolver, რომელიც გამოვიდა 1966 წელს.
თბილისი მარიოტი
ისტორია
მშენებლობა 1911 წელს დაიწყო თბილისში მოღვაწე რუსი არქიტექტორის ალექსანდრ ოზეროვის პროექტით. შენობის საბოლოო ვარიანტი თბილისელმა არქიტექტორმა გაბრიელ ტერ-მიქელოვმა შექმნა 1915 წელს. სწორედ ტერ-მიქელოვისეულია ნაგებობის „შეზნექილი“ ფასადი და გიორგი ჭანტურიას ქუჩის კუთხისკენ მიმართული სიმრგვალე, რომელიც დღესაც განსაზღვრავს რუსთაველის გამზირის ამ მონაკვეთის პლასტიკურ ხასიათს.
რესტავრაცია
ნაგებობა მნიშვნელოვნად დაზიანდა 1991-92 წლების თბილისის ომის დროს. ომის დროსვე განადგურდა მისი არქივი. 2002 წელს მოხდა შენობის რესტავრაცია. მასში განთავსდა Marriott-ის ქსელის სასტუმრო „თბილისი მარიოტი“.
სავიზო მოთხოვნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის
2004-2007 წლებში ევროპის კავშირის გაფართოების გამო, საქართველომ უვიზოდ მგზავრობის უფლება დაკარგა კავშირის ისეთ წევრებთან, როგორიცაა ლიეტუვა, ლატვია, ჩეხეთი, პოლონეთი (2003 წლამდე უვიზო რეჟიმი იყო), რუმინეთი და ბულგარეთი (2006 წლამდე უვიზოდ).
სავიზო მოთხოვნების რუკა
900პქ|ცენტრში|მინი|სავიზო მოთხოვნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის
Calyptomyrmex piripilis
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფარამონდი
მიზეზი შემდეგში იყო: „ფრანკთა ისტორიის წიგნის“ ავტორმა მოგვითხრო გრიგოლ ტურელის პირველი ექვსი წიგნი, იქვე დასძინა 21 ახალი ფაქტი, მათ შორის, ფარამონდის სახელი. მაგრამ მან არ იცოდა V საუკუნის ისტორია, რადგან იგი იყენებდა ერთადერთ წყაროს – გრიგოლ ტურელის ქრონიკას. ასე რომ, სრულიად საეჭვოა, აღნიშნული ქრონისტიდან ორმოცდაათი წლის შემდეგ მას აღმოეჩინა მეროვინგების დინასტიის წინაპარი, მაშინ როდესაც ეს ვერ შეძლო თავად გრიგოლ ტურელმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:მეროვინგები კატეგორია:დაბადებული 370 კატეგორია:გარდაცვლილი 430
იობი (აქიაშვილი)
ბიოგრაფია
ელგუჯა აქიაშვილი დაიბადა 1960 წლის 29 მაისს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ სნოში. 1977 წელს დაამთავრა სნოს საშუალო სკოლა. 1978 წელს ჩააბარა გამოცდები საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიურ ფაკულტეტზე. სტუდენტობის წლებში სიონის საკათედრო ტაძარში დაიწყო ეკლესიური ცხოვრება. მონაწილეობას იღებდა საკვირაო წირვა-ლოცვაში, იყო სტიქაროსანი. 1982 წელს ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით საქართველოს საპატრიარქოში მუშაობა დაიწყო ეკონომისტად, ხოლო ერთი წლის შემდეგ დაინიშნა საქართველოს საპატრიარქოს საფინანსო-სამეურნეო განყოფილების უფროსის მოადგილედ. 1985 წელს ჩაირიცხა მცხეთის სასულიერო სემინარიაში. მცხეთაში სწავლის პერიოდში სურვილი გაუჩნდა მონასტრული ცხოვრებისა. არდადეგების დროს მორჩილებას გადიოდა ბეთანიის მამათა მონასტერში და მარტყოფის საპატრიარქო რეზიდენციაში. 1988 წლის 3 იანვარს სამთავროში ეპისკოპოსმა ზოსიმემ (შიოშვილი) შეასრულა მისი ბერად კურთხევის წესი, სახელდებით იობი. იმავე წლის 19 იანვარს ნათლისღებას, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ აკურთხა დიაკვნად, ხოლო ამავე წლის 28 მარტს მღვდლად. 1988 წლის 22 ივნისს დაინიშნა მარტყოფის ღვთაების მონასტრის წინამძღვრად. 1989 წლის ზაფხულში მონაწილეობა მიიღო მისიონერულ მოგზაურობაში, რომელიც მოეწყო აჭარაში. 1989 წლის 3 სექტემბერს აყვანილ იქნა იღუმენის ხარისხში, ამავე წლის ოქტომბერში უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით გადაყვანილი იქნა აჭარაში, სხალთის ახალ-გახსნილ მამათა მონასტერში, სადაც ერთი წელი დაჰყო. 1990 წლის 28 აგვისტოს ვარძიაში უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის მიერ აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში. 1990 წლის სექტემბერში გადაიყვანეს აფხაზეთში კომანის მონასტერში. იმავე წლის ზაფხულში დაინიშნა საპატრიარქოს ახლადჩამოყალიბებული სოფლის-მეურნეობის განყოფილების თავმჯდომარედ, იმავდროულად მარტყოფის ღვთაების მონასტერში — წინამძღვრად. 1992 წელს წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით გამორჩეულ იქნა მანგლელ ეპისკოპოსად. 17 მაისს სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში მისი უწმინდესობისა და უნეტარესობის ილია II-ის და წმინდა სინოდის წევრთა ხელდასხმით მოხდა ეპისკოპოსად კურთხევა, ხოლო სექტემბრის თვეში დაინიშნა თბილისის სემინარიისა და აკადემიის პრორექტორად სტუდენტთა აღმზრდელობით დარგში. 1992 წლის 28 დეკემბერს წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით გადაიყვანეს ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიაში მმართველად და პატრიარქის ბრძანებით დაინიშნა ხულოს სასულიერო სასწავლებლის რექტორად. 1995 წლის გაზაფხულზე ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის გაყოფის შემდეგ დაინიშნა ბათუმისა და სხალთის ეპარქიის მმართველად. 1996 წლის 21 ოქტომბრიდან დაინიშნა ურბნისისა და რუისის ეპარქიის მმართველად, იმავდროულად ინიშნება კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად. 1996 წლის 25 დეკემბერს აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში, ხოლო 2000 წლის 28 ნოემბერს — მიტროპოლიტის ხარისხში. კათედრა ურბნისში, რუისსა და ხაშურში, რეზიდენცია ხაშურში.
რიწა
რიწის ტბის დონეების რეჟიმი განისაზღვრება მისი შენაკადების რეჟიმით. ერთვის 6 მდინარე, რომელთა შორის უდიდესია ლაშიფსე. ტბიდან გაედინება მდინარე იუფშარა. უდიდესი დონე მაისშია, უმცირესი — თებერვალში. სექტემბერში დონის მეორეული მინიმუმია, ოქტომბერში მეორეული მაქსიმუმი. დონეების წლიური რყევის საშუალო ამპლიტუდა 166 სმ-ია, მაქსიმალური 234 სმ, მინიმალური 108 სმ. წყლის ტემპერატურა თებერვალში — 3,8 °C, აგვისტოში — 17,8 °C. საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 2000–2200 მმ-ია. ზამთარი დროგამოშვებით თოვლიანია.
.hm
რესურსები ინტერნეტში
Toppdomän
საჯიდა ხაირალა ტალფაჰი
გახიზვნა
ვინაიდან სადამის ოჯახის ძებნის ოპერაცია გაფართოვდა, დედა სამ ქალიშვილთან და 11 შვილიშვილთან ერთად სირიაში გაემგზავრა. მოგვიანებით რაღადი და რანა იორდანიაში გადავიდნენ, სადაც სახლი შეიძინეს, საჯიდა და მესამე ქალიშვილი ჰალა კი ყატარში დასახლდნენ. ვინაიდან ოჯახს ბევრი მტერი ჰყავს, ისინი ერიდებიან საზოგადოებრივ აქტიურობას.
ელდგეიტ ისტი (მეტროსადგური)
კატეგორია:დისტრიქტის ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები
ნოვოალტიბაევო
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
პუბლიუს დეციუს მუსი (უმცროსი)
მეოთხე კონსულობა და სიკვდილი
მიუხედავად იმისა რომ ორი კონსული უკვე მესამეჯერ იყვნენ კოლეგები და ერთად იყვნენ ცენზორები, მათ შორის პირველად მოხდა განხეთქილება. პატრიციებმა მოითხოვეს რომ ეტრუსკებთან ომი წილის ყრის გარეშე ფაბიუსს რგებოდა, ხოლო პლებეები მოითხოვდნენ წილის ყრას. ფაბიუსმა ბოლო ბოლო დაარწმუნა კოლეგა რომ უმჯობესია მან განაგრძოს მის მიერ წარმატებით დაწყებული ეტრუსკული ომი.
წყაროები
ტიტუს ლივიუსი IX 30 - X 29
მეროვეუსი
მინიატიურა|ფრანკთა მეფე მეროვეუსი მეროვეუსი, მეროვინგი (Meroveus ან Merovius, Mérovée, Merowech; დ. 411 — გ. 458) — სალიკელ ფრანკთა ნახევრადლეგენდარული მეფე და მეროვინგების დინასტიის დამაარსებელი. იგი, სავარაუდოდ, V საუკუნის პირველ ნახევარში მოღვაწეობდა. სახელი უნდა წარმოდგებოდეს იმ დროს გავრცელებული ძველგერმანული სახელისგან „მაროვიჰი“, რომელიც პირდაპირი თარგმანით „სახელოვან ბრძოლას“ ნიშნავს. სწორედ მის პატივსაცემად იწოდება ფრანკთა პირველი სამეფო დინასტია მეროვინგების დინასტიად.
მარციპანი
დასავლეთ და ცენტრალური ევროპა
ნიდერლანდებსა და ბელგიაში მარციპანის ფიგურები გაიცემა, როგორც წმინდა ნიკოლოზის საჩუქარი. გერმანიაში ხშირად მარციპანს პურის ფორმას აძლევენ - Marzipanbrot, შობაზე კი კარტოფილის ფორმას - Marzipankartoffeln. ასევე, ინგრედიენტია გერმანულ საკონდიტრო ნაწარმში, მაგალითად Bethmännchen და 'Glücksschwein'.
გაერთიანებულ სამეფოში სადღესასწაულო ხილის ნამცხვრებს თითქმის ყოველთვის ამშვენებს მარციპანის ფენა.
ისტორია
მინი|მარციპანი სხვადასხვა ხილის ფორმით ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, მარციპანი ჩინეთში წარმოიშვა, შემდეგ კი შუა აღმოსავლეთში და ევროპაში გავრცელდა.
სავარაუდოდ, ევროპაში ის თურქებმა შეიტანეს. ლიუბეკს და ტალინს კი ძალიან დიდი ხნის მარციპანის წარმოების ისტორია აქვთ.
ტეტე
ტეტე (Tete) — ქალაქი მოზამბიკში, მდინარე ზამბეზის ქვედა დინებაში, მდინარის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარე პლატოზე, რომლის სიმაღლეც 500 მეტრია. შედის ტეტეს პროვინციაში. მოსახლეობა — 169 967 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები). ტეტეზე გადის ჯერ კიდევ პორტუგალიური კოლონიალური პერიოდის სტრატეგიული შოსეები, რომელიც აკავშირებს მალავისა და ზიმბაბვეს ინდოეთის ოკეანესთან. კლიმატი ქალაქში არის ცხელი, ჰაერის მომატებული სინესტით.
.hr
რესურსები ინტერნეტში
hr კატეგორია:კომუნიკაციები ხორვატიაში
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი C
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფი C
ვატიკანის სახელმწიფოებრივი მოწყობა
როგორც ფორმალურად ხელახლა განისაზღვრა 1929 წელს, მას შემდეგ, ლატერანის ხელშეკრულებებს შორის წმინდა საყდარი და იტალიის, ადმინისტრირების თვისებები მიეკუთვნა წმინდა საყდარს რომში, ვატიკანის სახელმწიფო აღიარებულია საერთაშორისო სამართლის მიერ, როგორც სუვერენულ ტერიტორიაზე. განსხვავებით წმინდა საყდარი, არ მიიღეს დიპლომატიურმა წარმომადგენლებმა და იგი მოქმედებს თავისი სახელით, საერთაშორისო საკითხებში.
ვატიკანის ადმინისტრაცია
რომის პაპი, ვატიკანის შიდა ადმინისტრაციის სხვადასხვა ორგანოების და თანამდებობის პირების საყოველთაო დელეგატი. თუმცა, კანონის თანახმად ვატიკანი პაპს იტოვებს უმაღლესი საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სასამართლო ორგანოს მმართველად.
მამია IV გურიელი
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1784
მეორეხარისხოვანი ადგილები შუახმელეთში
აქ წარმოდგენილია ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის მიერ გამოგონილი შუახმელეთის მეორეხარისხოვანი ადგილები.
ამონ ჰენი
ამონ ჰენი (სინდ. amon გორა და hen თვალი) — ერთ-ერთი ნენ ჰითოელის სამი მწვერვალიდან. მის აღმოსავლეთ მხარეს გორის ძირში მდებარეობდა პართ გალენის მდელო და ანდუინის დასავლეთი ნაწილი, რომელიც მიედინებოდა ტოლ ბრანდირზე. პართ გალენის თავზე გორა მიემართებოდა მწვერვალისკენ. გორის სამხრეთით მდებარეობდა ჩრდილოეთი კიბე. გორის დასავლეთი მხარე იყო უფრო დაქანებული, ვიდრე აღმოსავლეთის.
ბაკლბერის ბორანი
ბორანი ჩნდება „ბეჭდის საძმოს“ თავში „გახსნილი შეთქმულება“, სადაც მასზე ნაზგულისგან გაქცეული ჰობიტები ხტებიან.
გუნდაბადი
ანდუინის ველის ჩრდილოეთი ნაწილიდან გუნდაბადის მთა გამოიყურებოდა, როგორც ნისლიანი მთების ჩრდილოეთით მდებარე უკიდურესი წერტილი და რუხი მთების უკიდურესი დასავლეთი წერტილი - თუმცა, სინამდვილეში, ორივე ზღვარისგან მოშორებით მდებარეობდა. ნისლიანი მთები გუნდაბადის მთის მიღმა გრძელდებოდა, ჩრდილო-დასავლეთით (ეს ადგილები ცნობილი იყო, როგორც ანგმარის მთები). ყველა რუკაზე მთა ნაჩვენები იყო, როგორც სამი გაერთიანებული წვერი. ჩრდილოეთით ფოროდვაითთან მოსაზღვრე ამ ზონაში ცივი ჰავა ჭარბობდა.
მესამე ეპოქის 2790 წელს, მეფე თრორის აღსასრულის შემდეგ, ჯუჯები შურისძიებას გეგმავდნენ. ჯუჯების და ორკების ომი დაიწყო 2793 წელს და გუნდაბადი მეორედ იქნა აღებული. მიუხედავად იმისა, რომ, სავარაუდოდ, ჯუჯებმა მთები ორკებისგან გაწმინდეს, მტერი დაბრუნდა და გუნდაბადი მისი ჩრდილოეთში გამაგრების წერტილად იქცა.
ერედ ნიმრაისი
ერედ ნიმრაისი (ინგლ. Ered Nimrais) — იგივე „თეთრი მთების“ სახელით ცნობილი მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუახმელეთიდან. მთებმა ეს სახელწოდება მიიღეს მათი მწვერვალების პატივსაცემად.
მთების ეს ჯაჭვი განლაგებულია აღმოსავლეთ-დასავლეთით, მაგრამ მას ასევე აქვს ჩრდილო მხარეც, რომელიც ჰითაეგლირისგან გამოიყოფა როჰანის კლდეკარით. გონდორისა და როჰანის სამხრეთითაც კი თეთრ მთებზე თოვლი ზაფხულშიც დევს. თეთრი მთები ქმნიან გონდორის ჩრდილო საზღვარს და როჰანის სამხრეთ საზღვარს, თუ არ ჩავთვლით მათ აღმოსავლეთ მხარეებს, სადაც გონდორის მხარე ანორიენს ემიჯნება.
შუახმელეთის მეორე ეპოქის დროს, თეთრი მთები დასახლებული იყო დუნლენდინგების, საურონის მსახურების ხალხით. მათ ისილდურს დახმარება აღუთქვეს, მაგრამ უღალატეს და დაწყევლილები იყვნენ. მოგვიანებით ისინი დუნჰარელი მკვდრების სახელით იყვნენ ცნობილი. სწორედ მათთან მივიდნენ არაგორნი, გიმლი და ლეგოლასი, რათა ომში მათი დახმარება ეთხოვათ. დუნდენლინგებამდე, თეთრ მთებში ცხოვრობდნენ დრუადანელი პუკელელები.
ქალები ალბანეთში
ქორწინება, შობადობა და ოჯახური ცხოვრება
ალბანეთის ზოგიერთ სოფელში ჯერ კიდევ მოქმედებს ,შეთანხმებული ქორწინების შემთხვევებi. საზოგადოება რჩება საკმაოდ პატრიარქალური და ტრადიციული, წინაღობის ღირებულებების მიმდევარი. ალბანეთში ურბანიზაციის დონე დაბალია ევროპის სხვა ქვეყნებთან შედარებით — 2015 წლის მონაცემებით მთლიანი მოსახლეობის მხოლოდ 57,4% -ს შეადგენდა. მიუხედავად იმისა, რომ იძულებითი ქორწინებები ზოგადად საზოგადოების მხრიდან მიუღებელია, ისინი რჩება "საკმაოდ გავრცელებულ ფენომენად ქვეყანაში, განსაკუთრებით სოფლად და შორეულ რაიონებში", სადაც გოგონებს და ქალებს "ძალიან ხშირად აიძულებენ დაქორწინებას პატრიარქალური მენტალიტეტისა და სიღარიბის გამო".
I'll Follow the Sun
I'll Follow the Sun — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Beatles for Sale, რომელიც გამოვიდა 1964 წელს. მისი ავტორია პოლ მაკ-კარტნი, ხოლო ალბომზე ავტორებად მითითებულები არიან ლენონი/მაკ-კარტნი.
პუტჩი
პუტჩი (Putsch) — მთავრობის უეცარი გადაგდება სამხედრო ძალით, როგორც წესი, განხორციელებული მცირე, შედარებით სუსტი გაერთიანებით, რომელიც მთავარ სახელმწიფო ფიგურებს ცვლის. პუტჩი, როგორც წესი ძალადობრივი წესით ხდება, თუმცა შეიძლება შედარებით ადვილად უსისხლოდაც განხორციელდეს. ის განსხვავდებდა რევოლუციისგან, რომელიც უფრო ვრცელი ჯგუფის მიერ ხორციელდება და რადიკალურად ცვლის პოლიტიკურ სისტემას.
კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმი
გამოფენები
მუზეუმის დაქვემდებარებაში არსებულ სხვა ნაგებობებს შორისაა: „ღორების საჩვენებელი შენობა“ ან „ნაგებობა 91“. ეს დაწესებულება 1911 წელს აშენდა და 1930 -იან წლებში განახლდა. მუზეუმის განთავსებამდე ამ ნაგებობაში ღორების შესამოწმებელი ცენტრი იყო მოწყობილი. ცენტრალურ საექსპერიმენტო ფერმის მიმდებარედ განთავსებული რამდენიმე შენობა კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმის მიერ ღონისძიებების მოსაწყობადაა განკუთვნილი: „ბალახეულის ფარდული“ ან „შენობა 95“, ასევე „მარცვლეული კულტურების ფარდული“ ან „შენობა 76“. ბალახეულის ფარდული აშენდა 1912 წელს რძის პროდუქტების კვლევების გაძლიერების მიზნით. ის დღესდღეობით მუზეუმის სპეციალური ღონისძიებებისა და საზაფხულო ბანაკების მოსაწყობ ადგილს წარმოადგენს. მარცვლეული კულტურების ფარდული ასევე გამოიყენება ღონისძიებების მასპინძლობისათვის.
ხუნტა
ლიტერატურა
Junta (Peninsular War)
სერხიო ესკუდერო
2010 წლის ზაფხულში, 20 წლის ესკუდერომ კონტრაქტი გააფორმა გერმანულ „შალკე 04-თან“. 2012-13 წლების სეზონის მეორე ნახევარში იჯარის წესით ირიცხებოდა „ხეტაფეში“, სეზონის დასრულების შემდეგ, 1,5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ „ხეტაფემ“ მისი კონტრაქტი გამოისყიდა. 2015 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას შეუერთდა „სევილიას“ და ახალ კლუბთან ერთად შეძლო ევროპის ლიგის ჩემპიონობის მოპოვება.
სიკვდილი კრედიტით
კავშირი სხვა ნაწარმოებებთან
რომანი მოხსენიებულია კურტ ვონეგუტის ნაწარმოების - სასაკლაო ნომერი ხუთი - პირველ თავში.
.je
რესურსები ინტერნეტში
je კატეგორია:ჯერსი
მათურა (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
რასინის ოლქი
რასინის ოლქი (Расински управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში.
მოსახლეობა
ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 259,4 ათასი ადამიანი.
ლიშინგა
ტრანსპორტი
ლიშინგა კონტინენტის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან დაკავშირებულია სარკინიგზო ხაზით, რომელიც საპორტო ქალაქ ნაკალამდე მიდის. ქალაქიდან ჩრდილოეთით 2 კმ-ში მდებარეობს ლიშინგის აეროპორტი. აეროპორტს ემსახურება მოზამბიკური ავიაკომპანია LAM (Linhas Aéreas de Moçambique).
ბრაუზერების ომი
პირველი ეტაპი (1995 - 1998 წლის 9 ნოემბერი)
right|thumb|300px|ბრაუზერების პოპულარობის დიაგრამა
მეორე ეტაპი (9 ნოემბერი 2004 - დღემდე)
9 ნოემბერს გამოქვეყნდა ბრაუზერ Mozilla Firefox-ის 1.0 ვერსია, რომლის პოპულარობამ დაიწყო ნელა და სტაბილურად ზრდა.
რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)
გუნდის ტრადიციული ფორმა თეთრი ფერისაა, თუმცა, ხანდახან, ლურჯიც აქვს შერეული. კლუბის გერბი რამდენიმეჯერ შეიცვალა. ახლანდელი გერბი 1920-იანების გერბის ადაპტაციაა. „რეალის“ საშინაო არენა 80 354-ადგილიანი „სანტიაგო ბერნაბეუ“ არის, რომელიც მადრიდის ცენტრში მდებარეობს და კლუბის მთავარი არენაა 1947 წლიდან. ბერნაბეუ ჩემპიონთა ლიგის ფინალების სტადიონი იყო 1957, 1969, 1980 და 2010 წლებში.
ისტორია
კლუბის თავდაპირველი სახელწოდება ასე ჟღერდა: „მადრიდ კლუბ დე ფუტბოლ“. გუნდი ესპანეთის ერთ-ერთმა ყველაზე გავლენიანმა საგვარეულომ - პადროსებმა დააარსეს. „მადრიდ კლუბ დე ფუტბოლი“ დაარსებისთანავე ჩაება საფეხბურთო ფერხულში და იმთავითვე მოწინავე პოზიციები დაიკავა. 1902 წელს ალფონს XIII ის გამეფებასთან დაკავშირებით, ესპანეთში მოეწყო თასის გათამაშება, რომელიც დღეს ესპანეთის თასის სტატუსს ატარებს, ზოგადად კი სამეფო თასად მოიხსენიებენ.
ახალმა პრეზიდენტმა გუნდი საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაში ჩაიბარა, თუმცა სანტიაგოს იმდენად უყვარდა „რეალი“, რომ მალე „შვილობილი“ მსოფლიოს უძლიერეს კლუბად აქცია.
შემდგომი 4 წლის მანძილზე „რეალმა“ არავის დაუთმო ჩემპიონთა თასი, რაც ამ ტურნირის ისტორიაში უნიკალური მიღწევაა და ალბათ, არც არასდროს განმეორდება.
მისი გზის გამგრძელებლებმა „რეალისთვის“ ძველი დიდების დაბრუნება ვერადა ვერ მოახერხეს. კლუბი საუკეთესო იყო ესპანურ სარბიელზე. ჯილდოს ჯილდოზე იგებდა, მაგრამ ევროარენაზე გამარჯვებას საშველი არ დაადგა. thumb|200px|სანტიაგო ბერნაბეუ 1981 წელს მადრიდის „რეალი“ ჩემპიონთა თასის გათამაშების ფინალში გავიდა, მაგრამ ესპანელებს იმ წლების მსოფლიოს საუკეთესო კლუბმა „ ლივეპულმა “ აჯობა. სხვათა შორის, მადრიდის „რეალი“ თბილისელმა გულშემატკივარმა სწორედ იმ წელს იხილა - 1981 წლის გაზაფხულზე თბილისის მაშინდელ ვ.ი ლენინის სახელობის სტადიონზე ჩემპიონთა თასის მეოთხედფინალში მოსკოვის „სპარტაკმა“ „რეალს“ უმასპინძლა. ის თამაში ფრედ - 0:0 დამთავრდა.
ფილიპ პულმანი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ბრიტანელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:ბრიტანელი ათეისტები კატეგორია:ინგლისელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კომანდორები კატეგორია:ბრიტანელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ინგლისელი ჰუმანისტები
კეცალკოატლი
კეცალი ანუ კვეზალი ეწოდება მუქი ზურმუხტისფერი ბუმბულის მქონე ფრინველს, რომელიც ამერიკის ტრადიციულ კულტურებში დიდად ფასობდა.
რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)
რესურსები ინტერნეტში
გუნდის სიახლეები
გიორგი ბოჭორიძე
გიორგი თადეოზის ძე ბოჭორიძე (დ. 20 აგვისტო, 1884, სოფელი ნაციხარი, ახლანდელი ახმეტის მუნიციპალიტეტი —  გ. 1939) —  ქართველი ისტორიკოსი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 1939 კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები გ
ჰაროლდ პინტერი
პინტერი ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ბრიტანელი დრამატურგია, რომლის მწერლობის კარიერა 50 წელზე მეტს მოიცავს. მისი ყველაზე ცნობილი პიესების სათავეშია: „დაბადების დღე“ (1957), „შინ დაბრუნება“ (1964) და „ღალატი“ (1978), თითოეული მათგანი ადაპტირებულია ეკრანზე. ეკრანიზებულია მისი სხვა პიესებიც: „მსახური“ (1963), „გადასასვლელი“ (1971), „ფრანგი ლეიტენანტის ქალი“ (1981), „სასამართლო“ (1993) და „Sleuth“ (2007).
ალექსანდრე ბრეგაძე
ბიოგრაფია
1926 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრის ლაბორანტად, ასისტენტად (1928), დოცენტად (1930), პროფესორად (1940), კათედრის გამგედ (1960). ძირითადი ნაშრომები: „კვების ინდიციდური რეაქციების გამომუშავება შინაურ კურდღებზე“ (1929), „ძაღლის ინდივიდური რეაქცია რიგობით თვლაზე“ (1936), „ერთ და იმავე გამღიზიანებელზე მორიგეობით სხვადასხვაგვარ რეაქციათა გამომუშავება“ (1965) და სხვა. აკადემიკოს ივანე ბერიტაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1937). დაჯილდოებულია ი. ჯავახიშვილის მედლით (1974, 1976).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფიზიოლოგები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
Calyptomyrmex tensus
Calyptomyrmex tensus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Calyptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
.jm
რესურსები ინტერნეტში
jm კატეგორია:კომუნიკაციები იამაიკაში
შამანიზმი
ლიტერატურა
კატეგორია:შამანიზმი
ნოვოკიზგანოვო
ნოვოკიზგანოვო (Яңы Киҙгән; Новокизганово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
პუბლიუს კლავდიუს პულქერი
პუბლიუს კლავდიუს პულქერი - რომის კონსული ძვ. წ. 249 წელს. აპიუს კლავდიუს კაუდექსის შვილი. მონაწილეობა მიიღო პირველ პუნიკურ ომში, დრეპანასთან ბრძოლაში, რომელიც სასტიკად წააგო. მისი ვაჟი იყო აპიუს კლავდიუს პულქერი.
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები კატეგორია:კლავდიუსები კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
ესპანეთი
ისტორია
1931-1939: ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა
2014-დღემდე: ბურბონების სახლი (ფილიპე VI)
პემბა
გეოგრაფია და ეკონომიკა
პემბა იყოფა ორ ნაწილად: ძველი და ახალი ქალაქი. ძველი ქალაქი წარმოადგენს ტიპურ არაბულ-ტუზურ დასახლებას აღმოსავლეთის ბაზრითა (სუკი) და ვიწრო მრუდე ქუჩებით, რომლებიც გარშემო ბაობაბის ყანებითაა შემოსაზღვრული. ახალ ქალაქში პორტუგალიის კოლონიალური შენობა თანამედროვე ბეტონის სახლების გვერდით დგას.
ქალაქში განვითარებულია თევზჭერა და თევზების გადამამუშავებელი ინდუსტრია, ასევე ვაჭრობა მეზობელ ტანზანიასთან, რომლის ინტენსიური განვითარებაც მოსალოდნელია სასაზღვრო მდინარე რუვუმაზე მშენებარე ხიდის გახსნის შემდეგ. შესანიშნავი პლაჟებისა (Praia de Wimbe) და კარგად განვითარებული ინფრასტრუქტურის ხარჯზე სწრაფი ტემპით ვითარდება საერთაშორისო ტურიზმი.
სატაკუნტის მუნიციპალიტეტები
სატაკუნტის (Satakunda) რეგიონი 3 ქვერეგიონს მოიცავს, რომლებიც 17 მუნიციპალიტეტად იყოფა.
ფრაქტალი
250პქ|მინი|მანდელბროტის სიმრავლე — ფრაქტალის კლასიკური იერ-სახე ფრაქტალი (fractus — დამტვრეული, გატეხილი) — სიმრავლე, რომელსაც აქვს თვითმსგავსების თვისება. მათემატიკაში ფრაქტალის ქვეშ ესმით ევკლიდურ სივრცეში არსებული წერტილების სიმრავლე, რომელთაც აქვთ წილადური მეტრული ზომა (მინკოვსკის ან ჰაუსდორფის გაგებით), ან ტოპოლოგიურისგან განსხვავებული მეტრული ზომა, ამიტომ ისინი უნდა განვასხვაოთ დანარჩენი გეომეტრიული ფიგურებისაგან, რომლებიც შემოზღუდულია რგოლების სასრული რიცხვებით. ფრაქტალების მათემატიკური თეორიის ფუძემდებელმა, მათემატიკოსმა ბენუა მანდელბროტმა ცნებები ფრაქტალი და ფრაქტალური გეომეტრია შემოიღო 1975 წელს არარეგულარული, თავის თავის მსგავსი ობიექტების აღსანიშნავად, რომლებზეც ის მუშაობდა. წიგნში „ფრაქტალური ობიექტები: ფორმა, ქაოსი და განზომილება“ (1975) მან აღწერა ფრაქტალები და შემოიღო ფრაქტალის ცნება. ფრაქტალის ერთ-ერთი კლასიკური ნიმუშია მანდელბროტის სიმრავლე, რომელსაც სახელი მკვლევრის პატივსაცემად ეწოდა. მანდელბროტი მათემატიკის ახალი მიმართულების — ფრაქტალური გეომეტრიის შემქმნელია. ფრაქტალურ გეომეტრიას მრავალი გამოყენება აქვს მეცნიერებაში, ტექნოლოგიასა და კომპიუტერულ გრაფიკაში.
შირვანშაჰების სასახლე
სასახლის ისტორია
XVI საუკუნის მეორე ნახევარში სეფევიდებსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის ომი მიმდინარეობდა. 1578 წელს თურქებმა ბაქო აიღეს. ოსმალეთის იმპერიის მმართველობისგან შემორჩენილია კარიბჭე სასახლის კედელში. კარიბჭეზე ამოტვიფრული წარწერის მიხედვით, ის აშენებული იყო სულთან მურად III მმართველობის დროს.
სასახლე
სასხლეში XII—XV საუკუნეებში აღმოჩენილი ექსპონატებია განლაგებული, ასევე XIX საუკუნის იარაღები და სამკაულები. ასევე ექსპონატებს შორისაა XIX საუკუნის ქალის კოსტიუმები და შამახის ხალიჩები. დარბაზის ცენტრში განლაგებულია ქალაქის ისტორიული ნაწილის მაკეტი.
მეჩეთი ქეი-კუბადა
XX საუკუნის 20-იან წლებში არქეოლოგ ევგენი პახომოვის მიერ მავზოლეუმისა და მეჩეთის ნანგრევების  ჩატარებული კვლევის თანახმად, დაადგინეს, რომ მასში დიდი ორმოა. ამ ორმოს შიგნით კი რამდენიმე ქვის სამარხი იყო. სამარხების შემოწმებისას აღმოჩნდა, რომ მასში ოცი ადამიანის ჩონჩხი იყო. ძვლები არანაირი წესისი მიხედვით არ იყო დალაგებული. ეს აიხსნება იმით, რომ იმ ადგილას, სადაც იდგა მავზოლეუმი და მის გარშემო ოდესღაც იყო სასაფლაო. ხოლო მეჩეთის მშენებლობის დროსა და საძირკვლის ამოთხრისას რამდენიმე სამახი გადადგურებულ იქნა. დღესდღეობით იმ ადგილას, სადაც ოდესღაც მეჩეთი იდგა ორი სვეტია, რომლებიც ადრე მეჩეთის შიგნით იდგნენ, ასევე შენარჩუნებულია კედლის ნაწილი სახურავით. მინი|258x258პქ|აღმოსავლეთის კარი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აზერბაიჯანში კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ელადი ეპისკოპოსი
ლიტერატურა
კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
პლეისტოუ (მეტროსადგური)
კატეგორია:დისტრიქტის ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები
ჰერტფორდშირი
ჰერტფორდშირი — ინგლისის აღმოსავლეთის ერთ-ერთი ცერემონიული საგრაფო. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მას კემბრიჯშირი, აღმოსავლეთით - ესექსი, ხოლო დასავლეთით - ბუკინგემშირი ესაზღვრება. მოსახლეობა - 1,107 მილიონი ადამიანი.
მამია V გურიელი
ბიოგრაფია
1810 წლის 19 ივნისს მამია V გურიელმა რუსეთთან მფარველობითი ხელშეკრულება დადო. გურია რუსეთის იმპერიაში შევიდა როგორც ავტონომიური სამთავრო. 1811 წლის 8 აპრილს რუსეთის იმპერატორმა მამია გურიელს არმიის გენერალ-მაიორის წოდება მიანიჭა და წმინდა ანას პირველი ხარისხის ორდენით დააჯილდოვა. მარინა დედოფალს დაენიშნა პენსია წლიურად 2000 მანეთი. რუსეთის იმპერატორის შესაბამისი „ღრამოტა“ ოქროსქედის ეკლესიაში იქნა წაკითხული. მაიორი შჩელკონჩევის მეთაურობით ორი ასეულის ჯარი და ერთი ზარბაზანი დაბანაკდა სოფელ გურიანთაში.
.de
რესურსები ინტერნეტში
de კატეგორია:კომუნიკაციები გერმანიაში
დიმიტრი (მიტრა)
წმინდა დიმიტრი (მიტრა) – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით — 10 ივნისი. მასზე ძალზედ მწირი ინფორმაციაა შემონახული. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ წმინდანი თურქებმა აწამეს ქრისტეს აღსარებისთვის 1794 წელს.
შონ კომბსი
შონ ჯონ კომბსი, უფრო მეტად ცნობილი ფსევდონიმით Diddy (დ. 4 ნოემბერი, 1969 ) — ამერიკელი პროდიუსერი, რეპერი, მსახიობი, მამაკაცის ტანსაცმლის დიზაინერი და მოცეკვავე. მას მიღებული აქვს სამი გრემის და ორი MTV-ს მუსიკალური ვიდეოდაჯილდოვების პრიზი. მისმა შემუშავებულმა ჩაცმულობის დიზაინმა მიიღო პრიზი ამერიკის მოდის დიზაინერების ყრილობაზე.
კომბსი არის ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ჰიპ-ჰოპის შემსრულებელი. მისი ქონება 2006 წლის მონაცემებით შეფასებულია 346 მილიონ აშშ დოლარად. ფილმში „Notorious“ (2009), რომელიც The Notorious B.I.G.-ის ცხოვრებაზეა, იგი განასახიერა მსახიობმა დერეკ ლუკმა.
სარძევე ჯირკვლები
ძუძუ ანუ სარძევე ჯირკვალი (glandula mamaria) მამაკაცებში მთელი სიცოცხლის მანძილზე ჩანასახოვან მდგომარეობაში რჩება. ქალის ძუძუ მდებარეობს მკერდისა და იღლიის ხაზებს შორის, III ნეკნიდან VII ნეკნამდე. მისი ფორმა და სიდიდე ინდივიდუალურად ცვალებადია, ამასთან, დამოკიდებულია ასაკზე, მშობიარობათა რაოდენობაზე, ფუნქციურ მდგომარეობასა და ნაკვებობაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია
დიდი თონეთი
ისტორია
სოფლიდან 2 კმ-ზე, მდინარე ალგეთის ნაპირას, აღმართულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – თონეთის სიონი. ერთნავიანი ეკლესია, რომელსაც სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენები აქვს. ეკლესიაში XI საუკუნის რამდენიმე წარწერაა შემონახული. შეიმჩნევა გვიანდელი გადაკეთების კვალიც. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, 500 მეტრზე, ნასოფლარი და კვირაცხოვლის (XI ს.) ეკლესიის ნანგრევებია, სამხრეთით 1 კმ-ზე – ღვთისმშობლის ეკლესიაა (ფრაგმენტების მიხედვით XI-XIII სს.). თვით დიდ თონეთში დგას XVIII საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია.
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი D
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფი D
კოკოლის ქვერეგიონი
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქვერეგიონები კატეგორია:ცენტრალური ოსტრობოტნიის გეოგრაფია
ზაქარია პრუსელი
წმინდა მოწამე ზაქარია ქალაქ პრუსაში (აზია) დაიბადა და იქვე აღესრულა მოწამებრივად 1802 წელს.
იაბლანიჩის ოლქი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
.dm
dm კატეგორია:კომუნიკაციები დომინიკაში
ბორის ბრეგვაძე
ბორის იაკობის ძე ბრეგვაძე (დ. 19 მარტი, 1926, სარატოვი — გ. 28 მარტი, 2012, სანქტ-პეტერბურგი) — ბალეტის ქართველი მსახიობი, რსფსრ სახალხო არტისტი (1957). სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1951).
ღირსი სოფრონი
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 1510 კატეგორია:XVI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ფუნიალოურუს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:ინიამბანეს პროვინცია
მატანი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4451 ადამიანი.
ისტორია
1798 წელს სოფელში დაბანაკებულმა დავით ბატონიშვილმა 100 კაცით სასტიკად დაამარცხა ლეკთა 500-კაციანი რაზმი და ალაფი დაატოვებინა.
ალესანდრო როლა
thumb|right|ალესანდრო როლა, [[1820]] ალესანრო როლა (დ. 22 აპრილი, 1757 — გ. 15 სექტემბერი, 1841) — იტალიელი ვირტუოზი მევიოლინე, კომპოზიტორი და პედაგოგი, მილანის კონსერვატორიის პროფესორი. განთქმულია როგორც ნიკოლო პაგანინის მასწავლებელი.
ინსულტი
ინსულტის მკურნალობა მოიცავს, სისხლძარღვების თერაპიას, იმ პრეპარატების გამოყენებას, რომლებიც უზრუნველყოფენ ტვინში მეტაბოლიზური პროცესების გაუმჯობესებას, ჟანგბადის თერაპიას, აღდგენით მკურნალობას, ან რეაბილიტაციას (სამკურნალო ფიზკულტურა, ფიზიოთერაპია, მასაჟი).
I'm So Tired
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები კატეგორია:როკ-ბალადები
ბაჩანა ბრეგვაძე
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2014) კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი პროფესორები
.do
.do — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) დომინიკელთა რესპუბლიკისთვის.
სელიმ-ფაშა
აჭარელი ხიმშიაშვილი ბეგების გენეალოგია
აჰმედ-ბეგი/ახმედ-ფაშა, აბდი-ბეგი (მეუღლე: კესარია გურიელი), ქერ-ხუსეინ-ბეგი
ღირსი მაკრინე
ცხოვრება და მოღვაწეობა
წმიდა მაკრინეს ლოცვებით მრავალი სხვა სასწაულიც აღესრულებოდა: შიმშილობის დროს ხორბალი მრავლდებოდა, ადამიანები სულიერ და ხორციელ სნეულებათაგან მსწრაფლ იკურნებოდნენ. წმინდანს ჰქონდა დაფარულის განჭვრეტისა და წინასწარხედვის ნიჭიც.
რეიკსმუზეუმი
რეიკსმუზეუმი ― ნიდერლანდების ხელოვნებისა და ისტორიის ეროვნული მუზეუმი ამსტერდამში. მუზეუმი მდებარეობს ამსტერდამ-ზეიდის ოლქში, მუზეუმის მოედანზე, ვან გოგის მუზეუმის, კონსერტგებაუსა და სტედელეიკის მუზეუმის სიახლოვეს.
ბორას საყდარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვახტანგ III გურიელი
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1805
ნანი ბრეგვაძე
ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1956 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრში. 1957 წელს გახდა მეექვსე საერთაშორისო ახალგაზრდულ-სტუდენტური ფესტივალის ლაურეატი მოსკოვში, სადაც გურამ ბზვანელის მიერ იოსებ გრიშაშვილის ლექსზე შექმნილი სიმღერა „ჩავაქრე სანთელი“ შეასრულა.
აბელ სანჩესი
სიუჟეტი
აბელი უკვე სახელგანთქმული მხატვარია. ის ახალ ტილოზე მუშაობს, სახელწოდებით „აბელი და კაენი“, რომლის შექმნაც ბაირონის „კაენმა“ შთააგონა. ხოაკინისთვის მეგობრის ტილო მათი ურთიერთობის განსახიერებაა. ბანკეტზე, რომელსაც სანჩესები მართავენ, ხოაკინი მხურვალე სიტყვით გამოდის და აბელს ხოტბას ასხამს. მისი გამოსვლა იმდენად შთამბეჭდავია, რომ აბელი აღარავის ახსოვს და ყველა ხოაკინზე საუბრობს. ეს ძალზე გაანაწყენებს ელენას, რომელიც ხვდება, თუ რა არის მისი ბიძაშვილის ასეთი ენაწყლიანობის მიზეზი 一 სურვილი, დაჩრდილოს სანჩესი, რომლისაც ყოველთვის შურდა. ცოლის ამ მოსაზრებას აბელი არ ეთანხმება.
Apple Records
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები კატეგორია:Apple Records კატეგორია:The Beatles კატეგორია:EMI
დიდი კლდეისი
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯიაოზი
მინი|274x274პქ|ჯიაოზი ჯიაოზი (ჩინურად: 餃子) ჩინური დამფლინგის სახეობაა. ეს კერძი ძალიან პოპულარულია ჩინეთში და აღმოსავლეთ აზიაში. ჩინური ახალი წლის დროს, ჯიაოზი ერთ- ერთ მთავარ კერძს წარმოადგენს. მას ასევე მიირთმევენ მთელი წლის განმავლობაში. მიუხედავად იმისა, რომ ჯიაოზი ჩინური სამზარეულოს ნაწილად ითვლება, ჯიაოზი პოპულარულია აღმოსავლეთ აზიის სხვა ნაწილებში და დასავლურ სამყაროშიც.
პჩინის ოლქი
მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
ჯიაოზი
მსგავსი კერძები
გიურზა- აზერბაიჯანული ტრადიციული კერძი;
I've Just Seen a Face
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Help!, რომელიც გამოვიდა 1965 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1965 წლის სიმღერები
I საზონათაშორისო ტურნირი
მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა ფიდეს მიერ 1968 წელს, ლუგანოს კონგრესზე. პირველი ასეთი ტურნირი ჩატარდა 1971 წელს იუგოსლავიის ქალაქ ოჰრიდში.
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|16 ! s! style="background: #ddffdd;"|17 ! s! style="background: #ddffdd;"|18 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
ალმასი
წინაპირობა და ცდები
ამ აღმოაჩენამ მეცნიერებს უბიძგა ხელოვნური ალმასის შექმნისაკენ. პირველი ცდები ამ მიმართულებით გაკეთდა 1823 წელს ხარკოვის უნივერსიტეტის დამაარსებლის ვასილ კარაზინის მიერ, რომელმაც მერქნის მშრალი გამოხდის დროს მაღალი გახურებისას მიიღო მყარი უცნობი ნივთიერების კრისტალები. 1893 წელს პროფესორმა ხრუშჩოვმა გამდნარი ვერცხლის სწრაფი გაცივებისას გაჯერებული ნახშირბადით ასევე მიიღო კრისტალები, რომლებიც ჩხაპნიდა მინასა კორუნდს. მისი ცდა წარმატებით იქნა განმეორებული ანრი მუასანის მიერ, რომელმაც ვერცხლი რკინით შეცვალა. მოგვიანებით გამოირკვა, რომ ამ ცდისას სინთეზირებით მიღებული იქნა არა ალმასი, არამედ სილიციუმის კარბიდი (მუასანიტი), რომელსაც აქვს ალმასთან ახლოს მყოფი თვისებები.
გამოყენება
მეტად პერსპექტიულია მიკროელექტრონიკაში ალმასის გამოყენება. უკვე არის მზა ნაკეთობები, რომელთაც აქვთ მაღალი თბო- და რადიაციული მდგრადობა. ასევე პერსპექტიულია ალმასის გამოყენება, როგორც მიკროელექტრონიკის აქტიური ელემენტი, განსაკუთრებით მეტად ზუსტ და მაღალვოლტიან ელექტრონიკაში. ნახევარგამტარებიანი ხელსაწყოების დამზადებისას ალმასის საფუძველზე, გამოიყენებენ როგორც წესი ალმასის დოპირებული ფირი (აპკი). ბორით დოპირებული ალმასს აქვს p-ტიპის გამტარიანობა, ფოსფორით — n-ტიპი. ზონის დიდი სიფართის გამო ალმასის შუქის დიოდები მუშაობენ სპექტრის ულტრაიისფერ რაიონში. 2004 წელს ლ. ვერეშჩაგინის სახ. მაღალი წნევის ფიზიკის ინსტიტუტში პირველად მოახდინეს ალმასის სინთეზირება, რომელსაც ჰქონდა ზეგამტარი გადასვლა 2-5К ტემპერატურაზე (დამოკიდებულია ლეგირების ხარისხზე). მიღებული ალმასი წარმოადგენდა ბორით ძლიერლეგირებულ პოლიკრისტალურ ნიმუშს, მოგვიანებით იაპონიაში მიიღღეს ალმასის ფირები (აპკები), რომლებიც გადადიოდნენ ზეგამტარ მდგომარეობაში 4-12К ტემპერათურისას. ჯერჯერობით ალმასის ზეგამტარობა მხოლოდ მეცნიერებში იწვევს ინტერესს.
სქოლიო
* კატეგორია:ძვირფასი თვლები კატეგორია:მარტივი ნივთიერებები კატეგორია:ნახშირბადის ალორტოპიები
ლილიან გიში
ლილიან დაიანა გიში (Lillian Gish; დ. 14 ოქტომბერი, 1893 — გ. 27 თებერვალი, 1993) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და მწერალი. მისი კინოკარიერა 75 წელს ითვლის. კინოში თამაში 1912 წელს, მუნჯ ფილმებში მონაწილეობით დაიწყო, ხოლო მისი კინოკარიერა 1987 წელს დამთავრდა. გიშს „ამერიკული კინოს პირველი ლედის“ სახელით მოიხსენიებდნენ.
კარიერა
მინი| ლილიანი და მისი და დოროთი, [[1921 წელი]]
ნართული ეპოსი
ეპოსის ძირითად სიუჟეტურ ხაზს შეადგენს: გმირების დაბადება და წრთობა, ზეციურ არსებებთან ურთიერთობა და საზოგადოებაში ცივილიზაციის საწყისების შემოტანა, ბოროტ ძალებთან ბრძოლა და საცოლის მოტაცება, ღმერთთან დაპირისპირება და ბოლოს, გმირების დაღუპვა.
ნართების ეპოსი თითქმის მთელ ჩრდილოეთ კავკასიაში იყო გავრცელებული. ხალხურ ტექსტებს ნართებზე იცნობდნენ აფხაზები, ყაბარდოელები, ჩერქეზები, აბაზები, ადიღეელები, ყარაჩაელები, ბალყარელები, ჩეჩნები და ინგუშები. ნართები ნახსენები არიან საქართველოს მთიანეთის (სვანეთი, რაჭა, ხევსურეთი) ზეპირ ტექსტებში. ნართების ეპოსის ცალკეული სიუჟეტები და გაზღაპრებული ვერსიები გვხვდება ზოგიერთი დაღესტნელი ხალხის (ლაკები, ხუნძები, თურქულენოვანი ყუმუხები...) ფოლკლორში. ნართული ეპოსის აფხაზური ვერსიის გაზღაპრებული ტექსტები დასტურდება სამეგრელოშიც. ეპოსის ფრაგმენტები ცნობილი იყო XIX საუკუნეში კავკასიიდან თურქეთში ერთიანად გადასახლებული მუჰაჯირი უბიხებისათვის. აღსანიშნავია, რომ ნართების ეპოსის ნაციონალური ვერსიები მეტნაკლებად განსხვავდება ერთმანეთისაგან, მაგრამ ისინი ზოგადად მაინც ერთი ტიპისაა.
ნართების ეპოსი წარმოადგენს მნიშვნელოვან წყაროს ტრადიციული საზოგადოების ყოველდღიური ყოფის, მართვა-გამგეობის სოციალური სტრუქტურისა და საქმიანობის შესახებ.
შესწავლის ისტორია
2007 წელს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრ „კავკასიურ სახლში“ ქართულ ენაზე გამოიცა „ამბავი ნართებისა, აფხაზური ხალხური ეპოსი“. 2014 წელს ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის ერთობლივი ინიციატივის, „COBERM“-ის ფინანსური მხარდაჭერით ნართების ეპოსი ქართულ ენაზე მეოთხედ დაიბეჭდა. „ნართების“ ბოლო გამოცემის სამეცნიერო მნიშვნელობა დიდია. იგი მოიცავს ისეთ თქმულებებს, რომლებიც პირველად ითარგმნა დედნიდან ქართულ ენაზე, ნ. ბეპიევმა წიგნებს (ოსურ და ქართულ რედაქციებს) დაურთო შესაბამისი სამეცნიერო აპარატი: ტექსტების ინდექსი, შენიშვნები და ლექსიკონი. კრებულის მოსამზადებლად შეიქმნა სპეციალური საგამომცემლო ჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ ქართველი და ოსი მეცნიერები: ნაფი ჯუსოითი, ზურაბ კიკნაძე, ტ. გურიევი, მ. ცხოვრებოვა, რ. ქუმარიტოვი. წიგნი შეადგინა და ქართულ ენაზე თარგმნა ნაირა ბეპიევამ. წიგნი გაფორმებულია ფერადი ილუსტრაციებით, რომლებიც ასახავენ ნართულ სიუჟეტებსა და პერსონაჟთა ჰეროიკულ ქმედებებს. „ნართები“ გამომცემლობა „უნივერსალმა“ დაბეჭდა. აღნიშნული წიგნი ნართების ეპოსის ერთ-ერთი სრულყოფილი გამოცემაა. „ნართების“ როგორც ოსურ, ასევე ქართულ რედაქციას ახლავს ნ. ჯუსოითის, ზ. კიკნაძისა და ტ. გურიევის წინასიტყვაობა.
შიმპანზე
ანატომია და ფიზიოლოგია
შიმპანზეები ზრდასრულ ასაკს აღწევენ 8-იდან 10 წლამდე. შიმპანზის სათესლე ჯირკვლები გასაკვირად დიდი ზომისაა მის სხეულთან შედარებით და 110 გრამს, იწონის. შედარებისათვის, გორილას სათესლე ჯირკვლები 28 გრამია და ადამიანის 43. ეს განსაკუთრებულად დიდი ზომა განპირობებულია „სპერმის შეჯიბრით“, რაც გულისხმობს ორი ან მეტი მამრის სპერმატოზოიდების მცდელობას გაანაყოფიერონ ერთი კვერცხუჯრედი. ამას ადგილი აქვს მაშინ, როდესაც მდედრს რამდენიმე პარტნიორი ჰყავს.
ერთ-ერთი გამოკვლევის მიხედვით, შიმპანზე მდედრი ველურ პირობებში ცხოვრობს 37 წელი, მამრი კი 33, მაგრამ ტყვეობაში ყოფნისას ზოგ მათგანს 60 წლამდეც მიუღწევია.
გენეტიკური ვარიაციები შიმპანზეების პოპულაციებს შორის
„მიუხედავად იმისა, რომ შიმპანზის გენომი გამოკვლევის საგანია, გასაოცარია, თუ რამდენად ცოტა ვიცით მათი ევოლუციასა და შიმპანზეებს შორის ვარიაციის დონეზე.“ ამბობს პრზევორსკი. „ისინი ჩვენი უახლოესი ნათესავები არიან, უფრო ახლო ვიდრე გორილა, მაგრამ ჩვენ მაინც ასე ცოტა ვიცით მათ შესახებ, იმაზე ნაკლები ვიდრე გორილასა და ორანგუტანგზე.“
ქცევა
აქვე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ შიმპანზეთა ქცევა განპირობებულია ასევე ადამიანების მიერ მათ მიმართ გამოხატულ რეაქციებზეც. შიმპანზესთვის ყვირილი მისგან უფრო მეტი აგრესიის გამომწვევი ხდება და შესაბამისად არ არის რეკომენდებული. განსაკუთრებით, ლმობიერები ხდებიან მაშინ როდესაც საჭმელი გამოჩნდება მათ თემში. საკვები შიმპანზეებს უფრო დამთმობებს და ლმობიერებს ხდით რაც ასევე აისახება მათ ქცევაში.
გარდა დადებითი ქცევებისა, შიმპანზეებს ასევე აქვთ უარყოფითი ქცევებიც, რაც გამოიხატება მათი მხირდან საკუთარი თავისთვის ზიანის მიყენებაში. შიმპანზეებს ადრეული ასაკიდან, შესაძლებელია დაეწყოთ საკუთარი თავის დაზიანებისაკენს სწრაფვა, რაც არც თუ ისე სახარბიელო რამ არის.
სიცილი
შიმპანზეებს, რომლებიც ადამიანების ახლო ნათესავები არიან ასევე შეუძლიათ სიცილი, თუმცა მათი ვოკალური აპარატი განსხვავებულია, რაც იწვევს იმას, რომ მათ მიერ გამოცემული ხმა მეტად ემსგავსება ქოშინს. ამასთან, ისინი იცინიან, როგორც ჩასუნთქვებით, ისე ამოსუნთქვებით ადამიანები კი - მხოლოდ ამოსუნთქვებით.
ასაკთან დაკავშირებული საკითხები
რასაკვირველია, ასაკის მატებასთან ერთად მათი საჭიროებებიც იცვლება. ასაკოვან შიმპანზეებს დაახლოებით იგივე პრობლემები აქვთ, რაც მოხუც ადამიანებს, მათ შორის ოსტეოპოროზი (ძვლის გაუხშოება), სახსრების პრობლემები და წონის არასასურველი  ცვლილებები. ასაკოვანი შიმპანზეები შესაძლოა ნაკლებად აქტიურები იყვნენ, მაგრამ მათი საჭიროება სოციალური ურთიერთობებისა და მასტიმულირებელი გარემოსი არ მცირდება.
შიმპანზეების როლი ჰეპატიტის კვლევაში
შიმპანზეების მონაწილეობა გადამწყვეტი იყო ჰეპატიტის ვირუსის შესწავლის პროცესში არა მხოლოდ მსგავსების, არამედ იმ ფაქტის გამო, რომ ადამიანის გარდა, შიმპანზე ერთადერთი ცხოველია, რომლის A, B, C, D, და E ჰეპატიტით დაინფიცირებაც შესაძლებელია. შიმპანზეების კვლვის შედეგად განვითარდა და დაიხვეწა ადამიანებში ფართოდ გავრცელებული A და B ჰეპატიტის დიაგნოსტიკა, რამაც მკვეთრად შეამცირა სისხლის გადასხმით მათი გავრცელების ტემპი და რაც მთავარია მიიღეს ვაქცინა, რითაც 92%-ით შემცირდა A და 82%-ით B ჰეპატიტით ინფიცირებულთა რიცხვი.
შიმპანზეების დღევანდელი სტატუსი
შიმპანზეების რაოდენობის შემცირების პროცესი ამით არ დასრულებულა, შესაბამისად არც შეზღუდვის ღონისძიებები აღმოჩნდა საკმარისი მათ გადასარჩენად, ამიტომ შიმპანზეები სრულად დაცულ სახეობად გამოცხადდა და წითელ წიგნში (IUCN Red List) შევიდა. ეს იმას ნიშნავს, რომ ექსპერიმენტების მსხვერპლობისგან დაცული იქნება ყველა ბუნებრივ პირობებში მცხოვრები, ველური და ლაბორატორიებში მყოფი შიმპანზე, რომელთა რიცხვიც ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორიაზე არსებულ ლაბორატორიებში 700-ზე მეტია. ლაბორატორიების შიმპანზეებს თანდათან მათთვის ბუნებრივ პირობებში გადაიყვანენ. აიკრძალა არა მარტო საზიანო პროცედურების ჩატარება და მათზე ნადირობა, არამედ მათი მომრავლება, გაყიდვა, შინაურ ცხოველად ყოლა, იმპორტ-ექსპორტი, შიმპანზეების სისხლით, უჯრედული და ქსოვილური ნიმუშებით ვაჭრობაც კი.
შიმპანზე ოლივერის უცნაური შემთხვევა
ჩვეულებრივი შიმპანზეებისა და ბონობოს პოპულაციების მთლიანი რიცხვი მცირეა ადამიანებთან შედარებით მცირეა, მაგრამ მათი გენეტიკური მრავალფეროვნება გაცილებით ფართოა ვიდრე ჩვენი სახეობის. ფაქტობრივად, 7 მილიარდ ადამიანს გენეტიკური მრავალფეროვნების შეზღუდული დონე გვაქვს. გენეტიკურად ადამიანები შიმპანზის სახეობის თანდაყოლილი დიდი ჯგუფი ვართ.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის მსგავსი მაიმუნები
ინიარიმის რაიონი
ინიარიმი (Inharrime) — რაიონი მოზამბიკში, ინიამბანეს პროვინციაში.
იზოტოპები
მინი|იზოტოპების სტაბილურობის დამოკიდებულება ბირთვში პროტონებისა და ნეიტრონების რაოდენობის თანაფარდობაზე იზოტოპები (ισος და ) — ერთი განსაზღვრული ელემენტის ატომთა (ნუკლიდების) სახესხვაობები, რომელთა ბირთვი შეიცავს პროტონების ერთნაირ და ნეიტრონების განსხვავებულ რაოდენობას. ამიტომ იზოტოპების (ნეიტრალური ატომების) ელექტრონული გარსი შეიცავს ელექტრონების ერთნაირ რაოდენობას. შედეგად, იზოტოპებს ახასიათებს იდენტური ქიმიური თვისებები და უკავია ერთი და იგივე ადგილი ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში (იზოტოპების ბირთვული თვისებები განსხვავებულია). განასხვავებენ სტაბილურ (მდგრად) და რადიოაქტიურ იზოტოპებს. იზოტოპების რადიოაქტიური დაშლის ტიპი, აგრეთვე სპინი, მაგნ. დიპოლური მომენტი და ბირთვის ზოგიერთი სხვა თვისება დამოკიდებულია ბირთვში პროტონებისა და ნეიტრონების რაოდენობის თანაფარდობაზე. იზოტოპები სტაბილურია ამ თანაფარდობის მხოლოდ გარკვეული მნიშვნელობებისათვის.
კვლევის ისტორია
XX საუკუნის 50-იანი წლების ბოლოს ჰელიუმის იზოტოპების განცალკევების კრიოგენულ მეთოდებზე პ. კაპიცას ხელმძღვანელობით მუშაობდა რ. ბაბლიძე.
Cardiocondyla ectopia
Cardiocondyla ectopia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cardiocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
.ru
.ru — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) რუსეთისთვის.